[25bb003737] Bijlage 1 behorende bij 25bb003736 over VCP

Verkeerscirculatieplan Rotterdam

Foto: Eric Fecken

Op weg naar een bereikbaar en veilig Rotterdam in 2030

Voorwoord Rotterdam groeit en ontwikkelt zich in hoog tempo. Steeds meer mensen wonen, werken en bezoeken onze stad. Dat is een mooie ontwikkeling, maar brengt ook uitdagingen met zich mee, zeker als het gaat om mobiliteit en verkeersveiligheid. De ruimte in onze stad is schaars en moet goed worden verdeeld. We willen dat Rotterdam bereikbaar blijft, maar ook veilig en leefbaar. Dat betekent dat we zorgvuldig moeten afwegen hoe we de beschikbare ruimte inzetten: voor verkeer, maar ook voor wonen, werken, groen en verblijven. Het Verkeerscirculatieplan (VCP) omvat een pakket aan circulatiemaatregelen dat zorgt voor een efficiënter gebruik van het wegennet in onze binnenstad en de omringende wijken. Kort gezegd gaan we daarmee de doorstroming verbeteren. 24% van het verkeer in het VCP-gebied is doorgaand verkeer. Dit verkeer heeft geen directe herkomst of bestemming in het gebied en doorkruist de binnenstad alsof het een ringweg is. Met deze maatregelen begeleiden we doorgaand verkeer zo snel mogelijk onze stad uit. Verkeer dat hier niets te zoeken heeft, rijdt voortaan niet dóór, maar óm onze wijken heen, over onze hoofdwegen en naar de Ring. Onze woonwijken worden hierdoor rustiger en daarmee veiliger, gezonder en aantrekkelijker. Tegelijkertijd houden we de stad goed bereikbaar en creëren we meer ruimte voor fietsers, voetgangers en groen. Deze keuzes maken we niet zomaar.

Ze zijn gebaseerd op onderzoek, op de ontwikkelingen in de stad en op gesprekken met bewoners, ondernemers en andere betrokkenen. Hun inbreng heeft geholpen om tot een evenwichtig plan te komen, waarin bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid samenkomen. Met dit VCP zetten we een belangrijke stap naar een toekomstbestendige stad waarin iedereen zich vlot en veilig kan verplaatsen. Een stad die prettig blijft om te wonen, te werken en te verblijven. Pascal Lansink-Bastemeijer Wethouder Handhaving, Buitenruimte & Mobiliteit

2

Verkeerscirculatieplan Rotterdam

Foto: Bart Hoogveld

Colofon Opgesteld door: Gemeente Rotterdam Vormgeving en opmaak: Opschudders Publicatiedatum: Mei 2025 Voor meer informatie: www.rotterdam.nl/verkeerscirculatieplan

3

Verkeerscirculatieplan Rotterdam

Foto: Gemeente Rotterdam

Inhoudsopgave

Foto: Gemeente Rotterdam

4

Verkeerscirculatieplan Rotterdam

1.

Inleiding

5

2.

Doelen en opgaven

8

3.

Verkeerscirculatieplan Rotterdam

10

4.

Een bereikbaar en veilig Rotterdam

17

5.

Verkeerscirculatieplan in het centrum

27

6.

Verkeerscirculatieplan in West

35

7.

Verkeerscirculatieplan in Noord

44

8.

Verkeerscirculatieplan in Oost

51

9.

Uitvoeringsagenda

57

1. Inleiding Rotterdam groeit! Er wonen en werken steeds meer mensen en ook het aantal bezoekers neemt toe. We investeren daarom in ruimte voor meer woningen, meer werkplekken en prettige (groene) plekken om te verblijven. Maar, waar men wil zijn, moet men ook zien te komen. De groei van de stad zorgt voor een toename van het aantal verkeersbewegingen, terwijl de ruimte daarvoor juist beperkt is. Met drukker wordende straten daalt de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid en het leefplezier in Rotterdam. Als we nu niets doen, doet deze groei ons pijn. Of je nu te voet, op de fiets, met het openbaar vervoer (OV) of met de auto komt, de stad moet nu en in de toekomst bereikbaar blijven. Dat kan alleen als we slim omgaan met de beschikbare ruimte en de wijze waarop we ons verplaatsen door de stad. Met het verkeerscirculatieplan (VCP) wordt hier invulling aan gegeven. 25 maatregelen moeten de stad bereikbaar houden en positief bijdragen aan de (ervaren) verkeersveiligheid en aan prettiger wonen, werken en verblijven.

5

Naar verwachting groeit het inwonersaantal van Rotterdam tussen 2020 en 2030 met 9% en het aantal arbeidsplaatsen met 7%. Ook het toerisme blijft toenemen. De verwachting is dat de stad, ook na 2030, verder zal blijven groeien. Daarmee is de verwachting dat het totaal aantal verplaatsingen in de binnenstad tussen 2020 en 2030 met circa 15% toeneemt. Het aantal autoverplaatsingen groeit met 11%, het aantal OV-verplaatsingen met 14% en het aantal fietsverplaatsingen met 18%. Het wordt dus simpelweg drukker op straat. Met als gevolg dat de verkeersveiligheid afneemt. Uit de cijfers blijkt dat vooral de kwetsbare verkeersdeelnemers - voetgangers, fietsers, e-bikers, bromfietsers, motorrijders - daarvan het slachtoffer zijn. Het afgelopen jaar is het aantal gewonden in het verkeer met 6% gestegen, van 1.713 gewonden in 2023 naar 1.814 gewonden in 2024.

Dit zijn wegen waar ook veel voetgangers en fietsers zijn, en waar kinderen op straat spelen. Voor het behoud van een bereikbare, veilige en aantrekkelijke stad is het nodig om in de wijken in te zetten op prettige loop- en fietsroutes, waarbij ruimte blijft voor auto’s met een bestemming in de wijk.

Als we nu niets doen, en ons op de huidige manier blijven verplaatsen, verslechtert de situatie. De bereikbaarheid, verkeersveiligheid en aantrekkelijkheid nemen dan af. De toename in het aantal verkeersbewegingen is nu al terug te zien in hoe men zich verplaatst door de stad. Automobilisten maken graag gebruik van de wegen door de wijken, zonder dat zij daar een bestemming hebben.

Met de maatregelen in het VCP leiden we doorgaand autoverkeer (verkeer dat niet in de wijk hoeft te zijn) primair over de hoofdwegen in de stad en de Rijkswegen rondom de stad, zonder dat dit ten koste gaat van de bereikbaarheid. Deze wegen zijn ingericht op grote hoeveelheden autoverkeer. Wel zijn op een aantal van deze hoofdwegen maatregelen nodig om de toename

Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 1. Inleiding

Ook de hoofdstructuur zal de komende jaren steeds meer moeite krijgen met het verwerken van het groeiende aantal verkeersbewegingen. Dat heeft gevolgen voor de bereikbaarheid, de betrouwbaarheid van de reistijden in de stad, en niet in de laatste plaats voor de economie.

van verkeer beter te kunnen verwerken, bijvoorbeeld door het weghalen van kruisende bewegingen. In de wijken worden maatregelen getroffen om doorgaand verkeer te ontmoedigen, zonder daarbij in te leveren op de bereikbaarheid voor bestemmingsverkeer.

Rotterdam groeit!

Daarom doen we wél iets. We grijpen in. Ruimte om meer infrastructuur te bouwen is er niet. Dus moeten we ons op een efficiëntere manier gaan verplaatsen.

Belangrijkste veranderingen

Figuur 1: Groei van inwoners en arbeidsplaatsen

Een VCP voor het centrum en de omliggende woonbuurten

Totstandkoming

Dit VCP richt zich op het centrum en de woonbuurten daaromheen. In deze gebieden bevinden zich veel locaties die om aandacht vragen, omdat ze verkeersonveilig zijn. Tegelijkertijd zijn hier de ambities met betrekking tot woningbouw, kantoren en buitenruimte, zoals beschreven in de Omgevingsvisie “De Veranderstad”, hoog. De maatregelen die in dit VCP beschreven worden, geven ruimte om die plannen en ambities te verwezenlijken. Ze scheppen de voorwaarden voor een ‘goede groei’ van het centrum en de omliggende buurten. Daarbij ligt prioriteit op het bereikbaar houden van winkels, kantoren, voorzieningen en parkeergarages.

