Document · PDF

Agendabundel

1.2 Raadsvergadering 21 juni 2022, gemeente Rozendaal36.339 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

deze bij het schrijven van deze regionale agenda nog niet af zijn, kunnen we dit speerpunt alleen op hoofdlijnen beschrijven. Dit maken we concreet bij de uitwerking van de regionale agenda in een bestedingsplan in september 2022 en de actualisatie van de regionale agenda in april 2023.

BIJDRAGE VAN DE REGIO •W e hebben op basis van analyse en toekomstbeeld een overzicht van de kansen voor versterking van het regionale netwerk van voorzieningen in centra. •W e hebben een meerjarige agenda om deze kansen voor versterking te verzilveren, die we jaarlijks actualiseren. •W e hebben de condities geschapen om de uitvoering van deze agenda te realiseren (o.a. financieringsmogelijkheden en organisatie).

SPEERPUNT 3 GROEN-BLAUW RAAMWERK

SPEERPUNT 4 CULTUUR EN ERFGOED

WAT WILLEN WE BEREIKEN - OVER VIJF JAAR:

•

In 2021 is het Transformatievoorstel cultuurregio 025 gemaakt. Daarin staat hoe we samen met de culturele sector ervoor willen zorgen dat inwoners en bezoekers ook in de toekomst kunnen blijven genieten van cultuur en erfgoed dat bij hen en de regio past. En dat zij ook zelf cultuur kunnen maken en aan cultuur en cultuurhistorie mee kunnen doen.

In 2023 gaan we door met wat we in 2022 doen. En we zorgen dat ook na 2023 het Transformatievoorstel verder kan worden uitgevoerd. We doen dit in samen met de provincie en met de culturele sector. Daarnaast willen we ook organisaties uit het sociale domein betrekken, zoals de zorg en bibliotheken. Zo helpt dit speerpunt niet alleen om cultuur te versterken, maar ook om meer levendige en leefbare binnensteden en kernen te krijgen. Om een aantrekkelijk aanbod voor toeristen te hebben en om ervoor te zorgen dat cultuur voor iedereen toegankelijk is.

•

hebben we waardevolle natuur, biodiversiteit, water, landschap en cultureel erfgoed in de regio duurzaam behouden, versterkt en uitgebreid. Het gaat om zowel de intrinsieke waarde van natuur, landschap, water en erfgoed, als de belevingswaarde.

benutten we mogelijkheden voor slimme combinaties met de stikstofopgave, Verstedelijkingsstrategie, woningbouw, landbouw, recreatie, klimaatadaptatie, energietransitie, waterberging en biodiversiteit.

Het belang van het groene en blauwe hart van de opgave Ontspannen regio is in korte tijd steeds duidelijker geworden. Groei in inwoners, woningen, banen en wegen kan alleen als we ook ruimte hebben om te wandelen, fietsen en sporten. En om cultuur en erfgoed, zoals kastelen en buitenplaatsen, te bezoeken. Niet alleen daarom willen we natuur, water, landschap en erfgoed versterken. Ook in het licht van de waarde die natuur, water, landschap en cultuurhistorie van zichzelf hebben, de intrinsieke waarde, is het belangrijk om het ‘groen’ en het ‘blauw’ in de regio te herstellen, uit te breiden en beter te maken. In 2022 maken we daarom een groen-blauw raamwerk. Dat raamwerk geeft aan welke kansen er zijn voor het verbeteren van het groen en het blauw. Daarbij kijken we ook hoe we dit kunnen combineren met oplossingen voor andere problemen die spelen. We denken dan bijvoorbeeld aan de stikstofopgave, Verstedelijkingsstrategie, woningbouw, landbouw, recreatie, klimaatadaptatie, energietransitie, waterberging en biodiversiteit. Maar er kunnen niet altijd mooie combinaties gemaakt worden. Soms moeten er ook keuzes gemaakt worden. Bijvoorbeeld om in een gebied de natuur met rust te laten, zodat deze kan herstellen. Het groen-blauw raamwerk dat we in 2022 maken, helpt om zulke keuzes te maken.

In 2023-2025 werken we op basis van die keuzes het groen-blauw raamwerk uit in een uitvoeringsagenda.

We doen dit samen met de andere opgaven, provincie en de Rijksoverheid. In de periode 2023-2025 besteden we extra aandacht aan de transitie van de landbouw. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat in de regio voedsel geproduceerd wordt op een manier die (nog) meer dan nu het geval is, bijdraagt aan bijvoorbeeld meer en betere natuur? Want we verwachten dat we dat nodig hebben om het groen en blauw te versterken. Samen met de opgaven Groene groeiregio en Circulaire regio verkennen we hoe we onze regionale rol ten aanzien van de transitie van de landbouw zien en vormgeven.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN - BIJDRAGE VAN DE REGIO • We ondersteunen dat, met het groen-blauw raamwerk als uitgangspunt, ruimtelijke keuzes worden gemaakt over onder meer de stikstofopgave, Verstedelijkingsstrategie, woningbouw, landbouw, recreatie, klimaatadaptatie, energietransitie, waterberging en biodiversiteit. Dat doen we in nauwe samenwerking met de provincie. • We hebben samen met provincie en andere partners een uitvoeringsagenda gemaakt voor versterking van landschap, natuur, water en erfgoed op basis van het groen-blauw raamwerk. • We hebben onder andere in het Verstedelijkingsakkoord concrete afspraken gemaakt met het Rijk en andere partners over investeringen in het groen en blauw van de regio.

hebben we een duurzame culturele infrastructuur, waarbinnen cultureel aanbod wordt verzorgd, dat past bij de vraag en het profiel van de regio.

bezoeken inwoners en bezoekers van de regio cultuur en erfgoed, nemen ze hier actief in deel en bereiken we daarbij steeds meer verschillende doelgroepen.

In 2022 werken we het Transformatievoorstel Cultuur verder uit in een uitvoeringsplan voor de korte, middellange en lange termijn. Voor de korte en middellange termijn heeft de provincie Gelderland een budget beschikbaar gesteld van 1,3 miljoen euro. Dat budget investeren we voor een deel in 2022 in vijf hoofdactiviteiten: 1. Innovatie van productie en presentatie: welke nieuwe manieren zijn er om nieuw publiek te bereiken en meer mensen mee te laten doen? 2. Professionalisering: wat kunnen culturele instellingen doen om effectiever en efficiënter te werk te gaan? 3. A mateurkunst en vrijwilligersbeleid. 4. Cultuureducatie. 5. Verhaallijnen.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN - BIJDRAGE VAN DE REGIO • Hebben we het uitvoeringsplan Transformatievoorstel Cultuur voor de korte en middellange termijn uitgevoerd en minimaal 1,3 miljoen euro geïnvesteerd in: 1. Innovatie in de culturele sector. 2. Professionalisering van de sector door o.a. opleiding. 3. Versterking van cultuureducatie. 4. Ondersteuning van amateurkunst en vrijwilligers. 5. Verhaallijnen. • Hebben we een lange termijnvisie en (investerings-)plan voor verdere versterking van Cultuurregio 025. • Hebben we de voorwaarden geregeld om de uitvoering van het investeringsplan mogelijk te maken (o.a. financieringsmogelijkheden en organisatie).

Vooral amateurkunst en vrijwilligersbeleid, cultuureducatie en verhaallijnen hebben ook veel te maken met erfgoed. Denk bijvoorbeeld aan onze musea, waarin veel vrijwilligers werken. Maar ook de vele cultuurhistorische verhaallijnen die onze regio rijk is, zoals de Romeinen. De verhaallijnen die we vanuit dit speerpunt oppakken, koppelen we natuurlijk aan het toeristisch profiel. Zo versterkt dit speerpunt het speerpunt duurzaam toerisme en andersom.

WAT MAG HET KOSTEN? realisatie begroting begroting meerjarenraming 2021 2022 2023 2024 2025 2026 (bedragen x € 1.000) Ontspannen regio Lasten Baten Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve

6 6 -

585 585 -

827 827 -

848 848 -

872 872 -

Saldo na reserves

De realisatie 2021 betreft de baten en lasten zoals deze in de administratie van de Groene Metropoolregio zijn verantwoord. Details van dit overzicht zijn opgenomen in de begroting.

8. GROENE GROEIREGIO (PROGRAMMA)

OVER VIJF JAAR: regisseren wij samen met de aangesloten gemeenten de groei in onze regio. Op zo’n manier dat wij de balans tussen stedelijke ontwikkeling, natuur en landschap, economische groei, goede bereikbaarheid en de ontspannen leefkwaliteit behouden en verbeteren.

