CConstaterende datRotterdam
Koppel je AI →

Commissie Veiligheid, Bestuur & Financiën 2 juli 2026

Voorbereidende vergadering · gemeente Rotterdam · 14:00 uurBron: portaal van de gemeente

Wat er is gezegd

Automatische ondertiteling · sprekers niet herkend

Of klik op een tijdcode hieronder om op dat moment te beginnen. De speler wordt dan geladen van Company Webcast.

Spraakherkenning maakt fouten in woorden en namen. Controleer citaten tegen de video of het officiële verslag.

▶ 0:00:00De vergadering begint over enkele ogenblikken.

▶ 0:20:30Goed. Hartelijk welkom allen. En ik open hierbij de openbare procedurevergadering van de commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën van 2 juli 2026. En ik heet van harte welkom Het publiek, de pers, de belangstellenden die deze commissie via de webcast volgen en onze gasten. En ik heb in ieder geval een afmelding ontvangen van mevrouw Van der Meer van Leefbaar Rotterdam. En allereerst een punt wat ik even met u mee wil nemen, is dat de heer Van den Heuvel, die op 4 juni uh namens de bewoners insprak over overlast in de S, opnieuw uh een inspreekverzoek heeft gedaan. Mijn voorstel zou zijn om dat niet te honoreren, omdat de bewoners zowel in het inspreken op 4 juni als in verschillende brieven de problematiek al helder hebben geschetst. Bovendien hebben we ook om een afschrift gevraagd. Van de college reactie op het verzoek van de bewoners om de wijk af te sluiten. En mijn

▶ 0:21:31voorstel zou zijn om dat heel even af te wachten, zodat we over alle relevante informatie beschikken. Kunt u daarmee instemmen?. Ja, prima, dan hebben we dat zo besloten. Dan ga ik door met de commissie Planning en Langetermijnagenda van de Raad. Uhm. Twee zaken wil ik expliciet bij u onder de aandacht brengen door de extra raadsvergadering in onze vergadering van 9 juli komen te vervallen. We zouden dan onder andere het initiatiefvoorstel Aanpak van Femicide bespreken. Ik stel voor om de agenda van 9 juli te verplaatsen naar de eerste commissie na het reces op 3 september. Is dat wat u betreft ook akkoord? Prima, dan doen we dat zo. En alvast uw aandacht voor het volgende op 24 september staat de Commissie Agenda in het teken van veiligheid en naast een kennismaking met de veiligheidsdriehoek, de politiechef en de hoofdofficier van justitie, zullen we dan ook een eerste verkennend gesprek met elkaar voeren over de veiligheidsagenda voor de komende jaren. En in de eerste procedurevergadering na de zomer. Op 3 september ligt

▶ 0:22:35een voorstel voor hoe we die bespreking precies gaan inrichten. Dan, na de zomer gaan we ook een mooie start maken met de wijkraden. Bij uw stukken zit een voorstel voor een kennismakingsbijeenkomst tussen de gemeenteraad en de wijkraden. Die zal plaatsvinden op donderdagavond 24 september. En uw werkgroep wijkraad? Die is hard bezig met de organisatie hiervan. En ik zou heel graag mevrouw Van den als lid van die commissie ook het woord willen geven om het voorstel namens de werkgroep even kort toe te lichten. Dank u, voorzitter. En u heeft inderdaad het belangrijkste al gezegd donderdagavond 24 september, want dat is de datum waarop wij een eerste investering doen in de samenwerking van deze nieuwe raad, met alle wijk en dorpraadsleden. Deze bijeenkomst zal laagdrempelig worden georganiseerd in het Timmerhuis en we hebben ook gekeken. De wijkraad en dorpraadsleden zijn die dag ook uitgenodigd om kennis te maken met het college. En dan kunnen ze. Aansluitend daaraan kunnen ze dan door, zodat ze niet twee avonden daarvoor

▶ 0:23:38vrij hoeven te houden. Het zijn wel nadrukkelijk twee losse bijeenkomsten, en het zal ook een moment zijn waarop het startschot geven van de uitvoering van de motie adopteren een wijk of dorp, dorpsraad. Die motie, die vraagt om elk van de 39 wijk en dorpsraden te laten adopteren door een van de gemeenteraadsleden en een voorstel hiervoor voor de uitvoering van die motie, ligt ook in het presidium. En tijdens die bijeenkomst zullen we daar ook een vorm aan geven en het koppelen van gemeenteraadsleden, eventueel burgerraadsleden aan wijk en dorpsraden. En mochten er vragen zijn, denk ik dat dat hier nu een goed moment is. Of aanvullingen vanuit andere werkgroepleden. En anders vraag ik u als lid van deze commissie, om alvast nu meteen al uw fractieleden op te roepen om voor de Save the date van 24 september in de avond. Dank u wel en ik kijk nog even rond of er naar aanleiding van uw interruptie Rob, nog vragen zijn voor u over dit voorstel.

▶ 0:24:41Als dat niet het geval is, dan stel ik voor, althans de vraag even aan u of u akkoord bent met dit voorstel, want dan stellen we het op die manier zo vast. En dan, eh, ja, kijk ik in ieder geval heel erg uit naar de 24e. Leuk! En dan als laatste nog een attendering. Op uitnodiging van de commissie Leefomgeving en Economie is er op vrijdagochtend 10 juli een werkbezoek aan de raad. En dit bezoek? Dat kan ook wellicht interessant zijn voor leden van deze commissie. Het programma en de exacte tijden zullen nog via de app. Worden medegedeeld met u. Zijn er verder nog vragen en opmerkingen over de planning?. De heer Wim B. Ja, voorzitter. Wij hebben recent uh, de antwoorden gekregen op een aantal schriftelijke vragen die gingen over de aanpak cyberveiligheid persoonsgegevens bij de gemeente, en daarin werd een voorstel gedaan aan ons als commissie om een technische sessie te organiseren. Mijn vraag is of die geagendeerd kan worden.

▶ 0:25:46Dan kijk ik heel veel nog wel even voor de zekerheid. De vraag of de rest van de commissieleden er ook behoefte aan heeft, aan een dergelijke technische sessie. Ik zie daar volgens mij wel instemmend geknik. Uh dan uh, lijkt me dat prima. Dan gaan we even kijken. Uh, op zoek naar een uh, een moment in de agenda. Uhm waar we dat waar we dat kunnen uh plaats laten vinden? Dank. Oké. Goed, dan ga ik verder. Uhm met uh. Agendapunt 103 Regeling van werkzaamheden. Volgens mij hebben we die niet het geval. Het zelfde voor de initiatiefnotities in voorstellen zijn er ook niet. Ook geen verkenningen. Dan ga ik verder met uh één zes de besluitenlijst van de procedurevergadering. Er zijn zoals gezegd dus geen regelingen, initiatiefvoorstel of verkenningen om te bespreken. Daarom ga ik. Met u naar agendapunt één, Zesde besluitlijst van de commissie van 28 mei 2026. Zijn er vragen of opmerkingen over die lijst?. Als dat

▶ 0:26:47niet het geval is, dan stel ik die graag vast. Gaan we verder met agendapunt 107 ingekomen stukken. En bij een aantal stukken sta ik specifiek stil. Bijvoorbeeld bij afdoeningsvoorstellingen, voorstellen voor moties en als u vragen of opmerkingen heeft over de stukken die ik niet benoem, dan hoor ik dat graag van u. We starten met het beleidsveld Algemeen zijn hier. De heer Zonneveld. Ja. Neem me niet kwalijk. De Uh lijst met de ingekomen brieven wordt hier zo nog behandeld. Of is die uh. Uh, is dat nog iets waar ik wat over kan vragen?. Ja, dat, daar zijn we nu mee bezig en we zijn begonnen met het het het algemene punt, dus we gaan ze per beleidsveld af. Ik weet niet of het al bij algemeen is waar u wellicht nog een opmerking over heeft. Ja, dan was ik wellicht uh, in verwarring door de volgorde dan waarin we te behandelen omdat de uh. Effe kijken. De lijst met de brieven. Die stond hier voor mijn overzichtje eerder. Maar als we die vanzelf nog gaan behandelen dan vind ik dat ook prima. Ja, we gaan ze. We gaan ze per beleidsveld af. En we waren dus nu bij t beleidsplan Algemeen.

▶ 0:27:50Uhm. En daarna zo dadelijk. Daar heb ik op zich zelf geen opmerkingen over. Althans een punt wat ik moet markeren. Dus ik wilde al bijna doorgaan met beleidsterrein veiligheid. Als u zo dadelijk een punt heeft, dan roept u vooral dan gaan we even kijken. Tenzij het ook al bij ons is. Maar daar komen we zo dadelijk denk ik achter. Uhm. Het beleidsplan veiligheid. Uhm. Daarbij wil ik in ieder geval benoemen.. Brief. 24 BB. Nul nul 4797 En die zal worden betrokken bij het initiatiefvoorstel over FM Inside. Maar tegelijkertijd is dat ook een afdoening voorstel voor de raadsbrede motie De nacht is ook van vrouwen. Mevrouw Reitsma. Ja, en daar heb ik een verzoek bij,. Want het is natuurlijk een prachtige afdoening en de het raadslid. Die de hoofd indiener was van die motie, Ellen Verkoelen Die is geen raadslid meer, dus die kan hier ook verder niets over zeggen. Maar ik heb hier wel van haar een tekst die ik heel graag zou willen voorlezen, bij wijze van

▶ 0:28:51uitzondering. Het is een uitzonderlijk verzoek, maar ik denk, gelet op op de rol van mevrouw Van Koelen. In de vorige raad en ook zeker bij dit onderwerp, dat we daarop wel een uitzondering kunnen maken. Dus gaat uw gang. Ja, en ik heb het twee keer teruggestuurd omdat ik het te lang vond. Dus dit is echt het meer het minimale wat ik ervan heb kunnen maken. Eh ja. Dus namens Elle Verkoelen. Bij deze motie. Vreemd. Er zijn nachten voor feestjes, nachten voor muziek, nachten voor een kapsalon na het stappen. En helaas zijn er nog steeds nachten waarin vrouwen hun sleutels tussen hun vingers klemmen voordat ze naar huis lopen. Als bijna de helft van de jonge vrouwen uit angst haar route aanpast, dan hebben we niet alleen een veiligheidsprobleem. Dan hebben we als samenleving iets fundamenteels te herstellen. Daarom is de motie vreemd. De Nacht is ook van vrouwen op 11 september 2021 unaniem door 45 raadsleden ingediend. Niet omdat vrouwen toestemming nodig hebben om s nachts buiten te zijn, maar omdat veiligheid geen privilege mag zijn voor degene met de diepste stem of de grootste

▶ 0:29:52schoenmaat. Voorzitter. Deze motie was nooit bedoeld als alleen symboliek. Ze gaat over vrijheid, over veiligheid en over het recht van vrouwen en meisjes om zich zonder angst door de stad te bewegen. Daarom ben ik als Ellen Verkoelen oprecht blij met deze afdoening en met de inzet die de burgemeester toezegt. Van veilige horeca routes tot de aanpak van straatintimidatie en samenwerking rond Femicide. We zijn er bijna. Maar laten we eerlijk blijven, we zijn er pas wanneer vrouwen hun lijf locatie niet meer hoeven te delen. Alsof ze een pakketje van PostNL zijn. Voorzitter. Tot slot De nacht is van iedereen. Niet fluisterend, niet aarzelend, maar luid en duidelijk. Geen vrouw op haar hoede. Geen meisje in angst naar huis. Onze vrijheid stopt niet als het donker wordt. Dank aan Ellen Verkoeler. Hartelijk dank en ik kan me zo voorstellen dat mevrouw Goede ook nog meekijkt. Dus ook dank voor deze mooie woorden nog bij de afdoening, Want daarmee kom ik gelijk bij de vraag stemt de commissie in met deze afdoening? Uhm. En

▶ 0:30:52ik kijk even naar. De zaal. Volgens mij zeker ook met de mooie woorden van Uh van mevrouw Verkoelen hierbij. Uh ja. Gaan we deze? Gaan we deze afdoen? Mooi. Goed. Volgende punt waar ik even bij stilstaan is brief 26 BB nul nul vier zeven. Uh ze uh zes twee. Die is dinsdag toegevoegd aan de stukken lijst en die betreft de uhm conceptbegroting van de gezamenlijke brandweer. Het voorstel is om de raad te adviseren om geen nadere zienswijze in te dienen. Kunt u daarmee instemmen?. Oké, dan gaan we dat zo doen. En het derde punt wat ik rond dit beleidsterrein heb gemarkeerd? Uh, dat is brief 26 BB nul nul 4900. Ook die is dinsdag toegevoegd. En dat betreft een het conceptbeleidsplan 2026 2031 van de veiligheidsregio. En ook hierbij is het voorstel om de raad te adviseren geen nadere zienswijze in te dienen. Kunt u hiermee instemmen? Dat is het geval. Zijn er verder nog

▶ 0:31:53vragen of opmerkingen met betrekking tot het beleidsveld veilig. Dan ga ik door met het beleidsveld organisatie. Uhm. Daarbij heb ik één punt uh, in ieder geval te benoemen. Dat is brief 26 BB. Nul nul 4083. En uhm, u heeft daarvoor een afdoening voorstel ontvangen voor de motie Het recht op vergetelheid. En ik geef hierbij het woord aan de heer Biljoen namens Pro. Uh ja. Dank, voorzitter. Uh, ik heb achter de schermen ook uh. Heel veel contact gehad met de mensen die hier uh op hebben geadviseerd. Uhm, ik begrijp dat dit het beste is wat we kunnen doen dus. En daarmee uh kan niet worden afgedaan. Dan noteren we dat. Hartelijk dank daarvoor. Uhm, zijn er verder nog uh vragen voor opmerkingen met betrekking tot het beleidsveld organisatie. Die ik uh. Ja, ik ga me zo af. De heer Biljoen. Ja, voorzitter. Op uh. Bij organisaties staat er ook uh. De brief agenda. De verwachte extra kosten Oracle Fusion. Uh. Zoals u weet heb ik vanochtend ook een debat hierover

▶ 0:32:56aangevraagd. Een actualiteit over de financiële en bestuurlijke ontsporing van Greetje. We hebben het ook gehad. We zouden toch sowieso niet halen qua tijd? Maar ik wil u wel meegeven dus dat ik dit onderwerp graag ga agenderen voor de raad van 16 juli als regulier bespreekpunt. Mij helder voor de aankondiging. Zal nog heel veel kijken. Heeft u nog extra informatie nodig? Eh, vanuit het eh eh eh college daarover maar even. Is dat eh richting de agendering of is dit zo daarmee? M Met deze opmerking voldoende voor u?. Ja, voorzitter. Uhm de brief uh bij de actualiteit Raad. Die uh gaf inderdaad al de richting in. Uh uh, waar ik t debat ook wil over willen voeren. Uh, te zijner tijd zal ik ook, uh, samen met collega's hier inderdaad, die zich daar ook ontzettend druk over maken. Kijken hoe we naar nog meer vragen richting het college alvast vooraf kunnen sturen, zodat we een goed debat kunnen hebben over wat hier allemaal misgaat. Helder En wat ik daar nog even op zou willen meegeven is mocht u.

▶ 0:33:56Vanuit de commissie als leden van de Raad burgerleden nog behoefte hebben aan technische vragen,. Dan kunnen die altijd nog worden ingediend. Let wel even op de termijn erop, dus probeer het nog relatief snel te doen. Maar die mogelijkheid is er ook nog altijd op dit onderwerp. Prima, mevrouw Rooijen. Dank, voorzitter. Daar sluit ik me helemaal bij aan, dus dat is helemaal goed. Wat mij betreft. En dan ook nog. Even over het. Raadsvoorstel Beleidsplan Ambtelijke integriteit. Daar heb ik nog. Technische vragen over. Hoe moet ik daarmee omgaan?. Of kan dat überhaupt nog?. Dat is iets lastiger, want het staat natuurlijk vandaag op beginnen. Dus daar is uh. Uh, daar is eigenlijk geen uh moment meer voor. Wat heeft u nog wel zou kunnen is tussen nu, wanneer we het in de

▶ 0:34:57plannen en de daadwerkelijke raad sbehandeling. Dan kunnen ze natuurlijk alsnog worden geformuleerd. Maar goed, dan komen ze daarna na de behandeling en voor de raad sbehandeling nog aan de orde. Dat is helemaal prima. Dank. De heer Zonneveld. Ja, dank u wel. Uhm ja, ik wilde ook wat zeggen over dat Oracle Fusion. Uh, da's een project wat in 2019 begonnen is. Dat is best wel complex geweest. Hangt heel veel omheen. De raad heeft dat jarenlang kunnen volgen. Dat is in meer of mindere mate ook gebeurd, maar ik vind het vooral verstandig om daar eerst een technische sessie over te organiseren voordat we daarover gaan debatteren, Want ik denk dat daar nog heel wat meer informatie boven tafel moet komen en dat ik ook graag wat verder zou willen inzoomen op wat heeft de raad gedaan, Hoe of dat besluit? Hoe is dat genomen? Hoe zijn de ontwikkelingen gegaan? Ik zou daar een tijdlijn van willen willen krijgen. Ik denk dat een technische sessie daar wel het beste instrument voor is. Zeker ook omdat dit de komende jaren echt nog wel gaat spelen en het me goed lijkt om een goede informatiebasis te hebben. Ik denk dat het. Het aan de raad en de raadsleden

▶ 0:36:01vrijstaat om een uh. Onderwerp te agenderen. Uhm uhm. Ik. Mijn voorstel zou dan zijn als u, als u die die sterke behoefte heeft, wat u er zo net aangeeft rondom een tijdlijn om die in ieder geval ook in de technische vragen nog snel. Dat op die manier uit te vragen, zodat u op die manier die informatie uh uh tot u krijgt. Maar ik denk dat het zeer lastig gaat worden om nog een technisch sessie te organiseren. En zeker ook omdat raadsleden vrijheid hebben. Natuurlijk ook om een debat aan te vragen. Uh ja, dat. Dan lijkt het mij goed om die technische sessie dan zo gauw mogelijk te plannen en op basis van de uitkomsten daarvan te kijken of we daar naar dan een debat of een commissiedebat of iets dergelijks gepland kan worden. Maar ik denk dat het vooral belangrijk is om een goed beeld te krijgen van wat speelt hier nu en waar we nou eigenlijk mee te dealen, voor nu en voor de komende jaren. Ook als je kijkt naar de implementatie is nu alleen maar een deel van het oorspronkelijk beoogde geïmplementeerd. Dus daar gaan echt nog heel veel keuzes gemaakt moeten worden. Ik snap uw vraag, maar tegelijkertijd. Het is niet om aan ons in de commissie om een debat,

▶ 0:37:05zeg maar, uit te stellen wat net is aangekondigd. Daar gaan wij als commissie zelf niet over.. Dus. Dat is ook aan de indiener zelf. Ik kan nog even het woord aan de heer Biljoen geven, maar.. Mevrouw Rooier. Dank, voorzitter. Ja. Waar ik een beetje mee zit,. Is dat we vanuit de core en vanuit de diverse vragen die nu al gesteld zijn, waaruit ook deze collegebrief zijn is gekomen, eigenlijk al best wel heel erg die technieken in zijn gedoken. Dus dat ik het wel misschien onhandig vind om dan weer helemaal een technische sessie te gaan doen,. Terwijl ik denk dat er best wel wat antwoorden al liggen en we daar nu ook verder op kunnen pakken. Maar dus even open vragen. Ook benieuwd hoe de Heer daarnaar kijkt. De heer. Ja, voorzitter. Alle begrip, ook voor wat de heer Van Zonneveld ook vraagt. Zijn collega Roskam, die heeft jarenlang hier heel veel kennis opgedaan, dus ik denk dat die u natuurlijk ook kan bijpraten. Er zijn ook heel veel technische sessies die hier geweest zijn, ook in de raadzaal, die u eventueel nog zou kunnen nakijken.

