Commissie Onderwijs & Samenleven 4 november 2026
Wat er is gezegd
▶ 0:00:07Ja, dank u wel allemaal. Dan open ik hierbij de openbare overleg vergadering van de Commissie Onderwijs en Samenleven van 4 november 2026 en heet ik alle aanwezigen, het publiek, de pers en de mensen die de vergadering via de webcast volgen van harte welkom. Vanessa Bruin. Uw vaste voorzitter is afwezig vanavond en ik neem het voorzitterschap van haar over. Dat is voor mij de eerste keer, dus ik hoop dat u het mij allemaal gemakkelijk gaat maken vanavond. Ik heb één afmelding ontvangen voor vanavond. Dat is van de heer Murink en hij wordt vervangen door mevrouw Maassen, die ik op dit moment ook nog niet zie, maar die ongetwijfeld elk moment binnenkomt. En dan zijn er van uw kant nog mededelingen. Jij ook kort, voorzitter? Uh uh. Onze burger raadslid uh uh, Rob Oosterbeek kon niet zijn. Die vervang ik en die zou origineel vervangen worden door Joey Engelen. Die voelt zich helaas wat uh uh uh onwel. Dus uh, ben ik de vervanger van de
▶ 0:01:07vervanger?. Nou, fijn. De heer Van der Hoeven, dat u er vanavond bent om de VVD waar te nemen hier. En zijn er nog andere mededelingen van de commissie?. Dat is niet het geval. Dan gaan we over naar het vaststellen van de agenda. Op de agenda staat de voortgangsrapportage NPRZ. Kunt u de agenda met de spreektijd van 1,5 uur zo vaststellen?. Ik zie de SP. De heer Budding. Dank u wel, voorzitter. Ik zou graag een langere spreektijd willen. We hebben veel vragen en ik denk aan 2,5 uur, minimaal. Een voorstel van 2,5 uur. Zijn daar geen reacties op van andere commissieleden? De heer Levis. Nou, voorzitter. Ehm. We hebben één onderwerp op de agenda. Dus eh. En dit is een avond agenda avond vergadering die altijd al de neiging heeft uit te lopen, dus. Ik zou daar geen voorstander van zijn. Ik kan ondersteunen wat de heer Lewis zegt, dat de afgelopen vergaderingen elke keer flink zijn
▶ 0:02:10uitgelopen en een voorstel doen om het voor 2.00u spreektijd vast te stellen. Kan daar de commissie mee instemmen?. Ik zie daar geknik voor,. Ja. Oh oh. Nou. De heer Louis. Ik zal even aan de technische ondersteuning vragen om uw tijd weer terug op de originele tijd te zetten. Een voorstel van 2.00u voor spreektijd. Kan iedereen daarmee instemmen? De heer Van der Hoeven. Nou ben ik niet meer, maar ik zie ook dat met name de tijd ook terugliep terwijl ik een mededeling maak. Ik kan. Voordat we dadelijk aan het debat gaan beginnen, zullen alle tijden weer terug op de originele stand gezet worden. Maar dan stellen we hierbij een spreektijd vast van 2.00u. Als ook de commissie daar mee kan instemmen, dan doen we dat op die manier. Dan komen we bij agendapunt twee. Drie. Inspreker Vreemd aan de orde van de dag. Er heeft zich nog geen inspreker vreemd aan de orde van de dag eh gemeld.
▶ 0:03:13Dan gaan we door naar agendapunt twee, punt vier, de voortgangsrapportage en. De voortgangsrapportage van het uitvoeringsprogramma MBS 2025 staat ter bespreking op de agenda. Deze bespreking houden wij samen met de commissieleden van Bouwen en Wonen, die ik van harte welkom heet. En ik wijs u ook op de eerder gemaakte afspraak, dat ook voor de onderwerpen uit de commissie Bouwen en Wonen vandaag voldoende ruimte zal zijn om ook de pijler wonen te bespreken in deze commissie. Jaarlijks ontvangt u van de een voortgangsrapportage, waarin de resultaten van het afgelopen jaar binnen de vijf pijlers van het programma worden beschreven. Het gaat dan om de pijlers thuisbasis, op orde, school, werk, wonen en veilig en mede ter voorbereiding op de bespreking van vanavond, is op 30 september een inwerksessie en werkbezoek georganiseerd voor beide commissies. Allereerst heet ik de inspreker op dit onderwerp. Hartelijk welkom dat de heer Akkerman vanuit het kennisinstituut Jeugdbeleid Feijenoord. U heeft 5 minuten de
▶ 0:04:13tijd voor uw inbreng en vervolgens kunnen raadsleden vragen aan u stellen. U heeft al een boekje gekregen en ook een pen waarmee u de vragen kunt opschrijven. Nadat alle vragen gesteld zijn, dan kunt u daar antwoord op geven. Dan nu het woord aan u, meneer Akkerman. Ja. Dank u, voorzitter raadsleden. Deze voortgangsrapport. Dit gaat over het jeugdbeleid. Deze voortgangsrapportage van het NPRZ is een belediging aan de waarheid en aan u, beste volksvertegenwoordigers. Zo beweert de wethouder dat lerarentekort iets hoger is dan het Rotterdams gemiddelde. En dat het met bescheiden maatregelen kan worden ondervangen. In werkelijkheid is het lerarentekort in de NPS wijken zeker 25%. En daarmee zit Zuid in de top drie van de wijken in Nederland met het hoogste leraartekort. En ook. Overigens is er reden tot zorg.
▶ 0:05:14Kijk. Ruim veertien jaar geleden. Heb ik me als beleidsadviseur van het ministerie van Onderwijs actief ingezet voor het ontwerp en de start van het NPRZ. En dat van harte. Omdat ik zelf bewoner ben van de wijk Feijenoord. En ik gun de kinderen die daar opgroeien een mooie toekomst weg. En dat perspectief was dat de kinderen van Zuid en in alle opzichten uit de verf komen met het oog op een toekomst in de samenleving en op de arbeidsmarkt. En dat door een aanpak waarbij iedereen die er in de taak heeft zijn beste beentje voor zet. En dat in de wijk gemeenschap waarin de kinderen kunnen gedijen en groeien. Zodat Rotterdam-Zuid alvast een hele goede plek is om op te groeien. Wat ook de ambitie is van de nieuwe. Van de nieuwe coalitie. Toch?. Nou kijk, en dan is vaart maken goed. Maar in dit geval moet je echt even stilstaan. Stilstaan bij de vraag wat veertien jaar NPRZ de kinderen van Zuid heeft opgeleverd. En stilstaan bij de vraag wat dan de relatie is tussen die resultaten en het gevoerde beleid.
▶ 0:06:18Simpel toch?. Nou, wat ik ervan vind. De kinderen van Zuid zijn voor hun kansen op een waardig leven slechter af dan veertien jaar. Dus niet beter. Zelfs niet hetzelfde, maar slechter. En dat is niet ondanks, maar door toedoen van het gevoerde jeugdbeleid. Het beleid heeft zelfs een tegenstem, fel tegengesteld effect gesorteerd. Want ga naar een enorm lerarentekort en scholen die de grootste moeite hebben dat onderwijs draaiend te houden. Verschraling van de vormen, De vrijetijdsbesteding in speeltuinen, sport. Cultuur, welzijn, jeugdwerk. een enorm personeelsverloop onder de mensen van de dagelijkse praktijk. De groei van de jeugdzorg, Toegenomen jeugdcriminaliteit, miskenning van de kansen van de pedagogische wijkgemeenschap. Kinderarmoede. Omdat de nationale overheid zich grondwettelijk verplicht tot bestaanszekerheid verzaakt en de gemeente weigert zijn partner in crime daarop aan te spreken. Slechte huisvesting en ouders hebben niets over. De burgers hebben niets over dit beleid in te brengen. Geen wonder dat de opkomst bij de verkiezingen zo
▶ 0:07:21laag is. Uitgerekend in de wijken waar het NPRZ zich op richt. En zo worden de ouders door de regering arm en door het NPRZ dom gehouden. En de vele werkers van de pedagogische praktijk wordt ernstig tekort gedaan. Beste raadsleden, dit jeugdbeleid is onoordeelkundig contraproductief en bovendien mist dat elke vorm van onbevangen reflectie, zodat men zich ook de kansen om van je fouten te leren ontzegt. En zo bedriegt men zichzelf. De Rotterdamse Volksvertegenwoordiging, de burger van Zuid. En ja, zelfs hun kinderen, wat wil een heel slecht voorbeeld is voor de jeugd. Maar. Een schip op het strand is altijd nog een baken in zee. Dus als Rotterdam echt de beste stad wil zijn om op te groeien, dan kan die van veertien jaar NPRZ heel goed leren hoe het niet moet. Maar als u doorgaat met dit beleid, dan wordt Zuid een molensteen om uw nek om deze. Als u deze mooie ambities waar wilt maken. En daarom deze dringende adviezen. Één. Eis van het college. Een onbevangen, onafhankelijke en deugdelijke beleidsevaluatie van het jeugdbeleid op
▶ 0:08:24Zuid. Twee. Eis van het college dat het aanhouden bij het Rijk voor de deur gaat liggen om bestaanszekerheid af te dwingen voor onze armste bewoners. Drie. Eis van het collega jeugdbeleid. Dat getuigt van doorleefd besef dat het mensen van de dagelijkse praktijk zijn die het verschil. Die het verschil maken voor de kinderen. En als u wilt weten wat dat dan concreet betekent, dan kan ik u verwijzen naar mijn inspreekbijdrage in uw commissie van 17 juni 2062. Dus het is al voor u opgeschreven. Doen hoor! Deze adviezen opvolgen wat de kinderen van Zuid. Beste raadsleden, ze zijn onze liefde waard. Ze zijn onze inzet waard en onze solidariteit. Deze kinderen horen bij ons en wij horen bij hen. Het zijn onze kinderen. Bedankt voor uw aandacht. Dank u wel. U mag uw microfoon even uitzetten,. Meneer Akkerman. Dank u wel. Oh, nog een keertje op het knopje. Ja, hij is uit. Dan kijk ik de commissie rond of er vragen zijn.
▶ 0:09:29Dat is niet het geval. Dat betekent, oh excuus, helemaal aan het eind van de tafel. De heer Carlos. Ja, dank allereerst voor de inspreekbijdrage. Ik had één vraag omdat u zei. U geeft aan dat de kinderen op Zuid slechter af zijn doorgevoerd. Beleid. En dan vraag ik me af hoe u. Hoe u dan kijkt naar hoe er gemeten wordt op bijvoorbeeld in de voortgangsrapportages, de nadruk gelegd op de hoge toets scores en dat soort zaken. En ik vraag me af hoe u dat ziet. In relatie met wat u, eh, bijdraagt zojuist. Dank u wel. Ik kijk nog even of er nog andere vragen in de commissie zijn. De heer Budding heeft ook nog een vraag voor u. U mag ze opschrijven en daarna in één keer beantwoorden. Dank u wel, voorzitter. U heeft het over het uhm een. Een schip op het strand is een baken in zee en is een mooie beeldspraak. En. En over een beleidsevaluatie. Als u nou die beleidsevaluatie zou moeten maken en en u heeft een stand van zaken, wat zou dan de eerste en de belangrijkste conclusie zijn? Want dat rapport. Dank u wel. Dat zijn dan alle vragen van de commissie en dan mag u
▶ 0:10:31uw microfoon weer aanzetten om deze te beantwoorden. Ja. Is dat mogelijk? Ik heb uw vraag niet zo goed verstaan, dus misschien dat u nog even kunt. Preciezer. U mag hem herhalen. Heer Kamp Jazeker, Nee, u geeft aan uhm, dat u eigenlijk zegt dat uh kinderen op Zuid slechter af zijn door t gevoerde beleid. En dan vraag ik me af hoe u dan kijkt naar hoe er gekeken wordt in de voortgangsrapportage, waar bijvoorbeeld veel nadruk ligt op toetsscores en dat soort zaken. Is het dan een goede manier om dat te meten en daar graag wat uitbreiding op. U moet even uw microfoon aanzetten dan? Uh, dan kan iedereen u horen en thuis ook. Toets scores. Dat is die geven, maar die zijn belangrijk, maar die geven maar een heel beperkte. Beeld van wat kinderen in huis hebben. Als kinderen heel goed, als kinderen heel goed tegen hun verlies kunde of goed tegen tegenslag kunnen verdragen. Dat zijn hele belangrijke. Vaardigheden voor de toekomst. Maar ja, dat een Cito score, een Cito toets bijvoorbeeld dekt dat niet. En dat zegt dat Cito zelf ook. En het
▶ 0:11:33tweede is kijk, als jij. Dus kijk, uh, toets scores zijn vooral bedoeld voor de scholen zelf en voor de kinderen zelf op beleid te kunnen maken. Maar als je toets scores inzet om als een afrekening instrument en dat gebeurt, dan krijg je dus perverse effecten. Dan krijg je teaching to the test. Dan creëer je plofkippen en dan krijg je dus toetsresultaten die geen goed beeld geven van de werkelijkheid van wat de kinderen echt hebben. Dus je moet daar ontzettend mee uitkijken. Kijk, en als je het mij vraagt van hou nou eens op met die toetsresultaten en met die toetsscores en met die cijfers. En ga bedenken van hoe je op een andere manier kunt kijken naar of die kinderen vorderingen maken. Nou, dan is het heel simpel. Vraag het gewoon aan de ouders. Die ouders, die zien toch wat een kind in een jaar vooruit komt? Je zou op z'n minst kunnen proberen. Dat eens te onderzoeken, maar het lijkt wel dat deze gemeente en dit ambtenarenapparaat, die kunnen niet anders denken dan wat ze ooit in de beduimelde boekjes van het doelpubliek management hebben geleerd. En ze zijn
▶ 0:12:35totaal niet in staat om nou eens even buiten de box te denken. En dat is ook eind die beleidsevaluatie. Dat raakt ook wel een beetje aan. Uhm. Kijk, als je, als je het idee hebt van je wilt, kinderen breed vormen op alle terreinen van hun leven kennis, taal, uh, maar ook uh, vriendelijkheid, behulpzaamheid, digitale vaardigheden. Dat is een heel. T Is een heel breed pakket. Dan moet je op een heel andere manier ook kijken naar wat je daar gerealiseerd hebt. Je moet ook eens een beetje een beeld hebben van hé, hoe was dat eigenlijk aan het begin? Dat is eigenlijk nooit echt goed gemeten. Echt een nulmeting. Maar kijk, als je mij nog vraagt van hoe zou ik dat onderzoek opzetten, dan ga ik een an In de. Allereerste plaats is even goed nadenken,. Want ik kan u net niet zo niet even wat achter een middag uitleggen hoe dat moet, want dat is best gecompliceerd natuurlijk om dat goed om goed te onderzoeken. Maar hier één ding wel. Ik zou ook voor uh, het uh gebruik van dat onderzoek of voor het Uh onderzoek zou ik heel nadrukkelijk ook ouders
▶ 0:13:38inschakelen En ook de kinderen zelf. Die weten het beste wat het beleid en die weten het beste wat ook de mensen van het tehuis partij voor hun betekend hebben. En één ding wat ik in elk geval zou willen, ook in het kader van zo'n onderzoek, dat heb ik ooit, was een voorstel voor gedaan. Ik zou het zo goed vinden als er onderzoek kwam naar hoe de mensen van de dagelijkse praktijk zich bejegend voelen door de gemeente en door de autoriteiten. Want dat zou wel eens heel veel inzicht kunnen geven in de mate waarin de bejegening van de gemeente ook motiverend is voor de mensen om het beste uit zichzelf te halen. En ik denk dat ik wel een beetje doorheb wat dat dan het onderzoeksresultaat zal zijn. Want ik ken heel wat mensen in mijn wijk die zich met hart en ziel inzetten voor de wijk. Maar als je ze vraagt wat ze van het gemeentelijk beleid hebben meegemaakt, dan zijn ze buitengewoon bitter. Dank u wel voor de beantwoording. U mag uw microfoon weer uitzetten. Ehm ja. In ieder geval enorm bedankt voor voor het inspreken en het
▶ 0:14:39beantwoorden van de vragen. U mag plaatsnemen op de tribune, op de publieke tribune om de rest van de commissievergaderingen te volgen. Dan, voordat ik wil beginnen aan de beraadslaging, wil ik u attenderen op het volgende. Er is vandaag nog een brief binnengekomen van van de wethouder over het proces van het uitvoeringsplan MBS 2028 2031. En ik kan me voorstellen, ik zie een paar verbaasde gezichten, ook van leden hier in de zaal, dat u niet voldoende. Dat u onvoldoende tijd heeft gehad om deze brief tot u te nemen. En ik wil dan daarom ook voorstellen om deze brief tijdens de procedurevergadering van 18 november met elkaar te bespreken. Wat we daar mee doen en hem dan ook van een behandel advies te voorzien. Ehm, ik ben benieuwd of u daar nog andere gedachten over heeft,. Anders ziet u hem vanzelf op de procedurevergadering dan terugkomen. De heer Bulling. Geldt dat ook voor de pijler woningen? Wordt dat dan in dezelfde in deze commissie behandeld,. Krijgen wij hem ook langs.
▶ 0:15:39Het gaat dan over de procedurele behandeling van die brief. Dus mocht u die brief zien en en daar in de procedurele behandeling iets mee willen, samen met de commissie Bouwen wonen, dan kunt u uw woordvoerder, dat kan de woordvoerder van de SP dat ook in de procedurevergadering dan dan aangeven. Ik begrijp van de griffie dat het ook mogelijk is als hij, als u wil dat hij ook op de procedurevergadering bij Bouwen en Wonen nog langskomt. Ik zie u knikken dan. Dan gaat de griffie dat zo voor u regelen. Dan heet ik welkom aan drie wethouders naast mij, mevrouw Kockelkoren, mevrouw Havik en de heer Postema. En natuurlijk een ondersteuning. Ehm, en dan ga ik kijken wie van de leden het eerst het woord wil voeren. De heer Leyers. Ja, voorzitter. Dank. Het NPRZ bestaat uit vijf pijlers En die pijlers hebben wij verdeeld over verschillende woordvoerders. Ik zal wat zeggen over het algemene en PZ beleid, en daarna zullen mijn collega's van De Meerijken en Balie het
▶ 0:16:42overnemen. Voorzitter. Ik ben geboren in de Rybeekstraat in de Afrikaanderwijk. Ik voel me echt een jongen van Zuid. Ik ben er opgegroeid. Ik ben er naar de basisschool gegaan. Ik ben er naar de middelbare school gegaan en na wat omzwervingen door de stad heen, woon ik er nu al weer jaren met heel veel plezier. Toen in 2011 werd gestart met het NPRZ was ik daar oprecht heel blij mee. Op Zuid voelde ik me toch altijd wat achtergesteld ten opzichte van de Noordoever. En dat daar nu grootscheeps zou worden geïnvesteerd in het gebied. Dat was nodig en dat vond ik ook een erkenning daarvoor. Maar na vijftien jaar NPRZ is het goed om te kijken wat het programma ons nu heeft gebracht. Want in vijftien jaar is er ten minste 360 miljoen direct via het NPRZ bureau geïnvesteerd, 360 miljoen. En als we kijken naar de ontwikkeling van de wijkprofielen tussen 2014 en 2026, want dat zijn de getallen die we beschikbaar hebben. Dan moeten we helaas constateren dat het algemene beeld
▶ 0:17:43in de focus wijken eerder slechter is geworden dan beter. En dat is natuurlijk een meer dan teleurstellende resultaat van die investering. En als we spreken met veel partners in het gebied, de woningbouwcorporaties, de wijkraden, de bewonerscollectieven en we vragen naar de relatie met het programmabureau, dan is het antwoord vaak dat die relatie er niet is of slecht is. Dat veel programma's van de grond afkomen, ondanks NPRZ er niet dankzij. En dat is natuurlijk niet zwart wit. Er zijn best goede voorbeelden te noemen. En bijvoorbeeld in de woningbouw is de wereld de afgelopen vijftien jaar er ook echt totaal anders uit gaan zien. Zo zijn we in die periode van bouwcrisis naar woningcrisis gegaan. We zijn van economische malaise gegaan naar een historisch lage werkeloosheid. Dat heeft effect op het gebied. En dat heeft natuurlijk ook effect op de manier waarop zo'n programma zijn werk moet doen. Maar het is wel de vraag of het bureau in het programma nu die verandering voldoende
▶ 0:18:44meemaakt. Mijn collega van IJken gaat daar straks ook nog wat over zeggen als het gaat om de woningbouwopgave. Voorzitter, we gaan naar het laatste deel van NPRZ en het lijkt de Pro fractie goed. Als dat betekent dat er op cruciale punten ook echt een koerswijziging komt. Als we bijvoorbeeld kijken naar NPRZ op het gebied van werk en inkomen,. Dan hebben we na vijftien jaar inzet met nu, wat ik al zei, een historisch lage werkloosheid, een effect op de mensen die nu in de bijstand zitten. In het begin van het van het traject waren dat één, was dat 41% in het gebied. Dat is nu 39%. Ja, voorzitter, misschien ben ik dan wat zwartgallig, maar ik vind dat teleurstellend. En dan zou ik zeggen dat, net als er eigenlijk op de woningbouwopgave met de commissie-Van Rijn is gebeurd, dat deze pijler ook een stevige evaluatie nodig heeft en aanpassingen om te zien waar dit echt effectiever kan worden. Want dat
▶ 0:19:44was mijn hoop toen dit programma startte, dat we echt op dat punt een grote verbetering zouden zien. En ik vraag dus ook aan de wethouder hoe ze aankijken tegen het succes van het programma, wat ze de komende periode willen gaan wijzigen aan het programma. En is het college het met Pro eens dat het tijd is voor een nieuwe aanpak, een MMP twee nul? En hoe kijkt u aan tegen het programmabureau? En of er bij 120 ook een programmabureau twee nul hoort?. Ook voelen veel bewoners en partners zich in het gebied dus niet betrokken bij NPRZ. En ik vraag dus aan het college herkent u deze kritiek? En hoe willen we de komende periode ervoor zorgen dat bewoners en partners wél betrokken zijn? En dat gaat ook specifiek over. Ik wou zeggen het is natuurlijk mooi dat er een burgerberaad is geweest en het is fijn dat daar 25 inhoudelijke punten uit gekomen zijn. Maar hoe wordt het
▶ 0:20:46raadplegen van burgers en ervaringsdeskundigen nu geborgd richting de vormgeving van het uitvoeringsplan?. Dan voorzitter, Het centrale doel van NPRZ is voor Pro altijd geweest dat NPS investeert in de bewoners van Zuid. Dat mensen op Zuid het echt beter krijgen. Dus niet in steen op Zuid en al helemaal niet in cijfers op Zuid. Want over die cijfers als je werkeloosheid in een wijk drastisch zou willen verbeteren, dan kan je, en dit is een gechargeerd voorbeeld, natuurlijk ook een hele wijk tegen de grond aan gooien. Dan heb je statistisch gezien in één keer de werkeloosheid 100% opgelost. Maar daar is natuurlijk niemand wat mee opgeschoten. En daarom. en daarom vinden wij het ook zo belangrijk om die demografische ontwikkeling op Zuid mee te wegen. Want als de woningprijzen stijgen en de huurprijzen stijgen, dan trekken natuurlijk er ook andere mensen naar Zuid. En dat gaat dus niet alleen om de nieuwbouw in de. Maar het gaat ook om de bestaande bouw. En dat valt niet te voorkomen. Maar dat is natuurlijk niet het succes van het
▶ 0:21:48NPRZ. En het is dan ook goed om die. Effecten mee te wegen in de beoordeling van. Hoe succesvol is zo'n programma nou ook? Daarom hadden wij gevraagd met de motie. Meten is weten. Om inzicht te geven in die demografische ontwikkeling en daar binnen het NPRZ in ieder geval iets over te zeggen. Ik vind het dan ook heel teleurstellend dat het college in haar reactie. En dat is weliswaar een reactie van voor de college wissel aangeeft dat ze dat niet wil doen. Dat vind ik echt heel jammer, want wethouder Versnel heeft deze motie omarmd en gezegd dat hij hem uit zou voeren. En ik maak me er hard om dat als je een paar statistici hier bij zet, dat je er echt wel iets over kan zeggen. Het zal ongetwijfeld ingewikkeld zijn en je zal het met wat mitsen en maren moeten omkleden, maar dat je er niets over kan zeggen kan ik me echt niet voorstellen. Daarom zou ik die motie ook niet willen afdoen en het college vragen of ze er nog een keer goed naar willen kijken. En dan geef ik nu het stokje over aan mijn collega van. Één op één moment. U heeft nog een interruptie van de heer Van der Hoeven.
