Agendabundel

Daarin voorziet dit concept raadsvoorstel; - stap 2: het college vraagt de gemeenteraad op grond van artikel 1 lid 4 van de Wgr om toestemming om het definitieve wijzigingsbesluit vast te kunnen stellen. Deze stap vindt plaats na beoordeling van de ingediende zienswijzen door de GMR en evt. wijzigingen o.b.v. die zienswijzen. De besluitvorming door de colleges kan de uittreding van de gemeente Montferland op zichzelf niet blokkeren. Dit besluit is immers voorbehouden aan de gemeente Montferland zelf. De wijziging van de gemeenschappelijke regeling moet echter wel de procedure als bedoeld in artikel 1 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) doorlopen. 2.2 De voorgestelde wijziging van de GR bevat geen beleidsinhoudelijke wijziging. De voorgestelde wijziging van de gemeenschappelijke regeling voorziet in het schrappen van de gemeente Montferland in de aanhef van de regeling. Voor het overige blijft de complete tekst van de GR ongewijzigd. Op grond hiervan wordt dan ook voorgesteld om een positieve zienswijze in te dienen. Kanttekeningen 1. De financiële bijdrage aan de GMR voor de overige 17 deelnemers neemt licht toe. Met de uittreding van Montferland daalt het aantal deelnemers aan de GMR met ca. 37.000 inwoners van de in totaal ca. 809.000 inwoners. Dit heeft een (relatief gering) effect op het (financieel) draagvlak. Zie verder onder ‘wat mag het kosten’.

Wat gaan we daarvoor doen? a) Planning In de aanbiedingsbrief verzoekt de GMR om de zienswijze van de raad voor het zomerreces te ontvangen. Er is ambtelijk aangegeven dat in Rozendaal (net als in enkele andere gemeenten) aan het eind van het derde kwartaal een besluit genomen kan worden over de zienswijze. Dit stuit niet op problemen. In het vierde kwartaal wordt de definitieve besluitvorming afgerond. b) Evaluatie N.v.t. Pagina 2 van 3

Raadsvoorstel

c) Participatie en communicatie Er is eensgezindheid over de uitredingskosten. De communicatieuitingen van de GMR worden de komende periode aangepast op 17 in plaats van 18 deelnemers. Lokaal is geen communicatie nodig. d) Publicatie verplicht? N.v.t. Wat mag het kosten? Het totale prijsverhogende effect van de uittreding van Montferland voor de achterblijvende 17 gemeenten bedraagt ca € 0,30 per inwoner. Voor Rozendaal komt dit neer op ca € 540, -. De GMR heeft in haar ontwerp Regionale Agenda 2025-2028 (en begroting) al rekening gehouden met de uittreding van Montferland. Deze stukken zijn op 2 juli jl. in de raad van Rozendaal behandeld. De raad heeft daarop een positief besluit genomen. De gemeente Montferland doet voor het jaar 2024 nog in drie opgaves mee aan de GMR. Aan het einde van dat jaar wordt de jaarrekening opgemaakt. Montferland deelt dan uiteraard nog mee in het (positief of negatief) resultaat. Daarnaast dient de algemene reserve van de GMR na uitkering aan Montferland na 2024 weer op niveau gebracht te worden. Het college van burgemeester en wethouders,

Bas Pelgrum, gemeentesecretaris

Ester Weststeijn, burgemeester

Bijlage(n) 1. Aanbiedingsbrief wijziging GR uittreding Montferland 17 gemeenten, 15 april 2024 2. Rapportage Onderzoek effecten uittreding Montferland, 10 april 2024 3. Besluit tot Wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Regio Arnhem – Nijmegen 4. Concept Raadsbesluit ontwerp wijzigingsbesluit GMR uittreden Montferland 5. Concept zienswijzebrief aan bestuur GMR

Pagina 3 van 3

Raadsbesluit

Onderwerp Ontwerp wijzigingsbesluit gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem-Nijmegen uittreden gemeente Montferland

De raad van de gemeente Rozendaal, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 20 augustus 2024

Besluit: 1. Kennisnemen van de rapportage van de consequenties van uittreding van de gemeente Montferland uit de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR), zoals behandeld in het Algemeen Bestuur van de GMR in april 2024, waarbij de uittredingsvergoeding is vastgesteld op € 9.611. 2. Instemmen met bijgevoegde zienswijze op het ontwerp wijzigingsbesluit van de gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem-Nijmegen, gericht op de feitelijke uittreding van Montferland per 1 januari 2025. Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van Rozendaal d.d. 17 september 2024.

Klaas Schaap, griffier

Ester Weststeijn, burgemeester

Pagina 1 van 1

Aan colleges van de deelnemende gemeenten in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (m.u.v. het college van Montferland).

Datum

: 15 april 2024

Uw kenmerk

:

Ons kenmerk

: 2024-GMDB-20

Contactpersoon

: Henk van den Berg

Telefoonnummer

: 06-46736374

Onderwerp: wijziging gemeenschappelijke regeling uittreding Montferland. Geacht college, Inleiding Het is u bekend dat de het college van Montferland heeft laten weten dat zij de samenwerking binnen de Groene Metropoolregio wenst te beëindigen. In haar vergadering van 10 april jl. heeft het algemeen bestuur de hoogte van de uittredingsvergoeding vastgesteld, conform de daarvoor door het algemeen bestuur vastgestelde Richtlijnen. Aanpassing gemeenschappelijke regeling De volgende stap is dat het algemeen bestuur een aanpassing van de gemeenschappelijke regeling voorstelt aan de overige deelnemende gemeenten. Dit voorstel is ook op 10 april jl. geaccordeerd. Hierbij bieden wij u de aanpassing aan. De wijziging van de gemeenschappelijke regeling voorziet in het schrappen van de gemeente Montferland in de aanhef van de regeling. Voor het overige blijft de gemeenschappelijke regeling ongewijzigd. De te zetten stappen Analoog als de recente herziening van de gemeenschappelijke regeling als gevolg van de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regeling vraagt de procedure om de volgende stappen: - stap 1: Eerst vraagt het college de gemeenteraad om een zienswijze - stap 2: Uw college vraagt de gemeenteraad om toestemming om de regeling te mogen wijzigen.

We merken hierbij op dat genoemde Richtlijn voorschrijft dat de besluitvorming slechts betrekking kan hebben op aspecten van de nieuwe regeling en de uittreding van Montferland niet kan blokkeren. Graag ontvangen wij van u de zienswijze van uw gemeenteraad. Na beoordeling van de 17 zienswijzen, voor zover dat noodzakelijk is, bieden wij u de wijziging aan om vervolgens uw gemeenteraad toestemming te vragen. De uittreding van Montferland vindt plaats per 31 december 2024. Dit betekent dat er voldoende tijd is voor de noodzakelijke stappen. Graag ontvangen wij de zienswijze van uw gemeenteraad voor het zomerreces. Afrondend Nadere informatie over dit voorstel kunt verkrijgen bij Henk van den Berg. Eventuele juridische vragen zal hij doorgeleiden naar de ambtelijke werkgroep.

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen - Nijverheidsweg 2a, 6662 NG Elst

Datum: 15 april 2024 Ons kenmerk: 2024-GMDB-20

Met vriendelijke groet, Namens het dagelijks bestuur van de Groene Metropoolregio

Drs. H.M.F. Bruls Voorzitter

Drs. H. Tiemens Secretaris

Bijlage: derde wijziging gemeenschappelijke regeling

i.a.a.: regiocoördinatoren, 18 griffies, werkgroep, secretaris RAC, adviseur regionale samenwerking.

