Document · PDF

Inspreekbijdrage van mevr Derksen Vaste gast - toekomst van de vaste gast - bijlagenrapport CELTH, februari 2016

zzz Commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte (2018-2022) 14 april 2021, gemeente RotterdamBij agendapunt: 2.05.07 Nagekomen stukken van insprekers:20.746 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Opvallend is dat in het kader van het relatief belang er weinig wordt gehecht aan openbaar vervoer: 21 procent van de ondervraagden zegt het openbaar vervoer (zeer) onbelangrijk te vinden. Bovendien heeft nog eens 21 procent bij deze categorie n.v.t. ingevuld. Omgekeerd geldt overigens dat de tevredenheid ook hier de overhand heeft: 59 procent beoordeelt het openbaar vervoer als neutraal of (zeer) belangrijk en 61 procent voelt zich neutraal of (zeer) tevreden over het openbaar vervoer. Voor bootbezitters zijn, buiten de hierboven genoemde omgevingsaspecten, nog andere aspecten meegenomen in het onderzoek. Voor hen geldt een volle tevredenheid over vaarwegen en – mogelijkheden (93% tevreden tot zeer tevreden), nabijheid van jachthavens (88%) en openingstijden van bruggen en sluizen (78%). Bovendien worden al deze aspecten uitermate belangrijk geacht, respectievelijk 91 procent, 84 procent en 83 procent. Verder gelden de resultaten van de woningbezitters als hierboven gepresenteerd, ook voor booteigenaren in meer of mindere mate. Waardering vakantiepark/ haven De volgende stap in het onderzoek is het peilen van de tevredenheid van de gast met betrekking tot aspecten op het park waar de accommodatie gevestigd is, of de jachthaven waar de boot ligt. Ook hier toont het onderzoek een tevreden gast.

Er bestaat relatief weinig ontevredenheid over rust en ruimte, sanitaire voorzieningen, winkels, recreatie (activiteiten o.a.), horeca, gas/water/elektra, personeel en de grootte van de lig-, seizoens- of jaarplaats. Van deze aspecten is de woningbezitter het meest tevreden over de rust en de ruimte op het park (90% is tevreden tot zeer tevreden), de grootte van de lig-, seizoens- of jaarplaats (87%) en het personeel op het park (80%). De drie aspecten die het belangrijkst worden geacht zijn de rust en de ruimte (94% vindt dit belangrijk tot zeer belangrijk), de grootte van de lig- seizoens- of jaarplaats (90%) en het personeel (89%). Het aspect waar men het meest tevreden over is en waarvan het relatief belang het hoogst is, is derhalve de rust en de ruimte op het park.

Vaste gasten zijn relatief ontevreden tot zeer ontevreden over de prijs van een lig-, seizoens- of jaarplaats. 26 procent is niet tevreden. Het belang dat aan de prijs wordt gehecht is groot zoals blijkt uit de 80 procent die de prijs van de plek belangrijk tot zeer belangrijk vindt. Het meest ontevreden is men echter over Wi-Fi; de gelegenheid tot draadloos internetten (tabel 4.8). Deze ontevredenheid is aanzienlijk: 56 procent is ontevreden tot zeer ontevreden terwijl het belang dat aan deze service gehecht wordt groot is. Maar liefst 78 procent van de ondervraagden vindt Wi-Fi belangrijk tot zeer belangrijk. Slechts 24 procent van de ondervraagden is (zeer) tevreden. 5 procent vindt Wi-Fi onbelangrijk en voor 4 procent is Wi-Fi niet van toepassing. Het gat tussen tevredenheid en belangrijkheid is voor dit aspect groter dan voor alle andere aspecten in dit onderzoek. Tabel 4.8 Tevredenheid en belang Wifi (%)

Zeer ontevreden

24 %

Zeer onbelangrijk

Ontevreden

32 %

Onbelangrijk

Neutraal

15 %

Neutraal

13 %

Tevreden

20 %

Belangrijk

42 %

Zeer tevreden

Zeer belangrijk

37 %

N.v.t.

Onder de booteigenaren is de tevredenheid naar de winterstalling en de mogelijkheden om de boot te water te laten nader onderzocht. Beide aspecten vindt de booteigenaar belangrijk en over beide aspecten is de eigenaar relatief tevreden. Echter, voor 21 procent van de ondervraagden is de winterstalling niet van toepassing; 67 procent is tevreden tot zeer tevreden. Voor het te water laten geldt n.v.t. voor 8 procent en maar liefst 80 procent is (zeer) tevreden met deze mogelijkheid.

Uitgaven In de vragenlijst is onderscheid gemaakt tussen twee soorten uitgaven. Allereerst is gevraagd hoeveel de vaste gast tijdens het laatste bezoek heeft besteed aan boodschappen, entree/ toegangsbewijzen activiteiten, winkelen, eten en drinken buitenshuis en overige zaken. Mocht men alleen het totaalbedrag weten dan had men de mogelijkheid om deze in te vullen4. Vervolgens zijn vragen gesteld naar jaarlijkse uitgaven, als huur, onderhoud, gas, water en elektriciteit. Gemiddeld besteedt de vaste gast €13,19 per dag (figuur 4.9). Hiervan wordt ruim een derde besteed aan eten en drinken. Slechts een zeer beperkt deel van de bestedingen (€ 0,30) wordt uitgegeven aan entree/ toegangsbewijzen voor activiteiten (zie figuur 4.8 volgende pagina). De vaste gast op een boot spendeert significant meer aan eten en drinken (€6,58 t.o.v. €4,77 gemiddelde uitgaven vaste gast eten & drinken) buitenshuis maar minder aan dagelijkse boodschappen. In totaal geven zij bijna €19,per dag uit.

4 Uiteindelijk zijn de categorieën per persoon per dag bij elkaar opgeteld. Deze uitkomsten zijn samengevoegd met de

bedragen van de respondenten die alleen het totaal bedrag wisten. Vervolgens is het gemiddelde berekend: €13,19. De gemiddelden van de categorieën zijn omgezet tot percentages. Gezien het significante verschil tussen de accommodaties op land en water is deze berekening twee keer gemaakt. Op basis van deze percentages zijn de gemiddelden per categorie berekend voor zowel de vaste gast op het land als op de boot.

9% 32%

36% 21%

Dagelijkse boodschappen Aankopen in winkels Eten en drinken buitenshuis Entree/ toegang voor activiteiten (bijv. attractie/musea/evenement) Overig Figuur 4.9 Verhouding dagelijkse uitgaven van vaste gasten

Op de vraag “Waar koopt u uw levensmiddelen voor uw verblijfsaccommodatie” geeft 56 procent van de vaste gasten aan dat zij een gedeelte kopen in hun woon- maar ook in hun verblijfsomgeving. Daarnaast koopt ruim een derde deel van de ondervraagden alles in de regio waarin zij verblijft als vaste gast. Slechts 9 procent van de vaste gasten koopt thuis al haar levensmiddelen in voor hun verblijf in de accommodatie. Het percentage vaste gasten in het bezit van een boot brengt verhoudingsgewijs meer vanuit thuis mee dan de vaste gast met een accommodatie op het land (30% t.o.v. 9%). Jaarlijks geeft de vaste gast ruim €3000,- uit aan zaken als o.a. belasting, gas, water, elektra en onderhoud (Tabel 4.10 op de volgende pagina). Deze uitgaven zijn per accommodatie en niet per persoon. Het grootste deel van de jaarlijkse kosten zijn voor de huur van de stand-/ ligplaats. Onderhoud, gas/ water/elektra, verzekeringen en de inrichting vormen een ander belangrijk deel van de jaarlijkse kosten. De posten van de jaaruitgaven verschillen gelang het type accommodatie. Zo geeft de eigenaar van een tweede woning op een vakantiepark relatief weinig geld uit aan de huur van de standplaats. Daarentegen zijn de belastinguitgaven aanzienlijk hoger dan bij de overige accommodatietypen.

Voor dit type accommodatie zijn er nog mogelijke aanvullende kosten, namelijk hypotheek, bijdrage Vereniging van Eigenaren en een contributie aan het boekingssysteem/ website. Eigenaren van een boot op een vaste ligplaats betalen verhoudingsgewijs veel geld aan onderhoud. Eventuele winterstalling kost voor de bootbezitter gemiddeld € 428,-.