▶ 0:38:08Maar ik denk ook zeker ook wat de voorzitter aangeeft. Als u zoveel mogelijk vragen nu al vooraf kan meegeven richting het debat, dan is dat heel goed. Want als we dit debat over de zomer heen tillen. Er worden ook overwegingen gemaakt en ik denk wel zeker ook die vragen die u stelt, zijn wel vragen die we aan het college moeten stellen. En om dat over de zomer heen te tillen richting eind van het jaar, vind ik zelf niet opportuun. Dus ik denk eigenlijk dat die vragen geschikt zijn, ook voor het debat voor 16 juli. Nou, ik begrijp die overwegingen, maar ik denk ook dat het belangrijk is dat we wel die informatie bij elkaar krijgen, want niet elke partij is vertegenwoordigd in het koor. De informatie is versnipperd over verschillende commissies. Maakt het best wel complex, dus dan zou mijn tegenvoorstel zijn om dat debat wel zeker over de over de zomer heen te tillen en voor die tijd te zorgen dat wij alle kennis verkrijgen door een technische sessie te plannen. Mevrouw Rooier. Dank, voorzitter. Nog één vraag dan aan de heer Zonneveld, want we hebben hem. We hebben het wel natuurlijk besproken bij de jaarstukken. Daar was wel iedereen gewoon vertegenwoordigd. Ja, maar. Bij de jaarstukken was het echt buitengewoon kort besproken en is er eigenlijk meer

▶ 0:39:11aandacht naar de nieuwe Hef gegaan dan naar dit onderdeel, terwijl dit onderdeel minstens zo zwaar is en een nog langere historie heeft. Mevrouw Rooijen. Begrijp me niet verkeerd, ik vind het ook een heel belangrijk onderwerp hoor, maar het is toch gewoon meer van wat is handig qua tijd? Dank. In ieder geval heel praktisch. Wij zijn. Ik ben zelf hier als voorzitter van deze commissie. In praktische zin ook niet degene die zegt in debat gaat wel of niet voor. Dat is een. Dat is een politieke afweging die ook vanuit. Vanuit de raadsleden wordt gemaakt. Volgens mij heeft u in ieder geval uw punt duidelijk gemaakt. In praktische zin zijn er wat suggesties meegeven. Ik denk dat dat misschien even. Achter de schermen nog een punt is om wellicht het over te hebben, maar dat is niet iets wat we hier op dit moment kunnen kunnen besluiten. Daar wou ik het even bij laten. Even kijken, dan ga ik door met het tenminste zijn nog andere punten op het beleidsterrein bestuur die gemeld moeten worden vanuit uw zijde, want

▶ 0:40:11dan ga ik graag uhm uh verder met het oh sorry, dit schiet ik in. Klinkt heel verbaasd. Voorzitter. Ik ik Ik ben heel blij dat u er bent. Ja. Dat is wederzijds. Uh, ik vermoed dat. Dit onder bestuur. Valt. Uh, t gaat om uh. De beantwoording van de schriftelijke vragen. 26BP003598. Uh, vervolgvragen waren dat inzicht in mediaplanverkiezingen? Uhm. En volgens mij komt er nog een debat over de evaluatie van die verkiezingen, en ik zou de beantwoording van deze vragen daar graag bij betrekken, als dat uh. Onder de mogelijkheden valt. Ja zeker. Volgens mij bent u daar uh ruim op tijd mee. Uh, met dit dit erbij willen betrekken Klopt, die moet nog. Althans die gaan die en die, die zit in de planning. En daar hebben. Daar zijn we de nodige informatie voor bij elkaar aan het verzamelen. Dus het lijkt me een hele goede suggestie om dat daarin mee te nemen. Dank. Hij stond overigens niet op de lijst daarin, dus. Goed dat u meldt. Dan ga ik in in La. Inderdaad gelijk even verder met beleidsplan bestuur. Allereerst met brief

▶ 0:41:1426 BB nul nul 4795. U heeft een afdoeningsvoorstel ontvangen voor de motie na elke trip. Uh, een tip. En de heer Schouw had ik in. Die heeft aangegeven dat wat hem betreft de motie kan worden afgedaan. Stemt de commissie daarmee in? Prima. En met uh brief uh. Nul nul 459. Heeft u een afdoeningsvoorstel ontvangen voor de motie Verbeterde betrokkenheid van de gemeenteraad bij grote subsidieaanvragen? Ik geef daarvoor graag het woord aan de heer BMP. Ja, voorzitter. Deze kan worden afgedaan. Complimenten voor het onderzoek en ook voor de voorgestelde toekomstige manier van eh van handelen. Dank u wel. Dat is fijn om te horen. De commissie neem ik aan? Verder ook akkoord met de afdoening op die manier. Dan. Kijk ik even of er nog verdere vragen of opmerkingen zijn met betrekking tot het beleidsveld bestuur. Als dat niet het geval is, ga ik verder met het onderdeel het beleidsveld Financiën.

▶ 0:42:15Uhm 26 BB nul nul 3691. Dat is het raadsvoorstel over het vaststellen van de eerste herziening van de begroting 2026. Stemt de commissie ermee in om dit voorstel direct door te geleiden naar de raad als hamerstuk?. Ja, dat is het geval. Dan 26 BB nul nul 4528 is het advies van de Cor ten aanzien van het raadsvoorstel van de wijziging Verordening Financiën Rotterdam 2021 stemt de commissie in met het advies van de Cor om het college te vragen het stuk terug te nemen en in twee afzonderlijke voorstellen opnieuw aan de raad voor te leggen. Dat is het geval. Zijn er verder nog vragen of opmerkingen met betrekking tot het beleidsveld Financiën?. Volgens mij is dat niet het geval. Dan ga. Oh pardon? De heer Biljoen. Excuus. Ja, voorzitter, alleen heel even kort. Uh. Er was ook een brief binnengekomen over generiek interbestuurlijk Toezicht 2026, die nu voor kennisgeving aannemen staat. Als

▶ 0:43:15ik de brief zoals ken, dan uhm snap ik niet precies wat hier nou uh, het doel van is. Want we uh, we hebben. Één, twee, drie, vier vakjes op groen en eentje staat op oranje. Uhm. Het is dus mij niet helemaal helder wat hier dan precies de bedoeling van is, maar ik denk dat ik anders hier maatschappelijke vraag over moet stellen. Uh, niet per se een commissie behandeling, maar weet wel dat dat de brief nog niet van dusdanige kwaliteit is dat ik in één oogopslag snap wat er wordt bedoeld. Dan markeren we dat en dan kijken we uit naar de schriftelijke vragen die u daarover gaat stellen. Uhm, dan gaan we verder met het onderwerp wijken. Het blijft veel wijken. Brief uh 26 BB twee 99. Dat is de voortgangsrapportage over het programma Kleine Kernen. Op verzoek van de fractie van het CDA. Zou deze rapportage betrokken worden bij de kaderbrief omdat de kaderbrief is vervallen? Stel ik weer, stel ik voor om de rapportage te zijner tijd bij een ander relevant onderwerp te betrekken. En ik kijk daarvoor ook even naar mevrouw Fraude. Ja, dat klinkt nog heel erg vrijblijvend bij een ander relevant onderwerp te betrekken.

▶ 0:44:16En ik zou iedereen willen adviseren om het bijna bij alle onderwerpen in deze raad natuurlijk te betrekken. Maar om het niet te laten verdwijnen en ook op de agenda te houden, zou ik het dan graag bij de begrotingsbehandeling bespreking hier in deze commissie willen willen betrekken, zodat iedereen er dan nog heel even op wordt gewezen om voor extra aandacht voor onze kleine kinderen. Ja, dat lijkt me een goed voorstel. Dat noteren we. Zo gaan we op die manier meenemen. Uhm, zijn er verder nog vragen of opmerkingen met betrekking tot het beleidsveld wijken?. Volgens mij is dat niet het geval. Dan ga ik door naar het beleidsveld Projecten Vastgoed en met brief 26 BB. Nul nul 2978. Heeft u een afdoening voorstel ontvangen voor de motie Schouwburgplein in de MGP? En ik geef daarvoor heel graag het woord aan de heer Wim Pen. Uh, voorzitter, deze kan worden afgedaan en netjes uitgevoerd. Perfect, Dat staat genoteerd. Ik neem aan dat de rest van de commissie ook daarmee eh eh eh eh akkoord gaat. Zijn er verder nog

▶ 0:45:18vragen of opmerkingen met betrekking tot de beleidsveld projecten en vastgoed?. Dat is niet het geval. Uhm, dan ga ik door met agendapunt 108 De lijsten van Uhm. Openstaande toezeggingen, schriftelijke vragen en moties. Uhm. Ik stel voor om de toezeggingen af te doen waar u een afdoeningsvoorstel bij ontvangen hebt. Kunt u daarmee instemmen?. Prima. Uh oh excuus. De heer P. Uh, voorzitter, was één uh motie over de duidelijkheid spelregels voor ambtenaar. Die zou ik graag nog even willen aanhouden, want het is best wel complex en daar wil ik nog iets verder in verdiepen. Dus die stond volgens mij ook op de lijst van uh, van openstaande toezegging, schriftelijke vragen en moties. En die zou ik nog graag even willen aanhouden. Ja, ik hoor net van uh, de griffier dat daar wellicht nog geen afdoening voor is. Kan het zo zijn of is ie al wel afgedaan? Dat was even wat twijfel. Nou ja, dan uh, dan is. Dan is er een uh verwarring. Wij hadden in ieder geval gekeken en uh wordt

▶ 0:46:18inderdaad nog een technische sessie georganiseerd en die wil we in ieder geval daarbij betrekken. Uhm. Maar misschien is er een intussen update geweest uh, waardoor ik in verwarring ben geraakt?. Dat denk ik dan ook niet. Maar in ieder geval goed om me in ieder geval even te markeren dat ie sowieso nog, eh nog eh nog niet afgedaan is. Graag aanhouden. Daar. Daar gaan we met extra met extra aandacht naar kijken. Dank u wel. Uhm, even kijken. Uhm, zijn er naast dit punt van de heer Wimpers nog andere vragen of opmerkingen over de lijst met openstaande toezeggingen, schriftelijke vragen en moties? Ja. De heer Izak. Dank u wel. Ik was er. Een aantal weken geleden was. Ik hier. Om aandacht te vragen voor de beantwoording van onze schriftelijke vragen over onze economische banden met Israël, en ik heb nog steeds geen beantwoording gezien, dus ik vraag me nu echt af waar zijn ze en waarom duurt het zo lang? We hebben ze in augustus vorig jaar al gesteld en ja, het duurt wel echt lang nu. Dat is. Dat is best lange termijn. Daar gaan we, dat gaan we onder de aandacht

▶ 0:47:20brengen. Of daar uh in ieder geval uh duidelijkheid over kan komen. Uh, een update dan wel het liefst. Beantwoording. De heer Soetkin. Dank, voorzitter. Uh. Toezegging 26BB0011. Zeven zes. Uhm. Gedaan door de heer Lansink. Uh, om zo spoedig mogelijk ons te informeren nadat er een regeerakkoord was in uh, Den Haag. Nou, dat is inmiddels al ruim honderd dagen geleden. Uh, om uh uh inzicht te geven, uh hoe hij vorm gaat geven aan de nog openstaande motie, geeft BOA's meer uh uh ruimte om zichzelf te zijn. Uh. Dus ik wacht met smart op die toezegging. Staat genoteerd. En uh, volgens mij heeft de heer Lansink Postema hier ook uh scherp meegeluisterd. Volgens mij zijn dat de punten over.

▶ 0:48:21Uh, de toezegging. Schriftelijke vragen en moties. Dan uhm, sluit ik de procedurevergadering en dan uhm, open ik meteen de overlegvergadering. Uhm. En dan ga ik graag naar agendapunt twee het vaststellen van de agenda. Ik stel een totale spreektijd voor deze vergadering voor van 2.00u. Kunt u daarmee instemmen?. Ja, prima. Uhm. En dan merk ik nog op dat ik opnieuw de portefeuillehouder zal verzoeken om uw vragen zo veel mogelijk per onderwerp te beantwoorden. In uh, in blokjes, uh, in plaats van per fractie. Dat is ook goed. Dat we onszelf daar op die manier uh uh wat in disciplineren. En de ombudsman? Mevrouw Van den Anker heeft zich aangemeld om bij Agenda 2005 het beleidsplan Ambtelijke integriteit in te spreken. Stemt de commissie hiermee in?. Dat is het geval. Dan ga ik door met de adviezen lijst Openbare overlegvergadering.

▶ 0:49:21Zijn er nog vragen of opmerkingen over de advieslijst van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën van 25 mei en 4 juni 2026?. Als dat niet het geval is, dan stel ik deze vast. En dan gaan we naar agendapunt twee. Punt -04. Eh of verboden?. Welkom ook aan de heer wethouder Lansink. Bas de Meijer. En dit onderwerp, dat staat op verzoek van de fractie van Leefbaar Rotterdam op de agenda. In november vorig jaar sprak de raad over OV veiligheid en toen is ook gesproken over de bredere inzet van OV verboden en naar aanleiding van incidenten afgelopen april en de brief van de wethouder over OV verboden, heeft de fractie verzocht om opnieuw over dit onderwerp te spreken. En graag geef ik in de eerste termijn als eerste het woord aan de heer De Waard.. Als u daar klaar voor bent. Ja, dank u wel, voorzitter. Was het een kort zakelijk overleg?.

▶ 0:50:23Maar het gaat goed komen. Allereerst dank, commissie voor het agenderen van het late agenderen van dit onderwerp. Enorm belangrijk natuurlijk. Dus ik steek meteen van wal. Voorzitter. Het is al even geleden, april 2021 en in deze maand werd er een buschauffeur belaagd terwijl hij gewoon aan het werk was. De buschauffeur kreeg vele klappen. Gewoon ordinaire mishandeling op klaarlichte dag. En voorzitter, dit betreft niet een incident. Ik, ik citeer de RET. Onze mensen hebben elke dag te maken met agressie en te vaak met bruut geweld. De verharding van de maatschappij zien we terug in onze voertuigen, haltes en stations en we maken ons daar enorme zorgen over. Wij ook. De maat is vol. Voor Leefbaar Rotterdam is het al een tijdje zo. Wij hebben natuurlijk niet voor niks een actieplan Veilig Openbaar Vervoer gelanceerd. Chauffeurs, boa's, reizigers en passagiers moeten niet het openbaar vervoer gaan mijden uit angst voor een stel kansloze en agressieve raddraaiers. Zoals gezegd hebben we ons actieplan gepresenteerd en daarop hebben we ook een appreciatie ontvangen.

▶ 0:51:24Maar er is in februari 2021 nog een brief gekomen van de wethouder, naar aanleiding van de toezegging over de juridische haalbaarheid en de uitvoerbaarheid van OV verboden. Uit deze brief blijkt dat dit gewoon kan en al gebeurt, maar in enkele specifieke lijnen. En na de mishandeling van de buschauffeur is ook de RET heel duidelijk. De RET wil een OV verbod voor alle trams, bussen en metro's mogelijk maken. De RET wil dat agressieve reizigers een verbod kunnen krijgen voor het hele netwerk van trams, bussen, metro's. Want nu geldt zo'n verbod enkel voor één enkele lijn of of een bepaald gebied. De concrete noodkreet van RET luidt als volgt Wij vragen de politiek om het mogelijk te maken of verboden voor ons hele netwerk te laten gelden. Dus voorzitter, de volgende vraag aan de wethouder hoe gaan wij de RET hiermee helpen? Welke stappen gaat de wethouder zetten om zich inspannen voor een algemeen of verbod voor deze raddraaiers? En hoe gaan we ervoor zorgen dat de normale reiziger en het personeel op het openbaar vervoer gewoon veilig kan reizen en gewoon veilig kan werken? Tot zover.

▶ 0:52:25Dank u wel. Ik kijk rond naar de leden van de muziek. Begin eerst met mevrouw Verhoeden en daarna u. Dank, voorzitter. En veiligheid in het OV is een voorwaarde voor het succes ervan. En in Rotterdam is al veel aandacht voor de veiligheid in het OV. Maar dat is helaas omdat het nodig is. En ik begrijp waarom Leefbaar dit dit debat heeft aangevraagd en weer heeft geagendeerd. Want de brief van de wethouder beantwoordt eigenlijk maar een fractie van wat de vragen waren die die eerder zijn gesteld en waarop de toezegging is gedaan. En in voorbereiding op dit debat heb ik best lang lopen wikken en wegen. Wat is nou proportioneel? En ook wie gaat er nou ook over die proportionaliteit?. En ik had eigenlijk gehoopt dat in de brief van de wethouder daar ook rondom de juridische haalbaarheid en ook de inschattingen van de mensen die daar over gaan. En ook bijvoorbeeld van het Om, dat ik dat daarin terug had gezien. Dat is niet het geval, want ik zie in de brief eigenlijk geen antwoord op de vraag of een OV verbod voor het gehele netwerk wel of niet juridisch houdbaar

▶ 0:53:27is. Kan de wethouder ons meenemen in de redenering? Die zit achter de ene korte zin die gaat over subsidiariteit en proportionaliteit. Het CDA beoordeelt het voorstel ook graag op de invloed in de praktijk, want het afgelopen jaar zijn er 73 OV verboden opgelegd. Wat is het effect daarvan geweest? En ik ben ook benieuwd, wat zou het effect zijn op het moment dat die of verboden niet alleen voor enkele stations of één bepaalde lijn zouden gelden, maar voor het gehele vervoersgebied? Want pas uit als uit de praktijk blijkt dat de huidige handhavingsmogelijkheden tekortschieten en deze maatregel inderdaad ook echt effect gaat hebben, dan kunnen we daarover praten en kunnen we daar ook met elkaar goed het debat over voeren. En ik mis die informatie nu gewoon om dat ook hier in de raadszaal met elkaar te doen En de veiligheid gaat niet alleen over nieuwe bevoegdheden. Het bevorderen van veiligheid gaat alleen niet over het uitbreiden van bevoegdheden, maar ook over de basis op orde. En eerder is ook al gesproken over de onderbesteding die in de jaarstukken zit over red boa's. Ik ben benieuwd of er

▶ 0:54:29nu de afgelopen maanden nog extra inzet is geweest, ook van deze wethouder. Om te zorgen dat deze middelen wel ingezet worden voor het CDA, begint de veiligheid niet alleen bij nieuwe bevoegdheden, maar ook de basis op orde. Dank u wel. De heer Hofstra. PvdA. Ja, dank, voorzitter. De voorzitter. De kern is dat de veiligheid in het Rotterdamse of onder druk staat. Dus bedankt. Leefbaar voor het agenderen. Er is de laatste jaren ook gewoon bezuinigd op de controleurs controleur sinds de redding van de RET. Reizigers en RET medewerkers maken dat, merken dat dagelijks. En we horen dit ook rechtstreeks van medewerkers van de RET. Dat hebben we in uh t commissiedebat in oktober vorig jaar ook hier besproken. Daarom herhaal ik ook onze oproep Is het college bereid te onderzoeken om de bezuinigingen op controleurs terug te draaien? En kunnen hiervoor middelen worden vrijgemaakt? En op welke knoppen kunnen we nog draaien? Want het is natuurlijk niet alleen of verboden. Het is ook de basis op orde hebben. We hoorden het net ook van het

▶ 0:55:29CDA. Voorzitter. De SP gelooft dat veiligheid begint met zichtbaar personeel in de bus, in de tram en de metro. Niet alleen sancties achteraf, maar vooral met mensen op de werkvloer die overlast voorkomen en reizigers helpen. En tot slot het eerder aangekondigde RET handhavingsplan. Is dat inmiddels gereed? Ik heb daar eigenlijk niks meer van gehoord of gezien. Tot zover. Dank u wel. Mevrouw Faber. Hamster. Ja, dank u wel, voorzitter. En wij zijn als VVD uiteraard ook een groot voorstander van OV. Verboden voor mensen die zich gewoon misdragen in de metro. Inderdaad geweld tegen die tegen bestuurders of tegen andere mensen in het OV is onacceptabel. En we zijn dus eigenlijk ook blij dat de wethouder concludeert dat het ook al kan. En dat het dus ook al gebeurt. Dus dat vinden we eigenlijk gewoon heel positief. En tegelijkertijd zien we ook wel dat de veiligheid in het OV niet alleen afhankelijk is van deze verboden. Ehm. En dat het wel een breder verhaal is. Leefbaar Rotterdam. Ik zeg ook niet dat dat zij dat niet zijn, want we hebben een initiatiefvoorstel

▶ 0:56:31ingediend, dus dat is ook het benoemen waard. Maar ik, ik zou hem toch dus ietsje breder willen trekken dan het nu heel erg focussen op verboden. Want we zien ook gewoon mensen die zich daar niet aan houden. Dus ik denk dat we eigenlijk breder moeten kijken, ook als het gaat om de veiligheid van van die chauffeurs. Dan echt alleen sec dat verbod. En wat we gewoon hebben gezien de afgelopen tijd is dat bijvoorbeeld in de Nesselande ook groepen jongeren zich met steekwapens via het OV bewegen naar dat soort plekken. En ook dat is een probleem. Maar ja, als je ze verbiedt om met het OV te gaan, dan gaan ze op de fatbike alsnog erheen. Dus ik denk dat we dat ook breder moeten aanpakken als stad en een bredere preventie hier ook in nodig hebben. En daarnaast. Zijn er ook gewoon sowieso heel veel mensen die geen kaartje kopen. Dus ook al ga je ze verbieden om met het OV te gaan, dan gaan ze alsnog. Op deze manier ermee. Dus ik ben ook wel benieuwd of de wethouder nog opties ziet, bijvoorbeeld in versterking van de poortjes en toegang dus tot de metro, zodat we ook bussen en tramlijnen daar meer inzet vanuit de handhavers op kunnen