Aan dit VCP is met grote zorgvuldigheid gewerkt. De opgaven in het gebied zijn uitgebreid onderzocht en geanalyseerd. Samen met de stad zijn de knelpunten en vervolgens de mogelijke oplossingen onder de loep genomen. Verschillende belanghebbenden, zoals wijkraadsleden, bewoners, ondernemers (verenigd in Bedrijfsinvesteringszones) en (grote) instituten/organisaties, hebben in drie participatiefasen hun mening en visie gegeven over de verschillende opgaven en conceptplannen. Op basis van alle verzamelde input is het plan aangescherpt en uitgebouwd tot het definitieve VCP. Een samenvatting van het uitgebreide participatieproces is te vinden in bijlage 1 - 'Verslag Participatie'.

Wat er gebeurt als we niet ingrijpen?

Een bereikbaar, veilig en aantrekkelijk Rotterdam

Figuur 3: Kiezen voor een bereikbaar, veilig en aantrekkelijk Rotterdam

Trend aantal verkeersgewonden per jaar Gemeente Rotterdam Bron: ViaStat

120

Figuur 2: Het VCP-gebied

100

80

60

2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024

Figuur 4: Ontwikkeling van het aantal verkeersgewonden per jaar

6

Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 1. Inleiding

Figuur 5: De ruimtevraag voor mobiliteit neemt toe

Verkeerscirculatieplan

Aanpak 30km/u

30

Plan Toekomstvast Tramnet P+R Strategie

Verlenging A13/16

A16

Stadsprojecten, zoals het Hofplein

Figuur 6: Het VCP in samenhang met andere projecten

7

Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 1. Inleiding

Samenhang Het succes van het VCP staat niet op zichzelf, en is het meest effectief in samenhang met de uitvoering van aansluitend beleid op het gebied van mobiliteit. Denk aan de invoering van 30 km/uur op 115 straten en de aanpak van de dertig meest verkeersonveilige locaties in de stad, die een belangrijke bijdrage leveren aan de verkeersveiligheid en de doorstroming. Ook de P+R-strategie draagt bij, door automobilisten te stimuleren hun auto aan de rand van de stad te parkeren en met het openbaar vervoer verder te reizen. Daarbij komt het Plan Toekomstvast Tramnet (PTT), dat gericht is op het verhogen van de snelheid van de trams die de wijken met het centrum verbinden, om het reizen per tram aantrekkelijker te maken. Ook wordt de frequentie van de metro verhoogd. Stuk voor stuk maatregelen die de bereikbaarheid en de doorstroming van het verkeer verbeteren en bijdragen aan een veiligere en een aantrekkelijkere stad. Op verschillende locaties in de stad, zoals op de kruising Rodenrijselaan-Rodenrijsestraat, worden (buiten dit VCP om) nu al circulatiemaatregelen genomen die doorgaand verkeer door de wijken tegengaan en meer ruimte geven aan fietsers en voetgangers.

Het VCP is bekeken in samenhang met alle bovengenoemde maatregelen, maar ook met andere grote projecten zoals het Hofplein en de A16 Rotterdam.

Leeswijzer Na de inleiding in het huidige hoofdstuk begint het VCP met de uiteenzetting van de doelen en opgaven in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 wordt uitgelegd wat het VCP voor 2030 inhoudt. In hoofdstuk 4 wordt geschetst hoe het VCP bijdraagt aan de centraal gestelde doelen en wat op hoofdlijnen de effecten van het maatregelenpakket zijn. In de hoofdstukken 5 tot en met 8 worden de maatregelen en de effecten per gebied gedetailleerder toegelicht. Tot slot wordt in hoofdstuk 9 de Uitvoeringsagenda voor de VCPmaatregelen weergegeven.

Bijlagen Voor meer achtergrondinformatie verwijzen we naar de volgende bijlagen: ƒ Bijlage 1 – Verslag Participatie ƒ Bijlage 2 – Uitwerking Verkeersfilters ƒ Bijlage 3 – Toelichting en Samenvatting Effectstudies

2. Doelen en opgaven Om de bereikbaarheid, doorstroming, veiligheid en aantrekkelijkheid van Rotterdam te verbeteren, is het noodzakelijk dat we ingrijpen. Op verschillende plekken in de stad zullen we de ruimte simpelweg anders moeten verdelen. Het VCP is geen doel op zich, maar een middel om de gestelde doelen te bereiken.

De 25 maatregelen die we invoeren, hangen samen met drie urgente opgaven waar de stad Rotterdam voor staat:

8

Bereikbaarheid en doorstroming

Veiligheid en aantrekkelijkheid

Ruimte maken voor o.a. bouwen en groen

Rotterdam moet bereikbaar blijven voor iedereen: voor bewoners, bezoekers, ondernemers en hun werknemers. Verschillende manieren van vervoer moeten de ruimte krijgen. Goede verbindingen voor de auto tussen delen van de stad, met een goede doorstroming en betrouwbare reistijden zijn essentieel. Mensen die afhankelijk zijn van de auto moeten hun werk, de winkel of de dokter kunnen bereiken. Voor al het autoverkeer en logistiek verkeer zijn duidelijke routes belangrijk. Fietsers en voetgangers moeten zich comfortabel kunnen verplaatsen. OV-reizigers moeten kunnen rekenen op een vlotte reis. En nood- en hulpdiensten moeten snel van A naar B kunnen komen.

Het gaat niet goed met de (ervaren) verkeersveiligheid in Rotterdam. Dat blijkt uit ongevallengegevens en feedback van Rotterdammers. Na jaren van verbetering is er sinds 2020 een stijging te zien in het aantal verkeersongevallen. In 2024 waren er 1.814 verkeersgewonden in Rotterdam. Wanneer woonbuurten autoluwer worden gemaakt, ontstaan veiligere routes voor lopen en fietsen en minder conflicten met het autoverkeer. Dit heeft een positief effect op de verkeersveiligheid. Ook de luchtkwaliteit verbetert.

Er is in Rotterdam veel vraag naar ruimte om te groeien. Voor groen, voor water, voor woningen, voorzieningen en werk. Dat vraagt om het anders verdelen van schaarse ruimte. Door de verkeerscirculatie aan te passen, kunnen we de druk op de wegen in de wijken verminderen en zo ruimte creëren voor bijvoorbeeld het toevoegen van groen.

Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 2. Doelen en opgaven

Opgavelocaties inzichtelijk Op een aantal locaties komen meerdere opgaven samen. Deze opgaven gaan onder meer over verkeersveiligheid, doorstroming, ruimtegebruik, aantrekkelijkheid van winkelstraten en vergroening. Dit blijkt uit verschillende databronnen en uit kennis die is opgehaald uit de gebieden en gesprekken met Rotterdammers. Op deze locaties is verandering het hardst nodig. De kaart op de volgende pagina geeft die locaties weer.

Opgavenkaart

Figuur 7: Opgavenkaart

9

Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 2. Doelen en opgaven

3. Verkeerscirculatieplan Rotterdam Het VCP gaat uit van de bestaande stad, waarin elke wijk een eigen, herkenbare identiteit heeft. Het gekozen maatregelenpakket sluit daarop aan. De maatregelen zijn met grote zorg gekozen en worden genomen op plaatsen waar dat het meest logisch en effectief is.

Het VCP-gebied is op te delen in vier deelgebieden: Centrum, West, Noord en Oost. Elk deelgebied vormt een samenhangend geheel van wijken en buurten, met eigen voorzieningen. In deze deelgebieden bevinden zich infrastructurele netwerken, zoals wegen en fietspaden, maar ook kenmerkende groene en blauwe netwerken. Denk aan lange lanen en singels met veel groen en water, zoals de Heemraadssingel, de Westersingel en de Noordsingel. Al deze netwerken zijn van groot belang voor de mensen die in Rotterdam wonen, werken of verblijven, maar ook voor de dieren en de bodem- en waterkwaliteit van de stad.

Bereikbaarheidsprincipes

Figuur 8: Vanaf links boven met de klok mee: autoluwer gebied (schematisch) bestaand uit gebieden Centrum, West, Noord en Oost; Groen-blauwe en infranetwerken als structurerende elementen; Veiligheid en aantrekkelijkheid in woonbuurten centraal; Alle locaties blijven bereikbaar met vervoerswijze naar keuze

10 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 3. Verkeerscirculatieplan Rotterdam

Het VCP is erop gericht het autoverkeer dat niet in de wijken hoeft te zijn, een andere route te geven via de hoofdwegen om de wijken heen. Deze wegen zijn ingericht op grotere hoeveelheden autoverkeer. Op enkele van deze hoofdwegen nemen we maatregelen om de toename van het verkeer beter te kunnen verwerken, bijvoorbeeld door het weghalen van kruisende bewegingen. De circulatiemaatregelen in de wijken zorgen ervoor dat doorgaand autoverkeer niet langer door de wijken rijdt, waardoor er veilige en aantrekkelijke plekken ontstaan om te verblijven, te lopen en te fietsen.