▶ 0:22:52Ja, voorzitter. Ik had een verduidelijkende verduidelijking, Een vraag, uh uh, voorzitter, over uh, die statistieken. En stel voor je doet een uh. De gemeente doet een investering of een interventie samen met bijvoorbeeld uh NPS om een een stukje te vergroenen of een stukje uh aan te passen of iets in de leefomgeving te verbeteren. Dat heeft gewoon effect op de WOZ waarde van woningen en dat is dan ook moeilijk te meten. Dus hoe zou u dat? Hoe ziet u dat dan voor zich? kijkt.. Uh uh, dat wat? Uh uh uh. Wat u zegt klopt helemaal. Uh, excuses. Via de voorzitter. Uhm. Maar waar de wat ons betreft de essentie over gaat, is dat mensen die wonen op Zuid het ook echt beter krijgen. En de essentie moet niet zijn dat je investeert in Zuid, daardoor andere mensen aantrekt en daardoor de statistische cijfers verbetert. En naar dat effect wil ik. Daar wil ik inzicht in hebben om te zien of dat programma ook werkelijk doet, waar het in ieder geval in mijn beleving voor bedoeld is dat de
▶ 0:23:53bewoners van Zuid het beter krijgen. Toch nog een reactie van de heer Van der Hoeven. Ja voorzitter, sorry. Ja, dat wil ik toch nog heel even heel vervelend zijn, want. Ik ik begrijp ook uh, wat u zegt en ik kan t ook wel enigszins volg. Het enige waar ik dan ook wel moeite mee heb is dan bijvoorbeeld. Er zijn ook mensen die door bepaalde ontwikkelingen op Zuid ook op Zuid willen gaan wonen. Tim Versnel is daar een mooi voorbeeld van. Ik ben daar een voorbeeld van. Ik ben ooit geboren op Zuid. Mijn ouders zijn weggegaan. Ik ben opgegroeid in Baarn, toch? Ik ben gewoon weer al meer dan zes jaar terug. En dat is ook een effect dat bepaalde mensen ook weer terugkomen naar Zuid. En dat is natuurlijk onmogelijk om te meten, Maar daardoor kan bijvoorbeeld ook beter gaan met Zuid. Ja, zoals ik zei, voorzitter. Ik zeg al ik ontken niet dat dit gebeurt en ik ontken ook niet dat je het. Dat je er. Dat je er wat aan kan doen. Maar ik wil wel inzicht hebben in. Nou, in ieder geval in die demografische ontwikkeling. En ik wil dat houden tegen de cijfers om bijvoorbeeld te kunnen zien. Die school zei, die schooladvies en die die omhoog zijn gegaan, of waar in ieder
▶ 0:24:56geval meer leerlingen theoretisch worden geadviseerd. Komt dat nou omdat er veel meer mensen in het gebied zijn gaan wonen met theoretische geschoolde ouders en daardoor krijg je theoretisch geschoolde kinderen? Of komt dat omdat we heel goed die scholen hebben gesupport en die kinderen daar nu het advies krijgen wat ze eigenlijk behoren te krijgen. Ik vind dat een cruciaal verschil om te kunnen beoordelen. Is dit programma nu succesvol of niet. Dan geef ik het woord aan de heer Van Eijk. Eren. Dank u wel, voorzitter. Ja, de de buurman, die zei het al inderdaad. Het programma is opgericht om het leven op Rotterdam-Zuid voor de mensen die er wonen te verbeteren op het gebied van wonen, werk en onderwijs. En de oorspronkelijke aanpak was ook wel begrijpelijk. Kleine krotten, slechte woningen verbeteren, grotere woningen bouwen en iets diverser woningaanbod creëren zodat ook gezinnen op Zuid konden blijven. Maar die aanpak is volgens ons volledig doorgeschoten. Sociale huurwoningen verdwenen en een bijna blinde zucht naar grondgebonden
▶ 0:25:57woningen met een tuin om hier een soort benedenleeuwen aan de Maas te stichten, dat was het adagium. Met belastinggeld werden woningen gesloopt en minder terug gebouwd, zelfs nog midden in een wooncrisis. En daar is veel te lang aan vastgehouden. En gelukkig zien we in de rapportage die vandaag voorligt, ook dat die koerswijziging toch nog wel genoemd wordt op basis van de commissie Van Rijn dat we gaan verdichten zonder te verdringen. Een lang gekoesterde wens van Pro. Voorheen GroenLinks en de Partij van de Arbeid. Maar is het NPRZ zelf al mee op die koers, is onze vraag. Want de rapportage vertelt eigenlijk maar het halve verhaal sinds 2014. Zoals meneer Lauwers ook al zei, zou het beter gaan. Maar als we kijken naar de wijkprofielen van de afgelopen zes jaar, dan is de. Alle wijkprofielen sinds de. Dat er een overeenkomstige meting wordt gedaan, zijn volledig in elkaar gestort in Charlois, Feijenoord en in IJsselmonde op sociaal, veilig en in de fysieke ruimte. De woontevredenheid is gedaald van 60% naar
▶ 0:26:5853% en de verhuisd genegenheid is gestegen van 2904 naar 33 7%. Het is dan ook echt hallucinant om te lezen in de voortgangsrapportage dat herstructurering tot meer tevredenheid en minder vertrek zal leiden. Alsof herstructurering de reden is dat mensen niet meer zouden willen verhuizen. Alsof de buren de veiligheid in de buurt en de kwaliteit van de woonomgeving geen enkele rol van betekenis zouden spelen. Dus de eerste vraag is welke lessen trekt de wethouder uit deze achteruitgang? En wat gaat er concreet anders? Want we meten volgens Pro de verkeerde dingen. Het MBS nu nog altijd op alleen maar midden en hoge inkomens. Minder kwetsbare meergezinswoningen zoals er in de rapportage staat en meer koopwoningen en hogere WOZ waardes. En dat zijn allemaal perverse prikkels op het gebied van wonen. Want je kunt het aandeel hogere inkomens wel laten groeien. En daarmee gaat het gemiddeld wel beter met mensen. Maar dat verandert niks voor de situatie waarmee? Voor de mensen waar we ooit voor begonnen zijn, namelijk de mensen die er al woonden het leven
▶ 0:28:00te verbeteren. Een slecht appartement dat door de woningcrisis twee keer zoveel waard is geworden, is volgens het NPS volgens haar eigen meetmethodes een enorm succes dankzij het NPRZ. Terwijl die WOZ waarde is niet gestegen omdat daar geld in gestort is, maar omdat daar een marktconforme ontwikkeling heeft plaatsgevonden. U heeft een interruptie van de heer Van der Hoeven. Ja, voorzitter. Dit vind ik ook weer heel makkelijk gezegd. En kijk, er zijn genoeg voorbeelden van mensen op Zuid. Mijn familie trouwens, die inderdaad zijn begonnen in die arbeiderswijken die ook echt wel die arbeiders waren, die hebben genoten van die sociale huurwoningen. Er is niks mis met die sociale huurwoningen, maar die wel uiteindelijk zijn doorgegroeid en ook iets zochten en daardoor ook weg zijn gegaan. Dus het is ook wel eens goed dat we ook op Zuid die koopwoningen hebben gebouwd en ook blijven bouwen. Want het is ook wel zo dat we daardoor die economische kracht op Zuid versterken. Hoe vaak ik wel niet hoor dat mensen in IJsselmonde, waar ik woon, ergens anders uit eten moeten omdat er gewoon niks te doen valt daar,
▶ 0:29:03omdat je daar gewoon niet de economische draagkracht voor hebt. En natuurlijk betekent dat dat je niet iedereen moet verdringen, maar 1111 partij tirade tegen uh. De woningbouw voor ook andere inkomens vind ik wel echt heel erg. Alsof mensen nooit wat meer gaan verdienen en nooit door kunnen stromen binnen hun wijk. Ik vind dat vind ik echt bizar. De heer Van. Ojik. Als de heer Van der Hoeven geluisterd had, voorzitter, dan had hij gehoord dat het geen aanval was op hogere en middeninkomens, maar dat de indicator WOZ waarde meten op basis van dat het beter gaat op Rotterdam-Zuid is een hallucinant hallucinante indicator volgens de fractie van Pro. En daarmee is ook onze vraag is de wethouder ook bereid om die bekritiseerde, de ons bekritiseerde indicatoren te herzien tegen het licht van de andere koers die de pijler wonen voorschrijft, naar aanleiding van de commissie-Van Rijn?. En daar kom ik op het volgende punt. En dat is nou, de heer Louis zei het al een rondgang langs de corporaties leverde een nou toch wel
▶ 0:30:04schrikbarend beeld op dat eigenlijk 95% van alle corporatieprojecten gewoon doorgang hebben gevonden, zonder enige inmenging van het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid. Ze hebben er en geen middelen van gehad. En die stonden allemaal in de boeken voordat het NPRZ begonnen is. En ze geven eigenlijk zelfs aan dat ze daar dus op geen enkele manier de benefits ook van hebben mogen ervaren. Sterker nog, ze hebben alleen maar de kat gekregen in podcasts. Ook het jaar 2025 nog, waar de voortgangsrapportage over gaat op nationale televisie. Sterker nog, er wonen er bijvoorbeeld in de Afrikaanderwijk woningen opgeknapt. Maar omdat er geen midden huurwoningen bij zaten, tellen die niet mee in de monitor wonen van het Nationaal Programma. Oftewel we verbeteren woningen, maar omdat er geen bepaald segment in zit, zeggen we eigenlijk niet oké, dan is het wonen dus verbeterd op Rotterdam-Zuid. Dus nogmaals, is de wethouder bereid om daarnaar te kijken, naar die indicatoren? Dan komen we tot het laatste punt dat gaat over de honderden miljoenen belastinggeld in de particuliere aanpak. We hebben
▶ 0:31:05gezien dat die aanpak samenvoegen en vergroten. Die heeft een gigantische hoeveelheid geld gekost voor net iets meer dan honderd woningen dus. De fractie is echt zeer blij dat dat ook onmiddellijk gestopt is inmiddels. En als we ook kijken naar wat er opgekocht is voor voor € 71 miljoen bijna 400 woningen in Carnisse, waarvan de 200 plus nog leeg staan op dit moment. Ook is ons wel de vraag. En die hebben we ook al in de raad gesteld, ook aan de heer Van Dommelen. Kan de wethouder daarop reflecteren wat we nu met die woningen gaan doen?. Dan kijk ik naar wie het woord graag wil. Mevrouw Van Meer. Dank u wel, voorzitter. Helaas is na veertien jaar NPRZ de conclusie dat wij, de kinderen op Zuid nog steeds niet de kansen bieden die zij verdienen. Er zijn wel lichtpuntjes te bespeuren in de voortgangsrapportage op het gebied van het onderwijs, bijvoorbeeld op het aantal schooladvies havo vwo stijgt. Dat is natuurlijk een mooie ontwikkeling, maar na veertien jaar neerzet is dat wel erg beperkt. Essentieel is dat we naar de
▶ 0:32:08toekomst kijken en de resterende tijd goed gaan benutten. Ik heb kritisch gekeken naar de dagprogrammering. In het onderwijs is de extra onderwijstijd en dit naast de kennis over talentontwikkeling gelegd. Binnen de literatuur over talentontwikkeling wordt vaak benadrukt dat de omgeving van een kind hierin cruciaal is. Als er materiaal beschikbaar is, een leermeester en voldoende tijd om zich te ontwikkelen, kunnen kinderen zich fantastische vaardigheden eigen maken. Essentieel hierbij is dat elk kind aangeboren talenten heeft. De zoektocht in de opvoeding en onderwijs zou moeten zijn om die te ontdekken en tot bloei te laten komen. Die mogelijkheid zou je kunnen bieden binnen de dag. Programmering. Hierbij is essentieel dat er op de basisschoolleeftijd verschillende dingen worden aangeboden. De oriëntatie op het aangeboren talent en dat het op de middelbare school een keuzemogelijkheid is. Het verdiepen en ontwikkelen van talent en interessegebied. Daarnaast pleit onderwijssocioloog Ilias Laoui met zijn onderzoek naar Zwarte Zwanen scholen, dat de rol van personeel op school cruciaal is in het verbeteren van onderwijs. Resultaten op scholen. Met een zware weging en met goede resultaten. Heerst de cultuur van hele hoge verwachtingen voor kinderen en geloof in het
▶ 0:33:11groeipotentieel van kinderen. Daarnaast trekt de docenten team op met een sterk wij gevoel en is er oog voor het talent van leraren. Helaas is de werkdruk op heel veel scholen op Zuid echter torenhoog. En niet alleen op Zuid trouwens, maar torenhoog en kampen ze met personeelstekorten, waardoor niet alle scholen kunnen floreren. Met het oog op de dagprogrammering zou ik graag aan het college willen willen vragen kan dit de komende periode van EBS de samenstelling van de dagprogrammering zo worden georganiseerd dat scholen hiervan geen werkdruk ervaren, maar dat er wel een kwalitatief zeer hoogstaand programma is. Deze ochtend waren we bij de SkVR, dus een grote. Een van de grote aanbieders in de dagprogrammering. Zij bieden. Op dertig scholen. Van de 56 bieden zij een aanbod. Dat is een mooi resultaat, maar eigenlijk ook heel beperkt, want dat is net iets meer dan de helft. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat het bereik onder leerlingen van een kwalitatief hoogstaand dagprogramma omhoog gaat?. En zijn de leermeesters. Docenten in zowel het PO als VO. In die dagprogrammering ook kwalificeerd genoeg om diepgaande
▶ 0:34:13kennis en vaardigheden mee te geven. En dan ook is er keuzemogelijkheid en maatwerk mogelijk voor de leerling in het VO, omdat daar juist dat maatwerk en individuele talentontwikkeling zo ontzettend belangrijk is. En daarnaast zou het ook heel mooi zijn als de bedrijven hierin betrokken werden en hun professionele kennis in die dag. Programmering. En tot slot wil ik ook pleiten voor of voor een efficiënt gebruik van de middelen. Er wordt bijvoorbeeld heel veel geld in de LOB activiteiten. Gestoken, maar je ziet eigenlijk dat dit maar heel erg weinig effect oplevert in techniek en in zorg. Vakkeuzes. En toen dacht ik als er dan toch zo ontzettend veel thuiszitters ook op Zuid zijn, misschien kunnen die middelen dan worden omgebogen richting een voorziening voor thuiszitters op Zuid. Er rest ons nog vijf jaar om Zuid zoveel mogelijk vooruit te helpen. Essentieel is daarbij, zoals mijn collega Louis ook aangaf, dat wij de stem van de bewoners meenemen. Op Rotterdam-Zuid hebben een hoog percentage mensen die onder het bestaansminimum zitten of onder 110%. Ik zou het college dan ook willen vragen of zij willen onderzoeken of er mogelijk een
▶ 0:35:16burgerberaad of een kapstok overleg mogelijk is om dat te organiseren, zodat mensen die onder 110% van de bestaansminimum zitten, uit eigen ervaring kunnen meepraten over de verdere ontwikkeling van het beleid en ook voor kunnen zorgen dat de effectiviteit de komende vijf jaar omhoog gaat. En naar aanleiding van de inspreker dacht ik ook. Misschien is het ook heel mooi om gelijk ook een kinderraad in te richten, dat ook de kinderen van Zuid hierin meegenomen worden. Dank u wel. Dank. Dan geef ik het woord aan de heer Balie. Ja, dank, voorzitter. Rotterdammers verdienen werk dat wij in past en waar ze zingeving uithalen. Waarmee hun dagelijks leven leuker wordt, waarmee het makkelijker wordt. Maar de vraag die we onszelf vanavond echt moeten stellen gunnen wij dat alles, de Rotterdammers op Zuid wel echt? Passen onze woorden en onze wensen. Ook bij onze daden van de afgelopen jaren. Want wel op Zuid ongeveer 32% van de Rotterdammers woont, zit daar nog altijd 40% van het totale Rotterdamse bijstandbestand. Sinds 2019 daalt het bijstandsbestand op Zuid ongeveer even hard als in de rest van de stad. De
▶ 0:36:19decennialange achterstand lopen we dus nauwelijks in en het gaat steeds minder goed bij de uitstroom naar werk toe. Verliezen we juist terrein. Sinds 2019 daalde die op Zuid met bijna een derde harder dan elders in Rotterdam. En ieder jaar wordt het slechter. In 2025 was de uitstroom naar werk 46% en was de voorsprong weg. Vorig jaar daalde het bestand met 48 uitkeringen om in 2031 op tienduizend uit te komen. Het doel zijn er gemiddeld ruim 450 per jaar nodig aan uitstroom. We gaan dus zo ongeveer tien keer te langzaam. En ook de vorige doelstelling werd gemist,. Dus een paar vragen. Hoe verklaart het college dat de uitstroom naar werk op Zuid harder daalt dan elders? En bij welke groep is het die terugval?. En nu? De aparte afspraken over activering zijn weggevallen. Wat gaat het college in 2027 anders doen voor mensen op Zuid die al jaren in de bijstand zitten? Drie acht Het college tienduizend
▶ 0:37:20uitkeringen in 2031 nog steeds haalbaar? Zo ja, welke concrete maatregelen moet voor die ferme versnelling zorgen?. En de laatste? De rapportage noemt duurzame uitstroom als doel. Kan de wethouder per traject laten zien hoeveel deelnemers werk vinden? Hoeveel na een jaar lang nog steeds werken en hoeveel er financieel op vooruitgaan. We moeten echt anders gaan handelen. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de Heer die ineens spreekt namens Leefbaar Rotterdam. Dank u wel, voorzitter. Ik heb. Een setje vragen. Aan alle wethouders. Één. Wat vinden de wethouders de meest positieve ontwikkeling sinds de vorige voortgangsrapportage? Twee. Over welke ontwikkelingen maken de wethouders zich de meeste zorgen? Drie Op pagina 31 staat een schrikbarende stijging van het aantal voortijdige schoolverlaters, zeker in vergelijking met de rest van Rotterdam. En in vergelijking met de G4. Wat ligt er volgens de
▶ 0:38:23wethouder Postma hieraan. Ten grondslag? Vier. In Charlois is het lerarentekort in het primair onderwijs in één jaar tijd gestegen van 16% naar 26%. Hoe kan dat?. De andere vragen zijn eigenlijk al gesteld. Dan heb ik nog. Oh ja, in wijken die ge meer ge. Gentificeerde wijken, zoals bijvoorbeeld Katendrecht of delen van de Afrikaanderwijk, scoren alle categorieën iets beter. Dat lijkt een goede ontwikkeling, maar in hoeverre profiteren de meest kwetsbare gezinnen hiervan? Want het NPRZ is natuurlijk opgericht om het verbeteren van de positie van kwetsbare groepen. Maar de verbeterde resultaten zien we vooral in wijken waar meer kapitaalkrachtige bewoners zijn gaan wonen. Dus mijn vraag is eigenlijk bereiken we de mensen voor wie het NPRZ oorspronkelijk bedoeld is, op een effectieve manier en in zijn algemeenheid? Hoe kijken de wethouders aan tegen het fenomeen van gentrificatie? Wat zijn de voordelen en
▶ 0:39:26wat zijn de risico's?. Dat waren mijn vragen. Dank u wel. Dank u wel. Ik zie een interruptie van de heer Izaäk. Dank u wel, voorzitter. Ik ben eigenlijk benieuwd of Leefbaar. Gentrificatie als iets goeds ziet of iets slechts ziet. Goede vraag. Dank u wel. De reden van mijn vraag is omdat ik bij de voorbereiding hier. Twee kanten van zag. Ik kan me voorstellen dat als er meer kapitaalkrachtige mensen in een wijk gaan wonen, dat dat de hele wijk als het ware kan optillen. Maar die mensen, die komen wel in de plaats van mensen die daar eerder wonen. En dat is niet waarvoor NPRZ ooit bedoeld was. Dus in deze fase van beeldvorming. Ben ik me nog aan het oriënteren daarop en ben ik ook benieuwd wat de wethouder daarvan vindt. Dan kijk ik de commissie rond. Wie mag ik het woord geven? De heer Budding namens de SP.
▶ 0:40:30Dank u wel, voorzitter. Uhm. Ik zal me alleen richten op de pijler wonen. En de SP geeft het NPR-C en de voortgangsrapportage voor 2022 een dikke onvoldoende. Ik ga er via drie blokjes op in om te beginnen met het blokje over probleemdefinitie, programmadoelen en de strategie. Het NPS ziet of de SP heeft fundamentele problemen met onderliggende probleem definitie van het NPRZ. De NPS ziet de samenstelling van de woningvoorraad. Als de oorzaak van de leefbaarheidsproblemen in de wijk en de gemengde wijk als de oplossing. Zij stellen de scores van de wijk voorop en zijn tevreden als er vooruitgang in de statistieken van de wijk is. Dat leert ons alleen weinig tot niets over de voortgang, de vooruitgang voor de verschillende groepen bewoners in de wijk, in het bijzonder voor de bewoners die te maken hebben met structurele kansenongelijkheid en achterstand. Helaas wordt een politieke discussie hierover steevast aan de kant geschoven met de opmerking dat is nou eenmaal het doel en het beleid. De SP verwerpt dat en wil de discussie graag aan. Beter op driekwart gekeerd dan ten hele gedwaald.
▶ 0:41:31Dus ik heb daar een paar vragen. Is de wethouder bereid om eindelijk onderzoek te doen naar de validiteit van de problemen? Definitie van NPRZ en daarmee naar de raad te komen en de discussie aan te gaan?. De SP heeft in aansluiting hierop ook fundamentele problemen met de basisstrategie van het NP zit. Die is gericht op opwaartse differentiatie. Dat is in onze ogen een asociale strategie die huidige bewoners met een laag inkomen die een betaalbare woning zoeken uit hun wijk jaagt. Dat laat de praktijk ook zien. Wat vindt de wethouder ervan dat de actuele NPS strategie de huidige bewoners met een laag inkomen de wijk uit jaagt? En vindt de wethouder dat een gewenst effect?. De wetenschappers vertellen ons verder dat de statistische doelen en indicatoren van het NPS op de pijler wonen te abstract en onbruikbaar zijn, omdat ze niets concreets zeggen over de echte oorzaken en de verbetering van het leven van de inwoners in de NPS wijken, en geen causaal verband hebben met de onderliggende problemen. Een paar vragen. Deelt de wethouder deze mening en wil de wethouder zich sterk maken om doelen en indicatoren te formuleren voor de pijler wonen, die daadwerkelijk
▶ 0:42:34de causale verbanden naar de onderliggende problemen in beeld brengen? En de SP sluit zich wat dat betreft aan bij de vragen die Pro hier eerder over heeft gesteld. Dan mijn tweede blokje over de rapportage. De SP is van mening dat deze rapportage van de NPS een ontoegankelijke, ondoorzichtige en onoverzichtelijke brij informatie is die niet inzichtelijk maakt welk geld waarheen gaat en welk effect dat oplevert. We hebben voor. We hebben de de rapportage ook besproken met een aantal bewoners en dat was een zeer bevreemdende ervaring. Mijn vraag aan de wethouder is dan ook wat haar mening is over de kwaliteit van de rapportage, en of zij daar tevreden mee is en op welke onderdelen zij ruimte ziet voor verbetering. In de rapportage ontbreekt het volgens de SP vooral over aan een degelijke analyse van de tegenvallende effecten en van de relaties tussen de oorzaak van de problemen en de gevolgen van de maatregelen. Daardoor is het in feite onmogelijk om te sturen, omdat we niet weten welke maatregel welk effect heeft en wat die maatregel heeft gekost. Het in beeld brengen van de impact van het beleid blijft beperkt tot het opnemen en uitdraaien.
▶ 0:43:37En wat van wat? Uitdraai van de Leefbarometer en het Rotterdamse wijkprofiel, zonder dat er gepoogd wordt een verband te leggen tussen de outputgegevens en deze beelden. Kan de wethouder toelichten wat haar eigen analyse is van de belangrijkste oorzaken voor het niet halen van de doelen op de pijler wonen. En hoe tevreden bent u eigenlijk zelf over de bereikte woondoelen van het NPRZ, die allemaal diep rood onderaan bungelen?. We hebben ook vragen over wat het NPZ concreet betekent en heeft betekend voor de mensen die nu wonen in de NPS wijken. En het probleem is alleen dat op dit moment dit soort feiten ontbreken, terwijl dit voor de SP bepalend is voor de te kiezen richting voor het vervolg van het NPS. En het gaat bijvoorbeeld over antwoorden op vragen als Waar gaat een vertrekkende huurder van een sociale woning naar toe? En welk soort woningen en welke locatie? Hoeveel van de huidige bewoners die verhuizen blijven in hun eigen buurt of wijk? Hoeveel vertrekken er naar elders, buiten de wijk of buiten Rotterdam? En wat gebeurt er met hun woonlasten, leefomstandigheden en sociale netwerken?.
▶ 0:44:40Daarover de volgende vragen. Kunt u deze vragen beantwoorden? En zo niet, bent u bereid om hier onderzoek naar te laten starten en de opbrengst daarvan terug te koppelen naar de raad. En bent u het met de SP eens dat dit belangrijke informatie is die mede richting moet geven aan het programma?. Mijn laatste blokje gaat over de betrokkenheid van bewoners. Ons favoriete onderwerp. NPS moet ook bewoners meer gaan betrekken. En wat de SP nu heel veel van bewoners uit de wijk hoort is we mogen ons zegje doen, maar ze nemen het alleen mee als het in hun lijn past. En als het er niet in zit, dan leggen ze het naast zich neer. Nou, ik ben geboren in Carnisse en dat doet pijn aan mijn Rotterdamse hart als ik dat hoor. Bijstelling van het beleid vraagt om moed om echt naar bewoners te luisteren. En bewoners echt betrekken vraagt om een cultuuromslag bij het NPRZ. Daarom de vraag hoe kijkt de wethouder naar wat er nodig is om bewoners een plek aan tafel te geven en te zorgen dat het NPRZ luistert naar de bewoners?. We maken een stap naar het burgerberaad. De eerste Burgerberaad NPS heeft ook adviezen uitgebracht over wonen en zegt dat dit één van hun vijf. Dat hebben daar ook.
▶ 0:45:40Geef daarbij aan dat het één van hun belangrijkste adviezen is. En mijn vraag is wat wil de wethouder dat er gebeurt met deze adviezen?. En is de wethouder bereid om in het binnen het bestuur van NPS te pleiten voor een burgerberaad, dat het helemaal gaat over wonen?. In mijn tijd ga ik mijn laatste vraag stellen. Er is nog een rekenkameronderzoek uh gaande op dit moment. Uhm, in hoeverre interventies binnen de pijler wonen en de woningvoorraad en buitenruimte hebben verbeterd. En de uitvoering van dit onderzoek loopt parallel met het opstellen van het uitvoeringsprogramma. We willen graag weten of de wethouder komt toelichten hoe de wethouder borgt dat de uitkomsten van dat rekenkameronderzoek meegenomen worden in de nieuwe uitvoeringsprogramma. En is de wethouder het met de SP eens dat afronding en vaststelling van het uitvoeringsprogramma pas kan plaatsvinden na publicatie van het rekenkameronderzoek?. Dank u wel. Daarmee bent u ook direct door uw tijd heen, meneer Budding. Ik kijk de commissie rond. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Maassen?.
▶ 0:46:42Ja, dank, voorzitter. Ik doe mijn bijdrage namens mijn collega Emurink, die net voor een weekje en geen raadslid en ook geen burger commissielid is. Maar hij wordt volgende week weer geïnstalleerd en we zijn blij dat we hem weer mogen verwelkomen. En excuus dat ik iets later was, want ik kon niet eerder aansluiten bij de commissie. Dus. Vergeef me als ik wat dubbelingen misschien. Deel. Dan over het NPS programma. We hebben het vandaag. Wat D66 betreft is het heel erg belangrijk om realistisch te zijn binnen het NPS programma, wat er allemaal nog bereikt kan worden. En daar zal ook de lijn van mijn bijdrage op toezien. In de stukken lezen we een barrage van cijfers,. Maar er uit trekken en concluderen hoe het nou echt met het NPRZ gaat, is nog niet zo eenvoudig. En mijn fractie had persoonlijk een lijn vanuit het college verwacht met een eigen appreciatie over hoe
▶ 0:47:45het college er nou tegenaan kijkt, hoe we ervoor staan. En dat willen we alsnog aan de wethouders vragen. Voor D66 kan in ieder geval geconstateerd worden dat een aantal van de doelstellingen die we hebben opgenomen zeker wel stevig verbeterd zijn, maar er ook zeker nog wat doelstellingen zijn die achterlopen of zelfs achteruit zijn gegaan. En opvallender is dat op het totaal van de doelen, we nog het meest achterlopen op de pijler wonen. Daarbij wordt in de collegebrief meegegeven dat we aan de slag zijn gegaan met de resultaten van de adviescommissie van Van Rhijn, en dat daarbij een aantal trajecten echt beter zijn gaan lopen. En dat is natuurlijk fijn dat dat het geval is. Maar in de laatste vijf jaar van een programma de vertraging van vijftien jaar inhalen, dat voelt enigszins onrealistisch.. En daar stellen wij dus ook vragen bij, want de Voortgangsrapportage stelt dat bij de pijler wonen geen zorgen zijn over het behalen van de doelen, maar dat de stand voor de meerderheid van
▶ 0:48:49deze doelen in het rood staat. Dus toch een reflectie van het college, of ze nou daadwerkelijk. Dit realistisch acht.. Ehm,. En hoe verwacht de wethouder dan dat we die achterstand van vijftien jaar dan in die vijf jaar gaan inhalen? Hoe hebben we,. En in het bijzonder hebben we dan ook de vraag hoe zorgen we ervoor dat we ook de focus houden op de jonge Rotterdammer die een woning zoekt op Zuid? Ehm, eh en ehm. En ook de jonge gezinnen. Verder is in de technische sessie aangegeven dat de inzet op wonen cruciaal is voor de andere doelstellingen. Dus dat geeft eigenlijk alleen nog maar meer gewicht aan de inzet op die pijler wonen. En wij zijn benieuwd of de wethouder het beeld deelt dat de wonen, de woon doelen, cruciaal zijn voor het behalen van de doelen op school en werk. En ook wordt mijn fractie daarbij graag. Hoe de relatie dan tussen de stagnaties of de werkdoelstellingen en hoe dit zich verhoudt tot
▶ 0:49:52de grote verhuis genegenheid. Dus de wil om te verhuizen en. Dan de schooldoelstellingen. Daarbij zien we duidelijk terug dat er. Tot onze terugconclusie een achteruitgang heeft plaatsgevonden. En voor mijn fractie is de achterblijvende jongeren met een startkwalificatie ook al echt een hele grote bron van zorg. Want wij zien de startkwalificatie wel echt, ook als de start voor ook je werkende leven en. Werken is, zo zei de vorige wethouder. Werk en inkomen. Geweldig, want dat brengt ook heel veel goeds voor een mens, behalve een goed salaris. We zien in de cijfers namelijk weer een stijging. Van de uh uh. Die achterblijvende startkwalificatie horen we graag van de wethouder. Wat is dan de reden? Want een verklaring hiervoor mist in de stukken. En wat kunnen we er aan doen om ervoor te zorgen dat deze. Dat we deze
▶ 0:50:55trend keren en dat we ervoor zorgen dat die startkwalificatie cijfers weer omhoog gaan, omdat dat echt het fundament is wat ons betreft om ook de jonge generatie een bloeiende toekomst te geven in Rotterdam. Om dan binnen het schooldomein te blijven, zie je op het fundamentele referentieniveau dat er een teruggang is in de scores, waarbij NPS en de focus wijken ook harder achteruit zijn gegaan dan de G4. Graag een verklaring van de wethouder. Ligt de oorzaak hierbij op school, bij de thuisbasis,. Onveilige omgeving of zijn er nog andere redenen? armoede, schulden waar we aan zouden moeten denken. En dan nog een andere zaak waar mijn fractie graag aandacht op wil. Want wat betreft de veiligheid. Zien we eigenlijk alleen dat inderdaad het subjectieve niveau, en dat zien we breder in Rotterdam een achteruitgang heeft en niet de objectieve.
▶ 0:51:58En dat is een hele ongemakkelijke constatering. Maar wij zijn ook heel erg benieuwd naar het beeld van het college daarbij. Hoe komt dat nou? En hoe komt nou dat die ervaren veiligheid zo ver uiteen loopt? Met de objectieve veiligheid. Dan? Tot slot, en ik heb dat ook hier gehoord, is de samenwerking met maatschappelijke organisaties. Mijn fractie is daar kritisch op. Want ja, we lezen het een beetje alsof het bestuur bijna actief haar best doet om de samenwerking niet te hoeven opzoeken. Er is een praktische uitwerking waar de raad dan later nog over geïnformeerd wordt. Maar zoals gezegd,. We gaan de laatste jaren in en. Dat betekent dat dit toch het moment is, ook voor dit programma, om eindelijk echt een keertje met die maatschappelijke organisaties te gaan praten. En ja, volgens mij. Is het
▶ 0:53:00ook niet zo heel erg moeilijk om dat voor elkaar te krijgen. Dit is een motie geweest uit notabene 2022. We zitten nu in 2026,. Dus toch ook wel echt het dringende beroep. Wanneer wordt dit nou echt goed geregeld? Tot slot. Ehm, ja, we zien dus. Al echt wel een aantal zaken waar we tevreden over kunnen zijn, Maar richting de afronding van het NPRZ programma verwachten we ook dat er realisme zit in de doelstellingen die we wel en niet kunnen halen. En dat realisme kunnen we niet goed terugleiden uit de stukken. Dank u wel. Dank u wel. Dan de heer De Vries. Dank u wel, voorzitter. Het is de eerste keer. Deze raadsperiode dat wij. Integraal spreken. Over het. NPRZ. En dat is belangrijk. Want de opgaven. Zijn gewoon enorm groot. En zoals al meerdere. Keren aangestipt, de resultaten. Blijven. Gewoon echt. Serieus. Achter. Het MBS brengt.