Vanuit haar twee speerpunten geeft de Groene groeiregio uitvoering aan de volkshuisvestelijke/ wonen opgave in combinatie met de ruimtelijke ontwikkelingsopgave in de regio. De eerste opgave vindt zijn beslag in de Woondeal ArnhemNijmegen. De uitvoering richt zich op de versnelling van de woningbouw om zo de grote woningbehoefte in onze regio te verlichten. De werkzaamheden zijn met name gericht op de korte termijn (nadruk tot 2025-2030).

•d e flexpool stelt voor gemeenten personele capaciteit beschikbaar voor de planvoorbereiding van woningbouwlocaties. •k wartiermakers en experts voor regionale ondersteuning en beleidsontwikkeling op thema’s als planontwikkeling (o.a. binnenstedelijke verdichting), stikstof, huisvesting internationale medewerkers, woningbouwversnelling, conceptueel en/of circulair bouwen. •k ennisontwikkeling en kennisdeling door samenwerking via publieke private tempotafels, de kennisbank op de website en het geven van leerkringen (in 2022 over conceptueel en circulair bouwen). • r egionale afstemming over de inzet van volkshuisvestelijk instrumentarium, zoals doelgroepenverordening, opkoopbescherming etc., voor het toegankelijk en betaalbaar houden van de woningmarkt. •o ntwikkeling van beleidsinstrumenten. In 2022 is de circulaire impactladder (screenings- en toetsingsinstrument bij circulariteit in woningbouw) ingevoerd. •p artnerschap met (het collectief van) woningcorporaties.

De tweede opgave krijgt uitvoering via de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley (ANF). Deze integrale strategie geeft inzicht in de woon- en werklocaties tot 2040, rekening houdend met aspecten op het gebied van wonen, economie, mobiliteit en leefomgeving. Vanuit de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) werkt het Rijk met Woondeals en Verstedelijkingsstrategieën. Ook binnen de Groene groeiregio worden de twee afzonderlijke met elkaar verbonden. In het verlengde van de verstedelijkingsopgave wordt met de Groene Metropool 2121 een lange termijnverkenning gemaakt naar toekomstscenario’s voor de ruimtelijke opgave in onze regio; vergezichten over 50 à 100 jaar. Hierbij is grote aandacht voor klimaat, economie, energie en schaarse ruimte. Voor de ontwikkeling van de vergezichten werken wij samen met de provincie en kennis- en onderzoeksinstellingen.

VERSTEDELIJKINGSOPGAVE: INTEGRALE RUIMTELIJKE ONTWIKKELING De Groene groeiregio zet de samenwerking en integrale afweging van de ruimteopgave in de leefomgeving centraal en adresseert de kernambitie van de visie. Zij wordt hiervoor gevoed door andere vier opgaven. De Groene groeiregio is daarmee integrerend van karakter. Voorbeelden voor 2022 zijn: • s amen met de Productieve regio zijn met het onderzoek Economie van de Toekomst de ruimtelijk-economische kansen van onze regio in beeld gebracht. • s amen met de Ontspannen regio werken wij aan een versterkt groen-blauw raamwerk door natuurherstel en -ontwikkeling, uitloopgebieden en groene corridors, klimaatadaptieve maatregelen.

VERSNELLINGSOPGAVE: UITVOERING WOONDEAL ARNHEM-NIJMEGEN Dit speerpunt richt zich op het verbeteren van het functioneren van de woningmarkt, het versnellen van de woningbouwproductie en heeft aandacht voor leefbaarheid in bestaande wijken. Dit doen wij door de inzet van diverse instrumentaria: •d e woningmarktmonitor en het woonbehoefteonderzoek 2022 biedt gemeenten en andere belanghebbenden inzicht in de woningbouwontwikkeling.

SPEERPUNT 1 WONEN IN BALANS: VERSNELLEN VAN DE WONINGBOUW WAT WILLEN WE BEREIKEN - OVER VIJF JAAR:

•

zijn er 20.000 woningen bijgebouwd (meetpunt 2020) volgens de afspraken in de Woondeal.

met meer woningen beschikbaar voor specifieke doelgroepen, zoals voor ouderen, internationale medewerkers, kwetsbare doelgroepen en jongeren.

in meer groene, gedifferentieerde en duurzame wijken en dorpskernen.

zijn er breed inzetbare, flexibele (tijdelijke) huisvestingsconcepten gerealiseerd door de toepassing van innovatieve bouwconcepten.

• •

waarvan meer betaalbare (koop) woningen. wordt bij circulair gebouwde woningen 25% circulair bouwmateriaal gebruikt.

• samen met de Verbonden regio werken wij aan een toekomstbestendig mobiliteitsnetwerk. Hiervoor is een analyse van de mobiliteitseffecten uitgevoerd die inzicht biedt én investeringskansen om de consequenties van de flinke woningbouwbehoefte in onze regio in goede banen te leiden. In het coalitieakkoord is 7,5 miljard euro gereserveerd voor de ontsluiting van nieuwe woningen, met name in de Verstedelijkingsgebieden.

en II) en het sluiten van een Verstedelijkingsakkoord met de provincie en het Rijk voor een langjarige samenwerking op gebied van verstedelijking en de randvoorwaarden die daarbij horen. Daarvoor zijn de ruimtelijke opgaven inclusief knelpunten, kansen en randvoorwaarden - aan de hand van de vier bouwstenen wonen, economie, mobiliteit, leefomgeving, vertaald en uitgewerkt naar de zes gebieden in onze regio en voorzien van een uitvoerings- en investeringsagenda.

• samen met de Circulaire regio stimuleren wij circulaire woningbouw. Hiervoor is onder andere de circulaire impactladder ontwikkeld.

VERKENNING TOEKOMSTSCENARIO: GROENE METROPOOL 2121 In 2022 is gestart met een gezamenlijke focus op een toekomstbestendige Groene Metropool. De eerste verkenning geeft inzicht in de langere termijnontwikkeling en de consequenties voor de verstedelijkingsopgave.

De Verstedelijkingsstrategie ANF helpt de Groene groeiregio bij deze coördinerende functie. De Verstedelijkingsstrategie ANF wordt in onze regio uitgewerkt in zes gebiedsuitwerkingen (Rijk van Nijmegen, Nijmegen-West, Middengebied, Spoorzone Arnhem-Oost, Veluwezoom, Liemers). Dit is een continu proces. Het vertrekpunt hiervoor is het in 2022 vaststellen van de complete Verstedelijkingsstrategie ANF (deel I

Met de langdurige samenwerkingsagenda Woondeal Arnhem-Nijmegen hebben gemeenten met voorrang toegang tot provinciale en nationale regelingen, nieuwe instrumenten, een breed kennisnetwerk, financiële middelingen en investeringen. De Groene groeiregio heeft de rol om deze voordelen naar de alle achttien gemeenten te brengen. Voor de woningbouwontwikkeling op de korte termijn (2025-2030) focust de Groene groeiregio zich voor de periode 2023-2025 op een aantal onderwerpen. Een aantal van deze zaken is in 2022 in gang gezet, deze worden gecontinueerd of verder uitgerold.

• In 2022 verkennen wij met de gemeenten of deze nieuwe Woondeal ook als provinciale Woonagenda kan gelden. Als dat het geval is, geven wij uitvoering hieraan. • Coördinatie tussen de uitwerking van de Woondeal 2.0 en de Verstedelijkingsstrategie en het akkoord. • Inzicht bieden in woonbehoeftes door middel van onderzoek en monitoring, inclusief inzicht in de huisvesting van verschillende doelgroepen. • Voor gemeenten blijft de flexpool beschikbaar. Onderzocht wordt of deze kan worden doorontwikkeld naar een meer vaste pool. Met de inzet van de flexpool wordt, naast invulling van personele capaciteit, ook het lerend vermogen binnen de regio ontwikkeld. • Inzet van regionale experts voor ondersteuning op thema’s zoals conceptueel en circulair bouwen, de uitvoering van het beleidskader internationale medewerkers, coördinatie rondom huisvesting van specifieke doelgroepen. • Samen brengen van publieke en private partijen gericht op het realiseren betaalbare flexibele (tijdelijke) woningen, onder meer door het toepas-

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN - BIJDRAGE VAN DE REGIO • In 2022 worden de Woondeals (landelijk) geëvalueerd. In de periode 2023-2025 werken wij met Rijk en provincie samen in de Woondeal 2.0, waarin wij meer op realisatie gerichte afspraken hebben gemaakt met betere aansluiting op de behoefte van gemeenten als effectief versnellingsinstrument, inclusief bijbehorende nieuwe uitvoeringsgelden.