▶ 0:57:34zetten. Om daar ook de veiligheid van de buschauffeurs en van de trambestuurders te kunnen verbeteren. En ook of op die manier nog verbeteringen kunnen aanbrengen in de veiligheid. Dank. U heeft een vraag, denk ik van de heer Hofstra. PvdA. Ja, voorzitter. Ik hoor de VVD praten over poortjes, over veiligheid in de bussen. Want wij van rood personeel horen is dat er nooit een beveiliger, nooit een controleur op de bus is, omdat de focus is op de tram en op de metro. Al die controleurs zijn eruit gegooid. Toen in 2023 de RET gered moest worden, is de VVD het met de SP eens dat die controleurs gewoon terug moeten komen. Voor Abramsen?. Nou, ik denk dat er sowieso een investering in in handhaving nodig is in deze stad. Daar hoort ook gewoon veiligheid in het OV bij. En dat is eigenlijk. Maar ik denk dat we het ook op een slimme manier moeten doen. Dus het antwoord is ja. Maar daarnaast, als je je kunt al die handhavers in een metro gaan zetten, maar je kunt ook voorkomen dat mensen in die metro komen. En bij de tram en een bus is dat vrij lastig, want daar kan je niet de

▶ 0:58:35poortjes maken, dus dat kun je dan beter bij de metro voorkomen, zodat vervolgens meer van die handhavers op de bus en tramlijnen kunnen worden ingezet. Dat is wat mij betreft een beetje de logica, dus ik ben ook wel benieuwd of de OV, de wethouder, daar dus ook mogelijkheden ziet om de toegang tot de metro te beperken, waardoor je het eigenlijk op andere plekken kan versterken en dus ook de veiligheid kan vergroten. Dank u wel. Wie mag ik het woord geven?. Mevrouw Reitsma. Ja, voorzitter. Is al het een en ander. Terechte. Gezegd. Natuurlijk moeten mensen die zich misdragen in het OV goed bestraft worden. En het is ook belachelijk dat er zoveel onveiligheid überhaupt is in het OV. Nu is het wel zo dat de RET zelf verboden oplegt, zelf richtlijnen heeft en zelf ook verantwoordelijk is voor die handhaving. Ehm. En ook in het initiatiefvoorstel en de reactie daarop schreef het college Quote. De RET heeft aangegeven de regie over OV verboden in eigen hand te willen houden, en zijn daarom geen voorstander van domein

▶ 0:59:37overstijgende schaalvergroting. Einde quote. Maar nu hoor ik ook in de bijdrage vooral van Leefbaar Rotterdam lijkt het alsof de RET het wel zou willen. En ik vind het nu een beetje verwarrend. Wat is nu het standpunt van de RET in dezen? Ehm ja, verder ook geen toevoegingen, behalve deze verwarrend heid. En ook eens vooral met de vraag van de CDA over de nadere toelichting over de juridische haalbaarheid. En eens met de vraag van de VVD om het zeker breder te bekijken. Dank u wel. Ik kijk even rond de heer Schutte in. Ja, voorzitter, twee punten. Uh, want. Ik heb het idee dat uh de komende periode de OV reiziger toch uh uh zal uh uh verminderen. Uhm uh, want de ouderen mogen d'r al niet meer in. Dus uh. In principe dreigen we een beetje een noodgedwongen over verbod op. Uhm. Maar goed, dat is een ander debat. Uhm uh uh, kijk, we, we hebben het nu over mensen die zich misdragen en ik hoor uh, eigenlijk vrij weinig het het uh om

▶ 1:00:38in dezen, want ik neem aan dat we. Of dat de RET gewoon aangiftes ook doet richting deze mensen en wat daar dan uit voortvloeit. Dus daar ben ik ook wel benieuwd naar. Of de wethouder daar uh uh iets over kan zeggen. Uhm. Kijk, we hebben het ook over die uh uh één gehele lijn afsluiten. Ik vraag me af of dat een probleem gaat oplossen. Want weet je dat dat. Dat gebied is natuurlijk zo groot dat je gewoon op een andere lijn rotzooi gaat trappen als je dat. Zou willen? Uh, geldt voor de Meent ook eh. Als je hier hard rijdt dan en je sluit het hier af, dan ga je ergens anders dat in de stad eh, nou ja, hard rijden. Er worden dus best wel veel repressieve maatregelen voorgesteld. En daar is ook op gereageerd door de wethouder waar ik zelf aan eh, nog nog aan dacht waren die regionale handhaving eh, arrangement of. Dat. Daar zijn meerdere partijen bij betrokken. Uhm, maar zouden we dat misschien ook nog kunnen uitbreiden? Ik weet niet of dat een optie is met bijvoorbeeld die scholen, met jongerenwerkers, maar ook organisaties die nu ook al bijdragen aan uh

▶ 1:01:40programma's. Uh van uh uh, vanuit preventie met gezag. Uhm uh. Wellicht dat dat ook nog een bijdrage kan leveren. Dus graag een reflectie van de wethouder. En een tweede idee als Ik sprak ook laatst met een een van. De de controleurs. Soms is het ook goed om iets vanuit een ander perspectief te zien. En in het geval van het perspectief van een RET boa. En wellicht dat het dan ook zou kunnen helpen, was het idee. Om diegene die zich misdragen gewoon op het moment dat ze een beetje bij zinnen zijn gekomen, ook gewoon een een periode te laten meelopen met een RET boa, zodat ze echt wel kunnen ervaren en kunnen zien wat dat werk nou inhoudt en wat voor wat voor heftige dingen je veroorzaakt op het moment dat je je misdraagt in uh uh, in het openbaar vervoer. Dus ik vraag me af of daar mogelijkheden toe zijn. Uh uhm. En dat waren voor nu mijn vragen. Dus op die laatste graag ook een reactie. Dank u wel. De heer Van der Toorn. Ja, dank, voorzitter. Ook voor de Partij voor de Dieren is natuurlijk gewoon van belang dat

▶ 1:02:42iedereen veilig gebruik moet kunnen maken van het openbaar vervoer. De naam zegt ze al openbaar, dus het moet openbaar voor iedereen. Iedereen moet veilig kunnen zijn en er is dus geen plek voor geweld, intimidatie of seksuele straatintimidatie. Maar ook wij vinden dat er zorgvuldig handeld moet worden. Het CDA had het al aangekaart, dus maatregelen moeten gewoon ook juridisch houdbaar zijn. Dus daar zijn we ook benieuwd naar. En verder even kijken. We hebben inderdaad al veel repressieve maatregelen gehoord en de Partij voor de Dieren wil ook aandacht vragen voor preventieve maatregelen. De vraag is niet alleen of we optreden, maar ook hoe we voorkomen dat dit soort gedrag überhaupt gebeurt. Dus wij proberen vooral te kijken naar een de-escalatie en kijken of de verdere verharding van veiligheidsbeleid tegengegaan kan worden. Dus we vragen ons af of er op dit moment ook extra plannen zijn voor preventieve maatregelen tegen geweld, intimidatie, seksuele straatintimidatie in het openbaar vervoer. En verder hebben we ook nog een vraag over de uitvoerbaarheid van de OV verboden. Want we horen het net al er zijn 73 OV

▶ 1:03:43verboden ingediend. En ja, een OV verbod moet niet uitgroeien tot een algemeen instrument voor openbare ordehandhaving, dus we zijn vooral benieuwd ook hoe het over hoe de RET deze of verboden handhaaft. Moment. Volgens mij heeft u een interruptie van de heer De Waard. Ja, dank, voorzitter. Een verduidelijkende vraag, want ik hoor de fractie van de Partij van de Dieren uh praten over. Uh. Preventieve maatregelen. Ik ben even benieuwd. Waar doelt u. Op?. Heeft een paar voorbeelden van. Mij. In Van Toorn. Nou ja, sowieso zouden bijvoorbeeld al dingen als voorlichtingscampagne, social media, maar er zou bijvoorbeeld ook gefocust kunnen worden op. Als er bijvoorbeeld nu met jongeren veel problemen in het openbaar vervoer zijn, dat er niet wordt bezuinigd op jongeren, hups en dat soort dingen waar zij wel ook terecht kunnen gaan. En dat ze niet zomaar op straat of in het openbaar vervoer gaan hangen. De heer De Waard. Ja, dank. Ja, dank voor uw antwoord. Maar waar krijg ik uhm. Waar mijn mijn debataanvraag over. Gaat. Is juist wanneer het kwaad al.

▶ 1:04:44Is geschied. Wat voor maatregelen gaan we er dan aanhangen? Dus inderdaad iemand die belaagd een buschauffeur. Buschauffeur loopt een trauma op en dan mag diegene die daar dus de dader in is mag dus wel gewoon bestraft worden. Dus op zijn minst. In mijn optiek dan. Met een lijnverbod of een algeheel OV verbod. Bent u dat met mij eens?. De heer Van der Hoorn. Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik had ook nog een aantal vragen inderdaad over de effectiviteit van die OV verboden, dus daar willen we zeker naar kijken. Maar we hebben dus nog wel wat enkele verduidelijkende vragen over die OV verboden. Ja, dan. Vervolg ik de vragen Dus inderdaad. We zijn vooral benieuwd naar hoe de RET deze of verboden handhaaft. En ook als straks het aantal OV verboden toeneemt, zijn we benieuwd naar de effectiviteit daarvan. Want stel dat er om zo te zeggen nu bij die 73 OV verboden allemaal een foto of iets dergelijks van degene die het geweld heeft gepleegd. Te zien is bij de RET. Hoe vragen we dan af? We vragen ons af hoe dat dan gaat als er straks opeens, ik zeg maar wat, 400 mensen met een OV verbod zijn. Hoe handhaafbaar

▶ 1:05:47is dat?. Verder zijn we ook benieuwd of het probleem rondom inderdaad agressie in het openbaar vervoer, ook met de MRDH is besproken en hoe dat dus gemeente grensoverschrijdend kan worden opgelost. Dank u wel. Dank u wel. Ik kijk nog even rond of er nog anderen zijn die een bijdrage willen leveren. Volgens mij is dat niet het geval. Uh, dan kijk ik naar uh, de wethouder. Ja, dank u wel. Voorzitter. Dank u wel, commissieleden, voor de vragen. Uhm, als aftrap eventjes. Hoe zit dat nou? Veiligheid in het OV? Wie gaat erover? Wie is daar verantwoordelijk voor? En wie is daar dus op aanspreekbaar voor 90%? Mevrouw Reitsma zei dat terecht. Is dat volgens concessie? Dat is gewoon de afspraak die de concessieverlener aan de concessiehouder maakt. 90% verantwoordelijkheid, red. Dat hoort bij de concessie. Zij horen de veiligheid te garanderen in het OV. Gewoon een opdracht aan de RET. Dat moet u

▶ 1:06:47zich goed realiseren. Vervolgens. Hoe gaan. Hoe gaat zo'n OV verbod? Nee, laat ik nou eerst het fijne nieuws vertellen, want ik ben het met de heer De Waard eens dat er een, een een, een ander inzicht is gekomen bij de RET met betrekking tot de OV verboden. En daar ben ik zeer content over. Laat ik dat zo maar even zeggen. Maar hoe verloopt dat dan? Wie gaat daar dan weer over? Nou, ik niet. Uhm, dat gaat via die directe toezichthouder en de indirect toezichthouder. De direct toezichthouder is de politie. Daar stuurt de RET een onderbouwing naartoe. Om te vragen of zij de OV verboden kunnen verbreden. En vervolgens gaat de politie naar de indirect toezichthouder het Om om te vragen of dat dat dan kan, of dat er juridisch houdbaar is en of het dus proportioneel uh uh maatregel is. Zo gaat het dus. Het is uiteindelijk ook de Om die indirect bepaalt of dat dan wel of niet mag. Waar zit nou

▶ 1:07:48die proportionaliteit altijd in? Het is een vrijheidsbeperkende ontnemen. De maatregel, dat is een zwaar middel. Dat weten we ook vanuit IPS in bewaring, stelling of crisismaatregelen. Het is een vrijheidsbeperkende maatregelen. Die kun je niet zomaar opleggen aan mensen. Dat gaat in dit geval over bedelen,. Maar. Echt geweld. Nou, daar zijn allerlei. Voorwaarden voor, waaronder dat of verbod mag worden opgelegd. In In het verleden vond daarin. In de juridische afweging vond men er de vrijheidsbeperking. Uh die. Die moest gelimiteerd worden. Dus dat werd dan een aantal haltes bijvoorbeeld. Uhm uh, waarin je niet meer om in het OV mocht gaan omdat men zei je moet ook nog naar je werk kunnen. En als je van het OV. Afhankelijk bent, dan is dat een te zware maatregel. Dan is het niet proportioneel. Nou, dat is met opkomst

▶ 1:08:51van bijvoorbeeld deelvervoer een andere afweging. Dat kan een andere afweging worden, gezien de stijging van. Het deelvervoer in onze stad. Kun je daar juridisch een andere afweging over maken? In hoeverre dat dat nou zo vrijheidsbeperkend is en of dat het nog wel proportioneel is. Dus dat is even het kader waarbinnen we werken. En ik ben heel erg blij dat inmiddels de RET een brief heeft gestuurd naar de direct toezichthouder, met een aantal scenario's waarin zij hebben aangegeven dat zij. Een verstrekkende. Manier van OV verboden, daar de voorkeur voor hebben, maar wel waarop zij maatwerk kunnen leveren, zodat hun eigen toezichthouders en boa's daar. Adequaat een maatregel kunnen opleggen. Dus dat is hoe het nu loopt en hoe de verantwoordelijkheden lopen met betrekking tot of verboden. Ik ben het met de heer de Waard eens, ook omdat het nu echt ook van de RET komt zelf dat inzicht dat.

▶ 1:09:53We een we we meer nodig hebben dan wat we nu hebben. En daar acteren zij dus nu ook op. Uhm, hoe ga ik daarbij helpen? Nou ja, ik help daar dus feitelijk in mee om mijn steun aan te spreken in deze raad. Maar in het proces heb ik een bescheiden rol, want dat is iets tussen RET politie om. Maar dat ik de RET daarbij steun in. Dit verhaal moge duidelijk zijn. Ik heb daar vandaag nog met de RET over gesproken en met de OR van de Uh, RET. Uhm, hoe gaan we er uh met elkaar voor zorgen dat reizigers en medewerkers in het OV veilig kunnen reizen? Ja, dat doen we eigenlijk volcontinu. Onlangs nog het nieuwe handhavingsarrangement in het handhavingsmodel is geactualiseerd naar de meeste inzichten die we hebben. En dan moet u dus ook nadenken over bijvoorbeeld weerbaarheidstrainingen van hun medewerkers, wat daarin is meegenomen. Ik zeg overigens toe aan de heer over schrijven dat ik die stukken met uw raad deel, want die zijn klaar.

▶ 1:10:55Die zijn ook al een paar weken klaar. Uhm, weet u wel dat de implementatie fase gewijs uh gebeurt? Maar ik ben bereid dat gewoon met de raad uh te delen. De heer De Waard. Dank, voorzitter. Dank voor deze beantwoording en ik sla even aan op de hernieuwde regionaal handhavingarrangement in het openbaar vervoer. Dat is natuurlijk een samenwerking tussen de gemeente, politie en de RET bij handhaving in het openbaar vervoer. Maar wat is dan precies de rol van de gemeente hierin? Want u geeft net aan van mijn rol is eigenlijk minimaal. Ik support wel, maar het ligt meer bij hun. Kunnen ze daar nog even iets verder over uitweiden. U moet zich voorstellen dat dat ook in de gebieden gaat waarin er een overgang is van bijvoorbeeld een station naar de buitenruimte. U kunt zich dat bijvoorbeeld heel goed voorstellen. Daar wordt veel rond gehangen. Op een gegeven moment gaan groepjes uh uh uh op beurs in het metrostation. En dan moet je met elkaar natuurlijk wel goede afspraken over hebben. Wie treedt dan op?. U moet zich ook voorstellen dat wij bijvoorbeeld ook mensen tijdelijk soms uitlenen bij grote controles. Ik ben ooit eens een keer met zo'n controle meegegaan. Bijna veertig man inzetten dus.

▶ 1:11:58Als politie boa's van RET zelf, maar ook één of twee BOA's van onszelf die vaak ook de reizigers ook goed kennen, omdat ze dan vaak natuurlijk toch een bepaald bekend tripje om ook te de-escaleren in die zin. Dus daar moet u het bijvoorbeeld als concrete voorbeelden in uh zoeken en vinden. Uhm. Uhm, wat is het effect van 73 of verboden? Ja, een absoluut effect kan ik niet met u delen. Dat is vaak met dit soort van maatregelen dat er ook een preventieve werking uit uitgaat. Dus u weet ook niet. Wat u tegenhoudt doordat er een OV verbod boven iemands hoofd hangt. Dat kunnen we niet absoluut maken. Ik ga er gewoon van uit. En ik ben er ook van overtuigd dat de RET het niet doet omdat het niet werkt. Daar ga ik niet van uit. Zij hebben uiteindelijk toch altijd een ultiem. Instrument nodig om uiteindelijk de echte rat te rijden, zowel

▶ 1:12:58tijdelijk uit hun uit hun of te halen. En daarin steun ik ze ook. Door onderbesteding. Geld voor veiligheid. Heeft de wethouder extra inzet gepleegd? Jazeker, want er heeft een tijdje een geluid rond gedaan. Laten we dan maar dat geld wat aftriemen, want ze geven het toch niet uit. En ik heb gezegd ja, dank u de koekoek. We moeten het makkelijker maken voor de RET om dat geld ook te gebruiken. Dat heb ik u tijdens de behandeling van de jaarstukken volgens mij ook uitgelegd. Ik heb daar juist voor gestaan om dat bedrag overeind te houden, maar de RET ook meer mogelijkheden te geven. Dus niet alleen de De moties en het extra geld dat wij hebben vrijgespeeld ging vooral naar mens Kant. Nou die mens kant heb ik u ook veel over uitgelegd hoe moeilijk dat is om die boa's te werven. Daar loopt ook de RET tegenaan. En dus heb ik gezegd nou ja, als het niet in de mensen kant kan, doe het wat mij betreft dan ook in de technologie, als het maar die veiligheid verbetert. En.

▶ 1:13:59Ik heb natuurlijk daarin wel de directeur opgelegd en nu is het dan ook wel welletjes. Dat snapt u ook, want ik maak het makkelijker. Dan wil ik niet weer een jaar een onderbesteding zien, want dat vind ik dan lastig uit te leggen, want dan heb ik mijn best gedaan om het eenvoudiger te maken. Maar dan vind ik ook dat de RET zijn maximale best heeft moeten doen om dat uit te geven. Uhm ja, de SP spreekt van uh bezuinigen. Ja, in mijn periode is er niet bezuinigd op de RET jaarlijks zo'n drie € 7 miljoen voor veiligheid 500K, zo'n € 500.000 uit het vorige coalitieakkoord en € 500.000 motie Coenraad I. Ja, het wordt niet volledig uh uhm gebruikt, maar die drie 7 miljoen, uhm uh, die wordt jaarlijks gewoon volledig benut. Dus ik zie daar geen uh bezuiniging. De heer Hoven geven. Maar voorzitter, onderdeel van de redding van de RET was dat het aantal conducteurs op de trams is verminderd en dat is ook overduidelijk verminderd. Een aantal fte.