▶ 0:54:00Verschillende. Maatschappelijke partijen bij elkaar. Woningcorporaties, werkgevers, scholen, zorginstellingen, noem het maar op. En ze hebben allemaal. Een eigen verantwoordelijkheid aan de ontwikkeling van Zuyd. Maar dan wel met het programmabureau voorop. In de christendemocratische traditie noemen we dit gespreide verantwoordelijkheid. Dat alle. Entiteiten een eigen verantwoordelijkheid hebben. En dat draait om samenwerking in de. Volle breedte van de samenleving. En de overheid heeft daarin een belangrijke rol. Maar moeten we niet al het heil in in vinden? In eerdere besprekingen hebben wij als CDA fractie steeds benadrukt hoe belangrijk het is om te luisteren naar alle maatschappelijke organisaties en initiatieven die diep geworteld zijn in het sociale weefsel op Zuid. De gemeenschap. De gemeenschapskracht is ook echt enorm groot, blijkt uit alle rapporten die ik daarover heb gelezen. En die gemeenschapskracht moeten we. Gewoon veel beter gaan benutten en daarmee versterken. Dat betekent in eerste instantie dat we hen nadrukkelijk moeten benoemen de erkenning en waardering te geven.
▶ 0:55:03Maar dat vraagt ook om een serieuze plek aan tafel. Maatschappelijke organisaties moeten daadwerkelijk zeggenschap hebben. In en in staat worden gesteld om hun rol, die zij heel goed kunnen om te vervullen. Zij kennen de wijk, zij weten wat er speelt en zij beschikken over een groot netwerk van betrokken bewoners. Daarom mijn vraag hoe zorgt de wethouder ervoor dat. Dat de maatschappelijke organisaties binnen het NPS niet alleen worden gehoord, maar ook daadwerkelijk invloed hebben op beleidskeuzes en prioriteiten?. In de voortgangsrapportage lezen wij op pagina veertien dat er nog nagedacht wordt over hoe, hoe daar vorm aan kan worden gegeven. Dit is echter elk jaar dat wij bij het bespreken van NPRZ hierom vragen. En waarom zijn er nog steeds geen stappen ingezet?. Tekenend vinden wij dan ook dat er bij een. Bij een grote netwerkborrel de maatschappelijke organisaties ook gewoon vergeten zijn om uit te nodigen. Dat geeft misschien ook een beetje de agenda die misschien ergens achter zit aan. En ja, het lijkt ook door te dringen dat ook ook niet door te dringen dat daarmee de kracht van de sociale basis voor het
▶ 0:56:06succes van Zuid en NPS programma, dat die er echt is. We zijn benieuwd hoe deze,. Hoe het nieuwe college hiernaar kijkt en ook het tempo waarop dit onderwerp wordt opgepakt. Ja, ja, voor het CDA is dit gewoon echt niet. Ja. Is het echt zeer onder de maat?. En welk concreet beleid voeren het college om het sociale weefsel te versterken op Zuid? En dat gaat om structurele ondersteuning, maar ook financiële ruimte en het verminderen van bureaucratische bureaucratische belemmeringen voor lokale initiatieven. Ehm. En dan? Nou, dan het stukje over wonen. Hoeveel tijd heb ik nog? Het werkbezoek dat we brachten. Gezamenlijk met de beide commissies werden wij. Met het. Stukje wonen werden we langs een verdunningsproject geleid, wat toch vrij opmerkelijk was. En die verbazing hadden we ook wel. Eh eh ja, zeer. Dat merk ik ook wel bij meerdere partijen, dat het de Tarwewijk was, het voorbeeld waar we langs gingen.
▶ 0:57:08En dat is op slechts een kwartier fietsen van het centrum van Rotterdam. En dan wordt het als een succes gepresenteerd dat daar is verdund. Ja, dat lijkt mij niet een hele goede besteding van van middelen. En mijn vraag is ook hoe reflecteert de wethouder hierop? Ja, op dit beleid. En ook dat wij dan zo'n een jaar in de nieuwe raadsperiode dit als succes Voorgeschoteld krijgen. Krijgen. Dan. Het. Het tweede punt op basis van. Op. Wat betreft de leegstaande woningen. De heer Van Eieren heeft al het een en ander hierover gezegd. Daarbij sluit ik ook aan. Zolang de woningen in gemeentelijk bezit zijn, moeten er wat mee en is niks doen eigenlijk ook geen optie. Daarom is het wel denk ik belangrijk dat we daar een. Echt 111 concreet plan op hebben. Dan sla ik een stukje over. En dan nog aandacht voor de misstanden die op Zuid zijn die we in de commissie bouwen, wonen al meerdere malen besproken. Is het misschien. Ik weet niet. Ziet de wethouder mogelijkheden om ook MBS middelen in te zetten voor een intensievere handhaving op de huur, misstanden en zo ja, welke
▶ 0:58:11mogelijkheden zijn dat om de handhavingscapaciteit daadwerkelijk te vergroten? Ook omwille van de tijd sla ik het stukje over particuliere woningbouwprojecten over. Ik wil alleen wel benadrukken dat het uitgangspunt wat ons betreft is dat het geld wat echt om veel geld gaat. Dat het. En dat dat geïnvesteerd wordt in de volkshuisvesting en daar dat ook in blijft. Dus niet dat we het stoppen in private projecten en dat het geld vervolgens niet meer geïnvesteerd gaat worden, zoals bijvoorbeeld bij corporaties wel gebeurt. Dat zijn non-profit organisaties. Zij kunnen dat goed. En we hopen dat ook echt te kunnen gaan zien in het beleid. Dat was het dan voor nu. Dank u wel. Dank u wel. Dan is het woord aan de heer Van der Hoeven en daarna de heer Amoureus. Ja, dank u wel, voorzitter. De VVD wil uh, dat Zuid vooruitgaat. Het MBS zit inmiddels in z'n vijftiende jaar en we blijven een groot voorstander van dit
▶ 0:59:12programma. Want een sterk Zuid is een sterk Rotterdam. Maar wie de pijler veiligheid leest en er is helaas niet veel te lezen. Daarbij zie je twee verschillende verhalen. Criminaliteitscijfers dalen, maar bewoners voelen zich helaas steeds onveiliger. En als iemand die ook op Zuid woont, kan ik dat ook beamen. Zeker als je dan bijvoorbeeld naar IJsselmonde kijkt. Waarin er ook schietincidenten waren geweest, waarin aanranders zijn geweest, waarin je. Allerlei onveilige situaties meemaakt. Dan kan ik dat gevoel ook wel beamen. En we zien dat ook in die veiligheidsbeleving. Score van Zuid. Want die zitten tussen de 47 en 65 punten in, terwijl het Rotterdams gemiddelde 87 punten is. Daar gaat toch echt niet iets, iets niet helemaal goed. Vorig jaar vroeg de VVD al welke extra inzet nodig is om dit gevoel, dat veiligheidsgevoel, te verbeteren. Nadat antwoord zien we dus nog niet terug. Want als je naar de output kijkt twee van de
▶ 1:00:1522 interventies, staan er vijftien op oranje of rood. Dat is gewoon bijna het hele rijtje interventies. En daarom hebben wij drie punten die we even willen aanhalen. Als eerste. Veiligheid. Het is het absolute fundament voor een prettige woonomgeving. Voor vooruitgang en ontwikkeling. Daarom zijn we natuurlijk ook blij dat de pijler veiligheid in de voortgangsrapportage als basis pijler wordt omarmd. Veiligheid is namelijk een voorwaarde voor andere pijlers zoals wonen en werk. Tegelijkertijd hebben wij zorgen over het gebrek aan evaluatie van deze basis pijler. We lezen dat er nog onvoldoende cijfers zijn om deze pijler veiligheid goed te evalueren. Daarom de volgende vraag aan de wethouder Welke cijfers heeft de wethouder nog nodig en wanneer verwacht de wethouder deze cijfers te hebben? En wanneer kan de pijler veiligheid wel goed
▶ 1:01:17worden geëvalueerd? Voor de VVD is de pijler veiligheid essentieel om Zuid vooruit te helpen. Dan voorzitter de wijkrechtspraak. De wijkrechtspraak kan zorgen voor een duurzame. Voor duurzame oplossingen. Vooral voor personen met meerdere problemen. Het voorafgaande overleg tussen professionals en en de advocaat van de verdachte lag eind 2025 stil. Dit kwam zoals laatst doordat een wettelijke grondslag voor het delen van informatie ontbreekt. Inmiddels gaat het overleg dan voorlopig wel weer door, maar dan alleen als de verdachte daar toestemming voor geeft. Dit is frustrerend, voorzitter, want hiermee wordt een bijdrage aan een veilige wijk belemmerd. Het verstoort rechtspraak. En daarom ook de vraag aan de wethouder. Kan de wethouder hierop reflecteren?. Dan de cijfers over de wijkrechtspraak. Volgens de voortgangsrapportage onderzoekt de WODC
▶ 1:02:19hoeveel mensen na een week rechtspraak opnieuw de fout ingaan. De cijfers zouden dit jaar beschikbaar zijn. Daarom vraag aan de wethouder wanneer krijgt de raad deze cijfers en kunnen de recidivecijfers van wijk rechtspraak worden vergeleken met die van de reguliere rechtspraak? Daarmee kan hopelijk worden aangetoond dat wijkrechtspraak werkt. Dan handhaving. Dat is dan voor ons ook het laatste punt dat we vandaag daarover aanhalen. Voorzitter. Want in Feyenoord zijn 72 ondernemingen gecontroleerd. Bij maar liefst 59 ondernemingen werden bijzonderheden aangetroffen. Dit zijn natuurlijk forse en schrikbarende aantallen. Daarnaast steeg het aantal feiten met drugshandel met 30%. De rapportage zegt dat de inzet op winkelstraat is teruggelopen. Dit ten opzichte van de start van het plan. Ook lezen we dat de problematiek om meer investeringen vraagt. Daarom dus dan weer drie vragen aan de wethouder.
▶ 1:03:21Hoe duidt de wethouder deze ontwikkelingen? Zijn de beoogde extra boa's hiervoor inzetbaar? En wat doen we in de tussentijd om ongewenste activiteiten te stoppen?. En dan afrondend. Voorzitter. Het is dus duidelijk voor de volle, hopelijk aan iedereen dat de VVD het hartstikke belangrijk vindt dat veiligheid op Zuid verbeterd wordt. Want zo creëren we een fijne wijk waar mensen prettig kunnen wonen, ook kunnen gaan werken en ook hun kinderen veilig naar school kunnen sturen. Veiligheid is het absolute basis voor een veilige en vrije samenleving. Zeker op het mooie deel waar ik woon. Rotterdam-Zuid. Dank u wel, voorzitter. Nog niet helemaal. U heeft een interruptie van de heer Lauwers. Ja, voorzitter. Ik begrijp dat de VVD veiligheid belangrijk vindt, maar er zitten heel veel meer pijlers in dat NPRZ. Het valt mij op dat u daar verder helemaal niets over zegt. Heeft dat een reden?. De heer Van der Hoeven. Eh, nou, da's een hele goeie vraag, voorzitter. Nou, kijk, heel veel is natuurlijk al aangehaald.
▶ 1:04:23Iedereen haalt hier natuurlijk wonen aan en iedereen haalt hier ook onderwijs aan. En dat zijn ook zeker hartstikke belangrijke pijlers waar er ook echt wel wat over te vertellen valt. Maar ik hoor maar heel erg weinig over veiligheid. En dat is dan ook wel iets wat wij hadden ingeschat. En dat is dan ook wel de reden waarom de VVD daar op focust. En wij denken ook dat zonder. En dat is ook wat ik aanhaal in die. In die rapportage zie je dus ook geen evaluatie van veiligheid. En we kunnen zoveel sleutelen aan werk, inkomen, wonen. Maar als mensen zich niet veilig voelen op Zuid gaan ze er weg. Als Zuid niet veilig is, dan gaan mensen. Ook daar niet terug naar toe komen. Iets wat ik ook wel heel gaaf vind Als mensen die op Zuid zijn vertrokken naar de randgemeenten weer terugkomen naar onze prachtige stad. dus vandaar dat wij veiligheid eventjes flink onder de loep nemen. Dan geef ik het woord aan de heer Amoureus en die spreekt namens de ChristenUnie.
▶ 1:05:27Dank u wel, voorzitter. Ook ik herken mij in eerdere bijdrages. De voortgangsrapportage laat zien dat er op Rotterdam-Zuid stappen worden gezet, maar ook dat er hardnekkige achterstanden blijven bestaan. Zo is het lerarentekort nog altijd groter dan gemiddeld. In Rotterdam liggen de inkomens lager en zijn er nog steeds te veel jongeren die perspectief missen op een kansrijke opleiding en werk. Nu snap ik dat de uitdaging ook groot is, maar we investeren al vijftien jaar in het NPRZ. Dat roept bij mij de vraag op of dezelfde vraag op die andere partijen stellen,. Namelijk bereiken we met deze investeringen voldoende resultaat en profiteert de huidige bewoner hier daadwerkelijk van?. En ook is het voor mij niet helemaal duidelijk of de positieve veranderingen die er zijn, door inzet van het NPS teweeg worden gebracht, of door andere factoren. En. Uhm,. Daar dacht ik een beetje aan. Nu ik dit verder las en ook van de afgelopen jaren een beetje probeerde door te spitten. Uhm. Het is een beetje een cliché, maar iets toch? Wat ik mezelf af en toe afvraag als ik bezig ben met iets wat doe ik vandaag, zodat
▶ 1:06:28morgen anders is dan gisteren? En zo ook wat wordt komend jaar gedaan? Zodat. Of wat? Wat wordt vandaag aangepakt zodat komend jaar anders zal zijn dan afgelopen jaar? Ga er zo ook bij het college alarmbellen af. Of behouden we dit vandaag omdat het gister behouden werd?. De kernvraag is dan ook voor mij hoe kan het college na vijftien jaar neerzet, aantonen dat de forse investeringen daadwerkelijk leiden tot duurzame verbetering van de kansen van bewoners op Rotterdam-Zuid? Die zal ik zeker herhalen. Die vraag. En wanneer vallen de verbeteringen dermate tegen dat er radicale verandering op het project als noodzakelijk wordt gezien?. En dan wat gerichtere vragen over dag programmering. Hoe maakt het college inzichtelijk dat de dag programmering daadwerkelijk leidt tot betere leerresultaten en meer kansengelijkheid. En tot war wordt het opschalen van programmering als effectief gezien en gemeten? En wanneer is er genoeg? Of wordt er gewoon. Worden er gewoon langere lesdagen gemaakt omdat dat resultaten zijn? En hoe meten we wanneer dat
▶ 1:07:28nog relevant is? Over mbo en de arbeidsmarkt vroeg ik me af hoe het college ervoor zorgt dat meer jongeren instromen in kansrijke mbo opleidingen en deze succesvol afronden, Want dat leek een doel. En ook al gaan er meer mensen naar het havo, havo of vwo. Was een van de. Doelen dat kansrijke opleidingen meer. Dat daar een grotere doorstroom naar toe was. Het aantal dat een technisch mbo diploma behaald neemt alleen af. Dus ik was even benieuwd hoe dat. Hoe het college dat gaat veranderen. Ik vroeg me ook af hoe we. Hoe Ik weet of hoe. Het college weet dat het MBS zich niet rijk rekent met resultaten die uit andere factoren, zoals bijvoorbeeld gentrificatie, voortkomen. Hoe voorkomt het college dat we miljarden investeren in maatregelen waarvan we niet weten of ze daadwerkelijk effectief zijn? Hoe krijgen bewoners daadwerkelijk invloed op de prioriteiten en uitvoering van het NPRZ, in plaats van alleen achteraf geïnformeerd te worden? En hoe beoordeelt het college de kosteneffectiviteit
▶ 1:08:29van de woningaanpak en welke alternatieven zijn er onderzocht?. Uhm. Ja, dan nog één keer mijn eerste vraag hoe kan het college na vijftien jaar NPS aantonen dat de forse investeringen daadwerkelijk leiden tot duurzame verbetering van kansen voor de van de kansen van bewoners op Rotterdam-Zuid? Dank u wel. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw Gomes namens Denk. Ja. Dank, voorzitter. Een peer zegt ja, zoals. Velen dit al hebben gezegd, al. Vijftien. Jaar. In. Rotterdam-Zuid. Maar er is nog steeds veel kansenongelijkheid. En nog steeds. Achterstand in vergelijking met andere delen van de stad. Het programma loopt officieel nog vijf jaar. Maar ja, wat gaat er in die vijf jaar fundamenteel verbeteren voor de bewoners op Zuid? Er is de afgelopen vijftien jaar te weinig gedaan voor de gewone Rotterdammer op Zuid. Er is weinig resultaten te zien. Waar hopelijk in de voor de laatste vijf jaar misschien een nieuwe visie iets anders bedenken, zodat we het toch nog kunnen behalen voor de voor
▶ 1:09:32de Rotterdammers op Zuid. Als we kijken naar bijvoorbeeld naar de pijler school, dan zien we dat in heel het gebied een lerarentekort is van 19% en stedelijk ligt dit gemiddeld op 1505. Het is een fors verschil. En waarom blijft het college dan vasthouden aan het wegbezuinigen van de aanpak van lerarentekort? Het gaat de gemeente dan doen om dit lerarentekort aan te pakken. En hoe kunnen de kinderen op Zuid zich verder ontwikkelen als de basisschool geen leraren zijn om les te geven? En verder is er een norm vastgesteld van tien Loopbaanoriëntatie en begeleiding activiteit per school te organiseren voor de groepen zes, zeven en acht. We zien dat slechts 24 scholen voldoen aan deze norm. Hoe kan dat? En wat gaat de wethouder doen om ervoor te zorgen dat alle scholen in het NPRZ gebied gaan voldoen aan deze norm?. Verder is het aantal studenten dat succesvol hun mbo opleiding afgerond is. Dat is gedaald. En wat is de reden van deze daling? En hoe gaat het college ervoor zorgen dat er hopelijk meer studenten succesvol hun studie afronden? En dan bij de Pijler
▶ 1:10:33wonen? Ik denk dat deze vraag al wel was gesteld. Je ziet dat. Een groot deel van de nieuwbouw wordt weer betrokken door bewoners die op Zuid wonen volgens mij. Bovendien 52% is er zicht op de mensen die wel weggaan uit Zuid. En waar gaan deze mensen naar toe? En wat zijn de redenen van deze mensen op Zuid te verlaten? En dan is het even kijken. Pijler werk. De doelstelling van 2025 is niet gehaald. Waar ligt dat aan? En hoe zorgen we ervoor dat deze doelstelling in het vervolg wel wordt behaald?. We hebben ook gezien dat er een burgerberaad is Georganiseerd voor de mensen uit Rotterdam-Zuid. En de vraag is wat gaan we nu met die uitkomsten doen? En wat gaat NPRZ nu anders doen? En tot slot de pijler veilig. Er zijn. 72 ondernemingen gecontroleerd in Feijenoord en bij een aantal ondernemingen zijn bijzonderheden geconstateerd. En onze vraag is dan om wat voor bijzonderheden gaat het? En waar moeten we dan aan denken? En hoe zijn specifiek deze ondernemingen geselecteerd en wat zijn de
▶ 1:11:34criteria? En is dit iets wat we wat er verder uitgebreid gaan worden? En zo ja, waarom? Tot zover. Dank u. Wel. Dan ga ik het woord geven. Aan de heer Isaac. Van BIJ1. Dank u wel, voorzitter. Ik zal het eerst over onderwijs en burgerparticipatie hebben en vervolgens mijn collega, de heer Carlas, het zou overnemen van mij om het overwonnen te hebben. Allereerst onderwijs. Nou, we zijn onlangs door het NPRZ meegenomen op werkbezoek naar School op Zuid. Om te zien hoe de dagprogrammering in de praktijk wordt uitgevoerd. En het was oprecht een best positieve ervaring en goed om te zien. Maar tegelijkertijd vragen we ons af in hoeverre die positieve ervaringen ook gelden voor andere scholen op Zuid. Want we lezen namelijk dat scholen uitdagingen ervaren als het gaat om dagprogrammering. Dus daarom willen we van de wethouder weten hoeverre de positieve ervaring die wij tijdens ons werkbezoek hebben gezien, ook gelden voor andere scholen op Zuid? En in hoeverre worden de knelpunten meegenomen bij het verbeteren van dagprogrammering? En het benadrukt zelf dat de
▶ 1:12:35dagdroomeringsprogramma moet aansluiten bij de behoeften van leerlingen en omstandigheden van de school. Maar hebben scholen ook daadwerkelijk voldoende middelen en ruimte om de dagprogrammering naar eigen inzicht vorm te geven? Of blijven zijnde praktijken te afhankelijk van externe aanbieders die niet altijd aansluiten bij wat hun leerlingen,. De leerlingen van bepaalde scholen nodig hebben. Burgerparticipatie. Het NPRZ bestaat inmiddels zo'n veertien jaar. En toch lezen we in de voortgangsrapportage dat er nog altijd worden gewijd aan het versterken van de samenwerking met bewoners en maatschappelijke organisaties. En dat vinden wij toch wel heel erg opmerkelijk. Als je als doelstelling hebt om om Zuid Vooruit te helpen, dan moet je wat ons betreft beginnen bij de mensen die er al wonen. Niet pas wanneer er al een heel eind op weg zijn met het programma kan de wethouder hierop reflecteren. En waarom heeft het zo lang geduurd voordat de betrokkenheid van bewoners en nadrukkelijk een plek binnen het NPS heeft gekregen? Dan het Burgerberaad op Zuid. Daar zijn 25 adviezen uit voor voortgekomen. We zijn inmiddels zes maanden verder. Kan de wethouder aangeven in hoeverre deze adviezen inmiddels zijn
▶ 1:13:36overgenomen en wat er concreet mee is gedaan? Want we lezen ook dat alleen adviezen worden uitgevoerd die haalbaar en realistisch zijn. Maar we willen voorkomen dat bewoners uiteindelijk het gevoel krijgen dat ze pas mee mogen, Dat ze mogen meepraten, terwijl de belangrijkste keuzes al zijn gemaakt. Er zijn zoveel verschillende interventies binnen een budget, maar als we vervolgens kijken naar de bewonersparticipatie, lezen we dat er vorig jaar via. In een document dat er 25 participatiemomenten gepland waren, waarvan er uiteindelijk slechts tien hebben plaatsgevonden. Dus waarom hebben er vijftien minder participatiemomenten plaats gevonden dan gepland? En als we kijken naar wat onder die participatiemomenten wordt verstaan, dan is het nogal breed. Dan hebben we het over een participatiefestival tot aan een wijkdiner waar iemand van en budget bij aanwezig was. Dat zijn natuurlijk waardevolle momenten, Maar wordt ons bedrag echt niet genoeg voor een programma van deze omvang? Dus graag een reflectie van de wethouder hierop. En vindt de wethouder dat er binnen MPS uit echt voldoende participatiemomenten plaatsvinden? En dat brengt ons bij een ander punt. We lezen dat NPS er
▶ 1:14:38bewonersinitiatieven ondersteunt die aansluiten bij de ambities van het programma. Maar wat gebeurt er als bewoners juist andere ideeën hebben over wat hun wijk nodig heeft? Of als zij kritisch zijn op de ambities van het NPRZ zelf? En tot slot uh. Veel, veel andere partijen hebben het al gevraagd, maar uh, NPS AB bestaat al veertien jaar. En vindt de wethouder, de wethouders dat we na veertien jaar voldoende vooruitgang hebben geboekt. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Callas, ook namens BIJ1. Ja, dank. Ik zal hem. Proberen in de resterende spreektijd. Om het daarmee te gaan doen. Thanks. Uhm. Want wat betreft wonen denk BIJ1 ook net als veel anderen denk ik binnen het NPRZ vooral na over betaalbaarheid en wie er eigenlijk op Zuid zou mogen wonen. Want tijdens een werkbezoek aan het bureau kon niet duidelijk gemaakt worden wat de effecten zijn van het aantrekken van rijkere bewoners tot arme buurten, omdat het niet bekend zijn bij programma Bureau. Maar zoals velen in deze commissie ook al zeggen wij weten wel wat de effecten daarvan zijn. Want het bouwen van duurdere woningen op Zuid leidt tot gentrificatie. En ik ben blij dat we dat in deze commissie tenminste kunnen bespreken. Want zodra ik dat in de commissie
▶ 1:15:42Bouw en Wonen, zodra ik dat woord in de mond neem, dan word ik vaak op de vingers getikt. En het is voor bewoners op Zuid nog steeds moeilijk om die nieuwbouwwoningen te bemachtigen, die we daar massaal zijn gaan bouwen. Want dat leidt, en dat leidt er vervolgens toe dat er vooral veel mensen die nog niet op Zuid wonen, dan een plek vinden in die nieuwbouw Uhm. En dat is terwijl. Dat is een beetje gek omdat ook de commissie-Van Rijn stelt dat er meer betaalbaar gebouwd zou moeten worden in het NPRZ. Ook iets wat in het burgerberaad terugkwam. Want de commissie zegt letterlijk anderen zijn het net ook al Er moet. Verdichting mag niet leiden tot verdringing, want juist op Zuid is de behoefte aan sociale en betaalbare woningen voor iedereen die daar zou willen wonen groot. En mensen in het midden en topsegment die dat niet kunnen betalen zijn niet problematisch. Eerst moeten worden, Maar er zou aansluiting gevonden moeten worden bij hun behoeften. En daarop komen de volgende vragen. Want één van de duidelijkste behoeften van bewoners, zo bleek uit de burgerberaad, was de behoefte van sociale en betaalbare woningen op Zuid. En is de wethouder bereid om de negatieve geluiden over NPRZ op het gebied van wonen inzichtelijk te maken, en deze ook onderdeel te maken van concrete aanpassingen van het beleid? En
▶ 1:16:44dan wil ik ook vragen hoe het college van plan is om gentrificatie te voorkomen als gevolg van de NPS woningbouwstrategie. En dat leidt er dan dat het nou ja, ik voel mij ook. Een interruptie leidt in ieder geval tot een interruptie van de heer Van der Hoeven. Ja, voorzitter. Uh, laat ik dan maar weer uh het uh uh, t geluid van uh uh, de mensen op Zuid die ook een keertje een woning willen kopen of die terug willen komen naar het gebied waar ze vandaan komen. Zuid voor mij maar weer zijn. Maar ik hoop wel dat bij een ook wel realiseer dat door juist ook koopwoningen te bouwen en ook in het hogere segment ook er doorstroming kan vinden. En we ook, want dat is even de realiteit daar. Jongens op we zijn zoveel mensen op Zuid verloren aan de randgemeenten, aan Barendrecht, Ridderkerk. En die kunnen we door ook gewoon koopwoningen te bouwen weer terughalen naar de wijken waar ze waar ze ooit opgegroeid zijn of ooit geboren zijn en weg zijn gegaan zoals ik.
▶ 1:17:45En dat het daarbij dan ook een positieve bijdrage aan de ontwikkeling van die wijk kunnen geven. Dus ik vind het allemaal wel heel erg negatief, deze hele commissie over het bouwen van koopwoningen en het zorgen dat mensen met een hoog inkomen terugkomen naar Zuid. Alsof mensen van Zuid alleen maar de arme mensen zijn of zo. Dus ik hoop wel dat je daar dan uh even op terug kan komen, want zo lees ik het wel in Nieuw. Althans, zo hoor ik het wel in uw bijdrage. Van buiten Zuid. Of mensen die ooit uit Zuid zijn verhuisd terug zouden mogen komen in woningen. Maar wat blijkt is gewoon dat het voor veel mensen die in Zuid eventueel zouden willen doorstromen, dat midden koop niet per se de oplossing is. Want dit is ook wat ik vaak in de commissie Bouw en Wonen voorbij hoor komen. Dat. Dan wordt er vaak gesproken over mensen die net boven het inkomen segment zitten, waardoor ze nog recht houden op sociale huur. Die kunnen helemaal niet per se een koopwoning betalen. En volgens mij hebben we ook in de afgelopen jaren op in het NPS meer dan genoeg van dit soort koopwoningen gebouwd. Ik denk dat het vooral een pleidooi is om niet een kaalslag te plegen op de betaalbare en sociale woningbouw in Zuid, en niet een soort pleidooi tegen de middenkoop. Ik zag ook nog de heer Van Eijk keren.