ONDERZOEK EFFECTEN

UITTREDING MONTFERLAND

Versie Datum Auteurs

4.0. algemeen bestuur 10 april 2024 C. Kerkhof/ H. van den Berg

Inhoud 1. Samenvatting

2

2. Inleiding

2

3. Inventarisatie gevolgen | structureel en incidenteel

3

3.1

3.2

Effect voor de opgaven

3

3.1.1

Verbonden regio

3

3.1.2

Productieve regio

4

3.1.3

Groene groeiregio

4

3.1.4

Ontspannen en Circulaire regio

5

Effect voor de regio-organisatie

5

3.2.1

Bestuurlijke aandachtspunten

5

3.2.2

Personeel

5

3.2.3

Informatie

5

3.2.4

Organisatie

6

3.2.5

Administratie

6

3.2.6

Communicatie

6

3.2.7

Huisvesting

6

3.2.8

Financiën

6

3.3

Juridische gevolgen

7

3.4

Conclusie

7

4. Financiën

8

4.1

Incidentele kosten

8

4.2

Financieel effect op langere termijn

8

4.3

Verrekening eigen vermogen

8

4.4

Begrotingsjaar 2024

9

4.5

Tabel met bedragen

10

Bijlage 1 Brief gemeente Montferland

11

Bijlage 2 Richtlijnen uittreding

12

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen ONDERZOEK EFFECTEN ● 10 april 2024 ● 4.0. algemeen bestuur

1/13

1.

Samenvatting

In dit document is het proces beschreven dat gevolgd is na de aankondiging van het college van de gemeente Montferland dat zij de regionale samenwerking Groene Metropoolregio ArnhemNijmegen wensen te verlaten. Doel van dit proces is het bepalen van de uittredingsvergoeding die door de vertrekkende partij aan de resterende overige 17 gemeenten betaald moet worden. De “Richtlijnen uittreding Gemeenschappelijke regeling Arnhem-Nijmegen” geeft de kaders op basis waarvan de vergoeding wordt berekend. De vergoeding kent twee componenten en dat zijn kosten die te maken hebben met de overcapaciteit die kan ontstaan bij het vertrek van een deelnemer en verder betreft het de eenmalige kosten die gemaakt moeten worden om de gemeente Montferland te ontkoppelen van de regionale samenwerking. Na inventarisatie van de kosten en controle door een aangewezen externe deskundige zal dit rapport aan het algemeen bestuur van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen worden voorgelegd. Uiteindelijk leidt dit tot een beschikking over de hoogte van de vergoeding. De aanpassing van de Gemeenschappelijke Regeling kent een eigen spoor.

2.

Inleiding

Het college van de gemeente Montferland (Montferland) heeft per brief van 17 oktober 2023 (bijlage 1) het bestuur van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR) laten weten dat zij de regionale samenwerking wenst te verlaten. Met deze mededeling treden de “Richtlijnen uittreding Gemeenschappelijk regeling Arnhem-Nijmegen" (Richtlijn (bijlage 2)) in werking. Dit rapport brengt de financiële, juridische, personele en organisatorische consequenties in beeld zoals bedoel in paragraaf 1.3. van de Richtlijn. Als onafhankelijke deskundige is in samenspraak met de gemeente Montferland, de heer Willem Schuitemaker RA aangetrokken. Montferland maakt vanaf de start deel uit van de GMR en daarvoor al van de samenwerking Gemeenschappelijk Orgaan Regio Arnhem-Nijmegen. Ten tijde van het besluitvormingsproces over het aangaan van de versterkte samenwerking is door vertegenwoordiger van Montferland melding gemaakt van het feit dat Montferland in een proces zit van oriëntatie op de gewenste regionale samenwerking, zie onderstaand citaat. Citaat verslag algemeen bestuur 13 januari 2021 Dhr. De Baat wijst het AB erop dat de gemeenteraad van Montferland een onderzoek uitvoert dat moet leiden tot een koersbepaling over de gewenste oriëntatie van zijn gemeente op de regionale samenwerking. Zowel de optie Regio Achterhoek als de optie regio Arnhem-Nijmegen zijn in het onderzoek betrokken.

Later dit jaar spreekt de gemeenteraad zich uit.

Aan deze mededeling zijn destijds geen consequenties verbonden. Montferland heeft vanaf de start volledig geparticipeerd in de nieuwe versterkte samenwerking in de regio Arnhem-Nijmegen. Montferland heeft de afgelopen jaren deelgenomen aan drie van de vijf opgaven. Dat zijn de volgende opgaven: Verbonden regio, Productieve regio en Groene groeiregio. Hiervoor zijn opgavenovereenkomsten gesloten met de GMR. De looptijd van de actuele overeenkomsten eindigt op 31 december 2024. Eventuele consequenties van het beëindigen van deelname aan deze drie opgaven worden in dit rapport beschreven. Ook draagt Montferland bij aan The Economic Board. De toegezegde bijdrage aan deze Triple Helix samenwerking volgt de 2e vijfjaarsperiode van The Economic Board die loopt van 2021-2025.

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen ONDERZOEK EFFECTEN ● 10 april 2024 ● 4.0. algemeen bestuur

2/13

De subsidiering van € 1,00 per inwoner (2024) loopt via de GMR. Het is aan Montferland om een besluit te nemen of zij voor 2025 haar bijdrage gestand doet.

Uittredingsregels Door het algemeen bestuur is op 15 september 2021 de "Richtlijnen uittreding Gemeenschappelijke regeling Arnhem-Nijmegen” vastgesteld. Naar nu blijkt is voor de vaststelling van de uittredingskosten (de kosten die te maken hebben met de (afbouw van) de overcapaciteit die kan ontstaan in de personele en de materiele sfeer) de Richtlijn lastig toepasbaar omdat als basis voor de uittredingkostenberekening de gemiddelde realisatiecijfers van de drie jaar voorafgaand aan het jaar waarin het voornemen tot uitreding kenbaar wordt gemaakt (= 2023). Evenwel is nu eerst de vraag te beantwoorden of er sprake is van overcapaciteit. In paragraaf 3.4 wordt deze vraag beantwoord. Daar waar sprake is van rato van inwoneraantallen, wordt het aantal inwoners per 1 januari 2024 gebruikt. Met het vertrek van Montferland daalt het totale aantal inwoners van de GMR met 36.873 inwoners.

3.

Inventarisatie gevolgen | structureel en incidenteel

3.1

Effect voor de opgaven

De regionale agenda 2023-2024 van de GMR kent vijf opgaven. Voor deze periode is voor drie van de vijf opgaven een opgaveovereenkomst gesloten tussen de GMR en Montferland. Het betreft de opgaven Groene groeiregio, Productieve regio en Verbonden regio. De opgaveovereenkomsten kennen een looptijd die gelijk is aan de regionale agenda 2023-2024. Door het algemeen bestuur zijn specifieke regels opgesteld voor uittreding uit de opgaven. Gelet op het beoogde moment van uittreding per 1 januari 2025 is dit niet aan de orde. Hieronder wordt per opgave beschreven wat de effecten zijn (financiële, juridische, personeel en organisatorisch) van het stoppen met de samenwerking binnen de opgave per 31 december 2024. In zijn algemeenheid kan worden opgemerkt dat waar medewerkers van Montferland een actieve rol spelen binnen de opgaven en speerpunten, zij vervangen moet worden door medewerkers uit de ambtelijke organisaties van de resterende 17 gemeenten. In een enkel geval kan dit leiden tot inhuur door de GMR omdat het voor gemeenten niet eenvoudig is ambtelijke capaciteit vrij te maken voor regionale inzet. 3.1.1

Verbonden regio

Binnen deze opgave vindt er, deelnemer of geen deelnemer, inhoudelijk goede afstemming plaats met Montferland en de regio Achterhoek. Dit ziet op diverse dossiers als GNOE, Oostflank Arnhem/A12 corridor (RWS), snelfietsroute Achterhoek-Emmerich. De GMR heeft een contract met een externe partij voor een verkeersmodel. Dit contract expireert op 31-12-2024. Bezien wordt in 2024 of wederom een model wordt aangeschaft. Deelname van de Montferland ligt dan niet in de rede. Ook voor Mobiliteitsmakelaars en Logistiek makelaars die actief zijn in opdracht van de GMR zijn er geen aandachtspunten. Door medewerkers van Montferland zijn de afgelopen jaren geen GMR-accounts gebruikt.