Door de maatregelen kunnen auto’s die wél een bestemming in het gebied hebben, OV-reizigers, fietsers en voetgangers zich makkelijker en sneller door de buurt bewegen. Op dit moment zijn er in Rotterdam tal van groene singels en voetgangersroutes die door drukke wegen doorkruist worden. Juist op deze locaties worden de meeste circulatiemaatregelen getroffen. Dit zijn tevens logische en herkenbare plekken voor de buurt. Hiermee verbeteren en versterken we de groen-blauwe structuren in deze wijken waardoor de aantrekkelijkheid en leefkwaliteit stijgt. Zoals gezegd blijven de wijken voor de auto bereikbaar, zij het via een andere route. Bewoners horen hun huis te kunnen bereiken, werknemers hun werk en logistiek verkeer moet de winkels kunnen bevoorraden. Figuur 9, op de volgende pagina, geeft de gewenste verkeerstructuur in het VCP-gebied weer, inclusief groen-blauwe structuren, zoals groenstroken, singels, parken en pleinen.

Structuurkaart Legenda

Figuur 9: Structuur van het VCP-gebied, met verbindende infrastructurele, groene en blauwe structuren

11 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 3. Verkeerscirculatieplan Rotterdam

De stad beter bereikbaar, veiliger en aantrekkelijker Door het VCP blijven alle locaties in de stad ook in de toekomst bereikbaar, ook met de auto. Zo kunnen mensen die afhankelijk zijn van de auto, zich in en door de stad blijven verplaatsen. Dat vereist soms een andere route. Middels duidelijke routing en tijdelijke bewegwijzering helpen we weggebruikers de eerste maanden bij het vinden en volgen van nieuwe routes naar bijvoorbeeld huis, werk, winkel of restaurant. Ook hulpdiensten moeten hun bestemmingen snel kunnen blijven bereiken. Omdat er met het VCP minder verkeer door de wijken gaat, krijgen zij hier meer ruimte. Voertuigen van de politie, brandweer, ambulance en andere door de minister aangewezen (hulpverlenings) diensten zijn wettelijk vrijgesteld van bepaalde verkeersregels als zij een dringende taak uitvoeren en bepaalde optische en geluidssignalen voeren. Een belangrijk uitgangspunt is dat de wijken onderling goed verbonden blijven. Voorzieningen en maat-

Foto: Gemeente Rotterdam

12 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 3. Verkeerscirculatieplan Rotterdam

schappelijke functies blijven goed bereikbaar en voor voetgangers en fietsers ontstaan doorlopende, veilige routes binnen de wijk en naar nabijgelegen (groenblauwe) gebieden. Daarmee wordt het aantrekkelijker om op deze manier door de stad te reizen. Voetgangers kunnen zich verplaatsen via aangename looproutes die goed met elkaar zijn verbonden. Daar waar de verkeersdrukte afneemt, wordt oversteken veiliger. Ook fietsers krijgen meer ruimte. Zowel in de wijken, waar het een stuk rustiger wordt, als op de meeste hoofdfietsroutes. Voor het OV ontstaan er mogelijkheden om te versnellen. Op een straat waar minder autoverkeer is, kan een tram of bus immers sneller naar de volgende halte rijden. De betere doorstroming, maar ook de verbeterde aansluitingen op P+R-voorzieningen en het regionale OV, maken het comfortabeler, efficiënter en dus aantrekkelijker om met het OV door de stad te reizen. Het autoverkeer maakt gebruik van duidelijke en herkenbare hoofdroutes. Deze routes zijn ook voor logistiek verkeer, zoals vrachtwagens, te gebruiken.

Samenhangend pakket van 25 verkeerscirculatiemaatregelen In totaal omvat dit VCP 25 maatregelen die de verkeerscirculatie in de stad aanpassen, zie figuur 10 op de volgende pagina. De maatregelen zijn enerzijds gericht op het verbeteren van de doorstroming op de hoofdroutes en anderzijds op het autoluwer maken van de straten in de wijken. Al deze maatregelen samen vormen één samenhangend pakket dat de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid en de aantrekkelijkheid van de stad verbetert. Een maatregel heeft vaak effect op een gebied dat groter is dan alleen de directe omgeving. Daarom is niet op iedere locatie een maatregel nodig om opgaven aan te pakken.

Overzichtskaart circulatiemaatregelen

Figuur 10: Overzichtskaart circulatiemaatregelen

13 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 3. Verkeerscirculatieplan Rotterdam

Soorten circulatiemaatregelen Er zijn vier soorten maatregelen: ƒ Het invoeren van eenrichtingsverkeer

ƒ Het aanpassen van een kruispunt

ƒ Het toepassen van een verkeersfilter

ƒ Het aanpassen van een weginrichting

Bereikbaarheid en doorstroming

Voornaamste effecten Eenrichtingsverkeer Het instellen van eenrichtingsverkeer voor gemotoriseerd verkeer.

Verkeersfilter Het regelen van toegang voor verschillende modaliteiten.

Aanpassing kruispunt Het kruispunt krijgt meer of minder rijrichtingen.

Andere weginrichting De ruimte wordt efficiënter ingedeeld, meer passend bij de omgeving (bijvoorbeeld door aanpassing van het aantal rijstroken voor autoverkeer).

Veiligheid en aantrekkelijkheid

Ruimte maken voor o.a. bouwen en groen

Bereikbaarheid, routes en kruispunten worden minder complex. Autoverkeer kan nog steeds overal komen, soms via andere routes.

Oversteken wordt overzichtelijker en veiliger voor voetgangers en fietsers.

Er ontstaat meer ruimte voor openbaar vervoer, fietsers, voetgangers, groen, terrassen en ondernemers.

Routes worden eenduidiger. In de wijken ontstaat een betrouwbaarder netwerk voor bestemmingsverkeer.

Het verkeersbeeld in de wijken wordt rustiger en de straten daarmee veiliger en aantrekkelijker, doordat doorgaand (auto) verkeer via de hoofdroutes rijdt.

In de directe omgeving ontstaat meer ruimte voor andere vervoerswijzen en (beleving van) groen t.b.v. het opvangen van water en tegengaan van hittestress.

Verkeersstromen worden eenvoudiger. Doorstroming verbetert door vermindering kruisende bewegingen.

Oversteekbaarheid wordt vereenvoudigd. Kruispunten worden overzichtelijker en veiliger.

Er ontstaat ruimte voor onder andere extra groen.

Er komt ruimte beschikbaar, aansluitend op de vraag, voor betere doorstroming van bijvoorbeeld fietsers en openbaar vervoer.

Oversteekbewegingen worden korter en veiliger.

Er ontstaat ruimte voor onder andere extra groen.

14 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 3. Verkeerscirculatieplan Rotterdam

Vier maatregelen in Noord ‘onder voorbehoud’ Van de 25 maatregelen zijn de vier verkeersfilters in Noord nog onder voorbehoud. Hier is voor gekozen omdat de opgaven in dit gebied groot zijn en de netwerkstructuur kwetsbaar. De opening van de verlengde A16 zal invloed hebben op de hoeveelheid en de samenstelling van het verkeer in dit gebied. We wachten het effect hiervan eerst af. In hoofdstuk 7 wordt deze keuze verder toegelicht. Een verkeersfilter is een relatief nieuw type maatregel in Rotterdam. Hieronder volgt daarom een nadere toelichting op het verkeersfilter.

Verkeersfilters Om doorgaand verkeer in de wijken te verminderen, worden op vijf locaties verkeersfilters geïntroduceerd. Mogelijk komen er op termijn in Noord nog vier bij. Een verkeersfilter is een maatregel waarbij een stuk weg alleen toegankelijk is voor bepaalde groepen weggebruikers. De verkeersfilters worden zoveel mogelijk toegepast in de wijken, ter hoogte van lanen en singels met veel groen en water, en niet op de hoofdwegen. Auto’s gaan andere routes rijden, via de bredere wegen om een wijk heen. Hierdoor worden buurten veiliger, comfortabeler en aantrekkelijker voor andere weggebruikers en bewoners. Er zijn veel steden waar verkeersfilters succesvol zijn toegepast. Van de ervaringen van deze steden kunnen we in Rotterdam veel leren. Die lessen zijn meegenomen in dit VCP voor Rotterdam. Verkeersfilters verschijnen in verschillende vormen. De verkeersfilters in Rotterdam zullen technisch en juridisch zo eenduidig mogelijk worden vormgegeven. De exacte inrichting kan wel verschillen per filterlocatie en hangt af van de situatie en de opgaven in het betreffende gebied.