▶ 1:18:46Ja, ik sluit me bij dat verhaal aan. En daarnaast verbaast het me wel dat de VVD in iedere commissie toch een ander verhaal op zit te hangen. Want de heer Verweij van de VVD, die ageert iedere keer tegen de Wet betaalbare huur, terwijl de Wet betaalbare huur zorgt ervoor dat al die huisjesmelkers die veel te hoge huur vragen, opdonderstralen uit de stad. En dat die woningen. Geschikt raken voor starters als koopwoning. Dus dat zorgt voor koopwoningen. Dan is het dus niet goed voor de heer Verweij. Nu zijn we. In deze commissie hebben we het er weer over. Er komt de heer Van der Hoeven werven. Ja, we moeten. We moeten daar meer, meer voor doen. Ja, u moet wel een soort coherent verhaal vanuit de. Vanuit de VVD houden als het gaat. Als het gaat om de beschikbaarheid van koopwoningen. Die komen niet alleen, maar die wordt niet alleen maar gebouwd. Daar zorgen we ook voor door middel van de wet betaalbare uren sluiten. Sluit u zichzelf dan ook aan bij de Wet betaalbare huur. Dat kan niet onbeantwoord blijven. De heer Van der Hoeven. Nou ja, voorzitter, natuurlijk sluit ik me aan bij de woorden van de heer Verweij. Maar we bouwen ook koopwoningen. Het ging net even ook over het hogere segment en het middensegment en dan ook over koop. Kijk, natuurlijk willen wij in
▶ 1:19:49alle segmenten dat er gebouwd wordt door heel Rotterdam heen dat er. Dat er. Dat er middenhuur is, dat er sociale huurwoningen gebouwd worden, dat we gewoon maximaal bouwen en verdichten. En ja, soms. Gaan we er. Dan wordt er wel eens gesloopt en wordt er dan iets nieuw gebouwd. En die economische kracht, die en dat is de strekking van mijn verhaal, is dat de economische kracht van deze mensen die daar dan komen wonen, die vaak ook gewoon of op een heel mooi plekje vinden op zuid of van Zuid komen, hij op Zuid hebben gewoond en weg zijn gegaan en terugkomen. Dat hun bijdrage aan die wijk van onschatbare waarde is. En dat ga je nooit creëren als je alleen maar sociale huurwoningen bouwt. Dus een een goede mix is juist zo belangrijk. En dat zie je ook in IJsselmonde. Dat zie je ook in In Bloemhof, waar mijn ouders vandaan komen. Het is zo belangrijk en dat is het punt wat de heer Verweij vertelt. En dat is ook het punt. Wat ik vertel is gewoon zorgen dat je. We ook. Dus die betalen dus die uh
▶ 1:20:52die hogere segmenten ook bouwt en ook die middensegmenten. En ook dat je daar de uh de huur voor hebt. Nou, daarmee ronden we dit tussendebat even af. Eh. De heer Callas. Was u klaar met uw betoog?. Nog één vraag. Dan geef ik u het woord. Ja, ik zag de interruptie aankomen, maar ik had nog één vraag over en dat. Ehm, even kijken. Ja, dat is. Hoe. Is het college van plan om gemeenschappen te beschermen? In de volkswijken, zoals bijvoorbeeld Katendrecht, hebben we vanochtend ook in de commissie gehad. En te voorkomen dat de oorspronkelijke bewoners uit hun buurt worden gedreven door de stijgende kosten van duurdere woningen en voorzieningen. Dank. Dank u wel. Dan kijk ik nog naar de andere leden. De heer Wim P. Namens Volt. Dank, voorzitter. Graag wil ik als eerste reageren op de wethouder sbrief over doorgroei wijk Carnisse. Het visiestuk Doorgroei Carnisse van de wijkraad beschrijft de ambitie om Carnisse te ontwikkelen tot een wijk waar bewoners niet alleen kunnen doorgroeien naar kwalitatief betere woningen, maar ook in hun persoonlijke
▶ 1:21:54ontwikkeling, kennis en mogelijkheden. De wijkraad vraagt om een samenhangende aanpak van onder meer de slechte kwaliteit van woningen mist, dan in de particuliere sector leegstand, woningdifferentiatie en de leefbaarheid van de openbare ruimte. Ook pleit de wijkraad voor meer betrokkenheid van bewoners, betere samenwerking tussen de verschillende partijen en de gebiedsgerichte aanpak die recht doet aan de verschillende straten en woningen. In uw brief zeg ik tegen de wethouder Via de voorzitter wordt niet concreet ingegaan op de twee belangrijke pijlers van het begrip doelgroep Doorgroeien in het visiestuk enerzijds het vergroten van de diversiteit in de wijk en anderzijds het investeren in lokaal talent, ondernemerschap en de ontwikkelingen van bewoners. Welke concrete toezeggingen is de wethouder bereid te doen om deze twee pijlers onderdeel te laten maken van de toekomstige gebiedsaanpak van Carnisse? De wethouder benoemt een integrale gebiedsaanpak en intensieve samenwerking met bewoners en partners. Dit zit echter al in de uitgangspunten van de huidige aanpak. Het visiedocument van de wijkraad vraagt juist om een volgende stap en een meer
▶ 1:22:56fundamentele verandering in de manier waarop naar Carnisse en wijk opgave wordt gekeken. Welke concrete extra stappen is de wethouder bereid om tegemoet te komen aan deze ambitie? En waarin zit de nieuwe aanpak daadwerkelijk verder? Gaat hij daadwerkelijk verder dan wat er nu al gebeurt?. Met het volgende punt wil Volt de positie van de arbeidsmigranten benadrukken. Deze grote groep mensen maakt onderdeel uit van onze stad, maar bevindt zich vaak in een kwetsbare positie als het gaat om huisvesting, arbeidsomstandigheden en de afhankelijkheid van werkgevers. Welke plek krijgen uw arbeidsmigranten in de resterende jaren van het NPRZ En hoe houdt verhoudt de aanpak binnen het NPS zich tot de bredere gemeentelijke beleid voor EU arbeidsmigranten? Wat gaat de wethouder concreet doen om hun woon en werkomstandigheden te verbeteren, uitbuiting tegen te gaan en ervoor te zorgen dat ook deze groep profiteert van de investeringen op Rotterdam-Zuid. Hoe ziet de wethouder de toekomst van deze groep Rotterdammers binnen de bredere ambitie van het NPRZ om de leefbaarheid
▶ 1:23:56en kansen voor alle bewoners op Zuid te verbeteren? Ten derde wil ik graag ingaan op de pijler wonen. De voortgangsrapportage meldt trots dat er in 2025 ruim 23 woon 2400 woningen zijn opgeleverd op Zuid, maar verzwijgt hoeveel woningen er in diezelfde periode zijn gesloopt of aan de voorraad zijn onttrokken. Kan het college per NPS Focuswijk de aantallen gesloopte en nieuw gebouwde woningen delen? Kan daarnaast worden aangegeven wat de netto toevoeging aan de woningvoorraad is geweest per segment?. Heeft de wethouder zicht op waar de Rotterdammers terecht zijn gekomen die vanwege NPS projecten hun huis op Zuid hebben moeten verlaten? Wij zouden namelijk graag willen weten in hoeverre NPS heeft bijgedragen aan de leefkwaliteit voor de bestaande bewoners. In hoeverre hebben de ingrepen op Zuid, zoals het onttrekken van particuliere goedkope woningen, geleid tot extra druk en langere wachttijden, lacht wachtlijsten bij woningcorporaties elders in de stad. Omdat de Verplaetse huishoudens daar een sociale huurwoning moesten vinden,. Ondanks jarenlange
▶ 1:24:59overheidinterventies en de stijgende WOZ waardes, daalt de woontevredenheid op Zuid naar een dieptepunt van 53%, terwijl meer dan een derde van de bewoners actief weg wil uit de buurt. Welke specifieke verklaring en kwalitatieve analyse heeft het college voor het feit dat die fysieke ingrepen de beleving op straat niet weten te verbeteren?. Uit de voortgangsrapportage blijkt dat particuliere panden op Zuid er bouwkundig veel slechter aan toe zijn dan gedacht, en dat de stijgende bouwkosten de VVV e-ondersteuning vertragen. Ziet het college het risico dat particuliere eigenaren met een smalle beurs hierdoor definitief afhaken? En welke extra middelen of juridische en financiële noodfondsen gaat het college inzetten om te voorkomen dat verduurzaming en funderingsherstel bij kwetsbare VvE's stilvallen en de verloedering alsnog toeslaat. Ten slotte gaat het Nationaal Programma Zuid de laatste fase in. Het lijkt erop dat verschillende onderdelen vooruitgang hebben geboekt, maar ook dat hardnekkige achterstanden blijven bestaan en sommige doelen nauwelijks
▶ 1:26:01dichterbij komen. Welke prioriteiten stelt de wethouder nou voor de komende jaren, nu we richting het einde van het programma gaan en de laatste begrotingsjaren aanbreken?. De heer Remkes. Bent u klaar om om uw betoog te vervolgen?. Absoluut. Welke prioriteiten stelt de wethouder voor de komende jaren? Nu we in de richting van het einde van het programma gaan en de laatste begrotingsjaren aanbreken, is het belangrijk om keuzes te maken. Waar gaat de wethouder de komende jaren extra op inzetten? Welke keuzes worden gemaakt bij de onderdelen waar vooruitgang achterblijft? En misschien wel de belangrijkste vraag hoe zorgt de wethouder voor dat bewoners van Rotterdam-Zuid in hun dagelijks leven daadwerkelijk merken wat twintig jaar NPS tien heeft opgeleverd? Dank u wel. Dank u wel. En daarmee gaan we naar de laatste spreker van deze commissie en dat
▶ 1:27:01is de heer Van Leeuwen namens de Partij voor de Dieren. Dank, voorzitter. Waartoe is NPRZ op aarde? Als ik de website van NPRZ mag geloven en ik citeer, was een nationaal programma nodig omdat de sociaaleconomische problemen in omvang en intensiteit ongekend zijn voor Nederland. Maar voorzitter, bereikt het programma wat het toen beoogde. Dat brengt me vooral bij de vraag wat nou de toekomst is van NPRZ. Hoe kijkt het college daarnaar? Komt er inderdaad een einde aan het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid of wordt er al voorgesorteerd op een verlenging?. Voorzitter. Ik concludeer dat het echt heel lastig is om echt grip te krijgen op de doelmatigheid en effectiviteit van het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid. En dit moet echt anders. Hoe kijkt het college hiernaar?. Voordeel van het als laatste het woord hebben is dat er heel veel gevraagd is. Dan is het gras heel ecologisch voor je voeten weggemaaid. Dus ik heb vooral vragen op het gebied van. Onderwijs. Want voorzitter, we lezen in de collegebrief dat er in het schooljaar 2021 2026 34 scholen in het
▶ 1:28:03primair onderwijs en negen scholen in het voortgezet onderwijs deelnemen aan de dag programmering. Wat betekent dit voor andere scholen in het gebied? En vooral wat betekent dit voor de kinderen die op scholen zitten waar deze dag programmering niet wordt aangeboden? Want voorzitter, tijdens het werkbezoek van deze commissie en de heer De Vries refereerde er al aan en gingen we ook op bezoek bij een school. En dat is een. Een school waarvan je hoopt dat elk kind in Rotterdam er naar toe kan gaan. Maar de realiteit is helaas ook dat niet eens alle kinderen op Zuid naar deze school te kunnen. En het legt vooral bloot dat niet alle scholen een dagprogrammering kunnen bieden. Kan je dan wel spreken van een kansengelijkheid? Of is het NPRZ gewoon een goed geregisseerd programma voor kansenongelijkheid? En hoe wordt er nou voorkomen dat er geen grote verschillen zijn tussen scholen die wel deelnemen aan de dagprogrammering, maar vastlopen door bijvoorbeeld werkdruk, lerarentekort of andere factoren?. En daarnaast las ik iets opvallends op de website van NPRZ. Er stond een passage waar ik ook wel een vraag over had, want het. Er staat namelijk dat het te constateren is dat het beter gaat op Zuid. Om dat te zien is dat de leerlingen van Zuid inlopen op leerlingen
▶ 1:29:06elders in Rotterdam met een griffier, omdat er meer havo adviezen zijn. En als het over onderwijs gaat, denk ik dat het heel goed is om niet in in heel erg adviezen te denken en heel erg resultaatgericht. Daarom viel het me heel erg op. Want waarom zouden we concluderen dat het beter gaat met een wijk als er meer havo adviezen of misschien meer vwo adviezen zijn? En ik hoor graag hoe het college hierover denkt en of zij dit inderdaad de juiste manier van beredeneren of concluderen dat het. NPRZ goed werkt. Tot zover. Dank u wel. Daarmee komen we aan het eind van de eerste termijn van de zijde van de raad. Ik kijk even naar de wethouders om 5 minuten schorsing voordat de link naar de beantwoording kunnen. Ja, dan schors ik voor 5 minuten en dan gaan we dan verder met de beantwoording door de wethouders. De vergadering is geschorst.
▶ 1:38:02De vergadering gaat beginnen. Dan heropen ik de vergadering en dan ga ik het woord als eerste geven aan wethouder Kockelkoren voor de beantwoording van de vragen op haar terrein. Daarna zal de heer Bosma de vraag op zijn terrein beantwoorden. En als laatste mevrouw Harika De vragen op haar terrein. We beginnen met mevrouw Koekkoek. Ja, dank, voorzitter en dank. Ook voor jullie deze volle. Bak. Jullie enorme interesse in het programma. Nationaal. Programma. Rotterdam-Zuid. In. En jullie uh vragen die blijk geven van uh ja, veel leeswerk en verdieping in wat we daar allemaal doen op Zuid. En ik denk dat uh. Zuid dat ook verdient van ons hier
▶ 1:39:05in de gemeenteraad. Dus daar ben ik heel blij mee. En ik? Het is natuurlijk een beetje een bijzondere situatie, want we kijken terug in een voortgangsrapportage over het jaar 2025, terwijl we bijna aan het einde van 2026 staan. En in de tussentijd er een nieuw. Gemeenteraadsverkiezingen zijn geweest en nieuw stadsbestuur is gekozen, dus dat maakt het terugblikken en tegelijkertijd. De. Het nieuwe afspraken. Het vooruitblikken zit bij mij heel erg voor in mijn hoofd. Dus ik zal proberen ook in de beantwoording een beetje een mix van het terugblikken en het vooruitblikken. Het te mengen. Omdat ik heel goed snap ook waar jullie zorgen zitten, Want daarmee ben ik zelf ook aan de start begonnen. Maar wel met dezelfde drive van jongens dit programma. Het biedt de stad ook iets, want het geeft ons
▶ 1:40:08de mogelijkheid om. Grote bedragen rijksmiddelen aan te boren die bewoners van Zuid en de wijk op Zuid ook gewoon nodig hebben en verdienen. En ik denk dat we dat wel in ogenschouw moeten nemen, naast alle kritiek die er terecht ook is te leveren op waar we staan, hoe het de afgelopen vijftien jaar is gegaan en of het gaat lukken. De zorg, of het gaat lukken om in de laatste periode van dit programma 2028 tot 2231 ook de doelen te bereiken. Want de de de stip op de horizon lag ook ver, maar nu is die vrij dichtbij en de lat lag hoog en we zien dat we er nog lang niet zijn met de meeste doelen en dat er veel zijn helaas nog op rood en oranje staan. En dat. Betekent voor mij. Niet bij de pakken neerzitten. En niet getreurd, maar vooral de opdracht
▶ 1:41:09om te kijken van hoe kunnen wij met de partners op Zuid die stappen gaan zetten die we beloofd hebben aan de bewoners op Zuid?. Dat is natuurlijk ook een belangrijke notie die we wel moeten hebben. Het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid is een programma met partners, dus de gemeente is één van de partners die stuurt op het programma. Andere partners zijn zorginstellingen, onderwijsinstellingen en corporaties. Dus het Rijk. Doet en denkt mee. En daarvoor hebben we natuurlijk een bestuur van het Nationaal Programma Internet, waar we al die verschillende. Pijlers meedenken over de koers van het Nationaal Programma. Mijn rol als coördinerend wethouder Nationaal Programma Rotterdam-Zuid is om. De zorgen die wij hier in de raad in de uit de stad horen, ook mee te nemen als één van de. Bestuursleden in het bestuur. Dus.
▶ 1:42:13Dat is misschien ook een kleine winstwaarschuwing. We zitten niet als enige aan het roer. Terwijl we dat natuurlijk in de meeste. Opdrachten die we hier bespreken,. Bent u de baas en voeren wij vervolgens uit. En in dit geval kan ik alle zorgen meenemen, ook de zorgen van. Ook. Ook de. De vragen en en de suggesties die op andere pijlers. Leven, neem ik mee en leg ik dan vervolgens weer op de tafel van de bestuurstafel van het programma. Maar dat is iets getrapte manier van sturen, dus dat is een ehm, ja, iets waar we gewoon mee te maken hebben. En dan heb ik.. Even. Ik zit even te denken om dat te doen. Van vanmorgen heb ik 111 brief gestuurd. Uh aan uh uw raad om ook alvast even op een rijtje te zetten. We kijken terug naar 2025, maar we hebben ook een nieuw coalitieakkoord. En we hebben. Een aantal.
▶ 1:43:16Plannen die naar de toekomst uitstippelen voor Hoe gaan we nou verder met het programma?. En ik dacht het is gewoon handig om alvast op een rijtje te zetten voor u. Hoe dat proces eruitziet?. Want we. We kijken dus eigenlijk naar een moment waarin we, ehm, de de laatste periode van het programma opnieuw kunnen vormgeven. In het nieuwe uitvoeringsplan. Dus dat is op zich een een heel mooi moment, want daarin kan ik de suggesties die hier ook leven en de. De. De. De. De zaken van. Kunnen we niet beter monitoren? Loopt het een. In de pijler wonen of de pijler onderwijs wel goed? Die Die kunnen ook opnieuw een plek krijgen op een verbeterde manier in In het nieuwe uitvoeringsplan. Dus dat vind ik een heel positief moment. Het biedt kansen en tegelijkertijd de zorg. Jongens, gaan we de doelen wel halen? En dan nog een een laatste. Uh, d'r is in. Uhm. Natuurlijk uh. Begin dit jaar het rapport
▶ 1:44:19Adviesrapport van Van Rhijn verschenen. Dat dat gaat over. De de pijler wonen. Maar daar is ook heel nadrukkelijk teruggekeken naar ja, waar waren we nou ook alweer begonnen met het hele programma? We waren begonnen met het programma om het leven van de mensen op Zuid te verbeteren. Dat hebben velen van jullie ook in jullie bijdrage gezegd van. Dat was het doel En bereiken we dat nu ook?. Ik ben ontzettend blij met dat adviesrapport van Van Rhijn, omdat dat echt zegt uhm, daar is een koerswijziging voor nodig om dat ook te bereiken. Want we hebben in het verleden in het programma is er getracht om woningen ander type woningen toe te voegen om ook sterke schouders daar te te te laten huisvesten, om mensen die het beter kregen in hun leven ook de kans te geven om door te groeien in hun eigen wijk op Zuid. Alleen dat hebben we gedaan door te verdunnen, dus door minder woningen toe te
▶ 1:45:21voegen dan er verdwenen. Van Rijn zegt Jongens, dat gaan we niet meer zo doen. Want A. Het is heel ineffectief omgaan met onze publieke middelen en b Daarmee realiseer je veel minder woningen dan we nodig hebben, want we zitten in een wooncrisis. Dus het is ook veranderd. Gesternte waarin we dit aan het doen zijn. Dus we gaan. Meer woningen toevoegen,. Niet langer. Een. Ander type woningen door te verdunnen, maar we gaan ander type woningen toevoegen door te verdichten. Ik denk dat dat een essentiële koerswijziging is, die ook heel goed aansluit bij de koers die dit college wil inslaan, namelijk meer sociale woningen toevoegen en meer middeldure huurwoningen toe te voegen. Tienduizend betaalbare woningen, waarvan een groot deel op Zuid. Dus u heeft een interruptie van mevrouw Maassen?. Ja, voorzitter, dank. Ik kan die redeneerlijn goed volgen. We weten natuurlijk dat één vierkante meter blijft, één vierkante meter, en de gemiddelde behoefte aan woonoppervlak per persoon
▶ 1:46:24is in de afgelopen decennia ook gegroeid. Dus begrijp ik goed dat als we deze ambities over elkaar heen leggen, dat we dan de hoogte in moeten bouwen?. Ja, het betekent naar de hoogte. Je kunt op vele manieren verdichten, want er zijn. Veel steden in Europa die meer woningen per vierkante meter hebben. En dat is niet alleen maar door de hoogte in te bouwen, maar ook stedelijke bouwblokken. Maar er is op Zuid ook gewoon veel ruimte. En het gaat erover dat als je woningen. Toevoegt. We hebben natuurlijk op Zuid ook veel plekken gezien waar. De. Door de slechte kwaliteit van de woningen, van de panden die er stonden, dat er ofwel sloop nieuwbouw werd gepleegd. En als je daar dan zegt je voegt meer woningen toe dan je weghaalt, dan moet je dat inderdaad op een slimme manier doen. Daar hoef je dus niet per se de hoogte voor in. Dat kan ook met een paar
▶ 1:47:25lagen dat je al extra woningen toevoegt. Maar het is wel een manier om meer woningzoekenden een plek te geven. En ook om de middelen die we daarvoor hebben effectiever in te zetten. Een vervolgvraag van mevrouw Maassen. Ja, voorzitter, dank ik,. Ik, ik. Ik heb het gevoel dat de wethouder de hoogte inbouwen interpreteert als meteen gigantische flatgebouwen. Dat bedoel ik niet, maar uiteindelijk is, als we. Meer woningen terug willen hebben,. Omdat we willen verdichten. Maar we willen ook. Ruime woningen voor onze Rotterdammers, omdat we zien dat er een groter woonoppervlak is per persoon in de 21e eeuw, ten opzichte van de periode waarop die woningen zijn gebouwd. Dan betekent dat dus dat we meer woonlagen. Terug moeten bouwen. Als we het niet ten koste willen laten gaan van bijvoorbeeld groen of andere voorzieningen,.
▶ 1:48:27Een prettige buitenruimte, scholen, huisartsen die ook nog ergens een plek moeten krijgen op Zuid. Dus dan zal ik mijn vraag herformuleren. Klopt het inderdaad dat met de ambities waar we volgens mij in deze commissie het allemaal mee eens zijn, dat als we deze ambities over elkaar heen leggen, dat we meer woonlagen terugkrijgen dan dat we hadden op Zuid. De wethouder. Kijk, als je gaat verdichten, dan kost dat inderdaad ofwel extra ruimte, ofwel je moet meer woonlagen toevoegen. Dus ik denk dat je die verschillende strategieën nodig hebt. Daarnaast hebben we ook onlangs de Atlas. Van Mogelijkheden. Hebben ontvangen. En daarin laat is de potentie aangetoond van 110.000 woningen in de bestaande stad. Dus dat is ook inderdaad de optoppen aan bouwen. Splitsen is natuurlijk ook nog een vorm. Je kunt ook kleinere woningen terug bouwen dus. Dus er zijn verschillende strategieën mogelijk. Dat kan ook in de
▶ 1:49:31bestaande stad. En kijk, wij hebben in de hele stad, maar ook op Zuid, al die verschillende strategieën nodig om zowel de de woningbehoefte die er is te ledigen, alsook de doelen die we dus in het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid voor ogen hebben, te realiseren. Vervolgt u uw beantwoording. Yes! Oké, ik dreigde al even helemaal in te duiken in het de pijler wonen, maar ik heb wilde eerst eventjes de algemene vragen beantwoorden. Dus ik heb nu een een korte inleiding gegeven. Dus waar we in op aankoersen. We kijken nu terug en we koersen aan op een nieuw uitvoeringsprogramma voor de zomer. Daar gaan we. U als raad en ook de bewoners op Zuid zo goed mogelijk bij betrekken. En we hebben daarnaast dus die koerswijziging met het adviesrapport van Van Rijn, wat ook een belangrijke. Stap is
▶ 1:50:31en die we ook meenemen in het honderd dagen plan en het uitvoeringsprogramma. Dus er zijn verschillende. Momenten, komend driekwart half jaar waarop wij met u verder komen te spreken over hoe het programma er de komende periode uitziet. Dan ga ik even in op de volgende wethouder. Er is al een vraag van de heer Budding, maar ik zou eigenlijk willen voorstellen dat de wethouder eerst haar algemene vragen even beantwoordt en dat we dan na elk blokje misschien even de vraag kunnen. Kunt u daarmee instemmen? Mooi. Heel fijn. Dank. Ja, want ik zal de algemene vragen en de vragen over wonen doen. En dan mijn collega's. Over. Onderwijs en veiligheid en werk en zorg en werk en inkomen en armoede en schulden. Wat allemaal verschillende pijlers zijn natuurlijk, want we hebben vijf pijlers. Algemeen. Ik vraag even kijken wat. Hoe kijkt de wethouder aan tegen het succes van het programma?. Uhm.
▶ 1:51:31Uh En is uh zijn we het eens met een dat we toe zijn aan een aanpak en twee nul?. Nou, ik heb net dus al iets over gezegd. Uhm, de nieuwe periode. Die kenmerkt zich dus door te ontwikkelen van uhm. Uh, dat laatste uitvoeringsplan. En wij vinden ook dat daarin ehm,. Gezien dat we echt nog een opgave hebben gezien wat we hebben gehoord vanuit de stad afgelopen periode en ook vanuit de raad, maar ook de noties van Van Rijn. Eh, zien we ook echt de noodzaak om dat. Daar. Dat vraagt om het verleggen van een aantal bakens, zodat je dat op een betere manier kan doen. Daar is ook bestuur mee bezig, want je moet ook gewoon kijken van wat ging er goed en wat kan er beter als je de laatste periode ingaat. En dat gaat er ook over. Hoe kun je. De kracht van het programma zitten? Ook dat je synergie tussen die vijf pijlers hebt.
▶ 1:52:34Dat je niet allemaal op je eigen eilandje iets doet, maar dat je kijkt van hoe kunnen die verschillende pijlers en die verschillende lijnen elkaar versterken? Dat is de kracht van zo'n integraal programma. En. Nou ja, de eerste gedachte oefening van nou ja, wat gaat er goed, wat gaat er beter in de bestuursvergadering waar ik dan bij ben geweest was wel van volgens mij zit Daar kan dat beter. Het versterken tussen de pijlers. Want binnen de pijlers gaat ook best wel wat goed. Zeker als je kijkt naar de nou, de de pijler onderwijs en de pijler. Overigens zijn daar ook veel kritische vragen over gesteld, maar er gaan ook echt dingen goed. Daar zie je in elk geval ook meer. Seinen op groen staan. Maar ook tussen die pijlers zou het beter kunnen. Dus daarin wordt en wordt ook de de huidige governance geëvalueerd. En hoe gaan we nou daarin bewoners meenemen?.
▶ 1:53:38Ehm, even kijken, wat staat hier allemaal? Nou, we hebben dus verschillende manieren. Uhm. De we. Dat heb ik ook nu. We hebben. We gaan gesprekken voeren met mensen op Zuid. We hebben gesprekken met wijkraden. Uhm. Ik ben zelf al een aantal keren meegeweest. Dat is ook hoe het. Als. Wethouder Nationaal Programma probeer ik alle wijken wijkraden op Zuid te bezoeken. Ik ben ook wijkwethouder van een aantal wijken op Zuid van Carnisse, Bloemhof, Lombardijen en Pendrecht Zuidwijk. En wat ik daar hoor is. Dat zij ook het heel fijn vinden om in hun wijkprogramma's, wat ze nu de punten die ze nu aan het opstellen zijn, te kijken, van waar kan je dat dan aanpakken? Op de Doelen, ook binnen Zuid, Omdat dat ook hen. In de energie die in de wijk zit. Want hoe je het ook wendt of keert, dit nationaal programma brengt ook veel energie en inzet van heel veel partners in de stad, in die wijken. Maar hoe kan je dat nou beter
▶ 1:54:40aansluiten op de energie van maatschappelijke organisaties, van de wijkraden, van. Partners in de stad, die in de. Periode van het NPRZ toch wat over het hoofd werden gezien. Uh, zo heb ik dat zelf de afgelopen periode als kritisch raadslid ook ervaren. En ik zie dat daar echt kansen liggen. Dat is ook al. Genoteerd, ook door het bestuur dat dat echt beter moet. Dus dat is één van de zaken die we meenemen en die we ook al willen inzetten in het input ophalen voor het nieuwe uitvoeringsprogramma. Dan heeft ProRail gevraagd van over, van ja, meten we nou wel de goede dingen van meet je nou ehm,. Impact? Gaat het echt beter met het leven van bewoners op Zuid? Of meet je nou. Ja, de de aanwas van nieuwe mensen en dat het daardoor beter gaat? En is dat eigenlijk helemaal geen. Verbetering in het leven van mensen? Die zorgen snap ik heel goed.
