Commissie Bouwen & Wonen 23 september 2026
Wat er is gezegd
▶ 0:00:54De vergadering begint over enkele ogenblikken.
▶ 0:05:56De vergadering gaat beginnen. Goedemorgen allemaal. Ik hoor dat we nu ook live zijn. Uh dus uh. Mooie tijd om te beginnen. En we hebben een vol programma vandaag. Dus uh. Ik open de openbaar overleg vergadering van de Commissie Bouwen en Wonen van 23 september 2026 en heet alle aanwezigen, het publiek, de pers en de mensen die de vergadering volgen via de webcast van harte welkom en ook welkom aan wethouder Kockelkoren en haar ondersteuning. Mijn naam is Gerben van Dijk en ik vervang vandaag onze vaste voorzitter, mijnheer Marcouch. Ik heb afmeldingen van aan Marcel Verhoef van Leefbaar Rotterdam en voor de inwerksessie die na deze vergadering volgt van vanmiddag afmeldingen ook van Marcel Verhoef, Vanessa Bruin en Bart Budding van de SP. Die laatste en van NSC's van Leefbaar. Uh, De vergadering van vandaag, uh kent eigenlijk één agendapunt, staat
▶ 0:06:58geheel in het teken van funderingsproblematiek en de uiterlijke eindtijd van deze overlegvergadering is 12.00u, of eigenlijk 11.55u, zodat u nog eventjes uhm uh, uw spullen weg kan brengen, zodat we aansluitend richting Crooswijk kunnen gaan voor een inwerksessie over bouwprojecten. Ik kijk even rond. Zijn er van uw kant mededelingen?. Die zie ik niet. Dan uhm, kom ik bij de vaststelling van de agenda, Kunnen we deze agenda met een spreektijd van 1.00u vaststellen?. Uh, ik kijk even naar de heer Bulling. Ja, ik had. Dank u wel, voorzitter. Ik had al aangekondigd in de AB. Ik zou graag een spreektijd van 1,5 uur willen. Dan hebben we iets meer tijd om onze vraag te stellen. Ehm, ja, dat vind ik wel ingewikkeld, ook met het oog op het programma. Uh, wat Hierna volgt. Uhm. Want dan. Ik weet niet of we dat makkelijk gaan redden. Uhm,. Misschien mag ik m. Misschien mag ik. Oh, ik.
▶ 0:07:59Ik wil het bijna zeggen. Kan de voorzitter anders wellicht wat coulant omgaan mochten we in de knel komen? Ik denk dat we het best zouden moeten kunnen redden, zeker met wat grotere fracties qua tijd. Maar als de heer Budding eh, met zijn tijd wat in de knel komt, dat we daar wat coulant mee omgaan. Eh. Ik. Ik denk dat dat een heel goed voorstel is. Ik was eigenlijk al een beetje onderweg daarnaartoe, dus uh. Dank u wel. De heer De Haan. Uhm ik uh, de kleine fracties betracht ik wat coulance, maar dan is die niet oneindig, want de dichtheid is wel die 11.55u zou doen.. Bij deze. Oh excuus. Uhm. De adviezen lijst van 16 september jongstleden en die ligt nu ter vaststelling voor. Uh. Even kijken. Oh nee, die komt pas op 7 oktober. Nou, dus die slaan we over. We hebben vandaag ook geen inspreker vreemd aan de orde. En ik ga dan meteen maar door met agendapunt 205. Funderingsproblematiek. Op 9 september 2026 heeft hierover een inwerksessie en
▶ 0:09:01aansluitend een inspreekmoment plaatsgevonden. En voor u ligt het afdoeningsvoorstel over de motie-Van Dommelen over aandacht voor preventie, inclusief het programma Plan op hoofdlijnen. Goed gefundeerd wonen. Voor de duidelijkheid. Ter inleiding. Het college vraagt aan ons als raad niet om akkoord te gaan met dat programma plan,. Maar het college vraagt de raad wel om akkoord op het afdoeningsvoorstel en om daarmee groen licht te geven. Voortijdig aanleveren van een uitwerking van dat programma plan. Ik hoop dat u dit allemaal nog volgt. Het gaat vandaag dus om een richtinggevende discussie die bijdraagt aan de verdere uitwerking van het plan. En de raad stemt uiteindelijk dus niet over het programma plan zelf. Aan het eind van deze bespreking adviseert u dus over de afdoening van de motie-Van Dommelen. En u adviseert ook over de afdoening van de motie Bruin en Verhoef over bespreken funderingslabel voor Rotterdamse woningen. Nou, wethouder Coco kon zich al aan tafel. Van harte welkom.
▶ 0:10:04En wie mag ik er als eerste het woord geven voor zijn of haar termijn? Ik zie de heer Verweij. Dank u wel, voorzitter. We zijn in ieder geval blij met de belangrijke stappen in de juiste richting. Het is niet per se een heel sexy onderwerp. Zag ik andere mensen in deze raad zo schrijven. Maar het is wel een onderwerp die mensen ingrijpend raakt. Het is in Rotterdamse schaal misschien vergelijkbaar met de gevolgen van de gaswinning in Groningen. Want als je niet zeker weet of je huis wel stabiel staat, dan zakt de moed, zakt de grond bijna letterlijk onder je voeten weg. En in die zin zijn we dan ook niet helemaal enthousiast over het schijnbare. Gebrek aan urgentie als het gaat om het tijdspad wat er voor ogen ligt. Pas in 2029 zou dan echt meer concrete uitwerking volgen. En alle begrip voor de beperkingen die er zijn met de mensen die we hebben om dit belangrijke werk goed te doen. We zijn niet helemaal enthousiast over het lange tijdspad, wat er nog nodig zou zijn om hier echt concrete invulling aan te geven. Het is wat de Rotterdamse VVD betreft wel belangrijk om het uitgangspunt te laten blijven dat
▶ 0:11:06woningeigenaren zelf verantwoordelijk zijn voor de staat van hun fundering. Dat is zo en dat moet zo blijven. Dat betekent niet dat de gemeente daarin geen belangrijke rol kan spelen. Preventie. Het voorkomen dat fundering beschadigd, kan namelijk niet altijd zonder hulp van de gemeente. En preventie betekent in dit geval wat ons betreft vooral dan met het slim beheer van grondwaterpeil. Eigenlijk wordt voorkomen dat fundering droog komt te staan en dat daarmee wordt voorkomen dat die palen gaan rotten. Paden die nat blijven, die rotten niet. En het plan dat het er nu voorlegt is dan ook een voorlopige eerste aanzet met wel elementen daarvan. Dus daar zijn we enthousiast over. terechtstaat. In het land kan ook het eerste principe vastgesteld behouden wat kan en veranderen waar nodig. Ik zou het met een klein beetje goede wil ook willen lezen als. Voorkomen is beter dan herstellen, Maar dat is uiteindelijk ook waar het voor een belangrijk deel om gaat. En nu hebben we gelukkig ook een prachtig mooi voorbeeld van een voorbeeld uit de stad. Hoe dat kan? Hoe we naar de preventie op een efficiënte manier kunnen omgaan en waarom het ook kosteneffectief kan
▶ 0:12:07zijn. Dan heb ik het over de samenwerkende bewonersorganisaties Hillegersberg met weinig geld en we zijn efficiënte manier gevonden om het grondwaterpeil te beheren in samenwerking met de gemeente, maar vanuit mensen zelf. En dat spreekt ons bijzonder aan. Het is een mooi voorbeeld van een overheid die samenwerkt, ook met waterschap, Hoogheemraadschap en dus gemeente en mensen die zelf hiermee te maken hebben om voor het algemeen belang iets na te streven. En dat vind ik een prachtig mooi gegeven. Een van de zeven bouwstenen die is opgenomen in het plan of in het voorlopige aanzet ervan, is de volgende. We gaan praktijkervaring opdoen. We gaan leren en monitoren. En de enige vraag die ik heb aan de wethouder is dan ook de volgende. We zouden graag zien dat dit college leert leert van deze specifieke praktijkervaring van. Is die bewonersorganisatie Samenwerking in Hillegersberg. Belangrijkste vraag is dan ook is het college bereid om in verdere uitwerking van dit plan. Om lessen te trekken uit die pilot van de samenwerkende bewonersorganisaties Hillegersberg? Is het college ook bereid om daar lessen uit te trekken of die
▶ 0:13:09aanbevelingen in het plan over te nemen? Zo ja, hoe zal dat dan uit gaan zien? En zo nee, waar wringt dan volgens het college de schoen als het gaat om die specifieke pilot?. Ik wil met een positieve noot afsluiten. Ik ben blij met de De. De. De stap in de goede richting. Maar dit is voor ons wel een belangrijke. Wens om het specifieker en concreter te maken. Het plan is nu nog wel erg algemeen en dit zijn denk ik hele mooie specifieke voorbeelden. Net wat meer detail gerichte en concreter werk zouden kunnen betekenen. Dank u wel. Wie mag ik dan het woord geven?. Mevrouw Bruijn. Voorzitter, dank u wel,. Voorzitter. Hier zitten we weer. Weer gaat het over de funderingsproblematiek in Rotterdam. En ik weet het zeker dit zal niet de laatste keer zijn. Het is een probleem dat onder onze stad ligt, letterlijk onder onze stad. Daarom is het zo belangrijk dat we er bij stil blijven
▶ 0:14:12staan en blijven zoeken naar manieren om eerder in te grijpen. En soms lijkt het ook alsof we niet opschieten. En dat is ook niet helemaal waar, want we hebben inmiddels de Nationale Aanpak Funderingsproblematiek en onze Rotterdam is een van die regio's waar het Rijk samen met de gemeentes, bewoners en andere partijen ervaring wil opdoen met de aanpak. En Rotterdam heeft zelf inmiddels ook belangrijke stappen gezet. Sinds april dit jaar wordt bij de taxatie van een woning het funderingsrisico meegenomen. De koper krijgt daarmee een risicoprofiel van A tot en met E en dat is wel een beetje winst. Maar wat ons betreft is het niet genoeg winst. De voorzitter. Het liefst zou ik alle rotte palen onder Rotterdamse woningen gewoon weg toveren, maar helaas werkt dat niet zo, want ik kan niet toveren. Dus moeten we vooral voorkomen dat mensen te laat ontdekken dat wat er onder hun huis aan de hand is. Want op dit moment komt die funderingsinformatie bij die koper in feite pas echt in beeld, wanneer de aankoop al behoorlijk vergevorderd is. De taxatie vindt immers plaats in het kader van de financiering van die woning. En dan ben je niet meer vrijblijvend aan het rondkijken.
▶ 0:15:14Dan heb je als woning al en heb je als koper al een woning op het oog en is het koopproces al ver gevorderd. En daarom blijft Leefbaar Rotterdam zeggen maak funderingsinformatie net zo vanzelfsprekend als informatie over het energielabel. Niet pas wanneer iemand verliefd is geworden op een woning. Maar doe dat vooral wanneer iemand voordat iemand een handtekening heeft gezet. En recent hoorde ik iemand nog zeggen en dat vond ik eigenlijk wel heel passend. Op het moment dat ik een potje pindakaas koop, weet ik al meer over die pindakaas dan wanneer ik een huis koop. En daarom moet Rotterdam blijven lobbyen voor een funderingslabel dat daadwerkelijk aan de voorkant van het koopproces beschikbaar is. De eerdere motie, die net ook genoemd is door uw voorzitter, heeft daar een belangrijke aanzet toe gegeven, waar we echt wel trots op mogen zijn. En die ontwikkeling geeft ons betreft aanleiding om die lijn juist voort te zetten. Dus mijn eerste vraag hierover aan de wethouder is. Is het college bereid zich in die landelijke gesprekken actief in te zetten voor een pilot met een funderingslabel in één of meer wijken? En kan de Rotterdammer. Kan de wethouder aangeven welke Rotterdamse wijken hiervoor volgens het college het meest geschikt zouden zijn
▶ 0:16:17en waarom? Of is dit nog het onderzoeken waard?. Voorzitter. Dan Vreewijk. Vreewijk is een wijk waar funderingwater, bodemdaling, woningkwaliteit en leefbaarheid allemaal bij elkaar komen. Daarom heeft Vreewijk wat mij betreft behoefte aan meer dan losse maatregelen. De wijk heeft behoefte aan een integrale visie, een visie op de vraag hoe willen wij dat Vreewijk er over twintig, dertig, veertig jaar uitziet als het water stijgt en woningen verder verzakken? Welke woningen pakken we aan? Waar is funderingsherstel? Logisch? Waar is vervanging logisch? Hoe gaan we om met de openbare ruimte? En hoe zorgen we dat bewoners niet iedere keer opnieuw met een afzonderlijk probleem bij de gemeente of bij hun verhuurder aankloppen? Het is mijn vraag aan de wethouder over Vreewijk is. Is de wethouder bereid om samen met bewoners en betrokken partijen toe te werken naar een integrale funderings en watervisie voor Vreewijk?. En ik ga door. Voorzitter. Iedereen heeft de mond vol over Bloemhof. En terecht. Ik begrijp ook waarom daar
▶ 0:17:18heel veel aandacht naartoe gaat. Er komen veel gebiedsontwikkelingen, projectontwikkeling en daar samen en er zijn veel verschillende potjes geld die daar ook samenkomen. En de aanwezigheid van de woningcorporaties biedt mogelijkheden om op grotere schaal stappen te kunnen zetten. Maar juist daardoor moeten we voorkomen dat andere wijken uit beeld raken. Aan de andere kant van de Maas ligt Kralingseveer, een oud dorp, een voormalige zalmafslag. Een wijk waar heel zichtbaar is wat het betekent wanneer woningen niet op palen staan, zijn gefundeerd. En ook de gemeente benoemt Kralingse Veer expliciet als een van de Rotterdamse gebieden, waar woningen zonder palen voorkomen. Daarom heb ik ook een hele eenvoudige vraag aan de wethouder. Wat weten de bewoners nou? Eigenlijk heb ik een hele eenvoudige vraag aan ons allemaal. Niet aan de wethouder. Die komt zo dadelijk. Wat weten de bewoners van Kralingseveer nou eigenlijk over hun eigen funderingssituatie? Weten zij wat er onder hun woning zit? Weten zij welke risico's er zijn? Weten zij waar ze terecht kunnen? Weten zij welke mogelijkheden er zijn om schade te voorkomen? En weten zij wat de gemeente van hen
▶ 0:18:19verwacht? Die indruk kreeg ik niet van de wijkraad toen ze hier vorige keer kwamen inspreken. Die kwamen hier juist nadrukkelijk om aandacht te vragen voor hun wijk en om deze vragen voor de bewoners te beantwoorden. Daarom heb ik de volgende vraag aan de wethouder. Is de wethouder bereid om in Kralingseveer een gerichte informatie en een bewustwordingsaanpak over funderingen te organiseren? En dit kan misschien wel samen met het Rotterdams Funderingsloket. En dan nu als laatste voorzitter. Het Kleiweg Kwartier en hun buren. En ik heb ook een tijdje zitten denken hoe ik deze initiatiefnemers nou moet noemen waterstuurders, waterpeilers, waterwachters, ik weet het nog niet. En wat? Ik kan niet kiezen, maar ik vind het in ieder geval erg mooi dat de bewoners van het Kleiweg Kwartier zelf het water sturen met hun pomp. Zelf het water sturen met hun pomp om tijd te kopen voor hun funderingen, Want al jarenlang zijn ze hier actief met dat grondwater en de funderingsproblematiek. Daar is veel kennis opgebouwd, daar zijn veel metingen gedaan. Daar is gewoon een heel netwerk ontstaan van mensen die samenwerken. En er zit ontzettend veel kennis en energie bij