SPEERPUNT 2 LEEFOMGEVING: VERBINDEN VAN DE RUIMTELIJKE OPGAVEN

sen van circulaire en industriële woningbouw. • Inzetten van een aanjaagteam gericht op versnelling van de grote kansrijke woningbouwlocaties in onze regio. • Gemeenten worden ondersteund bij het toekomstbestendig maken van bestaande wijken. Het gaat hier om de leefbaarheid van wijken door de verduurzaming van woningen en realiseren van gedifferentieerde wijken. Door o.a. de gemeente Arnhem wordt hier volop ervaring in opgedaan. Deze ervaring en kennis wordt regionaal gedeeld. • Vergroten partnerschap met de corporaties aan de hand van in 2022 opgestelde samenwerkingsthema’s. Daarnaast zoeken wij de samenwerking met marktpartijen (bouwende partijen) en kennisinstellingen via tempotafels bij thema’s uit de Woondeal.

WAT WILLEN WE BEREIKEN - OVER VIJF JAAR:

•

werken wij gebiedsgericht en/of centraal vanuit majeure opgaven aan de Verstedelijkingsstrategie en zijn de ambities voor de verstedelijkingsopgave op elkaar afgestemd.

deze ruimtelijke dimensie van de opgaven hebben wij in langer perspectief geplaatst door verkenningen van toekomstscenario’s 2121. zijn ruimtelijke dimensies inzichtelijk via het interactief dashboard Integrale ruimtelijke ontwikkeling.

bestaat er een structureel ruimtelijk overleg voor de zes deelgebieden en een koppeling met lokaal omgevingsbeleid.

zijn de majeure opgaven uit het in 2022 gesloten Verstedelijkingsakkoord tot verdere uitvoering gekomen met behulp van Rijk en provincie.

in de deelgebieden zijn nieuwe (grote) woningbouwlocaties voor de periode 2030-2040 integraal onderzocht en hebben wij de ruimtelijke opgave van de vier bouwstenen in beeld.

•

is er exposure gegenereerd over toekomstbestendige verstedelijking in de Groene Metropoolregio.

In 2023 en verder gaan wij in een langjarige samenwerking cyclisch aan de slag met het realiseren van de verstedelijkingsopgave zoals die staat beschreven in de Verstedelijkingsstrategie ANF. Het gesloten Verstedelijkingsakkoord, met daarin afspraken gericht op realisatie en samenwerking met bijbehorende uitvoeringsgelden, is daarbij leidend. De periode 2023-2025 staat in teken van met de relevante partners uitvoering geven aan de uitvoeringsagenda. Hiervoor blijven de gebiedsuitwerkingen het vertrekpunt. De Groene groeiregio heeft een rol in de coördinatie en de samenhang tussen gebieden en majeure, randvoorwaardelijke, gebiedsoverstijgende kernopgaven. Voor de majeure (kern)opgaven waarover nog geen bindende afspraken zijn gemaakt, zet de Groene groeiregio zich in om steun te vinden bij partners, bijvoorbeeld op de landelijke overlegtafel

BO-MIRT (Bestuurlijke Overleggen Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport). Het dashboard Integrale ruimtelijke ontwikkeling helpt de ruimtelijke vraagstukken te verbeelden om te komen tot toekomstbestendige keuzes voor een klimaatrobuuste Groene Metropool. Met het gereed komen van de Verstedelijkingsstrategie ANF en het ontwikkelen van de scenario’s wordt in de periode 2023-2025 het dashboard ingezet als voortgangsmonitor en het verbeelden van de verbindende ruimtelijke aspecten, de progressie van de verstedelijkingsopgave en de vraagstukken die de opgaven in de regio oproept. Door deze aan elkaar te ‘koppelen’ ontstaat synergie, wat de kwaliteit van de leefomgeving versterkt.

VERKENNING TOEKOMSTSCENARIO: GROENE METROPOOL 2121

ontwikkeling. De output uit de inspiratiesessies worden gebruikt in de gebiedsuitwerkingen om te spiegelen en te inspireren voor de keuzes of dilemma’s op de meer korte termijn. Ook wordt deze input gekoppeld aan het dashboard.

Het klimaat verandert. Voor een duurzame ruimtelijke inrichting van Nederland moeten het water- en bodemsysteem leidend zijn. In de Groene Metropool 2121 leggen wij de focus op langere termijn en consequenties voor de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen als het gaat over klimaat, natuur, biodiversiteit, verstedelijking, circulariteit etc. In samenwerking met de verschillende partners tillen wij onszelf even uit het hier en nu. Op basis van bestaande onderzoeken en inzichten van experts inventariseren wij: Wat weten we, wat zijn kansen, wat zijn de onzekerheden, wat vraagt het? Welke scenario’s volgen hieruit om te werken aan ‘een toekomstbestendige Groene Metropool’ en wat betekent dit voor gewenste bouwlocaties en bedrijventerreinen, de opgaven voor het platteland, natuur, landschap en water en de wijze waarop mobiliteit zich gaat ontwikkelen? De eerste verkenning die in 2022 is gemaakt, wordt verder uitgebouwd tot inspirerende en richtinggevende toekomstscenario’s met als doel in de ontwikkelingen van nu toekomstbestendige keuzes te maken. Deze toekomstverkenningen bespreken wij in de regio door inspirerende sessies te organiseren, waarbij wij ook deskundigen en partners in het land uitnodigen om als regio bij te dragen aan nationale kennis-

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN - BIJDRAGE VAN DE REGIO • Organiseren en coördineren van de gebiedsuitwerkingen en deze koppelen aan de langere termijn verkenningen 2121. Hiervoor zetten wij gebiedstrekkers en een coördinator tussen de gebieden in. • De in 2022 gestarte toekomstverkenning 2121 werken wij verder uit in de gebiedsuitwerkingen. • De voortgang uit gebiedsuitwerkingen en de toekomstverkenning Groene Metropool 2121 visualiseren wij via een interactief dashboard. Daarbij organiseren wij ambtelijke en bestuurlijke werksessies in de regio. •W ij geven uitvoering aan het Verstedelijkingsakkoord. Hiervoor is naar verwachting nodig dat wij vervolgonderzoeken uitzetten en coördineren. •S teun zoeken en agenderen van majeure opgaven uit het Verstedelijkingsakkoord waarover nog geen bindende afspraken zijn gemaakt bij (andere) betrokken partijen.

WAT MAG HET KOSTEN? realisatie begroting begroting meerjarenraming 2021 2022 2023 2024 2025 2026 (bedragen x € 1.000) Groene groeiregio Lasten Baten Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve

97 97 -

993 993 -

1.792 1.792 -

1.841 1.841 -

1.890 1.890 -

Saldo na reserves

De realisatie 2021 betreft de baten en lasten zoals deze in de administratie van de Groene Metropoolregio zijn verantwoord. Details van dit overzicht zijn opgenomen in de begroting.

9. BEDRAG HEFFING VENNOOTSCHAPSBELASTING Samenwerkingsverbanden zijn vrijgesteld voor de vennootschapsbelasting, ingeval aan drie cumulatieve voorwaarden is voldaan: 1. De activiteiten van het samenwerkingsverband moeten worden verrichtvoor de onmiddelijke of middelijke participerende publiekrechtelijke rechtspersonen; 2. De activiteiten zouden bij de participanten in het samenwerkingsverband niet tot belastingplicht hebben geleid of zouden zijn vrijgesteld als zij de activiteiten zelf zouden hebben verricht; 3. De participanten moeten naar evenredigheid van de afname van de activiteiten van de activiteiten van het samenwerkingsverband bijdragen in de kosten van het samenwerkingsverband. Bij een gemeenschappelijke regeling wordt geacht hieraan te zijn voldaan. Nadrukkelijk is deze vrijstelling bedoeld voor activiteiten aan of ten behoeve van de deelnemers aan een samenwerkingsverband en niet voor activiteiten ten behoeve van of aan een derde partij. De vrijstelling heeft alleen betrekking op de winstdie wordt gerealiseerd door levering aan de deelnemende gemeenten. Wanneer de winst wordt gerealiseerd in verband met de levering aan derden moet hierover in beginsel vennootschapsbelasting betaald worden.

De Groene Metropoolregio verricht voor derden vooral werk voor “activiteiten verricht in verband met de uitoefening van een overheidstaak of van een publiekrechtelijke bevoegdheid”. Daarbij worden de werkzaamheden kostendekkend uitgevoerd. De organisatie voldoet aan bovenstaande drie voorwaarden en is derhalve vrijgesteld voor de vennootschapsbelasting.

10. PARAGRAFEN 10.1 PARAGRAAF 1: RISICO’S EN WEERSTANDSVERMOGEN

Risico’s De risico’s kunnen worden ingedeeld in: 1. risico’s voortvloeiend uit het eigen beleid; 2. risico’s voortvloeiend uit het beleid van een hogere overheid; 3. risico’s voortvloeiend uit de samenwerking met andere gemeenten en instanties; 4. r isico’s voortvloeiend uit het doen/nalaten van derden; 5. risico’s voortvloeiend uit voor de regio niet te beïnvloeden autonome ontwikkelingen. Voor ad. 1 t/m 4 zijn geen risico’s voorzien.