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen ONDERZOEK EFFECTEN ● 10 april 2024 ● 4.0. algemeen bestuur

3/13

Conclusie: geen contractuele zaken te regelen en eventuele, incidentele, kosten zijn verwaarloosbaar. 3.1.2

Productieve regio

Voor het speerpunt MKB heeft de uittreding geen inhoudelijke consequenties. Voor het speerpunt RPW (Regionaal Programma Werklocaties) heeft de uittreding eveneens geen gevolgen omdat met betrokken partijen goede afspraken zijn gemaakt. Omdat het extra onderbouwing en overleg vraagt in het basisonderzoek van het RPW zijn er extra externe kosten (Ecorys) te maken. De verwachting is dat deze beperkt kunnen blijven en opgevangen kunnen worden in het beschikbare budget van begrotingsjaar 2024. Wanneer in de loop van 2024 blijkt dat de inzet van Ecorys fors hoger zal zijn, dan worden de kosten bij Montferland separaat in rekening gebracht. Voor de cross-over Logistiek (zie ook Verbonden regio) zijn er eveneens geen consequenties. Met speerpunttrekker Logistiek, wethouder J. Derksen van Montferland, zijn eind 2023 afspraken gemaakt over de uitfasering van haar bestuurlijke taak in 2024. In 2023 is het Human Capital Akkoord getekend door alle partijen waaronder de gemeente Montferland. De financiering van de gemeentelijke bijdrage in 2024 is verzekerd via de Productieve regio (via de inwonerbijdrage). De financiering van de gemeentelijke bijdrage in 2025 en 2026 is nog onderwerp van gesprek. Wanneer de financiering via de GMR gaat lopen (middels de inwonerbijdrage van 17 gemeenten) worden met Montferland separaat afspraken gemaakt.

Het vertrek van Montferland vraagt aanpassingen van de onlangs gelanceerde Economische Monitor van de GMR. De daarmee samenhangende kosten zullen zeer beperkt zijn en kunnen worden opgevangen binnen het beschikbare budget. Voor zover bekend zijn er de afgelopen 3 jaar geen GMR-accounts gebruikt door medewerkers van Montferland. Conclusie: geen contractuele zaken te regelen en eventuele incidentele kosten zijn verwaarloosbaar m.u.v. eventuele extra externe onderzoekskosten voor het RPW. 3.1.3

Groene groeiregio

Woonruimteverdeling De Achterhoekse corporaties hebben toegezegd dat meettijd van bewoners van de gemeente Montferland wordt meegenomen. Hiervoor wordt een traject opgestart om dit goed in te regelen. Er is ook aandacht nodig om de belangen van de huurders uit de GMR te waarborgen door ook bij hen de meettijd mee te laten nemen naar het Achterhoekse systeem TIDA. Hiervoor wordt in 2024 een bestuurlijk gesprek georganiseerd met de Achterhoekse corporaties (i.c. directie Site.) en bestuurlijk vertegenwoordiger wethouder Gea Hofstede en een bestuurder van Montferland. De GMR neemt hiervoor het initiatief om toegang tot huurwoningen in de gemeente Montferland te borgen. Regionale Woonzorgvisie Geconcludeerd is dat het niet zinvol meer is voor Montferland om in 2024 te participeren in het traject woonzorgvisie. Zij doen inmiddels ook al veel met de zorgregio rondom Doetinchem. Woondeal 2.1 Bij de actualisatie van de Woondeal zal de bouwopgave Montferland meegaan naar de Woondeal Achterhoek.

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen ONDERZOEK EFFECTEN ● 10 april 2024 ● 4.0. algemeen bestuur

4/13

Ruimtelijke inrichting Gebiedsprogramma’s en gebiedsprocessen starten in 2024. Dit is maatwerk voor de gehele GMR. Montferland zal van de kaart worden gehaald. Kosten van deze noodzakelijke handelingen, aanpassing van gebiedskaarten, zijn te verwaarlozen. Voor zover bekend zijn er geen GMR-accounts in de afgelopen jaren gebruikt door medewerkers van Montferland. Conclusie: op een aantal thema’s zijn procesafspraken gemaakt. Er zijn geen contractuele zaken te regelen en eventuele, incidentele, kosten zijn verwaarloosbaar. 3.1.4

Ontspannen en Circulaire regio

Zoals hierboven aangegeven heeft Montferland geen opgaveovereenkomst gesloten voor de opgaven Ontspannen en Circulaire regio. De ambtelijke en bestuurlijke participatie vanuit Montferland is daarom beperkt dan wel niet aanwezig. Dit maakt het aannemelijk dat de effecten waarop dit rapport ziet, niet aan de orde zijn.

3.2

Effect voor de regio-organisatie

In deze paragraaf zijn de gevolgen voor de regio-organisatie, zowel bestuurlijk als het regiobureau, in beeld gebracht. 3.2.1

Bestuurlijke aandachtspunten

Door de uittreding verliezen de collegeleden van Montferland hun zetel in het algemeen bestuur en de bestuurlijke platforms. Ook maken de raadsleden geen deel meer uit van de RegioAgendacommissie. Verder wijzigt de stemverhouding in het algemeen bestuur (artikel 8 lid 3 van de Gemeenschappelijke Regeling). Door Montferland zijn, als deelnemer in de GMR, enkele overeenkomsten gesloten. Te noemen is het Bestuursakkoord met de provincie Gelderland en stichting The Economic Board (2022). Recent is nog, op 1 november 2023, een overeenkomst gesloten met het Rijk, provincie Gelderland en stichting The Economic Board over de Regio Deal Gezonde groene groei. De effecten van het uittreden van Montferland vragen aandacht. 3.2.2

Personeel

Op het aantal fte's dat werkzaam is op het regiobureau heeft het vertrek van Montferland geen effect. De omvang van Montferland is zodanig dat dit geen directe invloed heeft op de omvang van de te verrichten werkzaamheden. 3.2.3

Informatie

De implicaties op het gebied van informatiemanagement zijn door het regiobureau in kaart gebracht. Deze hebben vooral betrekking op accounts en autorisaties, dataoverdracht en informatieveiligheid. Dit vraagt inzet van de CISO/PO van de GMR. Dit in afstemming met de betrokken collega bij Montferland en in nauwe samenwerking met de ICT-leverancier van de GMR. Conclusie luidt dat dit 16 uur vraagt.

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen ONDERZOEK EFFECTEN ● 10 april 2024 ● 4.0. algemeen bestuur

5/13

3.2.4

Organisatie

Het vertrek van Montferland leidt niet tot een organisatorische aanpassingen. 3.2.5

Administratie

De administratie van de GMR is uitbesteed aan ABAB-accountants. Het vertrek van Montferland zal de hoofdmoot van de administratieve en financiële activiteiten (facturenstroom en opstellen jaarrekening) niet tot nauwelijks beïnvloeden. 3.2.6

Communicatie

Op de communicatiemiddelen en -inzet van de GMR heeft de uittreding van Montferland effect op alles waarop de regio als gebied wordt afgebeeld én in de veelheid aan tekstuitingen, zowel op de website(s) als in tekst. Door het communicatieteam is een opstelling gemaakt van de kosten. Deze gedetailleerde opstelling is niet opgenomen in dit rapport. De kosten zijn begroot op € 5.000. 3.2.7

Huisvesting

De uittreding heeft geen effect op de huisvesting van het regiobureau in Elst. 3.2.8

Financiën

Montferland draagt in 2024 op basis van de begroting 2024-2027 het volgende bij aan de GMR: Regiobureau € 99.849 Verbonden regio € 58.325 Productieve regio € 38.805 Groene groeiregio € 36.622 Totaalbedrag € 233.601 Daarnaast draagt Montferland jaarlijks € 1,00 per inwoner bij aan de Triple Helix samenwerking stichting The Economic Board. De gemeentelijke subsidie wordt als inwonerbijdrage, op grond van de Gemeenschappelijke Regeling, via de GMR als subsidie verstrekt aan de stichting. De toezegging loopt tot en met 2025. Montferland zal over voortzetting van deelname in 2025 en verder een besluit moeten nemen. Effecten uittreding Montferland Elke gemeente draagt bij op basis van evenredigheid (inwoneraantal). De uittreding van Montferland heeft gevolgen voor de andere deelnemende gemeenten aan de regionale samenwerking. Omdat de totale kosten van de regionale samenwerking niet wijzigen, stijgt met een daling van het aantal inwoners de kosten per inwoner. Dit betekent bij ongewijzigde omstandigheden een stijging van de inwonerbijdrage voor de achterblijvende gemeenten. Het inwoneraantal van de GMR na uittreding van Montferland bedraagt 772.288. Dit is de nieuwe verdeelsleutel vanaf begrotingsjaar 2025. Per inwoner betekent dit voor de 17 deelnemende gemeenten een stijging van ca. € 0,30. Dit effect is voor het eerst in de begroting 2025-2028 merkbaar.