▶ 0:19:22die bewoners zelf. En wat mij betreft moeten we die krachten juist benutten. En niet alleen vanuit het stadhuis moeten initiatieven bedacht worden. Dit komt echt uit de buurt zelf en daarom wil ik eigenlijk richting water sturen. De buurten buurten waarin bewoners, gemeentes, gemeentes, waterschap en kennispartijen samen kijken hoe je het water beter kunt sturen en daarmee verdere funderingsschade zoveel mogelijk kunt voorkomen of vertragen. Ik denk daarbij bijvoorbeeld ook aan de insprekers van het schiereiland. Dichtbij het Kleiweg Kwartier. En ik wijs die kant op, want er zit iemand op de tribune van het eh, ja, een waterstuurder noem ik hem maar even,. Want die verbinding met kennis en ervaring is daar al. En waarom zouden we die kennis niet al gebruiken in een echte pilot? Ik hoorde de heer Verweij ook die ook zoiets zeggen. Dus laat bewonersinitiatieven niet alleen een goed idee zijn, maar breng ze ook tot uitvoer. Help ze bijvoorbeeld met een kader waar ze echt nadrukkelijk om vroegen en een maatschappelijke kosten batenanalyse. Maak inzichtelijk wat kost de maatregel nou? Wat levert het op? Welke funderingsschade kan voorkomen worden? Wie profiteert, Wie
▶ 0:20:25bepaalt, wie betaalt en betaalt, bepaalt? En welke rol heeft iedereen in deze in deze scene? Ziet de wethouder daarin mogelijkheden voor een mogelijke maatschappelijke kosten en baten analyse? En ziet de wethouder ook mogelijkheden in een kader waarin dit soort initiatieven zouden passen?. En dan voeg ik er ook nog even aan toe. Er werd ook nog gevraagd waar was het onze voorzitter zelf die vroeg misschien is het een stadsmarinier, een water stadsmarinier, 111, een idee om hier wat wat snelheid in te krijgen? Dat die initiatieven wat meer snelheid krijgen in hun vragen. Want ik heb het gevoel dat zij, als ze iets vragen, dat ze heel lang moeten wachten om tot uitvoering te komen. Want wie gaat er nou over? Tot zover, voorzitter. Dank u wel. Dank u wel, mevrouw Bruijn. En ik zie de heer Van Ojik keren als de volgende. U heeft t woord. Yes, uh, dank u wel, voorzitter. Ja. De heer Verweij. Uh, zei het al. Uh, terecht zeg ik één van de minst uh, sexy onderwerpen van de commissie Bouwen en Wonen wel een van de meest belangrijkste. En dat heeft niet zozeer te maken natuurlijk met uhm
▶ 0:21:26uh. Ook de problematiek, maar vooral de impact die het heeft op veel mensenlevens. Mensen liggen hier. Echt wakker van. Ook de mensen die ons. Regelmatig benaderen. En dat gaat niet over de klemmende deuren, ramen en de scheuren in het stucwerk. Maar vooral ik heb gespaard voor die nieuwe badkamer. En ineens landt er een brief op de mat en ga ik naar die nieuwe badkamer die al twintig jaar die die geel begint uit te slaan aanpakken of of Of ga ik straks moeten bijlenen om,. Om om onder mijn huis te stoppen waar je nooit meer wat van ziet?. En dat, dat vraagt ook nogal wat van de gemeente. Want het gaat om, uh, om grote aantallen. Landelijk wordt de schade op funderingen natuurlijk geraamd op 54 miljard. En in Rotterdam gaat dat ongeveer over 4 miljard alleen aan de funderingsherstel. Maar als je ook alle andere zaken erbij optelt energietransitie, achterstallig onderhoud, dan hebben we het over een bedrag van 18 miljard aan schade. Nou, jammer genoeg even het kabinet uh, ten opzichte van de opgave een schamele 20 miljoen per jaar vrijgemaakt om een nationale
▶ 0:22:28aanpak funderingen te starten, terwijl er 1 miljard per jaar nodig is. Eigenlijk om een goede aanpak op te starten en te ontwikkelen. Dus daar zijn wij teleurgesteld over. En daarmee komen we als land en ook als Rotterdam niet heel ver. De VNG heeft ook al aangegeven dat dat by far niet genoeg is. En de Vereniging Eigen Huis en Aedes,. De koepel van woningcorporaties, die zijn ook al jarenlang komen die bij de verschillende ministers op bezoek om dit probleem aan te kaarten. En ondertussen hebben we zoveel rapporten in Rotterdam en landelijk, dat we er eigenlijk bijna zelf een woning mee kunnen stutten. Maar de aanpak is nog steeds niet van de grond, dus mij bekruipt vooral het gevoel. En ons bekruipt vooral het gevoel dat het toch vooral een issue is dat overheden bang zijn om de regie en de coördinatie te pakken op dit onderwerp, omdat ze daarmee de verwachting willen uitstralen dat mensen dan naar de overheid kijken om het probleem voor hun op te lossen en de poep lap te trekken. Maar dat is namelijk, uh, dat kun je zelf als overheden qua verwachtingsmanagement gewoon goed
▶ 0:23:31organiseren door wel te zeggen u hoeft niet naar ons te kijken voor geld, maar wij gaan wel. De regie voeren op het mogelijk maken van van geld. Goedkoop geld, zodat u wel aan de slag kan en. Die onderdelen van die nationale funderingsaanpak ook uitvoeren, zoals kennisdeling et cetera. Want als we. Als we zo blijven doorgaan zoals we nu doen, dan gebeurt eigenlijk het omgekeerde. Door geen verwachting te wekken, wekken we wantrouwen. En we hoeven geen garanties te geven. Maar we willen wel perspectief bieden aan, aan Rotterdammers, want die weten heel goed dat ze dat niet alleen zelf kunnen oplossen. En daarom is mijn eerste oproep ook aan het college wees helder over de eigen rol, omdat in het stuk wat nu voorligt, of vooral gesproken wordt over een faciliterende rol en er toch verschillende typen gebieden in Rotterdam zijn, met verschillende vormen van aanpakken die je kunt loslaten, maar waarbij de overheid verschillende rollen kan invullen. Dus wij zouden graag van de wethouder willen horen hoe ze aankijkt. Dat we op gebied, sniveau misschien of misschien
▶ 0:24:31daarbinnen op buurtniveau toch een soort kaart maken over hoe de gemeente nou haar eigen rol ziet in die gebieden. Of dat nou aanjager, facilitator of trekker is of coördinator. Whatever may be. Want er zijn gewoon een aantal gebieden met verschillende types van eigenaren zijn grootgrondbezitters, corporaties. Er is heel gebied met versnipperd bezit gebieden zoals Kralingseveer met heel veel. Ook particulier eigenaarschap dat vereist vraagt echt andere aanpakken, zoals mevrouw Bruijn ook terecht aangaf. Wat ons verder op opvalt in het programma plan is dat het funderingsvraagstuk toch vooral geen tekstuele verbinding maakt met andere issues. We hebben hier ook de woningcorporaties over de vloer gehad. Die hebben natuurlijk aangegeven dat bij funderingsherstel gaat ook om verduurzaming en. Cultuurhistorie,. Achterstallig onderhoud en dergelijke. Als we allemaal onderwerpen die samenkomen en waarnaar je kijkt, ook als je met funderingsherstel aan de slag gaat. Dus dit is toch weer vooral een apart beleidsspoor die we toch graag aangepakt willen zien in de bredere afweging die je als stad maakt. En ook op wel iets
▶ 0:25:32groter schaalniveau. Niet alleen maar per project kijken, maar ook per gebied kijken van joh, moeten we nou wel hier. Voor 3,5 ton portiekwoning gaan herstellen, waarbij je nooit de kwaliteit terugkrijgt? Één van een nieuwbouwwoning en twee waardoor je ook niet kan verdichten of meer woningen kan toevoegen voor alle woningzoekenden. Ehm. Dus dus de de. Dat. Daar willen we ook graag een reactie van de van de wethouder op. Want als iedere ingreep in de stad sneuvelt op cultuurhistorische verkenning, dan winnen de hobby bakstenen en de leuke. De leuke. De leuke museale en museale fans van. Van de kwaliteit van wonen. Kijk ook naar Vreewijk. Daar hadden we het net even, daar hadden we het net even over. Het is niet voor niks dat iedereen daar boos is. Je kan prima tuindorpen moderniseren. De vraag is kan een woning uit de jaren twintig of dertig ooit het niveau bereiken van 2026 of 2050?. U heeft een interruptie van de heer De Haan. Ja, je moet zo maar dat het over de hobby boksen. Ja, kleine nuancering, want het is uh ja, je wordt d. Je wordt altijd een beetje uitgedaagd door
▶ 0:26:35uh, door uh. De heer Uh van Eijk. En met Van dik hout zaagt men planken. Uhm. Ik denk dat het goed is dat we ook met enige regelmaat stilstaan bij de cultuurhistorie van uh, van uh, van deze stad. En ik zou ook graag in herinnering willen brengen bij de heer Van IJken, dat we ook gezamenlijk met zowel de Partij van de Arbeid als GroenLinks in de vorige periode een hele partij hebben zich daar in gemengd in de discussie om wat. Om wat? Ik zou bijna zeggen wat relaxter om te gaan met uh, met cultuurhistorie en noodzakelijke ingrepen om er ook wat sneller meer mogelijk te maken. Dus het ligt niet zo. Het ligt niet zo zo zwart wit, zoals de heer Van Eieren vaker schetst. Ik denk dat er heel wat grijs kleuren en nuances tussen zitten en volgens mij zie ik die en die. Zie de heer Van Eijk die ook. Dus het zou ook sieren als we de discussie niet zo plat slaan. De heer Van Hieke. Ja, daar ben ik het. Daar ben ik het mee eens, Maar ik zou graag die relaxed,. Die relaxtere omgang dan ook graag terug willen zien in hoe we straks ook richting het Deltaplan wonen, wat na honderd dagen uit de verf komt en hoe we daar dan een beetje handen en voeten. Aan geven. Waar wij ons wel zorgen over
▶ 0:27:37maken is toch de stad van de twee snelheden, dus waar mensen goed georganiseerd zijn. Zorg ook dat je dat burgerinitiatief dat net ook al aangedragen is, goed faciliteert, maar waar dat niet is in wijken met niet onderhouden woningen, met gemetselde funderingen, lage inkomens, versnipperde VvE's, verkrotte woningvoorraad. Ja, daar, daar gaat het over transformatie en over opkopen. Maar niet over een goede aanpak. Hoe je daar structureel tot uit de uit de verf komt. Dus ik zou ook zeggen kom zo snel mogelijk in die gebieden. Ook met een visie waar je gezamenlijk inderdaad naartoe wil werken. En dat geldt dus vooral over Bloemhof, maar dat gaat ook over Kralingen. Een Kralingse Veer bijvoorbeeld. En er zijn genoeg andere buurten. Tarwewijk is ook zo'n uh, zo'n wijk waar waar dit probleem ook uh, grootschalig aanwezig is. Verder zijn we. Blij dat Bloemhof in de nationale leeraanpak zit van die zes gebieden. Ieder gebied krijgt € 2 miljoen. Wij willen graag van de wethouder weten Zijn er al ideeën? Want volgens mij moet voor 1 oktober aangegeven worden waar dat geld naar toe gaat. Maar dat geld dan landt En hoe die procesbegeleiding dan?.
▶ 0:28:39Uh. Of dat het aan procesbegeleiding besteed wordt bijvoorbeeld. Want wij zitten niet te wachten op weer allemaal onderzoeken en rapporten. Er is al mega veel data, dus wat gaan we nou concreet doen met die met die euro's? En tot slot nog iets wat me wel echt hoog zit. Want waar regie ontbreekt van de overheid, ontstaat ook ruimte voor mensen die de boel op lopen te stoken en oplopen, te naaien. Want de rotte balken zitten niet alleen onder de woning, maar ook in de gemeenteraad van Rotterdam. Wij horen dat bewoners wijsgemaakt wordt dat de gemeente expres dit punt agenderen om woningen minder waard te maken, om goedkoop woningen op te kunnen kopen. En dat is echt toxic in de gebieden waar we aan de slag moeten. Dat gebeurt in Bloemhof. En de mensen, dat vinden wij echt op de wilde spinnenaf, die angstzaaierij. En we willen ook graag dat iedereen die zich daartoe aangesproken voelt die persoon zit. Die personen zitten niet vandaag in de commissie, heel wijselijk. Maar dat die zich dan even achter de natte oren krabben waar ze in vredesnaam mee bezig zijn. En voorzitter, alternatief. Ik heb een uh, een interruptie van mevrouw Bruijn.
▶ 0:29:41Ja, ik. Ik uh, rotte balken in de gemeenteraad? Ja, ik schrik er wel een beetje van. Ik Ja, ik ben dus. Ik ben dus niet een van die leden, want ik zit in deze commissie. Dat zei u daarnet. U zegt eigenlijk dat er gemeenteraadsleden zijn die ehm. Ik denk trouwens, nu ik erover heb, denk ik al weten, weten waar, waar, uit welke hoek dit komt. Trouwens, die zit inderdaad niet. Is niet aanwezig vandaag. Maar ik schrik hier wel van, want die maak je misschien wel onnodige bewoners heel erg angstig mee en wek je nog meer argwaan richting de overheden, terwijl dat in dit geval onterecht zou zijn. Dank u wel. En als mensen niet in de commissies zitten, moeten we misschien ook oppassen om daar het gesprek over te voeren, want ze kunnen ook geen weerwoord geven. Dus ik zou zeggen heer Van Ojik, dan gaat u verder met uw bijdrage. Ik zal het daarbij laten en dan kan kunnen die mensen ook de vergadering rustig terugkijken en dus angst zaaien is niet goed. Zeker niet zonder oplossing. Dus we moeten daar ook echt dat beetpakken. Dat we dat ook niet laten ontsporen. Als, als, als gemeente. En wij zijn er zelf ook bij, als volksvertegenwoordigers. Het alternatief is ook niet ingewikkeld. Dus.
▶ 0:30:43Deel wat je weet. Dat is ook de oproep van Kralingseveer. Onder andere we hebben zat satellietdata, peilbuizen, funderingskaarten, rapporten. De ombudsman heeft dat ook al geadviseerd om in die risicogebieden gewoon actief aan informatievoorziening te doen. Dus ik ben ook benieuwd welke afspraken de wethouder heeft gemaakt. Of dat er dan bezoek is geweest in Kralingseveer en of dat er ook afspraken zijn gemaakt, zoals die inspreekster van 9 september ook verzocht. En dan tot slot hebben wij nog een paar. Een paar vragen. Het programma Even kijken. Bent u bereid inderdaad om die rol kaart aan de raad voor te leggen, waar we er straks even over spraken? Verder op de bestuurlijke top zijn verschillende scenario's doorgerekend, dus van niets doen tot sloop, nieuwbouw et cetera. In welke wijken wordt dat gesprek door het college gevoerd? En wat is er nou de de stand van zaken over die financiële menukaarten die geproduceerd zouden worden samen met banken, verzekeraars, overheden, waterschappen. Et cetera. Even over het geld geld wat betreft de nationale leeraanpak. Die vraag had ik al gesteld.
