[24bb004807] bijlage 1 behorende bij 24bb004816 over Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas – Beleidsnota

niets te zoeken heeft. In die zin zijn gastvrije havens en buurthavens mooi complementair aan elkaar. In buurthavens is bij uitstek ruimte voor recreatie, publiek toegankelijke voorzieningen, watersport, zwemmen, groen en wonen én voor bruggen.

4. Wateratlas: wat willen we waar?

39

Tijdelijke) publiek toegankelijke voorzieningen In een aantal buurthavens – de Sint Jobshaven, Schiehaven, Schiemondse Haven, Spoorweghaven en Persoonshaven - is er aanleiding om ruimte te bieden aan publiek toegankelijke voorzieningen op het water, varend of drijvend. Dit kan bijvoorbeeld een theaterboot, speelboot, buurthuis, ateliers/ werkplekken/galerie en op sommige locaties een zwembadboot zijn. Publiek toegankelijke voorzieningen die zich goed laten verenigen met rustige woonmilieus, maar waarvoor op het land vaak geen plek meer te

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

vinden is, en die een mooie ‘activering/toe-eigening’ van het water zouden kunnen zijn. Nog interessanter zou het zijn als deze buurtvoorzieningen zich verplaatsen door de stad. Met andere woorden: dat de theaterboot of zwembadboot de ene keer in de Schiehaven ligt, en een volgende keer in de Persoonshaven. Dit kan zelfs een originele en typisch Rotterdamse attractie worden: een vloot van schepen met verschillende wijkondersteunende functies die op verschillende tijdstippen verschillende buurthavens aandoen: een ‘Rotterdamse Armada’.

4. Wateratlas: wat willen we waar?

40

Bruggen In veel buurthavens kan een langzaamverkeersverbinding over het water bijdragen aan de verbinding tussen buurten en soms is het een ontbrekende schakel in het Nieuwe Maasparcours: een aantrekkelijke, continue wandel- en fietsroute die zoveel mogelijk de rivier volgt. Bij bruggen over het water moet altijd aandacht zijn voor nautische veiligheid en de bereikbaarheid (en daarmee bruikbaarheid) van het water achter de brug, maar juist in buurthavens is dit vaak kansrijk. Veel ingewikkelder zijn de bruggen die we willen op plekken waar nog wel veel scheepvaart doorheen moet, zoals de Parkhaven, de ingang van de Leuvehaven en de Maashaven.

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

4. Wateratlas: wat willen we waar?

41

4.6 Themakaart: Verbonden groen

Een aantal havenbekkens van de Nieuwe Maas is bij uitstek geschikt om meer betekenis te krijgen als buurthaven: een openbare ruimte midden in de buurt met een gebruik dat aansluit bij het karakter van de omliggende wijk(en). Dit betekent een minder stedelijk karakter, maar een karakter met lokale betekenis voor de bewoners van de omliggende wijken of buurten. Veel buurthavens functioneren al op die manier, maar een aantal

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

buurthavens, met name in het Lloydkwartier en in de Kop van Feijenoord, is nog bijzonder leeg. Om veiligheidsredenen kan er in havenbekkens méér dan langs de vaarweg. Zeker wanneer de passagiersvaart (de watertaxi daargelaten) hier niets te zoeken heeft. In die zin zijn gastvrije havens en

buurthavens mooi complementair aan elkaar. In buurthavens is bij uitstek ruimte voor recreatie, publiek toegankelijke voorzieningen, watersport, zwemmen, groen en wonen én voor bruggen.

4. Wateratlas: wat willen we waar?

42

Van incident naar samenhangend netwerk De oevers van de binnenstedelijke Nieuwe Maas zijn nog behoorlijk stenig, maar worden elk jaar groener. Op steeds meer plekken realiseren we als stad groene wandelpromenades en parken, groot en klein, aan of op het water. Het streven is om van al die ‘incidenten’ één groot samenhangend groen-blauw netwerk te maken. Met óveral aan de rivier groene en openbare kades van ten minste 15 meter breed waar de voetganger in de hoofdrol is. Op een aantal plekken liggen er kansen om de primaire waterkering als verbindende groene lijn in te zetten. Niet alleen groene routes langs, ook groene routes naar de rivier zijn van belang. Met de kaartlaag Verbonden Groen laten we zien hoe we verder kunnen bouwen aan een aaneengesloten samenhangende groenstructuur naar, langs en soms ook deels in het water als onderdeel van de rivier als bijzondere openbare ruimte. We gaan uit van een gevarieerd samenspel van groene plekken, parken en verbindingen op de kade, op de oever, op het water en onder water. De precieze uitwerking per locatie is een afgewogen keuze, waarbij (cultuur) historische kwaliteiten een belangrijk vertrekpunt zijn en daarnaast onder meer ecologie, nautische en waterkundige aspecten en gebruiksbehoeften worden betrokken.

In het hoogstedelijk landschap zal het accent liggen op rechte kademuren en vergroening op de kade en op enkele plekken drijvend groen, in het rivierenlandschap is de meeste ruimte voor natuurlijke (voor)oevers.

Klimaatadaptatie Het toevoegen van groen bij de rivier levert niet alleen ruimte voor ontmoeting, beweging en verblijf op, het levert ook een bijdrage aan de klimaatadaptieve stad (Rotterdams WeerWoord). De Nieuwe Maas kan op hete zomerdagen voor heel veel Rotterdammers die koele

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

verblijfsplek op loopafstand zijn. Het toevoegen van groen levert ook een extra bijdrage aan het verminderen van hittestress in de stad, met name in de stadwijken. Het Nelson Mandelapark levert een verlaging van de gevoelstemperatuur van meer dan 2 graden Celsius op. Op sommige plekken kan groen in/aan de rivier ook bijdragen aan de waterveiligheid, doordat het als een vooroever functioneert die de primaire

waterkering versterkt. Denk hierbij aan het Nelson Mandelapark. Met de getijdenparken maken we tevens de bewustwording van de dagelijkse dynamiek van het de rivier en de kwetsbaarheid van het buitendijkse gebied groter. Voor een aantal laaggelegen plekken en kaden werken we aan een waterveiligheidsstrategie (bijvoorbeeld door het ophogen van de kades) om de waterveiligheid te vergroten.

4. Wateratlas: wat willen we waar?

43

De rivier als ecologisch systeem De Nieuwe Maas ligt op de overgang van de zee en de rivieren. Door de geleidelijke overgang van zout naar zoet en het getij tweemaal daags is de Nieuwe Maas een gebied waar zich unieke natuurwaarden kunnen ontwikkelen; waar planten en dieren leven die met deze verschillende overgangen om kunnen gaan. Het versterken van de natuurlijke dynamiek van het riviersysteem en het vergroten van de ecologische kwaliteiten is een belangrijke pijler van het rijksbeleid. In het kader van de Programmatische Aanpak Grote Wateren wordt een verkenning uitgevoerd naar de manier waarop de ecologische kwaliteiten van het systeem kunnen worden vergroot . Daarnaast wordt er vanuit de Europese Kaderrichtlijn Water al jaren gewerkt aan het realiseren van natuurvriendelijke oevers en een dynamische (onder-)waternatuur. Denk hierbij aan de natuurvriendelijke oevers in gerealiseerde projecten zoals de Nassauhaven en het Eiland van Brienenoord, maar ook aan de natuurvriendelijke oevers die in het getijdenpark Feyenoord en het Nelson Mandelapark worden gerealiseerd. In deze Wateratlas agenderen we een volgende generatie van ecologische oevers en/of (getijden)parken. Vanuit de Ontwikkelvisie Oostflank is de ambitie om een ecologisch park te maken aan de noordoever van de Maas, dat zich uitstrekt van de Oude Plantage tot de Van Brienenoordbrug.

