[24bb002884] Bijlage 1 behorende bij 24bb002878 - Jaarstukken 2023
Tekst van het document
Pagina 51 van 1135
Concernhuisvesting Aantal werkplekken per fte totale organisatie Realisatie 2022: 0,5 Realisatie 2023: 0,5
Informatievoorziening en IT De KPI’s (kritische prestatie-indicatoren - waren gestoeld op verouderde wetgeving en op een verouderde manier van werken. Die past niet meer bij de huidige periode van sterke informatietoename en nieuwe wetgeving met de daaruit volgende verplichtingen. Voor 2024 komen er aangepaste kpi’s.
ICT kosten Realisatie 2022: € 171 mln Begroting 2023: € 183 mln Realisatie 2023: € 182 mln De organisatiebrede ICT-kosten bedragen € 182 mln. Dit is inclusief € 5 mln aan geactiveerde arbeidskosten. Ten opzichte van de laatste prognose is er een minimale onderschrijding van € 1 mln. De stijging van de kosten in 2023 ten opzichte van 2022 is vooral veroorzaakt door implementatiekosten voor het project GREAT (€ 6,4 mln) en vanwege de toegenomen vraag voor software ontwikkelprojecten zoals: projecten ADIDAS, ZekeR en Dé Rotterdamse Dienstverlening (€ 3,6 mln). Het overige deel (€ 1,6 mln) is het saldo van diverse posten waaronder stijging van de contractkosten voor licenties e.d.
ICT kosten per fte Realisatie 2022: € 12.108 Realisatie 2023: € 12.822
ICT Dienstverlening Aantal accounts per 31-12-2022: 19.734 aantal accounts Beschikbaarheid ICT 2022: 99,5% (norm 99,5%) ICT-middelen per 31-12-2022:16.042 smartphones, 12.806 laptops, 6.676 tablets
Pagina 52 van 1135
Aantal accounts per 31-12-2023: 19.200 Beschikbaarheid ICT 2023: 99,3% (norm 99,5%) ICT-middelen per 31-12-2023:: 15.796 smartphones, 14.069 laptops, 6.552 tablets Beschikbaarheid: in januari en oktober 2023 is er een aantal grotere verstoringen geweest in de applicaties van Microsoft (Windows) en Secure Hub. Deze verstoringen zijn veroorzaakt door technische fouten bij de leverancier en zijn door de interne ICT-organisatie binnen 4 uur opgelost. Door de verstoringen ligt de gemiddelde beschikbaarheid iets lager dan in 2022. Toename aantal laptops: op grote locaties zijn de ‘thin client-werkstations’ vervangen door docking stations. Hierdoor hebben medewerkers een laptop nodig om op kantoor te kunnen werken. Daarnaast werken medewerkers door de aangescherpte werkomgeving liever met een zakelijke laptop dan met een privélaptop.
Privacy en AVG Aantal datalekken Realisatie 2022: 231, waarvan 60 gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens Realisatie 2023: 245, waarvan 48 gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Het aantal datalekken nam toe, maar het aantal meldingen bij de Autoriteit Persoonsgegevens is gedaald. De meeste datalekken ontstaan doordat e-mail of papieren post bij de verkeerde ontvanger terechtkomt. De gemeente evalueert datalekken met alle betrokkenen, zodat de organisatie daarvan leert en de juiste maatregelen kan nemen.
Recht van betrokkenen Realisatie 2022: 128 verzoeken Realisatie 2023: 123 verzoeken, afhandeling binnen de wettelijke termijn: 78% De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) biedt burgers de mogelijkheid tot inzage in de eigen persoonsgegevens. In 2023 maakten 123 Rotterdammers gebruik van dit recht.
Afhandeling Woo-verzoeken Realisatie 2022: 315 WOO-verzoeken, afhandeling binnen de wettelijke termijn: 61% Realisatie 2023: 278 WOO-verzoeken, afhandeling binnen de wettelijke termijn: 54%
Pagina 53 van 1135
De tijdige afhandeling van verzoeken is iets teruggelopen: van 61 % in 2022 naar 54 % in 2023. Deze daling past in de landelijke trend van afhandeling van verzoeken bij het Rijk. De daling in Rotterdam komt onder meer door complexere aanvragen en een tekort aan beschikbare capaciteit voor de afhandeling in verband met onderbezetting en openstaande vacatures.