▶ 0:31:45Uhm. En verder vroegen wij ons nog af of dat er uhm. Ja, wij zien ook niet graag dat er weer allemaal nieuwe kerstbomen van werkgroepjes et cetera worden opgetuigd. Maar is er nou een soort ambtelijke top groep? Of is er een bestuurlijk structureel overleg van waterschap KC,. Rijksoverheid, ministerie, college, afgevaardigden en dergelijke om inderdaad aan die watersturing ook echt sturing te geven, in plaats van dat het bij ieder afzonderlijk project op popt. Dank u wel, heer Van der Ekeren. En dan ga ik naar de heer Dogan van Denk. Voorzitter. De funderingskwesties in Rotterdam is een probleem dat niet alleen gevolgen kan hebben voor de portemonnee van de Rotterdammer, maar ook gevolgen voor de gezondheid van de Rotterdammers. Daarom goed dat er nu een plan voor ons ligt om te inventariseren in welke gebieden risico's op funderingsproblemen al dan niet hoog zijn. Tegelijkertijd kun je wel afvragen duurt de inventarisatie niet te lang voordat er echt actie wordt ondernomen? En hoe gaat die inventarisatie eruitzien? In het plan staat namelijk dat in veel
▶ 0:32:49gebieden al enig inzicht is in funderings kwetsbaarheden en ervaringen uit eerdere trajecten. Kunnen we op basis van dit inzicht dan een schatting maken in welke gebieden de nood al dan niet hoog is? Wordt op basis hiervan dan ook bepaald in welke gebieden eerst worden geïnventariseerd? Wat gebeurt er als blijkt dat er woningen zijn. Waarvan de funderingen erg slecht zijn en nu onderhoud nodig hebben. Wordt hier ook rekening mee gehouden. Daarnaast wil de gemeente investeren daar waar het daadwerkelijk bijdraagt aan een duurzame en toekomstbestendige oplossing voor woningen en wijken, en stimuleert eigenaren dit ook te doen. Mijn vraag hierbij wat als eigenaren niet willen of vooral niet kunnen investeren? Wat doet de gemeente dan? Gaat zij dan toch investeren in die gebieden? Voorzitter. Dan over de participatie. In het plan staat dat dit in gebieden waar taalvaardigheid beperkt is of waar het vertrouwen gering is, een meer zichtbare, toegankelijke en intensieve aanpak vergt. Dat snap ik, maar hoe wordt dit concreet vormgegeven? Is hier al over
▶ 0:33:50nagedacht of wordt dit nader uitgewerkt? Dank, voorzitter. Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Carlos en dan de volgende. Op mijn lijstje. De heer Bulling. Ja, dank. U wel, voorzitter. Blij om het over funderingsproblematiek te hebben. De de inbraak sessie en herhaaldelijke oproep van bewoners hebben ons in de hele commissie heel duidelijk gemaakt hoe urgent probleem is. Ik ben blij dat dat we daar in ieder geval overeenstemming over kunnen vinden. En voor ons is het belangrijk dat het belang en een goede informatievoorziening aan bewoners centraal staat in de aanpak. En daarom wil ik graag inhaken op de presentatie van de woningcorporaties tijdens de inwerksessie. Want richting het einde van de van de presentatie werd de vraag, ik citeer een museumwoning met alle gebreken van dien of een nieuwbouwwoning van alle gemakken voorzien, opgegooid om de presentatie prikkelend mee af te sluiten. En daarmee wil ik er wel voor waken dat de aanpak van de funderingsproblematiek straks niet wordt aangehaald om te gaan slopen, waardoor Rotterdammers in een sociale huurwoning misschien. Hun woning lang, tijdig of definitief moeten verlaten. En daarom zou ik de wethouder willen vragen hoe waakt de wethouder ervoor dat de aanpak van verdringingsproblematiek niet leidt tot de grootschalige sloop van sociale huurwoningen?
▶ 0:34:54En hoe is de wethouder van plan om de behoefte aan bewoners, in het bijzonder van huurders, centraal stellen binnen de aanpak? En tot slot hoe wordt de informatievoorziening richting bewoners van sociale huurwoningen geregeld? want daar was ook in de presentatie wel wat aandacht voor vanuit de corporaties zelf. En daar zou ik graag wat meer toelichting op willen. Tot zover. Dank u wel. En dan. Ga ik naar de heer. Budding. Dank u wel, voorzitter. Ehm, om te beginnen het is goed dat er aandacht is voor dit kolossale probleem. Onder de grond onzichtbaar, maar voor meer dan honderdduizend Rotterdammers een onzekere realiteit. Wonen op een onbetaalbare rekening en daar wakker van liggen. Wij begrijpen dat helemaal. En de SP maakt zich zorgen over de omvang van dit probleem, de schijnbare afwezigheid van een technische en betaalbare oplossing, de zeggenschap van de inwoners in dit proces en de gevolgen daarvan voor al die inwoners die de rekening niet kunnen betalen, of die hier in de toekomst te maken krijgen met grootschalige sloop, omdat het niet anders kan. Want als oplossing is namelijk tijdens de inwerksessie grootschalige sloop van alle niet onderhouden woningen genoemd. In het afdoening voorstel wordt dit dan verhullend gebiedstransformatie genoemd. Maar dat
▶ 0:35:58betekent gewoon dat voor duizenden inwoners hun huis tegen de grond gaat. Uhm. En dit maakt zoveel inwoners onzeker dat wij vinden dat nog drie jaar wachten op een plan wel erg lang duurt. Wij willen heel graag eerder duidelijkheid voor de inwoners en zeker die inwoners. En kan de wethouder daarom aangeven of zij dit herkent en of en hoe zij eerder duidelijkheid kan geven?. En hoe informeert het college de raad in de komende jaren over het hopelijk toenemende inzicht in de risico's en de haalbaarheid en de consequenties van die oplossingen?. Dan over het geld. Er is nog geen geld voor de fase na 2029, terwijl we weten dat het onbetaalbaar is. De wethouder kijkt daarom naar het rijk, terwijl daar het geld nou ook niet echt tegen de plinten klotst. Daarom de vraag welke aanpak volgt de wethouder richting het Rijk en wanneer is daar meer zekerheid over?. Wanneer krijgen de inwoners duidelijkheid over hun financiële risico's? En wat is de kans dat het geld van het Rijk er helemaal niet komt?. En vervolgens, wat zijn daarvan de gevolgen in de planning van de aanpak in de vereniging? Verergering van het probleem dus, als je het later aanpakt. Hoeveel? Hoeveel
▶ 0:37:00extra problemen krijg je dan? En heeft de wethouder een plan B? En hoe ziet dat eruit als het geld van het rijk er niet komt?. En. Dan naar het afdoeningsvoorstel. Wij vinden het belangrijk dat de inwoners die het niet kunnen betalen meer zekerheid krijgen. En het Fonds Duurzame Funderingsherstel biedt weliswaar een vangnet. Door een funderingslening, maatwerk en een combinatielening,. Maar dat biedt alleen houvast voor mensen wiens inkomen niet toereikend is en wiens vermogen niet te hoog is. Maar dat is nogal vaag geformuleerd, dus wij willen daar wat meer duidelijkheid over door de vraag te beantwoorden krijgen welke grenzen hanteert Rotterdam voor het inkomen en het vermogen?. Zijn dit dezelfde grenzen als in andere grote steden? En zo nee, waarom wijkt Rotterdam hiervan af?. En is bekend hoeveel huishoudens in Rotterdam door deze regeling voor deze regeling in aanmerking komen? En kan de wethouder in het uitgewerkte programma Plan een analyse hierover meegeven?. En dan het af en toe eens voorstel vermeld onder het leidende principe gedeelde verantwoordelijkheid dat als de oplossing op gebiedsniveau ligt.
▶ 0:38:02Samen optrekken essentieel is. Dat is belangrijk. De gemeente neemt de regie bij gebieds transformaties. Maar de SP maakt zich zorgen om deze gebieds transformaties, omdat het, zoals eerder gezegd is, waarschijnlijk gewoon gaat om grootschalig slopen. En welke garanties geeft de wethouder de eigenaren dat zij vroegtijdig zeggenschap hebben in dit proces?. Want even verderop in het afdoeningsvoorstel staat het belang hebt dat belanghebbenden worden betrokken bij de uitwerking van keuzes en handelingsperspectieven. Nou, de SP vindt dat het belanghebbenden meer hebben aan betrokkenheid bij het maken van de keuzes. Dus niet bij de uitwerking van de keuzes, bij het maken van de keuzes, dus eerder in het proces. Is de wethouder dat met de SP eens? En wat kan de wethouder de belanghebbenden toezeggen als het gaat om meer zeggenschap, vooral bij grootschalige sloop?. Dan als laatste. Wij geven als commissie of als raad een akkoord op het niet de programmaplan zelf. Maar we gaan natuurlijk wel over de financiële kaders voor de programmaplan. Dus ik was benieuwd wanneer de financiële kaders voor het programmaplan naar de raad komen. Dank u wel.
▶ 0:39:06Dank u wel, heer Budding. En volgens mij wil de heer Verweij daarop reageren. En u heeft een minuut coulance gehad inmiddels, dus. Dan weet u dat. Dan geef ik hem graag een seconde of dertig erbij. Ik ken de SP als een partij die slopen bezopen vindt en zich daar ook echt actief tegen verzet. En bij de presentatie bij de technische sessie hebben wij geleerd dat de investeringen funderingsherstel soms tot wel 250 tot € 300000 per woning kost, dus € 300.000, terwijl de nieuwbouwwoning € 280.000 zou kosten. Dus soms is volgens corporaties zelf een nieuwe woning bouwen daadwerkelijk goedkoper dan funderingen. Dan krijg je dus een gloednieuwe woning in plaats van nieuwe palen onder een oude Is de SP dus met de Rotterdamse VVD eens dat dit een heel mooi voorbeeld is van situaties. Nou, mooi is niet mooi, maar een goed voorbeeld is van wanneer sloop daadwerkelijk nodig is omdat het gewoon duurder is. Soms om niet om te herstellen. De heer Budding. Dank u wel, voorzitter. Kijk, wij zeggen de sloop is bezopen. En dat zeggen we vooral omdat er in heel veel situaties bewoners niet betrokken zijn bij het tot stand
▶ 0:40:07komen van sloop plannen. Dus ons belangrijkste punt is zeggenschap van bewoners in het proces om te komen tot een besluit. Dat. Dat wordt vaak overgeslagen. En ik ontken niet de vergelijking van kosten voor slopen en kosten voor nieuwbouw. Ik vind het wel dat er dat er een beetje toegevoegd geredeneerd naar een naar een snelle conclusie dat dat dus goedkoper is en dat daarmee de discussie over slopen al gevoerd is. Dus mijn punt is vooral geef de bewoners zeggenschap en als. En wees open over alle informatie die daarvoor nodig is. En dat roept. De reactie op van de heer Van Eijk. Keren. Daar ben ik het allemaal mee eens. Maar kan de SP dan ook beloven dat als bewoners vroegtijdig betrokken worden bij een project en vervolgens in grote meerderheid stemmen voor een bepaald plan, dat ze dan ook kappen met stoken en en en doorgaan, omdat de mening dan van de meerderheid hen onwelgevallig is. Want ik heb zelf vanuit mijn eigen werkervaring in de volkshuisvesting ook meerdere projecten meegemaakt, waar men zich ook gewoon niet kon neerleggen bij het uiteindelijke besluit van de grote meerderheid van de bewoners.
▶ 0:41:10En dan gewoon daarmee door blijven gaan. Dus prima om meer duidelijkheid te bieden en bewoners eerder aan tafel te halen. Maar wees dan ook zo volwassen om dan jezelf ook te verbinden aan uiteindelijke conclusies die bewoners zelf trekken. De heer Burring. Dank u wel, voorzitter. Ja, ik ben het daar in grote lijnen mee eens. Als ik het proces op mijn mijn pad. Als het gaat om het geven van zeggenschap aan alle inwoners om te komen tot besluitvorming over een wijk. Als we daar samen in optrekken en dat regelen, dan vind ik dat helemaal goed. En ik? Ik ontneem geen enkele inwoner van Rotterdam om te protesteren tegen een besluit waar ze het niet mee eens zijn. En als ze onze hulp daarbij zoeken, zullen we die bieden. En als we het over Sportdorp hebben, want daar gaat het natuurlijk over, dan ehm dan? Dan zijn er ook moties aangenomen waarin opgeroepen wordt tot het onderzoeken van alternatieven. En dat. Daar zien we bijvoorbeeld helemaal niks van terug. En dat zou. Daar vragen wij ook aandacht voor. De heer Van Ojik wilde er toch nog opnieuw op reageren. Ja. Nee, het ging niet over Sportorp en B. Kijk, zeggenschap wordt heel de tijd genoemd als een soort van. Een soort gouden ei waar we met z'n
▶ 0:42:14allen naartoe moeten streven. Maar het gaat natuurlijk om ga vroegtijdig in gesprek, breng alle dilemma's en belangen op tafel. Bewoners hebben een belang, de corporaties hebben een belang, de gemeente heeft een belang en dat gesprek moet eerlijk en volwassen met elkaar vroegtijdig gevoerd kunnen worden. Maar. Maar zeggenschap is in het boekje van de SP. Helderheid. Bewoners vinden a. Dus dan moet A. Nou, dat is niet hoe een bredere dilemma afweging werkt in deze stad. Zo werkt democratie niet. Zo werkt woningbouwontwikkeling niet. Zo werkt renovatie niet. Dus het is een fantasieverhaal. En die projecten die ik net noemde, dat ging dus niet over Sportdorp. Dus dat trackrecord. Nou, ik ben zeer benieuwd hoe de SP dan het eigen trackrecord gaat gat wegpoetsen bij de toekomstige projecten. Dan kijken we echt verlangend naar uit. Dank u wel. U heeft gelegenheid voor een reactie. Heer Buddingh. Ik hoor geen vragen. Ik ben dankbaar voor het college wat we net even kregen. Uhm. Kijk, uiteindelijk gaat zeggenschap over. Of nee, laat ik zo zeggen de plannen gaan over het thuis van mensen en dat lijkt me nogal belangrijk. Dus als, als, als mensen daarbij betrokken worden en meedoen in de
▶ 0:43:16besluitvorming, lijkt ons dat een heel goed idee. Tot zover ga ik naar de heer De Haan. En dan de heer De Vries. Dank u wel, voorzitter. En. Goed dat we. En belangrijk dat we het vandaag hier weer over hebben. Goed ook dat we een richtinggevende discussie hebben. Volgens mij althans, zo heb ik hem geïnterpreteerd. Wat kunnen we meegeven aan. Aan de wethouder op dit, op dit dossier? Wat volgens mij best wel een een wicked in goed Nederlands wicked problem is, waar we echt al de nodige jaren en ook raden en commissies ons mee ons mee bemoeien. En ik zat een beetje naar de kaart te kijken en. En we hebben op dit moment althans. Waar we het heel vaak over hebben zijn zijn twee gebieden Hillegersberg. Specifiek ook nog het vijf kwartier waar heel mooi bewoners zelf ook regie hebben weten te pakken en de harten voor strijden om dat goed. Te doen. En wat recenter de Bloemhof, maar waar ik eigenlijk ook wel heel geïnteresseerd in ben. Als je een beetje aan die kaart kijkt, is die banaan die ertussen zit. Hoe we? Hoe we daarmee omgaan. Je ziet dat nu langzaam maar zeker een klein beetje andere gebieden erbij komen.