15 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 3. Verkeerscirculatieplan Rotterdam

Foto: Irene Hoekstra

Doelgroepen Verkeersfilters richten zich voornamelijk op het omleiden van gemotoriseerd verkeer. Voor gemotoriseerd verkeer zal een streng toegangsbeleid gelden. Alle locaties blijven bereikbaar, al is dat soms via een andere route. Er worden zo min mogelijk uitzonderingen gemaakt. Het positieve effect van de verkeersfilters op de verkeersveiligheid en leefbaarheid in de wijken neemt immers af naarmate meer doelgroepen toegang hebben. Daarnaast leidt het toestaan van uitzonderingen ertoe dat het onduidelijker wordt wie wel of niet door mag. In veel gevallen is dan een gewone rijbaan nodig, waardoor de vormgeving van de verkeersfilters ingewikkelder wordt. Dit kan leiden tot onnodig veel overtredingen,

Altijd en overal toegang

en daarmee tot een gebrek aan draagvlak voor de verkeersfilters. Voetgangers, fietsers, snorfietsers, bromfietsers en LEV’s (Licht Elektrische Voertuigen, zoals elektrisch aangedreven bakfietsen) kunnen altijd en overal door de verkeersfilters heen. Hetzelfde geldt voor nood- en hulpdiensten, veegwagens, strooiwagens en boa’s. Openbaar vervoer (tram en bus) krijgt alleen voor de verkeersfilters op hun route een uitzondering. Hoog of lang vrachtverkeer krijgt alleen doorgang bij die verkeersfilters waar de keermogelijkheden beperkt zijn of waar op de alternatieve routes sprake is van een hoogtebeperking of te krappe bochten.

Nood- en hulpdiensten, boa's, veeg- en strooiwagens, voetgangers, fietsers, snorfietsers, bromfietsers, brommobielen en LEV’s

Hoge noodzaak

Altijd en overal toegang

Uitzondering onder voorwaarden Openbaar vervoer, bergers

Toegangsbeleid

Geen toegang, tenzij

Hoge en lange vrachtauto’s

Geen toegang

Overige motorvoertuigen

Lage noodzaak Geen toegang

Figuur 11: Schema toegangsbeleid verkeersfilters

Vormgeving Voor alle weggebruikers moet direct duidelijk zijn of ze wel of niet gebruik mogen maken van een weg. Uit ervaringen uit eigen stad en andere steden blijkt dat het plaatsen van verkeersborden meestal niet voldoende is om te voorkomen dat mensen ‘per ongeluk’ toch door het filter rijden. Om misverstanden te voorkomen, is ook een duidelijke weginrichting wenselijk. In Rotterdam gaat de voorkeur uit naar verkeersfilters met automatische handhaving (ANPR), in combinatie met een herkenbare weginrichting. Per locatie wordt bekeken of aanvullende fysieke maatregelen wenselijk zijn. Er is niet gekozen voor vaste fysieke maatregelen (bussluis, palen), persoonlijke handhaving (door politie, boa's of verkeersregelaars) of beweegbare barrières (slagbomen,

pollers) vanwege het gebrek aan flexibiliteit, hoge kosten en/of gevoeligheid voor storingen. In het geval van werkzaamheden of incidenten op omliggende wegen, kan het wenselijk zijn om een bepaalde filter tijdelijk open te kunnen stellen voor groepen verkeersdeelnemers die in de reguliere situatie geen toegang hebben. Hier wordt bij de verdere uitwerking van de verkeersfilters rekening mee gehouden. Het is wenselijk om op de filterlocaties buitenruimtekwaliteit toe te voegen, zoals gras, bomen of wandelpaden, ter versterking van de groen-blauwe structuur in de wijk.

In bijlage 2 - ‘Uitwerking verkeersfilters’ wordt een verder toelichting gegeven op de verkeersfilters en de keuzes die we maken ten aanzien van de groepen verkeersdeelnemers die door de verkeersfilters heen mogen rijden, de manier waarop de verkeersfilters worden vormgegeven en de handhaving.

16 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 3. Verkeerscirculatieplan Rotterdam

Figuur 12: Impressie van mogelijke vormgeving verkeersfilters. Boven: huidige situatie Meent. Beneden: mogelijke toekomstige inrichting.

4. Een bereikbaar en veilig Rotterdam Een aantrekkelijke stad. Minder autoverkeer in woonbuurten. Verbeterde doorstroming op de hoofdstructuur. Meer ruimte voor fietsers en voetgangers. Fijne wijken om in te wonen. Dat is wat we graag willen voor Rotterdam. De groei van de stad zorgt echter voor uitdagingen. Mede daarom is dit VCP ontwikkeld. Het VCP is een plan met 25 samenhangende circulatiemaatregelen, die ervoor zorgen dat Rotterdam aantrekkelijker en verkeersveiliger wordt, alle bestemmingen goed bereikbaar blijven en er ruimte ontstaat voor meer groen en ontwikkelingen, ondanks de enorme groei die de stad doormaakt. Dit hoofdstuk laat de effecten op hoofdlijnen van het maatregelenpakket zien. In bijlage 3 – ‘Toelichting en Samenvatting Effectstudies’, zijn de uitgangspunten, methodes en belangrijkste resultaten per effectstudie samengevat.

Effectenkaart VCP

17 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 4. Een bereikbaar en veilig Rotterdam

Figuur 13: Effectenkaart totaal (doorstroming, verkeersveiligheid, lucht en geluid)

Het VCP heeft als doel positief bij te dragen aan ‘een veilig en bereikbaar Rotterdam’. Op veel plekken zorgen de maatregelen voor een positieve ontwikkeling. De stad wordt, vooral in de wijken, leefbaarder en aantrekkelijker, terwijl alle locaties goed bereikbaar blijven. Het VCP zorgt er niet voor dat er minder auto’s door de stad gaan rijden, wel dat ze andere routes gaan rijden. Met name het doorgaand verkeer, zonder herkomst of bestemming in het VCP-gebied, verschuift vanuit de wijken naar de stedelijke hoofdroutes. Verkeer dat niet uit Rotterdam

Foto: David Rozing

18 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 4. Een bereikbaar en veilig Rotterdam

afkomstig is of er naartoe reist, verschuift van de stedelijke hoofdroutes naar de Ring en de rijkswegen rondom de stad. Momenteel is 24% van al het verkeer in het VCP-gebied nog doorgaand verkeer. Door met name dit verkeer te verschuiven ontstaat in de stad meer ruimte voor bestemmingsverkeer. Het maatregelenpakket heeft positieve effecten op de bereikbaarheid van de stad en doorstroming van het verkeer en een positieve impact op de verkeersveiligheid,

economie, luchtkwaliteit en geluidsbelasting. Deze verbeteringen treden met name op wijkniveau op. Op enkele locaties langs de hoofdstructuur ontstaan aandachtspunten op het gebied van verkeersveiligheid, de uitstoot van emissies of geluid. Waar nodig en mogelijk worden flankerende maatregelen genomen om deze effecten tegen te gaan. Zowel de positieve als eventuele negatieve effecten worden per deelgebied besproken in de volgende hoofdstukken.

Verkeersstromen Alle locaties in de stad blijven bereikbaar met de auto, maar niet altijd via elke route. Dat routes veranderen, betekent niet dat mensen de auto vaker zullen laten staan. De auto blijft in de meeste gevallen aantrekkelijk. Er wordt dan ook geen grootschalige verschuiving van de auto naar de fiets of het OV verwacht met de maatregelen uit het VCP. Wel zijn er routes waarop het autoverkeer lokaal afneemt en waar het aantrekkelijker wordt om te lopen, te fietsen of met het OV te reizen. Het aantal verplaatsingen per auto van en naar het VCP-gebied zal gelijk blijven, maar het aantal gereden kilometers binnen het VCP-gebied neemt met 5,5% af. In het impactgebied (rondom het VCP-gebied) blijft het aantal gereden kilometers constant. Op de Ring zullen juist 1,1% meer kilometers worden afgelegd. De Ring kan dit opvangen, omdat door de nieuwe snelwegverbinding tussen de A13 en A16 meer capaciteit ontstaat. Netto blijft het aantal gereden kilometers (op de Ring, binnen het impactgebied en binnen het VCP-gebied) gelijk.