Op grond van de geldende richtlijnen zijn er geen mogelijkheden om deze stijging, door gelijkblijvende omstandigheden, bij de vertrekkende gemeente in rekening te brengen. Ook ontvangen de drie betrokken opgaven minder inwonerbijdrage. Bij het opstellen van de begroting 2025 zal het bestuurlijk platform hier rekening mee moeten houden. De keuze of de ambities ongewijzigd blijven en daarmee een verhoging van de inwonerbijdrage wordt voorgesteld,

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen ONDERZOEK EFFECTEN ● 10 april 2024 ● 4.0. algemeen bestuur

6/13

dan wel de ambities worden bijgesteld, is aan het algemeen bestuur van de GMR bij de besluitvorming over de regionale agenda en begroting 2025-2028.

3.3

Juridische gevolgen

Gemeenschappelijke regeling De uittreding van Montferland vraagt om een aanpassing van de Gemeenschappelijke Regeling (GR). Het besluitvormingsproces dat hiervoor doorlopen moet worden is vastgelegd in de Wet gemeenschappelijke regeling. De GMR is verantwoordelijk voor dit proces en levert een gewijzigde regeling aan. Voor juridische zaken heeft de GMR een dienstverleningsovereenkomst afgesloten met de gemeente Arnhem. De juridische inzet voor het opstellen van de GR, beoordeling huidige eigen regelgeving van de GMR en eventuele ondersteuning gedurende het besluitvormingsproces bedraagt 16 uur. De gewijzigde GR dient vervolgens in alle publieke registers bijgeschreven te worden. De hiermee verband houdende kosten zijn bij paragraaf 4.1 Incidentele kosten opgenomen. Overige juridische zaken Een uitgevoerde quick-scan leert, in aanvulling op hetgeen hiervoor is vermeld, leert dat er geen verder geen contractuele zaken aandacht vragen.

3.4

Conclusie

Dit rapport is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld en brengt de financiële, juridische, personele en organisatorische consequenties in beeld van de keuze van Montferland. Uit voorgaande mag de conclusie worden getrokken dat het vertrek van Montferland per 31 december 2024 niet leidt tot aantoonbare overcapaciteit als bedoeld in de Richtlijn en daarom geen grondslag is om een uittredingsvergoeding vast te stellen. De uittreding leidt wel tot incidentele kosten zoals bedoeld in de Richtlijn.

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen ONDERZOEK EFFECTEN ● 10 april 2024 ● 4.0. algemeen bestuur

7/13

4.

Financiën

In dit hoofdstuk worden de financiële effecten op een rijtje gezet. Gelet op de bovenstaande conclusie zijn dit de incidentele kosten die het gevolg zijn van de uittreding.

4.1

Incidentele kosten

Volgens paragraaf 2 lid 2 van de Richtlijn komen de incidentele kosten voor vergoeding in aanmerking. In deze rapportage zijn de incidentele kosten (op basis PIOFACH) geïnventariseerd. In aanvulling wat hierover in beeld is gebracht vraagt het uittredingsproces om begeleiding (overleg, opstellen rapportage, afstemming e.d.) van medewerkers van het regiobureau. Het aantal uren die hiermee gemoeid zijn bedraagt tot met een met afronden van deze rapportage 45 uur. Onderstaande kosten komen voor rekening van Montferland. -

-

Informatiemanagement Communicatieafdeling Juridische zaken Proceskosten*

€ 2.268 € 5.000 € 2.400 € 4.500

* gerekend is met een gemiddeld uurtarief van € 100,00

4.2

Financieel effect op langere termijn

De effecten voor de inwonerbijdrage voor de 17 gemeenten voor de kosten van het regiobureau en de opgaven voor 2025 zijn in hoofdstuk 3.2.8 in beeld gebracht. De resterende gemeenten zullen het effect van de uittreding in de toekomst structureel ervaren.

4.3

Verrekening eigen vermogen

Op grond van artikel 31 lid 8 van de Gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem-Nijmegen, mag de GMR een maximale algemene reserve hebben van € 100.000. In paragraaf 2 lid 5 van de Richtlijn is de verdeling van de algemene reserve beschreven. Middelen die onderdeel uitmaken van een (algemene) reserve van de regio, worden naar rato in mindering gebracht op de te betalen uittredingskosten. Volgens artikel 29 lid 4 van de gemeenschappelijke regeling wordt de kostenverdeelsleutel bepaald naar rato van het inwoneraantal van de deelnemende gemeenten op basis van de meest recente CBS-cijfers. Als bovenstaande toegepast wordt op de uittreding van Montferland, dan kan deze regeling als volgt worden ingevuld: algemene reserve per 1 januari 2024 € 100.000; totaal aantal inwoners in de regio op deze datum 809.161, aantal inwoners Montferland 36.873. Dit resulteert in een verrekening van de algemene reserve van € 4.557.

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen ONDERZOEK EFFECTEN ● 10 april 2024 ● 4.0. algemeen bestuur

8/13

4.4

Begrotingsjaar 2024

De beoogde datum van uittreding is 31 december 2024, dat betekent dat Montferland volledig betrokken is bij de financiële afhandeling van het begrotingsjaar 2024 en daarbij verantwoordelijk blijft voor resultaten die in dit begrotingsjaar ontstaan.

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen ONDERZOEK EFFECTEN ● 10 april 2024 ● 4.0. algemeen bestuur

9/13

4.5

Tabel met bedragen

Per saldo dient Montferland een vergoeding te betalen van € 9.611 Na besluitvorming door het algemeen bestuur van de GMR, wordt een beschikking gestuurd aan Montferland. Informatiemanagement

€

2.268

Communicatieafdeling

€

5.000

Juridische zaken

€

2.400

Begeleiding proces

€

4.500

Verrekening eigen vermogen

€

-4.557

Te verrekenen

€

9.611

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen ONDERZOEK EFFECTEN ● 10 april 2024 ● 4.0. algemeen bestuur

10/13

Bijlage 1 Brief gemeente Montferland

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen ONDERZOEK EFFECTEN ● 10 april 2024 ● 4.0. algemeen bestuur

11/13

Bijlage 2 Richtlijnen uittreding Richtlijnen uittreding Gemeenschappelijke regeling regio Arnhem-Nijmegen PARAGRAAF 2. RICHTLIJN BEREKENING UITTREDINGSKOSTEN 1.Voordat een gemeente formeel kenbaar maakt uit te willen treden uit de gemeenschappelijke regeling, kan het dagelijks bestuur van de regio worden verzocht te inventariseren welke consequenties zoals beschreven in paragraaf 1, artikel 3, met uittreding gepaard gaan. Op basis hiervan maakt het dagelijks bestuur van de regio een quick scan die een indicatief karakter heeft en waaraan een gemeente geen rechten kan ontlenen. 2.De kosten van de in paragraaf 1, artikel 3, genoemde onderzoeken, inclusief de kosten van de inzet van de onafhankelijke deskundige, die met uittreding uit de gemeenschappelijke regeling gepaard gaan, komen ten laste van de uittredende gemeente. Deze kosten zijn de eenmalige kosten ten gevolge van uittreding en worden ten laste gebracht nadat het voornemen tot uittreden formeel bekend is gemaakt. Ook wanneer een quick scan wordt uitgevoerd, worden deze kosten ten laste van de gemeente gebracht die overweegt om uit te treden. 3.De uittredingskosten zijn de kosten die te maken hebben met (de afbouw van) de overcapaciteit die kan ontstaan in de personele en de materiële sfeer.