Op grond van artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moet de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen in de paragraaf weerstandsvermogen1 inzicht verschaffen in de robuustheid van de begroting. Het weerstandsvermogen van de Groene Metropoolregio is het vermogen om niet structurele financiële tegenvallers te kunnen opvangen zodat de taken kunnen worden voortgezet. De Groene Metropoolregio is nauwelijks ontvankelijk voor risico’s. Het risicoprofiel is heel laag. Bovendien is een algemene reserve gevormd voor het opvangen van deze risico’s.

Ad 5. Risico’s voortvloeiend uit voor de regio niet te beïnvloeden/autonome ontwikkelingen. Het resultaat van de Cao-onderhandelingen en prijsstijgingen werken door in het jaarresultaat. Op de begroting heeft dit naar verwachting vooralsnog een beperkt effect.

Wij onderschrijven de principes van risicomanagement en risicobeheersing in ons werk. Dit houdt in dat risico’s gekoppeld worden aan de doelstellingen en dat maatregelen worden genomen om de risico’s te beheersen.

Secundaire arbeidsvoorwaarden Op grond van de gemeenschappelijke regeling volgt de Groene Metropoolregio de CAO SGO, hierin zijn de secundaire arbeidsvoorwaarden vastgelegd.

Beleid t.a.v. reserves en voorzieningen De Groene Metropoolregio heeft een reserve voor het exploitatierisico i.c. de algemene r eserve gevormd. Deze reserve (€ 100.000) wordt toereikend geacht gelet op de voorwaarden in de gemeenschappelijke regeling.

Werkkostenregeling De werkkostenregeling heeft per 01-01-2015 alle bestaande fiscale regels voor vergoedingen vervangen. Vanaf 01-01-2020 is de regeling verruimd. Over de eerste 400.000 euro wordt het percentage van 1,7% van de fiscale loonsom, over het bedrag boven de 400.000 euro blijft het percentage 1,2%. Daarnaast hoeven een aantal kostensoorten niet meer vanuit de WKR (werkkostenregeling) betaald te worden. Voor vergoedingen boven dit bedrag moet een eindheffing van 80% worden betaald.

Stille reserves De Groene Metropoolregio heeft geen stille reserves. Stelposten In de begroting 2023 is een stelpost van € 100.000 opgenomen.

De Groene Metropoolregio is voornemens de besteding van forfaitaire ruimte in de kwartaalrapportage op te nemen. Naar verwachting komt de Groene Metropoolregio niet boven de forfaitaire ruimte uit.

1 Het weerstandsvermogen bestaat uit relatie tussen de weerstandscapaciteit (zijnde de middelen waarover de Groene Metropoolregio beschikt/kan beschikken om niet begrote kosten te dekken) en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen zijn afgesloten.

10.2 PARAGRAAF 2: FINANCIERING

gemaakt van de dienstverlening van de gemeente Nijmegen. De Groene Metropoolregio is een netwerksamenwerking. Uitgangspunt van de regionale samenwerking is dat deze wordt ondersteund door een klein regiobureau, waarbij optimaal gebruik wordt gemaakt van de in de gemeenten aanwezige capaciteit en kennis.

De begroting van de Groene Metropoolregio wordt grotendeels door de deelnemende gemeenten gedragen. De in de gemeenschappelijke overeengekomen afspraak v.w.b. de bijdragen van gemeenten (artikel 29 lid 1) waarborgt dat de inkomende en uitgaande geldstromen in evenwicht zijn. Financiering van de organisatie door het aantrekken van leningen is niet aan de orde.

Financiën De ontwikkeling van adequate bedrijfsvoering (scheiding van functies, administratieve organisatie, bewaking, verantwoording en rechtmatigheid) is een continu proces. De regiodirecteur is tekeningsbevoegd en heeft mandaat om opdracht tot betaling te geven. De controller beheert en regisseert de financiële organisatie; ABAB Accountants verzorgt de administratie.

Rentelasten/baten De regio heeft met de Rabobank een rekening-courant-overeenkomst gesloten en maakt gebruik van Schatkistbankieren bij het ministerie van Financiën. De rente wordt niet aan de taakvelden toegekend. Financieringspositie De Groene Metropoolregio kent geen langlopende financieringsmiddelen.

BTW De bedragen in de begroting zijn exclusief BTW. De door de organisatie betaalde BTW wordt gecompenseerd door de regiogemeenten. Deze zogenaamde doorschuif BTW/transparante BTW wordt verantwoord in de jaarrekening en is opgenomen in de balans.

Rente-risiconorm De Groene Metropoolregio heeft geen vaste schuld en derhalve is de rente-risiconorm niet van toepassing.

10.3 PARAGRAAF 3: BEDRIJFSVOERING

Personeelszaken Op het personeel van de Groene Metropoolregio is de rechtspositie van de gemeenschappelijke regeling van toepassing. Voor inzet van de bedrijfsgezondheidsdienst wordt gebruik gemaakt van de gemeente Nijmegen. Een personeelsconsulent van deze gemeente is tevens adviseur van de Groene Metropoolregio en ook aanspreekpunt voor het personeel. De salarisadministratie wordt eveneens door de gemeente Nijmegen verzorgd.

Artikel 14 van het Besluit Begroting en verantwoording (BBV) verplicht de organisatie om de stand van zaken en de voornemens voor de bedrijfsvoering weer te geven. De gemeenten hebben gekozen voor een compacte organisatie van het regiobureau, die ten dienste staat van de opgavegerichte samenwerking. Taken en bevoegdheden zijn geformaliseerd in de gemeenschappelijke regeling Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en onderliggende regelingen en mandaatbesluiten. Voor de hoge ambities in het programma ter uitvoering van regionale visie en agenda is een efficiënt en slagvaardig bureau nodig. Voor bureau-ondersteunende taken, zoals archief en P&O, wordt gebruik

Automatisering De hardware wordt door de Groene Metropoolregio zelf aangeschaft. Verder maakt de regio gebruik van Skyliner, een particuliere ICT-dienstverlener. Deze adviseert ook bij de aankoop (kwantumkorting) en ondersteunt de organisatie bij haar dagelijks werkzaamheden (helpdesk).

11. BEGROTING GROENE METROPOOLREGIO ARNHEM-NIJMEGEN 2023-2026

Interne zaken De postregistratie vindt plaats op het regiobureau en van hieruit worden ook de verslaglegging, correspondentie en agendabeheer voor het bestuur verzorgd. Archivering en archiefbewaring worden ingehuurd bij de gemeente Nijmegen. Huisvesting De Groene Metropoolregio is gehuisvest in een gehuurd kantoorgebouw in Elst (Gld.) Overhead Volgens het wijzigingsbesluit vernieuwing BBV moeten de kosten van overhead conform de definitie in de notitie Overhead van de commissie BBV inzichtelijk worden gemaakt. In 9.1 is de specificatie van het regiobureau opgenomen. Rechtmatigheid Per 1-1-2022 is de rechtmatigheidsverantwoording gewijzigd. Het algemeen bestuur dient vanaf dat moment vooraf de kaders en normen te bepalen voor de rechtmatigheidsverantwoording voor het dagelijks bestuur en de getrouwheid voor de accountant. Gedurende het jaar dient het dagelijks bestuur uitvoering te geven aan de vastgestelde kaders en normen. Het dagelijks bestuur legt in de jaarstukken verantwoording af over de rechtmatigheid.

De begroting is opgebouwd uit twee delen: 1. Het regiobureau 2. De vijf opgaven

Daarnaast betalen dertien gemeenten een bijdrage van € 1,00 voor TEB. De gemeente Duiven betaalt per 1 januari 2023 € 0,50. De afspraak over de bijdrage aan TEB loopt tot en met 2025.

De begroting is opgesteld voor de jaren 20232026 en materieel sluitend. Het benodigde budget voor het regiobureau wordt gefinancierd uit een bijdrage van alle achttien deelnemende gemeenten. Om deze gemeentelijke bijdrage te berekenen, hanteren we het inwoneraantal per 1 januari 2022 als verdeelsleutel (bijlage 3). Naast de gemeentelijke bijdrage voor de kosten van het regiobureau, betalen de gemeenten een bijdrage voor The Economic Board (TEB). De regio heeft op grond van de gemeenschappelijk regeling de bevoegdheid namens de colleges The Economic Board te subsidiëren. Voor 2023 is begroot dat 14 gemeenten een bijdrage leveren. Ook voor deze bijdrage hanteren wij het inwoneraantal per 1 januari 2022. De middelen voor de vijf opgaven worden gevormd door gemeenten die intekenen op die opgave en subsidies van bijvoorbeeld Provincie of Rijk en partners (zoals koepelorganisaties, onderwijsinstellingen of bedrijven).