Figuur 14: Aantal autoritten binnen het VCP-gebied blijft gelijk, routes en daardoor de gereden hoeveelheid kilometers veranderen

19 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 4. Een bereikbaar en veilig Rotterdam

Door de veranderende routes, verandert ook de samenstelling van het verkeer in het VCP-gebied. Momenteel is 24% van het verkeer binnen het VCP-gebied doorgaand. Het gaat hier om verkeer zonder herkomst- en bestemming in het VCP-gebied. De maatregelen zorgen ervoor dat dit verkeer niet langer door de wijken zal rijden, maar via de hoofdstructuur naar de Ring geleid worden, waardoor in de wijken ruimte ontstaat voor bestemmingsverkeer. Omdat het op de hoofdstructuur drukker wordt, worden op wegen en kruisingen waar dit nodig is maatregelen genomen die de capaciteit vergroten en de doorstroming verbeteren. Zo wordt op sommige kruispunten het aantal kruisende bewegingen verminderd, zoals bij de Lage Erfbrug en op het Eendrachtsplein. Andere kruisingen, zoals de kruising van de Abram van Rijckevorselweg met de Honingerdijk en het Oostplein, worden versimpeld om de doorstroming te verbeteren.

Figuur 15: Illustratie van het verschuifeffect van doorgaand verkeer

De verschuiving zorgt ervoor dat bestemmingsverkeer dat in het VCP-gebied moet zijn, meer ruimte krijgt. Zéker in de wijken zal die verandering goed te merken zijn. Omdat daar geen doorgaand autoverkeer meer komt, wordt het er rustiger en wordt lopen en fietsen aantrekkelijker. Ook het OV profiteert van de betere doorstroming. Door de veranderingen in de routes verandert ook de verkeersdrukte op de straten en bij de kruisingen. De hoofdstructuurwegen krijgen over het algemeen meer verkeer te verwerken, terwijl het verkeer in de wijken afneemt. Omdat er minder verkeer door de wijken rijdt, neemt ook de hoeveelheid kruisend verkeer op de hoofdstructuur af, wat gunstig is voor de doorstroming.

Effectenkaart Verkeersstromen

20 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 4. Een bereikbaar en veilig Rotterdam

Figuur 16: Verandering van het aantal motorvoertuigen per dag in 2030 met VCP ten opzichte van 2030 zonder VCP

Doorstroming & bereikbaarheid Een goede doorstroming en bereikbaarheid zijn van groot belang voor de stad. Als onderdeel van het VCP nemen we dan ook niet alleen maatregelen in de wijken, maar ook op de hoofdstructuur. Door extra capaciteit toe te voegen, is de hoofdstructuur in staat om meer verkeer te verwerken. Kruispunten zijn het maatgevende onderdeel in de doorstroming, want hier ontmoeten en kruisen verschillende verkeersstromen elkaar. Omdat zowel de routes van het verkeer als de samenstelling zullen veranderen, worden de verkeerslichtenregelingen geoptimaliseerd en afgestemd op basis van het nieuwe verkeersaanbod. Goede doorstroming op de stedelijke hoofdstructuur is hierbij het uitgangspunt. Een voorbeeld van een route waar de verkeerslichtenregelingen op deze manier worden aangepast, is de route Aelbrechtskade-Rochussenstraat-Blaak. Op een aantal belangrijke kruispunten die momenteel een aandachtspunt vormen omdat er in de spits wachtrijen ontstaan, verbetert de doorstroming. Deze kruispunten zullen straks beter functioneren omdat er, als gevolg van de maatregelen, minder (kruisend) verkeer overheen zal rijden. Dit geldt bijvoorbeeld voor het kruispunt Bergweg-Gordelweg waar de hoeveelheid kruisend verkeer afneemt (vanaf de Bergweg en de Straatweg) waardoor de toename van verkeer op de Gordelweg goed verwerkt kan worden en het huidige aandachtspunt komt te vervallen.

Effectenkaart Doorstroming & bereikbaarheid

Op een aantal cruciale kruispunten op de stedelijke hoofdstructuur wordt capaciteit toegevoegd. Bijvoorbeeld door kruisende bewegingen (die veel capaciteit vragen) niet meer mogelijk te maken. Veelal zijn dit kruisingen waar als gevolg van de maatregelen verkeersstromen veranderen en bepaalde richtingen minder gebruikt zullen worden. Door deze weg te halen verbetert de doorstroming op deze kruispunten en zijn zij in staat om de toename aan verkeer te verwerken. Dit is bijvoorbeeld het geval op de kruispunten Eendrachtsplein en Mathenesserlaan-Rochussenstraat.

21 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 4. Een bereikbaar en veilig Rotterdam

Figuur 17: Effectenkaart doorstroming kruispunten

Aan de andere kant zijn er ook een aantal kruispunten die meer verkeer krijgen te verwerken en waar, op de drukke momenten van de dag, wachtrijvorming kan gaan ontstaan. Dit geldt bijvoorbeeld voor de kruispunten Stadhoudersweg-Statenweg, 's-GravendijkwalRochussenstraat en het Droogleever Fortuynplein. Vooruitlopend op het VCP zullen deze kruispunten, dankzij de verlengde A16 en de aanpak van de hoogtemeldingen, al beter gaan doorstromen. Hierdoor zullen er - ondanks de toename van verkeer - geen knelpunten ontstaan. Op een aantal locaties ontstaan aandachtspunten die te maken hebben met het doseren van verkeer. Het gaat dan om het Aelbrechtsplein en de kruisingen SpaansewegHorvathweg en Abraham van Stolkweg-Stadhoudersweg. Deze kruispunten kunnen meer verkeer verwerken dan nodig is voor een goede doorstroming. Om sluipverkeer tegen te gaan en een constante doorstroming te bieden is het belangrijk het verkeer op deze punten gereguleerd door te laten. De VCP-maatregelen voegen capaciteit toe. Daardoor blijft de doorstroming op de stedelijke hoofdstructuur voldoende om de groei van het verkeer en de afwikkeling op kruispunten binnen acceptabele waarden te houden. Er ontstaan dan ook geen knelpunten in de doorstroming. Wel zijn er een aantal factoren buiten het VCP om, die invloed hebben op de doorstroming, waarvan het wenselijk is dat deze aangepakt en/of gemonitord worden.

Zo is belangrijk dat het aantal hoogtemeldingen bij de Maastunnel wordt teruggebracht. Maatregelen hiervoor zijn inmiddels ingezet en laten een positief effect zien. Daarnaast is aanpassing van het kruispunt Nieuwe Boezemstraat-Boezemlaan nodig om een doorstromingsknelpunt aan te pakken dat ontstaat als gevolg van het verleggen van de Bosdreef. Om de duur van mogelijke verstoringen als gevolg van autopechgevallen zo kort mogelijk te houden, is het

22 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 4. Een bereikbaar en veilig Rotterdam

wenselijk het Incident Management uit te breiden. Dit betekent dat wanneer een voertuig stil komt te staan door een defect of ongeval, bergingsbedrijven de weg weer snel vrij maken.

projecten gewerkt aan het oplossen van deze oorzaken om de reistijden betrouwbaarder te maken.

Reistijden De routes in de stad gaan veranderen, daardoor nemen de reistijden voor automobilisten beperkt toe op de drukste momenten van de dag. De extra tijd die nodig is om van A naar B te komen, blijft op de piekmomenten beperkt tot slechts enkele minuten. In de avondspits krijgen automobilisten op de korte verplaatsingen (<5 km) te maken met een reistijdtoename van gemiddeld 6%. Dat klinkt veel, maar betekent in de praktijk een extra reistijd van enkele minuten. In de ochtendspits is de toename minder groot. De rest van de dag en ’s avonds is er nauwelijks effect merkbaar, doordat het dan minder druk is op de wegen in Rotterdam. Doordat er minder auto’s door de wijken rijden, krijgen fietsers, voetgangers en het OV meer ruimte. Dat is niet alleen aangenaam, het verkort ook de reistijd voor deze groepen. Op de langere autoritten (>5km), bijvoorbeeld vanaf de zuidoever of vanaf buiten de stad naar binnen en andersom, zijn de effecten op de reistijd beperkt. De reistijd neemt hier met minder dan 1% toe, wat een fractie is van de totale reistijd. Ook zonder VCP-maatregelen zullen weggebruikers de komende jaren steeds meer tijd nodig hebben om in Rotterdam van A naar B te komen. Dat komt door de toename van het aantal inwoners en arbeidsplaatsen in de stad, in combinatie met de beperkte ruimte voor extra verkeer.