Deze komen eveneens ten laste van de uittredende gemeente en worden alleen in rekening gebracht als de gemeente daadwerkelijk besluit uit te treden op basis van de in paragraaf 1 beschreven procedure. Basis voor de uittredingskostenberekening zijn de gemiddelde realisatiecijfers (afbouw bedrijfsvoeringsorganisatie, aangegane verplichtingen algemeen, aangegane verplichtingen per opgave) van de drie jaar jaren voorafgaand aan het jaar waarin het voornemen tot uittreden kenbaar wordt gemaakt. 4.De kosten die niet direct aan de uittredende partij kunnen worden toegerekend, worden berekend door totalen per kostensoort naar rato te berekenen. Voor het bepalen van de kostenverdeelsleutel wordt aangesloten bij het bepaalde hierover in artikel 29 van de regeling. 5.Middelen die onderdeel uitmaken van een (algemene) reserve van de regio, worden naar rato in mindering gebracht op de te betalen uittredingskosten. Voor het bepalen van de kostenverdeelsleutel wordt aangesloten bij het bepaalde hierover in artikel 29 van de regeling. 6.De regio doet redelijkerwijs al het mogelijke om de kosten voor de uittredende gemeente zo laag mogelijk te houden (geen nieuwe investeringsplannen, geen uitbouw formatie etc.).

Het algemeen bestuur doet met de gemeente die wil uittreden onderzoek naar de mogelijkheid om uittredingskosten te verminderen (eventuele mogelijkheid tot overname personeel, verlaging investeringen, opdrachtverlening elders etc.). 7.De op grond van deze richtlijnen vastgestelde uittredingsvergoeding kan in maximaal vierjaarlijkse termijnen na de op grond van paragraaf 1, artikel 8, bepaalde datum van uittreding worden betaald. 8.Totdat de gemeente daadwerkelijk is uitgetreden, betaalt deze gemeente volledig mee en heeft deze gemeente alle rechten en plichten van een volwaardig lid. 9.De hoogte en de wijze van berekening van de uittredingskosten wordt ter toetsing voorgelegd aan een accountant die hierover zal rapporteren in rapport van feitelijke bevindingen

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen ONDERZOEK EFFECTEN ● 10 april 2024 ● 4.0. algemeen bestuur

12/13

Nijverheidsweg 2a 6662 NG Elst info@groenemetropoolregio.nl www.groenemetropoolregio.nl Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen ONDERZOEK EFFECTEN ● 10 april 2024 ● 4.0. algemeen bestuur

13/13

Besluit tot wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem-Nijmegen De colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Arnhem, Berg en Dal, Beuningen, Doesburg, Druten, Duiven, Heumen, Lingewaard, Mook en Middelaar, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort, Wijchen en Zevenaar; overwegende dat: •

zij op 1 januari 2021 een Gemeenschappelijk regeling Regio Arnhem-

Nijmegen hebben getroffen waarmee het openbaar lichaam de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is opgericht; •

het college van burgemeester en wethouders van de gemeente

Montferland wenst uit te treden uit deze regeling; gelet op: de Wet gemeenschappelijke regelingen; de Gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem-Nijmegen; de toestemming van de respectievelijke gemeenteraden op grond van artikel 1, vierde lid van de Wet gemeenschappelijke regelingen;

Besluiten de Gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem-Nijmegen als volgt te wijzigen:

Artikel 1 Uit de aanhef wordt Montferland geschrapt en komt te luiden: De colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Arnhem, Berg en Dal, Beuningen, Doesburg, Druten, Duiven, Heumen, Lingewaard, Mook en Middelaar, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort, Wijchen en Zevenaar;

Artikel 2 Inwerkingtreding Dit besluit treedt in werking na bekendmaking.

Artikel 3 Citeertitel Dit besluit wordt aangehaald als derde wijzigingsbesluit van de “Gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem-Nijmegen”.

Arnhem Het college van burgemeester en wethouders van Arnhem Ondertekend op ………………… te …………

J.H. de Baas Secretaris

A. Marcouch Burgemeester

Berg en Dal Het college van burgemeester en wethouders van Berg en Dal Ondertekend op ………………… te …………

E. van der Velde Secretaris

M. Slinkman Burgemeester

Beuningen Het college van burgemeester en wethouders van Beuningen Ondertekend op ………………… te …………

D. Kocken Secretaris

D. Bergman Burgemeester

Doesburg Het college van burgemeester en wethouders van Doesburg Ondertekend op ………………… te …………

P. Werkman Secretaris

L. van der Meijs - van de Laar Burgemeester

Druten Het college van burgemeester en wethouders van Druten Ondertekend op ………………… te …………

B. Janssen Secretaris

S. Sengers Burgemeester

Duiven Het college van burgemeester en wethouders van Duiven Ondertekend op ………………… te …………

B. Brinkman Secretaris

H. Hieltjes Burgemeester

Heumen Het college van burgemeester en wethouders van Heumen Ondertekend op ………………… te …………

J. de Graaf Secretaris

J. Minses Burgemeester

Lingewaard Het college van burgemeester en wethouders van Lingewaard Ondertekend op ………………… te …………

drs. I.P. van der Valk Secretaris

dr. P.T.A.M. Kalfs Burgemeester

Mook en Middelaar Het college van burgemeester en wethouders van Mook en Middelaar Ondertekend op ………………… te …………

W. Mariman Secretaris

mr. drs. W. Gradisen Burgemeester

Nijmegen Het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen Ondertekend op ………………… te …………

drs. A.P.W. van de Klift Secretaris

drs. H.M.F. Bruls Burgemeester

Overbetuwe Het college van burgemeester en wethouders van Overbetuwe Ondertekend op ………………… te …………

P.J.E. Breukers Secretaris

R.P. Hoytink - Roubous Burgemeester

Renkum Het college van burgemeester en wethouders van Renkum Ondertekend op ………………… te …………

M. Wagener Secretaris

A. Schaap Burgemeester

Rheden Het college van burgemeester en wethouders van Rheden Ondertekend op ………………… te …………

B. Drewes Secretaris

C. van Eert Burgemeester

Rozendaal Het college van burgemeester en wethouders van Rozendaal Ondertekend op ………………… te …………

B. Pelgrum Secretaris

drs. E. Weststeijn Burgemeester

Westervoort Het college van burgemeester en wethouders van Westervoort Ondertekend op ………………… te …………

M. Sluiter Secretaris

A. van Hout Burgemeester

Wijchen Het college van burgemeester en wethouders van Wijchen Ondertekend op ………………… te …………

J. Hendrix Secretaris

R. Helmer-Englebert Burgemeester

Zevenaar Het college van burgemeester en wethouders van Zevenaar Ondertekend op ………………… te …………

D. Jansen Secretaris

L. van Riswijk Burgemeester

Toelichting bij het tweede wijzigingsbesluit van de Gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem-Nijmegen Artikelsgewijze toelichting Artikel 1 Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Montferland heeft besloten om uit te willen treden. Dit betekent dat het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Montferland als deelnemer aan de regeling moet worden geschrapt. Hiervoor moet de regeling worden gewijzigd.

Het Dagelijks bestuur van de Groene Metropoolregio t.a.v. de voorzitter Nijverheidsweg 2a 6662 NG ELST

Datum : 18 september 2024 Uw kenmerk : Ons kenmerk : Z24@@@

Behandeld door : R. Berendsen Telefoon : 026 – 384 36 62 E-mail : r.berendsen@rozendaal.nl

Onderwerp: Ontwerp wijzigingsbesluit gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem-Nijmegen uittreden Montferland

Geachte voorzitter, Op 15 april 2024 hebben wij uw brief ontvangen inzake de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Regio Arnhem-Nijmegen vanwege de uittreding van de gemeente Montferland. Het is ons bekend dat het college van de gemeente Montferland heeft laten weten dat zij de samenwerking binnen de Groene Metropoolregio per 2025 wenst te beëindigen. Wij begrijpen de beweegredenen van Montferland. In uw brief vraag u conform de Wgr onze gemeenteraad om een zienswijze op het ontwerp wijzigingsbesluit voor de (tekst van de) Gemeenschappelijke Regeling. Hierover hebben wij gesproken in onze raadsvergadering van 17 september 2024. De aanpassing van de GR heeft uitsluitend betrekking op de uittreding van één van de deelnemers; de naam van de gemeente Montferland wordt geschrapt. Omdat deze technische wijziging van de regeling geen verdere consequenties met zich meebrengt voor de wijze van regionale samenwerking kunnen wij hiermee instemmen. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Rozendaal,