Tabel 4.10 Jaarlijkse uitgaven vaste gasten

Stacaravan op een jaarplaats Huur van de standplaats Belasting Hypotheek verblijfsaccommodatie Bijdrage Vereniging van Eigenaren Gas/ water/ elektra Verzekeringen Stalling buiten het seizoen Onderhoud Schoonmaak Contributie boekingssysteem/ website/promotie (bijvoorbeeld VVV) TV/telefonie/internet Inrichting/meubilair/ tuinartikelen Totaal

€ 2.125 € 30 € 29

Kamperen op seizoensplaats € 1.951 € 20 €0

€3

Tweede woning

Boot op vaste ligplaats

Gemiddeld

€ 1.060 € 382 € 414

€ 1.725 € 15 € 292

€ 1.965 € 47 € 85

€0

€ 180

€0

€ 15

€ 181 € 89 € 91 € 172 € 15 €3

€ 64 € 63 € 191 € 97 €8 €2

€ 438 € 139 €0 € 497 € 31 € 62

€ 50 € 485 € 428 € 1.030 € 93 €2

€ 154 € 146 € 158 € 304 € 26 €6

€ 35 € 190

€ 21 € 109

€ 71 € 289

€ 20 € 126

€ 32 € 174

€ 2.965

€ 2.526

€ 3.585

€ 4.268

€ 3.112

Toekomst Ondanks het feit dat maar liefst 80 procent van de vaste gasten aangeeft meer tijd in de accommodatie te willen besteden, verwacht slechts een kleine 35 procent dat dat ook werkelijk gaat gebeuren in de nabije toekomst. Een ruime meerderheid (59%) verwacht dat het gebruik van de woning of boot gelijk zal blijven. De groep die in de toekomst minder gebruik denkt te maken van de accommodatie bestaat uit 7% van de totale onderzochte groep. Bijna tweede derde van de vaste gasten is ervan overtuigd de woning of boot niet binnen 5 jaar in de verkoop te doen (figuur 4.11). Toch is het aantal mensen dat overweegt om de accommodatie binnen 5 jaar te verkopen aanzienlijk: 11% is er zeker van, bij nog eens ruim een kwart (26%) is dit wellicht aan de orde.

11 26

Ja Nee Misschien

Figuur 4.11 Is uw verblijfsaccommodatie te koop of bent u van plan deze binnen 5 jaar te verkopen? (%)

Bijna 20 procent van de vaste gasten boven de 70 jaar oud zal de accommodatie binnen 5 jaar van de hand doen. Ongeveer een derde deel van de vaste gasten boven de 70 verkoopt misschien de komende vijf jaar de accommodatie. Redenen die leiden tot een (eventuele) verkoop zijn met name de zorg die men heeft over de eigen gezondheid en die van naasten. Ruim de helft van de ondervraagden acht het (zeer) waarschijnlijk dat de status van de gezondheid ten grondslag ligt aan de verkoop van de woning of boot. Op de tweede plaats staat de financiële situatie. 45 procent van de vaste gasten vindt de financiële situatie een (zeer) waarschijnlijke reden om het vaste vakantieverblijf te verkopen. Andere redenen om het vaste vakantieverblijf te verkopen hebben te maken met de levensfase waarin men verkeert of komt te verkeren; ‘De interesse van de kinderen neemt af’ en ‘overlijden partner’. Wat ook is genoemd als een reden tot verkoop, heeft niet per se te maken met persoonlijke omstandigheden of met de eigen accommodatie, als wel met ‘de sfeer op het park: teveel lege plekken’.

Resumé Op basis van de resultaten kunnen we vaststellen dat:  Vaste gasten zich grofweg bevinden in twee levensfases. Aan de ene kant het oudere (pensioengerechtigde) echtpaar en aan de andere kant de gezinnen met 1 of 2 (jonge) kinderen. Beide groepen zijn woonachtig in sterk stedelijk gebied.  Motivaties om een vast vakantieverblijf te hebben ontspanning en ontsnappen aan dagelijkse verplichtingen zijn.  Bijna een kwart van de vaste gasten valt onder de uitbundig gele leefstijl. De verdeling van de vaste gasten komt sterk overeen met de landelijke cijfers van de verblijfsrecreatie. Alleen de vaste gasten in het bezit van een boot vallen verhoudingsgewijs meer onder de rustig groene en sportief & avontuurlijk paarse leefstijl.  De vaste gast gemiddeld 9,5 maal naar zijn/haar vaste vakantieverblijf gaat. Het varieert van lange tot korte verblijven.  Slechts de directe familieleden zelfstandig gebruik maken van het vaste vakantieverblijf. Vaste gasten in het bezit van een boot laten in verhouding tot andere type accommodatie nog minder mensen, ook vrienden en familieleden, gebruik maken van de boot.  Slechts een zeer klein percentage vaste gasten de accommodatie verhuurt.  Fietsen en wandelen de twee meest ondernomen activiteiten zijn. Ook klussen aan de accommodatie is een veel ondernomen activiteit.

 Vaste gasten veel waarde hechten aan natuur, wandel- en fietsmogelijkheden, over deze zaken is men tegelijkertijd zeer tevreden. Wat betreft het park, de haven of de camping vinden vaste gasten de rust, ruimte/grootte van de plaats, en het personeel belangrijk. Tevens is de vaste gast over al deze zaken tevreden. Minder tevreden is ze over de prijs en de Wi-Fi.  De vaste gast per dag gemiddeld €13,19 besteedt, hiervan wordt ruim een derde deel besteed aan eten en drinken. Ook geeft de vaste gast ongeveer 30% uit aan dagelijkse boodschappen. Deze worden vaak gedeeltelijk in de woon- als de verblijfsomgeving gekocht. De vaste gast in het bezit van een boot geeft significant meer geld uit per dag maar neemt ook een groter gedeelte van de levensmiddelen mee vanuit huis.  De vaste gast jaarlijks gemiddeld ruim €3000,- vaste kosten heeft. Het grootste deel besteedt men aan de huur van de stand-/ligplaats. Lang niet alle kostenposten zijn in dezelfde mate van toepassing op elk type accommodatie. Zo besteden vaste gasten in het bezit van een boot verhoudingsgewijs veel geld aan onderhoud en hebben met name zij te maken met kosten voor de winterstalling.  Ongeveer een tiende van de vaste gasten van plan is het vaste vakantieverblijf de komende vijf jaar te verkopen. Een kwart weet het nog niet zeker.

Hoe ouder de vaste gast is hoe groter het percentage is dat het vaste vakantieverblijf de komende vijf jaar wil verkopen.

5 Marktomvang vaste gast In deze bijlage wordt de omvang en ontwikkelingen van de markt van de vaste gast beschreven. Dit bevat een omschrijving van het aantal vaste gasten, vakanties en de gemiddelde verblijfsduur. Waar mogelijk worden aantallen uitgesplitst per type accommodatie en voor de provincies Gelderland, Zeeland en Overijssel. Cijfers zijn berekend op basis van het ContinuVakantieOnderzoek. Om de totale marktomvang inzichtelijk te maken heeft CELTH de uitkomsten van de enquête ‘Toekomst van de vaste gast’ gebruikt om de aantallen Nederlandse en buitenlandse vaste gasten te bepalen.

Nederlandse markt vaste gast In 2014 telde Nederland 1.065.000 vaste gasten, waarvan 895.000 binnenlandse vaste gasten met een eigen vakantieverblijf in Nederland5. Gelderland is met 184.000 vaste gasten de populairste provincie. Andere populaire provincies onder vaste gasten zijn Noord-Holland (138.000) en Noord-Brabant (119.000). Het percentage buitenlandse vaste gasten verschilt per regio, waarbij kustprovincies Friesland en Zeeland meer intrek zijn bij Duitse en Belgische vaste gasten. Sinds 2004 steeg het aantal vaste gasten gestaag. Waar een lichte stijging waarneembaar is in het aantal vaste gasten daalt het totaal aantal vakanties. 140 120

108 100

100 80

60 40 20 0 2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Figuur 5.1. Ontwikkeling aantal vaste gasten in Nederland, 2004-2014 (indexcijfers: 2004=100)

5 Uit zowel de enquête als onderzoek van Waterrecreatie Advies blijkt dat 16% van de vaste gasten uit het buitenland komt.

120 100 100 74

80 60 40 20 0 2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Figuur 5.2. Ontwikkeling vakanties van vaste gasten in Nederland, 2004-2014 (indexcijfers: 2004=100)

Gekeken naar het type accommodatie waar de binnenlandse vaste gasten verblijven, zijn dit tweede woningen (31%), boot op vaste ligplaats (27%) en stacaravan of chalet op een vaste standplaats (25%). (figuur 5.3).

17 31

Stacaravan op jaarplaats

Kamperen op seizoensplaats

Tweede woning

Boot op vaste ligplaats

Figuur 5.3. Verhouding vaste gast per type accommodatie (%)

Op basis van het ContinuVakantieOnderzoek verblijft de vaste gast gemiddeld 5,9 overnachtingen per vakantie in zijn / haar accommodatie. Sinds 2004 is de gemiddelde verblijfsduur nagenoeg hetzelfde gebleven. In tegenstelling tot de gemiddelde verblijfsduur gaan vaste gasten anno 2014 beduidend minder vaak naar de accommodatie dan in 2004 (figuur 5.4 volgende pagina). Dit geldt voor alle type accommodaties.