Daar komt bij dat werkzaamheden en incidenten regelmatig voor oponthoud zorgen, waardoor reistijden toenemen. Vooruitlopend op het VCP wordt al via diverse

Foto: Joep Boute

Leefbaarheid De veranderende verkeersstromen hebben een overwegend positief effect op de verkeersveiligheid, de luchtkwaliteit en de geluidsbelasting in het VCP-gebied. De maatregelen zijn dan ook van groot belang voor de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de Rotterdamse binnenstad en de wijken eromheen.

Verkeersveiligheid De afgelopen jaren is het aantal ongevallen in Rotterdam jaar na jaar toegenomen. Als we niet ingrijpen zal het nog verder toenemen. Het VCP keert dat tij, door het verkeer van onveilige, naar veilige(re) straten te verschuiven neemt het aantal verwachtte ongevallen af. De stad blijft goed bereikbaar met de auto, iets wat voor veel mensen van groot belang is. Tegelijkertijd wordt er gewerkt aan een veiligere verkeerssituatie door het autoverkeer zoveel mogelijk te geleiden via routes die hier beter op zijn ingericht (de hoofdstructuur). Zo blijft de bereikbaarheid behouden én wordt de verkeersveiligheid vergroot. Op deze hoofdstructuurwegen verplaatsen fietsers zich over fietspaden, gescheiden van het autoverkeer, en zijn de kruispunten veelal voorzien van verkeerslichten en veilige oversteekvoorzieningen voor fietsers en voetgangers.

“Als gevolg van de maatregelen zal het aantal ongevallen in Rotterdam per jaar afnemen met 4 tot maar liefst 7%."

Effectenkaart Verkeersveiligheid

De effecten zijn bijzonder positief. In veel wijken wordt het rustiger en daardoor veiliger. In een aantal straten die nu bekend staan als druk, chaotisch en onveilig, zoals de Bergweg, de Zaagmolenstraat en de Nieuwe Binnenweg, zullen de maatregelen voor een flinke verbetering zorgen. Als gevolg van de maatregelen zal het aantal ongevallen in Rotterdam per jaar afnemen met 4 tot maar liefst 7%. Dat is een forse daling. Op een aantal corridors neemt de

23 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 4. Een bereikbaar en veilig Rotterdam

Figuur 18: Effectenkaart Verkeersveiligheid

verkeersonveiligheid iets toe, als gevolg van een toename van verkeer. Per deelgebied (zie hoofdstukken 5,6,7,8) zijn deze locaties inzichtelijk gemaakt. Indien nodig komen er flankerende maatregelen om de verkeerssituaties hier veiliger te maken.

Luchtkwaliteit De luchtkwaliteit is overal in Rotterdam anders en verschilt van moment tot moment. De haven en de industrie hebben er een belangrijke invloed op, maar ook het verkeer. Ongeveer een kwart van de luchtverontreiniging in Rotterdam wordt veroorzaakt door verkeer. De uitstoot van stikstof en fijnstof blijft onder de huidige normwaarden. Met het VCP is er, op de straten waar maatregelen genomen worden, sprake van een verbetering van de luchtkwaliteit. Daar waar de hoofdstructuur meer autoverkeer te verwerken krijgt, neemt de uitstoot toe, maar blijft binnen de norm. De toename is relatief beperkt. De afname in de wijken is groter dan de toename langs de hoofdstructuur. Omdat het totaal aantal gereden kilometers gelijk blijft, blijft ook de CO₂-uitstoot constant. Wel vindt er in de wijken een verbetering plaats als gevolg van de verschuiving van verkeer.

Effectenkaart luchtkwaliteit Stikstof (dNO2)

Figuur 19: Effectenkaart

24 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 4. Een bereikbaar en veilig Rotterdam

luchtkwaliteit, wegen waar veranderingen optreden als gevolg van de VCP-maatregelen.

Geluid De verandering in de verkeersstromen heeft een positieve verandering in de geluidsbelasting tot gevolg. Op en rondom wegen waar minder verkeer gaat rijden, zal de geluidsbelasting op de gevels van woningen fors afnemen. En andersom: waar het drukker wordt, kan de geluidsbelasting toenemen. De belangrijkste conclusie is dat het VCP de totale geluidsbelasting in Rotterdam zal verlagen. Het aantal mensen dat (ernstig) geluidsoverlast ervaart, zal binnen het VCP-gebied afnemen met 21%. Met name in de (directe) omgeving van de plekken waar maatregelen worden ingevoerd, neemt de geluidbelasting af. In de wijken, waar mensen wonen, en langs andere wegen waar minder verkeer zal rijden, wordt het stiller. Hierdoor zullen veel Rotterdammers in en rondom hun woning meer rust ervaren. Binnen het VCP-gebied daalt het aantal (ernstig) geluidsbelaste woningen met ca. 3.700. De sterkste afnames vinden plaats op de meest ‘lawaaiïge’ locaties. Op de meerderheid van de momenteel ‘lawaaiïge’ straten, zoals de WestKruiskade, de Mathenesserlaan, de Zaagmolenstraat en de Beukelsdijk, wordt de geluidsbelasting lager. Binnen heel de gemeente Rotterdam neemt het aantal geluidgehinderden met circa 3% af. Doordat er veel autoverkeer vanuit de wijken naar de hoofdstructuur verschuift, zal de geluidsbelasting daar op sommige plekken toenemen.

Een aantal gebouwen met een nu al hoge geluidsbelasting krijgen hierdoor te maken met een nog hogere geluidsbelasting. De gemiddelde toename op gebouwen met een reeds hoge geluidsbelasting is gemiddeld 1,5 dB. Bij uitvoering van de maatregelen waarbij wijzigingen aan de infrastructuur plaatsvindt, kan aanvullend akoestisch onderzoek nodig zijn.

Effectenkaart Geluid

Zo krijgen straten als de Schiekade en de Rochussenstraat, die al bekend stonden als ‘lawaaiïg’, er op sommige delen mogelijk meer verkeersvolume bij. Waar dat nodig en mogelijk is, worden daarom flankerende maatregelen getroffen. Denk hierbij aan stil asfalt, lokale snelheidsverlagingen of geluidsisolerende maatregelen aan woningen. Welke maatregelen genomen worden, is afhankelijk van de lokale omstandigheden en de technische staat van de gebouwen. Tegelijkertijd zijn er ook hoogbelaste gebouwen die juist een afname van geluidsbelasting zullen kennen en daardoor niet meer hoogbelast zullen zijn.

"Het aantal mensen dat (ernstig) geluidsoverlast ervaart, zal binnen het VCP-gebied afnemen met 21%."

25 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 4. Een bereikbaar en veilig Rotterdam

Figuur 20: Effectenkaart geluidsbelasting, gebouwen waar veranderingen optreden als gevolg van de VCP-maatregelen

Het VCP draagt in algemene zin bij aan een vermindering van de geluidsbelasting. Dit heeft een positief effect op de gezondheid van de Rotterdammers. Door een stillere leefomgeving te creëren, ervaren mensen minder stress, slapen ze beter en verbeteren concentratie en algemeen welzijn. Dit draagt bij aan een hogere levenskwaliteit en een gezondere samenleving.

Economische effecten Graag zien we dat Rotterdam nog aantrekkelijker wordt voor bewoners, bezoekers en werkenden in de stad. Ook een goed ondernemersklimaat is belangrijk. Van steden als Den Haag, Arnhem en Tilburg is geleerd dat veranderingen in de routes voor autoverkeer nieuwe economische kansen kunnen bieden, en daarmee ook een positief effect kunnen hebben op de omzetten van de detailhandel. Voor wie met de auto naar de binnenstad van Rotterdam reist, zal de reistijd iets toenemen door de VCPmaatregelen. Voor bezoekers van buiten Rotterdam zal dit geen problemen opleveren, omdat de extra reistijd slechts een klein deel van de totale reistijd betreft. En de groep die in Rotterdam woont en de auto pakt om de binnenstad te bezoeken, is relatief klein. De overgrote meerderheid reist te voet, met de fiets en met het OV naar het winkelgebied. Voor hen wordt een bezoek aan de binnenstad aantrekkelijker, omdat de VCPmaatregelen voor een beter verblijfsklimaat zorgen en het aantrekkelijker maken om te lopen en te fietsen.