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

4. Wateratlas: wat willen we waar?

44

Rust en reuring Met deze beleidsnota voor functies op het water voegen we nog een specifiek element toe: het bewust níet benutten van het water voor varende of drijvende functies, maar het leeg (open) laten. We kiezen bewust voor een aantal plekken waar de rivier in al haar grootsheid te ervaren is. Hier liggen dus geen schepen aan de kade. Voorbeelden zijn de Eva CohenHartogkade bij het Joods monument, de Oude Plantage en Polder de Esch. Ook de koppen van de havenpieren, het Noordereiland en het eiland van Feijenoord laten we vrij. Door op sommige plaatsen expliciet te kiezen voor de ervaring van rust en uitzicht ontstaat er een mooi contrast met de gewenste drukte en reuring van bijvoorbeeld de gastvrije steigers.

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

4. Wateratlas: wat willen we waar?

45

4.7 Zoneringskaart

De Zoneringskaart geeft een totaalbeeld van welk gebruik we waar op het water willen als stad.

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

4. Wateratlas: wat willen we waar?

46

Behouden wat goed is en wat goed werkt Op veel plekken van de binnenstedelijke Nieuwe Maas is het huidige gebruik passend, in die zin dat het aansluit bij wensen van bewoners / ondernemers, er geen aanleiding is voor verandering of dit – alles voors en tegens in overweging nemend – de beste plek voor de betreffende functie is. Hier kan het huidige gebruik (nagenoeg) gehandhaafd blijven.

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

Voorbeelden hiervan zijn: De hoofdvaarroute voor zee- en binnenvaart. De ligplaatsen voor binnenvaart, zoals aan de Maaskade en in de Maashaven. De ligplaatsen voor zeecruises aan de Wilhelminakade. De jachthavens zoals in de Veerhaven, Boerengat en IJsselmonde. De drijvende woningen in de Nassauhaven.

· · · · ·

4. Wateratlas: wat willen we waar?

47

Nieuwe koers voor gebruik op water Op een aantal locaties wordt een verandering van het gebruik voorgesteld. De aanleiding hiervoor verschilt. Soms heeft het te maken met de veranderende context op het land, zoals bij de gebiedsontwikkelingen van Merwehavens en Feyenoord City. Soms is de overdracht van kades van het Havenbedrijf naar de gemeente Rotterdam een kans om opnieuw te kijken naar passend gebruik op het water in relatie tot de omliggende wijken. Voorbeelden hiervan zijn de Prins Hendrikkade en de Feijenoordkade. En soms heeft het te maken met het huidige functioneren van de plek en de (onbenutte) kansen om de stad Rotterdam zowel economisch bestendiger, duurzamer en attractiever te maken. Voorbeelden hiervan zijn de Boompjeskade en de Maasboulevard.

Ruimte voor onverwachte ontwikkelingen Tot slot hebben we in de zoneringskaart ruimte opgenomen voor onverwachte ontwikkelingen en tijdelijke ruimtevragen en initiatieven die niet in de buurthavens of aan de gastvrije steigers passen. Dat kan van alles zijn, bijvoorbeeld een verzoek van een tall ship om een aantal dagen aan te meren of een museumschip dat een deel van het jaar in de stad wil liggen. Ook de opvangschepen voor statushouders, asielzoekers en andere vluchtelingen zijn een voorbeeld van een onverwachte ruimtevraag. Daarnaast zijn deze kades voor ‘tijdelijk gebruik’ bedoeld als schuifruimte, bijvoorbeeld voor het geval er werkzaamheden aan de kades plaatsvinden en schepen tijdelijk op een andere plek moeten liggen. Het is met andere woorden belangrijk om enige overmaat in de Wateratlas te reserveren, voor allerlei tijdelijke of onvoorziene ruimtevragen.

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

Onverwachte ruimtevraag: Opvang en tijdelijke huisvesting vluchtelingen Rotterdam vangt al lange tijd vluchtelingen op, onder andere in samenwerking met het COA. Door het gebrek aan passende huisvesting wordt regelmatig gekozen voor (tijdelijke) opvang op het water. Het gaat hierbij om riviercruiseschepen die op verschillende plekken in de stad aangemeerd liggen en opvang bieden aan vluchtelingen. Daarnaast is ook gekozen voor een tijdelijke grootschalige doorstroomlocatie voor statushouders, in de vorm van een cruiseferry. Met de komst van de Spreidingswet, per 1 februari 2024 blijft Rotterdam vooralsnog gehouden aan het duurzaam beschikbaar maken van locaties voor de opvang van vluchtelingen. Naast de asielopgave heeft Rotterdam ook aanzienlijke taken voor het huisvesten van statushouders en de opvang van Oekraïense ontheemden. Vanwege de optelsom van deze opgaven en een alsmaar stijgend aantal vluchtelingen lijkt de gemeente genoodzaakt om de komende jaren gebruik te blijven maken van opvangschepen naast meer duurzame vasteland-locaties.

Een deel van deze locaties komt in aanmerking voor het accommoderen van opvangschepen. Daarnaast zijn er mogelijk kansen voor tijdelijk gebruik ‘in de tussentijd’ aan kades die wachten op toekomstige ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld de Merwehavens en de kop van de Maashaven. Per locatie moeten de randvoorwaarden voor het tijdelijke gebruik nader worden bekeken. De aanwezigheid van walstroom is daarbij een bepalende factor. Bij het benutten van het water voor opvangschepen of vergelijkbare functies is het belangrijk om goed te kijken naar de belastbaarheid van de locatie (hoeveel, hoe lang) en kritisch te zijn op de noodzaak van gebruik van het water voor bepaalde functies. Belangrijke vragen zijn: hoe lang is tijdelijk, hoe voorkom je dat tijdelijk permanent wordt, hoe voorkom je dat het water voor teveel urgente kwesties als relatief makkelijke oplossing wordt gezien?