De bijdrage die we in 2023-2025 nodig hebben voor de realisatie van de opgaven, is hoger dan in 2022. Dit heeft verschillende redenen. We hebben in 2021 en 2022 geïnvesteerd in het formuleren van ambities en maken van plannen, zeker bij relatief nieuwe opgaven zoals Ontspannen regio. Nu onze inzet steeds concreter wordt en we overgaan tot het organiseren van de uitvoering, vraagt dat meer middelen. Daarnaast zijn er speerpunten die we intensiever willen oppakken, zoals de gebiedsgerichte corridors bij Verbonden regio. En we hebben als regio ook nieuwe ambities en taken die we oppakken. Zoals bijvoorbeeld logistiek en het contractbeheer voor data over verkeersveiligheid. Voor de Circulaire regio wordt de verhoging van de inwonersbijdrage voor een groot deel verklaard door een andere reden. In 2022 zijn de projectkosten voor de inkoop van elektriciteit niet in de inwonersbijdrage opgenomen, maar apart verrekend door de gemeente Nijmegen. Vanaf 2023 zijn deze kosten wel in de inwonersbijdrage opgenomen. Per saldo levert deze mutatie geen lastenverzwaring op voor gemeenten. Tegenover de hogere kosten voor de opgaven, staat dat de verwachting dat we met de inzet van deze middelen ook meer investeringen in onze regio uit kunnen lokken. Denk bijvoorbeeld aan de stikstofgelden, de gelden die in het BO-MIRT beschikbaar komen en de klimaatgelden.

De bijdragen van de opgaven hangen, net als de inhoud daarvan, nauw met elkaar samen. Zo is de bijdrage voor logistiek verdeeld over de opgaven Circulaire, Verbonden en Productieve regio. Het groen-blauw raamwerk hangt nauw samen met de gebiedsuitwerking van de Verstedelijkingsstrategie. Het één kan niet zonder het ander. Het wordt dus steeds moeilijker om de opgaven

Samengevat zijn voor 2023 de bijdragen per inwoner2:

10.4 PARAGRAAF 4: VERBONDEN PARTIJEN

Bijdrage per inwoner

De Groene Metropoolregio heeft zelf geen verbonden partijen, met dien verstande dat zij voor de regiogemeenten wel een verbonden partij is. In de Gemeentewet is opgenomen dat de kosten van gemeenschappelijke regelingen behoren tot de verplichte uitgaven van gemeenten. In de gemeenschappelijke regeling Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is opgenomen dat de verdeling tussen de regiogemeenten geschiedt op basis van inwoneraantal.

2023

Regiobureau € 2,57 Verbonden regio € 1,51 Productieve regio € 0,97 Circulaire regio € 0,93 Ontspannen regio € 0,65 Groene groeiregio € 1,04 € Totaal voor 2023 €

5,10 7,67

inhoudelijk en financieel van elkaar te scheiden. Wij blijven dan ook alle gemeenten nadrukkelijk uitnodigen om aan alle vijf de opgaven mee te doen.

In tegenstelling tot voorgaande twee jaren zijn geen gelden van de provincie Gelderland opgenomen, de gemeenten dragen voor het eerst de volledige kosten van het regiobureau.

KOSTEN REGIOBUREAU EN BIJDRAGE THE ECONOMIC BOARD

11.1 HET REGIOBUREAU

De gemeente Mook en Middelaar krijgt een korting van 50% op de inwonersbijdrage (zie voetnoot 1).

Lasten Personele kosten Overhead Lobby, positionering en profilering Communicatie en ontmoeting Onvoorzien

Het regiobureau heeft de volgende taken: • Het voorbereiden van de opgaven, inhoudelijk en financieel, en het zorgdragen voor coördinatie en integraliteit van de opgaven. • Profilering, positionering en lobby van de regio (provincie, Rijksoverheid, Euregio, Europa). • Informatie, communicatie en ontmoeting in/van de regio (bestuurders en raden). • Aanspreekpunt voor externe partners. • Ondersteuning en advisering van colleges en raden bij het regionale werk. • Het tijdig zien en vertalen van nieuwe opgaven en kansen voor de regio. • Bedrijfsvoering (zoals financiën, documentenstromen, privacy, juridische zaken, aanbestedingsbeleid, en personeelszaken). • Het verstrekken van de subsidie aan Stichting The Economic Board.

Van de 14 gemeenten die bijdragen aan The Economic Board betaalt de gemeente Duiven met ingang van 2023 € 0,50 in plaats van € 1,00. Jaarlijks terugkerende arbeidskosten met een vergelijkbaar volume De BBV schrijft voor dat afzonderlijke aandacht moet worden besteed aan jaarlijks terugkerende arbeidskosten met een vergelijkbaar volume. Zoals uit de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling blijkt, wordt voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergeluikbaar volume geen voorziening getroffen of op een andere wijze een verplichting opgenomen. Alle arbeidskosten gerelateerde verplichtingen zijn in de exploitatiebegroting verwerkt.

De begroting bouwt voort op het in 2021 geactualiseerde bedrijfsplan. Voor 2023 wordt voorgesteld ten aanzien van de formatie voor communicatie de formatie met 1 fte op te hogen. De opgaven daarentegen rekenen minder formatie voor communicatie. In de praktijk is gebleken dat beter regie kan worden gevoerd op de communicatie en profilering van de Groene Metropoolregio als dit vanuit het regiobureau wordt aangestuurd in plaats vanuit iedere opgave afzonderlijk. De inzet door het regiobureau heeft dus een positief effect op de begroting van de vijf opgaven.

Investeringsbegroting De organisatie verwacht in 2023 geen investeringen te plegen, daarom ontbreekt de investeringsbegroting en daarmee toe te kennen investeringskredieten.

Regiobureau

taakveld

n.t.b. n.t.b. n.t.b. n.t.b. n.t.b.

2025

2026

1.299 307 121 205 100

1.333 315 124 211 100

1.371 324 127 217 100

Totaal baten

2.032

2.084

2.139

Saldo Dekking extern (provincie) Dekking opgavegeld (inwonersbijdrage) Bijdrage per inwoner in euro’s

0 0 2.032 € 2,57

0 0 2.084 € 2,62

0 0 2.139 € 2,68

Bijdrage The Economic Board

2023

2024

2025

20262

14 704.383 € 1,00 692

14 706.883 € 1,00 695

14 709.383 € 1,00 698

Aantal deelnemende gemeenten Aantal inwoners deelnemers per 1/1/22 Bijdrage per inwoner in euro’s Bijdrage TEB Tweede 5 jaarlijkse periodebijdrage The Economic Board stopt in 2025.

Met uitzondering van de gemeente Mook en Middelaar die 50% korting krijgt op de inwonersbijdrage aan het procesgeld (artikel 29, lid 3 van de G.R.). Dit vanwege de unieke situatie dat het als enige gemeente gelegen is in de provincie Limburg, waardoor het als enige niet-Gelderse gemeente o.a. niet altijd gebruik kan maken van investeringen in de regio vanuit de provincie Gelderland.

2024

Totaal lasten 2.032 2.084 2.139 2.139 Baten Inwonerbijdrage gemeenten n.t.b. 2.032 2.084 2.139 2.139 Subsidie provincie inwonerbijdrage n.t.b. 0 0 0 0

Ten op zichtte van 2022 is een indexatie van 2,7% toegepast (conform Begrotingsrichtlijnen Regio Nijmegen 2023). Dit is de eerste keer dat de indexatie wordt toegepast.

2023

(bedragen x € 1.000)

11.2 DE VIJF OPGAVEN

kunnen maken. Zo hebben we nog onvoldoende zekerheid over de bijdrage die het Rijk beschikbaar stelt voor de uitvoering van de taken in het kader van de RES. Ook een mogelijk aanvullende bijdrage van de gemeenten voor 2023 e.v. voor de RES hebben we vooralsnog niet opgenomen in de inwonersbijdrage. Voor Verbonden regio vinden gesprekken plaats over het BO-MIRT. De uitkomst hiervan volgt in het najaar. Voor Productieve regio zijn er gesprekken gaande met de provincie over een bijdrage van 290.000 euro aan Stimuleren MKB, de Economische Monitor, Human Capital en Vergroening Werklocaties. Als de uitkomsten van deze gesprekken positief zijn en er inderdaad bijdragen van derden komen, dan kunnen we onze ambities uit deze regionale agenda naar boven bijstellen en volgt een “plus” op de gemeentelijke bijdrage.

De opgaven, en daarvan de financiële vertaling in deze begroting, hebben een looptijd van 3 jaar. Bij de berekening van de bijdrage per inwoner is uitgegaan van a) het aantal inwoners op 1 januari 2022 en b) alle gemeenten tekenen voor alle opgaven in. Wanneer niet alle gemeenten intekenen op de opgaven dan kan dit gevolgen hebben voor de inhoud van de opgave. Er moet dan een inhoudelijke herbeoordeling plaatsvinden. De financiële uitwerking van de opgaven is voorbereid in het betreffende bestuurlijke opgaveteam (BOT). In de begroting zijn externe gelden opgenomen, voor details zie de betreffende opgave. De begroting is op hoofdlijnen en wordt uitgewerkt in een bestedingsplan dat in het derde kwartaal, voor de begrotingsbehandelingen van gemeenten, beschikbaar komt.