▶ 1:55:44Ehm, en ik denk dat het goed is om. Daar nog eens. Goed naar te kijken. Hoe doen we dat op de juiste manier? waarbij het wel natuurlijk erg belangrijk blijft om die.. Ook te kunnen blijven vergelijken, zowel met de In. Wat doen we nu ten opzichte van de afgelopen vijftien jaar? Maar ook vergelijken hoe gaat het op Zuid en hoe gaat het in Rotterdam ten opzichte van een G4? Dus je moet wel appels met appels blijven vergelijken. Dus als je teveel wijzigt, dan kan je daar ook weer jezelf in de vingers snijden. Maar binnen die en. Die notie dat dat belangrijk blijft om ook de de voortgang te kunnen blijven monitoren en niet opeens te zeggen van ja, nu gaat alles goed, want we hebben nieuwe indicatoren. Dat willen we ook met elkaar niet, Maar we willen ook vooral sturen op impact voor bewoners. En daar. Zie ik wel ruimte om. Dat nog eens goed tegen licht te houden. Dus dat uh, wil ik u toezeggen.
▶ 1:56:45Uhm, dank u wethouder. Het is mij mijn eerste keer als voorzitter, maar ik is mij door de griffie gevraagd om dan heel even concreet te kunnen maken waar hij komt. Wanneer komt hij terug op op deze toezegging dat u nog een keer gaat kijken naar de indicatoren en ook de aanwas van nieuwe mensen op Zuid. Vindt u het goed als ik dat even aan het einde van het blokje zeg, Wanneer ik daar dan allemaal op terugkom? Want dan kan. En dan kunnen de mensen daar ook nog even over nadenken. Dat is helemaal goed. Sowieso voor de zomer bij het nieuwe uitvoeringsprogramma, dat kan ik in elk geval zeggen. Maar wellicht eerder en dat laat ik nog eventjes horen. Even kijken. Kan er ook een kinderraad ingesteld worden? Uhm,. Nou, er bestaat al een kinderraad inclusief kinderburgemeester breed voor de stad. Volgens mij is dat niet waar. Uhm. Ze adviseren over onderwerpen zoals fijn opgroeien buiten, speelplekken, toegankelijkheid,
▶ 1:57:47inclusiviteit. Ik lees hierop, maar ik weet niet helemaal of het. Want vorige periode hebben we volgens mij geen geld meer voor de kinderburgemeester uh ingesteld. Ik neem dat even mee. Ik ga even verder naar de volgende vraag. Uhm. Wethouder komt u er dan?. Daar kom ik dadelijk even op terug, want ik wil hier wel het goede antwoord op geven, want ik denk hier terwijl ik het lees. Ik weet niet of dit nog helemaal. Klopt. Wat vindt de de meest positieve ontwikkeling van het voortgangsrapport? Nou, we hebben. Uh. De opening van de eerste locaties Gratis kinderopvang in 2025. We hebben een burgerberaad georganiseerd die 25 aanbevelingen heeft gegeven. En niet alleen dat, Ik ben zelf bij de. Eerste bijeenkomst van de Monitor Groep geweest. Het bestuur van MBS heeft gezegd uh,. Wij nemen alle 25 aanbevelingen over. Wij vinden dat enorme bijdrage aan. Het programma. We hebben daar. Daar is intensief samengewerkt, een jaar lang met een grote
▶ 1:58:49groep bewoners. Het aantal aanmeldingen was overweldigend en daar hebben ook heel veel mensen met hart en ziel een jaar lang aan gewerkt. Aan die aanbevelingen. En die zijn ook echt. Op een goede manier tot stand gekomen en waardevol om mee te nemen. Dus die zijn allemaal overgenomen. En die monitorgroep gaat er ook voor zorgdragen dat die 25 aanbevelingen worden uitgevoerd. Dus die kijken mee over de schouder van het bestuur. Hoe landt dat allemaal? Ehm, en zij worden ook begeleid met een. Projectleider die daar. Eh, goed op meekijkt. Of we dat uiteindelijk allemaal doen. Dus dat is een uhm.. Een een belangrijke positieve ontwikkeling. Uhm. Ook is er uhm kwaliteitsverbetering van de dagprogrammering door betere aansturing op de aansluiting op het reguliere onderwijs en versterkte samenwerking met educatieve partners. Dus er zijn zeker.
▶ 1:59:50Keer ook goede dingen gebeurt. Over welke ontwikkeling maak ik me nog steeds zorgen? Nou,. Daar hebben we natuurlijk al veel over gehad. Maar de voortgang op de woningaanpak. En tegelijkertijd het feit dat woontevredenheid nog steeds laag is, maar ook het feit dat we dus echt nog best wel ver af zijn van het bereiken van de doelen die gesteld zijn bij de start van dit programma. Daar maak ik me ook wel zorgen over. Maar. Dat geeft meer de de de handeling. Mouwen opstropen en kijken hoe we daar samen mee aan de slag gaan. Maar ook wel. En dat, dat gaan we waarschijnlijk zien bij dat nieuwe uitvoeringsprogramma ook wel tegen het licht durven houden. Als we nou constateren met elkaar dat sommige dingen niet werken of niet effectief zijn, dan moet je misschien ook sommige dingen minder doen of niet doen waardoor je andere dingen wel kan halen. Maar dat zijn zaken waar we dus bij u op terugkomen. Komende tijd, om dat ook te toetsen van hoe gaan we daar verder mee om?.
▶ 2:00:50Ehm, nou ja, D66 zegt van eh barrage van cijfers. Best wel lastig om in beeld te krijgen, die voortgangsrapportage. Nou, dat herken ik. Uh wel. Uhm. Kijk, en we zijn dus uhm. Bezig. Uhm, met t nieuwe uitvoeringsprogramma en. Maar dat vraagt ook wel van ons. Kunnen we dan ook op een slimmere manier uh, jullie meenemen als raad? En ook bewoners op Zuid? Want het is soms best wel complex om te snappen van wat gebeurt er nou eigenlijk? En worden de middelen op de juiste manier besteed? Ehm, ik ben. Ik vind dat zelf als. Nieuwe wethouder ook nog best wel mijn weg vinden in van waar staan alle bedragen überhaupt?. En ik heb ook al uitgevraagd van joh, kunnen we ook niet wat meer daarover wat simpeler over communiceren, zodat je ook de de middelen beter kan relateren aan de doelen en aan de voortgang.
▶ 2:01:50Maar dat is dus omdat er zo'n langjarig programma is. Er zijn allemaal potjes uit verschillende jaartallen. Sommigen zitten nog in de bestemmingsreserves, maar ik vind het zelf ook. Maar daar. Dat dat beter gevolgd moet kunnen worden ben ik helemaal met u eens. Dus daar ga ik ook mijn best voor doen. Ehm, even kijken. Fundamentele referentieniveau. Teruggang op de scores. Op het fundamentele referentieniveau. Rotterdam-Zuid is sprake van een beperkte recente daling. Het is een beetje een technisch antwoord op al als we het hebben over uh. Uh, brij aan uh cijfers. Uh maar wat? Uhm. Dus we zien uh, een recente daling. Uhm. Maar we zien wel dat Zuid relatief dicht bij het G4 gemiddelde ligt en dat er over een langere periode nog steeds wel sprake is van vooruitgang. Maar goed. Ja. De onderwijsresultaten verschillen per school en ik denk dat over de resultaten op school de heer Bosma
▶ 2:02:52verder in zal gaan. Uhm, maatschappelijke organisaties. Nou, daar heb ik dus al het een en ander over gezegd. Het CDA zei ook uh, mooi. Uh, zoals. Dat vaker gebeurt van ja die, die uh gespreide verantwoordelijkheid en samenwerking en die gemeenschapskracht beter inzetten. Gemeenschapskracht, Ja, daar, daar ben ik wel gevoelig voor. Dat we dat. Kijk, er zijn ook best wel veel. Organisaties op Zuid,. Zoals de Rotterdamse Munt. Of. Ik ben zelf vorige week drie avonden in uh Coco geweest. In uh in Carnisse uh hebben ze hartstikke lekker eten, leuke leuke mensen dus Er zijn veel organisaties op Zuid te vinden die uh waar gewoon mensen met hart en ziel zich inzetten voor Zuid. Waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, waar uitwisseling vindt, maar waar ook allerlei diensten te vinden zijn. Ook de gemeente,. Maar die beter. Koppelen aan het
▶ 2:03:55werk wat ook al gedaan wordt. Dat. Dat lijkt mij een hele mooie. En daar zal ik me ook hard voor maken in het bestuur. Uhm. Uh ja.. Nou, d'r wordt ook gevraagd van uhm,. Er wordt nog nagedacht hoe er wordt vormgegeven aan uhm. Ja ja aan. Dus uh, die partijen beter betrekken, daar zijn ook zeker dus wel een aantal stappen gezet. De stap die ik nog niet heb genoemd is dat we een nieuwe kwartiermaker maatschappelijke organisaties, uh is aangesteld of wordt aangesteld. Om uhm. Ja, om om dit ook vorm te geven. Dus om die partners echt te vinden en te koppelen aan al het werk wat in de pijlers gebeurt. En daarnaast worden de resultaten van het Obi onderzoek bewonersbetrokkenheid verwacht in januari. En die resultaten en aanbevelingen worden ook meegenomen in het nieuwe uitvoeringsprogramma. Dus er zijn
▶ 2:04:57ook wel zaken in gang gezet. Alleen die vind je dan weer niet terug in de voortgangsrapportage van 2025, omdat we dus alweer helemaal in 2026 zitten. Ook dat vind ik wel een lastige. Dat je dus, zo. Ja, laat in de tijd uhm en rapportage aan het bekijken bent. Dat zien we natuurlijk vaker. Bij grote risicovolle projecten zien we dat ook vaker. Dat je echt een een uh, een voortgangsrapportage aan het bespreken bent die maanden oud is en nou ja, nu zijn we bijna een jaar verder, dus kijken hoe we dat beter kunnen doen. Daar. Zou ik ook wel een lans voor breken, maar dat moeten we dan dus ook voor elkaar krijgen, met al die partners die werken aan die verschillende pijlers. Even kijken dan. Het burgerberaad. Heb ik al iets over gezegd? Uhm. Sociale weefsel? Nou, over het sociale weefsel. Hoe we dat op Zuid kunnen versterken, Daar is natuurlijk collega wethouder Zeegers. Uhm, die komt. Die is bezig met het
▶ 2:06:00vormgeven van de sociale basis voor de komende collegeperiode. Uhm. En onder andere ook met Wijk aan Zet beoogt het college om de gemeenschappen in de wijken te versterken. En we borgen daarmee de participatie van bewoners. En. We. Nou ja, we willen dus ook de sociale basis in de wijken versterken. Maar dat zal dus voor een deel vanuit NPS gaan. En voor een deel hebben we natuurlijk ook onze eigen gemeentelijke programma's. Die. Uh ook weer elkaar versterken, maar soms ook naast elkaar bestaan. We kunnen ook natuurlijk niet al het werk wat wij als gemeente doen in NPS takelen, want daarmee maken we het soms ook ingewikkelder dan nodig. Hoe voorkomt het college dat we miljarden investeren in maatregelen die waarvan we weten dat ze weinig effectief zijn? Ja,. Dat willen we allemaal. Natuurlijk niet. Tegelijkertijd zien we ook wel dat er dus. Geldstromen in verschillende onderwerpen zijn. We hebben nu in het nieuwe coalitieakkoord niet voor
▶ 2:07:01niks ook gezegd van nou ja, we hebben 77 miljoen aan investeringsmiddelen. Dat is voor uh. De aanpak Carnisse de aanpak Bloemhof voor versnellen en opschalen van woningbouw. Maar dat is ook voor vroege en voorschoolse educatie. Dat is ook voor zaken die wij hebben geformuleerd als doorbraken en die voor een deel de aanpak in NPRZ, ehm, versterken en daar ook weer extra middelen aan kunnen toevoegen door de multiplier met de andere partners. Dus die eh, dat positieve effect van het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid, dat moeten we ook zien te behouden. En daar zal ik ook uh voor blijven lobbyen. Want uh, kijk, in t bij het rijk blijven potjes uh beschikbaar voor verschillende doelen die wij hier hebben. En het blijkt ook nog steeds makkelijker te zijn om daar aanspraak op te maken, omdat wij een nationaal programma hebben. Rotterdam is het eerste. Uh, NPS is het eerste nationaal programma. Inmiddels zijn er 20MV gebieden in heel Nederland. Uhm.
▶ 2:08:02En die krijgen ook verschillende geldstromen worden daarvoor beschikbaar gesteld vanuit het Rijk. Dus ja, dat moeten we ook wel zien te verzilveren voor Zuid. Wethouder, mag ik u vragen om iets net iets sneller door de antwoorden te gaan? Want we zijn ondertussen een half uur op onderweg. Ik ga sneller. Hiervoor heb ik uh. Ik denk dat ik op de algemene vragen ook al heel veel zaken heb gezegd,. Dus ik ga gewoon eens even kijken of ik naar de antwoorden over de vele vragen over wonen kan gaan. Dan kijk ik daarvoor eerst nog even naar de commissieleden of er nog vervolgvragen zijn op de. Antwoord op Algemeen. Mevrouw Maassen. Ja, volgens mij is. Volgens mij hebben we nog steeds een kinderburgemeester, dus dat antwoord klopte wel. Dat hebben we gewoon opgelost ook. Ja, ik weet waar je het over heeft, maar ik dacht uh, ik help u meteen dat u daar niet op hoeft terug te komen. Nee dank. Ik raakte er een beetje van in paniek. Gezien de vorige. Uh, ik. Ik herinnerde me opeens discussies van de vorige raadsperiode van Ik dacht klopt het wel?
▶ 2:09:02Maar ik ben blij dat dat is opgehelderd. En ook blij dat die er dan nog is. OK, dan ga ik even naar de vele vragen over wonen. Uhm, want op de woonpijler staan de meeste seinen op rood. Eh van de andere pijlers dus dat is ook een belangrijke zorg en profijt daarover. Welke lessen hebben we geleerd uit de achteruitgang van wijk profielen op Zuid? En wat gaan we daar concreet aan doen? Nou, ik denk de algemene zin heb ik al gezegd. Ik denk dat het ongelofelijk belangrijk is dat we dat rapport Van Rijn nu als uitgangspunt nemen, waarin het gaat over toevoegen van woningen door te verdichten. Het veel effectiever inzetten van die middelen voor meer woningen. Betaalbare woningen, zodat het. Mensen op Zuid een grotere kans hebben om daar te blijven wonen. En ook op goede woningen om daar te wonen. Want dat is natuurlijk ook een van de van de belangrijke aandelen in de Woonpijler is ook het verbeteren van woningen. Er zijn nog steeds teveel mensen die in tochtige woningen wonen.
▶ 2:10:03Veel hogere energiearmoede op Zuid. Dus ook daarin is het belangrijk om daar aandacht aan te blijven besteden. Dus in Van Rijn zitten drie. Pijlers opschalen en vergroten. Verbeteren van woningen op Bloemhof en in Carnisse. En op al die drie. Gaan wij deze collegeperiode vol inzetten. En zie ik ook kansen om daar. Die die versnelling ook vorm te geven. Hoe we dat precies gaan doen? Dat gaat dus landen in het voor een deel om honderd dagen plan en voor een deel komen we daar op terug bij de uitwerking van de adviezen van Van Rhijn. Want daar loopt vanaf de zomer tot aan eind dit jaar een stevig. Er wordt goed gekeken naar de governance, hoe we dat allemaal inregelen en hoe we die die efficiëntieslag ook gaan bereiken. Wethouder Is dat dan een nieuwe toezegging of was u dat sowieso al van plan?. Nee, dat was ik sowieso al van plan. Ja, dat is een. Ja. Maar dan weet u wel wanneer het is.
▶ 2:11:05Uhm, dat gaan we het omgekochte woningen doen. Nou, het is uh mij is en was mij ook een doorn in het oog dat we zoveel woningen leeg hebben staan op Zuid. Daar hebben we ook al wat woorden over gewisseld in een actualiteitendebat. Eén van de dingen die we sowieso gaan doen is de leegstand verordening zsm uh in te richten. Maar dit gaat natuurlijk om panden die we zelf in bezit hebben en waarvan we zien dat het gewoon, uh, lastiger dan voorzien was om die ofwel in herontwikkeling te nemen, ofwel samen te voegen en te vergroten en dan te verbeteren en weer te verhuren. Maar ik heb toen ook al toegezegd dat wij de stofkam nog een keer over die door die voorraad gaan halen die wij in bezit hebben. Alles wat we enigszins, ook al is het in tijdelijke verhuur, uh weer uh gaan verhuren, want we hebben gewoon woningnood. Ik ben ook wethouder dakloosheid, dus ik wil ook een beetje voor elke doelgroep waar ik een woninkje voor kan vinden, ook al is dat eh niet helemaal uhm. Steden van die aard, dat is wel iemand die niet meer onder een brug hoeft te slapen, dus daar
▶ 2:12:08ben ik helemaal voor. Dus daar komen we ook op terug. Uhm. En ook daarin proberen we een versnelling te vinden. Maar tegelijkertijd. Ook mensen uit de wijkraad vragen dat ook van ons. Die zeggen ook van ja hallo, als het hier zoveel panden. Leegstand helpt ons ook niet echt in in levendige buurten en wijken. Dus doe er wat aan. Uhm, gentification. Daar is door een aantal partijen het een en ander over gevraagd. Begon al bij Leefbaar. Hoe zorgen we er nou voor dat iedereen profiteert van positieve ontwikkelingen in de wijk? Dat is nadrukkelijk ook het doel dat iedereen profiteert. En het is ook een doel van. Het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid, dat je dus, als je het wat beter krijgt, kan doorgroeien in je eigen wijk. Dus dat daar woningen voor beschikbaar zijn. Daar is ook helemaal niks mis mee. Maar tegelijkertijd ben ik dus ontzettend blij dat we zeggen we gaan veel meer verdichten. En daardoor gaan we ook sociale woningen toevoegen op Zuid, waardoor we echt die kansen
▶ 2:13:10voor allerlei mensen op een goede woning op Zuid vergroten. Want ik denk dat daar uiteindelijk. Ook een deel van het chagrijn van de afgelopen periode over het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid heeft gezeten. En ik ben heel blij dat we daar afstand van gaan nemen. Uhm. Ja, Dan iets over probleemdefinitie. Even kijken. De SP heeft een aantal vragen gesteld. Uhm ja. En ik? Ik probeer inderdaad snel te doen, maar alleen de vragen waren al vrij complex. Uhm, de focus. Dat ging over uhm I bereid om eindelijk onderzoek te doen naar de validiteit van de probleemdefinitie van NPRZ. Kijk, ik denk dat het verbeteren van het leven van bewoners op Zuid, als dat het doel is. Ik denk dat we elkaar daar allemaal wel in kunnen vinden. Dus ik denk dat het niet echt behulpzaam is om daar afstand van te nemen, maar dat het vooral om gaat van hoe zorg je nou
▶ 2:14:13dat je de doelen die je hebt gesteld behaald en daar ook dat je. Impact meet en niet alleen maar van. Hebben we zoveel regelingen of hebben we het de zaken die je doet meet? Dus daar,. Dat vind ik belangrijk daar. Daar zal ik ook op uh sturen. Uhm, zonder uh helemaal terug te gaan naar het begin van het programma. Want daarin. We hebben ook afgelopen tijd, al is er een evaluatie geweest, dus we willen ook gewoon voortgang boeken, dingen doen. Uhm. Wat vinden we ervan?. Uh d. Nou ja, de zorg dat uh huidige bewoners geen plek vinden. Nou, daar heb ik al denk ik veel over gezegd. Wij vinden dat we er juist voor willen zorgen dat wijken plek voor iedereen bieden. En daar hebben we ook die uh die die verandering voor omarmd. Uhm,. Wij willen ons. Dus dan is de vraag, wilde de wethouder zich sterk maken voor doelen en indicatoren formuleren voor de pijler wonen? Nou, daar heb ik net ook al wat over gezegd. Uh, we willen een breder gesprek over de effectiviteit.
▶ 2:15:17Uhm. En we willen vooral kijken hoe we dat uh in het uh in t laatste programma van t m z uh kunnen laten landen. Uh. Dus de komende uitvoerings, uh plan en eventueel verder. Maar nu eerst gaan we er op voor om die die doelen die we nog hebben te realiseren. Dus aan de slag. Uhm,. De rapportage. Zijn we daar tevreden mee? Nou, daar heb ik ook al wat iets over gezegd. Dat kan echt wel helderder en scherper. Uhm. Wat is de belangrijkste oorzaak van het niet halen van de doelen op de pijler wonen was ook een vraag van de SP. Nou uhm. De ambities ten aanzien van de aanpak Woningen waren hoog. En we zien dat de praktijk van woningmaken weerbarstig is. Dat u zit ook in de commissie Bouwen wonen. Daar ziet u dat op allerlei uh, niet alleen op Zuid, maar eigenlijk door heel de stad lopen we tegen die problemen aan. De vraagt ook om een lange adem. Je kunt eh,
▶ 2:16:18vandaag starten en dan. Ja, de woning wordt opgeleverd. Over zeven jaar zijn we zeven jaar verder dan. Dan weet je, dan zijn wij, al zitten wij niet meer aan deze tafel. Als je, als je pech hebt. Dus. Dat die. Die lange adem die je nodig hebt om dit allemaal te. Om dit allemaal te realiseren. Die. Die speelt ons parten. Plus dat er dus allerlei kink in de kabel zitten dan In die zeven jaar dus. Nou ja, we hebben nu te maken met netcongestie, stijgende bouwkosten. Dus dat is weerbarstig. Maar ja, dat betekent dat we eerder verder de mouwen op te stropen en zorgen dat we dat gaan realiseren, dan dat we bij de pakken neer moeten zitten, maar dat we daar samen goed die verantwoordelijkheid moeten voelen en op eh, onze partners ook scherp op moeten houden, dat is duidelijk. Hoe tevreden ben ik als wethouder NPRZ? Nou uh, ik vind het wel ontzettend belangrijk dat die inzet op goede woningen. Uh,.
▶ 2:17:18Er is op Zuid, want ik. Mensen moeten gewoon een gezonde woning waar je kan wonen. Dat is natuurlijk ook een belangrijke randvoorwaarde. Als je thuisbasis op orde is, dan kan je ook naar school, naar werk, naar je. Als je geen gezonde woning hebt, dan belemmert je dat gewoon in heel veel andere takken in je leven. Dus ja, daarom blijft die pijler wonen belangrijk. Uhm. We hebben in 2022 al onderzoek laten doen naar herhuisvesting. Dat was een vraag over. Uh, Ik kan niet helemaal de vraag terugvinden. Dat veel mensen in de buurt gehuisvest uh worden, want we hebben natuurlijk een aantal projecten gezien. Uh, met sloop nieuwbouw, waar mensen ook herhuisvesting nodig hadden. En daarvan zien we dat dus veel mensen uiteindelijk toch in de wijk of in breder op Zuid gehuisvest worden. Maar we zien ook dat
▶ 2:18:21sommige mensen ervoor kiezen om elders te gaan wonen, Maar dat zie je eigenlijk in alle projecten waar. Transformatie, sloop, nieuwbouw plaatsvindt. Dat gewoon een deel van de mensen om andere redenen dan uh, een programma of uh. Uh, dan dat project elders naartoe verhuizen. Gewoon omdat het ze ook de mogelijkheid biedt of de kans biedt om dichterbij. De een ouder te wonen waar mantelzorg wordt verleend. Dus daar zijn ook soms andere redenen voor dan alleen het programma. Ik zag een beweging, maar ik ga verder. Uhm,. Even kijken. Is de wethouder bereid om binnen bestuur van NPRZ te pleiten voor een burgerberaad? Uh, dat helemaal gaat over wonen. Nou, we hebben er juist voor gekozen om niet een NPRZ breed burgerberaad uit te voeren over wonen, omdat de woonervaring en de woonbehoefte heel erg buurt, wijkgericht en afhankelijk zijn. Daarom heeft de voorkeur dit soort
▶ 2:19:21gesprekken op wijkniveau te voeren, zoals in Bloemhof en Carnisse. En ik merk ook zelf als ik op bezoek bij ben, dus nu een paar keer bij in Bloemhof geweest en een paar keer in Carnisse. Dus dat zijn voorbeelden waar ik het goed. Merk dat ze zeggen van nou, we snappen best dat er projecten hier moeten komen. Neem ons daarin mee en zorg er ook voor dat in de tussentijd, omdat die projecten zo lang duren, dat dat niet als een tussentijd voelt. Want een project dat zeven jaar duurt, dat kan zijn als iemand. Elf was. Zeven jaar later is iemand achttien, gaat het huis uit. Dat mag niet een tussentijd zijn. Dat moet gewoon een tijd zijn waarin iemand in zo'n wijk in de wijk Bloemhof op een fijne manier naar school kan, voorzieningen heeft, s avonds kan wat kan rondhangen met zijn vrienden. Dus daar moet je, ook al doe je projecten in zo'n wijk, ook zorg voor dragen. Als, als programma en als gemeente. Even kijken. Bewoners die een actieve rol
▶ 2:20:23krijgen. Nou, daar heb ik al best wat over gezegd. Kom ik. Als er nog meer vragen over zijn, dan hoor ik het zo meteen. De 2126. Een plan van aanpak wordt verwacht. Op basis van het adviesrapport van Van Rhijn waren nog een een aantal vragen over. Daar heb ik ook over gezegd naar die planning die komt. Kwartiermaker. Die gaat aan de slag. Ehm. Bestuurlijke besluitvorming wordt uh in uh eerste kwartaal 2027 verwacht. Uhm. En we We. Daarin wordt natuurlijk ook duidelijk van hoe wij omgaan. We hebben die v Die nieuwe middelen in het coalitieakkoord uhm gerealiseerd. Dus hoe die precies landen in de komende vier jaar? Dus dat is ook een belangrijk. Moment dat is gekoppeld aan het uitvoeringsprogramma. De Rekenkamer. Die onderzoekt inderdaad op dit moment in hoeverre interventies binnen de pijler wonen. Uhm uh ja, uh, even effectief
▶ 2:21:24zijn. En die uitkomsten van de Rekenkamer zullen zeker in de overweging worden meegenomen in het nieuwe uitvoeringsplan. Dus we hebben ook al wel even over gehad van komt dat nou qua planning goed op elkaar uit? En we de prognoses zijn van wel. Dus wij proberen allebei daar goed op te sturen, want daar hebben we een beetje. Daar hebben we alleen maar wat aan. Als dat. Die uitkomsten op tijd zijn. En dat we die ook op een goede manier kunnen verwerken. D66 die zegt van hoe gaan we de achterstand van vijftien jaar inhalen? Uhm, nou, we gaan dus die inhaalslag maken. Daar heeft Van Rijn ook een heel aantal concrete handreikingen voor gegeven. Hoe we dat dan moeten doen, zijn we nu aan het uitwerken. En ook die verbeteraanpak samenvoegen en vergroten in Carnisse. Uhm,. Die geeft daarmee een versnelling. Maar het eerlijke verhaal is ook dit is wel ingewikkeld vanwege alle redenen die ik zojuist al heb geschetst. Want woningverbetering kost nu eenmaal
▶ 2:22:26tijd. En we hebben zijn ook aangenomen dat met al die geprikkelde VvE's is het sturen op van. Nou jongens, we willen dat pand aanpakken is wel ingewikkeld, maar daar zijn ook Landelijk. Is er beweging in, waardoor dit uiteindelijk ook makkelijker wordt. En daar is ook geld beschikbaar, dus die hebben. Recent een een uhm de de het VvE beleid of hoe je dat kan uh aansturen. Ook omdat ze dit probleem, deze problemen meer gemeenten zien uhm versoepelt waardoor je dus ook sneller tot verbetering over kan gaan dan uhm. Nou, over die woondoelen dat die cruciaal zijn voor de andere zaken, de andere pijlers, daar heb ik al het nodige over gezegd. Het werkbezoek. Uhm, daar waar jullie zijn geweest. Dat was een project in de mijn kind buurt. Nou, dat is een project die zijn basis kent in 2016. Om maar even te na te gaan hoe lang dat dan duurt. Toen was de druk op de woningmarkt een stuk minder dan nu. Uhm ja, en wij
▶ 2:23:28vinden dus ook wel dat ondanks dat dat echt een mooi blok is, dat de De huidige problematiek op de woningmarkt en de. De vraag die bewoners besluit hebben, iets anders vraagt dan destijds en daar. Daarom hebben we ook die koers verlegd. Dan. Want wanneer kan de. Ja, over die leegstaande panden. Daar heb ik al het één en ander over gezegd. Daar komen we dus eind van het jaar met een terugkoppeling over de toegezegde heroverweging. Hoe we met die uh leegstaande panden omgaan en of daar nog meer snel in gebruik kunnen worden. Zien we mogelijkheden om de MBS middelen in te zetten voor intensievere handhaving op huur misstanden? Dat is een vraag die ik nog niet uhm, elders heb gezien. Nou, we hebben er als coalitie voor gekozen om vooral door te zetten op de verdere uitrol van Rotterdams Goed Wonen. We hebben verder natuurlijk ook goede huren verhuren. Tot en met 2028 zijn er ook nog middelen voor Rotterdams Goed Wonen. En begin volgend jaar volgt een eerste voortgangsrapportage. Uhm.