▶ 1:15:01Ja. Uhm, maar dat zijn geen boa's hè?. Uh. Sterker nog, de BOA's zijn op dit moment bijna weer helemaal op peil. Tijdens corona hebben we daar een enorme dip in gehad, want ja, die mensen waren ook niet nodig. We hebben ons zelf als bijna geen reizigersvervoer. Ik heb vandaag nog met de RET gesproken. Volgens mij zitten ze nu alweer op het peil van 400. Mensen die in het toezicht in de handhaving zitten, dus dat is een combinatie van toezichthouders en handhavingsfuncties. Dus in die zin herken ik dat niet. Er is wel een een dip geweest, uh, vanwege corona. Het handhavingsplan heb ik u uh, over uh gesproken. Krijgt u uh van mij uh toe uh gestuurd. Uhm, even kijken. Uh extra inzet poortjes. Nou dat doet de de de RET best goed eigenlijk. Volgens mij komen er ook nieuwe poortjes of nieuwe type poortjes waar ze mee gaan experimenteren. Gaat wel nog een aantal jaren duren, want u kunt zich voorstellen, dat moet over het hele netwerk worden uitgerold, dus daar zijn ze mee bezig. Vervolgens gaan

▶ 1:16:04zij ook slimme cameratechnologie uh toevoegen aan hun uh, aan hun instrumentarium. Dus in die zin denk ik uhm, zijn er uh, vanuit de RET nog voldoende ideeën ook? Uh, slimme poortjes heb ik u ook al eens uitgelegd volgens mij, waarbij wordt gekeken hoeveel instappers zijn er nou en hoe druk is het in de metro?. Want als daar een te groot verschil tussen zit, dan weet je dat er veel zwartrijders zijn en dan kun je die. Nou laat ik zeggen mensen die niet hebben betaald. Is een beter woord tegenwoordig. Uhm uhm uh. Als je die mensen maakt, kun je hier natuurlijk ook je handhavingscapaciteit makkelijker inzetten. Dus zo slim worden we al tegenwoordig. De heer De Waard. Dank, voorzitter. Ik sluit me aan op die pootjes, want ik hoorde net nog net de vraag van mevrouw Abraham Escher. Ja, kunnen die poortjes dan niet? Nee, dan niet sterker maken. Maar wie gaat er eigenlijk over dat proces? Zijn wij dat of is dat de RET?. Ja, dat is altijd lastig, dit soort van vragen. Want volgens mij dan heb je zoiets als het economische bezit en het

▶ 1:17:07echte bezit. Nou goed, ga ik even voor u uitzoeken, want dat is heel technisch, want daar speelt de MDH ook nog een een rol. Maar er is dus uhm, vanuit de RET al een programma om uiteindelijk de poortjes helemaal te gaan vernieuwen. Dus daar echt andere het uh tig typologie uh van poortjes neer te zetten. Ja, dat is denk ik ook. Dat is dan even aanname. Dat zijn geen mogelijkheden meer zien in de huidige poortjes om dat beter te doen. Zo komt gewoon een nieuwe generatie poortjes naar ons toe de komende jaren. Maar dat gaat echt een aantal jaren duren. Dat is niet morgen gedaan,. Dat weet ik. Naar aanleiding van uw vraag ooit of een motie over poortjes die uhm, op uhm,. Van die metrostations waar je via het spoor nog naar binnen kan komen. Daarvan is ook de afweging geweest ga je dat nu nog doen? Of ga je wachten totdat er een nieuwe generatie poortjes zal zijn vandaag?. Maar dat heb ik volgens mij ook in een brief al eens met u gedeeld. Uhm,.

▶ 1:18:09Verwarrend standpunt uh van uh, mevrouw Reitsma, Begrijp mij, heb ik volgens mij uitgelegd hè. Dus daar zit een uhm uh. Heeft de wethouder beeld van het standpunt van de Om? Nee, uh, t zit in t proces. Dus die komen nog uh aan de beurt om daar wat van te vinden. Maar dat is dus een keurig proces van politici en daarna om. Andere programma's in te zetten. Uhm ja, daar heb ik t. Uh, dat is wel een goeie vraag. Andere programma's in te zetten. Dat was ook een vraag die ik vandaag met de RET en de OR heb besproken. Dus uhm uhm uh, scholen uh, maar ook zorg, uh uh instellingen. Daar zijn we het gesprek over aan het voeren. Uh en heb ik ook uh, ga ik ook beleggen bij de wethouder Zorg en onderwijs? Ik ben altijd wel terughoudend om het onderwijs maar weer het probleem van de ouders op te laten lossen. Dat heb ik hen ook meegegeven. Maar ook hoe kun je die ouders nou bereiken dat hun kinderen zich gewoon moeten gedragen richting uhm uh, onze mensen die t mooi werk in onze stad allemaal doen. Dus een uitstekende vraag heb ik nu nog geen

▶ 1:19:12concreet antwoord op. Maar ik ga het wel in gang zetten. Ook omdat ik hoor van de OR dat daar ook vooral iets moet gebeuren. Uhm in uh ja, de de hufter mentaliteit die we in onze stad ook hebben hè. Het idee dat je overal maar mee weg kan komen. Uh. En geen respect meer hebben voor mensen die dit soort van functies uitvoeren. Die gewoon uh buschauffeur zijn. Nergens om vragen, maar wel vervolgens een klap of uh bespuugd worden. Vinden we allemaal maar normaal in deze wereld. Ja, ik vind t niet normaal, maar we vinden dat als maatschappij steeds normaler. Het hoort erbij. Nou, het hoort er niet bij en we moeten weer terug. Naar dat denken van ons allemaal. Dat het er niet bijhoort en dat het niet. Geaccepteerd wordt. En dat we elkaar daar ook op aanspreken. Dat is natuurlijk de maatschappij waar we uiteindelijk naartoe zouden moeten. Uhm. Uh. Overlastgevers laten meelopen met het OV? Uh boa. Ja, ik zal het uh zeggen tegen de heer Uhm uh Sojakje. Ik zal het uh in de week

▶ 1:20:16leggen bij uh de RET als één een van de ideeën om mee te nemen. Het is wel de verantwoordelijkheid van de Red, maar ik zal het warm aan hen overdragen om te kijken of ze daar wat mee zouden kunnen doen. We weten wel,. Hoorde ik ook weer via de Via dat OR gesprek. Als wij mensen graffiti op betrappen, dan moeten ze de de metro schoonmaken. En wat er dan gebeurt, hoor ik van één van de mensen die daar ook veel kennis van heeft bij de RET. Die zei dan bellen ze een maatje, opgeven het metro nummer en de volgende dag is ie weer volledig bespoten. Dus het kan soms ook wat extra inzichten geven in hoe de RET werkt. En dat kan niet niet altijd ten faveure worden ingezet. Laat ik dat zo maar zeggen. Uhm. Over handhavend optreden heb ik het denk ik het nodige uh gezegd. Uh, ook in relatie tot het feit dat je daar misschien ook in met de welzijnsinstellingen en met uh scholen wat aan moet doen. En zeker die welzijnsinstellingen en gezondheidsinstellingen GGZ instellingen wordt steeds belangrijker kan

▶ 1:21:17ik u zeggen. We zien steeds vaker mensen met. Onbegrepen gedrag overlast geven in ons OV. En dat is echt één op één te koppelen ben ik van overtuigd. Met een wereld waarin we de GGZ hebben uitgekleed. Waar we hebben gezegd die mensen hebben allemaal een plekje in onze stad verdiend, maar kunnen feitelijk die plek in onze stad maar beperkt vorm geven. En ja, dat s. Dat zijn ook de mensen die het totale onverklaarbare gedrag in onze metro's en trams en bussen vertonen die er zomaar, zonder aanleiding onze mensen bijten tot op het bot. Onlangs nog zonder enige aanleiding. Dus daar is echt iets bij die mensen aan de hand. En daarom heb ik ook, uhm, samen met de RET afspraak genomen dat zij in het overleg samen met Welzijn en zorginstellingen en politie Daar is al een bestaand overleg om daar ook de RET een een plek uh te laten nemen, in te nemen om samen te kijken

▶ 1:22:19hoe zorgen we nou dat ook die uh problemen een beetje uit ons OV geweerd kunnen worden?. De heer De Waard. Dank, voorzitter. Ja, ik, ik sluit toch weer even aan. Ik hoor over de GGZ en ik hoor u over onbegrepen gedrag. Uhm. Dat deze mensen een probleem hebben, staat als een paal boven water. Ik noem het geen onbegrepen uh gedrag. Ik noem het gewoon zwaar asociaal gedrag. Want het kan toch zeker niet zo zijn dat. Mensen die dit gedrag vertonen gewoon asociaal gedrag vertonen? Die andere mensen in een onveilige situatie brengen dan wegkomen met ja, onbegrepen gedrag. Weet u. U bent het toch zeker wel met mij eens dat dit soort gedrag gewoon kaart bestraft mag worden? En u bent het toch zeker wel met mij eens dat buschauffeurs niet in een klein afgezet hokje moeten rijden om maar veilig van route A naar route B te moeten rijden?. Nee, maar dat snap ik. Ben het in de basis met u eens, maar u moet een aantal groepen die overlast geven. Echt? Euh, uit elkaar halen. En dan begrijpt u denk ik wel beter wat ik bedoel. Je hebt een groep van het type ben ik het helemaal met u eens. Het zijn vaak in groepsverband

▶ 1:23:23optredende jongeren. Die. Ook vaak gesteund door social media stoerdoenerij, onze mensen gewoon te kakken zetten. Daar moet je gewoon geen enkele vorm van mededogen mee hebben. Die moet je wat mij betreft hard aanpakken, want dat is nou precies wat je daar moet doen. Normeren, zeggen. Dit is. Dit is accepteren we gewoon niet. Dus dat is die groep. Maar je hebt dus ook een groep. Ja, hoe zeg je dat nou netjes? Die hebben gewoon een medische aandoening. Laat ik het zo zeggen die hebben. Ja die, die. Ja, die zijn nou lager begaafd of. Hebben een andere psychotische of schizofrene aandoening. Kunnen wij van de buitenkant niet zien, maar die lopen wel in ons of rond. En uh wat? T spijtige daarvan is, dat zit eigenlijk tussen uh overlastgevers en mensen die je eigenlijk het liefst gewoon een

▶ 1:24:24crisismaatregel of een IBS oplegt. En daar zit dus een groep mensen. Daar kunnen wij niet zoveel mee en dat is echt vervelend. En dat heeft de burgemeester. Op meerdere fronten heeft zij daar een uitdaging waarin zij ook de de rijksoverheid bij nodig heeft. Hoe pak je die groep nou aan op een adequate manier, waarbij je wat meer drang en dwangmaatregelen nodig hebt, omdat je nu eigenlijk onvoldoende instrumentarium hebt om juist die groep. Even uit je samenleving te halen. En vanuit dat uit je samenleving halen. Vervolgens ook kijken wat voor type zorg hebben die mensen nou nodig? Want dat zijn gewoon vaak mensen die gewoon GGZ zorg nodig hebben. Dus dat zijn niet de jongens en meiden die het gewoon in groepsverband doen. De heer De Waard. Ik hoor wat u zegt en ik snap inderdaad wel de. De. Er is een verschil tussen overlastgevende jongeren. En mensen met een probleem. Maar beide groepen

▶ 1:25:25geven wel een probleem naar een veilige werksfeer. Dus dan blijf ik in een akkoord. Wat u zegt, dat we daar inderdaad gewoon de capaciteiten hebben dat. Dat die mensen tussen wal en schip vallen. Maar ik wil toch wel even gewoon onderstrepen dat beide partijen gewoon aangesproken mogen worden, beide partijen gewoon bestraft mogen worden. En ik ga bij mezelf even te rade hoe ik hier, hoe ik dit nu zelf verder wil of ga brengen. Maar hier moeten we wel wat mee natuurlijk, want het excuus excuus kan gewoon niet zo zijn van weet je wat? Ja,. U heeft een probleem, u bent geestelijk niet helemaal in orde dus. Dus ja, dank je wel, U heeft iemand geslagen, maar nou fijne dag nog. Nee, dat gaat er bij mij gewoon niet in. Bij u ook niet. Dat hoor ik u ook zeer zeker niet zeggen. Maar dat we hier wat mee moeten ben ik wel met mezelf eens. Nou en? U hoort het aan mij, Dan ben ik het ook met u eens, maar wel met de maatregelen. Een ingreep waarvan ik het vertrouwen heb dat het gaat werken. Deze mensen hebben echt iets anders nodig. Die hebben gewoon een zorgtraject nodig waar je ze in kan douwen en waar ze ook een tijdje in zitten. En dat hebben we niet alleen of maar dat betreft ook woonoverlast en al dat soort van zaken. Dat. Je

▶ 1:26:27moet eens even bij De Witte de With gaan vragen over waar hebben zij nou het meeste last van? Zowel dit type mensen die eigenlijk gewoon met dwang of dwang van straat af wil halen. Dat is ook een straf en zijn vrijheidsbeperkende maatregelen. Dan zeg je niet meer je mag niet meer in het OV komen. Nee, u gaat maar ergens. Nou een tijdje onder toezicht uw dagen doorbrengen. Dat is een zware, zware maatregel. Dus dat gaat eigenlijk veel verder. Wat? Ik vraag dan een OV verbod. Maar dat we dat nodig hebben, daar ben ik van overtuigd. Ben ik echt van overtuigd. Uhm. Uhm. Even kijken. Is het probleem met de agressie in het OV ook in MDH verband? Jazeker. Sterker nog, ik heb aan MDH gevraagd dat nog maar eens een keertje in het thema sessie te brengen, om daar maar eens goed met elkaar over te hebben. Omdat ik ook heb ik ook al vaker aangegeven ik de cijfers misleidend vind over sociale veiligheid binnen de RET. Want op papier is dat goed, maar ik vind dat je veel meer moet differentiëren in over de dag heen. Nu krijg je een algemeen

▶ 1:27:30beeld over de hele dag en dat is eigenlijk best wel goed. Dan zou je eigenlijk als wethouder kunnen zeggen nou top, heb ik puik gedaan terwijl ik er niet over ga. Maar ik denk wel dat we kritischer in vervolg een concessie moeten geven. Hoe wordt die? Je moet die cijfers ook veel scherper neerzetten. Dus hoe is het? Hoe? Hoe hoog moet het cijfer zijn in de avonduren? Hoe hoog moet het zijn wanneer het de ochtend is of de middag is? En ik denk dat je dan een heel ander beeld gaat krijgen over de ervaren veiligheid. En dan kun je daar ook veel beter op inspelen. Dus vanuit dat perspectief heb ik dat al met de media besproken, maar ook in bredere zin, omdat we weten dat als het niet veilig voelt in onze metro, wordt het of of breed in ons of wordt het OV ook minder gebruikt. En dat is eeuwig zonde, want OV is per definitie verlies verliesgevend. Behalve als de Hoekse Lijn is, heb ik altijd geleerd, moet ik er altijd achteraan zitten? Dank u wel.. Zijn alle vragen

▶ 1:28:31beantwoord of zijn er wellicht nog vragen blijven liggen? Uh. En als dat het geval is, kunt u in technische tijd stellen kijk even rond. Volgens mij was u uh, heel duidelijk, uh, wethouder. Uhm, is er nog behoefte aan een tweede termijn?. Volgens mij is dat ook niet het geval. Dan ga ik u in ieder geval even meenemen met een uh aantal toezeggingen. Moment. Dat uh zijn de volgende. De wethouder zal naar aanleiding van de vraag van het lid hoofd geven de stukken met betrekking tot het handhavingsarrangement met de raad. Delen. De wethouder komt schriftelijk terug op de vragen van het lid De Waard over wie over de OV poortjes gaat. En tot slot de wethouder neemt suggestie van het lid soort in mee om de overlastgevers mee te laten draaien met BOA's, om hen zo een spiegel over hun gedrag voor te houden. Nou, dat uh, die staan genoteerd. Heel fijn. Raadsbeha. Uh. Behandeling is in principe niet voorzien. Uhm, heeft u

▶ 1:29:35als commissie nog uhm daar suggesties, uh of idee bij? De heer Aard. Ja, Mijn suggestie is om het uh door te laten naar de raad als 2 minuten debat. Ik heb nog echt wel wat open eindjes die ik nog even uit wil lopen, en dan. Gaan we het vanuit daar verder bekijken. Ik kijk even rond of dat voor de rest van de commissie ook akkoord is. Dat neem ik aan van wel. Dat zou dan op 16 juli het geval kunnen zijn. Prima, dan gaan we op die manier het als 2 minuten debat doorgeleid naar de raad van 16 juli. Oké, dank u. Dank u wel. En volgens mij was dit ook uw laatste optreden hier in deze commissie, toch?. Ja, een beetje ja. Nou ja. U kent mij. Niet. Nee. Nou nou, de borst vooruit. Dank u wel en tot ziens. Goed, dan gaan we door met het volgende punt. Dat is het beleidsplan Ambtelijke integriteit 2026

▶ 1:30:362030. En ik heet ook hartelijk welkom aan wethouder Buijs en aan de ombudsman, mevrouw Van der Anker en het beleidsplan Ambtelijke integriteit. Dat geeft voor de komende jaren richting aan. Hoe de gemeente Rotterdam de integriteit van de organisatie en haar medewerkers borgt, bevordert en handhaaft. En graag geef ik als eerste het woord aan de ombudsman, mevrouw Van der Anker. En u krijgt 5 minuten de tijd om uw verhaal te doen. En daarna heeft de commissie de gelegenheid om uw vragen te stellen, en het is aan u om deze in één keer de brand te beantwoorden. Ja, u mag daar achter het spreekgestoelte plaatsnemen. Ja, als u er klaar voor bent. Nou ja, u weet volgens mij hoe het werkt. Ja, hij staat uh aan. Dank u wel. Ik vind het uh, heel ongemakkelijk om hier te staan. Ik heb er toch voor gekozen omdat ik er anders ook zou zijn geweest. Want het gaat

▶ 1:31:39over een heel belangrijk onderwerp, namelijk ambtelijke integriteit. En ik ben extern Meldpunt integriteit. Afgelopen week is er natuurlijk veel onrust ontstaan. Dynamiek in de media vanwege de kandidaat wethouder, tevens directeur. Ik wil alleen kort ingaan op het proces. Ik heb zelf de vertrouwelijke brief niet gelekt. Ik vind het vervelend dat die meteen in de krant is komen te staan. Ik ben in de media niet ingegaan op de vertrouwelijke brief. Wat ik wel heb gedaan, is direct nadat bekend werd wie de wethouders kandidaat was, in contact getreden met Pro. Vanuit de verantwoordelijkheid die ik voel en heb als extra Meldpunt Integriteit. Pas daarna heb ik de vertrouwelijke brief aan u gestuurd. De raad, het college en de gemeentesecretaris. Ik had gehoopt in de contacten met Pro dat ik dat niet had hoeven doen. Mevrouw Van der Anker, Want volgens mij was het niet de bedoeling dat we dit onderwerp klopt zouden adresseren. En klopt. Ik wil alleen dit statement maken en dat is dan wat

▶ 1:32:42ik bij dezen, want ik was net bij mijn laatste zin Akkoord. Wilde dat toelichten. Omdat ik heb gehandeld binnen mijn mandaat en ook nog even hier aan u laten weten. Ik geef verder geen commentaar in de media. Zal dat ook niet meer doen. Het is aan uw raad. Vandaag zijn we bij elkaar voor het jaarverslag Ambtelijke integriteit 2025 en het concept plan voor de komende vier jaar. Wij zijn als extra Meldpunt Integriteit ontzettend blij dat er zo hard is gewerkt aan de plannen voor de toekomst. We zien een enorme evolutie in de aandacht voor en de aanpak van integriteitskwesties en ongewenste omgangsvormen. Ook zien we dat de gemeente serieus aan de slag is met de aanbevelingen uit het onderzoek van de Rekenkamer Rotterdam, en met de doorlopende adviezen vanuit OR als extern meldpunt. Al op 22 januari '26, dus nog in de vorige raad, is ons jaarverslag in deze commissie de commissie Bof besproken. Vanuit deze kennis en wat nu voorligt, wil ik een aantal bespiegelingen met

▶ 1:33:44uw raad delen. Als Ombudsman Rotterdam Rijnmond Extern Meldpunt Integriteit zien wij op meerdere plekken al jarenlang aanhoudend. Dat het onrustig is bij stadsbeheerder, directies, THP en Schone Stad en bij Mo Toeslagen. We zien dat mensen die opstaan te maken krijgen met benadeling. Kortom, al eerder met u gemeld. De melder is vaak de sjaak. Daarin sluiten we, slaan wij ons, sluiten we ons aan bij het jaarverslag van de Huis, het Huis voor Klokkenluiders. 90% van de mensen die daar aanklopt, ervaart ook precies hetzelfde. Je meldt iets en je staat er vaak alleen voor. We ontvangen nog steeds veel signalen over non-interventie gedrag door leidinggevenden. We zien een brede cultuur, ook binnen de gemeente Rotterdam Rotterdam. Van elkaar niet durven aanspreken en corrigeren. En dat baart ons echt zorgen. Situaties blijven lang sluimeren en escaleren. Onnodig. Wat opvalt is dat leidinggevenden moeite hebben met leidinggeven en dat soms ook niet kunnen. Moeite hebben met

▶ 1:34:47vroegtijdig interveniëren, met het uitdragen van een voorbeeldfunctie. Leidinggeven moet je echt willen en echt leren en het is een zware verantwoordelijkheid. Wij vinden dat daar meer hulp bij nodig is vanuit de werkgever. Leidinggevenden. Die zaken beleggen in de lijn, Dat zien wij ook heel vaak gebeuren. Het naar mede toe naar beneden te organiseren. Terwijl je wel zelf weet dat van alles en nog wat aan de hand is. Wat we ook zien is dat het heel druk is in integriteitsland. Er is nog steeds sprake van een loket jungle. Wat nu opvalt. Zeker ook het beleidsplan. De route voor zakelijke harde integriteit, die is redelijk duidelijk opgeschreven zijn protocollen, procedures, ingangen en er zijn ook mensen aan gekoppeld. De route voor zachte integriteit is ongewenste omgangsvormen. Die kan wat ons betreft echt wel verbeterd worden. We zijn blij met de beslistafel, maar er zijn ook nog wel heel veel kwetsbaarheden. Want ongewenste omgangsvormen onderzoeken is ontzettend lastig. Dan gaat het over vriendjespolitiek, over machtsmisbruik, een cultuur van elkaar niet

▶ 1:35:47aanspreken. Seksuele intimidatie. Vaak is het welles nietes. En mensen komen op heel veel plekken in de organisatie terecht bij vertrouwenspersonen in integriteitsland. Er is een knop op de website. Maar nogmaals, zachte integriteit verdient veel aandacht, maar is ontzettend moeilijk om te onderzoeken. Vaak ook welles nietes situaties. Wat ontzettend positief vind, is dat er een externe adviesraad is ingesteld afgelopen najaar 2025. Wat we ook heel positief ervaren is dat wij als extern Meldpunt Integriteit intensief contact hebben met de gemeente over juist dit vakgebied, waaronder met de wethouder organisatie. We hebben tegenwoordig daar reguliere afspraken over de HR directeur die daarmee is belast en de manager Ambtelijke integriteit. Waar we ook heel enthousiast over zijn, is dat we afgelopen jaar een paar keer hebben meegemaakt dat mensen die naar het LKOG meldpunt zijn gegaan en daar gelijk hebben gekregen, dat hun klacht gegrond is verklaard, ook nu door de gemeente Rotterdam, op initiatief van de concerndirecteur bij Mo.