10% de autobereikbaarheid als maatgevend motief voor een bezoek. Ook zij vinden de kwaliteit en de omvang van het winkelaanbod belangrijker, evenals de bereikbaarheid per OV en fiets. De VCP-maatregelen hebben per saldo een positief effect op de omzetten van de detailhandel in de binnenstad en de omliggende gebieden. De impuls die de verblijfsruimte in het VCP-gebied krijgt en de ruimte die er ontstaat voor voetgangers en fietsers, zullen ervoor zorgen dat de omzetten zullen stijgen. De negatieve effecten als gevolg van de langere reistijden wegen daar niet tegenop. Per saldo zal de omzet met 2,2% stijgen. Niet alleen winkeliers, maar ook horeca en culturele instellingen zullen profiteren, omdat bezoekers langer zullen verblijven.

ƒ Per saldo positief: - Afname door deels langere reistijden autoverkeer ++ Toename door verbetering verblijfsklimaat

Omzetgroei als gevolg van groei inwoners en arbeidsplaatsen

€1.400.000.000

30%

€1.200.000.000

+12,8%

23,3%

+2,2% 25,5%

25%

+10,5%

€1.000.000.000

20% €800.000.000 15%

Van de inwoners noemt slechts 6% de bereikbaarheid per auto als belangrijkste motief om het winkelgebied te bezoeken. Het winkelaanbod, de kwaliteit ervan en de bereikbaarheid per OV, fiets en te voet vinden ze veel belangrijker, zo geven ze aan.

€600.000.000

Van de bezoekers van buiten de stad pakt 43% meestal de auto om naar Rotterdam te komen. Daarvan noemt

€0

26 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 4. Een bereikbaar en veilig Rotterdam

De groei van het aantal inwoners, zowel in de stad als in de regio, heeft een grote, positieve invloed op de omzetten van de detailhandel. Naar verwachting is het effect hiervan een factor 10 groter dan het effect van de circulatiemaatregelen. Als de bevolking minder hard groeit, dan zal de omzet ook minder hard groeien. Gezien de complexiteit in de woningbouw op dit moment zou de bevolkingsgroei minder snel kunnen toenemen. De uiteindelijke toename is, naast de groei van het inwonersaantal, van nog veel meer factoren afhankelijk. Ook het type detailhandel en de locatie maakt veel uit. Zo is de reistijd die mensen bereid zijn te nemen voor dagelijkse boodschappen anders dan voor recreatief winkelen. Een toename van omzet leidt overigens niet altijd tot meer winstgevendheid voor ondernemers. Dit is sterk afhankelijk van de bedrijfskosten en inflatie.

10,5%

10%

€400.000.000 5%

€200.000.000 0% Situatie 2020

0% Situatie 2025

Figuur 21: Omzetontwikkelingen en effecten van het VCP

Omzet referentie (2030)

Omzet verkeerscirculatiepplan (2030)

5. Verkeerscirculatieplan in het centrum Het centrum is anders dan alle andere gebieden in de stad. Het is hoogstedelijk en divers, met veel winkels, horeca, belangrijke kantorenlocaties en andere voorzieningen. Ook komen er steeds meer woningen bij. Veel mensen starten of eindigen hun reis dan ook in het centrum. Voor een goede verbinding met de regio zijn de invalswegen, de bezoekersparkeergarages en OV-knooppunten Rotterdam Centraal, station Blaak en knooppunt Beurs erg belangrijk.

Veilige en aantrekkelijke woonbuurten In het centrum is het vaak op veel plaatsen druk. Door de grote hoeveelheid weggebruikers en verkeersstromen kunnen onoverzichtelijke verkeerssituaties ontstaan, met een onveilig gevoel tot gevolg. Veelgenoemde locaties zijn het Stationsplein, de Meent en de Westersingel. Ook de Schiedamse Vest, de Coolsingel, de WestKruiskade en het Vasteland zijn opgavenlocaties. Er is behoefte aan meer ruimte op straat voor verschillende vervoersmiddelen. Oversteken moet voor voetgangers en fietsers veiliger en makkelijker worden. Tegelijkertijd moet het centrum bereikbaar blijven voor bezoekers die met de auto komen, net als de parkeervoorzieningen. Heldere routes dragen daaraan bij.

Het toekomstbeeld van mobiliteit in het centrum Tal van ontwikkelingen in het centrum zorgen voor een veranderend toekomstbeeld. Denk aan grootschalige ruimtelijke ontwikkelingen, aan grote transformatieprojecten als Hofplein en Pompenburg, maar ook aan trends in modaliteit. Zo kiezen meer mensen voor andere modaliteiten om zich door het centrum van Rotterdam te bewegen. Voor de fors toenemende hoeveelheid fietsers in de stad biedt het fietsnetwerk een aantrekkelijke route naar het centrum.

27 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 5. Verkeerscirculatieplan in het centrum

De ruime fietspaden op de Coolsingel, de BlaakWestblaak, het Weena, de Westzeedijk en de Boompjes zijn belangrijke routes door het centrumgebied. Er zijn regionale OV-verbindingen en snelle verbindingen met P+R-terreinen aan de rand en buiten de stad. De metrolijnen verbinden de verschillende delen van de stad en het centrum en gaan in de toekomst vaker rijden. Deze worden ondersteund door tramlijnen, die door het Plan Toekomstvast Tramnet frequenter gaan rijden, en busverbindingen. Automobilisten rijden via heldere routes over de hoofdstructuur naar de parkeervoorzieningen in het centrum. Ook logistieke bewegingen vinden zo hun weg van en naar de binnenstad.

blijft goed bereikbaar met de auto. Autoverkeer dat in het centrum moet zijn, rijdt via een duidelijke routing van en naar parkeervoorzieningen. Vanuit iedere windrichting kan een parkeervoorziening worden bereikt. Dit voorkomt dat parkeerverkeer elkaar hindert. Vanaf pagina 29 lichten we elke maatregel toe.

Verkeerscirculatiemaatregelen en voornaamste effecten In het centrumgebied worden negen maatregelen uitgevoerd, die met elkaar en met lopende projecten samenhangen. Deze maatregelen zorgen voor een paar belangrijke veranderingen: minder doorgaand autoverkeer in het centrum en verbeterde routes naar parkeervoorzieningen. Autoverkeer zonder bestemming in het centrum gaat via andere routes rijden. Hierdoor neemt de verkeersdrukte af op de straten die daar niet op zijn ingericht en ontstaat er meer ruimte voor fietsers en voetgangers. Dit heeft een positief effect op het verblijfsklimaat en de verkeersveiligheid. Straten worden overzichtelijker en oversteken eenvoudiger. Het centrum

Foto: Gemeente Rotterdam

Overzichtskaart circulatiemaatregelen in Centrum

8

9 1

3

2 7 6

4

5

Figuur 22: Overzichtskaart circulatiemaatregelen

28 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 5. Verkeerscirculatieplan in het centrum

Overzicht maatregelen 1. Meent

4. Eendrachtsplein – Westblaak

Verkeersfilter

Aanpassing kruising

Asociaal verkeersgedrag maakt dat veel stadsbewoners de Meent als erg verkeersonveilig ervaren. Door een verkeersfilter aan te brengen ter hoogte van de Delftsevaart wordt doorgaand (show)verkeer geweerd. Hierdoor zal de verkeersdrukte en daarmee de overlast in het gebied fors afnemen. Parkeergarages, winkels en woningen blijven goed bereikbaar. Er is eerder met deze maatregel geëxperimenteerd. De positieve effecten die deze weekendzomerafsluitingen hebben laten zien, gaven aanleiding voor permanente invoering.

Op de route Rochussenstraat-Westblaak rijdt veel autoverkeer van en naar het centrum. De afslaande bewegingen op het kruispunt Eendrachtsplein-Westblaak staan een goede doorstroming op deze hoofdstructuurroute in de weg. Daarom wordt de kruising zo aangepast dat links afslaan - zowel van oost naar zuid als van west naar noord - niet meer mogelijk is. Autoverkeer dat vanaf de Westersingel of de Eendrachtsweg komt aangereden, kan alleen rechtsaf slaan. Door deze maatregel neemt de capaciteit van de kruising toe. Bij de inrichting wordt rekening gehouden met tijdelijke openstelling van bepaalde afslagbewegingen, mocht dat in het geval van omleidingen of evenementen nodig zijn.

2. Aert van Nesstraat Verkeersfilter Op de Lijnbaan, ter hoogte van de Aert van Nesstraat, kruist het winkelend publiek met het autoverkeer. Dit levert ongewenste en verkeersonveilige situaties op. Daarom wordt op de Aert van Nesstraat, ter hoogte van de Lijnbaan, een verkeersfilter aangebracht. Deze filter zorgt ervoor dat winkelend publiek niet meer wordt onderbroken door autoverkeer, maar vrij kan doorlopen. De parkeergarages aan beide kanten van de straat worden beter bereikbaar voor bezoekers die met de auto naar het centrum komen.