Naast deze bijdragen in geld, dragen ook andere partners bij aan de realisatie van de opgaven met capaciteit of kennis. Zie hiervoor hoofdstuk 3 Samenwerking.

In de begroting van Ontspannen regio en Groene groeiregio zijn gelden van derden, zoals Rijk of provincie opgenomen. Dit zijn inschattingen, gebaseerd op gesprekken, eerdere ervaringen of bijdragen. Maar het zijn over het algemeen nog geen toezeggingen. Dat betekent dat deze bedragen hoger of lager uit kunnen vallen dan wij nu verwachten. In september, in het bestedingsplan, geven wij duidelijkheid over de definitief te verwachten bijdragen voor het komende jaar. We geven daarin ook aan wat de consequenties zijn van een hogere of lagere bijdrage dan nu verwacht. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat wij ambities moeten bijstellen of dat wij andere financieringsbronnen moeten aanboren.

Ten opzichte van 2022 is de inwonersbijdrage licht verhoogd. De belangrijkste reden daarvoor is dat in 2022 de projectkosten voor de inkoop van elektriciteit niet in de inwonersbijdrage is opgenomen, maar apart wordt verrekend door de gemeente Nijmegen. Vanaf 2023 zijn deze kosten wel in de inwonersbijdrage opgenomen. Per saldo levert deze mutatie geen lastenverzwaring op voor gemeenten.

11.2.1 VERBONDEN REGIO taakveld

2024

2025

2026

Lasten Algemeen

2.1

227

232

237

Speerpunten Gebiedsgerichte corridors Fiets Hubs en knooppunten Deelmobiliteit en gedragsaanpak Verkeersveiligheid

2.1 2.1 2.1 2.1 2.1

190 225 100 350 110

192 226 101 354 111

153 228 101 358 111

Totaal lasten 1.202 Baten Algemeen 2.1 227

1.216

1.188

232

237

190 225 100 350 110

192 226 101 354 111

153 228 101 358 111

1.202

1.216

1.188

0 1.202 793.619

0 1.216 796.119

0 1.188 798.619

0 1.188 801.119

€ 1,51

€ 1,53

€ 1,49

€ 1,48

Speerpunten Gebiedsgerichte corridors Fiets Hubs en knooppunten Deelmobiliteit en gedragsaanpak Verkeersveiligheid

2.1 2.1 2.1 2.1 2.1

Totaal baten Saldo Dekking extern Dekking opgavegeld (inwonersbijdrage) Aantal inwoners Bijdrage per inwoner in euro’s

Voor de opgaven Verbonden regio, Circulaire regio en Productieve regio zijn we in gesprek met provincie en derden over een bijdrage. Deze zijn nog niet opgenomen in de begroting, omdat we hiervoor nog geen reële inschatting hebben

2023

(bedragen x € 1.000)

11.2.2 PRODUCTIEVE REGIO

11.2.3 CIRCULAIRE REGIO taakveld

2023

2024

2025

2026

taakveld

2023

2024

2025

2026

(bedragen x € 1.000)

Lasten Algemeen

3.1

283

291

299

Lasten Algemeen

3.1

164

169

173

Speerpunten Stimuleren ondernemerschap MKB Human Capital Doorontwikkeling Health & Hightech en Energy Toekomstbestendige werklocaties

3.1 3.1 3.1 3.1

180 150 0 160

185 154 0 164

190 158 0 169

Speerpunten Circulaire bouw en infrastructuur Circulaire economie: grondstoffen en ketens Water en klimaatadaptatie Transitie naar duurzame energie

3.1 3.1 3.1 3.1

167 113 62 190

171 116 63 195

176 119 65 200

Totaal lasten 773 Baten Algemeen 3.1 283

794

816

714

733

291

299

Totaal lasten 696 Baten Algemeen 3.1 164

169

173

Speerpunten Circulaire bouw en infrastructuur Circulaire economie: grondstoffen en ketens

3.1 3.1

167 113

171 116

176 119

Water en klimaatadaptatie

3.1

190

195

200

696

714

733

Speerpunten Stimuleren ondernemerschap MKB Human Capital

3.1 3.1

180 150

185 154

190 158

Doorontwikkeling Health & Hightech en Energy

3.1

Toekomstbestendige werklocaties

3.1

160

164

169

Transitie naar duurzame energie

773

794

816

Totaal baten

Dekking extern Dekking opgavegeld (inwonersbijdrage) Aantal inwoners

0 773 793.619

0 794 796.119

0 816 798.619

0 816 801.119

Dekking extern Dekking opgavegeld (inwonersbijdrage) Aantal inwoners

0 696 749.285

0 715 751.785

0 734 754.285

0 734 756.785

Bijdrage per inwoner in euro’s

€ 0,97

€ 1,00

€ 1,02

Bijdrage per inwoner in euro’s

€ 0,93

€ 0,95

€ 0,97

Totaal baten Saldo

Saldo

11.2.4 ONTSPANNEN REGIO

11.2.5 GROENE GROEIREGIO taakveld

2023

2024

2025

2026

taakveld

2023

2024

2025

2026

(bedragen x € 1.000)

Lasten Algemeen

n.t.b.

117

120

123

3.4 3.1 5.5 5.5

365 55 240 50

375 56 246 51

385 58 253 53

Speerpunten Duurzaam toerisme Bruisende binnensteden, krachtige kernen Groen-blauw-raamwerk Cultuur

Totaal lasten 827 848 872 872 Baten Algemeen n.t.b. 117 120 123 123 Speerpunten Duurzaam toerisme Bruisende binnensteden, krachtige kernen Groen-blauw-raamwerk Cultuur

3.4 3.1 5.5 5.5

Totaal baten

365 55 240 50

375 56 246 51

385 58 253 53

827

848 872 872 Saldo 0 0 0 0 Dekking extern (provincie) 310 318 327 327 Dekking opgavegeld (inwonersbijdrage) 517 530 545 545 Aantal inwoners 793.619 796.119 798.619 801.119 € 0,65

Bijdrage per inwoner in euro’s

€ 0,67

€ 0,68

137

141

144

1.170 175 310

1.202 180 318

1.234 185 327

Totaal lasten 1.792 Baten Algemeen 137

1.841

1.890

141

144

Speerpunten Versnellingsopgave woningbouw Uitwerking verstedelijkingsstrategie Ruimtelijke integratie opgaven

8.1 8.2 3.1

Speerpunten Versnellingsopgave woningbouw

8.1

1.170

1.202

1.234

Uitwerking verstedelijkingsstrategie

8.2

175

180

185

Ruimtelijke integratie opgaven

3.1

310

318

327

1.792

1.841

1.890

Totaal baten

Saldo 0 0 0 0 Dekking extern (provincie/Woondeal) 965 991 1.018 1.018 Dekking opgavegeld (inwonersbijdrage) 827 849 872 872 Aantal inwoners 793.619 796.119 798.619 801.119 € 1,04

Bijdrage per inwoner in euro’s

€ 1,07

€ 1,09

11.3 TOTAALOVERZICHT BATEN EN LASTEN BEGROTING PER TAAKVELD taakveld

2023

2024

2025

11.4 GEPROGNOTISEERDE BALANS

2026

T-2

T-1

T+1

T+2

T+3

ACTIVA

2021 31-dec EUR

2022 31-dec EUR

2023 31-dec EUR

2024 31-dec EUR

2025 31-dec EUR

2026 31-dec EUR

Materiële vaste activa A127 Overig

64.092

(bedragen x € 1.000)

Lasten Algemeen/regiobureau Subsidie The Economic Board Opgaven 1. Verbonden regio 2. Productieve regio 3. Circulaire regio 4. Ontspannen regio

5. Groene groeiregio

n.t.b. 3.1

2.1 3.1 3.1 n.t.b. 3.1 3.4 5.5 n.t.b. 3.1 8.1 8.2

2.032 704

1.202 773 696 117 55 365 290 137 310 1.170 175

2.084 707

1.216 794 714 120 56 375 297 141 318 1.202 180

2.139 709

1.188 816 733 123 58 385 306 144 327 1.234 185

2.139 -

1.188 816 733 123 58 385 306 144 327 1.234 185

Totaal lasten 8.026 8.204 8.347 7.638 Baten Algemeen/regiobureau n.t.b. 2.032 2.084 2.139 2.139 Subsidie The Economic Board 3.1 704 707 709 Opgaven 1. Verbonden regio 2. Productieve regio 3. Circulaire regio 4. Ontspannen regio