▶ 1:36:48Eerst met elkaar intern dat onderzoek gaan doornemen en dan pas actie ondernemen. En ook contact treden met deze externe commissie die onderzoekt of mensen wel of niet gelijk hebben aan uw raad. En ik ben er bijna. Willen wij echt expliciet meenemen. Zet integriteit vaker en vast op de agenda. Dat we het nu doen is voor de tweede keer en we hopen dat uw nieuwe raad daar echt mee doorgaat. U hebt er als raad echt baat bij om veel beter te weten hoe het in de organisatie eraan toegaat. Vraag dus ook actiever aan de wethouder organisatie, bijvoorbeeld op het jaarverslag van de vertrouwenspersonen. Het zit nu in een sidenote erbij, maar u hebt daar echt heel veel informatie uit te halen en u hebt er als raad recht op. En we vinden ook dat u dat actiever moet navragen. Het tweede is het beleidsplan gaat over vier jaar de komende periode. Vraag alstublieft als raad om Smart doelen met jaarplannen. Dat is een heel belangrijk iets, want anders blijft het zachte beleidspoëzie. En u moet zich echt de komende periode realiseren dat u natuurlijk als raadslid heel erg druk bent met de stad en met de

▶ 1:37:50politiek en met elkaar. Maar het apparaat moet het straks doen. En dat apparaat hoort een gezonde, veilige werkplek te zijn. En u moet daar actiever op toezien. Wij geven tevens aan dat er 15 tot 16000 mensen bij de gemeente Rotterdam werken. Dat is echt een stad op zich. Dus het gaat natuurlijk niet overal even goed. Maar daar waar het niet goed gaat, dient u er op tijd bij te zijn en ook u zich actief te laten informeren. Wij zien op dit moment dat er op verschillende plekken in de organisatie mensen echt aan het uitvallen zijn. Die zijn letterlijk ziek geworden van het werk, zijn plekken met een ongehoogd aantal mensen die op dit moment ziek zijn met de schrikbarende ziekteverzuim cijfers. We hebben er allemaal baat bij dat er een gezonde werkomgeving is bij de gemeente Rotterdam. Wij willen nog verwijzen naar het jaarverslag Ambtelijke integriteit 2025, wat bij de stukken zit. Het aantal integriteitsmeldingen is wederom toegenomen van 241 in 24 naar 313 in 2025. Dat baart ons zorgen, omdat het

▶ 1:38:53ook druk geeft op de integriteitsketen binnen de gemeente Rotterdam zelf. Wij hebben zelf ook zorgen over onze eigen mogelijkheden om onze rol als extern Meldpunt Integriteit goed uit te kunnen blijven voeren. De vorige raad hebben we er al over gesproken. Ik heb 0,5 fte structureel en ik heb voor één jaar daar één fte bijgekregen. En sinds half april, sinds de meldingen bij ons binnen zijn gekomen, hebben wij 384 uur besteed aan deze zaak, waarvan 84 uur van mij in schaal zeventien. Bij ons is het ook veel drukker geworden. 45 signalen in 2025, achttien in 2024 tot en met deze datum, 20 juli 2 juli 2026, hebben wij 26 signalen binnengekregen, Vrijwel uitsluitend vanuit Stadsbeheer. Waar we ontzettend blij mee zijn, is dat er in het coalitieakkoord staat op een integere manier werken aan resultaten voor Rotterdam. Vinden wij als nieuwe coalitie ontzettend belangrijk. Daar zijn wij blij mee. Wij voelen ons

▶ 1:39:55daarin ook gezien en zeker naar hetgeen wij de afgelopen jaren met u gewisseld hebben op dit dossier. Het tweede wat ontzettend positief is in het coalitieakkoord vaart maken. Er staat in Wij gaan onderzoeken van OR en de Rotterdamse Rekenkamer ontzettend op waarde schatten, want die zijn onmisbaar voor de komende vier jaar. We gaan er daarom vanuit dat OR als extern Meldpunt Integriteit op voldoende middelen mag gaan rekenen. En we hopen dat we u als raad aan onze zijde vinden. Maar het college heeft daarin ook een verantwoordelijkheid. Kom aan mijn bij slot pleidooi. Wij willen zo ontzettend graag een gezonde, professionele organisatie samen met u realiseren waar het fijn en plezierig is om te werken. Dat begint bij de poort. Dat begint bij de selectie. Het begint bij de mensen die je aanneemt en hoe je deze mensen opleidt tot echte Rotterdamse ambtenaren. We zijn blij met de ambtseed die is aangepast, maar er zou wat ons betreft nog een ontzettende mooie diepe laag aan gegeven worden. Je bent civil servant en daar hoort iets een

▶ 1:40:55belangrijke verantwoordelijkheid bij. Je kunt niet zomaar werken bij een organisatie met het kennen en het uitdragen van de behoorlijkheidsvereisten. Zij hebben denk ik al een stuk opgeschoten als we hier de komende vier jaar centraal gaan stellen. Met 100% integer zijn, iedere dag opnieuw, van 9 tot 5, maar ook de uren daarbuiten. Als we dat met elkaar voor elkaar weten te krijgen, dan gaan we een mooie toekomst tegemoet. Ik dank u. Dank u wel. Dan kijk ik naar de leden van de commissie of er vragen zijn naar aanleiding van uw Eh bijdrage. De heer Schutte. Kennen. Ja, voorzitter. Niet echt een vraag, maar ik wil het toch wel even gezegd hebben. Ik vond t begin uh van uh het statement van van de ombudsvrouw echt wel ongemakkelijk. En ook niet heel erg gepast. Uhm de d'r wordt iets in de arena gegooid nu. Waar waar we eigenlijk niet zoveel mee kunnen. Uhm. Uhm, waar we het over individuele ambtenaren hebben en. En

▶ 1:41:57ik vind dat. Ik vind dat niet oké en ik vond dat heel erg ongemakkelijk om naar te luisteren. Dat wilde ik wel even gezegd hebben. Mevrouw De Bruijn. Uh, dank voor dat aankaarten. Tegelijkertijd wil ik ook echt vragen aan de voorzitter om het daar. Dan bij te houden en te beperken. Anders krijgen we alsnog een soort debat daarover. Ik hoop dat we daar voor kunnen waken. Akkoord? Mee eens. Zijn er nog andere vragen naar aanleiding van de bijdrage van de ombudsman?. Volgens mij is dat niet het geval. Dan uh, Hartelijk dank. Uhm. En uh, u kunt uh uh, plaatsnemen achter in de zaal voor om t verdere debat te volgen. En dan kijk ik naar de leden van de commissie die ik voor de eerste termijn het woord mag geven. Mevrouw De Bruin. Ja. Prima. Dank, voorzitter. Laat ik vooropstellen mijn fractie ziet dat er afgelopen jaren

▶ 1:42:58serieus werk is gemaakt van ambtelijke integriteit, het meldpunt, de nieuwe gedragscode, de aandacht voor sociale veiligheid. Dat waarderen we. En dat dit beleidsplan Sociale integriteit nu volwaardig meeneemt, is winst. Maar ons werk ook is hier controleren. En dan zien we één rode draad. Het kader is sterk op intenties, maar toch licht op aansprakelijkheid. Juist op de punten waar het eerder misging cultuur, leiderschap, dossierkwaliteit. Daar heb ik dus een aantal vragen over. Eerst de controle die de raad zelf voegt. Men vroeg met de motie Vertrouwen is goed, controle is beter, vroegen we, vroegen we de Rekenkamer ook te controleren of vooronderzoek en dossiers vormvast en volledig zijn? Die motie is inmiddels afgedaan, maar toch nog een vraag. Die dossiercontrole lijkt niet te zijn uitgevoerd en de conclusies of de conclusie leunt dus deels op dezelfde montage van het college aan de wethouder. De vraag is dat tweede deel van

▶ 1:44:00de motie daadwerkelijk onafhankelijk gecontroleerd?. Dan cultuur en leiderschap. Het plan zet in op inclusief en. Ethisch leiderschapsprogramma. Maar dat is volgens de stukken nog in de opzet fase. Met 800 leidinggevenden is dat een forse opgave. Dat zei de ombudsman het ook al. Welke toetsbare mijlpalen en welke einddatum kent dit programma? En de toezegging over het toetsen van cultuurverandering wordt afgedaan. Maar ja, tegelijkertijd nog zonder normen of streefwaarden. Het college noemt zelf dat het lastig te toetsen is. Dat begrijp ik, maar zo kunnen wij natuurlijk niet bijsturen. Op een later moment kan de wethouder reflecteren op hoe we dit beter kunnen borgen. En breder. De jaarplan acties zijn grotendeels doorlopend geformuleerd, zonder deadlines of indicatoren. Daar refereerde ombudsman het ook al aan. Waarom stuurt de wethouder en hoe kunnen wij het college hier straks op aanspreken?. De signalen uit de organisatie. De ombudsman meldt de verdubbeling van situaties en

▶ 1:45:02aanhoudende onrust, met name bij Stadsbeheer en Beheer en Mo maatschappelijke ontwikkeling. Dat gaat over medewerkers die zich onveilig voelen. Dat is zorgelijk. Dit speelt al jaren en veels te lang, dus in het vooruitkijkende beleidskader zie ik die structurele onrust nauwelijks terug. Waarom is dat niet beter meegenomen? En daarbij, de Arbeidsinspectie heeft vorig jaar naar intern ongewenst gedrag gekeken. De uitkomst hiervan staat nergens in de stukken. Waarom niet? Wat kwam eruit en welke maatregelen volgen daarop dan? Meldingscijfers. Die stijgen dus fors. Dubbeling in de dubbeling is of. De duiding is dubbelzinnig. Meldingen 241 naar 313, belangenverstrengeling negentien naar 45 enzovoort, enzovoort. Het college noemt dit consequent positief, want mensen weten de weg beter te vinden. Dat kan natuurlijk kloppen, maar het jaarverslag verandert ook de telmethode. Samengestelde meldingen worden nu losgetrokken,. Wat de vergelijkbaarheid met

▶ 1:46:032024 dus vertroebelt. Je kunt niet cijfers zien, zuiver zien of die stijging meer melden of meer schendingen schendingen betreft. Bij aangetoonde gevallen valt op dat aantallen laag zijn. Dat verdient nuance. Geen alarmisme, maar ook geen automatische positieve lezing wat ons betreft. Voorzitter. Mijn fractie steunt de ambitie van dit plan, maar we willen een kader waarop we ook echt kunnen controleren. Juist omdat integriteit het vertrouwen in onze stad raakt. Ik zie uit naar een reactie van de wethouder. Dank u wel. De heer Wim Pen. Dank, voorzitter en dank aan de wethouder voor dit beleidsplan. Wij vinden het positief dat naast zakelijke integriteit nu ook sociale veiligheid een duidelijke plek krijgt en dat er aandacht is voor leren en leiderschap. En tegelijkertijd vinden we het ook belangrijk dat mooie ambities ook zichtbaar resultaat opleveren. Daarom hebben we een aantal vragen over de meetbaarheid. Hoe gaan we straks beoordelen of dit beleid

▶ 1:47:03daadwerkelijk effect heeft? Welke concrete indicatoren krijgen wij jaarlijks te zien? En denk daarbij bijvoorbeeld aanmeldingsbereidheid, ervaren sociale veiligheid, doorlooptijden van meldingen en het vertrouwen van medewerkers in het meldproces. En hebben wij een aantal vragen over de lerende organisatie, want daar wordt veel over gesproken in het beleidsplan. Maar hoe leren we van fouten? Hoe worden lessen uit integriteitszaken vervolgens organisatiebreed gedeeld, zodat dezelfde fouten niet opnieuw worden gemaakt?. En hoe wordt gecontroleerd of die lessen daadwerkelijk leiden tot aanpassingen in het beleid, werkprocessen of trainingen?. Dan een aantal vragen over veilig melden. Een veilige meldcultuur staat of valt met vertrouwen. Hoe toetst het college of medewerkers zich ook daadwerkelijk veilig voelen om misstanden te melden? Juist wanneer een melding bijvoorbeeld hun leidinggevenden betreft. En dan tot slot de digitale weerbaarheid. En integriteit gaat ook over het veilig omgaan met data en

▶ 1:48:05digitale systemen. Cyber bedreigingen en phishing richten zich vaak op medewerkers. Hoe zorgde het college ervoor dat digitale weerbaarheid een vast onderdeel wordt van het de integriteitstrainingen en de cultuur die met dit beleidsplan worden opgebouwd? Vooral voor medewerkers met toegang tot die gevoelige informatie. Dank u wel. Dank u wel.. De heer Amoureus. Dank u wel, voorzitter. Mijn vragen sluiten enigszins aan, dus ik spring er een aantal voorbij. Maar voor mij was dan rondom ook de angst dat er om dat cultuurverandering grote complex is en omdat evaluatie lastig is. Daar ligt dan mijn angst, want ik ben dan bang dat het inderdaad niet. Op een manier gemeten wordt. Had ik even de vraag. Of er al een zicht is wanneer het college vindt dat de cultuur daadwerkelijk verbeterd is, en of er een toezegging kan zijn dat de raad vanaf de eerste, het eerstvolgende jaarverslag een dashboard kan ontvangen met een beperkt aantal vaste

▶ 1:49:07indicatoren, zodat de voortgang jaarlijks vergelijkbaar is. En verder sluit ik me aan dat het belangrijk is dat het kunnen meten. En had ik eigenlijk Verder nog even een vraag rondom de onderzoeken die worden gedaan, want er staat dat er jaarlijks zo'n 450.000 aan intern onderzoek is en 200.000 aan extern onderzoek. Dat gaat dan ongeveer zo over gemiddeld zo'n veertig onderzoeken intern en 2 tot 3 extern. De totale kosten zijn daarbij 650 € 0. Dat is behoorlijk wat. En ik kon eigenlijk niet helemaal vinden. Wat de resultaten zijn. Of of de onderzoeken aantoonbare verbeteringen brengen. Ehm en als er € 5.000 uit gaat naar intern onderzoek, waarom is er dan nog € 200.000 nodig voor extern onderzoek? En ik kon niet direct vinden wat de externe onderzoeken waren. Wat zijn deze externe onderzoeken en waarom moeten deze externen niet intern uitgevoerd worden,. Aangezien twee of drie van die onderzoeken de helft van de veertig van de

▶ 1:50:07andere zijn? En uhm. Daarbij dus ook de vraag hoe wordt er besloten of een intern of extern onderzoek wordt uitgevoerd? En dat was de financiële kant en de andere andere kant rondom transparantie. Mijn laatste vraag. Kan een directeur besluiten dat de interne niet extern onderzocht wordt? Of kan een directeur besluiten dat de interne niet extern onderzoek wordt uitgevoerd wanneer eigen organisatie onderwerp van onderzoek is. Ja of nee? En anders wie bepaalt of het onderzoek X intern of extern gedaan wordt? Dank u wel. Mevrouw Royen Oh ja, mevrouw. O ja. Dank, voorzitter. Heel mooi dat er een plan ligt, dus dat is hartstikke goed. Maar ik sluit me aan bij de bij de vragen die al gesteld zijn over de meetbaarheid. En ik stel. Sluit me ook wel aan bij de opmerking van collega De Bruijn over. Het stukje gat tussen.

▶ 1:51:08Ambitie en intentie en ook een stukje verantwoordelijkheid. Dus er wordt ook best wel wat plekken genoemd. Dat het belangrijk is dat we als organisatie leren over dit onderwerp en dat we hier in opstarten. En dat is best wel begrijpelijk. En het is een super complex onderwerp. Als ik Maar om dan een voorbeeld te noemen. Als ik bijvoorbeeld kijk naar het handelingsperspectief leidinggevende, nou, dan hebben we daar een aantal aanbevelingen die we doen aan leidinggevenden, zoals bijvoorbeeld Houd exitgesprekken wanneer medewerkers de functie verlaten. Nou eh. Maar het stukje wat ik dan mis is wat doen we dan met die met die learnings? En hoe wordt dat dan ook teruggekoppeld? Dus echt een stukje verantwoordelijkheid. Dus ik ben benieuwd naar hoe reflecteert de wethouder op dat, hoe dat stukje lerend ook, terugkomt in de concrete aanbevelingen van dit plan? Dank. Dank u wel. De heer Bos. Dank u wel, voorzitter. De SP ziet goede punten in het beleidsplan. Het is terecht dat integriteit niet langer alleen gaat over fraude, corruptie en belangenverstrengeling, maar ook over sociale

▶ 1:52:12veiligheid, ongewenste omgangsvormen en melders bescherming. Ook het Centraal Meldpunt Integriteit, de aandacht voor fraude, risico's en de opvolging van aanbeveling van de Rekenkamer zijn echt stappen vooruit. Maar voor de SP is integriteit niet alleen een kwestie van trainen en goed gedrag. Integriteit is ook een machtsvraag. Wie durft iets te melden als je afhankelijk bent van je leidinggevende? Wie beschermt de medewerker als zijn melding raakt aan management, aanbestedingen of grote financiële belangen? En hoe zorgen we dat melders niet alleen op papier beschermd zijn, maar ook in de praktijk?. Daarom hebben wij vier vragen aan de wethouder. Ten eerste, kan de wethouder toezeggen dat een helder protocol komt voor het direct veiligstellen van bewijs bij serieuze integriteitsmeldingen zoals e-mails, agenda's, logbestanden, HR dossiers en audit trials?. Ten tweede, in het beleidsplan staat dat melders beschermd worden tegen benadeling. Maar hoe wordt die benadeling concreet herkend, geregistreerd en aangepakt? Bijvoorbeeld als het gaat om beoordeling, overplaatsing, werkdruk, contractverlenging, sociale isolatie of loopbaankansen?. Ten derde de raad krijgt al cijfers over meldingen en maatregelen. Maar is de wethouder bereid om de jaarlijkse

▶ 1:53:13rapportage om in de jaarlijkse rapportage ook structureel inzicht te geven in doorlooptijden, nazorg, signalen van benadeling, externe onderzoeken en terugkerende patronen? En als laatste vraag. Het beleidsplan spreekt over integriteit als gezamenlijke verantwoordelijkheid. Maar echte veiligheid ontstaat niet alleen van bovenaf. Is de wethouder bereid om samen met de ondernemingsraad, de vakbonden, vertrouwenspersonen en medewerkers vaste vormen van werkvloer, zeggenschap en tegenmacht uit te werken, zodat de medewerkers structureel kunnen meepraten over integriteitsrisico's, over sociale veiligheid, over werkdruk en machtsmisbruik zonder afhankelijk ontvankelijk te zijn van toestemming of bescherming van hun eigen leidinggevenden. Tot zover. Dank u wel,. Mevrouw Engel. Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter. Integriteit. Dat is de basis. Van een overheid die het vertrouwen van de Rotterdammers verdient. Mensen moeten er namelijk op. Kunnen rekenen dat de gemeente eerlijk, zorgvuldig en onafhankelijk handelt. En daarom is een goed integriteitsbeleid voor de Rotterdamse VVD dan ook