▶ 0:44:18Vreewijk wordt nu langzaam maar zeker genoemd. Kralingseveer is natuurlijk een gebied wat wordt genoemd. Uhm. Waar de heer Van Ojik zonet aan refereerde is een klein stukje van de Tarwebuurt, waar we ook te maken hadden met. Met de herstructurering van dat gebied daar, wat zeer sterk op de fundering was, was geënt. Maar ik ben echt wel, en ik denk dat een hele hoop vragen ook daar ook deels ook al zijn zijn gesteld. Hoe kunnen we nou ehm, niet alleen in die gebieden, Want daar zit nu tot op zekere hoogte ook wel de focus op, maar eigenlijk in heel die stad. uh uh uh de de bewoners, de mensen daar bewust voor krijgen. Want het is niet dat die funderingen netjes vijf jaar wachten en dan naar het volgende gebied gaat,. Zodat we daar rustig de aandacht op, uh op uh op kunnen kunnen vestigen. Nee, het is wat dat geeft, eigenlijk een soort van vloedgolf. En als ik kijk naar mijn eigen buurt er om me heen, ik bedoel, ik zit zelf in een relatief nieuwe woning, dus ik maak me daar niet zoveel zorgen over. Maar de Willemstraat, ja, dat is grotendeels particulier bezit, maar daar weet je dat we over tien, vijftien jaar daar tegen hele grote problemen aan gaan lopen. Dus de
▶ 0:45:22vraag is eigenlijk, en ik denk dat die in in in grote mate eigenlijk ook wel is is gesteld door een hele hoop andere collega's in Uh met verschillende accenten erbij is hoe eh, hoe activeren we en hoe informeren we bewoners over die funderingsproblematiek? En welke handvaten kunnen we ook geven aan huiseigenaren? Ik denk bijvoorbeeld in Bloemhof dat. Nou ja, dat dat we blij mogen zijn dat dat we daar natuurlijk de corporatie hebben, dat dat maakt het wat gemakkelijker en wat eenduidiger om daar mee om te gaan. Maar uh. En ik denk dat we een heel mooi voorbeeld hebben wat ook al eerder is gezegd in In eh op de Noord of in Hillegersberg Kleiweg kwartier, onder andere ook op uh hoe particulieren daar hebben aangepakt. Maar ja, hoe gaan we? En dan blijven we even refereren aan die banaan. Hoe gaan we in die banaan die daar tussen zit? Hoe gaan we daarmee uh mee om? Hoe kunnen we ook. Hen ook ook helpen en en ondersteunen? Want ik snap heel goed dat wat heer Verweij ook zegt, dat dat zeker ook als je zelf eigenaar bent, dat je verantwoordelijk bent voor die voor die fundering. Maar ik denk dat we echt wel meer zouden mogen en kunnen
▶ 0:46:23doen om mensen daar bewust van te maken. Ik denk daarin, en daar ben ik ook wel benieuwd hoe dat de komende periode gaat lopen. Dat met name ook de financiële prikkel die we nu hebben door uhm uhm uh, de funderingslabels uh uh, bij het kopen van huis dat dat echt de zaak wel in een stroomversnelling kan kan brengen. Ik ben wel heel benieuwd. Ik vind het op zich wel interessant wat wat mevrouw Bruijn daarover over stelde die. Die gaf hem in die richting ook enigszins aan. Maar wat gaat. Wat gaat dat betekenen voor. Voor de huiseigenaren? En in hoeverre kunnen we daar ook wat transparanter in zijn? Wat daar, wat er gebeurt? Ik ben er niet helemaal over uit wat wat mevrouw Bruijn zegt, of we daar zelf helemaal de regie op moeten nemen als als gemeente zelf. Ik kan me voorstellen dat. Dat we daar misschien nog meer baat bij hebben, bij echt gewoon duidelijke landelijke regels. Er zit ook wel een beetje volgens mij de vraag van mevrouw Bruijn om daar ook voor te lobbyen. En tot slot, wat mij nog heel erg opviel in het dossier toen ik er naar zat te kijken is uhm, met name rondom de subsidieregeling over onderzoek. Uh, dat zijn de VvE's. Je kan dat nu als als particulier kan je dat?
▶ 0:47:26Uhm, kan je dat aanvragen? Je kunt. Als VvE kan je dat niet aanvragen. En uhm, ik probeer een beetje te doorgronden wat nou de reden daarvan was om dat niet te doen. En ik vroeg mij ook af. Maar dat is meer een soort van wat breder vraag of we misschien ook niet iets, want we hebben natuurlijk wel wat uitdagingen, ook. Rondom uh VvE's in deze stad. Die gewoon niet actief zijn. Nou, ik denk dat dat dat een hele hoop van van van dit soort problemen eigenlijk daar ook weer in samenkomen. Want vaak zul je ook nog eens zien dat die VvE's die niet actief zijn, dat je daar ook, ja, ook nog eens een keer die Feniks problematiek hebt. In hoeverre? Uhm. Ik. Ik was eigenlijk. Enerzijds zijn dat vraag die ik ook nog even. Dus misschien dat het niet gelijk het antwoord is. Die had ik ook al even technisch uitgezet. Maar wat de reden is dat wij destijds ervoor hebben gekozen om die subsidieregeling niet voor VWS te laten gelden, maar een voor particulieren. En misschien de andere kant op. Hoe kunnen wij VWS ook beter. Rondom deze funderingsproblematiek faciliteren? Niet per se wellicht vanuit subsidies, maar ook op op andere manieren. Dat ik dat denk. Dat daar misschien ook wel een deel van de oplossing in zit. Tot zover.
▶ 0:48:28Dank u wel. En dan ga ik naar de heer De Vries van het CDA. Dank u wel, voorzitter. Ja, een goed huis begint bij een goede fundering. En dan is het inderdaad een shock om te horen dat 150.000 woningen van de 320.000 woningen een kwetsbare fundering hebben, Wat niet betekent dat al die funderingen slecht zijn, werd bij de technische zes jaar bij mij om de hoek Om te voorkomen dat al die kwetsbare funderingen daadwerkelijk slecht worden. Moeten we niet wachten tot de problemen zichtbaar worden? Voorkomen is beter dan herstellen, werd al eerder gezegd. Wij roepen daarom de gemeente ook op om echt ook met bewoners initiatieven om die echt te ondersteunen. Dus bijvoorbeeld in Hillegersberg. Maar die zullen wellicht ook wel in andere plekken oppoppen. Dat we als gemeente daar gewoon de helpende hand kunnen bieden. En en ja, en de kracht in de samenleving benutten, dat is voor ons heel belangrijk. Ehm. Ja. Dit alles begint eigenlijk bij goede informatievoorziening. En daarvoor heeft de gemeente best wel veel tools. Instrumenten die bewoners kunnen gebruiken, waaronder bijvoorbeeld de funderingskaart en het funderingsloket. Daarbij wil
▶ 0:49:29ik een suggestie doen aan de wethouder momenteel. Als je al die documentatie lees je kan bij elke woning kan je wel een document vinden. Soms komt die uit 1950, soms komt hij uit Japan, een paar jaar geleden. Maar wat denk ik heel veel mensen doen, is tegenwoordig zo'n document downloaden en aan een AI. Geven en vragen wat het allemaal betekent. Want de taal daar is ronduit ingewikkeld soms. En daarom wil ik een suggestie doen is het mogelijk om een soort van gesloten gemeentelijke AI tool te ontwikkelen, die ook de juiste en de juiste informatie kan bieden aan bewoners? En daarmee ook fouten die bijvoorbeeld een echte AI toe zou kunnen. Geven dat je die ook kan tackelen in een beveiligde, goed goed getrainde omgeving. Ehm ja, leek mij een interessante suggestie. Ik ben benieuwd wat de wethouder daarvan vindt. Dat zou dus ook heel veel vragen, eventueel ook aan het funderingsloket kunnen. Eh ja, die kunnen beperken. Eh,. Dat wat betreft die suggestie. Daarnaast maak ik, zoals we vorige week ook al aangaf bij de
▶ 0:50:31prestatieafspraken, maken we ook echt wel zorgen over de financiële draagkracht voor corporaties omtrent de hele Funderingsopgave. En ehm, ja, ik wil eigenlijk de wethouder vragen of ze uiteindelijk ook met een landelijk overleg eettafels weet ik het wat eh. Komt en dat ook naar de met de raad deelt. Hoe dat uiteindelijk dat proces gaat om tot een gedegen plan te komen. Want volgens mij is dit op termijn gewoon niet houdbaar. Dus lopen we eigenlijk gigantisch op een muur af. En dat moeten we willen voorkomen. Ehm, nou dat was. Dank u wel. Dank u wel, heer de Vries. En het roept reactie op van mevrouw Bruijn. Volgens mij over de AI. Uh ja, een beetje, want ik kan me ook herinneren volgens mij dat ze landelijk bezig niet. Niet zozeer meneer De Vries zelf hoor. Landelijk zijn ze bezig om een mijnwonen site te creëren, net als mijn hypotheek of mijn pensioen. Ehm. En dat mijn wonen, daar zal dan op termijn je fundering status op op kunnen komen. Ik vroeg me af of de gemeente Rotterdam daar al aan meewerkt, of daar
▶ 0:51:33misschien al gevraagd is om data te leveren. Ehm. Ben benieuwd. Niet echt een vraag aan de heer De Vries, dus meer een aanvullende vraag richting wethouder. Ik zie de heer De Haan. Nee, het gaat over, begrijp ik. Ehm, goed. De. De. De creatieve. De heer De Haan. Nee, ik dacht nu komt, nu komt. Mevrouw, begin met de funderingsdrone voor Ik. Vorige week hadden we voor de tandenborstels. Deze week voor de fundering. Nou mevrouw, daar. Wil ik wel op reageren, want het geeft echt alleen maar aan dat meneer De Haan helemaal niks snapt van drones die vliegen, meneer de Haan. Die zitten niet onder de grond. Ja, we weten niet wat ze zien. Eh,. Even kijken. Dan heb ik de heer Van Beek. En dank u wel, voorzitter. En nogmaals dank voor de technische sessie van de funderingsproblematiek. Die was erg verhelderend en tegelijk ook wel een beetje schrikbarend. Dat was voor mij de eerste keer om een diepte te hebben in het onderwerp. En dan te horen dat er zoveel woningen en
▶ 0:52:36zoveel inwoners mee te maken hebben. En ik kwam er achter dat ik zelf ook in een gebied woont die aangemerkt is als kwetsbaar. Dus dat was wel een epifanie. En tijdens de presentatie van het Hoogheemraadschap over waterbeheer, stelden wij ook de vraag of er voldoende water is en hoe die toekomst eruit ziet. En uit het antwoord kwam wel een duidelijke zorg naar voren. En dat ging dan over minder sneeuw van de Alpen. Dat betekent minder watertoevoer via de rivieren, stijgende zeespiegel die zorgt voor verzilting en lange periodes van droogte en onvoorspelbare heftige regen. Ja. Kortom, klimaatverandering heeft grote impact op onze fysieke leefomgeving hier in Rotterdam. En zo ook ook. Zo ook op onze funderingsuitdaging. Nu ligt er hier een programma plan op hoofdlijnen en. Als antwoord op een aantal moties,. Waaronder de aandacht voor preventie om die problematiek aan te pakken. Dat is hartstikke goed. We gaan integraal repareren in de stad. Wat ons betreft gaat preventie ook over het voorkomen van toekomstige
▶ 0:53:37funderingsproblemen. En dat gaat over klimaat mitigatie en het inzetten op klimaatadaptatie. Want die klimaatverandering heeft directe invloed op bodemdaling, grondwaterpeil. En het programmaplan zegt daar ook wel iets over. Die zegt van om nu de juiste keuzes te maken, is een blik op de verre toekomst noodzakelijk. En die noemt daar specifiek ook als ontwikkeling die klimaatverandering. Maar het wordt nog niet geconcretiseerd. En dat is ook wel logisch, want het is een programma plan op hoofdlijnen. Dus wij willen daar heel graag een handreiking doen. Want volgens mij is het vandaag de bedoeling om de wethouder en het college wat mee te geven. En in 2023 heeft de KNMI heeft vier klimaatscenario's opgesteld. En in de kern gaat het erover. Hoe meer CO2 uitstoot, hoe ingrijpender het scenario. Dus het kan betekenen Hele natte winters, hele droge, hete zomers, eh stijgende zeespiegel. Hoe ver. En wel of niet het mondiale doel van één vijf graden halen. En in droogte droogste scenario neemt ook de watertoevoer via de rivieren
▶ 0:54:40fors af. Nou, ik vind dat best wel een angstaanjagend beeld, maar tegelijkertijd geven deze scenario's ons ook wel enige houvast om ons voor te bereiden voor die toekomst. Dus mijn verzoek aan de wethouder is om die KNMI klimaatscenario's een vaste ondergrond te maken van onze bouwplannen en ook aan te geven hoe ze mee kunnen worden genomen hier in de huidige aanpak van de funderingsproblematiek. Dus welke ingreep past bij welk scenario en op welk moment?. En betreft het antwoord van het waterschap tijdens de technische sessie over die zorgen om genoeg water, die kwam wel echt naar voren. Dus ik ben ook wel benieuwd of de wethouder ook deze zorg erkent. En wat doet het college en de gemeente nou precies met deze zorg? Ik vind dat we dit echt. Ter harte moeten nemen en de essentie van ons beleid moeten maken. En ik nodig u wederom van harte uit om alles te doen om de bestaande stads natuur te beschermen. We hebben al zo weinig. En juist die bomen houden ons regenwater vast. Die remmen de verdroging af en die helpen met hittestress. Dus behouden wat we hebben is volgens mij de meest eenvoudige maatregel. En als laatste denk ik dat
▶ 0:55:41we ook vooral moeten inzetten op het voorkomen. En dat betekent CO2 reductie. Ook bij de bouwopgave. En daar hebben wij als commissie ook direct invloed op. Dus ik hoop dat ik jullie ook aan mijn zijde vind. Als we daar de komende tijd bij alle bouwplannen nog eens een keer goed naar gaan kijken. Dank u wel. Dank u wel, heer van Beek. En ook u zit inmiddels in het coulance gebied, maar dat had u wellicht al gemerkt. Ik kijk even rond. Uhm, of er nog andere mensen zijn die een bijdrage willen leveren. Ik zie dat niet. Ik kijk even naar de wethouder. Of heeft u wat?. Even wat tijd nodig? Is dat 5 minuten? Is dat 10 minuten. Tot half. Uur? Dat is 10 minuten. Da's prima. En dan schorsen wij 10 minuten. Uh. En dan gaan we strak om uh, 10.30u weer verder. De vergadering is geschorst.