De beoogde locaties voor tijdelijk gebruik - in brede zin - zijn: Feijenoordkade (gedeeltelijk) 1e Katendrechtse Hoofd Maaskade ten oosten van de Willemsbrug Mullerkade Sint Jobshavenkade (gedeeltelijk) Nassaukade Parkhaven zuidelijk deel Prins Hendrikkade (gedeeltelijk) Rhijnspoorkade (beoogde locatie voor concentratie van ligplaats voor riviercruises) buiten het riviercruise-seizoen Schiehaven Westerkade

· · · · · · · · · · ·

4. Wateratlas: wat willen we waar?

48

Plekken waar we geen gebruik op het water (langs) willen Tot slot is er ook een aantal plekken waar we bewust geen gebruik (meer) willen toestaan, waar vrij zicht op het water belangrijk is en waar leegte wenselijk is voor een goede balans tussen rust en reuring. Het gaat bijvoorbeeld om: De koppen van pieren en de koppen van het Noordereiland en eiland van Feijenoord. Parken: het Leuvehoofd, de Oude Plantage, de Esch. Bij het monument op de Eva Cohen-Hartogkade.

· · ·

In de haven- en kadepaspoorten in de volgende paragraaf wordt voor de hierboven genoemde en andere locaties precies beschreven wat het gewenste toekomstige gebruik is.

Stedelijke keuzes Daarnaast maken we met deze Wateratlas een aantal stedelijke keuzes die we hieronder motiveren: De potentie van het Rondje Bruggen ErasmusbrugWillemsbrug en, als onderdeel daarvan, transformatie van de Boompjeskade. Het realiseren van een toekomstbestendige plek voor de riviercruises aan de Maasboulevard/ Rhijnspoorkade. Het bieden van ruimte aan drijvende woningen. Het voorzien in de behoefte aan zwemmen in de rivier en/of de terugkeer van een drijvend zwembad.

· · · ·

Daarnaast gaat deze Wateratlas uit van de stedelijke keuze voor een stadsbrug tussen Feijenoord en de Esch, in combinatie met (de nader uit te werken) verruiming van de rivier bij Polder de Esch en de realisatie van een Rivierpark Noord.

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

4. Wateratlas: wat willen we waar?

49

Rondje Bruggen Erasmusbrug-Willemsbrug en Boompjeskade Het hart van het park dat de binnenstedelijke Nieuwe Maas kan zijn, is het Rondje Bruggen ErasmusbrugWillemsbrug. Hier komt alles samen: de iconische Erasmusbrug, de voorbij varende schepen, het centrum op twee oevers, Noord en Zuid, de skyline van Rotterdam, het beschermde stadsgezicht van het Noordereiland, de iconische Hef, de binnenvaartschepen aan de Maaskade, zeecruises aan de Wilhelminakade. Het Rondje Bruggen is een geliefd hardlooprondje, maar kan veel meer zijn. Door hier te investeren in een aantrekkelijke, continue en groene wandelroute met veel verblijfsplekken, horeca, cultuur, sport en spel, kan dit het bruisende en karakteristieke hart van het park worden. Ook op het water is er nog veel te winnen. Aan de Boompjeskade manifesteert de oude binnenstad van Rotterdam zich aan de rivier. Daar hoort meer reuring bij, het hele jaar door. Op het land is de ruimte voor het toevoegen van programma of openbare ruimte beperkt,

vanwege de waterkering en de verkeersfunctie van de Boompjes. Op het water is nog wel ruimte, bovendien is de behoefte van mensen om dichter bij het water te komen groot. In een zone van circa 35 meter vanaf de kade is ruimte voor gebruik op het water, met behoud van veilige en efficiënte afwikkeling van de scheepvaart. Een ‘balkon aan de Maas’. Deze ambitie voor de Boompjeskade vraagt nadere uitwerking (en onderzoek naar haalbaarheid, draagvlak en kosten), maar de belangrijkste ingrediënten zijn: ‘Gastvrije haven’ voor passagiersvaart en vervoer over water. Bijzondere openbare ruimte, bijvoorbeeld een steigerpark, geïnspireerd op geliefde voorbeelden zoals in Kopenhagen, maar dan naar Rotterdamse snit. Beleefbaar getij. Sport & spel als belangrijke thematische dragers. Meer horeca: aan het water en waar mogelijk op het water. Meer groen en schaduw. Geen touringcars op de Boompjeskade.

Daarnaast liggen er kansen aan de Prins Hendrikkade en een gedeelte van de Maaskade (tussen het oude bruggenhoofd op het Noordereiland en de Willemsbrug). Deze kades zijn eind 2022 teruggekomen van het Havenbedrijf naar de gemeente Rotterdam. Hier kan ruimte worden geboden aan enkele horeca- en cultuurschepen ter verlevendiging van het tracé Stieltjesstraat- Koninginnebrug- Van de Takstraat-Willemsbrug.

· · · · · · · Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

4. Wateratlas: wat willen we waar?

50

Maasboulevard: vergroening en riviercruises De Maasboulevard is een karakteristieke buitenbocht in de Nieuwe Maas met prachtige zichtlijnen over de rivier. Hier ligt Kralingen aan de Nieuwe Maas. Maar het is hier ook relatief leeg en kaal. De hoofdwegstructuur en de primaire waterkering vormen een barrière tussen Kralingen en het water. De ambitie voor de Maasboulevard is het toevoegen van een langgerekt getijdenpark, mogelijk gekoppeld aan de versterking van de primaire waterkering en het groot onderhoud aan en (op de langere termijn) een herprofilering van de Maasboulevard. De Maasboulevard/Rhijnspoorkade heeft tegelijkertijd potentie als toekomstbestendige

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

locatie voor de riviercruisesector. De riviercruisesector heeft behoefte aan goede aan- en afmeerlocaties met voldoende ruimte voor bussen om te parkeren en een aansluiting op het (landelijke) wegennet. De ligging van de Maasboulevard, gelegen tussen het centrum van Rotterdam en de Oude Plantage / Kralingen-Oost, met goede ontsluitingsroutes naar de regio, en de enorme maat en schaal van de bocht maakt deze locatie ook aantrekkelijk als aan- en afmeerlocatie voor riviercruises. Een combinatie van het vergroenen en aantrekkelijker maken van de Maasboulevard en het toevoegen van

levendigheid en economische meerwaarde met de riviercruises is hier kansrijk. Het voorstel is om de haalbaarheid en wenselijkheid in de komende periode verder te onderzoeken. Van de Oosterkade tot aan de Oude Plantage zijn ongeveer 11 ligplaatsen voor riviercruises mogelijk. Op een paar plekken kunnen de schepen dubbel liggen. Ook is het mogelijk hier goede faciliteiten voor de riviercruises te realiseren, zoals walstroom, ruimte voor bussen en taxi’s om passagiers op het halen/af te zetten en toeleveranciers. Om het gebruik van deze ligplaatsen optimaal te laten verlopen, is het invoeren van een goed reserveringssysteem een randvoorwaarde.