120 100 100 80

60 40 20 0 2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Figuur 5.4. Frequentie bezoek vaste gast aan eigen vakantieverblijf in Nederland, 2004-2014 (indexcijfers: 2004=100)

Type accommodatie Tabel 5.5 Kerncijfers vaste gast type accommodatie

Totaal aantal vaste gasten Stacaravan op jaarplaats Kamperen op seizoensplaats Tweede woning Boot op vaste ligplaats Totaal

Aantal binnenlandse vaste gasten

Aantal buitenlandse vaste gasten

Totaal aantal vakantiedagen

Verblijfsduur

262.000 181.000

220.000 152.000

42.000 29.000

15,8 miljoen 10,9 miljoen

6,2 5,7

330.000 293.000

277.000 246.000

53.000 47.000

19,2 miljoen 11,4 miljoen

5,2 6,2

1.065.000

895.000

170.000

57,4 miljoen

5,9

200 174

180 160

128

140 120

100

80 76

60 40 20 0 2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

Tweede woning

Stacaravan op jaarplaats

Kamperen op seizoensplaats

Boot op vaste ligplaats

2013

2014

Figuur 5.6 Ontwikkeling aantal vaste gasten naar type accommodatie in Nederland, 2004-2014 (indexcijfers: 2004=100)

Vaste kampeerplaatsen In totaal verbleven ongeveer 262.000 vaste gasten (waarvan ruim 220.000 Nederlandse vaste gasten) in een stacaravan of chalet op een vaste standplaats (Tabel 5.5 vorige pagina). Wel daalde het aantal vaste gasten in dit type accommodatie vanaf 2004 met bijna 25 procent (figuur 5.6). Zij verbleven gezamenlijk bijna 16 miljoen vakantiedagen in een stacaravan of chalet op een vaste standplaats. Ook hier daalde het aantal vakantiedagen ten opzichte van 2004. Gemiddeld verblijft de vaste gast in de stacaravan of chalet op vaste standplaats ruim 6 dagen. Van de ruim 1 miljoen vaste gasten verbleven 180.000 vaste gasten op een seizoensplaats. De vaste gast verbleef ruim 10 miljoen dagen op een seizoensplaats. Het aantal vakantiedagen van vaste gasten op een seizoensplaats nam de afgelopen 10 jaar sterk af. Gemiddeld verbleef men bijna 6 dagen per ondernomen vakantie. Tweede woningen In 2014 verbleven ongeveer 330.000 vaste gasten in een zomerhuisje, bungalow of tweede woning. Sinds 2004 groeide het aantal binnenlandse vaste gasten. Zij verbleven bijna 20 miljoen dagen in een zomerhuisje, bungalow of tweede woning. Het verblijf duurde in 2014 gemiddeld ruim 5 dagen per vakantie, in 2004 was dit nog 6,5 dag. Vaste ligplaatsen/ kajuitboot bezitters Nederland telt 293.000 vaste gasten op een kajuitboot.

Sinds 2004 nam het aantal vaste gasten op een kajuitboot met 16 procent af. In deze zelfde periode nam ook het aantal vakantiedagen op een kajuitboot af met ruim 35%. Wel verblijven vaste gasten op een kajuitboot met gemiddeld 6,2 dagen per vakantie in 2014 iets langer dan in 2004 (5,7).

Gelderland Gelderland is met 184.000 vaste gasten de populairste provincie. Op basis van de uitkomsten van de enquête ‘Toekomst van de vaste gast’ is circa 7 procent in de niet kust provincies buitenlandse vaste gast. Dit zijn ongeveer 14.000 vaste gasten. Bijna een derde van de vaste gasten in Gelderland verblijft in een tweede woning. Daarnaast verblijft 28 procent in Stacaravan op een jaarplaats. Sinds 2004 steeg het aantal vaste gasten met ongeveer 20%. Tegelijkertijd daalde het aantal vakanties in deze zelfde periode met 23 procent. Ruim twee derde deel van de vakanties van de vaste gast zijn op de Veluwe. Ongeveer 15 procent van de vakanties van het vaste gasten zijn in de Achterhoek.

Stacaravan op jaarplaats

Kamperen op seizoensplaats

Tweede woning

Boot op vaste ligplaats

Figuur 5.7. Vaste gasten Gelderland naar type accommodatie (%)

Overijssel Overijssel telt ongeveer 95.000 vaste gasten, waarvan 88.000 vaste gasten uit Nederland kwamen (93% Nederlandse vaste gast 7% Buitenlandse vaste gast). De afgelopen 10 jaar nam het aantal binnenlandse vaste gasten in Overijssel met ruim 10 procent af. Het totaal aantal vakantiedagen nam in deze zelfde periode nog sterker af. Ruim 40 procent van de vaste gasten In Overijssel verblijft in een stacaravan of chalet op een vaste standplaats. Een derde van de vaste gasten verblijft op een vaste ligplaats in een kajuitboot. Ongeveer een kwart van de vaste gasten in Overijssel verblijft in een tweede woning. Slechts een klein percentage vaste gasten verblijft op een seizoensplaats.

33 40

Stacaravan op jaarplaats

Kamperen op seizoensplaats

Tweede woning

Boot op vaste ligplaats

Figuur 5.8. Vaste gasten Overijssel naar type accommodatie (%)

Zeeland In totaal waren er in 2014 naar schatting ongeveer 100.000 vaste gasten. Ongeveer 17.000 vaste gasten kwamen uit het buitenland (84% Nederlandse vaste gast, 16% buitenlandse vaste gasten). Het aantal vaste gasten is sinds 2004 nagenoeg gelijk gebleven. Wel liep het aantal vakantiedagen sterk terug. Ruim een derde deel van de vaste gasten verblijft op een kajuitboot op vaste ligplaats of in een tweede woning. Een kwart van de vaste gasten verblijft op een jaarplaats.

25 35

Stacaravan op jaarplaats

Kamperen op seizoensplaats

Tweede woning

Boot op vaste ligplaats

Figuur 5.9. Vaste gasten Zeeland naar type accommodatie (%)

Resumé    

In 2014 telde Nederland ruim 1 miljoen vaste gasten waarvan 895.000 binnenlandse vaste gasten met een eigen vakantieverblijf in Nederland. Gelderland is met 184.000 vaste gasten de populairste provincie. Ondanks een lichte stijging (8%) van het aantal vaste gasten, daalt de afgelopen 10 jaar (vanaf 2004) het totaal aantal vakanties van de binnenlandse vaste gasten met bijna 25 procent. In tegenstelling tot een groeiend aantal binnenlandse vaste gasten in tweede woningen, daalt het aantal vaste gasten in seizoen, jaarplaatsen en kajuitboten. Waar het gemiddelde verblijfsduur (5,9 dagen) en groepsgrootte (3 personen) sinds 2004 nagenoeg hetzelfde zijn gebleven, gaat de vaste gast minder vaak naar het vakantieverblijf.

6 Accommodatie-aanbod vaste gast In dit hoofdstuk wordt getracht inzicht te bieden in het aanbod van accommodaties voor vaste gasten. Dit inzicht is niet eenvoudig. Er is geen landelijke registratie van accommodaties voor vaste gasten. Diverse organisaties proberen wel inzicht te bieden, maar hanteren hierbij verschillende onderzoeksmethoden en verschillende definities. Binnen het aanbod kan onderscheid worden gemaakt tussen: - Vaste kampeerplaatsen, waarbij wordt ingezoomd op jaarplaatsen voor stacaravans en chalets. Het aantal seizoensplaatsen (voor toercaravans, vouwwagens en tenten) kan per jaar flink variëren, omdat campings afhankelijk van de vraag kunnen besluiten een kampeerplaats als seizoensplaats of als toeristische plaats aan te bieden. - Tweede woningen, zowel op als buiten een vakantiepark. Vooral voor tweede woningen geldt dat er veel verschillende definities worden gehanteerd. Met de term tweede woningen doelt de Belastingdienst op alle woningen die niet worden gebruikt als hoofdverblijf, dit omvat dus ook woningen voor (al dan niet recreatieve) verhuur, woningen voor werk / deeltijdwonen etc. In dit rapport wordt zoveel mogelijk gefocust op tweede woningen voor eigen recreatief gebruik. - Vaste ligplaatsen, waarbij wordt ingezoomd op kajuitboten met slaapplaatsen.