▶ 1:07:12De vergadering gaat beginnen. Even kijken, we zijn ook weer live. Dus. Als iedereen gaat zitten geef ik het woord aan wethouder Kokkorn. Dank u wel. Dank ook voor de vele vragen. En ook aan alle insprekers die hier nogmaals hun, uh, hun zorgen hebben geuit over uhm hun funderingen. Uhm. Kijk, dit is een iets wat lang loopt en wat steeds iets duidelijker wordt hoe groot deze kwestie is. Landelijk. Hebben we met de nationale aanpak funderingen. Stappen gezet. Lokaal hebben we echt stappen gezet. Maar uhm. Ik was een paar weken geleden bij de bestuurlijke top over funderingen en daar zeiden ze ja, uh, de olifant onder de kamer, dat daar hebben we het hier over. En ze zeiden En het is niet één olifant, maar het zijn eigenlijk twee olifanten onder de kamer één. De ene olifant
▶ 1:08:14gaat over. Al die woningen die op houten palen gefundeerd zijn, en waarvan we niet precies weten hoe het ervoor staat en hoe snel het gaat, Of we daar nog met preventieve middelen iets aan kunnen doen, of dat het. Al. Nodig is dat je die fundering gaat vervangen. Dus dat in kaart brengen. De andere olifant onder de kamer gaat over woningen die op staal gefundeerd zijn, Dus geen fundering hebben die langzaam zakken en waarvan we eigenlijk weten ja,. Daar is herstel bijna onmogelijk. En dan hebben we het dus over wijken als. Bloemhof en Kralingse Veer, waar bewoners echt zeggen van ja jongens, dit kunnen we ook niet alleen aanpakken, We zien niet heel groot op ons afkomen. We weten niet of we nog in verduurzaming moeten investeren, want we weten gewoon eigenlijk niet. We kunnen dit niet goed beetpakken. Die beide olifanten onder de kamer, die moeten wij beet zien te
▶ 1:09:16pakken en mee aan de slag. Ook als overheid. En jullie zeggen ook heel nadrukkelijk van. Ja, zet daar ook een koers in uit, zodat mensen binnen hun eigen verantwoordelijkheid, want we hebben het hier over woningeigenaren die ook zelf verantwoordelijk zijn voor hun eigen woning, maar wel een een soort koers geven van hoe moet je hier dan mee omgaan? Omdat het zo'n complex probleem is om aan te pakken. Nou, gelukkig heeft uw raad ons allen al opdracht gegeven van breng dat nou eens in kaart, zodat ze dan ook zelf als gemeente weten wat we dan moeten doen om die regie überhaupt te nemen. Dat is wat nu voorligt. Ehm. Afdoening van motie van, nou ja, als je dus ofwel preventief iets wilt doen, ofwel denkt van ik, ik, ik heb wat geld op de bank en ik kan aan funderingsherstel doen. Is dat dan het slimste om te doen? Dat je daar dan ook weet. Hoe je dat moet doen?.
▶ 1:10:21En op die verschillende sporen dus de eerste olifant onder de kamer het in kaart brengen. En die tweede olifant onder de kamer Kralingseveer Bloemhof, waar het echt een, een en een andere aanpak vraagt en waar we ook niet met een beetje regie voeren, daar alleen maar komen. Daar zijn we echt hard mee bezig. Dus wij voelen net als jullie en net als die bewoners, ongelooflijke urgentie om daar meer helderheid in te krijgen en een route in te kunnen bepalen. Uhm. En dat is dus ook wat. Uh, wat met dit uhm plan voorligt? Hoe zou je dat dan kunnen doen? Nou ja, ik hoor van jullie ook. Blij met de stappen in de juiste richting, zei de VVD Leefbaar. ook blij dat wij als Rotterdam eigenlijk die nationale aanpak hebben aangejaagd. Want dat mogen we ook wel echt zeggen doordat wij hier als Rotterdam zo duidelijk hebben gezegd van jongens, dit kunnen bewoners niet alleen. Dit kan Rotterdam niet alleen is ook die samenwerking op nationaal niveau,
▶ 1:11:23met banken, met verzekeraars, met. Waterschappen, provincie. Aedes. Iedereen is zeg maar aangehaakt om gezamenlijk te bedenken van hoe kunnen we dit nou aanpakken? En dan nog steeds hebben we het dus over die olifanten onder de kamer, dus makkelijk is het niet. Dat denk ik eventjes als uhm inleiding uh en dan misschien uh nog iets. We We hebben tot nu toe uh al best een als Rotterdam een goede aanpak opgetuigd. We hebben een funderingssloket. We hebben uh een. Manier. We hebben die kaart waar je je kan zien. Zit je in een funderings risicogebied ja of nee? Bewoners kunnen aankloppen van goh, ik weet het niet helemaal zeker hoe het bij mij ervoor staat. Kun je me van advies voorzien? Dus dat is ingericht en dat is heel fijn. Maar dat is nog niet genoeg als je het ook wil hebben over preventie. Dat is natuurlijk waar die de motie over gaat en waar deze
▶ 1:12:25afdoening over gaat. Want dan wil je dus eigenlijk weten van nou ja, in welke wijk is het nou op korte termijn nodig om iets te doen? En op welke wijk is het op langere termijn nodig om iets te kunnen doen? In die wijk waar het op langere termijn nodig is, kan je misschien nog best een tijdje met die lessen die ook geleerd zijn in. Hillegersberg en Kleiweg kwartier een levensduurverlengend aan de gang. En dat onderzoek van wanneer moet je waarme uh iets gaan doen? Dat is eigenlijk wat in dit programma plan wordt gezegd, zodat je kan ook kan zeggen. Korte termijn, lange termijn. Hier moeten we aan de slag Daar. Daar kunnen we nog met levensduurverlengend of. Daar kunnen we nog. We. Wellicht nog voor een veel langere termijn. Dat kunnen we nog nu nog niet helemaal zien. Daar is dat onderzoek voor nodig. Dat is dus. A. We doen al veel. B We willen nog meer om die prioritering goed aan te kunnen geven en C. We hebben ook uh Bloemhof
▶ 1:13:29Kralingseveer, waar het echt. Veel meer nodig is dan preventie, want daar weten we nu al van. Daar zijn niet alle woningen ook in de toekomst nog. Te handhaven. En daar zijn we dus ook in overleg met landelijk, met banken, met verzekeraars kijken van hoe kan je daar ook. Je rol pakken, financiering regelen voor bewoners enzovoort. Dus dat zijn denk ik eventjes de verschillende sporen. Dan ga ik eventjes in op de vragen. Ik hoop dat ik hier dan in elk geval iets van beeld heb gegeven hoe we aan de slag zijn. De VVD zegt van ja,. Die praktijkervaring van bewoners in het Klein Weg Kwartier en in Hillegersberg superbelangrijk. Kunnen we dat niet nog beter laten landen in ook die vervolg aanpak?. Nou, de wij zeggen ja natuurlijk dat dat dat wij zien. Die kennis en kunde in buurten en wijken is superbelangrijk om dat op een goede manier mee te nemen. Er is ook structureel goed overleg met die
▶ 1:14:30bewonersgroepen in Hillegersberg over maatregelen. En dat zetten we ook door. Binnen die periodieke overleggen bespreken we ook onder begeleiding van een procesmanager, hoe en op welke manier we dit samen verder vormgeven in de komende periode. En die geleerde lessen van de samenwerking en de toegepaste maatregelen worden ook meegenomen in die uitwerking, zoals we dat nu hebben opgeschreven. Dus we zijn ons. Daar zeker bewust van. En die moeten dus ook landen in dat plan. Goed gefundeerd. De wijze waarop bewoners daarin betrokken worden, dat is ook onderdeel van de uitwerking. En nou goed. Wij horen inderdaad ook van u. Doe dat dan ook op een zorgvuldige manier, want die kennis is heel groot. Dat erkennen we. En hoe je dat dan vervolgens ook kan vertalen naar uhm, andere wijken. Want dat is natuurlijk ook eigenlijk wat zij zeggen van ja, wij hebben al zoveel geoefend en zoveel uitgevogeld. Zet dat
▶ 1:15:31nou ook in voor andere wijken waar dat mogelijk is. Die begrijp ik heel goed. En tegelijkertijd moet je dan ook eerst weten van wat is het probleem in die andere wijken? En is dat toepasbaar zeg maar. Dus dat Daarom moet dat een beetje hand in hand gaan in die periode. Dat je dus die andere wijken in kaart brengt, snapt wat de lessen zijn die je daar geleerd hebt en of je die kan toepassen. Dus dat is even. Op dat uh uh, die vraag. Uhm.. Leefbaar zegt Uh,. Kunnen we met die fundering? Uh, labels. Kijk, nu krijg je pas. Er is een goeie stap gezet. Uhm. Maar je gaat. Pas als je gaat taxeren kom je erachter van hoe zit het? Wat is eigenlijk de risico in onze wijk? Nou, dat dat is uh, zijn we helemaal met u eens. En daar is Rotterdam ook een van de grote lobbyisten van. Zorg nou voor dat je dat eerder in het proces helder krijgt. Maar wij kunnen dat als Rotterdam niet zelf regelen, Dus wij hebben daar de rijksoverheid keihard in nodig.
▶ 1:16:35We zijn wel, en dat is ook een antwoord op verschillende vragen. We zijn dus zowel uhm. De eerste bestuurlijke top die is gevoerd was op initiatief van Rotterdam. Er zijn er nu inmiddels drie geweest, maar de laatste ben ik zelf heb kunnen aanhaken. Dus dat. Dat is uhm,. Goed op gang. En naast die bestuurlijke top zijn er ook bestuurlijke overleggen met al die verschillende partijen om dit soort zaken de hele tijd onder de aandacht te brengen, te kijken of je daar nog meer ehm. In. Zowel in de regelgeving als in de noodzaak voor financiering. Wat onderzoek kost ook allemaal geld, Dat weten we nu. En daar mogelijkheden voor zien te vinden. En ook kijken of we dus. Hypotheekverstrekkers, banken en verzekeraars mee kunnen nemen in deze opgave. Want het is dus ook een kwestie van als een woning ehm,. Slecht gefundeerd is en
▶ 1:17:37111 risico gebied is. En op een gegeven moment geeft dat toch een soort van afwaardering in de waarde van de woning. En dat gesprek. Dat heeft dus ook een verantwoordelijkheid bij financiers. Het is niet alleen aan de gemeente of aan een eigenaar, maar ook aan het hele stelsel van hoe wij woningen waarderen en daar eerlijk informeren aan huizenkopers, aan huizenbezitters. Dus. Dat gesprek wordt nu gevoerd, jagen wij aan en proberen we de hele tijd op die verschillende tafels goed onder de aandacht te brengen. Ik zie een vraag van de heer Van Ojik eren. Ja, dan is mij. Dan is de. De. De. Wil je bij mij?. Ja. Oké. Ja. Nee. Uh van van van wie trekt dan? Wie trekt dan die kar? En wat is dan de
▶ 1:18:40tijdsplanning daarvan? Want we kunnen natuurlijk nog zoveel bestuurlijke toppen organiseren, maar hoe zit dan die inhoudelijke planning in elkaar om te komen tot een bepaald doel, namelijk die financiële menukaarten waar we er straks over hadden?. Mevrouw Bruijn wil daar op aanvullen. Ja, op. Aanvulling. Ik zie meneer. Nee, wij doen dat ook niet en ik zie geen eieren in beeld. Ja, je kan. Oh, ik ben er weer. Mijn punt is eigenlijk over. Het wordt nu opgenomen Funderingset, funderingslabel of de taxatie. Het wordt nu in de taxatie genomen, maar de urgentie, daar ligt nog steeds het risico bij de koper, want je tekent al een voorlopige koopovereenkomst. Dan ga je naar je financierder dan die vraagt, dan een taxatierapport en dan kom je erachter van hey, die fundering is gewoon rot. Heb je een probleem, want je hebt al een voorlopige koopovereenkomst getekend. Dus ik zou er echt op willen drukken dat die. Dat die funderingskennis informatie echt aan de voorkant. Dus op het moment dat je al op Funda kijkt hé, dit is dit is de status. Anders ben je als koper gewoon de sjaak. En en dat willen we
▶ 1:19:43natuurlijk. Ik denk dat iedereen het er maar mee eens. Dat moet je willen voorkomen, want met een voorlopige koopovereenkomst, ik weet niet wanneer iemand voor het laatst een huis heeft gekocht, dan ben je gewoon verantwoordelijk voor een bepaald percentage als je toch de koop ontbindt. En dat is een dat kunnen tonen. Dat kunnen duizenden euro's zijn. Terug naar de wethouder. Ja, voorzitter. Uhm twee. Dat waren dus twee verschillende vragen. Uh kijk, met mevrouw Bruijn ben ik het helemaal eens. Uhm. Kijk, je hebt als koper natuurlijk ook gewoon een eigen verantwoordelijkheid om een goed onderzoek te doen. Dat geldt voor alle verborgen gebreken, want zo zou je het kunnen zien. Het zit onder je huis, je je. Ja, je weet het niet. Maar het kan ook zijn dat je dak niet goed is en dat je dat niet voldoende hebt laten onderzoeken. Dus je hebt als koper een verantwoordelijkheid. Maar ik ben het wel helemaal met je eens. Hoe meer wij mensen aan de voorkant als gemeente duidelijk informatie kunnen geven van joh, in deze wijk,. Is dit aan de hand. Let er op onderzoek
▶ 1:20:46als je hier iets gaat kopen, goed wat er gebeurt en hoe beter. Hypotheekverstrekkers. En ook bij die onderzoeken die je nu moet gaan doen over de staat van je fundering, hoe beter die informatie dan ook is die je daar krijgt. Dat is nodig. En wij? Ik heb afgelopen weken zelf ook van mensen gehoord van ja, ik heb 1,5 jaar geleden een woning gekocht en de funderingsrisico werd als laag ingeschat. En ja, het is. Het is een woning zonder fundering,. Dus dat is dan natuurlijk. Dan loopt het nog niet zoals we zouden willen. Dus die. Die zorg, die herken ik heel goed en die hoor ik zelf ook van bewoners. Dus. Dat geeft. Ook in antwoord op een een van de andere vragen van. Ja. Bijvoorbeeld in wijken als Kralingseveer en Bloemhof proactief informeren over jongens. Dit is een wijk waar. Veel woningen op staal gefundeerd zijn of houten funderingen. Dat is een
▶ 1:21:48een risico dat hier speelt. Informeer je goed voordat je hier gaat wonen. Informeer je goed als je er al woont. Wat de opties zijn. Ook als je zou willen investeren in je woning, zodat je daar echt een zo goed mogelijk overwogen keuze in kan maken. En in dat informeren hebben wij dus als gemeente zijn we, al. Denk ik als een van de gemeentes, bijvoorbeeld gemeentes, goed bezig met het funderingsloket en alle informatie die we al beschikbaar hebben, Maar daar kunnen we ook nog een een stapje in bijzetten. En dan op de financiële menukaart. Uhm. Nou ja, je merkt daar dus echt twee sporen in. Aan de ene kant uhm de het spoor van al die woningen in heel Rotterdam waar je wilt weten van nou ja, hoe. Hoe staat het ervoor? Dat is eigenlijk dit. Plan. Goed gefundeerd en de. Het spoor van de Wijken Bloemhof, Kralingse Veer en wellicht zit het daar
▶ 1:22:50nog. Komen daar nog andere kleine gebiedjes bij waar dit ook speelt? Maar dat hebben we nu nog niet in kaart. Waar echt gewoon meer voor nodig is. En daar is inderdaad een een stappenplan en een menukaart nodig. En. Daar zijn we over met het rijk, met de corporaties, met de waterschappen in gesprek. Misschien even als één voorbeeld. Voor Kralingseveer zijn we op dit moment bezig met het waterschap, de provincie en de gemeente. Ook in gesprek met Wijkraad. Om daar de komende maanden een inventarisatie te doen. En in metingen van hoe staat het daar nou voor? Dus we proberen zowel op die drie gebieden waar we nu al van weten dit is zo complex, dat gaat niet meer helpen met alleen een beetje preventie. Dus Carlos heer Bloemhof actief in te zetten en dan tegelijkertijd het spoor van dit programma Plan goed gefundeerd, wat gaat over de bredere aanpak voor heel Rotterdam. Prioritering en helder krijgen wat eerst wat weet. Wat kan nog een beetje wachten?.