▶ 1:54:13geen bijzaak, maar een vanzelfsprekendheid. En wij zijn dan ook positief over de koers die het college kiest. Het is goed dat de integriteit breder wordt bekeken dan alleen fraude of belangenverstrengeling, zoals de andere collega's ook al aangeven. Sociale veiligheid, een professionele werkomgeving en de manier waarop collega's met elkaar omgaan horen daar ook bij. En daarnaast zien wij het centrale Meldpunt Integriteit. De aandacht voor leiderschap en de verzwaarde screening van kwetsbare functies als waardevolle stappen in dit beleid. Maar uiteindelijk gaat het er natuurlijk niet om wat er op papier staat, Maar vooral wat levert dit beleid nou op in de praktijk? En we zien dus dat het aantal meldingen opnieuw is gestegen. Dat zou ook niet per se negatief hoeven te zijn. Het kan natuurlijk ook betekenen dat de meldingsbereidheid van medewerkers groter is en dat ze goed weten waar ze terecht kunnen. Maar we hopen er natuurlijk aan. We hopen natuurlijk dat goed beleid er aan bijdraagt dat er minder integriteitsschendingen zijn en

▶ 1:55:15de organisatie steeds weerbaarder wordt. Er zijn al ontzettend veel vragen gesteld. Ik sluit mij ook aan bij de vragen over de meetbaarheid van het beleid. En ik heb nog een vraag over de verzwaarde screening van kwetsbare functies. Want dat klinkt als een logische maatregel, maar hoe wordt straks beoordeeld of die daadwerkelijk ook doet waarom die bedoeld is? Met andere woorden wanneer vindt het college deze aanpak succesvol? Dank u wel. Dank u wel. De heer Schutkin. Ja, dank, voorzitter. En een aantal van de goede punten uit het plan zijn benoemd het Meldpunt Integriteit, de Rol vertrouwenspersonen en de aanpak van Uh. De onderzoeken. Uh, inderdaad goeie stappen. Uhm. Een van de aanbevelingen. Was ook dat de leidinggevenden beter moeten voorbereiden op hun rol in het integriteitsproces. En daarbij geeft het college aan dat het met 800 leidinggevenden een grote opgave is. En dat snap ik heel goed. En het

▶ 1:56:15is ook een een ja. Best wel een moeilijke opgave toch? Vind ik wel, als we dan naar die cijfers kijken. 36 op de 800 leidinggevenden. Hebben een e-learning ongewenst gedrag afgerond. Dat vind ik dan wel aan de magere kant. Uh, kan ik wel zeggen. Zeker ook als we uh goed naar de ombudsman luisteren en het belang van die leidinggevenden nog eens uh wordt benadrukt, denk ik dat daar nog winst te halen is. Uhm, want op deze manier zal het ook een grote opgave blijven. Dus kan de wethouder hier op reageren? En is zo'n e-learning dan niet te vrijblijvend, vraag ik me af?. Dan, voorzitter, hebben wij vorig jaar uh samen met t lid allebei van D66 vragen gesteld over een petitie die vanuit de ambtenaren werd ingediend en vervolgens de uitleg van die petitie. Werden er ambtenaren die zich, uh, zichtbaar solidair met de Palestijnse. Zaak, zeg maar eh uiten. Die werden structureel doelwit van intimiderende interventies binnen de organisatie en meerdere ambtenaren zouden een officiële waarschuwing in hun dossier hebben gekregen.

▶ 1:57:18Uhm. Mijn vraag is eigenlijk waar zien we deze meldingen terug in? Nou ja, de de overzichten. En ten tweede, wat is er dan gebeurd met deze meldingen? Is en is er hier opvolging aan gegeven En wat waren de uitkomsten?. Voorzitter. De trainingen bewustwording en andere activiteiten met betrekking tot ambtelijke integriteit lijken inderdaad wel effect te hebben. Dat is ook goed nieuws. Het aantal meldingen ten opzichte van 2024 is ook toegenomen. Wel zorgelijk is de aantallen die tot maatregelen hebben geleid. Nou ja, zorgelijk eh. Het lijkt in ieder geval laag 31 en daarvan zijn er ook nog zestien, eh, die niet bekend zijn wat daarvan de maatregelen is geweest. Kijk, waar ik een beetje naar toe wil gaan, is dat deze cijfers misschien ook die meldingsbereidheid weer kunnen verlagen in de zin van ja, d'r gebeurt toch niks met mijn melding. Uhm, want het komt er een beetje op neer dat 90% uh, als je puur naar die cijfers kijkt. D'r is niks gebeurt met 90% van de meldingen. Dus dat zou

▶ 1:58:20een een twijfel kunnen zaaien bij mensen die toch willen gaan melden op uh op de lange termijn. Uh. Dus ik Ik ben ook wel benieuwd hoe de wethouder hier zelf naar uh kijkt. Dan nog een ander puntje. Dat is uh uh omgaan met uh met de pers. Uhm. Want als we kijken. Ik ga daar inhoudelijk zeker niks over zeggen hoor, maar ik een recent artikel van het AD lezen we bijvoorbeeld dat een uh uh uh, dat er e-mails zijn ingezien tussen ambtenaren. En de. De vraag is dan ook in hoeverre is daar aandacht voor in, In. Bijvoorbeeld in al die trainingen en in al die e-learnings? Dat zijn gewoon. Lekken Wordt daar ook echter extra aandacht aan besteed in het omgaan met de pers of met vertrouwelijke documenten? Het lijkt mij wel, maar ik blijf het verbazingwekkend. En ik ben dan ook wel benieuwd of de wethouder zegt ja, dit is. 111 lek. Gaan we daar dan ook onderzoek naar doen? En zo nee, waarom gaan we dat dan niet doen? Want het lijkt me niet dat dit de norm kan zijn.

▶ 1:59:23Tot zover, voorzitter. Dank u wel. Even kijken. Dan had ik de heer Van der Toorn toch? Ja. Euh ja. Dank u wel, voorzitter. Het beleidsplan Ambtelijke integriteit heeft belangrijke doelstellingen die de Partij voor de Dieren ook onderschrijft. Maar we vinden het ook belangrijk om te kijken wat we kunnen leren uit het jaarverslag van 2025. Want we zien namelijk dat inderdaad het aantal meldingen, het is al genoemd. Over belangenverstrengeling is meer dan verdubbeld. Het aantal meldingen over fraude en corruptie en over misbruik van informatie is toegenomen. En dat zijn juist de categorieën die de. Direct raken aan het vertrouwen dat Rotterdammers mogen hebben in hun overheid. Daarbij is er vorig jaar een initiatiefvoorstel van de Partij voor de Dieren aangenomen voor een openbaar lobby register, om zo een meer integer en transparant Rotterdam te realiseren. En afgelopen november was ook gezegd dat wij hier in het voorjaar van 2026 over geïnformeerd zouden worden. En wij zijn daarom ook benieuwd van de wethouder wat de status is van dat lobbyregister.

▶ 2:00:26En voorzitter, integriteit gaat ook over de cultuur binnen een organisatie. En in 2025 hebben 440 440 medewerkers een gesprek gevoerd met een vertrouwenspersoon. En de meeste signalen gingen opnieuw over agressie, intimidatie en pesten. En het is best wel schrijnend om te zien dat in zo'n volwassen organisatie er nog steeds zulk bizar gedrag vertoond wordt. En dit laat ook zien dat de sociale veiligheid nog om blijvende aandacht vraagt. En dat heeft ook te maken met het versterken van die meldbereidheid en de bescherming van melders. Nou, dat vindt Partij voor de Dieren ook belangrijk om na te streven. Maar we zien ook wel dat van de 257 afgehandelde meldingen in 2025 er 172 zonder onderzoek zijn afgesloten. Dat kan natuurlijk goede redenen hebben, maar het roept wel de vraag op hoe deze getallen ook weer worden ervaren door medewerkers die een melding hebben gedaan of eventueel zouden willen doen. De gemeente streeft namelijk naar een veilige en transparante overheid, waar mensen zich ook veilig voelen om een melding te doen. Maar in hoeverre reflecteren deze

▶ 2:01:29getallen dan ook die open cultuur? Daarom ook de vraag hoe voorkomt het college dat medewerkers het gevoel krijgen dat melden weinig oplevert? Dank u wel. Dank u wel, mevrouw Van Ouden. Dank, voorzitter. Het beleidsplan laat zien dat de gemeente integriteit serieus neemt, maar het blijft op veel punten nog best wel algemeen. Er staan ambities en activiteiten in, maar nauwelijks concrete doelen of indicatoren. Meer van mijn collega's hebben dat ook al gezegd, dus het zal niet voor niks zijn dat het zoveel partijen is opgevallen. En ik ben benieuwd. Waarmee de wethouder beoordeelt of hij tevreden is als misschien niet hij, maar zijn opvolger tevreden is en kan zijn als we beoordelen over twee of vier jaar als dit beleidsplan loopt. Daarnaast ontbreekt er ook focus. De gebruikte afbakening van integriteit is erg breed, waardoor onduidelijk is waar de komende jaren de prioriteit ligt. Is er eigenlijk sprake van een bepaalde prioritering of is alles even belangrijk? En omdat er zoveel

▶ 2:02:29aspecten aan de orde komen, viel het me juist ook weer op dat sommige aspecten dan weer niet genoemd werden. En dat gaat dan bijvoorbeeld over werkdruk of herstelbehoeften. Zij krijgen geen aandacht in het beleidsplan, terwijl deze in de dagelijkse werkelijkheid wel degelijk een relatie hebben met de mogelijkheid voor werknemers om integer te handelen of bezig te zijn met integriteit in hun dagelijkse praktijk. Aandacht hiervoor komt namelijk wel terug in het medewerkersonderzoek wat bij het jaarverslag is gevoegd. En hoe reflecteert de wethouder op het ontbreken van die twee aspecten werkdruk en werkstress, maar ook herstelbehoefte en het effect op mogelijke integriteitsschendingen?. Het beleidsplan voelt meer als een beschrijving van wat de organisatie allemaal doet, dan dat het concreet en resultaatgericht is. Kenmerkend daarvoor is het jaarplan dat achterin zit, wat eigenlijk dus ook geen jaarplan is, omdat er. Er staan geen data of termijnen genoemd. Dus drie concrete vragen nog aan de wethouder. Hoe kan de raad of een volgende wethouder over twee of vier jaar objectief vaststellen of dit

▶ 2:03:30beleidsplan succesvol is geweest en de ingeslagen weg zo doorgezet kan worden? En welke indicatoren ontvangt de raad daarvoor? En daarnaast de vraag heb ik al gesteld welke prioriteiten stelt het college of is er in dit beleidsplan gelegd. Als niet alle voorgenomen activiteiten tegelijkertijd uitvoerbaar blijken?. Dank u wel. Ik kijk nog even rond of er nog andere bijdrage zijn vanuit de commissie. Volgens mij is dat niet het geval. Dan stel ik voor dat we heel veel ook schorsen. Minuut of uh ja, tot 4.00u lijkt me. Lijkt me prima. Dan Uh uh, kunnen we even een kop koffie drinken? Heeft de wethouder ook nog even wat tijd om uh zaak voor te bereiden? De vergadering is geschorst.

▶ 2:20:39De vergadering gaat beginnen. Ik heropen de vergadering. En ik geef graag het woord aan de wethouder. Yes!. Dank, voorzitter en dank aan de commissie voor de vele vragen. Heel belangrijk onderwerp denk ik. En ook goed dat we er weer met elkaar over spreken. Nu wat sneller dan de vorige keer, want het plan van 24 hebben we ook in 26 op. De monitor van 24 hebben we ook in 26 besproken.. En uhm.

▶ 2:21:42Ja, de intern, de interne organisatie is in mijn ogen echt de kern uh van ons als gemeente Rotterdam. Als de Rotterdammers niet erop vertrouwen dat wij als gemeente integer zijn en dat ze uh, op ons mogen vertrouwen. Ja, dan is er iets aan de hand. En we mogen wel zeggen. Dat we dat er echt ook wel iets aan de hand geweest is in ieder geval. Ik heb zelf het voorrecht als wethouder om een aantal keren de ambtseed te mogen afnemen, en dat is echt een hele belevenis. Dan komen er 140 tot 150 nieuwe collega's bij de gemeente Rotterdam en die beloven daarin van alles. En het is belangrijk. Uhm, dat. Uh uh ja, dat dat mensen ook echt voelen dat dit ertoe doet. En dat is echt niet zomaar eventjes een bijeenkomst. Dat is echt 111 indrukwekkende bijeenkomst die ook echt gewicht heeft, waarde heeft en waarbij mensen het altijd weer leuker vinden als de burgemeester dan een wethouder er is. Dat is nu eenmaal ook het eh, het het feit. Maar het is

▶ 2:22:43echt heel belangrijk en we doen er echt ongelooflijk veel aan om om dit maximaal te borgen. En ik vond het ook fijn. De ombudsman sprak natuurlijk een behoorlijk aantal kritische kanttekeningen uit, maar ze constateerde ook. Er is al echt een evolutie geweest in de stappen die we gezet hebben. En zijn we er? Nee absoluut niet. We blijven echt maximaal ons inzetten. We moeten blijven leren, uh blijven verbeteren, lessen blijven trekken uit onderzoeken en en en dingen. Dus dat is echt heel belangrijk. Maar we gaan ook nooit op 100% iets uitbannen of voorkomen. Er zullen helaas altijd, zoals op elke positie, incidenten zijn, maar we kunnen er wel het maximale aan doen om de voorwaarden te creëren dat die zo min mogelijk zijn. 2025 zag een een stijging. Heb iedereen al benoemd en de top drie is misbruik van informatie en dat is behoorlijk toegenomen. Misdragingen binnen en buiten de staat

▶ 2:23:45nog steeds op nummer twee, maar is wel behoorlijk afgenomen en belangenverstrengeling is ook behoorlijk toegenomen. We kennen allemaal ook pijnlijke voorbeelden die groot in de media zijn gekomen en we hebben er zonder dak. Hebben we gehad waarbij iemand huizen uitdeelde aan bekenden. We hebben natuurlijk verder terug het waterfront gehad. We hebben Boijmans gehad, dus er is. Een aantal zaken in de media gekomen. En dat heeft ook zijn effect op het imago en het beeld van ons als gemeente. Omdat, eh, ja, als veel van dat soort zaken veel aandacht krijgen en gebeuren, dan heeft het ook effect op hoe de Rotterdammers tegen hun organisatie aankijken. En één of twee van dat soort hele grote zaken, die kunnen alweer in de beeldvorming heel veel teniet doen van al het goede werk wat ook gedaan wordt. We hebben nu een nieuw beleidsplan. We hebben dus twee dingen. We hebben, zeg maar het de de cijfers over 25 en we hebben zeg maar ons plan 2630 en verder al een aantal keren genoemd. Het grote verschil tussen 2125 en 2630 is natuurlijk. 21 was

▶ 2:24:47echt de harde zakelijke uh, integriteit, fraude, uh, corruptie En nu hebben we ook veel meer focus op de sociale integriteit, het pesten bedreigen, seksuele intimidatie. Dat is denk ik een groot verschil. En de pijlers voor 25 daar vroeger of voor voor de komende periode dan twintig 0.30u aantal mensen daar. Uh, die zijn denk ik in vijf uh kernzaken, regelgeving, uh, bewustwording, uh coördinatie en toetsing. Dus ook heel erg belangrijk. Want je kunt natuurlijk wel allerlei protocollen hebben van je moet je daar melden, maar wat gebeurt er nou eigenlijk mee? Wordt er ook opvolging gegeven? Wordt er ook nazorg gegeven? Dus dat is in mijn ogen echt een hele belangrijke waar we ook echt stappen aan het zetten zijn. Blik naar buiten. We zijn niet als Rotterdam. Niet uniek. We kunnen leren van fouten, van anderen, van goede ervaringen, van anderen. Dus we hebben in geen vier contact veel contact. Uh, in met de rijksoverheid, maar ook met bedrijven als KPN, die ook heel groot van omvang zijn, die met dezelfde zaken vaak te

▶ 2:25:48maken krijgen. Nou, de doelen voor de komende jaren zijn groot en ambitieus. Integriteit moet een kerncultuur worden. Groeien in inclusief en ethisch leiderschap. Bevorderen van lerend vermogen. Verder versterken van meldingsbereidheid en bescherming en nazorg van melders. Ik noemde me het al, is echt een kernpunt. En het verder versterken uh van de uh uh, van het aanpakken van de risico's. Uh en uh. De de de de, de uh. De kans dat dat kan plaatsvinden binnen onze organisatie van fraude en dergelijke maximaal proberen om dat te voorkomen. Want we leren ook weer, ondanks die pijnlijke zaken. Je leert er wel weer van. Dat je nog scherper je controller op orde moet hebben. Overigens. Het meeste nadeel ondervinden onze medewerkers nog aan de balies en op straat. En allemaal nog van externe. Bedreigingen die mensen voor hun kiezen krijgen. Dat is natuurlijk allemaal nog wat er ook nog eens bijkomt bij mensen, maar dat is hier niet. Geen sprake van. U heeft heel

▶ 2:26:49veel vragen gesteld en de kernvraag was van u Toch wel allemaal Ja, het is allemaal leuk, die plannen en we hebben er best wel. Uh, nou, we zien de hele goede aanknopingspunten in. Maar hoe weten wij nou in 2028 of in 2030 dat het ook daadwerkelijk succesvol is? Want dat is eigenlijk natuurlijk wat je wil hebben. Heb je nu concrete indicatoren waarop we u of uw opvolger dadelijk kunnen aanspreken van ja, u heeft dit plan nu gedaan. Dat is lastig, maar ik wil proberen u met u naar een uh uh uh uh, een een soort. Consensus te komen dat we ons aan de ene kant. Het gaat mensen om goed leiderschap. Het gaat. Dat is soms niet altijd te meten. Je moet gewoon goed in de uh ja, goed in de wedstrijd zitten, goed snappen, het goede voorbeeld geven. Maar hoe meet je dat nu? Dat is heel erg ingewikkeld. Dus je kunt niet alles uh vatten in in indicatoren. Maar ik snap ook uw wens natuurlijk. En ook m'n eigen wens als raadslid dat ik wel wil weten. Ja maar allemaal leuk die verhalen en die

▶ 2:27:50ambities kan niemand tegen zijn. Maar Nou,. We hebben in ieder geval een jaarlijkse. Zoals we nu over 25 hebben, krijgen we natuurlijk de komende jaren over 2626, 98. Nou, daarin gaan we sowieso het aantal meldingen en het aantal signalen. Dat zijn natuurlijk wel indicatoren. Aan de ene kant blijft die ook weer lastig, omdat je altijd kunt zeggen nou, het aantal meldingen neemt toe. Dat is goed, want meer mensen weten de weg te vinden. Of zie je nou een toename? Dus dat blijft altijd nog lastig om dat dan ook te beoordelen. Maar we kunnen ook het medewerkersonderzoek meenemen waarin mensen aangeven hoeveel bekend wordt over hun sociale veiligheid. Hun leidinggevenden beoordelen dus Dat zijn ook nog zaken waar je dus wel kunt zien van ervaren de mensen het beleid op een goede manier?. En ook belangrijk het verzuim. Het verzuim is een groot. Is een onderdeel van hoe mensen zich voelen op de werkvloer. En we weten. Ik heb het vorige keer in een andere vergadering gezegd dat het verzuim

▶ 2:28:51een enorme grote uitdaging is. En met name het langdurig verzuim. Dat is echt veel te hoog binnen de gemeente. We hebben daar ook nu een taskforce voor opgericht en ook dat verzuim willen we nadrukkelijk gaan betrekken. Dus ik wil aan u meegeven dat we een aantal hebben, want u heeft ook nu de cijfers over dit jaar gezien, waarin we natuurlijk wel heel nadrukkelijk ook zien welke vormen hebben we nou? Als je nu ziet dat. Een aantal vormen zie je afnemen, een aantal zie je toenemen. Dat zijn natuurlijk wel indicatoren, die komen steeds terug. Dus het is ook weer niet helemaal zo dat het helemaal niet te meten is. Want als wij een bepaalde vorm een aantal keren fors zien toenemen, ja, dan is het niet gek dat je de wethouder gaat bevragen. Hoe kan dat dan? Want daar is beleid op ingezet. U heeft daarmee dus die tabellen die u nu voor de. Verantwoording voor 25 ziet. Die blijven natuurlijk sowieso. En dan wil ik dus een aantal dingen extra aan toevoegen. Dat u toch een completer beeld krijgt en dat er zo toch iets is van hoe kunnen wij de wethouder of het college aanspreken op de resultaten?.