Vaste kampeerplaatsen Tabel 6.1 Aanbod vaste kampeerplaatsen

Schatting Rabobank6 -

Jaarplaatsen van Nederlanders

---

RIGO o.b.v. WoON 20127 108.300

Jaarplaatsen van buitenlanders

---

Seizoensplaatsen van Nederlanders

Seizoensplaatsen van buitenlanders

Totaal

CVO 20148

Onze berekening

71.500

90.000

---

17.000

---

62.000

---

12.000

240.000

181.000

Voor het aantal jaarplaatsen is een gemiddelde genomen van de RIGO-cijfers en CVO-cijfers (alleen jaarplaatsen in het bezit van Nederlanders). Vanuit het Woononderzoek blijkt dat het aantal huishoudens met een stacaravan in de periode 2002 tot en met 2012 gedaald is. Aangenomen mag worden dat die daling heeft doorgezet. In de CVO-cijfers zijn ongebruikte accommodaties niet zichtbaar, aangenomen mag worden dat het aantal jaarplaatsen hoger ligt. Om landelijk het aantal jaarplaatsen en seizoensplaatsen van buitenlanders te bepalen, zijn de uitkomsten van de enquête onder vaste gasten gehanteerd: 84% Nederlanders, 16% buitenlanders. Kijkend naar de ontwikkeling door de jaren heen, groeide het aantal minicampings de afgelopen decennia enorm. Zo groeide het aantal mini-campings in Drenthe in de periode 2003 -2012 met zo’n 38%, waarbij ook steeds meer vaste standplaatsen worden aangeboden (Koning, 2015; Ruimte & Vrije tijd, 2014). Daarentegen daalde het totaal aantal campings van 3.262 in 2012 naar 3.017 in 2015 (CBS Statline, 2015). Ook lijkt er een verschuiving plaats te vinden in de verhouding jaar-/seizoensplaatsen en toeristisch kampeerplaatsen. Jaarplaatsen worden vaker getransformeerd naar toeristische kampeerplaatsen (Alberti, 2014; ZKA, 2015). Dit is ook zichtbaar in onderstaande grafiek (figuur 6.2). 150.000 100.000 50.000 2002

2006

RIGO obv Woononderzoek Nederland

2009

2012

2014

ContinuVakantieOnderzoek

Figuur 6.2 Ontwikkeling jaarplaatsen van Nederlanders

Rabobank (2015), Rabobank Cijfers & Trends - Brancheinformatie Vakantiecentra Analyse door RIGO van Woononderzoek 2012: aantal Nederlandse huishoudens dat aangeeft een stacaravan te bezitten. Bron: Keers. G, (2013), Tweede wonen groeit tijdens crisis. RIGO Research en Advies. 8 Analyse van ContinuVakantieOnderzoek: aantal Nederlanders dat heeft aangegeven minimaal één keer een overnachting in een eigen vakantie-accommodatie te hebben doorgebracht. Hierdoor blijven accommodaties die gedurende een jaar niet voor overnachtingen gebruikt zijn buiten beschouwing. Het aantal Nederlanders is gedeeld door de gemiddelde groepsgrootte (3,15) om het aantal gebruikte accommodaties te bepalen. 7

Tweede woningen Tabel 6.3 Aanbod tweede woningen

Bureau Stedelijke Planning 20149 -

Tweede woningen van Nederlanders o Op een park o Buiten een park Tweede woningen van buitenlanders Totaal o Op een park o Buiten een park

RIGO o.b.v. WoON 201210 136.600

---

CVO 201411

Onze berekening

113.000 94.000 19.000 ---

113.000 94.000 19.000 21.500 134.500 111.500 23.000

110.000 55.000 50.000

De CVO-gegevens gelden als uitgangspunt, omdat bij deze cijfers het eigen recreatief gebruik van de tweede woning centraal staat. Bij andere bronnen is niet duidelijk of de woning ook daadwerkelijk zelf wordt gebruikt. Om het aantal tweede woningen van buitenlanders te bepalen, zijn de uitkomsten van de enquête onder vaste gasten gehanteerd: 84% Nederlanders, 16% buitenlanders. De afgelopen 10 jaar is het aantal recreatiewoningen enorm toegenomen. Bureau Stedelijke Planning (in opdracht van NVM) spreekt over een groei van 15%, maar uit andere bronnen blijkt een veel grotere groei, tot wel 90%, zoals weergegeven in onderstaande grafiek. Uit het onderzoek van het Bureau Stedelijke Planning blijkt dat recreatiewoningen in een bosrijk gebied, aan de kust en nabij de Randstad een positief marktperspectief hebben. 160.000 140.000 120.000 100.000 80.000 60.000 40.000 20.000 2002

2006

RIGO obv Woononderzoek Nederland

2009

2012

2014

ContinuVakantieOnderzoek

Het Bureau Stedelijke Planning heeft (in opdracht van NVM) een schatting gemaakt op basis van CBS-gegevens, enerzijds vanuit Basisregistraties Adressen en Gebouwen, anderzijds vanuit de registratie van toeristisch verhuurde recreatiewoningen. De definities hiervan hebben geen of slechts deels betrekking op tweede woningen voor eigen recreatief gebruik. 10 Analyse door RIGO van Woononderzoek 2012: aantal Nederlandse huishoudens dat aangeeft een recreatiewoning te bezitten. Bron: Keers. G, (2013), Tweede wonen groeit tijdens crisis. RIGO Research en Advies. 11 Analyse van ContinuVakantieOnderzoek: aantal Nederlanders dat heeft aangegeven minimaal één keer een overnachting in een eigen vakantie-accommodatie te hebben doorgebracht. Hierdoor blijven accommodaties die gedurende een jaar niet voor overnachtingen gebruikt zijn buiten beschouwing. Het aantal Nederlanders is gedeeld door de gemiddelde groepsgrootte (3,15) om het aantal gebruikte accommodaties te bepalen. De verhouding tussen woningen op een park en niet op een park bedraagt volgens CVO 83% - 17%.

Tabel 6.4 Ontwikkeling tweede woningen van Nederlanders

Vaste ligplaatsen Waterrecreatie Advies maakte in 2014 een inventarisatie van het aantal ligplaatsen in Nederland. Hieruit bleek dat de ongeveer 1365 jachthavens in ons land gezamenlijk beschikken over 167.500 vaste ligplaatsen. Daarnaast werd berekend dat er nog eens 43.500 boten bij (recreatie)woningen en in sloten en kanalen liggen. Het aanbod van vaste ligplaatsen is daarmee 211.000. Bekend is dat niet al deze ligplaatsen daadwerkelijk worden gebruikt. Met een bezettingsgraad van gemiddeld 92% worden in jachthavens 154.000 ligplaatsen bezet. Uit de analyse van Waterrecreatie Advies blijkt dat de boten in de jachthavens voor 84% in het bezit zijn van Nederlanders en voor 16% van buitenlanders, dit komt overeen met de cijfers uit de enquête vaste gast. De ligplaatsen worden niet alleen maar door vaste gasten bezet. Allereerst is het niet mogelijk om op alle boten te overnachten; volgens Waterrecreatie Advies beschikt 82% van de boten over slaapplaatsen. Van deze boten wordt naar schatting 5% verhuurd, uiteindelijk zijn er 119.500 vaste ligplaatsen die worden gebruikt als vast verblijf. Alle andere boten worden lang niet allemaal gebruikt als vast vakantieverblijf. Bekend is dat veel boten alleen worden gebruikt voor dagtochten. En als men met de boot buiten de thuishaven overnacht, is men eigenlijk een passant en geen vaste gast. Sinds 2012 neemt het aantal boten af.

Daarentegen groeiden in de afgelopen decennia de ligplaatsen in havens zowel in aantal als grootte. Een deel van de vloot in havens is verouderd. Lang niet alle verouderde boten in de havens worden nog gebruikt. Een kwart van de havens stelt te maken te hebben met boten die niet of nauwelijks worden gebruikt. (Waterrecreatie Advies, 2015).

Aanbod naar regio In onderstaande tabellen is het aanbod voor de provincies Gelderland, Overijssel en Zeeland weergegeven. Waar mogelijk zijn inventarisaties gebruikt uit de regio zelf. Om het aantal vaste ligplaatsen te bepalen is gebruik gemaakt van de inventarisatie van Waterrecreatie Advies. Indien de omvang van een bepaalde type accommodatie onbekend is, is deze berekend op basis van CVOgegevens en de uitkomsten van de enquête ‘Toekomst van de vaste gast’12 Tabel 6.5 aanbod Gelderland13

Gelderland Vaste kampeerplaatsen (CVO plus 7% buitenlandse eigenaren)

30.500

NoordVeluwe 10.000

Achterhoek

Jaarplaatsen met stacaravans of chalets

17.500

---

Seizoensplaatsen voor caravans, vouwwagens en tenten

13.000

---

Tweede woningen (CVO plus 7% buitenlandse eigenaren)

19.500

2.50014

onbekend

Vaste ligplaatsen (Waterrecreatie Advies, 2015) Totaal

12.750

7.200

62.750

Tabel 6.6 Aanbod Overijssel

Aantal Vaste kampeerplaatsen Jaarplaatsen met stacaravans of chalets (CVO plus 7% buitenlandse eigenaren) Seizoensplaatsen voor caravans, vouwwagens en tenten (MarketingOost, 2015) Tweede woningen (CVO plus 7% buitenlandse eigenaren) Vaste ligplaatsen (Waterrecreatie Advies, 2015) Totaal

13.900 12.500 1.400 7.000 10.150 31.050

Berekening op basis van gegevens CVO: (Totaal aantal vaste gasten type accommodatie/gemiddelde groepsgrootte)+ percentage buitenlandse vaste gast. Cijfers omtrent het aanbod per regio in Gelderland zijn slechts beperkt beschikbaar. In de tabel zijn alleen cijfers weergegeven die aansluiten bij de omschrijving van het type accommodatie. Deze cijfers zijn beschikbaar gesteld door Vitale vakantieparken en de regio Achterhoek. Gezien de uiteenlopende aantallen van het CVO bieden deze geen houvast om bovenstaande berekening uit te voeren. Vitale vakantieparken, 2015: De regio Noord-Veluwe telt 4.000 bungalows/huisjes. Hiervan worden ongeveer 1500 huisjes verhuurd. Ongeveer 500 huisjes zijn voor eigen gebruik en iets meer dan 2000 zijn voor zowel verhuur als eigen gebruik.