▶ 1:23:55Oké, dan ga ik even. Als we de hele tijd vragen tussendoor krijgen, dan kom ik niet aan me. Ja, heel graag. Fijn, dan ga ik even, want dan kan ik eerst de andere. Is de wethouder bereid samen met bewoners en betrokken partijen te werken? Integrale visie Vreewijk. Ja,. Uhm, nou, we zijn met de corporaties in Vreewijk aan het verkennen hoe we tot de gebiedsambitie document kunnen komen. We zien daar de vragen. Dat is natuurlijk. Nog niet zo lang geleden allemaal aangepakt. Woningen zijn verbeterd, alleen we zien ook dat daar nog steeds problemen van vocht schimmel aanwezig zijn. Dat erkennen we en dat laat ook zien. Ja, dat het echt niet makkelijk is, want deze woningen zijn uh, niet zo lang geleden aangepakt. Is ook gewoon veel geld in gegaan heeft. De corporaties hebben daar ook echt de nek uitgestoken om dat op een goede manier te doen. En als dus. Dat zijn betere woningen geworden. Alleen alsnog. Zien we ook dat dat niet makkelijk is. Dus het geeft.
▶ 1:24:58Denk ik, en dat is misschien ook. Een beetje een antwoord op de vraag van de heer Budding. Op sommige momenten kun je niet anders dan denken aan sloop, nieuwbouw, transformatie. Ook omdat het voor bewoners uiteindelijk de beste oplossing is. Hier in Vreewijk is er voor gekozen we gaan die woningen verbeteren. En dan nog zeggen nu na afloop sommige bewoners van ja, wellicht was het uiteindelijk beter geweest om hier toch tot sloop nieuwbouw over te gaan. En dat vindt niemand leuk. Wij niet, de corporaties niet, de bewoners niet. Alleen het gaat er wel om hoe kan je hier toekomstbestendig wonen in deze wijk? En dat is gewoon. De heer De Haan zei van Het is een wicked problem. Dat is het ook gewoon. En de. De. De. De afwegingen, die zijn niet makkelijk. En die moet je in een goede balans met alle partijen bij elkaar nemen, met alle kennis die op dat moment voorhanden is. Bij Vreewijk is op dat moment, met alle kennis die toen voorhanden was, besloten we gaan toch voor renoveren?.
▶ 1:25:58Nou ja, Vreewijk is natuurlijk ook een tuindorp. Dat heeft ook allerlei. Waarde van hoe ziet die wijk eruit, hoe willen we daar met elkaar wonen?. Maar dat geeft ook niet een oplossing voor de komende 50 tot 100 jaar. Want we zien nu al vrij kort nadat dat is gebeurd, dat het problemen geeft voor sommige woningen. Dus dat laat zien dit is geen makkelijke kwestie en daar zullen soms ook kan de balans zijn van Joh. Gezien alle input uit de verschillende disciplines is er geen andere oplossing dan sloop nieuwbouw. En dat geeft wellicht dan ook de kans tot het realiseren van meer woningen dan daar. Nu staan betaalbare woningen. En dat moet altijd met alle zorg en aandacht voor de huidige bewoners. want dat is natuurlijk ook heel duidelijk een oproep van jullie allemaal. Mensen zitten gewoon in zorgen. Kan ik inderdaad die nieuwe net nieuwe laagje verf nog doen? Kan ik die zonnepanelen op mijn dak leggen? Of is dat een desinvestering als ik over acht jaar tegen. Ofwel funderingsaanpak ofwel sloop nieuwbouw van mijn woning aan zit te kijken.
▶ 1:27:02Daar moeten we gewoon zo snel mogelijk mensen duidelijkheid over kunnen geven en mensen meenemen van oké, dit is de afweging, dit is de balans. Die kant gaan we op. Even kijken, dan gaan we naar. Bewoners. Hoe, hoe hoe informeren we eigenlijk bewoners? Is wethouder bereid om in Kralingseveer een gerichte informatie en bewustwordingsaanpak te organiseren? Vroeg Uh, mevrouw Bruijn ook. Ja, dat zijn we zeker van plan. Uhm, het loket, dat gaat ook binnenkort met een stent uh, in Kralingseveer staan om ook op verzoek van de wijkraad. Kijk, we zitten nu natuurlijk ook met, net als de nieuwe raad, ook met allemaal nieuwe wijkraden. Wat ik heb begrepen van de wijkraad Kralingseveer, is dat ze best wel even geschrokken waren van de overdracht die ze kregen van de vorige wijkraad, en van de informatie die we vanuit ambtelijk ook is gegeven over die funderingsproblemen. Dat er echt mensen een beetje zei van ja, ben ik daarom nou lid geworden van de wijkraad? Jemig, wat een megaprobleem krijg ik hier in mijn maag gesplitst? Ja, en
▶ 1:28:06dat snap ik ook heel goed. Dus ja, daar moeten we dan ook. Bewoners en de wijkraad in helpen om daar zo goed mogelijk te informeren en mensen mee te nemen in. Dit complexe probleem. En daar gaan. Daar gaat ook dat programmaplan. Goed gefundeerd kan daarin helpen. Uhm, uitgevoerde maatregelen. Die zijn onlangs ook onafhankelijk geëvalueerd. Dus ook proberen we daarin lerend te zijn van wat hebben we eerder al gedaan, hoe werkt dat en hoe gaan we daarmee verder? even kijken. Uhm. Ziet wethouder mogelijkheden in een kader waarin dit soort initiatieven zouden passen? Was ook een vraag van mevrouw Bruijn. Uhm. Het programma Plan Goed Gefundeerd Wonen is bedoeld als kader voor initiatieven. Als het goed in beeld is wat waar en wanneer nodig is, dan kan ook goed beoordeeld worden waar en hoe initiatieven hieraan kunnen bijdragen. Heb ik eerder ook al iets over gezegd naar aanleiding van een vraag van de heer Verweij? Is er even kijken een stadsmarine? Ja, dat vond ik op zich wel een goeie gedachte. Uh,.
▶ 1:29:11Nou ja, wat we daarop hoor. Ik kijk die stad maar niet. Dat komt voort uit het gevoel van ja, dit is zo complex, we moeten meer de regie en we moeten ook doorzettingsmacht hebben. Dus dat, dat is het beeld wat ik zelf heb bij een stadsmarinier. Ik denk dat daar ook zo'n vraag uit voortkomt. Nou ja, wat we doen. We hebben goed contact met bewoners. Vragen worden altijd beantwoord en opgevolgd. Uhm. In dit aanpak goed gefundeerd proberen we ook dus meer eh. Regie prioritering. Wat? Waar? Wanneer te voeren? Ehm, nou ja,. Een stadsmarinier is een middel om daar meer handen en voeten aan te geven. Nemen we even mee. Ik denk dat er,. Als we zo verder gaan, blijkt dat zoiets zo'n soort breekijzer functie nodig is. Dan komen we daar op terug. Ik denk nu dat we met de set de stappen die uiteengezet zijn. Al een heel eind komen.. Even kijken. Om hoe relaxed de omgang met culturele -Historie vroeg. Uhm, meneer van Eijk eren?. Nou
▶ 1:30:14ja, we hebben goed erfgoed beleid in Rotterdam. Ik heb er ook natuurlijk al iets over gezegd met uh, over Vreewijk. Dus ik uh we we. Dit moet gewoon meegewogen worden. En daarbij is uh. Cultureel erfgoed is gewoon een één van de afwegingen. Maar ja, het is complex en ze zijn een hele speelveld aan afwegingen die we daarin mee moeten nemen. En daar kunnen we niet het ons permitteren om dan erfgoed als enige leidend te laten zijn. Dat zeg ik dan ook maar. Wij even kijken. Zijn er al ideeën. Waar het geld landt? De leeraanpak? Uh, in de nationale aanpak Funderingen daar. Dat dat is wat er nu gereserveerd is, dat is echt proces. Geld voor dat in kaart brengen van wat? Wanneer? Prioritering. Dus dat is onvoldoende voor Bloemhof of Kralingseveer. Daar en daar, daar is het geld. Het is echt voor die leeraanpak om verder te brengen van prioritering en ook te kijken waar is preventie nog mogelijk? Dus het zijn geen uitvoeringsmiddelen.
▶ 1:31:15Uhm. Met het beschikbaar stellen van de middelen voor de aanpak wordt eind juni met het proces gestart, met als beoogd resultaat een uitvoeringsplan voor de transformatie. Uh, bijvoorbeeld waar dat uh echt niet anders kan. Sloop nieuwbouw of grondige renovatie van één bouwblok in Bloemhof Midden. Zodra eigenaren van een blok bereid zijn te gaan nadenken over de toekomst van het blok, gaan we hen begeleiden bij het maken van plannen om met elkaar te komen tot een concreet uitvoeringsplan. Dus dat.. In een. En dan verder nog over. In het kader van de Nationale Aanpak funderingen wordt gewerkt aan financieel instrumentarium. Die oplossing is er nog niet, dus dat is echt dat gesprek wat we ook voeren, waarbij we ook naar de markt kijken. Pensioenfondsen. Soms is het namelijk nodig om eerst te investeren. Krijg je daarna misschien ook nieuw bezit terug en kan je dat weer terugkrijgen. Maar daar hebben we dus ook die andere partijen voor nodig. Want we kunnen het gewoon als overheid niet alleen. En
▶ 1:32:17woningeigenaren kunnen het eigenlijk ook niet alleen. Vooral niet in die wijken waar het dus niet meer aankomt op herstel, maar op uhm uh, wellicht op sloop nieuwbouw op sommige plekken. Het is een complex vraagstuk waar veel partijen voor nodig zijn en waar je dus verschillend instrumentarium nodig hebt. Uhm, nou die bestuurlijke top heb ik er al het een en ander over gezegd. Uhm. Dus binnen de Nationale Aanpak funderingen is er ook nog een bestuurlijk overleg Alliantie Waterkracht. Ja, dat zijn allemaal prachtige overlegtafel, die waar ik er nu een aantal van heb gehad en waar ik van sommigen die alliantie water krijg ik nog niet aan tafel zitten. Maar uh wat mijn uh en mijn oproep in elk geval aan de tafels waar ik nu heb gezeten is. Wij hebben haast,. Zeker in die wijken Bloemhof en Kralingseveer. Wij kunnen echt niet langer wachten, dus we uh,. We kunnen niet volstaan met alleen maar. Die stadsbrede onderzoeksaanpak
▶ 1:33:20en prioritering. Maar voor die wijken waar we echt tegen een aanpak aankijken waar sloop nieuwbouw een van de opties is, hebben we echt haast. Want die bewoners, die zitten gewoon te wachten op duidelijkheid over hun wat, wat zij kunnen doen met hun woning. De heer Van Ojik. En u zit ook in de coulance, hè? Dat weet u. Een korte suggestie daarbij. Dank voor het antwoord. Inderdaad, om te kijken omdat de woningcorporatie wordt in Bloemhof en ook de gemeente hebben daar al twee projecten, woningen en locaties in het gebied om te kijken of dat bij de leeraanpak of dat als daar rijksambtenaren ook of iets dergelijks mee gemoeid zijn, om die gewoon hier te stationeren met elkaar, om ook die gewoon in de wijk te laten werken. Om daar te leren wat ook die de leefwereld is. Gewoon van bewoners en tegelijkertijd met bewoners samen ook een aanpak voor die buurt en daarvan te leren op te zetten. Dus probeer ook zoveel mogelijk. Zou onze suggestie zijn om dat decentraal in de buurt dan te organiseren met elkaar?. De wethouder.
▶ 1:34:21Je ja suggestie neem ik mee. Ik wil wel in elk geval uh zeggen dat uhm. Bloemhof staat echt landelijk op de agenda en de minister heeft hier ook een ronde gedaan. Dus op die bestuurlijke top, die derde bestuurlijke top waar ik was,. Werd ook regelmatig met foto's en zo van oké. Zo ziet het er dus uit als het. De nood aan de man is. Dus. Ik denk dat dat goed is, dat dat ook goed is. Van uhm. Ja eigenlijk ook laat zien dat Rotterdam daar die die agendering van dit probleem hoog op de landelijke uhm, prioriteit uh aandachtsspanne heeft gezet. Maar daar gaan we mee door. En o ja, of zij daar daar ook dan eh periodiek hier in de wijk kunnen zijn. Uhm. Goede suggestie. Ik zal dat meenemen in de gesprekken. Uhm,. Wat als eigenaren niet willen of kunnen investeren? Vroeg Uh denk. Uhm. Voor de wijken met opgaven zoals in Bloemhof en Kralingse Veer is de gemeente met landelijke
▶ 1:35:23partijen in gesprek om instrumentarium te ontwikkelen voor eigenaren die niet kunnen investeren. Voor eigenaren met een houten paal fundering die hersteld moet worden, is het Landelijk Fonds Duurzaam Funderingsherstel beschikbaar. Dus zij kunnen ook aankloppen voor middelen. Als zij via hun reguliere bank geen financiering kunnen krijgen vanwege de hun de eisen die worden gesteld aan inkomen. Dus bij herstel zijn er landelijke routes om ook. Ter hulp te zijn voor financiering. En voor. Wijken zoals de. Bloemhof en Kralingseveer zijn we met landelijke partijen in gesprek om ook die financiering, uh, onder de aandacht te brengen en los te krijgen. Hoe verloopt participatie concreet? Uh uhm, nou ja, in Bloemhof loopt een zeer uhm intensief participatietraject met de wijk waarbij verschillende communicatiemiddelen worden ingezet. Werkgroepen lopen uh om uh. Er is een buurtcommissie actief met
▶ 1:36:23werkgroepen. Er zijn bewoners bijeenkomsten die uh. En jaarlijks worden bewoners uh goed geïnformeerd. Uh. Ik was gisteren bij de wijkraad Bloemhof. Zij zeggen wel van. Nou, wij. In onze wijk is er al best wel wat Bewustwording door alle aandacht van de afgelopen jaren. Uhm. Maar we moeten ook niet vergeten dat er gewoon ook nog andere sociale problemen zijn in deze wijk. Dus we willen het ook niet alleen maar hebben over funderingsproblematiek de komende periode. Nou, dat vond ik ook een goed aandachtspunt. En het tweede wat ze zeiden van als er nou uh, zaken gaan gebeuren bij zo'n uh aanpak van een blok in een pilot. Heb dan ook aandacht voor uhm, de situatie in die tijd. Want als je daar dus bijvoorbeeld een blok gaat slopen en je gaat daar iets anders doen, of je gaat renoveren, dan heb je allerlei bouwverkeer. Je hebt donkere hoekjes. Je hebt.