4. Wateratlas: wat willen we waar?

51

Wonen op het water

Zwemmen

Iedereen wil wel wonen aan het ‘central park’. En dat kan ook op steeds meer plekken: de voormalige haventerreinen worden geleidelijk aan getransformeerd tot nieuwe woonmilieus. Ook wonen op het water is geliefd, zo blijkt uit de wachtlijst voor ligplaatsen voor woonschepen en uit de vele marktinitiatieven voor drijvende woningen. Met deze Wateratlas wijzen we bewust een paar plekken aan voor het toevoegen van woningen op het water. Bewust, omdat we zuinig zijn op het publieke, nautische en tijdelijke karakter van het water. Teveel of teveel verspreide woningen op het water staat op gespannen voet met die ambitie. In de periode tot 2040 zien we één grote locatie met potentie voor drijvend bouwen: de Merwehavens. In de 2e Merwehaven en (na 2032) de 3e Merwehaven en de Van Udenkade kunnen drijvende woonbuurten van enig formaat gerealiseerd worden. Op die manier kunnen we een substantieel aantal woningen toevoegen en is er ruimte voor inclusiviteit en publieke toegankelijkheid, waardoor de toegevoegde waarde van wonen op het water groter is.

In Rotterdam is zwemmen in de rivier en havens verboden en alléén toegestaan op door de provincie Zuid-Holland aangewezen zwemwaterlocaties. Tot voor kort had Rotterdam geen officiële zwemwaterlocaties in het binnenstedelijke deel van de Nieuwe Maas. Toch zagen we op veel plekken bij mooi weer mensen het water in gaan. De behoefte aan (open) zwemwater is groot en mensen laten zich moeilijk tegenhouden. Met de opening van de zwemlocatie in de Rijnhaven in het zomerseizoen van 2024 heeft Rotterdam haar eerste kandidaat zwemwaterlocatie in de Nieuwe Maas. Ook na realisatie van de gebiedsontwikkeling moet zwemmen een blijvende plek krijgen in de Rijnhaven, zo is de bedoeling.

We gaan op meer plekken onderzoeken of er mogelijkheden zijn voor een officiële zwemlocatie. Zwemmen in open water kent risico’s. Scheepvaart, stromingen en objecten in het water vormen de grootste bedreigingen. Daarnaast mag de waterkwaliteit geen gezondheidsrisico’s opleveren voor zwemmers. Naast de Rijnhaven biedt mogelijk ook Getijdenpark Feijenoord kansen voor het realiseren van een officiële zwemwaterlocatie en op termijn kunnen de kansen in de 2e of 3e Merwehavens worden onderzocht. Daarnaast liggen er in de buurthavens kansen om de Rotterdamse traditie van drijvende zwembaden weer nieuw leven in te blazen. Idealiter zet Rotterdam in op de komst van een zwembadboot, die verschillende buurthavens aan kan doen en zo ‘van iedereen’ is.

Daarnaast is het voorstel om de woonschepen in de Binnenhaven te legaliseren, om in de Spoorweghaven een aantal ligplaatsen voor woonschepen toe te staan en om in de Persoonshaven eventueel ruimte te bieden aan tijdelijke, experimentele woonvormen als onderdeel van een grotere placemaking-strategie.

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

4. Wateratlas: wat willen we waar?

52

4.8 Haven- en kadepaspoorten In de vorige paragraaf is beschreven dat op veel plekken het huidige gebruik van het water kan worden voortgezet. Voor de kades en havenbekkens waar op termijn wel een verandering van het gebruik gewenst is, zijn paspoorten opgesteld. In deze paragraaf is kort en bondig het toekomstige gewenste gebruik beschreven en het ook ‘waarom’ hiervan. Een voorstel voor verandering van gebruik is altijd gebaseerd op de kenmerken van een locatie en haar context, het huidige gebruik, ontwikkelingen in het gebied, wensen van omwonenden, wensen van ondernemers en stedelijke ruimtevragen.

Schiemondse Haven In de Schiemondse Haven en aan het Schiehoofd komen een aantal behoeften samen. Om te beginnen ligt hier de kans om het adres van de historische Delfshaven aan de Nieuwe Maas te maken. Dat kan met een gastvrije steiger, waarin de al aanwezige watertaxihalte en waternetponton dan kunnen worden geïntegreerd, bijvoorbeeld aan het Schiehoofd of op de kop van het havenbekken. Daarnaast is er de wens om Schiemond en Schiehaven te verbinden met een langzaamverkeersbrug over de Schiemondse Haven, die ook bijdraagt aan de lange lijnen langs de rivier voor wandelen en fietsen. Achter de brug, in

het havenbekken, is dan ruimte voor groen aan/in/ op het water (en in dat geval kan de gastvrije steiger aan het Schiehoofd worden gerealiseerd). Daarnaast is dit gebied aangewezen als zoeklocatie voor een stadslogistieke microhub aan het water. Ook zou de Schiemondse Haven in aanmerking kunnen komen voor drijvende publieke buurtvoorzieningen. Nader onderzoek is nodig om te kijken of alle behoeften opportuun zijn en hoe de puzzel het best kan worden gelegd, ook in relatie tot de gebiedsontwikkeling van Schiehaven Noord en de tijdelijke invulling van de Kroon-locatie die gereserveerd is voor de eventuele aanlanding van de westelijke stadsbrug op termijn.

Merwe-Vierhavens De Merwe-Vierhavens (M4H) ondergaan de komende decennia een transformatie van havenen industriegebied naar een gemende, levendige stadswijk en milieu voor innovatieve maakbedrijven. Een aantal havenbekkens zal voorlopig in gebruik blijven voor beroepsvaart: de IJsselhaven, Lekhaven, de 1e Merwehaven en (tot 2032) de 3e Merwehaven. Daarnaast is er ook ruimte voor meer ‘stad’ op het water. In de Keilehaven wordt een getijdenpark gerealiseerd. In de 1e Merwehaven kunnen de ligplaatsen voor binnenvaart goed samengaan met een gastvrije steiger ter hoogte van de Stadshaven Brouwerij: daarmee wordt M4H een echte bestemming aan het water. De veerdienst naar RDM vertrekt ook vanaf hier. De 2e Merwehaven en (na 2032) de 3e Merwehaven zijn bij uitstek de plekken waar Rotterdam een innovatieve drijvende woonwijk kan realiseren. Hier is substantieel ruimte om een stedelijke, inclusieve en publiek toegankelijke drijvende wijk te realiseren, in samenhang met de ontwikkelingen op land en goed verbonden met de omliggende wijken.

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

4. Wateratlas: wat willen we waar?

53

Schiehaven en Sint Jobshaven In het stenige Lloydkwartier is behoefte aan meer (groene) openbare ruimte en publiek toegankelijke voorzieningen, en die behoefte zal met de geplande woningbouw alleen maar toenemen. Het water kan in deze behoefte voorzien, maar dat vraagt wel om activering. In de Schiehaven kan dat door ruimte te bieden aan bijzondere (tijdelijke) drijvende publiek toegankelijke voorzieningen (sport/recreatie/cultuur). Uiteraard in samenhang met de planontwikkeling voor Schiehaven Noord en met aandacht voor het beperken van mogelijke geluidsoverlast. Denk aan een boulderhal in een voormalige duwbak of een drijvend zwembad. In de Sint Jobshaven zijn de condities beter (minder wind en golfslag) om groene ruimte op het water te maken.