Tabel 6.7 aanbod Zeeland

Aantal Vaste kampeerplaatsen (Kenniscentrum Kusttoerisme, 2014) Jaarplaatsen met stacaravans of chalets Seizoensplaatsen voor caravans, vouwwagens en tenten Tweede woningen (CVO plus 16% buitenlandse eigenaren) Vaste ligplaatsen (Waterrecreatie Advies, 2015) Totaal

19.000 16.300 2.700 16.500 11.850 47.350

Resumé     

Er is slechts beperkt inzicht in het accommodatie-aanbod voor vaste gasten (m.u.v. het aanbod vaste ligplaatsen), waardoor landelijke en regionale cijfers uiteenlopen. Nederland telt naar schatting 107.000 jaarplaatsen voor stacaravans of chalets op een camping. Ook zijn er ongeveer 74.000 seizoensplaatsen voor caravans, vouwwagens en tenten. Er zijn 134.500 tweede woningen, waarvan 84% op een vakantiepark en 16% buiten een park staat. Het aanbod van vaste ligplaatsen is 211.000, maar dit wordt niet allemaal benut en ook zeker niet alleen door vaste gasten. De afgelopen 10 jaar is het verblijfsrecreatie aanbod sterk gegroeid, met name het aantal tweede woningen. Jaar- en seizoensplaatsen worden steeds vaker getransformeerd naar toeristische kampeerplaatsen. Behalve een groei in het aantal en grootte van de ligplaatsen zijn er steeds meer havens met boten die niet of nauwelijks worden gebruikt.

7 Economische impact In dit hoofdstuk wordt de economische impact van de vaste gast voor Nederland en specifiek voor Gelderland, Overijssel en Zeeland weergegeven. De afgelopen decennia is er regelmatig onderzoek uitgevoerd naar de economische impact van toeristen. Toch gaven deze onderzoeken alleen het directe effect weer van toerisme. Iedere uitgave heeft eveneens een indirect effect. Middels het Input/Output-model (I/O-model) laten we zien in welke sectoren de (direct en indirecte) effecten van elke bestede euro terecht komen, uitgedrukt in output, toegevoegde waarde en sectoren. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de uitkomsten van voorgaande hoofdstukken met betrekking tot het aantal vaste gasten en uitgaven. Zoals reeds is beschreven zijn de jaarlijkse vaste uitgaven typerend voor de vaste gast. Deze uitgaven worden dan ook meegenomen in de berekening van de economische impact. Juist omdat ook de literatuur aangeeft dat deze uitgaven niet alleen in de toeristische sector terecht komen. Voor Gelderland, Overijssel en Zeeland worden bepaalde bestedingen niet meegenomen, omdat uitgaven aan verzekeringen, gas, water, elektriciteit en telefonie volgens Muller (1999) beperkte impact hebben op de regionale economie. Ook wordt in de berekening de aanschaf van de accommodatie niet meegerekend, omdat niet of nauwelijks te achterhalen is wanneer en waar deze uitgaven plaatsvinden.

7.1 Aantal vaste gasten Het aantal vaste gasten dat in Nederland verblijft vormt het vertrekpunt om de economische impact te berekenen. De uitgaven die zij doen zorgen voor de economische impuls in de regio. Op basis van de uitkomsten van de enquête maken we onderscheid in het bezit van stacaravan op een jaarplaats, kamperen op een seizoensplaats15, tweede woning en boot op vaste ligplaats. In 2014 telde Nederland 1.065.000 vaste gasten (zie tabel 7.1), waarvan 895.000 Nederlandse vaste gasten en 170.000 buitenlandse vaste gasten16. In Gelderland waren er in datzelfde jaar 184.000 vaste gasten. Provincies Overijssel en Zeeland hadden achtereenvolgens 95.000 en 100.000 vaste gasten17. In onderstaande tabel staat de onderverdeling per type accommodatie. Tabel 7.1 Aantal vaste gasten Nederland

Vaste gasten in het bezit van een:

Stacaravan op een jaarplaats

262.000

Totaal aantal vaste gasten Gelderland 51.000

Kamperen op een seizoensplaats

181.000

38.000

4.000

6.000

Tweede woning

330.000

57.000

22.000

35.000

Boot op vaste ligplaats

293.000

38.000

31.000

25.000

1.065.000

184.000

95.000

100.000

Totaal

Totaal aantal vaste gasten Nederland

Totaal aantal vaste gasten Overijssel 38.000

Totaal aantal vaste gasten Zeeland 35.000

Deze categorie bevat de volgende CVO categorieën: Tourcaravan, vouwcaravan, vouwwagen op vaste standplaats - eigen bezit & Tent, bungalowtent op vaste standplaats - eigen bezit. 16 Het aantal buitenlandse gasten is berekend op basis van de enquête van de Toekomst van de vaste gast; 84% kwam uit Nederland en 16% Duitsland, België en elders. Voor de provincies Overijssel en Gelderland zijn op basis van de enquête 93% binnenlands en 7% buitenlandse vaste gast aangehouden. 17 Doordat CVO data per accommodatie type op regionaal geen betrouwbare cijfers geeft is er gekozen om het totaal aantal vaste gasten (CVO + inclusief buitenlandse vaste gasten) te vermenigvuldigen met de verhoudingen van de type accommodaties van het aanbod.

7.2 Bestedingen tijdens het verblijf van vaste gasten Toeristen en dus ook vaste gasten besteden tijdens het verblijf het geld aan grofweg vier verschillende sectoren (CBS categorieën), namelijk detailhandel, horeca, recreatie en vervoer. Hierbij zijn de jaarlijkse uitgaven die de vaste gast doet nog niet meegenomen. De gemiddelde uitgaven van vaste gasten uit het ContinuVakantieOnderzoek van NBTC-NIPO Research komen in sterke mate overeen met de uitkomsten van de enquête van de vaste gast. In deze berekening is gerekend met de cijfers afkomstig uit de enquête18. De uitgaven per persoon per dag zijn vervolgens vermenigvuldigd met het aantal vakantiedagen van de vaste gast per type accommodatie. Tabel 7.2 Bestedingen vaste gasten Nederland, gespecificeerd per dag

Detailhandel

Horeca

Recreatie

Vervoer

Stacaravan op een jaarplaats

€ 6,88

€ 4,77

€ 0,30

€ 1,24

Kamperen op een seizoensplaats

€ 6,88

€ 4,77

€ 0,30

€ 1,24

Tweede woning

€ 6,88

€ 4,77

€ 0,30

€ 1,24

Boot op vaste ligplaats

€ 8,65

€ 9,47

€ 0,44

€ 1,44

Tabel 7.3 Totale bestedingen gedurende het verblijf van vaste gasten - Nederland

Totaal aantal vakantiedagen

Totaal uitgaven verblijf

Stacaravan op een jaarplaats

15.822.000

€ 208.680.000

Kamperen op een seizoensplaats

10.946.000

€ 144.369.000

Tweede woning

19.258.000

€ 253.998.000

Boot op vaste ligplaats

11.350.000

€ 215.580.000

Totaal

57.376.000

€ 822.626.000

Tabel 7.4 Totale bestedingen gedurende het verblijf van vaste gasten - Gelderland

Totaal aantal vakantiedagen

Totaal uitgaven verblijf

Stacaravan op een jaarplaats

3.080.000

€ 40.623.000

Kamperen op een seizoensplaats

2.298.000

€ 30.309.000

Tweede woning

3.326.000

€ 43.867.000

Boot op vaste ligplaats

1.472.000

€ 27.959.000

Totaal

10.176.000

€ 142.758.000

Berekening uitgaven per dag per persoon: De gemiddelde uitkomsten per categorie per persoon per dag zijn bij elkaar opgeteld. Deze uitkomsten zijn samengevoegd met de bedragen van de respondenten die alleen het totaal bedrag wisten. Vervolgens is het gemiddelde berekend: €13,19. De gemiddeldes van de categorieën zijn omgezet tot percentages. Vervolgens is op basis van de percentages en het gemiddelde (13,19) het bedrag per categorie berekend. Tussen de accommodaties op het land en het water bestaat een significant verschil. Daarom is apart voor de bootbezitters deze berekening nogmaals gedaan met het bedrag €18,99. De overige kosten zijn toegewezen aan de categorie vervoer, dit komt overeen met de vervoerskosten van andere type toeristen.