▶ 2:29:53Mevrouw de. Dank. En de wethouder? Die heeft het over verzuim. En als ik dan kijk in het beleidsplan, dan zie ik dat alleen maar staan bij in het handelingsperspectief voor leidinggevenden dat er gesproken kan worden in werkoverleggen over verzuim. Maar dan zie ik dat verder niet terugkomen in de acties die eraan gekoppeld zijn. Dus ik denk dat wij als raad op zoek zijn naar inderdaad. Nou, u beschrijft die indicatoren, maar die landen dan vervolgens niet in dit beleidsplan. Ik wil juist die nadrukkelijk gaan toevoegen, omdat ik zelf ook opdracht heb gegeven als wethouder organisatie tot een taskforce verzuim. Dus daar wordt nu echt heel stevig ook op ingezet. En daar komen dan ook weer bepaalde handvatten uit. En die kunnen we dus wel weer meenemen dadelijk. En daarvoor wil ik die dus namelijk nadrukkelijk toevoegen aan dat jaarverslag. Dat we ook daar dus de de de de kaders zien. Dus die wil ik juist mee gaan nemen. Voor u. Mevrouw Ouder. En ik begrijp dat u dat zegt, maar dat staat niet in dit beleidsplan. Dus dat is denk ik de concrete vraag die ik heb en die ik ook heb gesteld. Dan ook bijvoorbeeld over werkdruk en herstelbehoefte.

▶ 2:30:56Dat is dus mijn toezegging dat ik, dus ik. Ik hoor dus de roep uit de commissie van ja maar wethouder, allemaal mooi, maar we willen ook uh meer uh concreetheid en uh en indicatoren. En dus dus eentje die die dus niet inzat. En die voeg ik dus juist toe als indicatoren dat u ook daar beter aan kunt meten. Of het plan succesvol is,. Daar heeft. Daar zijn heel veel vragen over gesteld. Als u mij toestaat,. Voorzitter, ga ik daarna nu even zoveel mogelijk 0.59u de overige gestelde vragen langs. Uhm. Ik begin bij mevrouw Uh. De Bruin heeft een uh een uh een aantal vragen gesteld. Zij zei Hoe zit het met die motie? Vertrouwen is goed, controle is beter. En hoe zit het met het tweede deel? Ja, dat is echt. Daar gaat de Rekenkamer over. Dus die die beoordeelt dadelijk of we dat afdoende wel of niet gedaan hebben. Dus daar kan ik u uh, niet veel wijzer in maken. U zei uh, cultuur en leiderschap, hè? Met 800 leidinggevenden is dat een enorme opgave. Welke toetsbare mijlpalen en welke einddatum kent dit programma?. Nou, we willen juist

▶ 2:31:59af van de vrijblijvendheid als we een programma voor nieuwe leidinggevenden starten. Dus dat is ook nu ook verplicht. Dus iedereen die start als leidinggevende krijgt zo'n opleidingsprogramma. Daarna komen alle zittende leidinggevenden komen daar nog eens voor in aanmerking, Dus daar is niet echt een einddatum voor. Dat Voordeel is een continu proces. U voegt ook. Het toetsen van de cultuurverandering. Uhm. Even kijken hoor hoe dat ie dat omschreven wordt. Afgedaan zonder normen of streefwaarden. Eh, waarom stuurt de wethouder, Waarop stuurt de wethouder en hoe kunnen wij het college hierop aanspreken? Nou, het sturen gebeurt op basis van de komende jaar. Plannen dus. Als je dus dingen. Als je dus uh, significante verschuivingen ziet, dan is dat natuurlijk een extra aandachtspunt. Daar ga je daar uh op sturen. Dus het gebeurt eigenlijk op basis van de cijfers die in de jaarplannen komen. En daar probeer je vervolgens op te sturen. Uhm, dan heeft u gevraagd. De Arbeidsinspectie heeft vorig jaar naar intern onderzocht. Dat klopt, maar dat

▶ 2:32:59hebben wij nog niet opgeleverd gekregen. Dus we we. We weten dat nog niet, maar dat is dus niet iets geheim of zo. U zegt Stadsbeheer en Mo. Is de situatie zorgelijk? Waarom is het in het plan niet beter meegenomen? Ik praat nu even uit mijn hoofd, maar er zit een tabel in dat je van elk cluster uh uh. Binnen het concern kun je die cijfers zien, dus in. In feite zie je dat daar. En ook daar geldt weer. Ik heb ook. Die komen uh soms overeen. Ook met. Als je ziet dat waar ze het ziekteverzuim het hoogste. Dan zie je soms best wel een parallel ook lopen. Dus daarvoor is ook één van de nieuwe kerndoelen uh dat verzuim nadrukkelijk mee te nemen. Maar het staat dus eigenlijk wel in het Uh jaaroverzicht genoemd. Mevrouw De Bruijn. Ja, dank voorzitter. Het ging niet zozeer om de cijfers. Die staan inderdaad in maart meer over. Als dat blijkt toch dat daar al jaren een structureel probleem is, dan aan de ene kant de cijfers,. Omdat om dat te toetsen of daar verbetering in zit. Maar de vraag ging meer over. Er lijkt blijkbaar onvoldoende het beleid wat het oude

▶ 2:34:01beleid en misschien ook het nieuwe beleid, dat weet ik niet,. Lijkt onvoldoende effect te hebben. Dus misschien dat je dan juist voor die groep een andere aanpak of een aangescherpte aanpak nodig hebt. Dus waarom is daar niet voor gekozen om dat extra mee te nemen hierin. Ik snap uw vraag naar dit. Dit gaat natuurlijk ook over de totale organisatie. We hebben een plan voor alles voor de gemeente Rotterdam. En daarbinnen is het natuurlijk niet gek dat als je dus inderdaad ziet dat we. Bij Stadsbeheer zijn, het aantal integriteitsmeldingen één derde van het totaal. Ja, dan is het natuurlijk ook automatisch zo dat we daar natuurlijk veel scherper nog op inzoomen van hoe kan dat? Dus? Dat is denk ik wel gewoon aan de hand. Alleen dit plan is gewoon een totale uh voor heel veel organisatie en en ja, daarom hebben we daar niet voor gekozen om dan helemaal nog in te zoomen. Maar de cijfers die we natuurlijk per cluster hebben, zijn wat dat betreft veelzeggend. Uhm dan uh valt. Hoe beoordelen we of dit beleid effect Nou goed, dat is dan uh denk ik dat ik dat we al gezegd hebben? Uh, nou, hoe leren we van fouten? Uh, terechte

▶ 2:35:01vraag, want ik denk dat dat dat een van de belangrijkste is. Uh, leren van fouten. Uhm. We leren van uh onderzoeken doen. We doen uh van audits van medewerkers, onderzoeken van andere organisaties. Dus ik zei ook al binnen en buiten. Dus ja, op dat soort manieren proberen we ook echt. En. Ja, we willen ook echt van leidinggevenden aantoonbaar verbeterd gedrag zien. Dus als je bepaalde dingen bent aangesproken en dan een jaar later zie je uh ja, dan zijn dat natuurlijk ook stevige onderwerpen in het gesprek. Hoe wordt gecontroleerd of lessen tot aanpassingen leiden?. Nou, integriteit zit ook in de PNC cyclus. Zo monitort het college hoe het gaat in de clusters, dus dat kunnen we nauwgezet,. Nauwgezet volgen. En ook de accountant let heel erg scherp op op fraude risico's dus. Ook daar hebben we nog eens een extra waakhond zitten en die is daar echt ook heel scherp op. U vroeg ook nog. Digitale weerbaarheid? Ehm.

▶ 2:36:05Daar moet ik heel even het antwoord schuldig blijven. Ik parkeer deze heel eventjes. Als u het goed vindt, Uh. De ChristenUnie uh zegt uh. Uh. Is er al zicht op dat de cultuur verbeterd is, hè? Angst voor uh, cultuurverandering? Uh, dan heb ik een soort ja, toch wel een beetje een uh ambtelijk antwoord. Uh, in alle respect. Met alle respect. Uh. In de Arbowet is het verplicht een beleid te voeren over psychosociale arbeidsbelasting. PSA noemen we dat. En dat gaat over werkdruk, pesten, discriminatie, intimidatie en agressie. Dat komt te staan uh in de risico inventarisatie en evaluatie. R Ja, we zijn erg goed met afkortingen kan ik u zeggen. Komend jaar wordt die R en plan van aanpak opnieuw gemaakt met benoeming van risicofactoren en passende maatregelen. Ik hoop dat u er nog bent. Ja. Kunnen wij een dashboard ontvangen? Nou, daar ben ik denk ik uh duidelijk op ingegaan. U vroeg nadrukkelijk over die onderzoeken, jaarlijks intern en extern. En

▶ 2:37:08hoe zit het dan met afwegingen? Wie, wie, wie? Wie beslist daar dan over?. Van elk onderzoek leert de organisatie dat zijn aanpassingen in controles, functies, scheidingen, leidinggeven die risico's binnen beter kunnen dienen, maar ook leidinggeven beter ondersteunen. Het verschil is de externe onderzoeken zijn ongeveer twee ton zijn in totaal. Die zijn natuurlijk veel en veel duurder en daar wordt bijvoorbeeld besloten. Toe besloten als dat op nadrukkelijk verzoek van de raad kan zijn of als er een leidinggevende dat er. Dat het niet handig is om dat intern te doen. Dan leg je. Leg je dat extern. Dus dat. Dat zijn er echt heel weinig, maar die zijn wel veel duurder, Dus dat is een beetje de uh uh uh. Ja, de De kern. Uh, hoe wordt het dan besloten? Nou, dat gebeurt dus op basis van een soort onderzoeksprotocol. Dus uh uh, daar zit daar eens een vast uh afwegingskader. Dat is niet uh. De

▶ 2:38:09concerndirecteur. De concerndirecteur neemt het besluit tot onderzoek op basis van advies van de coördinator Integriteit. Dus we hebben daar een speciale coördinator voor en die adviseert uiteindelijk. Dit is niet uh uh, uh, handig om dit in je eigen organisatie te doen. Leg dat extern en daar wordt dan normaliter niet van afgeweken. Uhm dan uh, de SP. Dank ook voor de complimenten. Uh, u zegt melders niet alleen op papier, maar ook in praktijk. Nou, ik heb dus uh. Uh uh uh uh. Kunt u van een helder protocol toezeggen?. Uh, daar zit u. Uh, dat dat dat, Dat is er. Er is een actueel protocol, uh, ongewenste omgangsvormen, onderzoeksprotocol en een meldregeling. Dus uh uh. Ik zou ook willen waken om niet stapeling op stapeling op stapeling te doen. Dus wat dat betreft is waar u om vraagt Uh, is er. Uh u k U zegt raad krijgt jaarlijks cijfers over meldingen is. Bent u bereid om jaarlijkse rapportages te repeteren over externe

▶ 2:39:12onderzoeken? Dat is dus geen enkel probleem. Ik wil u wel erop wijzen dat zijn vaak de onderzoeken die de media al halen. Dat zijn de enkelen, dat zijn er twee of drie, maar het is niet. Ik kan makkelijk toezeggen dat wij best bereid zijn om die even op een rijtje voor u te zetten, maar dat zijn er maar enkele. U vroeg ook om goede samenwerking met vakbonden en OR. Ja, en daar is uiteraard niks op tegen. Dat uh, dat zoeken wij. We hebben ook. Regelmatig uh die contacten en die zijn ook automatisch, dus dat is. Uh, geen probleem. De VVD vroeg verzwaarde screening voor kwetsbare functies. Hoe wordt dit beoordeeld? Uh, nou, dat is overzicht. Dat is op basis van een overzicht van de rijksrecherche. Dus dat is het. Uh uh, de screening die uh gegeven wordt. Dan denk. Zij zeggen uh, meneer staat ook in die zij niet. Zij zeggen meneer, sloot te zien zij, uh leidinggevenden beter voorbereiden. Grote opgaven met 800 leidinggevenden. En dan zijn er maar 36 op de 800

▶ 2:40:13die zo'n e-learning hebben. Dat is aan de magere kant. Nou, dat klopt, maar die e-learning is ook een aanvulling op de Uh fysieke training. Dus ook de bredere leiderschapsprogramma's hebben modules integriteit. En daarnaast wordt aandacht aan ongewenst gedrag gegeven in een managementbijeenkomst en integriteitscafés workshops. Dus het is echt een uh, een veelvoud van zaken die aangeboden worden. En daar is dit er een van. U heeft vorig jaar samen met uw oud collega Elba van D66 vragen gesteld over een petitie vanuit de ambtenaren. En hiervoor wil ik u graag verwijzen naar het antwoord. Brief van 20 mei '25. Uh, daarin uh. Het ondertekenen van een petitie is niet hetzelfde in uh als het indienen van een integriteitsmelding. Daar zit echt verschil tussen. Dat is in die brief geprobeerd uit te leggen. En uh. Dus daarvoor zit het ook niet in deze cijfers. Dus uh, ik zou u daar naar willen verwijzen als u dat goed vindt. U zult nog een laatste, uh prikkelende vraag omgaan met de pers, maar ik zie dat u eerst

▶ 2:41:16nog even een prikkelende interruptie gaat plegen. Na de eerste keer. Dat zal best meevallen, voorzitter. Uh e ook even over t voorgaande. Dus als ik het goed begrijp met betrekking tot die leidinggevende, uh en de e-learning, is dat gewoon één instrumentarium van een pakket aan dingen? Ja. Oké, dan is t duidelijk met betrekking tot de politie. Uh, oké, dat dat dan niet geregistreerd wordt. Uh uh, helder. Maar de vraag was wat is is? Maar het lijkt me toch wel dat daar iets mee gebeurd is. En dat dat een soort van opvolging heeft gekregen. Daar moet ik u het antwoord op schuldig blijven. Ik. Ik heb alleen dat we daar in een brief in 25 proberen op te gaan, dus ik kan u wel toezegging dat ik nog even kan uitzoeken dat het hier dan niet in zat. Dat is helder, omdat het niet past. Binnen de uh, nou ja, zeg maar de reikwijdte van van. Maar wat is er dan eventueel wel mee gedaan? Dus dat wil ik u ieder geval toezeggen. Maar kan ik u nu gewoon eerlijk gezegd geen uh, geen antwoord op geven? Uhm. Omgaan met de pers. U zegt ja, er zijn e-mails van ambtenaren. Uh nou zeker,

▶ 2:42:19uh, elke vorm van uh lekken of wat gewoon niet door de beugel kan, daar is gewoon een uh gedragscode voor en inlichten van de pers en uh en dergelijke. Dus dat is wel degelijk iets wat wij uh wel wel zeker gaan onderzoeken. Ja, absoluut. Dat doen we altijd en ook in dit geval. Uh, meneer Van der Toorn, uh, die zegt vorig jaar is een initiatiefvoorstel. Ja, dat weet ik nog heel erg goed. Dat uh,. Dat had veel uh voeten op aarde met het register uh van uh lobby register eigenlijk wat u wat u zei. Ik moet u eerlijk zeggen, ik moet dat echt even nagaan. Ik kom hierop terug en ik wil u ook beloven dat ik er voor de raad van 16 jullie op terugkom, want ik vind wel uh. U zegt zelf al u zou in het voorjaar daar een reactie op krijgen. Dat heeft hij nog niet gekregen, dus ik vind het ook moreel verplicht om dat voor 16 juli aan u te laten weten. Dus dat is echt een toezegging. Die ik kan doen. En dan heb ik nog de CDA

▶ 2:43:19vraag ook. U had nog een vraag over pesten en intimidatie, zie ik. Eh. Meldingsbereidheid moet omhoog. Uh. Zonder onderzoek afgesloten. Uhm oké. Ik Ja, dit is weer de tweede keer dat ik even 11111 ambtelijk voor uh antwoord aan u, uh voorlees omdat het luistert. Nou uh, medewerkers krijgen bericht of en zo ja, hoe hun melding wordt opgepakt. Op het portaal of en Meldpunt Integriteit is ook veel informatie te vinden over melden. En er is veel aandacht voor integriteit, zowel in de preventieve als in preventie als de opvolging van meldingen. Ik voorzie dus geen belemmeringen voor een open cultuur om te melden. Het is dus echt uh, nou ja, redelijk uh, makkelijk gemaakt, laagdrempelig en veilig in onze beleving. Dus ja, uw angst, uh uh deel ik niet helemaal. Althans, u heeft in ieder geval niet ge uh. U heeft alleen gezegd moet die meldingsbereidheid niet omhoog? Uh, dat was eigenlijk uw uh interpretatie. En dan van het CDA. Zie ik vooral ook over

▶ 2:44:21werkdruk en herstelbehoefte. Hebben we het over gehad,. Uh, prioriteit komende jaren. Nou, ik heb u aangegeven dat we vijf uh prioriteiten hebben. En ja, die zijn alle vijf belangrijk. En ja, die, daar hebben we gewoon voldoende uh denken wij mogelijkheden en capaciteit voor om dat ook maximaal te waarborgen. En daarvoor staan we gewoon aan de lat. En niet zo achteraf van ja, we hadden wel heel veel dingen en dat is allemaal niet gelukt. Want nee, dit is waar we voor gaan. Volgens mij, voorzitter, ben ik een heel eind uh gekomen, maar het kan altijd zijn dat ik toch nog wat vergeten ben. Dank u wel. We gaan het even kijken. Zijn er nog vragen die wellicht zijn blijven liggen. En als dat het geval is, dan kan dat in techniciteit gebeuren. De heer Kempen heeft in ieder geval nog een vraag die nog niet beantwoord is. Ja, de wethouder had de vragen over de digitale weerbaarheid geparkeerd. Daar zou ik graag nog een antwoord op willen krijgen. En we hadden ook nog over de lerende organisatie een aantal vragen gesteld van ja, als er nou fouten gemaakt worden. Hoe zorg je er nou voor dat dan in de gehele organisatie daarvan geleerd wordt en

▶ 2:45:25gecommuniceerd wordt over die fouten, zodat die fouten niet opnieuw worden gemaakt?. Dank u wel. Zijn er nog andere vragen die wellicht zijn blijven liggen? Uh. De heer Bourgeois. CU. Ja. Dank u wel, voorzitter. Ja, Goed dat de wethouder ook de ondernemingsraad en de vakbonden betrekt. Ik had in die vraag ook specifiek gevraagd of er met medewerkers vaste vormen van werkvloer zeggenschap uitgewerkt kon worden. Dus dat gaat dan veel verder dan wat er nu is, zodat medewerkers structureel kunnen meepraten over integriteitsrisico's, sociale veiligheid, werkdruk en machtsmisbruik. Dank u wel. Kijk nog even rond. Volgens mij zijn dat de vragen die nog waren blijven liggen. Euh. Even kijken voorzitter. Met uh uh. Uh uh. Uiteraard geen claim. Uh, die heb ik al een keer geparkeerd en die heb ik nu nog een keer. Dat.