Het zou interessant zijn om dit op een andere manier te doen dan elders in Rotterdam wordt gedaan (Keilehaven, Rijnhaven, getijdenpark Feijenoord): natuurlijk en drijvend. Het drijvende park kan hier samengaan met ligplaatsen voor 1 of 2 opleidingsschepen van het Scheepvaart- en Transportcollege en een halte voor personenvervoer over water. Ook de eventuele terugkeer van een lijndienst voor personenvervoer over water – indien hier aanleiding en mogelijkheid toe is – is in dit scenario denkbaar. Mogelijk vraagt dit extra aandacht voor een robuust ontwerp van het drijvende groen. Het zuidelijk deel van de westelijke Sint Jobshavenkade en de gehele Schiehaven wijzen we daarnaast aan als mogelijke locatie voor tijdelijk gebruik.

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

4. Wateratlas: wat willen we waar?

54

Parkhaven In de Parkhaven bevindt zich een concentratie van varende en niet-varende toeristisch-recreatieve functies. De kade van de Parkhaven is verouderd en wordt in 2024 hersteld. Uitgangspunt is dat alle ondernemers een ligplaats in de Parkhaven behouden. Op termijn is het streven om het aantal vaste ligplaatsen hier iets terug te brengen zodat ruimte ontstaat voor een gastvrije steiger. Op die manier wordt de Parkhaven een meer gastvrije en herkenbare bestemming voor alle partyvaart, rondvaart en vervoer over water. Ook ontstaat er meer ruimtelijke kwaliteit. De Parkhaven heeft daarnaast een functie als vaarweg (verbinding Nieuwe Maas – Schie) en er zijn wachtplaatsen voor

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

schepen die door de sluis moeten. Deze functies blijven behouden. De Müllerkade blijft vrij van vaste ligplaatsen, maar is onder voorwaarden beschikbaar voor incidenteel en tijdelijk gebruik. Dit geldt ook voor het meest zuidelijke perceel aan de Parkhavenkade. In de noordwestelijke hoek van de Parkhaven kan de Zeehavenpolitie haar locatie behouden. Vanaf ‘de wal’ bezien is er de wens voor een brug over de Parkhaven die het Lloydkwartier met het Scheepvaartkwartier verbindt en bijdraagt aan de lange lijnen langs de rivier. Vanaf het water bezien is dit een ingewikkelde opgave, omdat een brug de doorvaart richting de Schie belemmert.

Westerkade De Westerkade is één van de mooiste wandelpromenades aan de Nieuwe Maas met een spectaculair uitzicht op de Kop van Zuid. Dit is dan ook één van de plekken waar leegte op het water wenselijk is. De Westerkade is logisch als relatief rustige plek tussen de meer bedrijvige Parkkade (Euromast) en Willemskade (Spido en Blue Amigo). Dat betekent niet dat hier nooit een schip ligt. Onder voorwaarden kunnen hier incidenteel en tijdelijk schepen aanmeren, bij voorkeur karakteristieke historische schepen.

4. Wateratlas: wat willen we waar?

55

Boompjeskade Zie stedelijke keuzes.

Oosterkade – Maasboulevard Zie stedelijke keuzes. Deze zone is de beoogde locatie voor clustering van alle ligplaatsen voor de riviercruise in combinatie met vergroening en een flinke kwaliteitsimpuls. Aan de Rhijnspoorkade kunnen mogelijk 7 ligplekken (van verschillende afmetingen) worden gerealiseerd met behoud van een veilige hoofdvaarweg (zie kaart Toekomstbeeld en kaart Gastvrije havens). Aan de Oosterkade blijft ruimte voor 4 schepen, schepen mogen hier dubbel liggen. Behoud van ligplaatsen aan de Oosterkade is onder de voorwaarde dat dit goed samengaat met de woonfunctie op de kade. Dit vereist nadere afspraken over het parkeren van touringcars, stankoverlast van horeca, geluidsoverlast van horeca aan boord en het maximeren van de bezettingsgraad aan het oostelijk deel van de Oosterkade waar schepen pal voor woonbebouwing liggen. Aan de Rhijnspoorkade bevindt zich de vaste ligplaats van de Majesteit, een bijzondere radersalonboot uit 1926, aangedreven door een stoommachine. Uitgangspunt bij de beoogde clustering van de riviercruises aan de Rhijnspoorkade is dat een andere passende plek voor de Majesteit wordt gevonden, idealiter een plek waarbij het schip ook als publiek toegankelijke horecafunctie aan de kade kan functioneren (in aanvulling op de functie van het schip als varend partyschip).

De ligplaatsen voor riviercruises kunnen buiten het riviercruise-seizoen worden benut voor incidenteel / tijdelijk gebruik. Deze zone is tevens zoeklocatie voor een stadslogistieke microhub. Ter hoogte van Blue City is er de wens voor een langzaamverkeersbrug die de

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

Oosterkade met de Rhijnspoorkade verbindt, waardoor fietsers en voetgangers niet bovenlangs hoeven en de rivier goed kunnen blijven volgen. De kansrijkheid van deze brug moet bekeken worden in relatie tot de doorvaart onder de Boerengatbrug.

Oude Plantage – Watertorenhaven – De Esch In de zone vanaf de Oude Plantage tot en met polder de Esch wordt een aaneengesloten Rivierpark Noord beoogd. De aanleg van de nieuwe stadsbrug vraagt om een aanpassing van de oever van Polder de Esch om een veilige doorvaart voor de scheepvaart te garanderen. Omdat dit de landschappelijke en cultuurhistorische waarden van het gebied aantast, worden deze waarden zo veel mogelijk gecompenseerd, bijvoorbeeld met de aanleg van het nieuwe rivierpark. Op dit moment is nog onduidelijk welke gevolgen de stadsbrug en het Rivierpark Noord hebben

voor de binnenvaartligplaatsen ter hoogte van de Buitenbassinweg. In de planning- en studiefase van de stadsbrug&ov zal de gemeente dit in overleg met het Havenbedrijf Rotterdam onderzoeken. Rivierpark Noord wordt via de stadsbrug verbonden met ‘Rivierpark Zuid’ (Eiland van Brienenoord en getijdenpark Feijenoord), de brug wordt daarom mede vanuit dat perspectief ontworpen. Onderdeel van de ambitie voor dit gebied is daarnaast het activeren van het DWL-terrein en de Watertorenhaven en omgeving. Er liggen kansen voor het toevoegen van horeca, ontmoetingsplekken en kleinschalige cultuur. De Watertorenhaven heeft met de nabijheid van de Erasmus Universiteit Rotterdam en de aanwezigheid van roeivereniging Nautilus de potentie om uit te groeien tot hét adres van deze universiteit aan de Nieuwe Maas. Met een gastvrije steiger in of nabij

4. Wateratlas: wat willen we waar?

56

de Watertorenhaven, waar het Watertaxiveer met het eiland van Feijenoord, Watertaxihalte 21 en Waternetponton de Esch in geïntegreerd worden, kan daar invulling aan worden gegeven. De hoek van Nautilus kan geactiveerd worden tot bruisende, publieke ruimte rond het thema roeien. Daarnaast is er de wens om met een verbinding voor langzaamverkeer over de Watertorenhaven een aaneengesloten route over de rivieroever te maken. Nadere uitwerking is nodig om te kijken of en hoe alle wensen verenigd kunnen worden.