Tabel 7.5 Totale bestedingen gedurende het verblijf van vaste gasten - Overijssel

Stacaravan op een jaarplaats Kamperen op een seizoensplaats

Totaal aantal vakantiedagen

Totaal uitgaven verblijf

2.295.000

€ 30.269.000

242.000

€ 3.192.000

Tweede woning

1.284.000

€ 16.935.000

Boot op vaste ligplaats

1.200.000

€ 22.935.000

Totaal

5.021.000

€ 73.188.000

Tabel 7.6 Totale bestedingen gedurende het verblijf van vaste gasten - Zeeland

Stacaravan op een jaarplaats Kamperen op een seizoensplaats Tweede woning Boot op vaste ligplaats Totaal

Totaal aantal vakantiedagen

Totaal uitgaven verblijf

2.113.000

€ 27.869.000

362.000

€ 4.774.000

2.042.000

€ 26.932.000

968.000

€ 18.368.000

5.485.000

€ 77.962.000

7.3 Jaarlijkse bestedingen In tegenstelling tot een dagrecreant of ‘normale’ verblijfstoerist heeft een vaste gast jaarlijkse uitgaven. Deze bestedingen worden naast de eerder genoemde sectoren ook gedeeltelijk toegeschreven aan energievoorziening, informatie & communicatie en financiële dienstverlening. Toch heeft niet iedere vaste gast te maken dezelfde jaarlijkse kosten. Deze kosten zijn gerelateerd aan het type verblijfsaccommodatie. De jaarlijkse kosten zijn vermenigvuldigd met het aantal verblijfsaccommodaties. Het aantal verblijfsaccommodaties is berekend op basis van het aantal vaste gasten.19 De jaarlijkse bestedingen zijn op regionaal niveau anders dan op nationaal niveau. Kosten voor gas, water en elektra, verzekeringen, tv, telefonie en internet vloeien in de meeste gevallen niet of nauwelijks terug in de regionale economie. Deze uitgaven zijn op regionaal niveau dan ook niet meegenomen. Tabel 7.7 Jaarlijkse kosten vaste gast – gespecificeerd per accommodatie

€ 2.125 € 30 € 29

Kamperen op seizoensplaats € 1.951 € 20 €0

€3

Tweede woning

Boot op vaste ligplaats

Gemiddeld

€ 1.060 € 382 € 414

€ 1.725 € 15 € 292

€ 1.965 € 47 € 85

€0

€ 180

€0

€ 15

€ 181 € 89 € 91 € 172 € 15 €3

€ 64 € 63 € 191 € 97 €8 €2

€ 438 € 139 €0 € 497 € 31 € 62

€ 50 € 485 € 428 € 1.030 € 93 €2

€ 154 € 146 € 158 € 304 € 26 €6

€ 35 € 190

€ 21 € 109

€ 71 € 289

€ 20 € 126

€ 32 € 174

€ 2.965

€ 2.526

€ 3.585

€ 4.268

€ 3.112

Het aantal vaste gasten per type accommodatie (CVO) is gedeeld door het gemiddeld reisgezelschap per type accommodatie (uitkomsten enquête)

Tabel 7.8 Totale jaarlijkse kosten van vaste gasten – Nederland

Jaarlijkse kosten

Aantal accommodaties 107.000

Totale jaarlijkse uitgaven € 313.721.000

Kamperen op een seizoensplaats

74.000

€ 185.415.000

Tweede woning

134.500

€ 427.710.000

Boot op vaste ligplaats

119.500

€ 508.147.000

Subtotaal

435.000

€ 1.434.993.000

Stacaravan op een jaarplaats

Tabel 7.9 Totale jaarlijkse kosten van vaste gasten – Gelderland

Jaarlijkse kosten

Aantal accommodaties 17.500

Totale jaarlijkse uitgaven € 45.466.000

Kamperen op een seizoensplaats

13.000

€ 30.650.000

Tweede woning

19.500

€ 41.313.000

Boot op vaste ligplaats

12.750

€ 43.401.000

Subtotaal

62.750

€ 160.831.000

Stacaravan op een jaarplaats

Tabel 7.9 Totale jaarlijkse kosten van vaste gasten – Overijssel

Jaarlijkse kosten Stacaravan op een jaarplaats

Aantal accommodaties 12.500

Totale jaarlijkse uitgaven € 32.476.000

Kamperen op een seizoensplaats

1.400

€ 3.301.000

Tweede woning

7.000

€ 14.830.000

Boot op vaste ligplaats

10.150

€ 34.551.000

Subtotaal

31.050

€ 85.158.000

Tabel 7.10 Totale jaarlijkse kosten van vaste gasten –Zeeland

Jaarlijkse kosten

Aantal accommodaties 16.300

Totale jaarlijkse uitgaven € 42.062.000

Kamperen op een seizoensplaats

2.700

€ 6.077.000

Tweede woning

16.500

€ 38.391.000

Boot op vaste ligplaats

11.850

€ 51.050.000

Subtotaal

47.350

€ 137.581.000

Stacaravan op een jaarplaats

7.4 Totale bestedingen De gegevens uit voorgaande paragrafen resulteren in onderstaande overzicht. Het overzicht toont de totale bestedingen bestaande uit zowel dagelijkse als jaarlijkse uitgaven van de vaste gast (tabel 7.11). Tabel 7.11 Totale bestedingen vaste gasten naar accommodatietype in Nederland, Gelderland, Overijssel en Zeeland

Nederland

Gelderland

Overijssel

Zeeland

Dagelijkse uitgaven vaste gasten Stacaravan op een jaarplaats Kamperen op een seizoensplaats Tweede woning Boot op vaste ligplaats

€ 208.680.000 € 144.369.000 € 253.998.000 € 215.580.000

€ 40.623.000 € 30.309.000 € 43.867.000 € 27.959.000

€ 30.269.000 € 3.192.000 € 16.935.000 € 22.935.000

€ 27.869.000 € 4.774.000 € 26.932.000 € 18.368.000

Jaarlijkse kosten vaste gasten Stacaravan op een jaarplaats

€ 313.721.000

€ 45.466.000

€ 42.062.000

Kamperen op een seizoensplaats

€ 185.415.000

€ 30.650.000

Een tweede woning

€ 427.710.000

€ 41.313.000

Boot op vaste ligplaats

€ 508.147.000

€ 43.401.000

Totale bestedingen

€ 2.257.619.000

€ 303.588.000

€ 32.476.000 € 3.301.000 € 14.830.000 € 34.551.000 € 158.346.000

€ 6.077.000 € 38.391.000 € 51.050.000 € 215.542.000

7.5 Economische impact Bovengenoemde bestedingen moeten eerst gecorrigeerd worden voor BTW en worden vervolgens gedifferentieerd ingevoerd in het input-outputmodel. Bestedingen aan horeca worden ingevoerd in de bedrijfsklasse Horeca. Voor bestedingen aan vervoer moet een extra tussenstap worden uitgezet. Uitgaven aan openbaar vervoer worden toegewezen aan de bedrijfsklasse Vervoer en opslag. Uitgaven aan brandstof (auto, motor, bromfiets, camper etc) komen echter terecht in de detailhandel. Bestedingen aan “recreatie” worden toegekend aan de bedrijfsklasse Cultuur, sport & recreatie, evenals de jaarlijkse kosten voor Boot op vaste ligplaats. Gas/water/elektra valt onder de bedrijfsklasse energievoorziening, internet/ telefonie wordt toegewezen aan de bedrijfsklasse informatie en communicatie en tot slot wordt verzekeringen toegekend aan financiële dienstverlening. Bestedingen in de detailhandel mogen niet volledig worden toegewezen aan de economie van Nederland en aan provincies, omdat slechts een beperkt deel van deze producten daadwerkelijk in Nederland en de provincies geproduceerd is. Dit deel wordt toegewezen aan de sector Industrie. Vervolgens worden marges van bestedingen in de detailhandel toegewezen aan de sectoren handel en vervoer. Na deze correcties kunnen consumentenbestedingen als input worden ingevoerd in het model.

Tabel 7.12 Economische impact van vaste gasten voor Nederland

Totale bestedingen van vaste gasten Nederland:

Gecorrigeerde bestedingen = Input

Toegevoegde waarde

Werkgelegenheid (aantal banen)

€ 2.257.619.000 A Landbouw, bosbouw en visserij

€ 11.134.000

B Delfstoffenwinning

€ 15.453.000

C Industrie

€ 279.567.000

€ 121.964.000

1.289

D Energievoorziening

€ 83.919.000

€ 51.357.000

191

E Waterbedrijven en afvalbeheer

€ 3.723.000

F Bouwnijverheid

€ 11.384.000

136

G Handel

€ 97.638.000

1.693

H Vervoer en opslag

€ 19.825.000

261

I Horeca

€ 825.983.000

€ 388.853.000

14.134

J Informatie en communicatie

€ 14.212.000

€ 34.495.000

294

K Financiële dienstverlening

€ 152.600.000

€ 148.678.000

763

L Verhuur en handel van onroerend goed M Zakelijke dienstverlening

€ 24.388.000

€ 122.368.000

2.082

N Openbaar bestuur en overheidsdiensten O Onderwijs

€ 5.599.000

€ 6.106.000

105

P Gezondheids- en welzijnszorg

€ 2.105.000

€ 260.584.000

€ 166.301.000

1.873

€ 5.799.000

209

Marges

€ 95.356.000

Totaal

€ 1.712.222.000

€ 1.237.171.000

23.300

Q Cultuur, sport en recreatie R Overige dienstverlening

Voor de gecorrigeerde bestedingen dragen verschillende sectoren bij aan het uiteindelijke product of dienst. Deze bijdrage is niet altijd direct, sectoren kunnen ook indirect werken aan deze productie. In 2014 leverde de ongeveer 2,2 miljard euro bestedingen ruim 1,2 miljard toegevoegde waarde (productie minus inkoop en belastingen) voor Nederland op. Wat goed is voor ruim 23.000 banen.