▶ 2:24:30En. En daar zijn we dus ook nog over in gesprek met het Rijk. Want zij vinden onze aanpak die wij in Rotterdam doen ook belangrijk. Zowel de misstanden aan te pakken als om die uh, de Ha, de te hoge huren aan te pakken voor bewoners. Uhm. Dus daar komen we later op terug. Hoe verder?. Eh, dit heb ik allemaal al over gehad. Is er zicht op de mensen die weg gaan uit Zuid?. Nou, Obi brengt elk jaar onderzoek uit naar verhuisbewegingen. Dat was een vraag van Denk. Ook op, op en van Zuid. En ook wordt eens in de twee jaar de verhuis geneigdheid onderzocht in het kader van de wijkprofielen. Reden om de stad te verlaten zijn deels van persoonlijke aard. Dat heb ik net al het één en ander over gezegd. En soms ook om vanwege dat een woning niet langer passend is. Of de kwaliteit van een woning. Uhm. Maar dat is dus op andere manieren. Wordt dat wel uh in beeld gebracht?. Uh.
▶ 2:25:32We voeren, nou ja, we voeren een gesprek over wonen vooral in in de gebieden zelf. Dat was ook een vraag van bij één. Uh, zoals in Bloemhof van Mechanismen waar ik net al wat over had gezegd, maar ook in uh Lombardije en en uh, de andere wijken uh vol. T Vroeg nog uhm. De wethouders brieven over doorgroei wijk Carnisse. Uhm,. Dat was een ontzettend mooi advies. Uh, ik ben ook zelf uh wij er langs geweest om ook te zeggen van nou ja, wij gaan daar graag mee aan de slag. U vraagt van ja, wat ga je nou concreet doen? Ik heb nu tegen ze gezegd van wij gaan graag met jullie in gesprek over hoe we dat concreet doen. Ook omdat zij zelf bezig zijn met die uh. Hun hun eigen wijkagenda. Uhm. Dus om te voorkomen dat wij dan uh opleggen hoe we het gaan doen, hebben we gezegd van we gaan daar gewoon over met jullie in gesprek. Eh. En voor zover ik nu begreep kunnen zij daar ook uh goed mee uit de voeten. Maar daar gaan we. Uh, als daar. Concretere stappen
▶ 2:26:34uit voortkomen, dan uhm, kom ik daar ook op terug. Bent u daarmee ook aan het eind gekomen van alle vragen? Dan doen we die eerst nog en dan heb ik een aantal mensen op het lijstje staan. Volt had heel veel vragen, voorzitter, dus. Ik kijk of ik ze al een beetje had beantwoord. Uh, iets over arbeidsmigranten? Hadden ze nou gevraagd? Uhm. Uh. Er is voor wat betreft arbeidsmigranten geen specifiek beleid binnen NPRZ, dus dat zit eigenlijk toch meer in in onze eigen gemeentelijke Uh programma's. Waar kijken natuurlijk wel naar de plekken waarvan we weten dat er veel mensen uit deze doelgroep wonen. Uhm. Uh, even kijken. Er wordt gewerkt aan een uh stedelijk vervolg over de aanpak arbeidsmigranten, maar dat heb ik eigenlijk al aan u verteld in andere commissies. Dus ik denk dat ik hier niet heel veel nieuws vertel. Maar daar komen we dus uhm. Uh op terug in in een ander uhm document dan? Uh via het NPRZ uh lijn.
▶ 2:27:37Uh, even kijken hoe de leefbaarheid verbeteren. Dat, nou ja, dat proberen we voor alle bewoners opzij te te doen. En dat dat geldt ook voor arbeidsmigranten. Uhm. Dan gaat het nog over werkgeverschap. Kijk, het verbeteren van woon en werkomstandigheden heeft blijvende aandacht, ook in de vervolgaanpak, eh, het komende uitvoeringsprogramma. Maar dat is dus breder dan uh specifieke doelgroepen. Dus daar kijken we gewoon naar. Bewoners breed op Zuid. En we weten natuurlijk wel dat in wijken op Zuid relatief veel arbeidsmigranten wonen, dus dat ben ik helemaal met u eens. Ik snap ook de achtergrond van uw vraag, maar daar rapporteren we dan toch. Op in die andere programma's. Dan zie ik nog een heleboel vragen van Volt. Uhm. Ik kijk even welke ik nog niet echt nog niet heb beantwoord. Ik denk dat deze.
▶ 2:28:44Eigenlijk denk ik dat ik de meeste zaken heb beantwoord die hier staan. Nou, ik heb in de tussentijd een aantal handjes gezien waarbij de beantwoording van de wethouder leidde tot vervolgvragen. Als eerste. De heer Duin. Dank u wel, wethouder, voor de beantwoording. Een vraag is deel of heeft hij deels aangeraakt, maar ik zou daar graag meer over willen weten, ook na het interessante interruptiedebatje tussen de VVD en BIJ1. Hoe kijkt u aan tegen het fenomeen gentrificatie als fenomeen in een in een stad?. De wethouder. Ja, het fenomeen. Kijk. Ik wat ik. Ik vind het gewoon belangrijk dat we sturen op. De doelen van het MBS tussen het verbeteren van het leven en. Ik vind dat. Jennifer Season is geen doel.. Dus dat is je. Je kunt. Geen woon ander type woningen toevoegen, omdat je daarmee kansen van mensen op Zuid vergroot. Omdat je daarmee ook de kansen van mensen die op Zuid willen wonen vergroot.
▶ 2:29:48En dat is prima.. Maar, en daarvan kan je zeggen van nou, dan is de uitkomst op sommige momenten in het programma geweest dat er sprake zou kunnen zijn van gentification. Maar dat vind ik dan ehm. Daar is het niet voor bedoeld en ik vind het. Ik ben ook blij dat we zeggen.. In deze huidige periode met dit nieuwe college, dat wij zeggen wij willen daar wijken voor iedereen. Wij willen betaalbare woningen daar toevoegen, zowel sociaal als middeldure als duurdere woningen, zodat we dat ook waar kunnen maken voor alle bewoners op Zuid. En we willen af van de periode waarin het woningen toevoegen. Door verdunning en het afname van het aandeel sociaal een belangrijk onderdeel is geweest van. Het. Ook het programma Nationaal Programma Rotterdam-Zuid Daar. Dat is echt verleden tijd.
▶ 2:30:48Geen vervolgvragen. De heer Kempens stond ook op mijn lijstje. Dank. Voorzitter. Ja, nog even over de Wethoudersbrief over de doorgroei wijk Carnisse. Ik begrijp dat u zegt van We willen ook de wijkraad de ruimte geven, maar ze hebben al een heel duidelijk visie stuk geschreven. Ze wachten. Wachten al heel lang op antwoord. Die willen echt wel verder. Die hebben al eigenlijk hun visie gegeven. Uh, de wijkraad. Ja. Kunt u toch nog iets zeggen over naar de bereidheid om die twee pijlers die daarin worden besproken. Dus het enerzijds, nou ja, het investeren in in de woning, het anderzijds in lokaal talent, ondernemerschap, ontwikkelingskansen om die twee pijlers mee te nemen in die toekomstige aanpak. En. Ja, welke stap wilt u nou daadwerkelijk nemen om tegemoet te
▶ 2:31:49komen aan de aan de ambitie om die samenwerking te verbeteren? Want er wordt. Er wordt eigenlijk in wordt er al veel samengewerkt en de wijkraad doet in hun visie stukken. Oproep. Nou, wat maakt het nou wat sterker dan het nu al is? Hoe kan de aanpak verder gaan dan het nu al is?. Hoe kijkt u daartegenaan. Dan?. U bent door uw tijd heen. Meneer, ik dacht dat dit een veeg ronde was. Nee, het was niet. Het was niet te vegen. Nee, het was gewoon de i. Als je een antwoord had gehoord waar je op wil reageren, was dit het moment. Oh. Dan in ieder geval de vraag die de Heer hem heeft gesteld. Yes! Ehm.. Kijk, we hebben die die dat advies van doorgroei bij Carnisse. Daar staan hele goede punten in. En ik die ook echt aansluiten op. Dat rapport van Van Rijn, waarin we ook intensivering van middelen voor Carnisse hebben uh gevonden. En dat gaat juist over dat investeren in woningen, het verbeteren van woningen. En dat gaat
▶ 2:32:52ook. Dat lokaal ondernemerschap zit er iets minder direct in. Maar wij gaan dus komende periode juist in Carnisse. Slag maken. En ik ben dus ook heel blij dat ik daar wijkwethouder ben. En dat we. Die samenwerking verbeteren. Wat ik op mijn eerste bezoek daar heb gehoord, is dat vorige periode. Geen één keer een wethouder op bezoek is geweest. Dus ik heb geprobeerd meteen de eerste slag te maken door. Daar te zijn. En sterker nog, ik ben er zelfs al een tweede keer bij de wijkraad geweest in Carnisse. En dat is natuurlijk ook een vorm van samenwerking verbeteren. Niet dat wij als bestuurder er zijn, dat u als raad daar aandacht aan geeft. Dat er ambtelijk. Weet je, de de aandacht is voor de samenwerking. En wat ik terug hoor van hem, van hen is dat er echt veel gebeurt, Dus. Dat er dus ook veel ambtelijk, op verschillende programma's, op gebiedsniveau allerlei stappen, zowel over de buitenruimte, Schoon
▶ 2:33:56Uh. de projecten die in de wijk lopen, de leegstand van aan panden, dat er dan ook wel. Echt reactie komt op en dat dit advies van hen doorgroei wijk Carnisse, iets te lang is blijven liggen. En dat kwam door de collegewisseling. Maar dat heb ik zodra wij aan de slag waren ook direct willen oppakken. Dank u wel. Daarmee zijn we wel aangekomen bij de veengronden. En dan zal ik het eerste het woord geven aan de heer Budding. Dank u wel, voorzitter. Ik excuus één moment even. Zou u uw microfoon uit willen zetten? Ja, ik geef het woord aan de heer Budding voor de veengronden. Dank u wel voor het woord uhm. Uh. Mijn vraag gaat over wat er gebeurt met de adviezen van het burgerberaad. U zei de 25 adviezen wordt overgenomen. Ik weet niet helemaal zeker of daar ook de woonadviezen in zitten. Als dat zo is, dan ben ik tevreden met het antwoord. Als het niet zo is, dan wil ik daar nog antwoord op. Zijn er nog andere vragen blijven liggen ten aanzien van dit onderwerp? Algemeen
▶ 2:34:59en wonen. De heer Van Leeuwen. Ja. Dank, voorzitter. Algemeen. Dat was namelijk de vraag over hoe hard de deadline eigenlijk is van het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid. Of wordt er voor gesorteerd op een verlenging? En dat ging over de. Ik concludeerde dat het lastig is om grip te krijgen op de doelmatigheid en effectiviteit van het programma. En ik vroeg hoe het college hiernaar kijkt. Zijn er nog andere vragen blijven liggen? De heer Carlos. Ja, dank. Ik had een vraag gesteld over ehm, hoe het college van plan was om de gemeenschap te beschermen in de volkswijken en te voorkomen dat oorspronkelijke bewoners hun buurt uit worden gedreven. Want ik heb wel iets gehoord over honderd dagen lang, maar dat begint inmiddels wel een soort mythische proporties aan te nemen. Alsof daar eh, alles wat betreft wonen in gaat staan. Maar ik zou hier nog wel misschien een klein tipje van de sluier willen, want die vraag is eigenlijk onbeantwoord gebleven. Dank u wel. De heer Wempe.
▶ 2:36:00Voorzitter. Volgens mij zijn er een aantal vragen blijven liggen, waaronder. Ziet het college het risico dat particuliere eigenaren met een smalle beurs hierdoor definitief afhaken rondom de stijgende bouwkosten? De VVD ondersteuning en ook, nou ja, de. Na extra En de voortgangsrapportage waarbij de. Waar we ook in staat dat de bouwkundig. De particuliere panden vaak in slechtere staat zijn. Uhm ja, wij waren ook al nieuwsgierig naar die getallen. U bent weer ingegaan, zeg ik via de voorzitter over de sloop en nieuwbouw. Maar of wij ook de getallen kunnen krijgen bij NPRZ Focuswijk en wat nou de netto toevoeging is per segment aan de woningvoorraad. En dan zie ik nog de heer mevrouw Van Meer voor een onbeantwoorde vraag over algemene en wonen. Dank u wel. Over de reactie over de kinderburgemeester. Maar mijn vraag. Over. Die kinderraad was eigenlijk meer bedoeld dat ik het heel belangrijk vind dat de mening en de visie van kinderen wordt meegenomen in het nieuw te ontwikkelen beleidslijnen. Ik wil u eigenlijk verzoeken
▶ 2:37:03van zou u die mogelijkheid willen onderzoeken of het mogelijk is om de kinderen van Zuid actief te gaan betrekken bij de nieuwe beleidslijn?. Ik weet niet of dat helemaal dan in de veengronden past, maar voor deze keer door de ogen haren zien. Dan. Dan geef ik het woord aan de wethouder voor deze onbeantwoorde vragen. Yes, ik ga even kijken.. Ik had er hier al eentje, die 25 adviezen. Ja, we nemen gewoon alle 25 adviezen over dus. En die zijn een beetje divers van aard, maar die zijn. De. Het burgerberaad was gericht op uhm uh, geld en en inkomen, maar uiteindelijk hebben de. Heeft het burgerberaad zich daar niet uitsluitend toe beperkt, Dus zij hebben ook de ruimte genomen op om op andere terreinen adviezen te nemen en alle adviezen worden overgenomen. Dan de WW ondersteuning. Daar. Wordt zeker nog wel aan gewerkt. Uhm,
▶ 2:38:06even kijken. Particuliere panden op Zuid. De of de WW ondersteuning daar. Daar zit ook nog. Want we hebben altijd een kort programma gehad Steigers op Zuid. Dat is ook voor verbetering van woningen. Dat is ook VvE ondersteuning. We hebben ook een aantal subsidies,. Maar ik doe dit nu even een beetje uit mijn hoofd. Dus als het handig is dat u daar, als ik u daar iets meer inzicht in kan geven door het op een rijtje te zetten, dan doe ik dat gewoon in een uh. In een WG uh brief. Dat lijkt me dan wel handig, want nu anders ben ik wel heel erg aan t freewheelen. Uhm. Dan noteren wij een toezegging dat de wethouder nog terugkomt op de VvE ondersteuning. Ja, in een. Wat we daarin doen? Ja. Uh. En even kijken. Particuliere panden op Zuid. Ja, dat g. Dat. Wat een voorbeeld kan zijn Rentevrije lening. Wat we daarin geven. D'r zijn zogeheten vangnet regelingen. We hebben natuurlijk WW één en tien die van alles wat doen en
▶ 2:39:06we hebben de aanpak basiskwaliteit. Ehm, en daar hebben we dus ook uh subsidieregeling voor. Maar de precieze uh de zaken kom ik dan nog even op terug. En dan had ik nog één vraag geloof ik van.. Ja uhm. Het inzicht in gesloopt en nieuw gebouwde woningen,. Uhm, daar komen we ook graag schriftelijk op terug. Eh, dank u wel. Ik heb ook nog een aantal vragen van de heer Van Leeuwen genoteerd en vanuit BIJ1 en vanuit Pro die zojuist zijn gesteld. Jesse over de vraag van Pro. Daar komt wethouder Postma eventjes op terug. Uhm. En van. De ik kan. Ik zal u even helpen. De vraag van van de heer Van Leeuwe ging over de deadline van het NPRZ programma. Ja, De. De. Kijk wat we. Dat gesprek. Dat ga je natuurlijk nu voeren, want je ziet dat de doelen nog best wel ver weg liggen. Maar als je nu al gaat zeggen we gaan verlenging vragen. Dat
▶ 2:40:08is ergens ook een zwaktebod, want dan zeg je nu al van nou weet je, we waren al vijftien jaar bezig, we hebben nog vijf jaar te gaan en we denken dat we de doelen toch al niet gaan halen. Dus zo zover zijn we nog niet. Maar we zien natuurlijk al wel. Je probeert door je oogharen wel vooruit te kijken van is het wellicht nodig?. Maar daar komen we dan echt nog bij u op terug. Dat is nu nog te vroeg om te zeggen we gaan nu eerst dat uitvoeringsprogramma voor de voor de laatste periode vorm geven. Daarin ook ons afvragen wat gaat er goed, wat kan er beter? En. En dan, zodra we daar een beetje mee van streek zijn en ook de. In de gesprekken die we voeren kijken we naar de. De horizon. En dan heb ik nog één openstaande vraag en dat ze van de vraag van de heer Callas over de Gemeenschappen in volkswijken. Ja, eigenlijk heb ik het idee dat ik daar al heel veel woorden aan heb gewijd. Dus ik weet niet zo goed dat ik daar nog extra over kan zeggen. U vraagt, u blijft zich afvragen van is het nou echt bedoeld voor de bewoners op Zuid? En mijn
▶ 2:41:10antwoord is ja. In elk geval van deze uh uh, dit college, is dat het Het uitgangspunt waarmee we ons ook bewust zijn dat er gewoon al vijftien jaar historie ook in het Nationaal Programma zit. En dat kunnen we niet wegnemen, maar we kunnen wel zeggen hoe we de komende periode inzetten. Dank. Daarmee komen we aan het einde van de beantwoording in de eerste termijn op de onderwerpen algemeen en ehm, wonen. En dan gaan we. Ik zie toch nog de heer Van Leeuwen die toch uit de weg ronde, nog een onbeantwoorde vraag had. Ja, dank u wel, voorzitter. Dat was inderdaad over de doelmatigheid en de effectiviteit. Dat ik daarvan concludeerde dat het lastig is om daar grip op te krijgen. Dat dat anders moet en hoe het college hiernaar kijkt. De wethouder. Uhm, nou, wat ik daar in elk geval over kan zeggen. Hier doet ook de Rekenkamer
▶ 2:42:11onderzoek naar. Dat is dan wel voornamelijk over de pijler wonen, maar daar gaat ook het grootste geld in om. En dat nemen wij dus mee in. In de in de komende periode. Dus ik begrijp uw zorg. Uh. Daarom hebben we ook al gezegd we gaan in die pijler wonen met het rapport van Van Rijn. Dingen anders doen. Want het moet ook doelmatiger, want we willen gewoon meer doen voor hetzelfde geld. Want u gaat gewoon wel een bak met publiek geld naartoe. En daar wil je ook zo groot mogelijk opbrengst voor hebben. Dus nou ja, dat doen we op verschillende manieren. Proberen we dat ook bij te sturen waar kan en de informatie op te halen die daarvoor nodig is. Dank wethouder. Dan gaan we nu naar de wethouder Postma, die antwoorden zal geven op de vragen ten aanzien van de pijler onderwijs. Ja, voorzitter, dank u wel. Ik moment wethouder. Al voordat u bent begonnen, is er een interruptie van de heer Izaäk. Ik was benieuwd, want ik had nog allemaal vragen openstaan over burgerparticipatie. Komt dat nog later vanavond?.
▶ 2:43:12Of laten we dat dan straks even in de tweede termijn doen?. Ja, dank u wel,. Voorzitter. Uhm, één van uw commissieleden. Ik meende dat mevrouw Van Meer het was, uh uhm gaf in haar bijdrage aan dat een van de kenmerken van goed onderwijs is hoge verwachtingen van je leerlingen. En dat vond ik eigenlijk wel een treffende typering van hoe we vanuit dit college en hoe ik als wethouder Jeugd en onderwijs naar de NPS. Kijk. Ik heb zelf lang op Zuid gewoond en ik vind dat Zuid veel te lang ondergewaardeerd is en te lang op basis van te lage verwachtingen is behandeld. En dat zie ik ook in de portefeuille onderwijs en de manier waarop heel lang naar kinderen en jongeren op Zuid is gekeken. Allemaal zielig, allemaal kwetsbaar kunnen niet zoveel. Neem maar genoegen met ABC.. En daarmee hebben we
▶ 2:44:13veel kinderen en jongeren tekort gedaan. En als je kijkt naar de. De resultaten, voor zover die goed uit de brei aan data in deze voortgangsrapportage kunt halen. Want er zit heel veel informatie in, maar het is soms ook wat moeilijk leesbaar. Dat deel ik helemaal. Er mogen gewoon niet tevreden zijn en dan zitten er een aantal hoopgevende elementen in als ik kijk naar onderwijs, Onderwijsprestaties. De manier waarop kinderen en jongeren kansen krijgen en die ook nemen. Maar mijn verwachtingen zijn veel hoger. En ik vind dat we komende jaren voor de de laatste periode van het uitvoeringsprogramma veel meer moeten doen om veel hogere scores te halen dan we de afgelopen jaren hebben gehaald. En dat we ook veel meer mogen verwachten van alle maatschappelijke partners waarmee we samenwerken. En dat we ook als gemeente zelf de lat als het gaat om de ontwikkeling van
▶ 2:45:15jongeren en kinderen, veel hoger mogen leggen. En dan kom ik op een aantal vragen die de commissie heeft gesteld. Er zijn veel vragen gesteld over de dagprogrammering,. Over de voorschoolse educatie eh en over het lerarentekort. Ik begin bij de dagprogrammering. Dat is wel een van de U. Een aantal van uw commissieleden gaf dat ook aan. Een van de elementen in het NPRZ waar ik wel enthousiast over ben. Dus we zien. Hoewel dat niet altijd objectief heel goed meetbaar is, dat dat programmering echt bijdraagt aan meer kansengelijkheid en meer mogelijkheden voor kinderen om zich te ontwikkelen. Ook als je thuis niet die kansen voor ontwikkeling hebt, dan biedt zo'n dagprogramma biedt die kansen wel. En het is in die zin ook een heel mooi instrument. Ik zeg tegelijkertijd bij een aantal van u, commissieleden vroeg zouden we dat niet wat sneller moeten uitrollen of uitbouwen? Je moet het wel goed doen, want anders wordt het een soort veredelde kinder of puberoppas.
▶ 2:46:19Daar heeft niemand wat aan. Dag programmering werkt als je nauw met goede mensen zit. Dus mensen die. Didactisch pedagogisch goed zijn, die goed zijn in klassenmanagement. En juist voor die dag programmering ook juist mensen die inhoudelijk ergens heel erg goed in zijn. Want dat voegt die dag programmering echt toe. Ik ben pasgeleden bij Dag Programmering in Crooswijk geweest. Is buiten NPS gebied, maar gebaseerd op NPS. Daar zie je dat kooklessen worden gegeven, soms door vrijwilligers uit de buurt, soms door professionele koks die dat leuk vinden om te doen in hun dagprogramma. Er zijn schaakprogramma's, maar er is ook huiswerkbegeleiding. Er worden podcasts opgenomen met leerlingen. Ja, dat is wel een manier om op een andere manier vaardigheden te ontwikkelen die die echt hoopgevend is. En ook over werkdruk en een aantal van u,. Uw commissieleden, stelde vragen over over werkdruk. We zien dat vanuit NPS geld of ook vanuit
▶ 2:47:21onderwijsgeld, er regelmatig coördinatoren ook worden aangesteld, juist om die dagprogramma's goed aan te laten sluiten op het onderwijs. Dat gaat steeds beter. Het is niet dan dat het daarmee helemaal niets vraagt van de leerkrachten, maar zo'n extra coördinator helpt wel. En we zien ook dat de dagprogramma's steeds beter gaan aansluiten, ook op het onderwijs. En ook wat kinderen nodig hebben. Maar het is ook dat is wel een vak apart, Dus ik zou ook terughoudend willen zijn met te snel uitrollen. We zien ieder jaar een groei. Dat wil ik heel graag ook blijven ondersteunen de komende jaren, Maar dat moet wel op een goede manier gebeuren. We zien daar ook dat bedrijven vraag van Pro ook regelmatig bij betrokken zijn in allerlei programma's. Soms op het gebied van zorg en techniek, maar juist ook op hele andere gebieden. En dat is mooi. Dat betekent ook dat we maatwerk zien. Dus een dagprogramma op de ene school is niet per se dagprogramma op een andere school, omdat soms de context anders is. Ik vind het zelf ook heel belangrijk in de hele
▶ 2:48:22ontwikkeling van de sociale basis. Dat je met dagprogramma's ook aansluiting zoekt bij wat gebeurt er eigenlijk in een wijk of in een buurt? Dus ja, dat kan. Echt per school verschillen. Over de effectiviteit. Ik ben er enthousiast over. Tegelijk. En we weten uit wetenschappelijk onderzoek ook dat die dag programma's goed werken. De één op één effectiviteit is niet altijd goed aan te tonen. Het is wel zo dat er op dit moment een schouw weer loopt, die aan het einde van dit jaar waarschijnlijk afgerond is. Zodra die beschikbaar is, wil ik die ook heel graag delen met met uw commissie. Om ook. Om gezamenlijk een oordeel te kunnen vormen over wat we nu vinden van de effectiviteit van die van die dag. Programma's. Eh. Vraag van. De wethouder. We noteren die dan ook als toezegging dat u voor het einde van het jaar terugkomt met de schouw van de dagprogrammering. Ja, het kan ook net na het net in het nieuwe jaar worden, maar even kijken of dat lukt. Maar ik ga ervan uit. Hij is. Richting het einde van het jaar afgerond. Of het dan lukt om hem december of januari te sturen, dat houdt u van mij tegoed. Maar
▶ 2:49:24hij komt in ieder geval snel. Voorzitter. Pro stelde nog een vraag over de betrokkenheid van SkVR, een zeer gewaardeerde partner. Niet de enige met cultureel aanbod dus. We zien op Zuid dat ook andere instellingen daarbij kunnen helpen. Dus het hoeft niet altijd SKW te zijn, maar het is wel een belangrijke partner. Niet voor niets dat ze in de helft van de scholen actief zijn. Over voorschoolse educatie stelde uw commissie een aantal vragen. Eén van de observaties was dat 30% van de kinderen met een indicatie op dit moment. Niet in de voorschool terecht komt. Dat is ook hoger dan elders in in Rotterdam, dus daar is echt iets te doen. Ik ben wel hoopvol over de wijkaanpak die in Feijenoord en daarna ook in Charlois en. Daarna in Charlois en ook IJsselmonde trouwens, is is gestart. Dat betekent dat het CJG veel meer de wijk in gaat. Ook kijkt via informele organisaties, via scholen of je ouders kan bereiken en kan stimuleren
▶ 2:50:26om hun kind dat een indicatie heeft voor de school, daar ook te krijgen. En dan zie je ook dat in de Moet er een beetje voorzichtig zijn, want het is nog maar één jaar. Maar dat in Feijenoord het bereik toeneemt terwijl dat in andere gebieden afneemt. Dus ik. Ik hoop wel dat zo'n hele gerichte wijkaanpak ook kan helpen om meer kinderen die daar recht op hebben, ook naar de voorschoolse educatie te kunnen krijgen, Naar de voorschool. Dan over het lerarentekort vraagt van de ChristenUnie van Dan kunnen we nou hele concrete resultaten zien. Op basis van de inspanningen die daar worden verricht. Ja, dat is. We kunnen. We kunnen tellen hoeveel. Zij instromers worden begeleid, bijvoorbeeld. We kunnen tellen hoeveel leraren opnieuw instromen. De relatie tussen wat je doet en het uiteindelijke effect op leraar en lerarentekort is heel lastig. Dan geef ik ook gelijk een kleine teaser voor de. Evaluatie van de het
▶ 2:51:27aanpak lerarentekort, dat uw commissie of uw raad morgen ook gaat ontvangen. Die relatie is één op één heel moeilijk te maken. We zien wel. En dat is specifiek voor het NPRZ, dat daar ook heel sterk op schoolleiders wordt ingezet. Dus je ziet in veel wijken dat een school één schoolleider heeft. NPS heeft een programma om twee of drie schoolleiders per school te kunnen aanstellen. En dan heeft Een van de schoolleiders heeft specifiek de aansluiting Zorg Onderwijs in portefeuille. Nou, we zien, en dat is een beweging die ik heel erg steun als wethouder Jeugd en Onderwijs, dat we de jeugdzorg veel meer naar scholen toe willen brengen. Dat die schoolleiders daar een hele belangrijke rol in kunnen spelen. Dat vind ik specifiek voor NPS een hele interessante ontwikkeling. Specifiek in Charlois. Dat was een Charlois Charlois. Ik weet niet precies hoe de heer Duin het noemde. Ik vond het wel mooi. Ik vond het heel chique klinken. Ja, ik twijfel. Dat het. Een soort van gulden middenweg zoeken.