Oud IJsselmonde Aan weerszijden van de Houtzagerijhaven krijgt Oud IJsselmonde een nieuw gezicht aan de rivier: hier komen twee nieuwe woongebouwen (Waterside II en III) en worden de kades vergroend. Omdat de Houtzagerijhaven in de binnenbocht van de Nieuwe Maas ligt en regelmatig dichtslibt is het minder geschikt voor scheepvaart (de watertaxi heeft om die reden haar halte naar het Oud IJsselmondsehoofd verplaatst). Een getijdenoever zou hier wél goed passen en kan een bijdrage leveren aan de betekenis van de haven als aantrekkelijke, groene verblijfsplek aan de rivier. De watertaxihalte en waternetponton op het Oud IJsselmondsehoofd kunnen hun plek behouden. Aandachtspunt is dat dit kades zijn die bij hoogwater overstromen.

Piet Smitkade – Mallegatpark Als onderdeel van gebiedsontwikkeling Feijenoord City worden hier voorbereidingen getroffen voor een getijdenpark in de buitenbocht van de Nieuwe Maas. Uitgangspunt voor het getijdenpark Feyenoord is het realiseren van een dynamisch, ecologisch waardevol natuur- en recreatiegebied. Het park bestaat uit een doorlopende langsdam vanaf het Eiland van Brienenoord tot aan het Mallegat, een getijdenoever aan de binnenkant van de langsdam en aan een gedeelte van de Piet Smitkade. Mogelijkheden voor waterrecreatie en

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

voor het aanwijzen van een officiële zwemwaterlocatie worden onderzocht. Dit betekent dat er geen scheepvaart in het getijdenpark mogelijk is en dat huidige liggers (partyschepen en woonschepen) plaats moeten maken. In het Getijdenpark Feyenoord zijn twee nieuwe aanlegplaatsen voor schepen mogelijk: 1) Een klein ponton halverwege de damwand aan de Nieuwe Maas voor personenvervoer over water. Het ponton is te bereiken via het pad langs de damwand en een brug naar de Jan Pettersonstraat en is ook bedoeld voor vervoer over water van voetbalsupporters. 2) Een gastvrije steiger in en rond het Mallegatpark. Deze steiger biedt een aantrekkelijke verblijfsplek aan het water en een aanlegplaatsen voor passagiersvaart (partyschepen) en personenvervoer over water. De gastvrije steiger vervangt daarmee het huidige waternetponton aan de Piet Smitkade. De mogelijkheden voor inpasssing van een gastvrije steiger worden onderzocht in relatie tot de herziening van de plannen voor Feijenoord City.

Persoonshaven De Persoonshaven is een van de ‘lege havens’ waar regelmatig uiteenlopende marktinitiatieven op worden geprojecteerd. Momenteel hebben de Autarkhome en het Recycled Park hier tijdelijk hun plek. Voor dit gebied, dat aan de vooravond van een herontwikkeling staat, is het van belang dat gebruik op het water hier tijdelijk van aard is, bijdraagt aan de placemaking c.q. ontwikkeling van het gebied en een sociaal-maatschappelijke betekenis heeft voor huidige bewoners. De insteek is: innovatieve, experimentele concepten (schepen of drijvende gebouwen) in de categorie sport/spel, cultuur, (co)werkplekken, makers, buurthuis, kleinschalige horeca, groen e.d. Tijdelijke woonvormen kunnen ook, maar zijn ondergeschikt aan de andere functies. Op termijn is een extra brugverbinding halverwege de haven wenselijk, zodat de loopafstand voor toekomstige bewoners en gebruikers van Piekstraat West en het Hunter Douglas terrein naar station Rotterdam Zuid korter wordt.

4. Wateratlas: wat willen we waar?

57

Feijenoordkade De Feijenoordkade was lange tijd voor een groot deel in gebruik door de binnenvaart, maar is nu weer terug in handen van de gemeente en kan een nieuwe functie krijgen. Aandachtspunt is de staat van de kade, die mogelijk in de periode tussen 2030 en 2040 moet worden vervangen, en het feit dat dit een laaggelegen kade is die bij hoogwater overstroomt. Het eiland van Feijenoord heeft belang bij een aantrekkelijke doorlopende groene kade met verblijfswaarde, het is nu een zwakke schakel in het Nieuwe Maasparcours. Het lijkt logisch om kadeherstel en vergroening te combineren. De beide koppen van het eiland houden we vrij zodat hier ruim zicht is over de rivier. Ook de kades ter hoogte van de Simonsblokken laten we vrij van gebruik op het water, de bebouwing staat hier relatief dicht op de kade en de ruimte voor logistiek op de kade is beperkt. De resterende delen van de (noordelijke en zuidelijke) Feijenoordkade zouden ruimte kunnen bieden aan tijdelijk gebruik (kortdurend aanmeren van grote schepen, tijdelijke recreatieve of maatschappelijke initiatieven, opvangschepen of schuifruimte bij kadeherstel) en één of enkele vaste ligplaatsen voor partyvaart. Aan de noordelijke Feijenoordkade is, rekening houdend met de hierboven benoemde vrije kades, ruimte voor bijvoorbeeld één opvangschip en één partyschip.

Vaste ligplek voor de partyvaart betekent geen op- en afstapplek, maar thuisbasis voor schepen die niet aan het varen zijn. Bevoorrading hoort daar wel bij, maar dient in overleg met bewoners te worden georganiseerd om de overlast tot een minimum te beperken en ook walstroom is een vereiste. Wat betreft de kade voor het Hunter Douglasterrein moet hier nog een keuze worden gemaakt of dit een watergebonden bedrijventerrein met bijbehorend gebruik van het water is. Die mogelijkheid houden we in deze Wateratlas open.

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

Daarnaast is het zuidelijke deel van de Feijenoordkade in beeld als mogelijke locatie voor wachtplekken voor de nieuwe stadsbrug. In de buurt van de zuidelijke Feijenoordkade moeten, over een lengte van circa 300 meter aan palen voor de kade, wachtplekken gerealiseerd worden voor grote afwijkende schepen die door de klep van de nieuwe stadsbrug moeten varen. De precieze locatie van deze wachtplekken is afhankelijk van de exacte positie van de klep. Verder ligt aan de zuidpunt van de Feijenoordkade (Piekstraat) momenteel de aanlandingsplaats van de watertaxi / veerverbinding tussen Feijenoord en Kralingen. Op termijn, na realisatie van de 3e stadsbrug, zou een meer noordelijke aanlandingsplaats van het veer een kortere vaartijd / oversteek kunnen geven en een logischere positie zijn in het fijnmazig netwerk op land. Denkbaar is een halte bij de Feijenoordbrug en/of aan de noordkant van de Hunter Douglas-locatie.