In Gelderland besteedde de vaste gast ruim 303 miljoen euro in de regio. Dit leidde tot ruim 100 miljoen euro aan toegevoegde waarde. Uiteindelijk betekent dit ongeveer 2.800 banen. De vaste gast in Overijssel besteedde ruim 158 miljoen euro per jaar in de regio. Dit betekent ruim 1.300 banen. In Zeeland gaven de vaste gasten ongeveer 126 miljoen euro uit. Tabel 7.13 Economische impact van vaste gasten voor Gelderland

Totale bestedingen van vaste gasten in Gelderland:

Gecorrigeerde bestedingen = Input

Toegevoegde waarde

Werkgelegenheid (aantal banen)

€ 303.588.000 A Landbouw, bosbouw en visserij

€ 385.000

B Delfstoffenwinning

€ 201.000

€ 6.102.000

€ 4.806.000

D Energievoorziening

€ 934.000

E Waterbedrijven en afvalbeheer

€ 165.000

F Bouwnijverheid

€ 413.000

G Handel

€ 6.348.000

110

H Vervoer en opslag

€ 788.000

€ 135.685.000

€ 63.301.000

2.301

J Informatie en communicatie

€ 847.000

K Financiële dienstverlening

€ 1.552.000

L Verhuur en handel van onroerend goed M Zakelijke dienstverlening

€ 1.599.000

€ 5.969.000

102

N Openbaar bestuur en overheidsdiensten O Onderwijs

€ 307.000

€ 331.000

P Gezondheids- en welzijnszorg

€ 133.000

€ 28.976.000

€ 17.407.000

196

€ 463.000

Marges

€ 15.081.000

Totaal

€ 185.844.000

€ 105.948.000

2.800

C Industrie

I Horeca

Q Cultuur, sport en recreatie R Overige dienstverlening

Tabel 7.12 Economische impact van vaste gasten voor Overijssel

Totale bestedingen van vaste gasten in Overijjsel:

Gecorrigeerde bestedingen = Input

Toegevoegde waarde

Werkgelegenheid (aantal banen)

€ 158.346.000 A Landbouw, bosbouw en visserij

€ 130.000

B Delfstoffenwinning

€ 3.182.000

€ 2.466.000

D Energievoorziening

E Waterbedrijven en afvalbeheer

F Bouwnijverheid

€ 210.000

G Handel

€ 2.357.000

H Vervoer en opslag

€ 340.000

€ 63.870.000

€ 29.781.000

1.082

J Informatie en communicatie

€ 358.000

K Financiële dienstverlening

€ 533.000

L Verhuur en handel van onroerend goed M Zakelijke dienstverlening

€ 607.000

€ 2.547.000

N Openbaar bestuur en overheidsdiensten O Onderwijs

€ 121.000

€ 215.000

P Gezondheids- en welzijnszorg

€ 61.000

€ 22.206.000

€ 13.017.000

147

€ 152.000

Marges

€ 7.865.000

Totaal

€ 97.122.000

€ 52.895.000

1.400

C Industrie

I Horeca

Q Cultuur, sport en recreatie R Overige dienstverlening

Tabel 7.14 Economische impact van vaste gasten voor Zeeland

Totale bestedingen van vaste gasten in Zeeland: € 215.542.000

Gecorrigeerde bestedingen = Input

A Landbouw, bosbouw en visserij

Toegevoegde waarde

Werkgelegenheid (aantal banen)

€ 330.000

B Delfstoffenwinning C Industrie

€ 4.593.000

€ 3.000 € 2.134.000

0 23

D Energievoorziening

€ 632.000

E Waterbedrijven en afvalbeheer

€ 31.000

F Bouwnijverheid

€ 147.000

G Handel

€ 3.499.000

H Vervoer en opslag

€ 524.000

€ 86.359.000

€ 40.240.000

1.456

J Informatie en communicatie

€ 196.000

K Financiële dienstverlening

€ 137.000

L Verhuur en handel van onroerend goed M Zakelijke dienstverlening

€ 455.000

€ 1.283.000

N Openbaar bestuur en overheidsdiensten O Onderwijs

€ 60.000

€ 100.000

P Gezondheids- en welzijnszorg

€ 30.000

€ 25.762.000

€ 14.490.000

€ 170.000

242 5

Marges

€ 11.352.000

Totaal

€ 128.066.000

€ 64.461.000

1.800

I Horeca

Q Cultuur, sport en recreatie R Overige dienstverlening

Resumé   

De ruim 1 miljoen vaste gasten besteden jaarlijks ongeveer 2,2 miljard euro. Deze uitgaven maken dat er ruim 23.000 banen gerelateerd zijn aan de markt van de vaste gast. In de provincies Gelderland, Overijssel en Zeeland besteden de vaste gasten respectievelijk ongeveer 303, 158 en 215 miljoen euro. De vaste gast is goed voor bijna 3000 banen in Gelderland. Voor de provincies Overijssel en Zeeland zijn dit ongeveer 1400 en 1800 banen.

Tabel 7.15 uitkomsten I/O Model Nederland, Gelderland, Overijssel, Zeeland

2014

Bestedingen

Toegevoegde waarde

Aantal banen

Nederland

€ 2.257.619.000

€ 1.237.171.000

23.000

Gelderland

€ 303.588.000

€ 105.948.000

2.800

Overijssel

€ 158.346.000

€ 52.895.000

1.400

Zeeland

€ 215.542.000

€ 64.461.000

1.800

8 Topiclist interviews - Toekomst van de vaste gast Achtergrond- doel Vaste gasten zijn de trouwste gasten van een regio: zij hebben er namelijk voor gekozen hun vakantieaccommodatie voor lange tijd in een regio te plaatsen. De locatie van een tweede woning, het plekje voor de stacaravan, de ligplaats van de boot of het veldje voor een seizoensplaats: ze zijn allemaal zorgvuldig uitgezocht als dé plek waar deze gast veel van zijn vrije tijd gaat doorbrengen. In 2013 waren er 872.000 Nederlanders met een eigen vakantieverblijf in Nederland. Het gaat dus om heel veel mensen! En dan hebben we het nog niet over vaste gasten uit het buitenland, denk bijvoorbeeld aan de vele Duitsers met een eigen accommodatie aan de kust of in watersportregio’s. Toch weten we als branche maar weinig van deze gast. Wie is de vaste gast? Wie zijn wij CELTH (een initiatief van hogescholen NHTV, HZ en Stenden) heeft als doel om samen met het werkveldpartijen kennis te ontwikkelen, om zo invulling te geven aan belangrijke vraagstukken in het domein van leisure, toerisme en hospitality. CELTH voert in dit onderzoek uit voor marktpartijen NBTC Holland Marketing, Kennispunt Oost, de provincies Zeeland en Gelderland en brancheorganisaties Recron en Hiswa.

Uitleg -

Duur van het gesprek (maximaal 1-1,5 uur) Vragen of het gesprek opgenomen mag worden Citaten worden gebruikt maar geanonimiseerd Interviews dienen als input voor vragenlijst en rapport Eventuele digitale foto’s van accommodatie.. Mogelijkheid geven voor deelnemer om vragen te stellen

Topics Algemeen Datum: Naam: Leeftijd: Locatie van verblijf: Verblijfsaccommodatie type: Aantal jaren in bezit: Hoeveel mensen maken gebruik van de accommodatie:

PERSOON / BEZIT  Levensfase? Omschrijving huidige fase. Werk?  Omschrijving van de huidige woonomstandigheden (flat, tuin,  vrijstaand, ruimte, stad, platteland, koop of huurwoning?)  Hoe lang heeft men de verblijfsaccommodatie in het bezit? Beschrijving van setting, omgeving van accommodatie (o.a. natuurlijke omgeving, park, complex etc.)  Hoe bent u in bezit van de accommodatie gekomen?  (eigen aankoop, via vorige generatie? huis van partner? etc)  Afstand tot vrijetijdbestedingsmogelijkheden primaire woning? Tweede woning? MOTIVATIE  Wat is uw initiële reden geweest om aan een 2e acco te beginnen?  Wat zijn de motieven van de gast om in een eigen accommodatie op vakantie te gaan? Oorspronkelijke reden, nog steeds dezelfde reden?  Wat belemmert u om niet naar uw tweede acco te gaan?  Om welke reden(en) zou u uw tweede acco van de hand doen?  Om welke reden heeft u juist deze plek gekozen voor uw secundaire verblijf? GEDRAG  Voelt het tweede huis echt als 2e thuis? Welke inspanning heeft u verricht om er uw huis van te maken?  Heeft u een maximale reistijd in uw keuze van bestemming meegenomen?  Hoeveel tijd besteedt u aan onderhoud van de accommodatie?  Hoeveel geld besteedt u gemiddeld op jaarbasis aan de accommodatie?  Welk deel van het besteedbaar inkomen wordt besteed aan de accommodatie?  Hoe lang moet u reizen naar uw tweede bestemming?  Tegen welk

onderdeel van een bezoek aan uw tweede acco ziet u het meest op? (reis, schoonmaak, inpakken, afzeggen sociale verplichtingen primaire woning)  Voor welk jaargetijde heeft een voorkeur bij uw bezoek aan de 2e acco? Waarom?  Heeft u veel contact met andere tweede woning bezitters? Tijdens verblijf? Anderszins? Zoekt u hen op? Waarom? Behoefte?  Hoe zien uw vakanties eruit? Besteedt u alle tijd in 2e acco?