▶ 1:37:26Dus. Zij hadden ook echt zorg voor. Ehm. Als projecten eenmaal gaan lopen, zorg er dan voor dat de buurten uh uh ja, dat daar dan ook de hele tijd bewoners wonen en kinderen zijn die opgroeien en dat we daar aandacht voor hebben. Dat dat dan op een goede manier gebeurt. Dus uh. Belangrijk aandachtspunt vond ik om mee te nemen. Uh, grootschalig. Uh. Hoe waken we ervoor dat de aanpak van funderingsaanproblematiek niet leidt tot grootschalige sloop van sociale huurwoningen? Nou, dat zal een zorgvuldige afweging zijn. Het kan wel voorkomen op die momenten waar uh ja, het blok echt niet meer uhm. Of blokken of uh eigenaar bewoners het niet meer voor elkaar krijgen om die woning op een toekomstbestendige manier uhm, nog aan te pakken. Dan is. Alle waarborgen sociaal statuut. Uh. Gesprekken met bewoners, mensen goed meenemen, mensen duidelijkheid geven. Dat is de
▶ 1:38:26oproep die jullie aan mij doen. En dat snap ik helemaal. Vind ik ook ongelooflijk belangrijk. Ehm. En zullen we enorm ons best voor doen, Waarbij wel het het het lastige blijft. Je wil bewoners goed informeren,. Je wil ze niet bang maken. Daar waar dat niet nodig is. En hoe doe je dat op een goeie manier? De ene keer zou je te vroeg zaken zeggen waar we door iedereen in de gordijnen zitten, je daarna terug moet kabbelen. De andere keer zal je ook eens een keer te laat hebben geïnformeerd, waardoor iedereen zegt van ja maar hallo jongens, hadden we dat niet wat eerder kunnen vertellen? En dat is gewoon de lastige. Uh. Uhm, wat je hier gaat zien. Maar wat ik meeneem is wij zullen daar ons ongelooflijk best voor doen om mensen zo goed mogelijk aan te haken, mee te nemen, mee te laten praten en duidelijkheid te geven. Kunnen we huurders centraal stellen. In Bloemhof hebben we vanaf 2023
▶ 1:39:27alle bewoners van een huis zonder heipalen geïnformeerd over bodemdaling en funderingsproblematiek. Samen met Hefwonen en Woonstad Rotterdam. Dat zijn. Daar zijn eigenaar bewoners door gemeenten, corporatie, huurders, door corporaties en particuliere huurders, door de gemeente allemaal geïnformeerd. Ieder jaar informeren we in Bloemhof alle bewoners, inclusief de huurders, opnieuw over de problematiek en de stappen die ondernomen worden. Dus we proberen dat zo goed mogelijk te doen. En. Maar dat blijft ook een slechtnieuwsgesprek of een brief op de mat. Die waarvan je denkt van jemig, we zien ook nog steeds dat de woningen natuurlijk verkocht worden. Komen er nieuwe bewoners die daar nog niet echt van afweten. Dus ook daarbij. Het is echt 111 aandachtspunt voor mensen die een huis kopen of die daar gaan huren. Informeer je goed en. Zodat je ook Enigszins bent voorbereid op wat je. Waar je terecht komt bijeen. Hoe wordt de informatievoorziening richting bewoners geregeld? Daar heb ik al veel over gezegd. Uhm. Jaarlijks wijkgerichte
▶ 1:40:29bewustwordingssprojecten zijn gestart. Stadsbrede campagnes. Uh. En in gebied waar actieve aanpak is, vindt informatievoorziening gerichter plaats, ook in gesprekken. Bijeenkomsten. In Bloemhof is er ook een buurtcommissie, uh opgericht. Uh, Welke aanpak volgt de wethouder richting het Rijk? We werken met het Rijk samen. Uh in de nationale aanpak Funderingen. Uh. We lobbyen tegelijkertijd voor extra aandacht en voor middelen en instrumenten. Uh, de SP wachten ook nog. Welke grenzen hanteert Rotterdam voor het inkomen?. We sluiten aan bij de landelijke grenzen, dus inkomensgrenzen. Uh. Sociale huur 2026. Eenpersoonshuishouden maximaal 51.500 37 bruto per jaar. Maar ik vind het heel specifiek, maar dat staat hierin. Ik hoop dat het klopt, maar dat is even om mee te geven. En meerpersoonshuishouden is maximaal 56.910 bruto per jaar. Inkomensgrenzen Middenhuur. Eenpersoonshuishoudens. Nou ja, dat zijn ook de de
▶ 1:41:30afgesproken maximaal inkomen van 70.149 per jaar. Meerpersoonshuishouden. Uhm en maximaal gezamenlijk inkomen van 93.500 31 per jaar. Nou, ik weet niet of u hier verder mee aan de slag kan, maar mocht u daar meer informatie over hebben of een vraag achter de vraag hebben, laat het dan even weten. Want. In elk geval, deze grenzen staan los van de inkomenstoets. Daar is ook maatwerk nodig. Ik weet niet of ik hiermee echt een antwoord geef aan u op uw vraag, anders moeten we daar even op terugkomen. We proberen zo goed mogelijk te informeren. Even kijken welke grenzen hanteert Rotterdam voor het inkomen van het vermogen?. Sinds 1 juli 2025 is er een fonds met landelijke dekking voor particuliere woningeigenaren, die geen financiering van financieringsherstel kunnen krijgen op de reguliere financieringsmarkt. Nou, daar
▶ 1:42:32heb ik net ook al wat over gezegd. En die grenzen die gehanteerd worden om hiervoor in aanmerking te komen, zijn in heel Nederland hetzelfde. Dus dat is niet iets specifiek voor Rotterdam, maar voor heel Nederland. Dan vroeg de SP nog welke garanties geeft de wethouder dat bewoners goede zeggenschap hebben? Op basis van het uitgewerkte programmaplan zal als problematiek gebiedsgericht in beeld is, ook duidelijk worden hoe bewoners het beste betrokken kunnen worden per gebied. Daarvoor is natuurlijk ook deze aanpak. Na analyseren is duidelijk welke problemen precies spelen, welke maatregelen zinvol zijn en hoe bewoners inspraak hebben bij te maken. Keuzes dus. Daar komen we dan ook op terug. Wanneer komen de financiële kaders van het plan naar de raad? Dat zal zijn bij de kaderbrief in 2027. En even kijken. De heer De Haan vroeg Hoe kunnen we transparanter werken met de funderingslabels?. Uhm. De gemeente zet zich actief in voor
▶ 1:43:33transparantie bij aan en verkoop van woningen met een kwetsbaar funderingstype. Nou, de heer mevrouw Bruijne zei al sinds 1 april 2026 zit een indicatie, uh, een landelijk uh label van t funderingsrisico, standaard onderdeel bij T bij taxaties. En ik heb ook al eerder gezegd tegen mevrouw Bruijn wij blijven er ook voor lobbyen. Uh, om dat uh naar voren te halen. Dus niet alleen bij de taxaties, ook is het Rijk bezig met een landelijke database waarin naast informatie over de fundering nog meer kwaliteitsaspecten van woningen worden opgenomen. In Rotterdam is nauw betrokken bij deze ontwikkeling,. En wij zetten ons dus in om deze informatie zo vroeg mogelijk in het proces te krijgen in plaats van achteraf. Subsidieregeling onderzoek voor VvE's. VvE's die kunnen gebruik maken van de regeling, maar niet als juridische entiteit zelf. Daar heeft hij helemaal gelijk in. Dit is een bewuste. Financieel administratieve keuze. En de subsidie wordt aangevraagd door het onderzoeksbureau
▶ 1:44:36namens de deelnemende eigenaren. Dit voorkomt dat het proces stagneert bij een gebrek aan consensus binnen de VvE. Dit maakt VvE overschrijdend onderzoek mogelijk en sluit aan bij het feit dat de eigen bijdrage sowieso direct aan het onderzoeksbureau wordt afgedragen, dus het is eigenlijk om ervoor te zorgen dat je makkelijker deel kan nemen aan onderzoek. Uhm dan? Uh, kunnen we? Vroeg het CDA van kunnen we niet uh innovatiever met AI ook inzetten om meer van die informatie onder de aandacht te brengen bij bewoners? En ook de juiste informatie. Nou, het is mogelijk om zo'n chatbot te ontwikkelen, maar dat is wel een behoorlijk complex juridisch en ethisch en financieel. Euh, verhaal. Dus dat even ter uh. Uh uhm. Maar ik kan wel uh uhm toezeggen. Kijk wij om samen met wethouder Dekkers uh eens even te kijken van ja, wat is er mogelijk? Kijk, we zijn als gemeente natuurlijk
▶ 1:45:39met uh ai. Proberen we ook slimmer en innovatiever in te zetten. En als we dit voor wicked problems ergens een plek kunnen geven, dan moeten we het ook niet nalaten. Maar dat zit dus wel in al die het koppelen van data en zelf helemaal iets oprichten is gewoon koppelen van data is ingewikkeld. Zit je heel snel tegen privacy gevoelige gegevens aan. En het nou overheden zijn ook niet ontzettend goed in het ontwikkelen van tools, dus dat moet ik m wel eventjes als uh. Wij zeggen voordat we allerlei dingen gaan doen waar we later spijt van krijgen. Maar goed, ik ik zal t uhm uh, met de CDA wethouder Dekkers eens even opnemen. Uhm, even kijken.. Weet de gemeente Rotterdam of mijn wonen ook al mee wordt gewerkt? Daar wordt nog niet mee gewerkt en dat is landelijk ook nog in ontwikkeling. Dus dat is ook de de reden. Uh, nou ja, landelijk overleggen, dat heb ik al een en ander over gezegd.
▶ 1:46:39Kunnen de KNMI klimaatrisico's uhm. Uh w de vaste ondergrond voor onze bouwplannen worden meegenomen? Nou, ik snap helemaal die behoefte om ook. Dit is ook een systemische vraag van ja, we zijn waar zijn we nou? Uh, we zijn nu aan het dweilen terwijl de kraan open staat. Dat is eigenlijk uh uhm uh, wat u zegt. En de relatie tussen klimaatscenario's en effecten zoals lage grondwaterstanden Z die we deze zomer hebben gezien droogte, hevige neerslag. En dat is uiteindelijk voor de funderingsproblematiek ook weer niet heel direct te bepalen wat nou die relatie is. Behalve dat we allemaal met ons onderbuikgevoel kunnen zeggen van ja, uhm, als we opeens droge zomers hebben of we hebben opeens uh piekbuien waar t water de bodem met water niet meer kan opvangen, dan heeft dat een correlatie. Uhm. Er spelen factoren mee, zoals de bodem, samenstelling en gebiedskenmerken en daarom kunnen klimaatadaptieve
▶ 1:47:40maatregelen als onderdeel van bouwplannen niet direct aan een klimaatscenario worden gekoppeld. Uhm. Bij bouwplannen is beoordeling van van de klimaatbestendigheid, van een locatie en eventueel benodigde klimaatadaptieve maatregelen nu al wel onderdeel van de planvoorbereiding,. Bijvoorbeeld bij hitte. Dus uhm, het wordt meegenomen. Het is moeilijk om het soms direct aan een gebiedsniveau uh te koppelen. Uh. Maar die bewustwording, uh, die moeten we zeker uh hebben en niet uit het oog verliezen. Klimaatscenario's. Uhm, worden die nou meegenomen? Nou, daar heb ik net al op geantwoord. Dan gaan we even naar genoeg water betreft uh. Uh. De het antwoord van het waterschap tijdens de technische sessie over de zorg om genoeg water. Erkennen we deze zorg? Nou uhm. De zorg voor voldoende zoetwater in droge perioden wordt zeker erkend door het college. Uh, wethouder Biesheuvel is hier al
▶ 1:48:44op reactie uh, naar aanleiding van de actua uh voor van mevrouw Morkert vorige week uh uitgebreid op ingegaan. Uh. Dit is in eerste instantie een vraagstuk dat uhm maatregelen op regioaal en nationaal niveau vereist. Daarvoor werken wij dan ook samen met de primair verantwoordelijke partijen Rijkswaterstaat en waterschappen en binnen Deltaprogramma en Al Alliantie Waterkracht, waar ik net ook al eventjes aan refereerde. De gemeente investeert in ondergrondse waterbuffers. Daar zijn we als Rotterdam eigenlijk ook best goed in. We hebben dat op een aantal plekken natuurlijk. Bijvoorbeeld bij. Het Sparta stadion bij Uh, het Benthem Plein bij uh. Nou, eigenlijk waren we ook daar redelijk pionieren D. Uhm, maar dat ja, we kunnen niet achterover leunen, dus het blijft 111 uh aanpak nodig. Ook bij t Zoho kwartier. Uh, bedenk ik me nu. Dus we zijn op allerlei verschillende manieren doen we dat? Even kijken dan. Uh.
▶ 1:49:46S. Bestaande stadsnatuur beschermen. Op basis van de programma's Groene Waterstad, het biodiversiteitsprogramma en het Rotterdams Weerwoord wordt gewerkt aan het behouden, verbinden en vergroten van het groenareaal, zowel kwantitatief als kwalitatief. Uh, dit is. Ik praat nu natuurlijk even voor wethouder Biesheuvel die hier graag aanwezig had willen zijn, maar een uh uh gesprek had met een uh bewindspersoon. Dus die kon niet aanhaken. Maar ik neem het graag waar, want heb ook een groot hart voor groen en water. En tegelijkertijd heeft Rotterdam natuurlijk ook andere grote opgaven, zoals woningbouw. Eh een een. Ja, de ruimte claims vliegen je om de oren. Dat weten wij in deze commissie als geen ander. En die vragen van de stad, die moeten we in balans, uh, een zo goed mogelijke plek geven. En ook het water, uh daar een goeie op een goeie manier Water, stad, natuur op een goeie manier meenemen. CO2 opgave. Dat is de laatste vraag.
▶ 1:50:47Voorzitter. Dan ga ik er wel even afronden, want ik zie u al enigszins zenuwachtig kijken. Uh, CO2 reductie bij de bouwopgave? Uhm. Hiervoor zijn we bezig. Uhm, in lijn met het coalitieakkoord, met de doorontwikkeling van duurzaam doorbouwen. en dit wordt ook meegenomen in het honderd dagen plan. Dus dat waren de antwoorden op de vragen. Nou, dat heeft u toch in een mooi tempo gedaan, dus dank daarvoor wethouder en ik kijk even in de commissie uh rond of dat ook uh naar tevredenheid is of dat er wellicht uh vragen zijn blijven liggen. Ik zie een aantal vingers omhoog gaan, onder andere van de heer Budding en de heer Verweij. Ik begin bij u. De heer Budding. Dank u wel, voorzitter. Ik heb een uh vraag eigenlijk niet beantwoord gekregen over de zeggenschap of uh, de betrokkenheid van bewoners bij het maken van besluiten. Er zijn lovende woorden gezegd die ik heel vaak hoor over het meenemen van mensen. Wat ons betreft moet dat gaan over volledige openheid en veel eerder in het proces. Dus ik ik zou daar graag iets meer over horen, welke borging de wethouder daarop biedt.
▶ 1:51:51En dan de heer Verwey. Niet voor de veengronden, want alles is beantwoord. Voor zover de vraag gehad en de reactie doen we zometeen pas denk ik. Ja, Of doen we dat nu ook?. Nee, we Twee. Tweede termijn. Een reactie doen we zo dadelijk. Dit is echt even de veeg in techniciteit. Dan constateer ik dat dit even de veegvragen waren. Of de heer Van Ojik er toch nog eentje. Nee. Oké, dan deze vraag voor de wethouder. Ja, ik snap uw vraag. Uhm,. Ik denk dat we dat mee moeten gaan nemen. Kijk, wij ligt hier voor een plan van aanpak hoe we. Prioriteiten uh in kaart brengen en hoe. En dan komt het er vervolgens op neer als je weet wat er in een wijk uhm, qua preventie, qua herstel en grondige aanpak nodig is, dan kan je ook uh. Besluiten hoe neem je daar bewoners in mee? Elk uhm manier van werken
▶ 1:52:54vraagt ook een andere aanpak. Uw oproep heb ik heel duidelijk gehoord Neem mensen zo vroeg mogelijk mee. Dat doen wij dus ook. Daar heb ik wel heel uitgebreid op geantwoord, maar dat verschilt dus ook wel per week. Dus in Bloemhof zijn we heel actief bezig, hebben we een bewonerscommissie, hebben we, zijn we al. Enkele jaren bezig om mensen te informeren, te betrekken en ook mee te nemen in de toekomstige stappen. Andere wijken vragen weer een andere aanpak. Dus wij. En met dit programma plan zullen we ook bepalen hoe we dat per wijk zo goed mogelijk doen en mensen zo goed mogelijk meenemen. En daar komen dan ook bij u vervolgens op terug. Ik geef u nog de gelegenheid voor een korte reactie of aanvullende vraag. Dank voor uw coulance, voorzitter. En. Ik begrijp natuurlijk dat er eerst onderzoek gedaan moet worden, dat je informatie moet verwerven en verwerken. Mijn zorg zit op dat die inventarisinventarisatie leidt dan tot één uitkomst en tot een eigenlijk een een, een besluit.