De Kaai Het voormalige Unilever-terrein is één van de vele plekken aan het water in Rotterdam waar een nieuwe stadswijk verrijst. Met ongeveer 1.000 huizen, ruimte voor horeca, culturele voorzieningen en creatieve maakindustrie wordt dit niet alleen een nieuwe woonwijk maar ook een nieuwe bestemming: de Kaai. Een gastvrije steiger zou daarom passend zijn op deze plek. De meest logische plek daarvoor is het gedeelte met kademuur in het havenbekken vóór de Nassaubrug. De huidige watertaxihalte aan de Nassaubrug (en eventueel die aan de Nassaukade) kan daarin geïntegreerd worden. Voor de glooiende kade aan de noordzijde bestaat de wens om deze te vergroenen (getijdenoever) en vrij te houden van ligplaatsen.

4. Wateratlas: wat willen we waar?

58

Koningshaven Zuidzijde (o.a. Stieltjesstraat) De Stieltjesstraat is onderdeel van het Rondje Bruggen Erasmusbrug-Willemsbrug, dat een aantrekkelijke, stedelijke en groene wandelroute moet worden. Daar horen onder andere meer publiek toegankelijke functies bij (horeca, cultuur) en op een aantal plekken is het interessant om daar óp het water ruimte aan te bieden. De Stieltjeskade ter hoogte van Villa Zebra is zo’n plek. Indien Villa Zebra verhuist en een andere oplossing voor het parkeren op de kade wordt gevonden, kan op de kade alle ruimte aan voetgangers, groen en verblijf worden gegeven, terwijl horeca/cultuur zich op het water bevinden (met een goed ingepast terras op de kade). De Eva Hartog Cohenkade is daarentegen een plek waar leegte op het water wenselijk is, passend bij de sfeer van het Joodse herdenkingsmonument op de kade. Ook aan de Nassaukade is geen intensief of permanent gebruik voorzien, maar dit kan wel een geschikte plek zijn voor incidentele en tijdelijke initiatieven (onder voorwaarden) en is mogelijk

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

geschikt voor een stadslogistieke microhub. Aandachtspunt is de staat van onderhoud van de kades aan weerszijden van de Koninginnebrug, waar in de komende jaren groot onderhoud of vervanging op de planning staat.

Koningshaven Noordzijde (Prins Hendrikkade) Ook de noordzijde van de Koningshaven, de Prins Hendrikkade, is onderdeel van het Rondje Bruggen. De ligplaatsen aan deze kade zijn nog in erfpacht bij het Havenbedrijf Rotterdam, het voornemen is dat de erfpacht in de toekomst wellicht wordt beëindigd en dat de gemeente weer over deze ligplaatsen beschikt. Momenteel liggen er allerlei soorten schepen (permanent en tijdelijk) aan de Prins Hendrikkade, waaronder een aantal omgebouwde binnenvaartschepen, werkschepen en partyschepen. Op sommige schepen wordt gewoond, maar dat is in strijd met het Binnenvaartpolitieregelement dat hier van toepassing is, omdat de Koningshaven onderdeel van de vaarweg is.

Het perspectief voor de Prins Hendrikkade is: enkele horeca/cultuurschepen in het deel direct ten zuiden van de Koninginnebrug, vaste ligplaatsen voor enkele partyschepen en ligplaatsen voor omgebouwde binnenvaartschepen met een niet-woonfunctie (bijvoorbeeld atelier of werkplaats). Ambitie is om bij de toekomstige toewijzing van de ligplaatsen ten zuiden van de Koninginnebrug te sturen op een beeldkwaliteit die past bij het beschermde stadsgezicht. Dus de fraaiere, meer cultuurhistorische schepen op deze plek. Het meest zuidelijke perceel aan de Prins Hendrikkade reserveren we daarnaast voor tijdelijk gebruik. Aandachtspunt is de staat van onderhoud van de kades aan weerszijden van de Koninginnebrug. Ook voor deze kades is de komende jaren vervanging of groot onderhoud nodig.

4. Wateratlas: wat willen we waar?

59

Maaskade De Maaskade oostelijk van het oude bruggenhoofd is, net als de Prins Hendrik- en Feijenoordkade, sinds eind 2022 weer terug in handen van de gemeente omdat ze voor het Havenbedrijf Rotterdam niet langer interessant is als binnenvaartligplaats. Voor het eerste deel van de Maaskade, tussen het oude bruggenhoofd (met restaurant A la Plancha) en de Willemsbrug, geldt wat ook voor een deel van de Stieltjesstraat en Prins Hendrikkade geldt: het is interessant om hier één of enkele publiek toegankelijke functies op het water (horeca, cultuur) toe te staan zodat er ‘loop’ komt op het Rondje Bruggen Erasmusbrug-Willemsbrug, op de lijn KoninginnebrugVan der Takstraat-Willemsbrug. De Maaskade ten oosten van de Willemsbrug kan ruimte bieden aan incidentele en tijdelijke initiatieven. Ook kan dit een zoekgebied zijn voor een stadslogistieke microhub.

Binnenhaven West Binnenhaven West is onderdeel van de gebiedsverhuring Binnenhaven-Entrepothaven aan Rotterdam Marina ten behoeve van de exploitatie van een jachthaven. Binnenhaven Oost en de Entrepothaven zijn in gebruik als jachthaven, Binnenhaven West biedt plaats aan varende woonschepen. Er is veel vraag naar ligplaatsen voor varende woonschepen in Rotterdam, en de functie lijkt passend op deze plek, maar is nog niet in overeenstemming met de verhuring en het Omgevingsplan.

Spoorweghaven De Spoorweghaven is verhuurd aan Rotterdam Marina ten behoeve van de uitbreiding van de jachthaven in de Binnenhaven-Entrepothaven. De realisatie van de jachthaven is niet van de grond gekomen. Gezien de positie van dit havenbekken, aan het Rondje Bruggen en naast de Kop van Zuid, is een meer onderscheidende en publieke functie wenselijk.

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

Voorkeursscenario is om hier ruimte te bieden aan bijzondere, karakteristieke schepen met een bescheiden publieksfunctie: atelier/galerie, oefenruimte/theater, kantoor/co-werkplekken, koffie/buurthuis. Een combinatie met (bijzondere) woonschepen is goed denkbaar. Bij voorkeur nemen de woonschepen niet meer dan een derde van de mogelijke

ligplaatsen in en hebben ze een flexibele ligplek (recht op een ligplek in de Spoorweghaven, maar geen vaste plek), zodat er ruimte kan worden gemaakt voor bijzondere initiatieven die zich aandienen. Daarnaast is op termijn een langzaamverkeersbrug halverwege de haven wenselijk. Bij het uitgeven van ligplaatsen op het water moet hier rekening mee worden gehouden.