▶ 2:46:36Ik uhm. Uh. Hoe toets het college of medewerkers zich veilig genoeg voelen om te melden? Uh, nou ja, de wet zit in het medewerkersonderzoek,. Dus dat uh, dat daar moet dan uitkomen, want dat is uh uh, daar merk je van als mensen dat niet veilig vinden. Dus daar kun je op inspelen. En over die digitale weerbaarheid moet ik een toezegging doen. Ik zal dit nagaan en daar en daar kom ik op terug. Uh, voor u dus. Uh voorzitter, die graag uh ja, dat uh, dat verdergaande van de SP hè? Van uh. Uh. Ik ik, ik, ik kan op dit moment even niet overzien uh of dat uh. Uh ja, wat daar de impact precies van is, Wat voor extra belasting dat is op uh mensen. Ik ben d'r niet principieel op tegen om daar gewoon een goed. Maar ik. Ik vind t uh uh, Zou t te makkelijk zijn om daar nu of gelijk nee op te zeggen of gelijk ja op te zeggen? Dus ik wil daar of eventjes de tijd voor nemen om dat even te bezien van

▶ 2:47:40nou, wat is daarvan de impact? En als dat te groot is, dan zal ik dat ook eerlijk aan u zeggen. Als we de ruimte voorzien of in ieder geval ruimt, dan wil ik dat ook doen. Maar ik vind dat nu uh, niet opportuun om daar uh uh, want ik ik kan het gewoon niet overzien, dus ik weet niet. Uh, voorzitter, misschien dat er nog dadelijk om 2 minuten debat gevraagd wordt. Dan kan ik meneer toezeggen dat ik er voor de 2 minuten debat op terugkomt. En anders, uh, zal het schriftelijk worden. Dus dat, uh, dat is dan de toezegging die ik ook zou willen doen. En aan Volt heb ik de toezegging gedaan dat we daar op terugkomen. En dan, als het goed is, was dat het toch?. Volgens mij wel. En we hebben een kleine beslisboom straks nog eventueel uh, met het oog op het vervolg, maar daar komen we zo nog aan toe. Uhm, dat was het eerste. Mijn. Ik kijk nog even of er nog behoefte is aan een tweede termijn. Die is er volgens mij. Uhm, begin ik eerst met mevrouw De Bruijn. Ja, dank voorzitter. De wethouder gaf aan dat, nou ja, ook over mijn eerdere vraag of dat meetbaar maken van ehm, eh, ja, eh, een van de acties

▶ 2:48:41in het jaar actieplan. Zijn. Nou, die zijn doorlopend grotendeels doorlopend geformuleerd, zonder deadlines of indicatoren. Daarop gaf de wethouder een antwoord Ja, dat is moeilijk. Er werd een aantal een toezegging gedaan om bijvoorbeeld ook verzuim mee te nemen waar het CDA over begon. Het is super natuurlijk, maar nog steeds mis ik wel echt een beweging vanuit deze wethouder om toch het jaar actieplan. Ik heb geleerd op school en op mijn werk dat als je met een actieplan komt, dat je daar ook meetbare indicatoren aan koppelt. Ik, ik, ik merk daar weinig beweging, dus ik wil toch de wethouder vragen om na te denken over hoe we dit nou. Beter kunnen wegzetten met elkaar. Tweede vraag en de laatste vraag. De vraag die ik eerder stelde over waarom niet extra inzoomen op de situatie bij SBMO in het plan? Daar gaf de wethouder aan Ja, het is een heel plan voor de hele organisatie en dat snap ik. Dat is natuurlijk een keuze om dat dan dan daar niet aan toe te voegen. Maar als het zo'n groot probleem is, inderdaad één derde

▶ 2:49:43van de klachten daar liggen, dan lijkt het me heel logisch organisatie dat je in ieder geval benoemd, desnoods in een bijlage. Extra aandacht op deze manier voor deze afdelingen. Ik vraag me af of de wethouder toch nog eens na wil denken, of het niet handig is om dat toch nog eens eens te onderzoeken of daarnaar te kijken. Dank u wel. De heer Wim P. Ja, voorzitter. Er staat expliciet in het beleidsplan ook dat diversiteit en inclusie bijdragen aan een betere morele besluitvorming. En dat is best een stevige uitspraak. Het college lijkt dus een ja relatie te leggen tussen diversiteit, inclusie en integriteit. En kan de wethouder toelichten waar het college op doelt en misschien ook een aantal voorbeelden geven?. Dank u wel. Had ik. Ja toch? Inderdaad. De heer Heerma. Heus, ik wist niet helemaal zeker of ie t nou wel of niet uh. Ik was nog even druk bezig met formuleren. Uhm. Ja, ik was dus nog even benieuwd rondom die twee externe onderzoeken, ongeveer per jaar. Heeft u voorbeelden van die onderzoeken die afgelopen jaren zijn geweest?.

▶ 2:50:46En wat is doorgaans de aanleiding om een onderzoek dan extern uit te zetten, in plaats van door het interne onderzoek zien te laten uitvoeren. En dat is gewoon even omdat ik benieuwd ben als een onderzoek een ton per onderzoek kost. Eh, wat dat dan precies is? Ja. Dank u wel. Ik kijk nog even rond of er nog andere punten aan de heer Van der Toorn. Uh ja. Dank voorzitter. En ook dank aan de wethouder voor het beantwoorden van de vragen. De wethouder gaf aan dat medewerkers altijd geïnformeerd worden over de status van hun melding, en dat de meldingsbereidheid altijd laagdrempelig wordt geprobeerd vorm te geven. Maar mijn punt ging ook over de mensen die al een melding hebben gedaan. En als we dan zien dat er 172 van de 257 afgehandelde meldingen zonder onderzoek zijn afgesloten, dan is het de vraag wat het doet met het gevoel van de medewerkers en in hoeverre hun melding dan daadwerkelijk iets oplevert. Dus ik ben vooral benieuwd naar wat er dan echt concreet wordt gedaan, om ervoor te zorgen dat het gevoel bij die medewerkers niet komt opspelen.

▶ 2:51:46Dank u wel. Ehm, volgens mij is dat de tweede termijn. Uhm, heeft u nog heel veel nodig of. Nee hoor. Nou perfect. Gaat uw gang. Ja, ik. Ik Nogmaals, ik heb echt begrip voor uw pleidooi. Maar ik heb ook proberen uit te leggen dat. Sommige dingen laten zich niet vangen in cijfers. Dat is ook echt een verandering die moet plaatsvinden. En hopelijk vinden we dat dus terug in de komende jaren. Dat bepaalde uh categorieën. Want het is natuurlijk ook niet helemaal zo dat er helemaal niks uh in zat. Er staan natuurlijk wel echt cijfers. Van welk soort meldingen krijgen we, Hoeveel onderzoeken worden er wel en niet gedaan? Uh, dus dat, dat is op zich ook. Ik voeg er daar een aantal aan toe. Alleen ik denk wel in alle eerlijkheid en misschien dat mijn opvolger er bij het volgende jaarplan meer ruimte in ziet. Maar ik wil ook waken voor iets. Dingen toe te zeggen wat we niet helemaal waar kunnen maken. Dus ik snap nogmaals heel nadrukkelijk uw oproep, maar op dit moment zou ik zo uh, niet verder kunnen gaan. We hebben het medewerkers. Onderzoek. Uh. Uh uh.

▶ 2:52:49Dus ik wil echt kijken. Het maximale wil ik toevoegen wat er uh bij kan om om het beeld zo compleet mogelijk te maken. Maar ik wil u ook niet indicatoren toezeggen die ik of niet waar kan maken, of gewoon niet uh te meten zijn. Uw tweede vraag is toch niet beter inzoomen? Ik ben eigenlijk wel met u eens. Als er nou één cluster is waar één een derde uh sorry gaat. Uh excuus mevrouw. Fraude?. Ja, en even in navolging van de vraag uh, die mevrouw De Bruijn stelde. Want dan begrijp ik misschien ook niet helemaal de toezegging, want u heeft een toezegging gedaan om toch wel een aantal van die indicatoren op te stellen. En ik hoor dan ook graag of dat ook is voordat we daar 16 juli dan ook verder over spreken en eventueel en dus ook over gaan stemmen. Mevrouw De Bruijn. Ja, en aanvullend daarop. Ik Ik weet niet of ik of ik het dan misschien niet goed uitleg, vergeef me, maar uhm. Dus er staan een aantal acties in het jaar actieplan. En die acties staan dan voor 2026 of of doorlopend. Het lijkt nog niet genoeg.

▶ 2:53:52Voldoende uitgewerkt. Krijgen we hier dan nog een uitwerking van Wanneer en en en op welke manier? En welke. Cijfers nemen we daarin mee? Er is een lijstje. Dat is mooi qua acties, maar niet verder. Waar we het volgende college op aan kunnen spreken. Oké, ik, ik, ik heb hem scherp en ik snap ook wat hij bedoelt. Ik hoop ook dat u enigszins begrijpt aan mij dat er ook beperkingen aan zitten van wat kun je dan doen? Maar u noemt de acties. Bedoelt u dan de achterkant? Dat we deze hebben, dat er daar zeg maar een status van geven of zo? Uh oké. Laat ik uh toezeggen dat ik uit wil zoeken of dat werkbaar is, want ik wil ook weer niet dat er allerlei mensen aan het werk gezet worden voor dingen die weinig toevoegen. Dus ik wil uitzoeken of dus de actielijst die dus nu zeg maar in het beleidsplan staan. Op de achterkant hebben we dus zeg maar die. Die kerndingen. Deze. Misschien heeft ie t allemaal. Dat we kijken of we daar een aantal indicatoren uit kunnen halen of dat we daar een update van kunnen geven. Hoe staat het nu eigenlijk

▶ 2:54:54met die acties? Dat we dus niet uh. Dus dat we daar pro-actief uh u en u in meenemen. Dus dat zou inderdaad eentje kunnen zijn, uh, die ik dan nog kan toevoegen aan uh, de degene die ik al uh genoemd heb. Dus als u daar uh uh uh mij in kunt stemmen, wil ik die uh nadrukkelijk uh onderzoeken. Uhm dan van de ChristenUnie zei u eigenlijk van uh, welke onderzoeken zijn dat dan geweest? Uh, nou ja, we hebben het uh uh, het het ebben onderzoek uh natuurlijk gehad naar fraude rond uh Boijmans. Of we hebben t subsidie onderzoek gehad bij t uh cluster mo waar je over gesproken is. Dus uh, nou ja, dat zijn twee van de voorbeelden van de echte externe onderzoeken waar ook altijd veel aandacht voor is. Dus dat zijn twee voorbeelden. En over die andere, over die cijfers zijn dan heel veel geen onderzoek gedaan. Wat u ook ziet bijvoorbeeld, is soms betreft het geen integriteitsmelding. Of er kunnen andere redenen zijn. Of je kunt het soms al. Met een

▶ 2:55:56gesprek kom je d'r al uit. Dus dat wil dus niet zeggen van nou, er is helemaal niks mee gedaan of zo. Maar soms blijkt hij gewoon bij uh nader uh, dat het ook niet allemaal onderzoeks, uh nodig of waardig is. En dat is eigenlijk een beetje de verklaring van dat cijfer. Mevrouw De Bruijn. Uhm ja, daar precies daar op dan is het dan niet, want nu staat er volgens mij staat het nog genoteerd als niet bekend. Is dat dan niet misleidend? In eh in in de rapportage? Moet je dan niet meer duidelijkheid geven over niet ontvankelijk voor gegeven de namen?. Ik moet even kijken hoe het er nu precies in staat, want dat heb ik niet. Uh niet, uh niet scherp moment hoor. Dit is. Beleidsplan. Correctie er staat volgens mij anders of nog niet bekend. Nou, ik geloof dat.

▶ 2:57:01Ik. Ik vrees dat ik net dit. Dat ik die net bij de pauze even op m'n kamer heb laten liggen. Dus ik. Ik. Ja, ik kan. Ik heb nu niet even niet scherp hoe dat uh hoe dat er staat. Dus uh ja, daar kan ik uh ook niet op reageren. En ik had nog een vraag van uh, even kijken. Ik dacht van Volt nog even over uhm. Inclusie, diversiteit. Uhm ja, dat heeft eigenlijk een beetje dezelfde achtergrond. Een sociaal veilige werkomgeving, Een goede leidinggevende met oog voor feedback, cultuur, feedback geven, morele dilemma's. Daarbij is het dus belangrijk dat we een diverse en inclusie uh inclusieve uh ook onder een leidinggevende een uh een samenstelling hebben. En daar hebben wij ook naar gestreefd. Nogmaals, we hebben niet een quotum van uh, we moeten zoveel mensen van die categorie of die categorie hebben. Maar je kunt wel meer je best doen om bepaalde mensen op posities te krijgen. Dus dat is eigenlijk een beetje waarom we dat belangrijk vinden. De heer B. Ja, dat begrijp ik in het delen ook met de wethouder. Voorzitter. Maar er

▶ 2:58:03wordt wel echt, ja letterlijk gezegd van t Ja, dat diversiteit en inclusie bijdraagt aan een betere morele besluitvorming. Ik ben zo nieuwsgierig van ja. Hoe legt de het college nou daar de link?. Nou, het kan bijvoorbeeld zo zijn als jij. Een afspiegeling van de stad, uh binnen je uh uh, leidinggevende uh ambtenaren hebt dat bepaalde dilemma's die ergens voorkomen bij anderen totaal onbekend zijn en die dan niet kunnen begrijpen dat dat zwaar weegt bij iemand. En als er dus meer uh uh herkenning is van hè, ja, maar ik snap dat wel. Uh, dan is t misschien. Dus dat kan bijdragen aan een betere werkomgeving. Nogmaals, kwaliteit zal altijd voorop staan, maar het kan wel degelijk meehelpen, ook in dit soort dilemma's. Dus dat is eigenlijk wat daarmee bedoeld wordt. Voorzitter, volgens mij ben ik er zo. Dank u wel. Dat idee, dat had ik ook. Even kijken en. Dan ga ik. Sorry mevrouw. Brain drain.

▶ 2:59:04Joost. Nog één vraag niet beantwoord vanuit mij. Excuus dat het ging over of de wethouder toch niet wil overwegen om voor SBMO een extra. Oh wel of zo? Excuses. Dan was ik net zei van. Als inderdaad eenderde is, dan vind ik het eigenlijk ook wel reëel om daar dan iets meer volgende keer op in te zoomen. Dus ik heb dat juist wel erkend. Bij nader inzien vind ik als één derde van de klachten bij één cluster vandaan komen, is het op zich niet gek dat je daar toch iets van een toelichting op geeft, dus dat heb ik juist wel beaamd. Ja mevrouw de Bruijn. Dank dat excuus. Had ik dat even gemist in het zoeken van uh, die eerdere vraag. Heel fijn. En is dat dan een toezegging dat dat dan nu ook in het in het definitieve plan terecht komt?. Ik zou meer dat. Naar de actieplannen willen verwijzen, dus dat. Kijk, we hebben nu dit. We hebben nu een conceptplan voor 2630 en dan krijgen we. Volgend jaar krijgen we weer het actieplan of de resultaten van 2026. En daarin lijkt het mij goed. En hopelijk zijn dan juist de cijfers weer wat.

▶ 3:00:06Lager geworden. Maar als er nog steeds een significant. Groot aantal bij een bepaald cluster zit, dan verdient dat vind ik een nadere toelichting. Dus dat is de toezegging die ik doe. Mevrouw De Bruijn. Fijn dat de wethouder er in ieder geval dat dat zou willen doen. Tegelijkertijd denk ik, als we al iets van een zinnetje mee kunnen nemen in het plan, dat dat de intentie is voor de komende actieplan jaar actieplannen, dan lijkt me dat wel wenselijk. Want anders dan is het blijft het misschien wat in de in de ruimte. Hoe u dit. Want ik hoop het, maar ik verwacht niet dat dit voor de volgende ronde al is opgelost. Vandaar dat het goed is om dat nu al met elkaar dan vast te stellen. Ik kan ook via een motie, maar dat lijkt me overbodig als het ook zo afgesproken kan worden. Ja dus eigenlijk zegt u Kijk, ik zeg u toe vanaf vanaf het jaarplan. 26 Sorry, voorzitter, ik had het woord uh moeten krijgen. Uh, ik zeg u toe in t volgende jaarplan. Uh, gaan wij bij uh uh, nou ja, als een echt een significante oververtegenwoordiging in een bepaald cluster zit, gaan we daar nadere duiding aan

▶ 3:01:07geven. En u zegt eigenlijk ik wil dat in het plan 2630 een zinnetje komt dat we dat gaan doen. Ja. Ja, dat dat in ieder geval iets is wat we gaan doen voor het jaar actieplan. Ja, ik weet niet of de toezegging volstaat. Ik kijk ook even naar de voorzitter of dat handig is om te doen. Ja, ik vind eerlijk gezegd, voorzitter. Ik ben echt heel erg bereid, want ik vind het ook een heel belangrijk onderwerp en het. Je kunt niet in. Je kunt niet een beetje integer zijn. integer dus, is een belangrijk iets. Maar als ik nu zeg we komen dadelijk in de jaren rapportages, gaan wij echt een significante afwijking toelichten. Dat sinds de toezegging die zwart op wit staat. Dan vind ik het eerlijk gezegd zelf om dat dan ook nog in het plan als een zin op te nemen. Dan vind ik dat iets te ver gaan. Ja. Helder. Volgens mij zijn we er zo. Oké, goed, dan ga ik. Even met u, uh, de toezeggingen doornemen. Wat ik wel even goed besef, want het is een raadsvoorstel, dus het ik ga er zo maar van uit wat anders ga ik wel vanuit dat het gewoon ook inderdaad wordt besproken. Maar t is natuurlijk wel even de vraag. Uhm, met de toezegging wat er wellicht mogelijk is voor welke termijn om die nog uh, om die nog af te doen. Dat is

▶ 3:02:10denk ik wel even vanzelf goed om even in de gaten te houden. Uh, in de, nou ja, in het moment van behandeling in de raad. Hij was vooralsnog nu voorzien op zestien, uh op zestien. Uhm uh juli. Hou dat even in de in het in het achterhoofd nog, dan begin ik. De wethouder zal naar aanleiding van vragen van uh even kijken. Oh nee, ik moet. Ik was iets te vroeg. Uh. Mmm. NS even kijken. Hè?. Ja, dank. Ik zal even bij de verkeerde kijken. De wethouder neemt, mede naar aanleiding van de vragen van de commissie in de jaarverslagen ethiek Integriteit extra indicatoren toe, onder andere rond verzuim. De wethouder Die komt schriftelijk uh terug. Uh op t vraag van het lid Zooitje Kinnuh over welke opvolging aan de petitie is gegeven. De wethouder die komt voor de raad van 16 juli terug op de vraag van het lid van de Toorn over de uitwerking van het initiatiefvoorstel Lobby register. De wethouder komt schriftelijk

▶ 3:03:12terug op de vraag van het lid werpen over de digitale weerbaarheid. Ja. De wethouder bekijkt hoe groot de impact is van het eventueel inrichten van werkvloer medezeggenschap. Ja. En tot slot. De wethouder gaat na of het werkbaar is om uit de actielijst bij het beleidsplan indicatoren halen en deze nader uit te werken. Oh nee, daar heb ik ze nog. Excuus. Er was nog één daarna nagekomen. De wethouder zegt toe dat vanaf volgend jaar plan bij een significante afwijking of oververtegenwoordiging van een cluster, hier een nadere toelichting op komt. Oké, prima, dan staan die zo genoteerd. Ah. De heer. Ja, ik ga nog heel. Ik geef u even het woord aan de heer Azarkan. Ja. Nee. Even voor de zekerheid. Uhm uh vo. Volgens mij is dat geen toezegging, maar ik wil toch even checken over t onderzoek met betrekking tot lekken et cetera. De wethouder gaf aan ja, dat gaan we doen, dat. Dan ga ik ervan uit dat dat gewoon in t standaardprocedure of proces zet, et cetera, om dat gewoon te doen, toch?. Ja, ja. Geen toezeggingen hè? Nee.

▶ 3:04:13Prima. En dan had u nog iets. Dan wilde u nog iets zeggen. Ja, uh, ik, ik ga mijn best doen. Uh, Van deze zes toezeggingen. Een aantal die echt voor voor uw 2 minuten debat. Wat? Uh, wat ik zomaar denk dat gaat komen, uh leverbaar is. Maar er zullen misschien ook met name die vragen ook van de Uh, SP en dat uitzoeken van vorig jaar. Ik weet nu ook niet of dat nou relevant is voor uw, voor. Voor uw bijdrage dus. Ik probeer echt de dingen die die, die uh, echt voor t debat belangrijk zijn om die uh af te doen. Prima. Dan kijk ik even op mevrouw De Bruijn. Ja, voordat die toezegging over. Om uit te zoeken of het mogelijk is aan het jaar actieplan om daar nu indicatoren. Dat bedoel ik dus. Uh, nou ja, dat laat ik de een na laatste toezegging dus ook wel fijn als d'r, als we daar antwoord op hebben voor de raad. Ja, bedankt. Uhm, dat wat de wethouder zei in relatie met de toezeggingen. Kijk even naar u. Raadsbehandeling is in principe voorzien op donderdag 16 juli. Uh, wilt u het agenderen?

▶ 3:05:13En uh, als u het wil agenderen, in welke vorm?. Mevrouw De Bruijn. Ik wil best een voorstel doen. Eh. Misschien handig om het als tweede minutendebat nu in ieder geval in te plannen. Dan kunnen we altijd nog uh uh, als bepaalde toezeggingen uh, voldoende zijn, eh, intrekken of iets anders ermee doen. Ik zie daar geknik bij. Volgens mij gaan we het op die manier doen. Had u uh, al goed voorzien? Uhm dan uhm. Sluit ik deze? Nee. Alhoewel. Ik kijk nog even of er nog zaken zijn voor de rondvraag. Als dat niet het geval is, dan wil ik uh, bijna voordat ik uh. De vergadering van de commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën van donderdag 2 juli 2021 sluit. Uh, ook hartelijk de wethouder bedanken. Als ik mij niet vergis is dit de laatste commissie geweest. Uh, in uw uh aanwezigheid. Dus uh, hartelijk danken ook. Uh, ook daarvoor. Uhm. Ik sluit de vergadering en ik dank iedereen voor diens inbreng en wens iedereen nog een fijne middag en avond. De vrijdag

▶ 3:06:16sloten.

Vorige: Commissie Onderwijs & Samenleven 1 juli 2026 Volgende: Gemeenteraad 6 juli 2026 Alle vergaderingen van Rotterdam

Automatisch verwerkt. Het officiële verslag is leidend. Bron: https://rotterdamraad.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/481ca715-7193-42bf-9a7c-7d6c531dc4b3

Sprak je in of word je genoemd en wil je je naam hier niet terugzien? Vraag verwijdering aan.