▶ 1:53:58En als dat zo is, dan is het heel belangrijk om in het onderzoek de mensen mee te nemen. Dus het gaat er mij om dat mensen weten wat. Wat komt er op me af? Op tijd. En het liefst heb ik natuurlijk na een inventariserend onderzoek een beeld bij mensen van scenario's welke keuzes er zijn. Geeft dat nog aanleiding om kort op te reageren?. Ja voorzitter. Kijk, ik snap die zorgen. Ik heb dat ook geprobeerd te adresseren door uhm, op verschillende manieren. We hebben gewoon in Rotterdams een Rotterdam, een participatiebeleid. Dat volgen we hoe dan ook. Ik heb ook heel duidelijk gehoord van bewoners geef ons duidelijkheid. En tegelijkertijd is het dus dat samenspel van al die partijen. We hebben het over. Soms hebben we het over eigenaren, soms hebben we het over huurders, soms hebben we het over eigenaren die van een corporatie hebben gekocht. Soms hebben we het over huurders van particulieren. Dus er zijn heel veel verschillende bewoners. En er zijn ook heel veel verschillende partijen die een rol spelen in de aanpak. De zorg neemt die mensen zo goed mogelijk mee, geeft ze zo goed mogelijk duidelijkheid, heb ik goed gehoord en
▶ 1:55:01nemen we mee. Dan kijk ik rond voor of er behoefte is aan een tweede termijn. En volgens mij wilde de heer Verweij daar in ieder geval gebruik van maken. Ik zie ook mevrouw Bruijn dus aan u het woord. De heer Van Wijk. Dank u wel. Blij met de beantwoording. Thans tevreden ermee. Ik heb de wethouder horen zeggen van Goh, dat het initiatief in Uhm in de herberg van die bewonersorganisaties. Natuurlijk gaan we ook daar lessen uit trekken. En natuurlijk gaan we ook die. Mensen die lessen hebben getrokken. Blijven betrekken. Ik heb erover nagedacht van ja, ga ik dan nu sputerend niet instemmen met afdoening omdat ik het zonde of jammer of een gemiste kans vind dat één specifiek project dan niet in dat voorlopige plan is opgenomen, ga ik niet doen. Ik vind het wel een gemiste kans dat zo'n zo'n lekker lopend project niet met naam genoemd wordt, of dat het niet inderdaad dan ook concreet wordt meegenomen. Ook omdat beide stukken nog een keer een extra uitwerking wordt aangeboden aan het college van Goh. Op deze manier zou dat kunnen. Deze
▶ 1:56:03specifieke stappen met een tijdschema zien wij voor ons. En vervolgens krijgen wij een een plan voorgelegd, wat toch erg algemeen en een hoog over is. Mocht eerst. Dat zal voor ons een reden zijn om. Dus niet ingestemd met de afdoening. Ik. Ik zal daar inderdaad bij de verdere uitwerking op gaan letten en onthouden dat als in 2029 dit het nu op de agenda staat, omdat juist deze lessen niet goed worden gevolgd. Ik zal er ook inderdaad goed op letten dat het ook echt inderdaad met betrokkenheid van die partijen zalm gaat gebeuren. En met die. Voetnoot zeg ik alvast zouden wij inderdaad dan wel instemmen met afdoening?. Dank u wel, mevrouw Bruijn. Dank u, voorzitter. Wat vervolgvragen. Ehm. Kralingseveer Ehm, jullie gaan daar binnenkort met een tentje staan door het kraampjes markt geloof ik. Ehm, komt Kralingseveer straks ook terug als een soort deelproject omdat ze daar echt specifiek vragen om extra aandacht. En dan niet specifiek aan ik serveer. Maar dan. Hoe worden de wijken straks in dat programma Plan Goed Gefundeerd Wonen ook echt wel specifiek genoemd. Want ze
▶ 1:57:03hebben allemaal een eigen en eigen aanpak nodig. Een eigen maatwerk. En dan Vreewijk. Ehm. Gebiedsambitie document. Daar wordt nu aan meegedacht. Wanneer kunnen we dat verwachten?. En het programma Plan Goed Gefundeerd Wonen. Wanneer moet dat echt gaan starten? Dat is één. Het zal ongetwijfeld in de stukken staan, maar dat weet ik even niet. En is een voortgangsrapportage van dat programma ook een onderdeel van wat wij hier straks op de commissies gaan krijgen. Dank u wel. Dank u wel. Ik kijk even rond. Zijn er nog anderen die behoefte hebben aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Uh, kunt u uh gelijk antwoorden of niet helemaal? Nou, dan, stel ik voor. Wij hebben nog ruimte voor een korte schorsing dat we even 5 minuten schorsen. Uh. En dan gaan wij om 27 weer verder. De vergadering is geschorst.
▶ 2:02:48De vergadering gaat beginnen.
▶ 2:04:08En zo ja, dan ga ik Uhm. Lieve mensen, we gaan weer verder. Uhm. Wethouder Kok Cor heeft nog een aantal vragen te beantwoorden en dat gaat ze nu doen. Yes! Uh, ik heb ik. Ik merk uh niet op alles. Uh, kan ik op dit moment een antwoord maar dan geven? Maar daar kom ik dan later op terug. Even kijken. De Kralingseveer. Uhm. We zijn, zoals ik eerder al had gezegd, op dit moment bezig om met waterschap, provincie, uh, gemeente. Uhm in kaart te brengen, dus hoogte in metingen te doen. Daar weten we op aan eind van Q1 wat meer van. Uhm. Dus daar kan ik dan een terugkoppeling over geven. De de vervolgstap die daarna nodig is, daar moeten we nog. Daar is op dit moment nog geen budget voor. Maar we gaan dus wel. Ehm, al even inzoomen op Kralingseveer en kijken wat is daar nodig om stappen verder te zetten? Dus daar kom ik dan, aan het eind van. Q1 uh bij u op
▶ 2:05:11terug. Uhm,. We even kijken, wat hadden we nog meer?. Hoe worden de wijken uh betrokken bij uh programmaplan? Goed gefundeerd? Uhm. Nou ja, het is dus een in eerste instantie een onderzoek om te weten wat, waar, wanneer?. Uhm. En dan kunnen we daarna goed kijken op welke manier wijkraden en wijken uh worden betrokken. En daarbij moeten we dus wel zeggen van we weten nu wat er nodig is met dit programma plan, Maar we moeten dus bij de Uh kaderbrief uh, discussie twintig uh voor t komende periode. Uh, ook hier budget voor uh regelen. Dus. Ik denk dat dit een hele goede stap is. Dat deze uhm, motie enorm veel uhm. Werk heeft opgeleverd en een richting waarmee we aan de slag kunnen. Die uitwerking moeten we nog met
▶ 2:06:13elkaar gaan regelen. En dan komen we ook terug op hoe betrekken we de wijkraden en hoe gaat de monitoring eruit zien? Dus ik denk dat dat even de antwoorden zijn voor nu. En dan nog de laatste vraag. Gebied uh, ambitiedocument van Vreewijk. Wanneer kunnen we dat verwachten? Dat weet ik nu, op dit moment niet, dus daar moet ik even in een brief op terugkomen. Maar ik kan me zo voorstellen we De staat in elk geval 15 oktober een ateliersessie gepland met partijen. Uh, in Vreewijk dus er wordt aan gewerkt. Maar u kunt zich voorstellen, zo'n gebiedsvisie, dat heeft ook best wel wat. Uh,. Om het lijf om dat op een goede manier te doen. Dus ik zal er even op terugkomen wanneer dat dan ongeveer beoogd is om daar uh meer van te kunnen zeggen. Dank u wel. Ehm, ik zie dat dat verder op dit moment geen reacties oproept. Uh uh en dan gaan wij daarmee dit uh debat afronden. Uh, Ik heb een aantal toezeggingen uh genoteerd. Die pak ik er nu even bij.
▶ 2:07:13Uh, wethouder Cocon, zeg toe. De suggestie van de heer De Vries voor het ontwikkelen van een AI tool over informatievoorziening omtrent funderingsproblematiek, in afstemming met de wethouder Dekkers te onderzoeken en koppelt hierover terug aan de raad. En de volgende toezegging is koppelt terug aan de raad. Zo daar de uitkomsten van de metingen in Kralingseveer eind uh van het eerste kwartaal 2027 bekend zijn. Uh. Wethouder Kok komt terug op het betrekken van de wijkraden en monitoring op het programma Plan goed gefundeerd wonen. En als laatste u informeert de raad over de planning van het gebieds ambitiedocument Vreewijk. Ja, en die die uhm. Over dat programma. Plan, dat is dus We moeten daar nog. De microfoon en de microfoon. Ja. Over het programma plan. We moeten uh, goed gefundeerd wonen daar. Daar moeten we natuurlijk nog een klap op geven bij de kaderbrief 2027. Ik kan daar ook niet eerder op dan dat op terugkomen.
▶ 2:08:13Oké. Eh. Ja dus. Dus eh. Het is misschien goed om dat daar ook even expliciet in op te nemen, dat dat volgt bij de kaderbrief. Ja. Dan ben ik bij het afdoen van een aantal moties en de vraag is of u de raad kan adviseren om de volgende moties af te doen. Uit de motie-Van Dommelen en andere over aandacht voor preventie. Uh. En dan kijk ik naar uh. De heer Verweij. Die heeft al iets aangegeven in zich. Zoals aangegeven. Het is wel zo dat ik geloof. Bijna iedere partij mede indiener is. En ik heb begrepen van de griffie dat uhm. De indiener met z'n allen eh akkoord zouden moeten zijn, maar van onze kant inderdaad ook kort met de afdoening. Nou ja, dan kijk ik hier maar even rond. Dus. Uhm ik uh uh, ik denk dat we deze dus uh kunnen adviseren om af te doen. En dan heb ik de motie Bruin en Verhoef en ik zie mevrouw Bruijn ook Rik knikken. Maar u wil dat niet. Ik ga het ook zeggen in de microfoon. Hij kan worden afgedaan. Dank u wel.. Dan
▶ 2:09:17heb ik in mijn inleiding al aangegeven dat u niet stemt over programmaplan. Want als een college bevoegdheid en raadsbehandeling is dus in principe niet voorzien. U kunt natuurlijk een debat aanvragen voor het indienen van moties als u dit wenst, en dat zou dan kunnen voor de raad van 1 oktober.. Ik geloof dat niet iedereen hier behoefte aan heeft. Nou ja, een 2 minuten debat. Ik denk wel aan moties. Dus eh. Nou ja, ik denk toch aan moties. En de heer Burring denkt ook aan moties. Uhm ja, 2 minuten debat. Dan sluiten wij dit agendapunt af. Uh. En ben ik toe aan de rondvraag en de sluiting. Ik kijk even rond. Zijn er mensen die iets voor de rondvraag hebben? De heer Van Beek. Ja, ik heb een vraag over Uhm. Nou ik. Ik zou heel graag een keer willen weten waar de participatieavonden zijn. Of dat nou gaat over de participatie van een projectontwikkelaar in de wijk of of een coöperatie of de gemeente. En ik hoor
▶ 2:10:17net de wethouder ook zeggen dat in Bloemhof er een heel intensief mooi participatietraject is. Dus ik zou daar gewoon graag eens een keer gaan kijken. Omdat we soms ook wel eens merken dat de participatieverslagen enigszins afwijken van de realiteit. Dus ja, ik wil daar gewoon eens met eigen ogen gaan kijken. En ik vind het heel moeilijk om te achterhalen waar dat nou is, dus ik weet niet of iemand mij daarmee kan helpen. Dank u wel. U wil het gewoon eens meemaken. Uhm. En misschien dat de wethouder daarin kan voorzien. Ik weet niet of d'r een uh modus voor is om daar iets over te weten te komen. Behalve de aankondiging uh, vaak in de havenloods uh, zie ik ze regelmatig wel tevoorschijn komen. Ja. Ja, ik uhm. Ik snap op zich de behoefte. Ik ben wel een beetje ingewikkeld omdat we natuurlijk een hele grote stad zijn met 39 wijkraden en ook nog allerlei verschillende ontwikkelingen van. Dus uhm, ik weet niet zo goed hoe ik dat kan. Faciliteren, want dan
▶ 2:11:18uh. Maar. Misschien is het goed om gewoon achter de schermen daar even op terug te komen, want dan kan ik iets beter. Want ja, omdat er dus zoveel tegelijk gebeurt. U geeft aan van ik wil wel eens ergens in meekijken. Nou als voorbeeld Bloemhof kijk als A. Dat is heel. Eenvoudig om bijvoorbeeld eens even contact op te nemen met de wijkraad Bloemhof waar ik gister zelf was. Dan hebben ze een avond. Zoiets zou kunnen, dus ik wil daar best over meedenken, Maar dan zal de vraag denk ik iets gerichter moeten zijn, want anders ja, kan ik m niet zo goed uh uh invullen. Dat is helder. En uh. De griffier wijst mij d'rop. D'r is ook een instrument dat heet kennisgeving participaties en uh uh, als ik hem goed begrijp. Uh, kunnen we daar nog eens even wat nader de aandacht op vestigen, zodat dat dan ook helder is wanneer die zijn en waar. En dan kom ik bij de heer Verweij. Ja, voorzitter. Een vraag van huishoudelijke aard, maar wel een belangrijke. Waar is er voorzien in een
▶ 2:12:18korte lunch voordat we op fietstocht gaan? Langs dat nieuwbouwproject? Of moeten we dat zelf?. Dat wilde ik net gaan voorlezen, dus ik kom daar zo op. Ik zag mevrouw Bruijn ook nog even. Ja, een korte opmerking hoor ik de vraag vanuit de Partij voor de Dieren over die participatieavonden. En dan de reactie van de wethouder die zegt dat het terecht lastig is. Maar dat is eigenlijk het probleem in Rotterdam, dat het zo omvangrijk is, dat we dus niet altijd weten wat daar speelt. En dan kom je natuurlijk bij de controle van de raad. Het is echt, dit is echt een probleem. Dus heel goed dat we dit op een ander tijdstip nader gaan bespreken. Maar dan moet wel een. We moeten daar wel een soort van van van Forum in krijgen om daar wel eh ja, toch bij betrokken te raken. Punt is genoteerd en in overleg met de griffie komen we daarbij uh bij u op terug. Uh, dan nu uhm uh Inderdaad de huishoudelijke mededeling, want we hebben nu even de gelegenheid om uhm uh, de benen te strekken en de fietsen te pakken. Uh, want wij gaan uh richting uh. Het huis van de wijk. Nieuwe Branding in Crooswijk. Op de
▶ 2:13:22fiets voor de inwerksessie. Bouwprojecten. De lunch is daar tussen twaalf en 0.30u en om 0.30u begint daar het inhoudelijk programma. En de eindtijd is voorzien op 2.30u en ik moet zelf daar iets eerder weg. Maar ehm. Dat is ongeveer wat we nu voor ogen hebben. Dan sluit ik nu de openbare overlegvergadering van de commissie Bouwen en Wonen, en ik bedank alle aanwezigen voor hun bijdrage. En ik wens u allen nog een prettige dag. Ik zou zeggen verzamelen aan de zijkant hier bij het stadhuis. En dan uh over t.
Vorige: Subcommissie Omgevingswet 22 september 2026 Volgende: Commissie Bouwen & Wonen 23 september 2026 Alle vergaderingen van Rotterdam