Klaas Schaap griffier

Ester Weststeijn, burgemeester 1 Kerklaan 1, 6891 CL Rozendaal – Postbus 9106, 6880 HH Velp

Raadsvoorstel

Onderwerp Aanvraag Vangnetuitkering Participatiewet over 2023 Adviseur Programma Portefeuillehouder

: M. Jansma : 6. Sociaal domein : T. van der Pas

Datum B&W Datum Raad Openbaar

: 16 juli 2024 : 17 september 2024 : Ja

Aan de Raad Aanleiding Net als in 2022 heeft Rozendaal over 2023 een tekort op het BUIG1 budget. Het eigen risico bedraagt 7,5% van het budget over 2023. Met als aanvullende voorwaarde dat er, rekening houdend met 2021 en 2022, over 2023 nog steeds sprake is van een gecumuleerde tekort van meer dan 7,5 %. Voor 2023 is onze gemeente, evenals voor 2022, door de Toetsingscommissie Vangnetregeling namens het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) geattendeerd op de mogelijkheid een Vangnetuitkering aan te vragen (* bijlage 1). Ter informatie: het BUIG budget wordt voor gemeenten tot 15.000 inwoners, binnen een landelijk bepaald macrobudget, verdeeld op basis van historische gegevens: de uitgaven van het jaar T-2. Overschotten kunnen worden behouden, tekorten moeten zelf worden aangevuld. Maar als een tekort hoger is dan een bepaalde norm, kunnen gemeenten in aanmerking komen voor aanvullende financiering: een Vangnetuitkering. Omdat deze wordt betaald uit het macrobudget voor alle gemeenten, moet een aanvraag voor een Vangnetuitkering aan bepaalde eisen voldoen en moet de raad ermee instemmen. In het algemeen moeten gemeenten wanneer over 2021 en/of over 2022 een Vangnetuitkering is verleend, over 2023 een uitgebreid verzoek indienen. Maar voor gemeenten tot 5.000 inwoners geldt een uitzondering: zij mogen te allen tijde een basisverzoek indienen.

Het is de verantwoordelijkheid van het college van B&W om een Vangnetuitkering aan te vragen. Het college van B&W is immers verantwoordelijk voor de uitvoering van de inkomenswetten Participatiewet, IOAW, IOAZ, BBZ en het arbeidsmarktbeleid inclusief de loonkostensubsidie. Het college heeft de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van deze wetten gemandateerd aan het college van Rheden. Daarom hebben wij informatie van Rheden nodig om onze aanvraag te kunnen indienen. Het college heeft zich het afgelopen jaar actief ingespannen om beter zicht te krijgen in de aanpak van de Dienst werk en inkomen. Dit leverde bij het college vertrouwen op in de mate van grip van de De BUIG (Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen) was de invoeringswet waarmee in 2009 verschillende geldstromen voor inkomensvoorzieningen werden gebundeld. De term BUIG is blijven bestaan als uitdrukking van de bundeling van de financiële middelen voor de bijstand (inclusief de middelen voor startende ondernemers in het kader van het Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen), de IOAW, de IOAZ en de loonkostensubsidie. 1

Pagina 1 van 5

Raadsvoorstel

dienst. Er is goed inzicht in de te onderscheiden doelgroepen. En de aanpak die bij de doelgroepen wordt gehanteerd leidt ook tot zichtbare uitstroom, daar waar mogelijk. De voorwaarden op hoofdlijnen: - het tekort is groter dan een bepaalde toegangsdrempel; - het college verklaart maatregelen te hebben getroffen om te komen tot tekortreductie; - het college geeft een toelichting op deze verklaring; - de gemeenteraad stemt in met de verklaring van het college. Onderdeel van de aanvraag Vangnetuitkering is een collegeverklaring. Zoals hierna toegelicht, moet de gemeenteraad instemmen met deze verklaring van het college. Hiervoor zijn voorliggend raadsvoorstel en bijgevoegd raadsbesluit opgesteld (* bijlage 2). Door een samenloop van omstandigheden is het niet gelukt de Verklaring van het college vóór 15 augustus, de uiterste indieningsdatum van de aanvraag, aan de gemeenteraad in zijn geheel voor te leggen. Daarom wordt voorgesteld de concept Verklaring, waarvoor instemming van de raad wordt gevraagd, via een schriftelijke consultatie met de raadsleden te delen. Het concept aanvraagformulier met Verklaring van het college is bijgevoegd (* bijlage 3). De reacties van de raadsleden worden opgenomen in de definitieve aanvraag. Als verantwoording achteraf worden de documenten ter kennis gebracht van de raad van 17 september.

Met voorliggend voorstel wordt de mening en instemming van de raad gevraagd. Hieronder lichten wij de rol van de raad toe. Gevraagde beslissing 1. Kennisnemen van de informatie met betrekking tot de Vangnetuitkering 2023 2. Instemmen met de Verklaring van het college 3. Kennisnemen van de door het college ingediende aanvraag Vangnetuitkering Wat willen we bereiken? Doelstelling is om een deel van het tekort op het BUIG-budget 2023 gecompenseerd te krijgen. De gemeenteraad speelt hierin een autonome rol, naast die van het college. Deze rol wordt hieronder toegelicht. Rol gemeenteraad Het college moet verklaren dat het maatregelen heeft getroffen om tot tekortreductie te komen. Aan de gemeenteraad wordt gevraagd om in te stemmen met de verklaring van het college. Met zijn instemming stelt de gemeenteraad vast, dat het college inzicht heeft gegeven in de oorzaken van het tekort, de getroffen interne en externe maatregelen, het beoogde effect van deze maatregelen en de bijdrage die deze samen leveren om het tekort verder te reduceren. Aan het college wordt gevraagd de opvattingen van de raad in de aanvraag samen te vatten.

Pagina 2 van 5

Raadsvoorstel

De gemeenteraad, vertegenwoordigd door de voorzitter en de griffier, dient te tekenen voor zijn instemming met de verklaring van het college2. Daarmee bevestigt de gemeenteraad dat het college: • voldoende duidelijk heeft gemaakt wat de oorzaken zijn van het tekort; • voldoende duidelijk heeft gemaakt dat dit pakket van maatregelen afdoende is om de geschetste problemen aan te pakken; • voldoende duidelijk heeft gemaakt dat dit pakket van maatregelen tezamen leidt tot een beoogde tekortreductie, waarbij het effect van deze maatregelen kwantitatief dan wel kwalitatief is beschreven en inzichtelijk is gemaakt. Wat moet met de raad worden gedeeld? De gemeenteraad moet in staat worden gesteld om de verklaring van het college adequaat te kunnen beoordelen. Het gaat hierbij dus om een - zoveel mogelijk- gelijkwaardige informatiepositie van de gemeenteraad ten opzichte van het college. Daartoe stelt het college een samenvatting van de Verklaring op. Daarnaast geeft de Toetsingscommissie een checklist voor raadsleden gemaakt, waarmee zij de verklaring inhoudelijk kunnen controleren (* bijlage 4). Op- en aanmerkingen vanuit de raad worden opgenomen in de definitieve aanvraag. In het uiteindelijke aanvraagformulier dient een samenvatting van de opvattingen van de raad te worden opgenomen.

Hierin moet kernachtig worden weergegeven wat de opvattingen zijn van de gemeenteraad ten aanzien van de analyse van het tekort, de maatregelen gericht op tekortreductie en het gehele proces van de signalering van het tekort tot het indienen van de aanvraag. Na instemming van de raad kan het college de aanvraag indienen bij de onafhankelijke Toetsingscommissie vangnet Participatiewet. De deadline voor indiening van de aanvraag is uiterlijk 15 augustus. Dit is een zogeheten fatale termijn, daarna kan geen aanvraag meer worden ingediend. Argumenten Met de verklaring verantwoordt het college zich niet alleen naar de gemeenteraad, maar ook naar andere gemeenten. Deze gemeenten dragen financieel bij aan de Vangnetuitkering, omdat deze worden bekostigd uit het macrobudget (voor alle gemeenten) van twee jaar na het tekortjaar. Het gaat dus om solidariteit tussen gemeenten. Daarom moet het college inzicht geven in de maatregelen die het heeft getroffen om het tekort te reduceren. Kanttekeningen Tijdpad De planning was zeer krap. Het was door een samenloop van omstandigheden niet mogelijk de documenten binnen de reguliere aanlevertermijnen aan het college en daarmee aan de raad aan te bieden. Omdat de deadline voor de aanvraag voor de eerstvolgende raadsvergadering is, wordt voorgesteld een alternatieve ‘second best’ procedure te kiezen.