2.1 3.1 3.1 n.t.b. 3.1 3.4 5.5 n.t.b. 3.1 8.1 8.2

1.202 773 696 117 55 365 290 137 310 1.170 176

1.216 794 714 120 56 375 297 141 318 1.202 179

1.188 816 733 123 58 385 306 144 327 1.234 185

8.027

8.203

8.347

7.638

Saldo -

5. Groene groeiregio

Totaal baten

Vlottende activa A215 Vooruitbetalingen A221 Vorderingen op openbare lichamen A23 Liquide middelen TOTAAL ACTIVA PASSIVA Eigen Vermogen P111 Algemene reserve Bestemmingsreserve

52.609 64.092 52.609 3.591 35.000

28.609 40.609 28.609 37.500 40.000

40.609

428.790 1.198.935

809.782 831.282 852.782 943.464 953.539 959.473 1.631.316 1.788.246 1.822.321 1.852.255 1.695.408 1.840.855 1.862.930 1.880.864 2021 2022 2023 2024 31-dec 31-dec 31-dec 31-dec EUR EUR EUR EUR

4.609 16.609 4.609 42.500 42.500 16.609

874.282 858.800

898.282 846.800 1.775.582 1.787.582 1.792.191 1.792.191 2025 2026 31-dec 31-dec EUR EUR

100.000 0

100.000 0 100.000 100.000

100.000 0

100.000 100.000 231.012 0 331.012 100.000

Vlottende passiva P213 Overige vlottende schulden

1.251.544 990.855

1.012.930 1.030.864

942.191 942.191

Overlopende passiva P29c Vooruit ontvangen bijdragen overige overheid

TOTAAL PASSIVA

112.852

100.000 0 100.000 100.000

750.000 750.000 750.000 1.364.396 1.740.855 1.762.930 1.780.864

750.000

1.692.191

1.695.408

1.792.191

1.840.855 1.862.930

1.880.864

11.5 DE ONTWIKKELING VAN HET EMU SALDO

BIJLAGE 1: KERNGEGEVENS

Het EMU-saldo of vorderingensaldo is het financieringssaldo waarin het exploitatie resultaat wordt gecorrigeerd voor baten en lasten die geen financiële uitgaven of inkomsten zijn.

Adresgegevens Groene Metropoolregio Arnhem - Nijmegen

Berekening EMU-saldo Omschrijving

2021 2022 2023 2024 2025 2026 Realisatie Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting

Bezoekadres Nijverheidsweg 2A 6662 NG Elst

Euro x 1.000

1 Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves 331 2 Mutatie (im)materiële vaste activa

-12

3M utatie voorzieningen (dotatie - onttrekkingen)

-331

231

4 Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie)

5 Verwachte boekwinst/verlies bij de verkoop van financiële vaste activa en (im)materiële vaste activa, alsmede de afwaardering van de financiële vaste activa

231

-12

Berekend EMU-saldo

Telefoon 06 101 69 143 Website www.groenemetropoolregio.nl

BIJLAGE 2: DEELNEMENDE GEMEENTEN GMR – TEB – CIRCULAIRE REGIO

BIJLAGE 3: INWONERAANTALLEN PER GEMEENTE

Deelnemers GMR Deelnemer TEB Deelnemer CR Arnhem ja ja Berg en Dal ja Beuningen ja ja Doesburg ja ja Druten ja ja Duiven ja ja Heumen ja ja Lingewaard ja ja Montferland ja nee Mook en Middelaar nee Nijmegen ja ja Overbetuwe ja ja Renkum ja Rheden ja ja Rozendaal ja ja Westervoort ja Wijchen ja ja Zevenaar ja ja

Deelnemers GMR

Inwoneraantallen

Per 1-1-2020 1 Arnhem 161.368 2 Berg en Dal 34.990 3 Beuningen 25.891 4 Doesburg 11.078 5 Druten 18.918 6 Duiven 25.124 7 Heumen 16.450 8 Lingewaard 46.606 9 Montferland 36.009 10 Mook en Middelaar 7.847 11 Nijmegen 177.698 12 Overbetuwe 47.909 13 Renkum 31.404 14 Rheden 43.736 15 Rozendaal 1.705 16 Westervoort 14.973 17 Wijchen 41.124 18 Zevenaar 43.740

Per 1-1-2021 162.477 35.008 26.165 11.064 18.407 25.067 16.569 46.863 36.038 7.910 177.453 48.214 31.412 43.536 1.726 15.011 41.259 44.099

Per 1-1-2022 163.964 34.946 26.232 11.034 19.177 24.944 17.197 46.969 36.349 7.985 179.081 48.265 31.360 43.429 1.756 14.945 41.343 44.643

Aangezien niet alle gemeenten standaard deelnemen aan bovenstaande inzet, staat hieronder een overzicht van de aantallen deelnemende gemeenten. Deelnemers GMR 18 Deelnemers TEB 14 Deelnemers CR 16

Per 1-1-2020 786.570 697.356 742.714

Per 1-1-2021 788.278 698.937 744.330

Per 1-1-2022 793.619 704.383 749.285

Totaal 786.570 788.278 793.619 Bron: CBS

BIJLAGE 4: VOLLEDIG OVERZICHT VAN GEMEENTEN EN HUN BIJDRAGEN 2023

Deelnemers

Bedrag per inwoner

GMR Regiobureau

Bijdrage TEB

Verbonden regio

Productieve regio

Circulaire regio

Ontspannen regio

Groene groeiregio

€ 2,57

€ 1,00

€ 1,51

€ 0,97

€ 0,93

€ 0,65

€ 1,04

1 Arnhem 422.043 163.964 248.337 159.753 152.258 106.710 170.861 2 Berg en Dal 89.951 52.929 34.048 32.451 22.743 36.416 3 Beuningen 67.521 26.232 39.730 25.558 24.359 17.072 27.335 4 Doesburg 28.402 11.034 16.712 10.751 10.246 7.181 11.498 5 Druten 49.362 19.177 29.045 18.684 17.808 12.481 19.984 6 Duiven 64.206 12.472 37.780 24.303 23.163 16.234 25.993 7 Heumen 44.265 17.197 26.046 16.755 15.969 11.192 17.920 8 Lingewaard 120.898 46.969 71.138 45.763 43.616 30.568 48.945 9 Montferland 93.562 36.349 55.053 35.415 37.878 10 Mook en Middelaar 10.277 12.094 8.321 11 Nijmegen 460.954 179.081 271.233 174.481 166.296 116.549 186.613 12 Overbetuwe 124.234 48.265 73.101 47.025 44.819 31.412 50.295 13 Renkum 80.721 47.497 30.555 29.121 20.410 32.679 14 Rheden 111.786 43.429 65.777 42.314 40.329 28.264 45.256 15 Rozendaal 4.520 1.756 2.660 1.711 1.631 1.143 1.830 16 Westervoort 38.468 22.635 14.561 13.878 9.726 15.574 17 Wijchen 106.417 41.343 62.617 40.281 38.391 26.907 43.082 18 Zevenaar 114.911 44.643 67.615 43.496 41.456 29.054 46.521 Totaal 2.032.501 691.911 1.202.000 765.455 695.793 487.646 827.000 * De korting voor Mook en Middelaar heeft een verhogend effect op de bedrag per inwoner van 1,3 cent.

De inwonerbijdrage voor de verplichte onderdelen in de opgaven: Regionaal programma werklocaties (Productieve regio) € 0,17 130.000

Totaal

1.423.926 268.538 227.809 95.823 166.540 204.151 149.345 407.897 258.257 30.692 1.555.208 419.152 240.982 377.154 15.250 114.843 359.038 387.697 6.702.302

Nijverheidsweg 2a 6662 NG Elst info@groenemetropoolregio.nl www.groenemetropoolregio.nl

1 bijlage 2 Onderbouwing ontwikkeling inwonersbijdrage 2023.pdf

Memo Datum

: 12-04-2022

Aan

: Gemeenteraden van de deelnemende gemeenten

Van

: Dagelijks bestuur

Betreft

: Onderbouwing ontwikkeling inwonerbijdrage 2023

Door het algemeen bestuur is op 6 april bij de behandeling van de concept-regionale agenda/ontwerpbegroting het verzoek bij het dagelijks bestuur neergelegd om een onderbouwing te geven van de ontwikkeling van de inwonerbijdrage 2023. Onderstaand overzicht is aan de regionale agenda 2023-2025 ontleend. Uit het overzicht blijkt een stijging van € 0,94 cent van de inwonerbijdrage voor het begrotingsjaar 2023.