3. Karel Doormanstraat Aanpassing weginrichting De Karel Doormanstraat tussen het Schouwburgplein en de Crispijnstraat is nu een eenrichtingsstraat. Ten behoeve van de bereikbaarheid van het Lijnbaankwartier en de parkeergarages in het centrum, en in relatie met het verkeersfilter op de Aert van Nesstraat, wordt de Karel Doormanstraat een tweerichtingsstraat. Er zal voornamelijk bestemmingsverkeer rijden.

29 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 5. Verkeerscirculatieplan in het centrum

Figuur 23. Links: huidige situatie Eendrachtsplein. Rechts: impressie mogelijke toekomstige situatie, waarbij de vrijgekomen ruimte benut wordt voor fietsers en/ of meer ruimte voor groen.

Overzicht maatregelen

5. Schiedamse Vest

8. Weena

Eenrichtingsverkeer

Aanpassing kruising

Langs de Schiedamse Vest bevinden zich diverse scholen en schoolpleinen. De huidige verkeerssituatie is niet veilig genoeg. Daarom wordt hier eenrichtingsverkeer ingevoerd. Kinderen, hun ouders en buurtbewoners kunnen voortaan beter oversteken. De rondom liggende locaties blijven via een duidelijke route met de auto bereikbaar.

Op het Weena, ter hoogte van het Centraal Station, is de verkeerssituatie complex en onveilig. Om de verkeerssituatie te vereenvoudigen, wordt de bovengrondse doorgaande verbinding voor autoverkeer weggehaald. Al het doorgaand verkeer gaat voortaan ondergronds. Hierdoor ontstaat er een mooie entree vanaf Centraal Station naar de stad. Afslaande autobewegingen en de u-turn op het Weena, ter hoogte van de Conradstraat, blijven mogelijk. De Karel Doormanstraat wordt ook bereikbaar via de Weenatunnel. Dit is nu niet het geval. De afslaande weg vanaf het Weena richting het Kruisplein vanuit westelijke richting wordt verlegd, om fietsers de ruimte te geven om het autoverkeer veilig en met voorrang te kunnen kruisen.

6. Glashaven Eenrichtingsverkeer In de omgeving van de Glashaven vinden veel bouwontwikkelingen plaats. Ook wordt er hard gereden door sluipverkeer. Vanuit de buurt ligt er een wens om de stenige buitenruimte te vergroenen. Door eenrichtingsverkeer in zuidelijke richting in te voeren tussen de Blaak en de Scheepmakershaven, slaan we twee vliegen in één klap.

7. Mariniersweg Aanpassing weginrichting De Mariniersweg was in het verleden een belangrijke toegangsweg voor de Willemsbrug. Met de komst van de Erasmusbrug is de functie van de Willemsbrug in het wegennetwerk veranderd. De Mariniersweg is hierdoor veel minder druk geworden. De huidige vier rijstroken zijn daarom niet allemaal meer nodig. Met één rijstrook per richting behoudt de Mariniersweg voldoende capaciteit. Voor fietsers en voetgangers ontstaat een betere verbinding tussen het Hoogkwartier en het Laurenskwartier.

30 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 5. Verkeerscirculatieplan in het centrum

9. Pompenburg - Goudsesingel Aanpassing weginrichting De verkeerssituatie op de route Pompenburg-Goudsesingel wordt als onveilig ervaren. Dit komt onder meer door het groeiende aantal fietsers. Ook sluit de huidige wegcapaciteit voor autoverkeer niet aan bij het nieuwe Hofplein, waardoor samenvoegend verkeer straks flink kan gaan ophopen. Om dat te voorkomen én om de veiligheid voor fietsers te verbeteren, gaan we, zodra het nieuwe Hofplein klaar is, het aantal rijstroken op de route Pompenburg-Goudsesingel terugbrengen van twee rijstroken per richting naar één rijstrook per richting. Hierdoor ontstaat een betere aansluiting op het Hofplein.

Effecten op het verkeer De maatregelen in het centrum zorgen ervoor dat er minder doorgaand verkeer dwars door het centrum gaat rijden. Vooral op de nu nog drukkere wijk- en buurtstraten is dat effect straks goed te merken. Het doorgaande verkeer gaat de hoofdstructuurwegen gebruiken. Daar ontstaat de komende jaren ruimte doordat de hoeveelheid verkeer, voorafgaand op het VCP, op een aantal stedelijke hoofdroutes, zoals de Blaak/Westblaak, de Goudsesingel en Pompenburg, de komende jaren afneemt. Dat komt door andere (stadsbrede) projecten, zoals de Aanpak 30 km/uur en het nieuwe Hofplein. Hierdoor zullen er minder doorgaande autoritten door het centrum van Rotterdam worden gemaakt. Op veel van de opgavenlocaties in het centrum wordt het als gevolg van de circulatiemaatregelen een stuk rustiger. Dat geldt bijvoorbeeld voor het Weena, de WestKruiskade, de Nieuwe Binnenweg, de Westersingel, de Mauritsweg, de Westblaak, de Blaak, de Mariniersweg, de Burgemeester van Walsumweg, de Goudsesingel, Pompenburg, de Jonker Fransstaat, de Meent en de Aert van Nesstraat. De nieuwe hoeveelheden passen bij de ambitie om deze straten aantrekkelijker, veiliger en leefbaarder te maken. De afname van de hoeveelheid autoverkeer creëert ruimte voor fietsers, voetgangers en het OV. Hierdoor neemt het OV-gebruik in het centrum op de oost-west-corridors lokaal toe. Ook fietsen wordt aantrekkelijker.

Vooral in de wijken zal de hoeveelheid fietsverkeer lokaal toenemen.

Foto: Joep Boute

hierdoor meer verkeer verwerken. Dit is bijvoorbeeld van toepassing op de Blaak, de Westblaak, de Westersingel en de Rochussenstraat. Ook de kruising EendrachtspleinWestblaak, dat momenteel een aandachtspunt is, gaat er qua doorstroming op vooruit en vormt daardoor niet langer een aandachtspunt.

Effecten op de doorstroming

De kruisingen Vasteland-Erasmusbrug, VastelandScheepstimmerlaan, West-Kruiskade-’s-Gravendijkwal en het Droogleever Fortuynplein zijn nu vrij druk en blijven druk. Dit zijn aandachtslocaties. Een belangrijke oorzaak van de drukte op deze plekken was het aantal hoogtemeldingen bij de Maastunnel. Er zijn inmiddels maatregelen genomen om het aantal hoogtemeldingen te verminderen. Deze maatregelen laten een positief effect zien. In de wijde omgeving van de tunnel zal de doorstroming verbeteren. Op piekmomenten zal het echter druk blijven op de eerder genoemde kruisingen.

De hoofdstructuur krijgt weliswaar op een aantal locaties meer verkeer te verwerken, maar die toename leidt niet tot knelpunten. Dat komt mede doordat de maatregelen minder afslaande en kruisende bewegingen toelaten. Dat heeft een belangrijk effect: de hoofdstructuur kan

Over het algemeen kun je zeggen dat de hoofdstructuur meer verkeer kan verwerken, doordat het aantal verstoringen verminderd wordt. Als gevolg van minder kruisende bewegingen verbetert de doorstroming op een aantal specifieke locaties.

31 Verkeerscirculatieplan Rotterdam | 5. Verkeerscirculatieplan in het centrum

Effect op reistijden Wie zich te voet, met de fiets of met het OV door het centrum van Rotterdam verplaatst, gaat erop vooruit. Doordat er minder auto’s door de wijken rijden, krijgen voetgangers, fietsers en het OV immers meer ruimte. Dat is niet alleen aangenaam, het verkort ook de reistijd. Voor de auto is dit anders, omdat de routes voor autoverkeer veranderen. Een groot deel van het (doorgaande) autoverkeer zal niet langer dwars door de stad rijden, maar naar de hoofdstructuur verplaatsen. Door dit ‘omrijden’ zullen de reistijden toenemen. Heel concreet gaat het op het drukste moment van de dag (avondspits) om een toename van enkele minuten. Dit is vooral merkbaar op de korte verplaatsingen (<5km) binnen het VCP-gebied. Voor langere ritten (>5km), van en naar het centrum van Rotterdam, is het effect beperkt ten opzichte van de totale reistijd. Gedurende de rest van de dag is de toename in reistijden nog kleiner.