De raadsleden krijgen de gelegenheid schriftelijk te reageren op de stukken, met name de collegeverklaring als onderdeel van de Aanvraag, en de definitieve aanvraag wordt met een RV en RB plus bijlagen ter kennis gebracht van de raad van 17 september 2024. Dit is in feite een vorm van een verantwoording achteraf. 2 De burgemeester en de secretaris of hun plaatsvervanger(s) moeten de aanvraag ondertekenen.

Pagina 3 van 5

Raadsvoorstel

Wat gaan we daarvoor doen? Zie hierna bij a) Planning. a) Planning Tijdpad Donderdag 15 augustus 2024: uiterlijke datum waarop de Toetsingscommissie vangnet Participatiewet (TC) de aanvraag moet hebben ontvangen. De TC beoordeelt de genoemde oorzaken van het tekort niet inhoudelijk, er is sprake van een procedurele toets. De inhoudelijke beoordeling is een kwestie van het lokale bestuur. Dinsdag 17 september: raadsconsultatie. Donderdag 31 oktober 2024 (week 44): uiterlijke datum waarop de TC advies uitbrengt aan de staatssecretaris van Participatie en Integratie. Donderdag 26 december 2024 (week 52): uiterlijke beslisdatum. De staatssecretaris beslist binnen acht weken na ontvangst van het advies van de TC. Deze beslissing is in beginsel overeenkomstig het advies van de TC. Q1-2025: bij een positieve beslissing vindt uitbetaling van de Vangnetuitkering plaats in het eerste kwartaal in het tweede jaar na het tekortjaar. Zoals bekend, vindt bekostiging plaats uit het macrobudget 2025. b. Voorstel evaluatie De uitkomsten van dit proces zijn meegenomen in de afspraken Sociaal domein met Rheden. Ook over 2022 heeft onze gemeente een Vangnetuitkering aangevraagd en gehonoreerd gekregen. Wat er sindsdien is veranderd: 1.

In de kwartaalrapportages of Maraps (Managementrapportages) wordt een relatie gelegd tussen de aantallen versus uitgaven BUIG-budget, maar ook met onze eigen begroting. Een voorbeeld, de Marap over 2023, is als bijlage bijgevoegd (* bijlage 5). 2. Er heeft een informerend gesprek plaatsgevonden tussen de portefeuillehouder Sociaal domein en de managers Werk en Inkomen gemeente Rheden. Dit heeft inzicht gegeven in de werkwijze en de mogelijkheden en onmogelijkheden van de uitvoering Werk en inkomen. Wat moet er nog gebeuren? 1. In de Rozendaalse Sociale visie, vastgesteld in de raad van 19 maart 2024, vormen de inwoners met een inkomen tot 120% Wsm (Wettelijk sociaal minimum, met andere woorden: de bijstandsnorm) een prioritaire groep. Op grond van de nieuwe samenwerkingsafspraken, ingaande per 1 maart 2024, met overdracht van beleidstaken, verwachten wij dat de raad van Rozendaal op gelijk niveau wordt geïnformeerd als de raad van Rheden. Ook over de resultaten van het arbeidsmarktbeleid. Over de wijze waarop, zijn wij nog met Rheden in gesprek. 2. Het college geeft de gemeenteraad inzicht in de planning- en control cyclus ten aanzien van het Vangnet. Een belangrijke veronderstelling bij het vangnet is dat gemeenteraad en college regelmatig in gesprek zijn over de ontwikkelingen in het bijstandsvolume (bijv. middels kwartaalrapportages).

Op dit niveau kan inhoudelijk worden gesproken over maatregelen (beleid en uitvoering) om eventuele tekorten te reduceren. In de Rozendaalse situatie houdt dit in, dat de Rhedense Pagina 4 van 5

Raadsvoorstel

kwartaalrapportages (maraps) op de lijst van ingekomen stukken worden gezet van de raad. * Zie bijlage 5 voor een voorbeeld: de Marap van het vierde kwartaal 2023 die het hele jaar bestrijkt. c) Participatie en communicatie Zie bij a) Planning. d) Publicatie verplicht? Nee. Wat mag het kosten? De aanvraag is erop gericht inkomsten te genereren. Wij zijn door de Toetsingscommissie namens het Ministerie van SZW geattendeerd op de mogelijkheid gebruik te maken van de Vangnetregeling (*zie bijlage 1). Over 2023 bedroeg het Rijksbudget voor de BUIG voor Rozendaal € 79.032. De besteding was € 94.850, een negatief resultaat van € 15.818. (-20,0%). De voorgestelde aanvraag kan onze gemeente, aldus een eerste berekening, € 7.915 opleveren. * Zie bijlage 6 (Rekentool).

Het college van burgemeester en wethouders,

Bas Pelgrum, gemeentesecretaris

Ester Weststeijn, burgemeester

Bijlagen 1. Attendering vanuit ministerie SZW 2. Concept-Raadsbesluit 3. Aanvraag Vangnetuitkering Participatiewet. Versie basisverzoek. 4. Checklist met aandachtspunten voor de raad 5. Marap Q-4 2023, betreffende 2023 6. Rekentool 2023

Pagina 5 van 5

Raadsbesluit

Onderwerp Vangnetuitkering Participatiewet over 2023

De raad van de gemeente Rozendaal, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 16 juli 2023 Besluit: 1. Kennis te nemen van de informatie met betrekking tot de Vangnetuitkering 2023 2. In te stemmen met de Verklaring van het college 3. Kennis te nemen van de door het college ingediende aanvraag Vangnetuitkering Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van Rozendaal d.d. 17 september 2024

Klaas Schaap, griffier

Ester Weststeijn, burgemeester

Pagina 1 van 1

From:

*Postbus Toetsingscommissie@minszw.nl <toetsingscommissie@MIN SZW.NL> maandag 4 maart 2024 17:18:41 Mieke Jansma; Klaas Schaap

Sent: To: Cc: Subject: vangnetuitkering 2023

Geachte heer of mevrouw, Volgens voorlopige cijfers (Beelden van de Uitvoering, BvdU) voldoet uw gemeente (Rozendaal) mogelijk aan de financiële voorwaarden voor een vangnetuitkering over 2023. Is het ook uw inschatting dat uw gemeente financieel gezien in aanmerking komt? Graag horen wij ook van u of uw gemeente van plan is een aanvraag in te dienen voor een vangnetuitkering over 2023. Een gemeente kan een aanvraag om een vangnetuitkering over 2023 tot en met 15 augustus 2024 indienen bij de Toetsingscommissie vangnet Participatiewet. Daarbij wijzen wij u erop dat als uw gemeente over 2021 of 2022 een vangnetuitkering heeft ontvangen, dat u gebruik dient te maken van ‘Aanvraagformulier Uitgebreid’ (met uitzondering van gemeenten tot 5.000 inwoners). Op 19 maart 2024 is er een online voorlichtingsbijeenkomst over het aanvragen van een vangnetuitkering. Deze bijeenkomst wordt georganiseerd door Divosa, Stimulansz en de Toetsingscommissie. Meer informatie en aanmelden, zie: https://www.divosa.nl/bijeenkomsten/benchlearnbijeenkomst-werk-en-inkomen-benchmarkgegevens-en-vangnetuitkering Meer informatie over de aanvraagprocedure vindt u hier:

h ps://www.toetsingscommissievp.nl/vangnetuitkering-2023/aanvraagprocedure-2023 met vriendelijke groet, Ma hijs de Lange Adjunct-secretaris Toetsingscommissie vangnet Par cipa ewet

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten. This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.