Bijdrage per inwoner Regiobureau

€

2022 2,50

€

2023 2,57

Verbonden regio Productieve regio Circulaire regio * Ontspannen regio Groene groeiregio

€ € € € € €

1,30 0,73 0,81 0,57 0,82 4,23

€ € € € € €

1,51 0,97 0,93 0,65 1,04 5,10

Totaal voor de jaren

€

6,73

€

7,67

* bijdrage RES 2022 valt buiten begroting

Regiobureau Sinds de oprichting van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is dit de eerste keer dat de kosten van het regiobureau geïndexeerd worden. De stijging betreft een indexering van de kosten van 2,7% t.o.v. 2022. Dit resulteert in € 0,07 cent per inwoner. Voor het bepalen van de index is gebruik gemaakt van de begrotingsrichtlijnen regio Nijmegen 2023 waarin een BRN-norm voor 2023 van 2,7% is vastgesteld.

De vijf opgaven In de regionale agenda 2023-2025 komen geen nieuwe thema’s aan bod, tenzij de gemeenten dit nadrukkelijk hebben gevraagd, zoals het geval is bij logistiek. Waar wij op verzoek van de gemeenten een extra taak oppakken, veroorzaakt dit een stijging van de kosten. De meest in het oog springende kostenstijgingen ontstaan door een verschuiving van werkzaamheden. Vanuit de aangesloten gemeenten worden werkzaamheden belegd bij de Groene Metropoolregio. Door het samenvoegen van deze werkzaamheden wordt kennis gebundeld en kunnen kostenbesparingen worden gerealiseerd.

De volgende posten verklaren het overgrote deel (€0,62) van de kostenstijging: Werkzaamheden van gemeenten nu belegd bij de Groene Metropoolregio:  Contractbeheer verkeersveiligheid | € 50.000 Dit is een gemeentelijke taak waarvan de bestuurders de keuze hebben gemaakt dit, uit oogpunt van kostenefficiency, samen op te pakken. Daarmee wordt dit bedrag onderdeel van de inwonerbijdrage voor 2023. De middelen zijn nu ook al in de gemeentelijke begrotingen aanwezig.  Gezamenlijk inkoop energie | € 35.000 In 2022 is € 45.000 uit de inwonerbijdrage gereserveerd voor de inkoop van gas. De gemeente Nijmegen declareert daarnaast in 2022 naar verwachting € 55.000 voor de inkoop van elektriciteit. Dit laatste bedrag wordt rechtstreeks aan de gemeenten in rekening gebracht en maakt nu geen deel uit van de inwonerbijdrage 2022. Voor gemeenten kost de totale inkoop van energie in 2022 € 100.000. Voor beide taken is in 2023 e.v. € 80.000 begroot in de inwonerbijdrage. De inwonerbijdrage voor de Groene Metropoolregio stijgt, maar de kosten dalen binnen de gemeenten. Door de samenwerking wordt dus feitelijk € 20.000 bespaard t.o.v. de kosten in 2022. Extra inzet en nieuwe initiatieven  Ondersteuning gemeenten bij aanvraag subsidies Mobiliteit | € 40.000 Op verzoek van de gemeenten is deze activiteit in de opgave opgenomen.

Het bedrag van € 40.000 wordt verdubbeld door de provincie Gelderland.  Human Capital | € 90.000 In 2022 is een budget van € 10.000 beschikbaar. De provincie heeft de Human Capital agenda verder gefinancierd, maar verwacht (terecht) een gedegen bijdrage van de regio in de toekomst. De Human Capital agenda wordt nu door The Economic Board, de provincie en de Groene Metropoolregio onderschreven. Een bedrag van € 100.000 is bij de Groene Metropoolregio opgenomen voor het borgen van het regionaal akkoord. Doelstelling van Human Capital is verbinden met MKB, kennisdelen, inzicht creëren in financiële bronnen, verbinden en bijdragen aan projecten. We vragen de provincie om onze € 100.000 te verdubbelen. Dit is een substantiële verhoging die nodig is om de Human Capital agenda succesvol uit te kunnen voeren.  Positon paper Logistiek | € 125.000 Op uitdrukkelijk verzoek van de gemeenten is samen met de HAN, de provincie, VNO-NCW en Logistisch Valley gewerkt aan een regionale visie en een gezamenlijke koers op logistiek. Dit heeft geleid tot een Positon paper Logistiek, waarin de HAN de regio adviseert om een rol te spelen bij de kansen en mogelijkheden in de regio. Deze paper is op 9 maart 2022 geaccordeerd door de portefeuillehouders.

De financiële inzet voor de gemeenten bedraagt € 125.000 (verdeeld over € 75.000 Verbonden regio, € 25.000 Circulaire regio en € 25.000 voor de Productieve regio).  Inhuur trekker gebiedsuitwerkingen Verstedelijkingstrategie | € 100.000 Deze vier trekkers zijn gemeenteambtenaren die t.b.v. het lopende proces Verstedelijkingstrategie, uitwerking gebieden (Rijk van Nijmegen, Liemers, Middengebied, Veluwezoom) worden ingehuurd vanuit de deelnemende gemeenten. Op deze manier kunnen we de gebiedstrekkers een vergoeding bieden vanuit de Groene Metropoolregio; op dit moment worden deze gebiedstrekkers niet vergoed. De verwachting is dat na het sluiten van een eerste Verstedelijkingsakkoord in november 2022 additionele afspraken gemaakt worden vanuit de gebiedsuitwerkingen. Het is daarom van belang om de gebiedsuitwerkingen blijvend te faciliteren en zo de betrokkenheid van het Rijk, ook in financiële zin, te verstevigen. Om dit alles in samenhang goed te faciliteren zetten wij daarnaast een gebiedscoördinator in die vanuit de Groene Metropoolregio tussen de gebieden afstemt.  Coördinator huisvesting speciale doelgroepen | € 50.000 Deze coördinator richt zich op de afspraak in de Woondeal om voldoende woonruimte te hebben voor specifieke doelgroepen (beschermd/beschut wonen) en doorstromingsmogelijkheden voor ouderen te vergroten.

Er is cofinanciering beschikbaar van € 50.000 van provincie Gelderland en het Rijk.

Met de taskforce wonen & zorg is in 2022 onderzoek gedaan hoe dit het beste kan worden gerealiseerd. Daaruit is geconcludeerd dat er behoefte is aan een regionale coördinator die zich primair op een praktisch niveau inzet voor realisatie van de doelen uit de Woondeal. De coördinator jaagt in de regio projecten voor ouderenhuisvesting aan, waarin woonzorgontwikkelingen samenvallen en stimuleert de uitrol van 'makelaars' op (boven)lokaal niveau om de noodzakelijke samenwerking van wonen-welzijn-zorg verder te brengen. De regionale coördinator krijgt daarnaast als taak te verkennen op welke wijze de samenwerking rond huisvesting van bijzondere doelgroepen in de regio vorm moet krijgen. Randvoorwaarde is de spreiding over de regio.

Conclusie De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is in 2021 gestart. Met de inzichten van toen is in het voorjaar van 2021 de begroting voor 2022 opgesteld. Daarbij waren nog veel zaken onduidelijk en is een conservatieve begroting vastgesteld. Nu we 12 maanden operationeel zijn, hebben de speerpunten van de vijf opgaven meer vorm gekregen en kunnen we beter en realistischer begroten. Verschil inwonerbijdrage 2023 t.o.v. 2022

= € 0,94

Waarvan: Indexatie (totaal regiobureau en opgaven) Realistischer begroten Verklaring grote posten

= € 0,18 = € 0,14 = € 0,62

1 bijlage 3. Memo overzicht inwonerbijdragen.pdf

Bijdrage per inwoner Regiobureau

€

2022 2,50 €

2023 2,57 €

2024 2,62 €

2025 2,68 €

2026 2,68

Verbonden regio Productieve regio Circulaire regio Ontspannen regio Groene Groeiregio

€ € € € € €

1,30 0,73 0,81 0,57 0,82 4,23

€ € € € € €

1,51 0,97 0,93 0,65 1,04 5,10

€ € € € € €

1,53 1,00 0,95 0,67 1,07 5,21

€ € € € € €

1,49 1,02 0,97 0,68 1,09 5,26

€ € € € € €

1,49 1,02 0,97 0,68 1,09 5,26

Totaal voor de jaren

€

6,73

€

7,67

€

7,83

€

7,93

€

7,93

Totale kosten per jaar Regiobureau

2022 1.956.167

2023 2.032.458

2024 2.083.554

2025 2.138.530

2026 2.138.530

Verbonden regio Productieve regio Circulaire regio Ontspannen regio Groene Groeiregio

1.022.000 575.000 637.500 585.000 992.500 3.812.000

1.202.000 773.235 695.793 826.500 1.792.000 5.289.528

1.215.959 794.112 714.579 848.816 1.840.384 5.413.850

1.188.105 815.553 733.873 871.734 1.890.074 5.499.339

Totaal jaar

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Rozendaal&id=a0a9dc64-ae87-42e2-b4e2-2ae6841d5efb