▶ 2:52:27Ja, ja ja, Ja. Ja. Volgens mij is gewoon Charles toch?. Ja. Dan begrijpt iedereen direct wat u bedoelt. De voorzitter. Maar u had een zeer terechte vraag hoe het nou kan dat juist daar dat leraartekort zo sterk is gestegen naar 26% van zestien en 26?. Ik wil dat heel graag nog wat beter laten uitzoeken, dus daar kom ik bij u op op terug. Voorzitter. Bent u ook aangeven op welke termijn u daarop terugkomt?. Dat hoop ik voor het einde van het jaar te kunnen doen, maar het zou kunnen dat dat niet helemaal lukt. Ik wil vooral even goed snappen waar het van komt, dus ik wil ook even met de scholen daarover spreken. In de vraag van Denk, mevrouw Gomez was ook terecht. De. Het tekort aan leraren is in het NPS gebied nog groter dan in de rest van de stad. Eh ja, en je ziet eigenlijk dat dat lerarentekort ongeveer de trend wel volgt van de ontwikkelingen in de andere gemeenten.
▶ 2:53:30Die. Die vergelijkbaar zijn met met Rotterdam. De. De vraag van mevrouw Gomes was en waarom stop je dan met de huidige aanpak lerarentekort. Mijn kritiek of mijn reflectie op de huidige aanpak zou ook zijn ja, het is lastig om één op één die relatie te leggen, maar het is niet zo dat uit de data blijkt dat de huidige aanpak, bijvoorbeeld in het NPS gebied, spectaculair en productief is. Dus je ziet relatief weinig effect van onze aanpak in vergelijking met. Andere gemeenten. Ik hoop dat we met de vernieuwde aanpak lerarentekort dat we daar wel het verschil kunnen maken, maar het blijft gewoon een heel erg hardnekkig probleem, juist ook in NPS gebied. Mevrouw Van Meer van Pro stelde nog de vraag of we voor uhm uh, stel nog een vraag over thuiszitters. Nou, ik ben blij dat u die vraag stelt. We hebben daar een hele commissievergadering ook over kunnen spreken. Ik heb ook naar aanleiding van de ideeën vanuit uw commissie gisteren een het het plan gestuurd. Ieder kind heeft
▶ 2:54:33recht op onderwijs over de kinderen die nu met een vrijstelling thuis zitten. Daar zitten allerlei middelen in voor bijvoorbeeld meer voor school. En betere begeleiding van van kinderen die thuis komen te zitten. Heel specifiek het LOP geld kunnen we daar niet voor gebruiken, helaas. Dus de bekostiging vanuit het Rijk biedt ons helaas niet altijd de flexibiliteit die we wel eens zouden willen. Dan? En en zetten. Dan kom ik bij de LOB activiteiten ook gelijk bij de vraag van mevrouw Gomes van Denk. Ja, die ziet nog dat nog niet alle scholen die die loopbaanactiviteiten aanbieden. Dat klopt. We blijven eraan werken om dat op meer scholen te doen. Ik zeg tegelijkertijd wel het het blijft ook wel een procesindicator, die natuurlijk niet echt iets zegt over hoe goed lukt het jongeren nou om een baan te vinden en op de goede plek terecht te komen? Dus ik kijk dan eigenlijk liever naar startkwalificatie of hoeveel. Hoeveel kinderen bij jongeren blijven, ook in
▶ 2:55:35het onderwijs? Maar weet dat we hier wel aan blijven werken om die LOB activiteiten op meer scholen te gaan aanbieden. Daarmee kom ik ook op een vraag van de heer Duijn, waar ik ook nog graag op terug wil komen. En dat is een vraag die ik namelijk zelf ook had toen ik de cijfers zag. Het aantal voortijdige schoolverlaters dat. Jarenlang echt de goede kant op ging, of wel naar beneden en opeens een vrij sterke stijging liet zien, zowel. Breed als in de Focus wijk. En ik wil ook goed snappen waar dat van komt, want dat is echt een afwijkende trend van de rest van de stad. En dat is ook echt een breuk met het met het verleden. Dus ik kom daar ook bij u op terug. Voorzitter. En kunnen we daar dan van uitgaan dat dat in dezelfde brief is als over het lerarentekort in Charlois?. Ja. Ja. Ja. Oké, dat lijkt me. Lijkt me wel zo praktisch. Uh dan uh. De. Nu we toch over uh de aansluiting tussen school en werk hebben. Uh, misschien wel collega horeca. Daar zou ik ook nog wel iets over zeggen vanuit werk en inkomen. We
▶ 2:56:38hebben best mooie programma's in binnen de NPS en vooral de aan de bak garantie. Vind ik zelf eigenlijk wel een heel mooi initiatief, waarbij je gewoon weet als MBO student dat als je een bepaalde opleiding volgt, dat je een garantie hebt op een baan. En nou, dat is een programma wat ik heel graag zou willen voortzetten en wat misschien nog wel wat wat uitgebreid zou kunnen worden. Maar ook bijvoorbeeld de loopbaanoriëntatie waar we het net over hadden. Dat lijken best wel effectieve instrumenten te zijn. Tegelijkertijd zien we ook landelijk helaas, dat het aantal mbo studenten zonder de opleiding af te ronden, weer weer erg uitstroomt of. Eruit valt. Dat dat landelijk naar beneden gaat. En dat zie je dan ook in het NPS gebied. En dan een prikkelende vraag van de Partij voor de Dieren van Uh, de heer Van Leeuwen over de havo vwo adviezen. En of dat nou wel een goede indicator is van het succes van NPS. Nou, ik zou daar
▶ 2:57:41twee dingen over willen zeggen. De eerste is de heer Louis van Proo refereerde daar al aan. Het is een hele kleine stijging. Je ziet dat iets meer. Leerlingen havo of vwo advies krijgen. Is dat een indicator van succes? Nou wel als je het vergelijkt met de rest van de stad en de landelijke cijfers. Dus het is wel een teken dat op het moment dat dat zeg maar de verhouding wat meer toegroeit naar de rest van de stad, dat we wel beter in staat zijn om jongere kinderen te adviseren op het, zeg maar op het type onderwijs waar ze ook,. Ja, waar ze het beste tot hun recht komen. En ik begon mijn verhaal niet voor niets met hoge verwachtingen. Nu hangen hoge verwachtingen niet altijd samen met havo of vwo advies. Maar tegelijkertijd zien we ook dat heel veel kinderen havo of vwo. Kunnen en willen doen, maar dan wel een ander advies krijgen omdat ze nu eenmaal in een bepaalde groep zitten of omdat er een bepaald vooroordeel over dat kind
▶ 2:58:43heerst. En daar wil ik heel graag van af. Dat mag nooit een reden zijn voor 0.59u schooladvies. En dan kijk ik even of ik nog andere vragen heb. Volgens mij was dat het wel, voorzitter. Dank. Dan kijk ik eerst of dat nog tot reacties leidt. Ja. De heer Van Leeuwen. Ja, dank. U, voorzitter. Ik was inderdaad twijfelen of dat in het nieuws, maar dat is nu al een handig moment, want ik hoorde de wethouder vertellen over een coördinator die op scholen ook aan het werk is om te zorgen dat het goed aansluit. Maar daarbij vroeg ik me af of die pas wordt ingeroepen als de werkdruk al hoog is. Of hebben alle scholen die gebruik maken van die dag programmering toegang tot een coördinator? Of komt die vaak als het te laat is? Daar hoor ik de wethouder eigenlijk niks over zeggen. De wethouder. Ja voorzitter, Of die op alle scholen ook actief is, durf ik niet met 100% zekerheid te zeggen. Het kan ook zijn dat scholen zeggen van wij regelen dat gewoon met ons lerarenkorps, en.
▶ 2:59:47Desnoods roosteren we iemand wat uren uit om dat ook te kunnen coördineren. Ik wil daar zo nog wel even op terugkomen, want ik wil daar wel precies in zijn, maar ik kan me voorstellen dat dat ook per school anders is. Ik realiseer me dat ik ook nog even terug zou komen op de vraag van mevrouw Van. Meer over het betrekken van kinderen. Nou, als wethouder jeugd voel ik me daar natuurlijk ook toe aangesproken. Dus ik fluisterde mijn collega al toe Ik wil daar heel graag samen in optrekken. We hebben nu Bij het nieuwe onderwijsbeleid Doen we hele goede ervaringen op met het betrekken van zowel jongere kinderen als kinderen. Als er. Als pubers. En ik zou dat heel graag ook willen aanbieden om dat binnen het NPS ook te doen. Of de kinderraad daar het geschikte medium voor is, weet ik niet zeker. Er zitten de kinderen van deze hele stad in, dus ik kan me ook voorstellen dat we wat programma's doen, specifiek in een NPS gebied met verschillende leeftijdsgroepen aan kinderen. Dus dat dat lijkt me heel mooi om dat mee te nemen, ook in het maken van het het nieuwe uitvoeringsprogramma. Ik zie de griffier en de voorzitter al kijken. Is dat een toezegging? Ja, voorzitter, dat zeg ik graag toe.
▶ 3:00:51En kijk, en dan heeft hij toegezegd om ook kinderen mee te nemen in het te betrekken bij het nieuwe uitvoeringsprogramma. Ik meen dat dit de vragen over onderwijs waren. Nou, die check zal ik eventjes gaan doen. Zijn er onbeantwoorde vragen op het de pijler onderwijs?. De heer Van Leeuwen. Jazeker wel meneer Winter. Uhm ja, dat was uh vooral uhm,. De scholen. Die in het. Gebied zijn, de 34 scholen, uh in primair onderwijs en de negen scholen voortgezet onderwijs die we de afgelopen weken hebben. Wat betekent dit voor andere scholen in het gebied? En wat Wat betekent het vooral voor de kinderen op die scholen waar deze dagprogramma programmering niet wordt aangeboden? Dus los van of het wordt uitgerold, Maar wat dat betekent?. En. Hoe? Er wordt voorkomen dat er geen grote verschillen zijn tussen scholen die wel deelnemen aan de dag Programmering door bijvoorbeeld werkdruk, leraar tekort, andere factoren. Maar
▶ 3:01:54misschien is dat een beetje combineert met coördinator, maar. Die. Zijn er nog andere onbeantwoorde vragen? Mevrouw Van Meer. Ja. Mijn vraag over de sfeer was eigenlijk in hetzelfde genre als wat meneer Van Leeuwen zei. Het gaat me niet zozeer dat elke school zou moeten betrekken, maar meerdere, omdat elke school een zeer kwalitatief hoogstaand dagprogramma zou moeten hebben wat aansluit bij de behoefte van de school. En. Mogelijk al die coördinator zal een rol daarin hebben. Maar dat vind ik eigenlijk wel een belangrijke vraag om even te herhalen. Dan aan de wethouder om deze mevrouw Maassen nog. Ja of nee? Ik had een hand. Ik was uh, maar die had ik weer g laten dalen. Maar eerst t eigenlijk goed gezien. Uh, want uh, wij hadden inderdaad ook dus die uh constatering over uhm, die startkwalificatie, wat een bron van zorg is. En de wethouder gaf aan van oh ja, dat is een landelijke trend. Uh. En hij gaf ook uh de aanpak garantie aan. Uhm. Maar ja, wij hadden gevraagd van oké, wat is nou de verklaring
▶ 3:02:54hiervoor en wat kunnen we dan doen om die trend weer te keren?. En heb ik dan de wethouder goed begrepen dat aan de bak garantie dan? Uh, de bedoeling is om de trend te keren, want dat is eigenlijk al bestaand beleid. Maar. Ik weet ook niet of hij helemaal onder de veengronden valt. Mevrouw Maas. Ja, ik weet niet of er of mijn vraag niet is beantwoord of dat de beantwoording zo impliciet is gegeven. Dus dat is eigenlijk te bekijken. Dank u wel, maar ik zie dat de wethouder een menu in ieder geval gaat beantwoorden. Vier vragen nog?. Ja, dank u wel, voorzitter. Om bij de laatste te beginnen. Mijn antwoord sloeg vooral op hoe we het tot nu toe hebben gedaan. En als we even kijken naar de voortgangsrapportage. Ik denk in het nieuwe uitvoeringsprogramma, is dit wel een belangrijk onderwerp, want we zien daar echt een negatief trend. En dat sluit ook even aan dat die voortijdig schoolverlaters daar gaan, Dat dat lijkt de verkeerde kant op te gaan. Dus in het nieuwe uitvoeringsprogramma krijgt dit expliciet aandacht. En dan kijken we ook of het instrumentarium dat we nu inzetten, of dat voldoende gaat zijn om die trend te keren.
▶ 3:03:58Mevrouw Maessen, Ja, Mag ik u dan uitnodigen om dat in ieder geval met uw collega naast u te doen? Want uhm, uh. Soms is tussen ervaren schuldenproblematiek een reden voor jongeren om vroegtijdig te stoppen met studeren en te gaan werken, omdat ze dus in de geldproblemen zitten. Wethouder Ja. Nou, dat gaan we sowieso doen, want we zien dit echt ook als programma voor het voor het hele college. Ehm,. Even over de nog over de dagprogrammering. Ik. Ik ben blij, ook met het enthousiasme in deze commissie voor de dag programmering en ook wel het ongeduld van. Zouden we dit niet op meer plekken moeten doen? Ja, ik zou het liefst op meer plekken doen. En tegelijkertijd zien we ook dat niet alle scholen er helemaal klaar voor zijn. En dan kom ik terug op mijn punt. Als we het op andere scholen ook gaan doen, moeten we het ook goed doen. En dat is. Leidt dat tot ongelijkheid? Ja, op een bepaalde manier wel. Dat klopt. Dus als jij nu als kind op een school zit waar je eigenlijk wel geholpen zou zijn met dagprogrammering, maar je hebt het niet,
▶ 3:05:01dan is dat vervelend. Tegelijkertijd is dat voor mij ook een aansporing om op zoveel mogelijk plekken die dag programmering goed neer te gaan zetten. Dus zo interpreteer ik uw de vraag ook van eh, meneer Van Leeuwen. Voorzitter. Want ik wil die ongelijkheid ook niet. Dat geldt overigens niet alleen voor het NPS gebied. Ik noemde niet voor niets het voorbeeld in Crooswijk, eh, waar ik was. Eh. Ik zou graag willen dat we op meer plekken in deze stad die dagprogrammering kunnen aanbieden op op scholen. Dus ik ben ook met. Als. Ook als straks alle focuswijken en in dit hele NPS gebied doen, ben ik ook nog niet tevreden. Want dan zijn er nog andere plekken in de stad waar het ook zou kunnen. Eh, nou dat. Dat. Sluit denk ik ook aan op de vraag van mevrouw Van Meer over de SkVR. Ja, dat, die kwaliteit moet gewoon goed zijn. En SkVR is een is een goede en betrouwbare partner daarin. Daarmee komen we aan het eind van de beantwoording ten aanzien van het onderwerp
▶ 3:06:02onderwijs. En dan kijk ik door naar de laatste wethouder. Ook De heer Bosma. Ja, voorzitter. Eh, ik heb ook de vragen over veiligheid. Omdat de burgemeester afwezig is, zou ik. Dat was mij nog niet verteld, maar dan gaat. Gaat uw gang. Uw commissie daarover eh zo goed als mogelijk is, antwoord willen geven. Eh. Er zijn een aantal vragen gesteld over de objectieve en subjectieve veiligheid in MBS gebied. Overigens geldt dat voor heel de stad dat we zien dat de objectieve veiligheid best oké is, maar subjectief gaat het een stuk minder. Collega Kokkelkoren had het al even over bijvoorbeeld groot aantal dakloze mensen. Ja, we zien op de plekken waar veel dakloze mensen zijn dat het gevoel van veiligheid lager is. En dat is vaak. Kun je objectief van zeggen niet terecht, want het zijn bijna nooit de dakloze mensen die zorgen in objectieve zin voor criminaliteit. Maar het kan wel wat effect hebben op het gevoel van onveiligheid opwekken bij mensen. We
▶ 3:07:03weten ook dat bijvoorbeeld Uh. Uh. Is er voldoende groen en is de straat schoon? Dat dat ook een positief effect heeft op de veiligheid? En omgekeerd ook. Als dat niet zo is, zorgt dat voor gevoelens van onveiligheid, terwijl wij niet meer misdrijven tellen. Dus daarom loopt dat soms wat wat uit elkaar. Binnen NPS verband wordt hard gewerkt aan het versterken van beide elementen van van veiligheid. De vraag van de VVD was ook wanneer kunnen we de die pijler veilig nou goed evalueren? Ik kan u melden dat we in 2027, vooruitlopend op het nieuwe uitvoeringsprogramma, ook die pijler evalueren. En dat doe ik. Daar wordt u over geïnformeerd. Over de wijkrechtspraak had ook de VVD een aantal vragen. Allereerst uh, over de mogelijkheid van gegevensuitwisseling. Ja, ik kan het helaas niet mooier maken dan dat het het is. De AVG staat niet toe dat allerlei partijen, dus ook allerlei maatschappelijke partijen rondom de wijkrechtspraak.
▶ 3:08:07Gegevens delen over een verdachte. Daar moet de verdachte zelf toestemming voor geven. Die wordt daartoe verleid en het aanbod van passende hulp. Dat is integraal onderdeel van die wijkrechtspraak. Het is niet alleen we straffen iemand, maar we zorgen juist voor. Hoe kun je. Hoe kun je iemand vooruit helpen om te voorkomen dat diegene daar nog een keer staat? Dus we zien dat verdachten daar heel vaak gebruik van maken. Maar we kunnen dat inderdaad niet afdwingen. Daar is wel het akkoord van de verdachte voor nodig. Excuus en interruptie van de heer Van der Hoeven. Nou, dank u wel, voorzitter. Nou, ik ben zeker blij met het heldere antwoord van de wethouder en ik wil de wethouder nu ook niet uh, telkens met een uh, een soort lobby, uh onder de arm weer op pad sturen. Maar Ik vraag me af is er dan ook wel nog een uhm iets van 1111 gesprek ook met het Rijk mogelijk voor. Ja, ik snap dat ze ook niet hiervoor alleen maar een wet gaan staan aanpassen, maar. Dat ze hier ook hopelijk wel zien wat. Het voordeel hiervan is. En dat ze
▶ 3:09:10hopelijk daar in de wetgeving misschien wat in kunnen veranderen. Of in ieder geval dat het signaal aan het rijk hier op kunnen geven. Want ik geloof er echt wel in dat uh dat dat hiermee die die zorgt eromheen ook hopelijk mensen uit die ellende kunnen halen. En ik kan me ook voorstellen dat er mensen zijn die het weigeren, die die zet, die waarbij het misschien juist voor hun eigen bestwil. Juist zou zijn als het wel gedaan zou worden. Zodat u weet wat ik bedoel. Via via. De voorzitter. Ja. De wethouder. Uh ja. Voorzitter. Ik snap uh, wat de heer Van der Hoeven bedoelt. Dit is overigens niet alleen rondom die wijk rechtspraak, dus ik maak in mijn portefeuille op het gebied van bijvoorbeeld huiselijk geweld, maar ook jeugdzorg net iets te vaak mee dat professionals elkaar niet kunnen vinden omdat er geen gegevens uitgewisseld kunnen worden. En ook dat is zelfs niet alleen binnen mijn domein, maar binnen andere domeinen ook. Dus het is een een permanente lobby, ook vanuit de gemeente richting het Rijk. Dat. We mensen soms onvoldoende kunnen helpen vanuit een wet die wel goed bedoeld is, maar in de praktijk
▶ 3:10:13niet helpt. Dus ik herken uw punt. Het punt van de heer Van der Hoeven. Eh, zeer zeker. Ehm. De wijkrechtspraak wordt ook geëvalueerd. Daar refereerde de heer Van der Hoeven aan. Dat doet het WODC. Ik heb even de planning erbij gepakt. Het is een een evaluatie in drie fasen. De plan evaluatie is intussen afgerond. De uiteindelijke effectevaluatie die verschijnt over een jaar. Dus eind 2027 kan uw raad niet wachten. Voorzitter. En dan waren er nog een aantal vragen, onder andere van de VVD en denk over uh, de controles bij winkels en winkelstraten. Daar zit iets merkwaardigs in de cijfers. Dus ik ga u toezeggen dat. Ik ga toezeggen dat de burgemeester daar schriftelijk op terug gaat komen,. Want een aantal van uw commissieleden, voorzitter, refereerde aan het feit dat in
▶ 3:11:16de rapportage staat dat er in 2024 49 controles waren zonder bijzonderheden en in 2025 72 controles met 59 bijzonderheden. Dat is dat. Het is gek en ik durf daar eigenlijk niet te zeggen wat dat precies is. Dus ik wil graag bij uw commissie terugkomen met een verklaring van dat cijfer en ook wat meer duiding bij wat voor bijzonderheden daar dan zijn aangetroffen, bij die bij die winkels. En ik weet niet of u daar dan ook nu een termijn aan kan plakken. Ja. Volgende week? Nee, dat eh, dat. Wil ik dan heel graag ook even met de burgemeester afstemmen. Ik kan even kijken of er ambtelijk een inschatting gegeven kan worden,. Hangt een beetje van af hoeveel tijd en laten we zeggen we mikken ook voor het einde van het jaar. Maar misschien dat dat dan iets later wordt. Daar krijgt uw commissie dan nog melding van. Voorzitter. Een vraag van de heer Van der Hoeven. Nou ja, meer dan een ja, zo'n vraag, maar ook misschien een voorstel omdat ik. We hadden natuurlijk daar uh drie vraag op is dan misschien handig, ook voor
▶ 3:12:19de tijd dat dan uh. Ik denk dat de wethouder dat ook voorstelt hoor. Even ter bevestiging dat wij dan die gewoon even meenemen in die schriftelijke vragen. Dan uh, hoeven we de wethouder daar nu niet mee te belasten en dan krijgen we die gewoon in die uh, in uh, die brief. Nou, dat lijkt een toezegging van de VVD om schriftelijke vragen te stellen waar deze vraag dan nog een keer in terugkomt. Begrijp ik dat. Goed? Nee. Nee nee nee nee sorry. Nee, voorzitter. Het is meer dus dat de beantwoording die schriftelijk natuurlijk uh volgt. Uh, zoals de wethouder uh aangeeft. En dan kunnen onze vragen die daarover gesteld zijn gewoon volgens mij makkelijker geweest daar in mee gaan. Tenzij de wethouder ze nu wil beantwoorden, Maar het lijkt me voor de wethouder makkelijker dat de burgemeester die daarin meeneemt. Dat gaat dus dan over de tot nu toe nog onbeantwoorde vragen, die die u ook heeft gesteld. Over dit specifieke onderdeeltje van inderdaad, die ondermijning. Ja, de winkelstraat en de controles waar ook andere leden van en van uw commissie van de commissie vragen over hebben gesteld. Ja, voorzitter. Misschien dat het dan inderdaad meest praktisch is, want ook op onderwijs heb ik gezegd ik kom
▶ 3:13:20ik terug. We kijken of we daar een NPS brief van kunnen maken. Dat is prima. We laten ze wel als straks als losse toezeggingen zien staan en dan kunt u daar of gezamenlijk of individueel op terugkomen. Bent u daarmee aan het eind gekomen, dan Ook van de beantwoording zijn nog onbeantwoorde vragen. De heer Van Leeuwen. Ja, voorzitter. Geen onbeantwoorde vragen over veiligheid, maar nog wel een onbeantwoorde vraag die ik aan het eind van de eerste termijn stelde over de coördinator en werkdruk of de coördinator die wordt uh, of die beschikbaar is voor alle scholen of dat ie wordt ingeroepen als de werkdruk al hoog is. Of dat die er juist voor kan zorgen dat de werkdruk die nog niet ervaren wordt, wordt voorkomen. De wethouder Ja, voorzitter, ik kan daar intussen een beter antwoord op geven. Op het moment dat een school start met dag programmering en daar ook extra middelen voor krijgt, is de coördinator onderdeel van de formatie die hoort bij die extra middelen. En
▶ 3:14:21of dat dan een extra persoon is, of dat dat al iemand is die op de school werkt en voor een aantal uren de coördinator gaat doen, dat is aan de school zelf. Maar die formatie zit is onderdeel van het pakketje dagprogrammering. Toch nog een vervolgvraag van de heer Van Leeuwen. Ja, ik heb zeker een vervolgvraag. Want. Kijk ik. Leerkrachten zijn mensen die heel graag heel erg doorzetten, die vaak pas later ervaren. Er was toch een werkdruk? Er zitten er een paar aan tafel die dat opgetuigd kunnen bevestigen. teams waar heel veel dingen al worden opgevangen en eigenlijk achteraf geconcludeerd wordt. Ja, we hadden eigenlijk toch een beetje laten gebeuren en we hadden eerder moeten ingrijpen. Dus de vraag zit meer in. Kan school ook nog tussentijds dan zeggen van nou, we hebben toch nog behoefte aan zo'n coördinator? Of we hebben toch nog behoefte aan extra ruimte in de formatie? En gaat dat dan ten koste van iets anders? Gaat het dan ten koste van de dagprogrammering en dus ten koste van de kansen die de kinderen krijgen?. Wethouder. Nee, omdat die formatie voor de Uh
▶ 3:15:23coördinator in het pakketje zit waar scholen gebruik van kunnen maken als ze starten met dagprogrammering. En op welk moment en op welke manier ze dat inzetten. Dat is ook echt aan de scholen zelf. Of ze dat vanaf het begin in willen zetten, of dat ze zeggen van nou we, we, We kijken het in het begin nog even aan of we het op een andere manier kunnen organiseren. Dat dat en dat wil ik ook graag aan de scholen laten. Het belangrijkste is die formatie Ruimte is. Het geld voor de formatie is beschikbaar. Dan zijn we nu wel echt aan het eind gekomen van. Van de pijler onderwijs en de pijler veilig. En dan ga ik door naar wethouder Harika voor de beantwoording. Ten aanzien van de pijler werk ik. Mag het echt? Ja, het mag echt. Nou, ook van mij uit. Voorzitter, Dank aan alle raadsleden. Uh voor uh de vragen die uh gesteld zijn. Uhm, er zijn ook wat kritische noten uh bij uh de uhm de de opbrengsten voor werk meegegeven. Die herken ik ook. En tegelijkertijd denk ik ook dat als ik kijk naar wat er de afgelopen
▶ 3:16:27tijd in MBS gebied is gedaan, dat dat ook helpt om te kijken hoe kan je dit ook opschalen verder in de stad? Ik noem bijvoorbeeld het Werkstation op Zuid, wat echt ook wel een werkwijze nieuwe werkwijze met zich meebrengt die ook echt wel helpend is en die je ook weer kan uitvoeren in in andere onderdelen van de stad. Er zijn natuurlijk rijksmiddelen mee gemoeid en dat is hartstikke fijn dat we die daarop in kunnen zetten. Er zijn een aantal vragen gesteld. Een van de vragen ging over kapstok overleg inrichten met mensen die op het sociaal minimum zitten. Zoals jullie inmiddels ook wel van mij weten, kom ik veel in de stad, ben ik veel in gesprek met. Informele organisaties, maar ook met mensen vanuit de doelgroep bewoners, burgers. En dat wil ik ook echt blijven doen. En ook binnen het NPRZ gebied. Naast het burgerberaad waar we nu al gesprekken mee voeren, waar de opbrengsten ook zijn opgehaald,. Wil ik ook echt wel even onderzoeken van hoe kunnen we daar nog meer in doen? Ook met specifiek
▶ 3:17:30deze doelgroep. Er werd ook de suggestie meegegeven over Warm Rotterdam. Nou, daar hebben we kan ik vertellen hele warme contacten mee, dus. Dat zit goed. Daarnaast de vraag over de concrete maatregelen om die tienduizend uitkeringen in 31. Waar te maken?. Nou ja, het eerlijke verhaal is dat dat best ingewikkeld zit. En dat heeft te maken met dat er best veel inzet is gepleegd op Zuid. Vanuit extra werkcoaches, lagere workloads of op caseload. Ook per werkcoach gericht. Ook bemiddelen, gesprekken voeren. We hebben het Werkstation op Zuid, waarin ook echt expliciet aandacht is voor de Rotterdammer. Ehm, maar je ziet dat dat wel effect heeft. Op een G4 niveau doen we het ook goed, maar je zou eigenlijk willen dat dat nog meer is.