Voor een uitgebreide toelichting op de bedrijfsvoering wordt verwezen naar de Paragaaf Bedrijfsvoering.
Financiële afwijkingen t.o.v. de bijgestelde begroting 2023
€ 6.526
Overhead (x 1.000)
Huisvestingskosten
€ 7.819
Diverse baten
€ 2.578
Programmalasten
€ 2.169
Personeel
€ 655
Resultaat verzekeringen
€ 391
Inhuur
- € 1.147
Cloudkosten
- € 6.394
Diverse afwijkingen
€ 456
Een negatief bedrag (met een – ervoor) is een financiële tegenvaller: de gemeente geeft meer geld uit of er komen minder opbrengsten binnen. Een positief bedrag is een financiële meevaller: de gemeente geeft minder geld uit of er komen meer opbrengsten binnen. Voor een uitgebreide toelichting zie het blokje Financiën onder dit programma.
a
Infographic
Pagina 4
Infographic Hierbij de link naar de Infographic Jaarstukken 2023. a
Collegetargets 2023
Pagina 5
Collegetargets 2022 - 2026 Collegetargets 2022-2026
Pagina 54 van 1135
Collegetargets 2022-2026 Meer dan twintig jaar geleden besloot de Rotterdamse politiek te gaan werken met meetbare doelen, met collegetargets. Dat is een hulpmiddel om beter in beeld te krijgen of ambities worden gerealiseerd en wat de maatschappelijke effecten van beleid zijn? Zo kunnen Rotterdammers zien wat de gemeente waarmaakt en kan de gemeenteraad haar controlerende taak gericht uitvoeren. In haar rapport ‘Tijd voor targets’ concludeert de Rekenkamer Rotterdam: “Dat in Rotterdam een interessant systeem ontwikkeld is, dat met alle mitsen en maren die horen bij elke poging tot het kwantificeren van politieke doelen en maatschappelijke ontwikkelingen, voor de gemeenteraad een uniek instrument is om het collegeprogramma, de voortgang en de realisatie daarvan, op hoofdlijnen en in samenhang te controleren.” Hier wordt een overzicht gegeven van de voortgang op de collegetargets. Meer toelichting op de voortgang wordt gegeven in de programma’s. De collegetargets zijn uitgewerkt in een definitieboekje, zodat ze specifiek zijn geformuleerd, betrouwbaar worden gemeten en controleerbaar zijn. Het definitieboekje is geactualiseerd aan de hand van de bevindingen en aanbevelingen van de rekenkamer in het rapport 'Targets tellen'.
Collegetargets
Nulmeting/mijlpaal
2023
2024
2025
2022
Collegetarget veilig (programma
Nulmeting: 110
2026/Eindwaarde einde collegeperiode
Mijlpaal: n.v.t.
Mijlpaal: 110
Mijlpaal:
Eindwaarde: 110
Veilig): Realisatie 2023 De Veiligheidsindex (VI) obv VI 2024: binnen het Wijkprofiel heeft Nulmeting:
Totaal = 105
Mijlpalen:
Eindwaarde:
Carnisse = 85
Carnisse = 93
Carnisse = 87
Carnisse = 90
Hillesluis = 88
Hillesluis = 94
Hillesluis = 90
Hillesluis = 93
Tussendijken = 89
Tussendijken = 98
Tussendijken = 91
Tussendijken = 94
Tarwewijk = 89
Tarwewijk = 87
Tarwewijk = 91
Tarwewijk = 94
Lombardijen = 90
Lombardijen = 94
Lombardijen = 92
Lombardijen = 95
Collegetarget verminderen
Nulmeting: 79%
Mijlpaal: 81,5% niveau
Mijlpaal: 82,75%
Mijlpaal: 84% niveau B
Eindwaarde: 84%
naastplaatsingen en zwerfafval
niveau B (2021)
B of hoger
niveau B of hoger
of hoger
niveau B of hoger
in 2026 een gemiddelde score die gelijk of hoger is dan de gemiddelde score op de VI in 2022 (110). De 5 laagst scorende wijken *) op de VI van 2022 (Carnisse, Hillesluis, Tussendijken, Tarwewijk, Lombardijen) laten in 2026 een stijging van tenminste 5 punten zien t.o.v. 2022.