WAARDERING / GEVOEL  (1E ACCO) o Wat waardeert u het meest aan uw primaire woning? o Wat waardeert u het meest aan uw primaire woonomgeving? o Wat mist u het meest in uw primaire woning? (woning/voorzieningenniveau omgeving)  (2E ACCO) o Wat waardeert u het meest aan de secundaire woning? o Wat waardeert u het meest aan de secundaire woonomgeving / kampeerterrein? (belang van bepaalde voorzieningen (accommodatie en park/complex) o Wat mist u het meest in uw secundaire woning?  Is met de jaren de waardering voor uw tweede woning / woonomgeving veranderd?  Wat betekent het huis voor u? (emotie achterhalen, intentie, gevoel, beleving).

Anekdote/herinnering? Kunt u in een aantal woorden weergeven welk gevoel domineert bij verblijf in de 2e woning in vergelijking met de primaire woning?  Voelt u zich toerist als u in uw tweede woning verblijft? Waarom? Als geen toerist > hoe dan wel?  Wat is uw mening over het beleid dat gevoerd wordt mbt het terrein waarop uw tweede acco staat / ligt? Worden uw belangen behartigd? ACTIVITEITEN / GEBRUIK  Frequentie? Hoe gebruikt men de accommodatie? Hoe lang blijft u gemiddeld?  Wie gebruiken allemaal de accommodatie?  Wat voor activiteiten onderneemt men tijdens het verblijf? (lokaal, regionaal etc)  Hoe ziet een gemiddelde dag eruit in uw tweede accommodatie?  Wordt uw tweede accommodatie gebruikt voor de verhuur? Waarom wel/niet?  Heeft u inspraak in de keuze van de huurders (intermediair)? Wilt u dat? Waarom belangrijk?  Werkt u wel eens vanuit uw tweede woning?  Customer journey- wanneer , wie en hoe (lang) bepaalt men om naar vakantieverblijf te gaan. BEHOEFTEN  In welke behoefte voorziet de accommodatie?  Compenseert u met tweede accommodatie de primaire woonomstandigheden? Welke omstandigheden compenseert u?  Wat mist u nog in uw 2e woning? Wat zou u nog graag willen veranderen? TOEKOMSTPLANNEN  Hoe verwacht de vaste gast zijn vakanties in de toekomst door te brengen? Redenen voor verandering. (financiële drempels, betere kwaliteit/voorzieningen etc)

9 Vragenlijst enquête In de onderstaande vragenlijst staan de vragen die gesteld zijn aan de vaste gast. Wel zijn sommige vragen voor bepaalde type accommodatie, met name voor bootbezitters op een vaste ligplaats in een jachthaven, anders geformuleerd. De vragen die betrekking hebben op de BSR-leefstijlen staan niet in onderstaande vragenlijst, maar zijn wel opgenomen de verstuurde vragenlijst. 1. o o o o o o

Welk type accommodatie heeft u? Een stacaravan of chalet op een camping Een caravan, vouwwagen of tent op een seizoensplaats op een camping Een tweede woning, op een vakantiepark Een tweede woning, niet op een vakantiepark Een boot op een vaste ligplaats in een jachthaven Geen

o o o o o o o o o o o o

Waar staat uw verblijfsaccommodatie? (Naam vakantiepark, plaats of dichtstbijzijnde plaats) Friesland, namelijk: Groningen, namelijk: Noord-Holland, namelijk: Flevoland, namelijk: Drenthe, namelijk: Overijssel, namelijk: Utrecht, namelijk: Zuid-Holland, namelijk: Gelderland, namelijk: Zeeland, namelijk: Noord-Brabant, namelijk: Limburg, namelijk:

o o o o

Hoe lang moet u vanuit huis reizen naar uw verblijfsaccommodatie? Minder dan een half uur Half uur - 1 uur 1 uur - 2 uur Langer dan 2 uur

4. Kunt u aangeven welke omgevingskenmerken van toepassing zijn op uw huidige verblijfsaccommodatie? (meerdere antwoorden mogelijk) o Het strand bevindt zich op korte loop- of fietsafstand van de verblijfsaccommodatie o De verblijfsaccommodatie bevindt zich in een bosrijke omgeving o De verblijfsaccommodatie bevindt zich aan of dichtbij (open) water o De verblijfsaccommodatie ligt in een polderlandschap o De verblijfsaccommodatie ligt in of nabij een historische stad(je) of dorp o De verblijfsaccommodatie bevindt zich in de buurt van een jachthaven o De verblijfsaccommodatie bevindt zich dicht bij winkels voor dagelijkse voorzieningen o In de de buurt van de verblijfsaccommodatie bevinden zich één of meerdere toeristische attracties (zoals pretparken of musea) 5.

Hoe lang heeft u deze accommodatie? Graag het aantal jaren noemen.

Motivatie De volgende vragen gaan over waarom u hebt gekozen voor uw verblijfsaccommodatie. 6. Waarom heeft u gekozen voor een vaste plek voor uw verblijfsaccommodatie? (Meerdere antwoorden mogelijk) o Een plaats om te ontspannen o Een plaats om te ontsnappen aan de dagelijkse routine o Een plaats om meer tijd (quality time) door te brengen met familie en vrienden o Om de kinderen meer vrijheid en ruimte te geven o Ik ben van plan om in deze regio mijn pensioen door te brengen o Investering o Anders, namelijk: 7. Hoe belangrijk waren de verblijfsaccommodatie? Zeer onbelangrijk

aspecten

Onbelangrijk

bij

Neutraal

keuze van uw

Belangrijk

Zeer Belangrijk

Nabijheid kust Nabijheid natuur Mooie uitstraling van woonomgeving in de regio Aanbod winkels voor dagelijkse boodschappen Aanbod winkels (o.a. kleding etc) Aanbod cafés/restaurants Beschikbaarheid sportfaciliteiten Nabijheid jachthaven Sociale contacten in de regio Ik heb in het verleden in de regio gewoond of vakantie gevierd Bereikbaarheid vanuit eerste woning Betaalbaarheid van tweede woning

Tevredenheid De volgende vragen gaan over uw tevredenheid ten aanzien van de verblijfsaccommodatie.

huidige

N.v.t.

8. Hoe tevreden bent u over onderstaande aspecten in de omgeving van uw verblijfsaccommodatie en hoe belangrijk vindt u deze? Tevreden

Belang

Natuur Stad en dorpje Winkelaanbod (dagelijkse boodschappen) Winkelaanbod (o.a. kleding) Restaurants, (eet)cafés : Tevredenheid Dagattracties (o.a. musea en pretparken) Evenementen; festival, braderië Openbaar vervoer : Tevredenheid Wandelroutes / mogelijkheden Fietsroutes / mogelijkheden (Water) sportmogelijkheden Zwemmogelijkheden Vaarwegen/ mogelijkheden Nabijheid van jachthavens/ ligplaatsen Bediening (openingstijden) sluizen/ bruggen

9. Hoe tevreden bent u over onderstaande aspecten op het park waar uw verblijfsaccommodatie gevestigd is, en hoe belangrijk vindt u deze? Tevreden Belang Rust / ruimte Sanitair Winkels Recreatie (o.a. activiteiten) Horeca Gas / water / licht Wi-Fi Prijs van lig-/ seizoens- of jaarplaats Personeel Grootte van de lig-/ standplaats Winterstalling Mogelijkheden om de boot te water te laten (kraan/helling)

10.

Wat mist u nog in de omgeving van uw verblijfsaccommodatie?

11.

Wat mist u nog op het park van uw verblijfsaccommodatie?

Gebruik De volgende vragen gaan over uw gebruik van de verblijfsaccommodatie. 12. Hoe vaak bent u in 2014 in uw accommodatie geweest? Wilt u dit aangeven voor de verschillende verblijfsduren? Nederlands

4 keer minder

5 tot 9 keer

10 tot 14 keer

15 tot 19 keer

20 keer of meer

NVT

Totaal

1 dag 2 - 4 dagen 5 - 8 dagen 9 dagen of meer

13. Wie maakt er, behalve u, zelfstandig gebruik van uw verblijfsaccommodatie? (Meerdere antwoorden mogelijk) o Kinderen o Kleinkinderen o Vrienden/kennissen o Huurders o Anders, namelijk: 14.

Indien u de verblijfsaccommodatie wel eens verhuurt, hoe heeft u dit dan geregeld? De verblijfsaccommodatie is in eigen beheer en wordt door uzelf verhuurd De verblijfsaccommodatie wordt beheerd en verhuurd door de parkexploitant De verblijfsaccommodatie wordt op afstand beheerd en verhuurd door een externe organisatie o N.v.t. o Anders, namelijk: o o o

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=RotterdamRaad&id=d2e4edcb-1fcf-4c69-8dce-b8522dc89246