Aanvraag Vangnetuitkering Participatiewet over 2023r Versie: basisverzoek

Wat is een vangnetuitkering? Gemeenten ontvangen op grond van de Participatiewet budget voor bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies. Dit budget wordt ook wel het BUIG-budget genoemd. Gemeenten die een

tekort hebben kunnen in aanmerking komen voor een vangnetuitkering. De voorwaarden op hoofdlijnen:

-

het tekort is groter dan een bepaalde toegangsdrempel; het college verklaart maatregelen te hebben getroffen om te komen tot tekortreductie; het college geeft een toelichting op deze verklaring; de gemeenteraad stemt in met de verklaring van het college.

Bekostiging door en verantwoord¡ng aan andere gemeenten Met de verklaring verantwoordt u zich als college niet alleen naar de gemeenteraad, maar ook naar andere gemeenten. Deze gemeenten dragen financieel bij aan de vangnetuitkering waarop uw

gemeente een beroep doet. Het gaat dus om solidariteit tussen gemeenten. De vangnetuitkeringen

worden bekostigd uit het macrobudget (voor alle gemeenten) van twee jaar na het tekortjaar. Daarom moet het college inzicht geven in de maatregelen die het heeft getroffen om het tekort te reduceren.

Wat wordt verwacht van het college en de gemeenteraad? Bij het indienen van het verzoek moet het college verklaren dat het maatregelen heeft getroffen om

tot tekortreductie te komen. Deze verklaring moet de instemming hebben van de gemeenteraad. Ook moet deze verklaring worden toegelicht, zoals gevraagd in het aanvraagformulier (op het

formulier de onderdelen A, B en C).

Wat is de autonome rol van de gemeenteraad t.a.v. de vangnetuitkering? Het college vraagt de gemeenteraad om in te stemmen met de verklaring van het college. Met deze

instemming bevestigt de gemeenteraad dat het college inzicht heeft gegeven in de maatregelen die zijn getroffen om het tekort te reduceren. De gemeenteraad moet in staat worden gesteld om de

verklaring van het college adequaat te kunnen beoordelen. Het gaat hierbij dus om een gelijkwaardige informatiepositie van de gemeenteraad ten opzichte van het college. Daarom moet het college een samenvatting van de verklaring maken. De toetsingscommissie heeft een checklist voor raadsleden gemaakt, waarmee raadsleden de verklaring inhoudelijk kunnen controleren Deze checklist wordt tezamen met andere informatie door VNG aangeboden op de website van VNG, zie link website VNG pagina raadsleden.

l Versie aanvraagformulier d.d. t7 november 2022 L

Op welke wijze is de gemeenteraad geinformeerd door het college? Een belangrijke veronderstelling bij het vangnet is dat gemeenteraad en college regelmatig in

gesprek zijn over ontwikkelingen in het bijstandsvolume (bijv. middels kwartaalrapportages). Op dit niveau wordt inhoudelijk gesproken over maatregelen (beleid en uitvoering) om eventuele tekorten

te reduceren. Het college wordt verzocht te beschrijven op welke wijze de gemeenteraad is betrokken vanaf het moment dat het tekort door het college wordt gesignaleerd tot en met het treffen van de maatregelen en de monitoring daarvan. Dit onderdeel is opgenomen na de samenvatting.

Wat mag de gemeenteraad van het college verwachten?

¡

Het college en de gemeenteraad moeten een gelijkwaardige informatiepositie hebben,

daarom maakt het college een samenvatting van de toelichting.

o Het college beschrijft op welke wijze de gemeenteraad is betrokken vanaf het moment dat het tekort door het college wordt gesignaleerd tot en met het treffen van de maatregelen en de monitoring daarvan.

¡

Onderdeel A: Het college geeft de gemeenteraad via een analyse inzicht in de oorzaken van het tekort op de gebundelde uitkering (ook wel BUIG genoemd). Deze analyse kan zowel kwantitatieve als kwalitatieve elementen bevatten.

o Onderdeel B: Het college geeft de gemeenteraad inzicht in de (interne en externe) maatregelen, met een kwantitatieve en kwalitatieve toelichting waarom die naar verwachting leiden tot een reductie van het tekort.

o Onderdeel C: Het college geeft de gemeenteraad inzicht in welke mate (interne en externe) maatregelen beogen bij te dragen aan het (verder) reduceren van het tekort.

o Het college geeft de gemeenteraad inzicht in de planning en control-cyclus ten aanzien van het vangnet. Bovenstaande informatie staat ook op de website van de VNG2

Op welke wijze wordt de gemeenteraad gefaciliteerd? De toetsingscommissie heeft een checklist gemaakt voor gemeenteraadsleden. Het is een handzaam

lijstje vragen en aandachtspunten. Raadsleden kunnen dit lijstje gebruiken bij het beoordelen van de vangnetaanvraag van het college. Deze checklist is opgesteld in samenwerking met raadsleden uit

verschillende gemeenten en de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. De checklist staat samen met andere informatie op de website van de VNG. De gemeenteraad heeft de mogelijkheid om in de aanvraag vangnetuitkering zijn opvattingen te

geven over de verklaring van het college (in de verklaring staan de oorzaken van het tekort, de

maatregelen om het tekort te reduceren, etc.). ln het formulier zal op hoofdlijnen het proces worden beschreven hoe de gemeenteraad betrokken is. Dit is vanaf het moment van signalering van het

tekort en het daaropvolgend proces van treffen van maatregelen waar de raad bij betrokken is

2

Vansnetuitkering Participatiewet: informatie voor raadsleden I VNG 2

voordat de raad instemt met de verklaring van het college. De voorzitter van de gemeenteraad en de griffier tekenen voor de juistheid hiervan en worden in de gelegenheid gesteld om dit overzicht aan te vullen. Hoe verloopt de aanvraagprocedure? Het college dient het oanvraogformulier in bij de onafhankelijke Toetsingscommissie vongnet

Porticipatiewet. De commissie moet de oonvraog uiterlijk op 15 ougustus 2024 hebben ontvongen. De oonvroog dient met behulp von dit, door de minister vastgestelde oonvraøgformulier, voor instemming aon de rood te worden voorgelegd en wordt noar ondertekening oongeboden oon de commissie vio de website. De Toetsingscommissie beoordeelt de aanvraag procedureel. Dit betekent dat wordt beoordeeld of

het college en de gemeenteraad een aantal processtappen hebben doorlopen: het tekort is groter dan de drempelwaarde; het college heeft in de verklaring toegelicht dat maatregelen zijn getroffen

om het tekort te reduceren en de gemeenteraad heeft ingestemd met de verklaring. De commissie geeft dus geen inhoudelijk oordeel over de aanvraag. Vervolgens adviseert deze commissie de Minister. Deze adviezen worden in beginselovergenomen. Gemeenten die interesse hebben in de maatregelen van andere gemeenten, kunnen terecht op de website van het vangnet. Hier zijn alle aanvragen gepubliceerd en gerubriceerd naar type maatregel, omvang van de gemeente en omvang van het tekort. Aan het eind van het aanvraagformulier is een uitgebreide toelichting per vraag opgenomen voor de

ambtelijke ondersteuning van het college. Voor een verdere toelichting op dit formulier wordt verwezen naar de informatie op de website: https://www.toetsingscom

m issievp. nl/va ngnetuitkering-2023

3

1. Verklaring college bij een basisverzoek

:]

Dit gedeelte bestaat uit de volgende onderdelen: Samenvatting van de verklaring De beschrijving van de wijze waarop de gemeenteraad is geïnformeerd door het college A. Analyse van de oorzaken van het tekort B. Getroffen maatregelen om het tekort te reduceren

C. Beoogde effect van de genoemde maatregelen D. Ondertekening door het college

4

Samenvatting van de verklaring van het college De verklaring van het college bestaat uit vier subonderdelen: A) analyse van de oorzaken van het

tekort, B) getroffen interne en externe maatregelen om het tekort verder te reduceren, C) beoogd effect van de genoemde maatregelen & D) ondertekening door het college. Het college geeft hieronder een samenvatting van onderdeel A, B en C. Dat geeft de gemeenteraad een kernachtig overzicht, op basis waarvan het raadslid kan vaststellen waarmee hij instemt voordat