4. Wateratlas: wat willen we waar?

60

Rijnhaven In het (toekomstige) Rijnhavenpark speelt recreatief gebruik van het water een centrale rol. Het toestaan van zwemmen in de Rijnhaven vanaf de zomer van 2024 is een eerste voorbode hiervan, en ook na realisatie van de gebiedsontwikkeling moet zwemmen een blijvende plek krijgen in de Rijnhaven. Daarnaast zal er op het water ruim baan worden gegeven aan (ongemotoriseerde) vormen van watersport (suppen, kajakken, kanoën en waterfietsen). Naast het landpark vormen ook de drijvende parkdelen aan de Antoine Platekade – en in de toekomst ook aan de Katendrechtzijde – een belangrijke rol in het nieuwe gebruik van de Rijnhaven. Hiermee ontstaat een ‘rondje Rijnhaven’ door het groen en dichtbij het water en wordt dit water van alle kanten toegankelijk gemaakt. Voor het goed en veilig functioneren van het verschillend (recreatief) gebruik van het water wordt onderzocht hoe dat mogelijk te combineren is met een (bescheiden) aanwezigheid van gemotoriseerd vaarverkeer (watertaxi, stadslogistiek/bevoorrading over water). Het water biedt verder ruimte voor wisselend, drijvend programma en evenementen op het water en ook de ‘Rotterdamse Armada’ (de tussen verschillende buurthavens verplaatsbare tijdelijke publieksvoorzieningen) is welkom in de Rijnhaven. Verder is er ruimte voor één vaste nieuwe publiekstrekker op het water, mits passend van schaal.

Ter hoogte van het nieuwe Landverhuizersmuseum, aan de westzijde van de Rijnhavenbrug, liggen kansen voor een gastvrije steiger of nieuw waternetponton. Daarmee kan worden voorzien in de behoefte van de passagiersvaart aan een aanmeervoorziening in de buurt van de Rijnhaven. Dit kan worden gecombineerd met een halte voor personenvervoer over water.

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

4. Wateratlas: wat willen we waar?

61

Maashaven – Charloisse Hoofd De Maashaven is de locatie waar zoveel mogelijk de ligplaatsen voor de binnenvaart zijn geconcentreerd. De schippers vormen met hun schepen een dynamische, drijvende woonwijk. Dankzij een herschikking van deze ligplaatsen is het mogelijk om op de kop het Nelson Mandelapark te realiseren. Het Nelson Mandelapark zal bereikbaar zijn met de watertaxi. De kade aan de Maashaven Zuidzijde is in 2022 voor een groot deel teruggekomen van het Havenbedrijf Rotterdam naar de gemeente Rotterdam. De Van Leeuwenlocatie is de beoogde locatie voor ontwikkeling van Cultuur&Campus. Deze nieuwe bestemming aan de rivier is mogelijk gebaat bij een gastvrije steiger voor passagiersvaart en vervoer over water en met kwaliteit als bijzondere openbare ruimte dichtbij het water.

Kop van Katendrecht De 2e Katendrechtse Haven kan intensiever worden gebruikt, in aanvulling op het huidige gebruik door de watertaxi en Splash Tours. Meerdere invullingen zijn denkbaar. Een daarvan is het uitgeven van vaste ligplaatsen aan de partyvaart. Ook is dit mogelijk een geschikte plek voor drijvende publieke voorzieningen (de ‘Rotterdamse Armada’). Daarnaast kan worden onderzocht of dit een kansrijke locatie voor een stadslogistieke microhub is. Gebruik van de zuidelijke kade vraagt afstemming met de SS Rotterdam in verband met erfpacht van de grond en het gebruik van het parkeerterrein. Aandachtspunt is daarnaast de relatief snelle verzanding en het op diepte houden van deze haven en de slechte staat van onderhoud van de kades. Onderhoud van de kade is ergens in de periode tot 2030 voorzien.

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

Ook aan het 1e Katendrechtse Hoofd is ruimte voor nieuw gebruik. Deze voormalige ligplaats voor de binnenvaart is in 2022 teruggekomen van het Havenbedrijf Rotterdam naar de gemeente Rotterdam en vraagt ook onderhoud. Op dit moment is er geen concreet gebruik voor het 1e Katendrechtse Hoofd in beeld, deze kade houden we daarom achter de hand voor tijdelijk gebruik of onverwachte ontwikkelingen. Voor de overige kades aan de Kop van Katendrecht geldt dat deze bij voorkeur vrij van gebruik blijven, zodat hier royaal uitzicht over de rivier is vanaf de wandelpromenade.

Voor de lange termijn is de Maashaven Zuidzijde aangemerkt als kansrijke omgeving voor verdere verstedelijking (wonen, werken, voorzieningen, openbare ruimte) rondom een bestaand OV-knooppunt en metrolijn. Daarbij zullen ook de mogelijkheden op het water worden bekeken. Onderdeel van deze opgave is het realiseren van een of enkele langzaamverkeersbruggen over het water, die de Tarwewijk en Katendrecht verbinden.

4. Wateratlas: wat willen we waar?

62

5. Hoe nu verder: Agenda Wateratlas

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

63

Met de Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas ligt er een duidelijke stip op de horizon waar we de komende 15 jaar naartoe willen werken én is er een toetsingskader voor concrete initiatieven en ontwikkelingen in het hier en nu. Bij deze Beleidsnota hoort ook een Agenda Wateratlas. De Agenda Wateratlas laat zien wat we de komende jaren gaan dóen om onze ambities voor het gebruik op de binnenstedelijke Nieuwe Maas waar te maken. Het ‘wat willen we waar’ uit de Beleidsnota Wateratlas is in deze Agenda Wateratlas vertaald naar ‘hoe werken we daar naartoe?’ De Agenda maakt daarbij onderscheid tussen projecten waar in de collegeperiode tot 2026 aan gewerkt wordt, en welke projecten we agenderen voor de periodes daarna. De Agenda geeft overzicht, prioriteert en agendeert.

Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

5.

5.

Hoe nu verder:Agenda Wateratlas

64

Colofon Gemeente Rotterdam Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

Vastgesteld door het college van B en W Rotterdam op 2 juli 2024 Vormgeving

Gemeente Rotterdam & Friends for Brands Contact

Vera Bauman programmamanager Opgave Gebruik Water vb.bauman@rotterdam

Colofon Beleidsnota Wateratlas binnenstedelijke Nieuwe Maas

Fotografie

Ontwerpend onderzoek, kaarten en tekeningen

Guido Pijper (p.3, 8, 29, 29, 30,47, 48,63), Iris van den Broek (3, 17, 18, 29, 30), Jan Bijl (5), Studio Marco Vermeulen (14, 15, 21, 25, 34, 43, 65), Gemeente Rotterdam (4,6,10,11,12,25,29,33,41,41,44,45,50), Hans van der Boor (20), Jan van der Ploeg (22,30,37,64), Jan Rotgans (25), Ossip van Duijvenbode (27,33,34,36,40,49,52), Hester Blankestijn (28), Adrienne wildeman (38)

Studio Marco Vermeulen

De fotoverantwoording is met de grootste zorg samengesteld. Indien u meent bepaalde rechten te bezitten ten aanzien va de gebruikte foto's, neem dan contact met ons op.

Disclaimer

Afbeeldingen

Alle afbeeldingen zijn gemaakt door Studio Marco Vermeulen uitgezonderd de afbeeldingen op p. 9,10,19,23,24 (gemeente Rotterdam) en p. 61 MVVA.

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend.

Colofon

65