▶ 3:18:30Dus dat is echt ook wel iets waar we de komende tijd extra op in willen zetten. Er is wel een vermoeden waar dat mogelijk doorkomt. We hebben natuurlijk met name ook in de vorige periode en het is ook best ingezet op spoor één en twee, dus de makkelijker bemiddelbare. Werkzoekenden. Ehm. En je ziet, door die intensivering is daar best veel resultaat ook op geboekt. Maar je hebt ook mensen in spoor drie, vier en vijf. Met name vier en vijf vraagt gewoon echt om veel meer en intensievere begeleiding. En die begeleiding moet je ook kunnen geven. Dus je ziet dat daar ook wat vertraging op de lijn zit. En dat zou ook kunnen verklaren dat dat. Dat we daar niet meteen. Die enorme stap mee kunnen zetten. Dus een complexe doelgroep die ook echt wel wat meer vraagt. Uhm, nou ja, wat? Uh uh, d'r is ook
▶ 3:19:32uh gevraagd wat we dan nog verder uhm. Even kijken. De uitstroom naar werk op Zuid, dat dat harder daalt dan elders. Nou ja, het daalt. Het is wel een lichte daling. Daarmee wil ik het absoluut niet bagatelliseren. Ehm, maar ik verklaarde net ook al. Er zijn mensen die gewoon meer ondersteuning nodig hebben. Complexere doelgroep waar je maar gewoon meer voor nodig is om ze, zoals we dat noemen, werk fit te krijgen. Ehm. Er werd ook gevraagd of we specifieke groepen konden benoemen. Dat kan niet. Waarom niet?. Daar hebben we het CBS voor nodig. En het CBS? Die doet uhm uhm uh, zo'n analyse. En die stelt eisen aan de omvang van de van de van de onderzoeksgroep. En zoals ik net zei is er inderdaad een daling. Alleen is die groep niet zo groot. En als die groep te klein is, dan mag dat niet vanwege AVG, omdat
▶ 3:20:35dat dan herleidbaar kan zijn naar personen. Dan een vraag ook vanuit Pro Over. Wat wij in 2027 anders doen voor mensen op Zuid die al jaren in de bijstand zitten. Een van de dingen die in het NPRZ gebied zijn ingezet, dat zijn de zogenaamde checkgesprekken. Ik noem het liever check in gesprekken. Het zijn gesprekken waarin je met. Met name dus de werkzoekende, de uitkeringsgerechtigden in spoor drie of zo, die in spoor vier en vijf de gesprekken voert. Al deze personen zijn ook gesproken. En die gesprekken zijn met name geënt op je rechten en plichten als uitkeringsgerechtigden, maar worden ook benut om te kijken van heb je nog andere vragen? Kun je dat? Wat kunnen we doen om je weer bijvoorbeeld aan het werk te helpen? Heb je schulden etcetera Of een dagbesteding? Dus dat soort zaken komen
▶ 3:21:38ook aan de orde.. Die pilot die loopt tot en met december. En we zijn wel voornemens om dit. Door te zetten. En tegelijkertijd richting het nieuwe beleidskader zijn we ook aan het kijken. Hoe kunnen we die. Die check gesprekken, die methodiek en dat contact met deze doelgroep ook breder inzetten. Binnen Rotterdam, maar ook voor andere doeleinden. Ehm. Nou ja, en we gaan ook. Onverminderd door met de inzet, met extra werk coaches die lagere caseload die je hebt en de werkwijze binnen het werkstation. Dan duurzame uitstroom als doel. Dat werd inderdaad in de rapportage genoemd. En of er per traject kunnen laten zien hoeveel deelnemers werk vinden en hoeveel er na een jaar nog werken. Nou, helaas, dat
▶ 3:22:39hebben we niet per traject,. Want per traject zijn soms meerdere interventies per kandidaat nodig. Ik zei net al we hebben mensen die makkelijk bemiddelbaar zijn, maar we hebben ook mensen die echt meer nodig hebben. Dan heb je het over CV training. Je hebt het over eh hoe? Hoe kom je op tijd op je werk? Hoe zorg je nou dat mensen werkfit worden? Dus iedereen heeft daar een andere behoefte in. Dus het is lastig om dat per traject te doen. We hebben wel het project Kind en Werkgeluk voor alleenstaande moeders, waarin ook echt ingezet is op ja op empowerment en allerlei andere ehm zaken om weer ook werkfit te worden. Eh, en dat is wel een ehm. Een integraal traject kunnen we het zo noemen voor deze doelgroep. Ehm. En daarnaast hebben we ook, want er was ook de vraag gesteld hoeveel gaan mensen er financieel op vooruit? Daar. Zetten we.
▶ 3:23:42De rekentool voor in en dan kan er meteen ook berekend worden Wat hou ik over op het moment dat ik een. Geld verdien met een baan?. En dan kan je ook zien dat werken uiteindelijk loont. Ehm, nou, volgens mij, voorzitter, waren dat de vragen voor mij. Volgens mij viel het inderdaad ook mee met het aantal vragen voor u. Ik kijk heel even of er nog een reactie is of dat er nog. Nee, geen reactie. Wel vragen die zijn blijven liggen. Mevrouw Maassen weer in twijfel. Dan kijk ik eerst naar de rest van de commissie. Dan kan hij zich beraden. Ik geef u gewoon het woord. Nee. Ik was heel erg geïnteresseerd in de tool waar u het over heeft. Dus ehm. Eh, Want daar hebben we in de vorige periode ook al veelvuldig met elkaar over gesproken. En dat bleek uiteindelijk ook eh, Toch ook vaak best wel ingewikkeld te zijn. Om
▶ 3:24:43zoiets te ontwikkelen. Dus ja, ik ben eigenlijk vooral heel erg verheugd dat we dat dat dat zoiets uhm. Ja, dat dat we zoiets gaan krijgen. En ik ben heel erg benieuwd hoe dat eh, hoe de resultaten daarvan zullen zijn. Wethouder Eh, bij mijn weten hebben we de rekentoets al en zetten we die ook in. Die wordt ook bijvoorbeeld bij gesprekken check gesprekken ook ingezet om maar ook op andere plekken om te laten zien wat hou je uiteindelijk nu over op het moment dat je ehm, ja, een baan zou hebben?. Mevrouw Maassen. En kunnen mensen die ook zelfstandig invullen?. Nou, het punt is dat we juist deze rekentool willen doorontwikkelen. Dus dat is misschien dan wel het goede nieuws, zodat die ook makkelijker toegankelijk is en dat je hem ook veel meer kan gebruiken. Dat is voldoende. De hele balie. Ja, ik zie dat. Uhm. Voor twee vragen is het eerste deel van de vraag wel op antwoord. Tweede deel niet. Dus uhm. Over het.
▶ 3:25:43Al dan niet haalbaar. Zijn van die tienduizend uitkeringen. Nou, er werd. Gezegd door. De wethouder. Dat zit best ingewikkeld. De vervolgvraag was zo ja, welke concrete maatregelen gaan we moeten we dan nemen om voor die versnelling te zorgen? Dat mag ook schriftelijk in een brief, maar meer inzet is mij te algemeen. Dus ik zal weten welke maatregelen gaan we nemen, welke koersverandering, dat soort zaken. En de tweede vraag die onverantwoord is gebleven. De wethouder stelde dat niet per traject inzichtelijk kan worden gemaakt. Hoeveel deelnemers werk vinden. Maar ik vroeg ook hoeveel hebben er na een jaar nog werk? Hoeveel gaan er financieel op vooruit? Dat is waar we uiteindelijk achter willen komen. En dat dat antwoord werd me ook niet duidelijk. Dat waren twee onbeantwoorde vragen. Kijk even de commissie rond of er andere onbeantwoorde vragen in de gronden zijn voor deze wethouder. Dat is niet het geval. Een wethouder kunt u direct op deze twee vragen antwoorden.
▶ 3:26:46Nou ja, in ieder geval de eerste vraag van de heer Bali. Dat ging over de concrete. Eh, even kijken. Ik werd afgeleid. Sorry. Uh. Door de concrete. Uh tienduizend. En welke maatregelen we gaan nemen. Nou ja, het is zo. Je gaat meer intensiveren. We zijn natuurlijk met dat werkstation ook gestart. Daar heb ik echt wel hoge verwachtingen van in. Hoe we dat eh ja, wat dat gaat opleveren als ik zie wat we daar nu ook al in tegenkomen. Dus daar heb ik wel echt wel goede hoop op. Het is ook een van de dingen die we gevraagd hebben aan het burgerberaad. Ik denk ook met ons mee wat we nog meer daarin zouden kunnen doen. Dus ehm, ook daar hopen we nieuwe ideeën uit te putten. Maar ik vind het prima om daar ook gewoon nog schriftelijk Op terug te komen, om daar misschien net wat meer. Scherpte in aan te brengen. Is dat. Zou u die toezegging misschien nog even iets concreter kunnen maken, zodat wij meer goed kunnen noteren?. Nou, de concrete toezegging is dat ik zal komen
▶ 3:27:49met uhm, concrete maatregelen die wij willen treffen om die tienduizend om wel richting die tienduizend te gaan. En dan gaat het over uitkeringen. Ja, de eh ja,. In 2031, hè? Ja. Ja. Dank u wel. Daarmee komen we ook aan het eind van de beantwoording. Van de wethouder. Wethouder horeca. Mag ik uw microfoon even uitzetten? Dan gaan we door naar de tweede termijn. Wie mag ik daarvoor het woord geven? De heer Levis. Ja, voorzitter. Maar was wel heel enthousiast. Uhm. Dank. Ik heb goed naar het college geluisterd. Uhm. En het is goed dat er binnen het bestuur van het NPRZ wordt gesproken over wat er echt beter kan en moet binnen het programma. Wat Pro betreft betekent dit ook echt een stevige wijziging van het programma. Zoals ik al
▶ 3:28:50eerder zei, een NPRZ twee nul. Want nieuwe omstandigheden vragen om een nieuwe aanpak. Want als voorbeeld het verwerven van woningen zonder plan. Een peperdure samenvoeging sprogramma, het heeft niets opgeleverd. De. De partners zijn zeer kritisch en voelen. Zich niet als toegevoegde waarde. De pijler wonen is in 2025 aangepast naar verdichting zonder verdringing. En toch wordt de commissie. B en W meegenomen naar een geflopt project. En een project dat we niet meer willen. Het is wat ons betreft dan dus ook wel de vraag wat blijft er nou plakken bij dat programmabureau, als je toch zo'n keuze maakt. We snappen dat het college niet in haar eentje achter de bestuurstafel zit, maar we willen wel echt oproepen om serieus werk te maken van een herstructurering van het programma. Daar komen we ook nog met een motie op terug. Dus wat ons betreft gaat dit onderwerp ook naar de raad. Fijn ook dat er opnieuw gekeken wordt naar de motie. Meten
▶ 3:29:53is weten. Wat ons betreft hoeven we echt niet alle indicatoren op de schop te gooien, maar we willen wel graag meer gevoel krijgen bij het democratische effect op de scores. Dank. Wie kan ik daarna het woord geven. In de tweede termijn? De heer De Vries. Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik ben blij. Met de. Erkenning. Die de wethouder geeft. Eigenlijk voor het tekortkomen van het. Ja van. De maatschappelijke organisaties en. Sociale. Basis in het NPRZ. En nou ja, we. Ja, we kennen de wethouder ook als een als. Als een wethouder met een hart voor de sociale basis. Dus daarin hebben we zeker het vertrouwen. Wel vragen we of u nog nader kan toelichten of wellicht ook in een brief anders. Over welke concrete. Bijsturingen er dan nu gaan komen. U zegt Ja, ik erken het. We, ik, ik wil gaan bijsturen. Maar ja, de de de hoe vraag speelt dan wel bij mij. En
▶ 3:30:55u had het ook over een kwartiermaker die is aangesteld. Mijn vraag is ook wat gaat die kwartiermaker precies doen? Tot slot. Dat was het. Dank u wel. Daarmee bent u ook door uw tijd heen. Eh, dan de heer Van Leeuwen. Ja, dank, voorzitter. In de eerste termijn concludeerde ik dat het NPRZ meer lijkt op een goed geregisseerd programma voor kansenongelijkheid. En wethouder Postma gebruikte andere woorden, maar concludeerde ook dat de huidige verdeling van de dagprogrammering eigenlijk al bijdraagt aan ongelijkheid, omdat nog niet alle scholen, en dus ook niet alle kinderen, gebruik maken van de dagprogrammering. Bovendien staan er volgens dit college op andere vlakken nog veel seinen op rood. En een echt harde deadline voor het einde van het programma is er niet. Ik snap dat nu, vooruitlopend op eventuele verlenging van het programma, niet handig is, maar ik was wel verbaasd dat er aan die deadline van 2031 niet heel stevig wordt vastgehouden. Maar daarmee staat de vraag wat vindt het college van NPS en wat wil het college met het NPRZ nou doen? Blijft nog wel staan. En eigenlijk kom ik dan terug op de vraag waar ik mee begon. Waartoe is NPRZ op aarde? En daar wil ik nu aan toevoegen wat brengt het ons nou? Kan het college daar nog op reageren?.
▶ 3:31:59Dank u wel. Dan kijk ik naar zijn nog andere leden. De heer Izak. Ik had in mijn eerste termijn nog een. Aantal. Onbeantwoorde vragen, dus ik ga ze gewoon opnieuw stellen. Mag het een technische zijn? Ja. Ja. Ik. Ik. De wethouder geeft aan dat zij dat zij uw vragen al genoteerd heeft. Nog drie antwoorden. Die zal ze zo meenemen in de beantwoording in de tweede termijn. Nou, dat gaat dus vanzelf. Komt dat helemaal goed. Zijn er nog andere leden voor de tweede termijn?. Dat is niet het geval. Dan ga ik als eerste naar wethouder Koekoek hoor. Yes! Ik heb een aantal zaken gehoord. Uh Pro zegt van Nou, we willen graag mee naar de raad en snappen de koerswijziging dat dat niet allemaal onmiddellijk is. Maar daar komen we dan nog. Later denk ik over te spreken, ook naar aanleiding van die motie. Ik ben blij dat eh. Nou, wij gaan inderdaad. Kijken naar uh of we die toezegging nog op een andere manier, uh naar indicatoren hoe we dat beter kunnen
▶ 3:33:00laten gaan over de impact die we daar willen bereiken voor bewoners op Zuid. Het CDA die zegt van Uhm,. Kunnen we nader toelichten welke concrete bijsturingen er komen? En dat ging meer over die gemeenschapskracht en over de sociale basis. Hoe die te betrekken? Uhm, ik denk dat het uh. Ik kan nu nog niet zeggen hoe we dat gaan doen, omdat we dat eigenlijk echt nog meenemen in dat uitvoeringsprogramma. Dus u vraagt me eigenlijk concreter te zijn dan ik op dit moment zelf al kan zijn. Dus ik in elk geval nemen we dat mee. En die kwartiermaker, die start in het nieuwe jaar. En dat is echt bedoeld om. De initiatieven die er zijn uhm beter te uh. Te haken aan de de. De zaken die al gebeuren gebeuren binnen de verschillende pijlers in het NPRZ. Eh, dus dat is dus de rol daarvan en daarmee helpt dat al in het Uh,
▶ 3:34:01in het doel wat u ook nastreeft. Ehm, en ik denk dat het gewoon goed is om dat in het uitvoeringsprogramma daar ook op terug te komen. En wij komen daar dus ook nog met elkaar over te spreken, wellicht met een soort van conceptversie op op. We moeten nog even nadenken hoe we dat samen willen vormgeven, maar dat is erop gericht om dit soort dingen te toetsen en op te halen, Ook bij de raad. Eh, uh, nou ja, wat zaken zijn die we op een goede manier kunnen verankeren in de komende tijd. Dan zijn de Partij voor de Dieren. Uhm,. Waarom is NPRZ op aarde?. Ja, dat is een hele filosofische vraag. Ehm, ja. Ja,. En daar ga ik graag later nog een keer. Op een ander moment. Nee,. Ik denk dat ik al veel over gezegd heb. Het is gewoon van start gegaan, omdat we zien dat de noden op Zuid groter zijn dan in andere delen van de stad. En dat het programma helpt om. Financiering en
▶ 3:35:02inzet van partners op gang te brengen, die je anders niet op gang brengt. Dat is uiteindelijk het doel om het leven te verbeteren van mensen die op Zuid wonen. En u zei Verder wordt niet echt aan een deadline gehouden. Nou, eigenlijk. Zei ik precies het omgekeerde. Ik zei wij uh Er komt een uhm uitvoeringsprogramma van de laatste periode die loopt tot de 2031 en ik vind het gewoon nu te vroeg. Daar is alles op gericht. In die periode willen we ook de doelen halen. Daarvoor gaan we de mouwen opstropen. En als we dan in de termijn dat we daarmee aan de gang zijn constateren van ja jongens,. We zijn er echt nog lang niet op doel-ABC, dan hebben we een ander gesprek. Maar nu gaan we eerst aan de slag om die doelen wel te verzilveren. Want dat eh ja, daarvoor staan we hier aan de lat. En daarvoor ben ik ook. Wethouder NPRZ geworden. En dan de vragen van BIJ1. Het waren er nog drie en ze waren een beetje kwijtgeraakt in
▶ 3:36:05mijn lange lijst van vragen. Maar ik heb ze weer gevonden. Uhm, waarom heeft het zo lang geduurd voordat de betrokkenheid van bewoners geen nadrukkelijker plek heeft? Ge, uh meer nadrukkelijk plek heeft gekregen? Nou,. Dat was ook de conclusie. Ook in de midterm uh in 2022. Die is uhm gehouden. De destijds en toen is daarna ook uhm. De conclusie was dat bewoners nadrukkelijk betrokken moeten worden om t succes te vergroten. Of om ook bewoners meer het gevoel te geven van dit betekent iets voor ons, uh, in onze buurt of wijk. Uhm. En daar zijn daar naar aanleiding van die midterm en van die notie zijn dus ook een aantal zaken verbeterd. Dus zoals het inzetten van het burgerberaad, het meer in gesprek met wijkraden, meer in gesprek met partners in de wijk. En dat we er nog niet zijn en dat het nog steeds beter kon. Kan dat? Uh, heb ik in verschillende toonaarden hier gehoord vanavond en daar gaan we ook mee aan de slag. Maar uhm, daar
▶ 3:37:06zijn dus ook al naar die midterm uh 2022 zaken in gang gezet. Dan zijn zoveel verschillende interventies binnen en verzet was nog een vraag. Uhm als. En als we vervolgens keken naar de bewonersparticipatie, lezen we dat er vorig jaar. 25 participatiemomenten waren, waarvan er verschillende zijn tot uitvoering zijn gebracht, zei u eigenlijk. Nou en? Dat gaat om participatiemomenten van andere partners dan de gemeente,. Vooral van scholen en corporaties. Participatie is voortdurend aandachtspunt binnen het programma, maar dat zit dus ook in die verschillende pijlers en natuurlijk in de verschillende gebieden. Dus je doet het op verschillende schaalniveaus. En hier zijn dus de afgelopen jaren ook stappen ingezet met het plan van aanpak bewoners bondgenoten, tweejaarlijkse bezoeken aan de wijkraden, het burgerberaad en binnenkort ook de aanstelling van de kwartiermaker heb ik net al wat over gezegd. En de resultaten van het onderzoek? Uhm van t Obi. Uhm. Dus het blijvende
▶ 3:38:08aandacht om ook die participatie goed vorm te geven. Uh, maar dat gebeurt op verschillende manieren. En dan de laatste vraag wat gebeurt er als bewoners andere ideeën hebben over wat hun wijk nodig heeft? Ook als zij kritisch zijn op het NPRZ?. Kijk aan. Het is altijd goed als bewoners kritisch zijn, want dat houd je ook scherp. Dus op sommige momenten zul je dat horen en meewegen en misschien iets anders doen. Op sommige momenten. Is het ook zo dat het doelstelling van het programma. Niet helemaal correspondeert met. De mening van een bewoner of een bewonersgroep, of van mensen in een wijk. En dan mag dat er ook zijn. Er is natuurlijk ook leven in buurten en wijken en participatie en de zaken die. Plaatsvinden buiten NPS om. En dat is ook helemaal prima. Dus het is ook geen mal waarin opeens alles in een buurt of een wijk moet passen. En het is. Het scherp
▶ 3:39:11houden is goed. En ook daarna denken van nou ja, dan doe ik het wel zelf op een andere manier. Dat is ook prima. Dat leidt nog tot een vervolgvraag van de heer Isaac. Ik wil even terugkomen op de participatiemomenten, want. Ja. U. Gaf aan dat we daarop inzetten. Maar. Als ik dan in een. Monitor. Lees, dan zijn er. We hebben er maar tien plaatsgevonden. Vorige dit jaar. 2015. Vorig jaar. Dus ziet. De wethouder nog kansen. Voor de gemeente om. Daar een extra impuls aan te geven?. De wethouder. Ja, nou, wat ik dus eigenlijk probeerde te zeggen. Want er zijn dus natuurlijk niet maar tien participatiemomenten geweest, omdat dat op zoveel verschillende. Schaalniveaus gebeurt. Dus de gesprekken in een wijkraad over de koers van Bloemhof of in is ook een participatiemoment. De gesprekken in de Burgerberaad zijn zijn de participatiemomenten de De. De. De. De grotere bijeenkomsten in het kader van het programma zijn dat dus. Dus er zijn er op vele verschillende manieren. Dus ik denk dat die. uh,.
▶ 3:40:14Die 25 en en die tien nu noemt, geen recht doet aan wat er allemaal gebeurt. En tegelijkertijd zegt u eigenlijk van ja, schrijf het dan ook wat helderder op, want zo kan ik niet precies volgen wat er gebeurt. Dat neem ik ook mee. Wethouder Postma. Volgens mij was er nog in ieder geval één vraag over de dagprogrammering. Uh ja, ik uh, ik weet niet zeker of t een vraag was. Uh uh. Voorzitter, maar uhm. De heer Van Leeuwen Uh geeft aan dat de NPS ook kansenongelijkheid in de hand werkt. Ik heb met. Met zijn redenatie zouden we nooit iets voor een groep kinderen of jongeren kunnen doen, tenzij ze het voor allemaal doen. Daar ga ik dan niet op wachten. Dus dan heb ik liever dat we beginnen met zoveel mogelijk kinderen helpen en dan kijken hoe we dat uit kunnen bouwen, in plaats van vanuit een soort idee van ja, we moeten iedereen gelijk behandelen. Dan maar niks doen. Ik zeg niet altijd in Van Leeuwen dat zo scherp stelde. Voorzitter. Maar dat is een beetje de implicatie van op die manier denken. En ik zou zeggen alles wat we
▶ 3:41:17kunnen doen om kinderen te helpen in hun ontwikkeling, laten we dat vooral doen. En als we nog niet iedereen kunnen helpen, dan is dat de volgende stap. Oké, volgens mij zijn daarmee ook alle vragen uit de tweede termijn beantwoord. Ik kijk even de commissie rond. Dat klopt. Ehm, nou. De griffie heeft heel goed meegeschreven met de toezeggingen die zijn gedaan. En met drie wethouders zijn dat er al snel wat meer. Ehm, de eerste toezegging die gedaan is door wethouder Kockelkoren zich toe om de indicatoren en de aanwas van nieuwe doelgroepen op de site te bezien en koppelt hierover terug aan de raad. Volgens mij is dat ten aanzien van de motie. Eh. Meten is weten. Ehm, en daarvoor zou je nog terug komen met een termijn. Yes! En we stellen voor om dat q22 27 te doen. Dan noteren we hem voor Q2 2027. De tweede toezegging.
▶ 3:42:21Wethouder Kockelkoren zegt toe om in een brief terug te komen op de VvE ondersteuning. De derde wethouder Kok akkoord, zegt toe om in Q1 in een brief terug te komen op een overzicht van gesloopte en nieuwbouwwoningen. De volgende is. Wethouder Postma zegt toe om in januari terug te komen bij de raad met de resultaten van de schouw met betrekking tot de dag programmering van scholen. Wethouder Postma zegt toe om voor het einde van het jaar terug te komen op het gegroeide lerarentekort in Charlois, en op het stijgende aantal voortijdige schoolverlaters. Wethouder Postma zegt toe om binnen NPRZ te kijken naar het betrekken van kinderen bij specifieke programma's, en dit mee te nemen in het nieuwe uitvoeringsprogramma. Daar hoort een nuancering bij, zie ik. Ik zou vooral kinderen en jonge jongeren willen betrekken bij de totstandkoming van het nieuwe uitvoeringsprogramma. Ik zie ook mevrouw Van meer knikken, dus dan schrijven we hem zo op. Wethouder Postma zal de vraag om terug te komen op de
▶ 3:43:23verklaring van cijfers rondom de controles met bijzonderheden ten aanzien van winkelstraten en hierbij meer. Ik begin even opnieuw. Wethouder Postma zal vragen om terug te komen op de verklaring van cijfers rondom de controles in winkelstraten, met straten en melding van bijzonderheden, en hierbij meer inzicht te geven in de waargenomen bijzonderheden. Doorgeleiden naar de burgemeester met het verzoek hierop schriftelijk terug te koppelen aan de raad en wethouder Postma zal de vraag over de winkelstraat doorgeleiden. Aan de burgemeester, met het verzoek hierop schriftelijk terug te koppelen aan de raad. Mogelijk dat die twee samen in één kunnen. En als laatste. Wethouder Harika zegt toe om schriftelijk terug te komen op concrete maatregelen die genomen worden om in 2031 de ambitie van tienduizend uitkeringen te behalen. Ja. Sorry, ik was even stil. Ze was even afgeleid. Maar die hadden we al eerder gecheckt, dus ik ga ervanuit dat ie uh.
▶ 3:44:24De toezegging. Zou u hem misschien in de microfoon willen herhalen?. Ehm, welke concrete stappen we gaan doen in NPRZ gebied om te streven naar een daling van de bijstand naar tienduizend En de toezegging doen we afronden om het beleidskader. Dank u wel voor deze nuancering. Eh. Dan wordt in de collegebrief voorgesteld om een zestal toezeggingen af te doen. Ik kijk naar de commissie of zij daarmee kan instemmen. De heer De Vries. Twee toezeggingen over samenwerking maatschappelijke organisaties. Moet ik ook B, b, b, b noemen? Of ja, voor. De. Lezen Z26BB0011, zeven twee en 25. BB-07-07. Die willen we niet afdoen. Dank u wel. En ik heb begrepen van de griffie dat daarvoor ook nog bij de komende procedurevergadering een opmerking gemaakt zal moeten worden,
▶ 3:45:26maar dat zal ik nog even met u direct over schakelen. Dan stelt het college voor om de motie Louis en andere over. Goed meten is weten. Gaat zij er echt op vooruit af te doen? Kunt u hiermee akkoord gaan? Ik heb daar in het debat al een en ander over gehoord. De heer Louis. Dat kan geen verrassing zijn. Nee, daar gaan wij niet akkoord mee, maar daar komt de wethouder volgens mij zelf ook wel op terug, zonder dat we daar wat aan hoeven te doen. Dank u wel, maar even goed om dat zo even voor de administratie te doen. Daarnaast is raadsbehandeling in principe niet voorzien. Ook daar heb ik zojuist in de tweede termijn al iets over gehoord. Mocht het onderwerp. Mocht u het onderwerp willen agenderen, dan zal dit op 12 november plaats kunnen vinden. De heer Louis. Ja, voorzitter. Ik had het ook al even aangekondigd. Dat lijkt mij, gezien ook het brede gevoel van ongenoegen over het programma, best wel terecht. Het lijkt mij dan ook terecht als we dat gewoon een regulier debat doen. Een voorstel voor een regulier debat. Ik kijk even naar mevrouw Maassen. Ja, we hebben
▶ 3:46:27weinig onderling. Debat gehad. Met. Elkaar. Dus. Ik zou willen voorstellen. Om er een 2 minuten debat van te maken. Ik zie ook daar geen knik. Ik kijk even de rest van de commissie rond of daar. Beelden bij zijn. Niemand anders wil zich uitspreken hierover. De heer Van Ojik. Uw fractie heeft zich eigenlijk al uitgesproken. Kunnen. Kunt u nog nader iets anders gaan? Moet ik blijkbaar overgaan?. Het is geen halszaak hoor. Ik bedoel, als de fractie van Brood echt graag wil. Maar ik bespeur gewoon geen niet heel veel onderling debat. En dat is meestal waar je een reguliere wat voor aanvraagt. Eh. We natuurlijk. Als we nog wat kaders en opdrachten aan het college willen geven, denk ik dat het 2 minuten debat voldoende is.
▶ 3:47:29Ik heb gewoon in het achterhoofd dat volgende week best wel twee zware dagen voor ons als raad worden. Maar als het als de fractie van Pro heel graag die wil, vind ik dat ook best helemaal prima. Dus ik eh, ik sta ook mijn uh. En mijn mening. U heeft volgens mij de heer Louis aan het denken gezet. Ik geef u eerst. Ik geef u eerst even de heer Levens het woord. Ja, voorzitter. Uhm uh, U heeft me aan het denken gezet. Uh, ik kan wel mee in deze redenering. Dan gaan we voor een 2 minuten debat en dan zal hij worden ingepland op de raadsagenda van 12 november. Dan zijn we aangekomen bij de rondvraag en sluiting. Zijn er nog punten voor de rondvraag?. Nee? Dan sluit ik hierbij de openbare overlegvergadering van de commissie Onderwijs en Samenleving en bedank ik alle alle aanwezigen voor hun bijdrage en wens ik iedereen nog een fijne dag. En dank u wel dat u mij als voorzitter ook een beetje heel heeft gelaten. Fijne avond. Lekker gewerkt.
Vorige: Commissie Leefomgeving & Economie 4 november 2026 Volgende: Commissie Veiligheid, Bestuur & Financiën 5 november 2026 Alle vergaderingen van Rotterdam