(programma Beheer van de stad): We verminderen naastplaatsingen en
Mijlpaal: 80,25%
zwerfafval in de 20 wijken die het
niveau B of hoger
slechtst scoren. Doel in deze collegeperiode is een stijging van de
Realisatie 2022:
Realisatie 2023:
CROW-score op naastplaatsingen en
79,77%
82,49%
Pagina 55 van 1135
zwerfafval met gemiddeld 5 procentpunt.
Collegetarget meer groen
Nulmeting: 0
Mijlpaal: 5
Mijlpaal: 10
Mijlpaal: 15
Eindwaarde: 20
Eindwaarde: 100
(programma Stedelijke ontwikkeling): In deze collegeperiode wordt 20 ha
Realisatie 2023: 8,1
groen erbij gerealiseerd of wordt de
hectare waarvan 2,8
planvorming afgerond en start de
hectare als groene
uitvoering ervan uiterlijk in 2026.
daken
Collegetarget schil om de school
Nulmeting: 61
Mijlpaal: 74 (peildatum
Mijlpaal: 87 (peildatum
Mijlpaal: 100
(programma Onderwijs):
Mijlpaal: n.v.t.
1 oktober)
1 oktober)
(peildatum 1 oktober)
Mijlpaal intakes: 5.250
Mijlpaal intakes: 5.550
In het schooljaar 2025/2026 hebben 100 basisscholen en voortgezet
Realisatie 2023: 94
onderwijs scholen, met een achterstandsscore hoger dan 0, een schil om de school waarin minimaal 1 van onderstaande interventies is opgenomen: - Tutoren - Mentoren - Schoolzorgteams - Preventief Jongerenwerk op school - Slim organiseren met Kunstvakdocenten - Expeditie Digitaal
Collegetarget schuldhulpverlening
Nulmeting: 0
Mijlpaal intakes: 4.950
Eindwaarde intakes: 15.750 (cumulatief)
(programma Armoede, schuldhulpverlening, integratie en samenleving):
Mijlpaal gestarte
Mijlpaal gestarte
Mijlpaal gestarte
Eindwaarde gestarte
schuldregelingen: 2.700
schuldregelingen:
schuldregelingen:
schuldregelingen:
2.800
2.700
8.200 (cumulatief)
Mijlpaal: 31.350
Mijlpaal: 30.000
Eindwaarde: 30.000
In deze collegeperiode vergroten we de instroom in de
Realisatie 2023:
schuldhulpverlening door in totaal
Intakes: 5.326
15.750 intakes af te nemen en
Gestarte
pakken we schulden aan door in
schuldregelingen:
totaal 8.200 schuldregelingen te
1.929
starten
Collegetarget minder
Nulmeting: 34.624
Rotterdammers in de bijstand
Mijlpaal: 33.375
(programma Werk en inkomen):
Realisatie 2022:
Mijlpaal: 32.325
Realisatie 2023: 32.649
32.975
Pagina 56 van 1135
In deze collegeperiode (eind 2025) daalt het aantal bijstandsuitkeringen in Rotterdam naar 30.000.
Collegetarget bouw nieuwe
Nulmeting: 0
Mijlpaal: 7.000 - 8.000
woningen (programma Stedelijke
Mijlpaal: 10.500 –
Mijlpaal: 14.000 –
Eindwaarde: 14.000 –
12.000
16.000
16.000 (20% sociale
Mijlpaal: 3.500 -4.000
segment en 35%
Het college start de in de komende
(20% sociale
middensegment)
vier jaar met de bouw van 14.000 –
segment en 35%
16.000 nieuwe woningen. Van deze
middensegment)
ontwikkeling):
woningen (uitgezonderd tijdelijke woningen) behoort 20% tot het
Realisatie 2022:
Realisatie cumulatief t
sociale segment en 35% tot het
3.006 (waarvan 10%
/m 2023: 6.140
in het sociale
(waarvan 19 % in het
segment en 26% in
sociale segment en
het middensegment)
26% in het
middensegment.
middensegment)
Collegetarget verbeteren
Nulmeting: 0
Mijlpaal: 10
Mijlpaal: 10
Mijlpaal: 10
Eindwaarde: 30
verkeersveiligheid (programma Stedelijke ontwikkeling):
Realisatie 2023: 2
We verbeteren de verkeersveiligheid
de achterstand wordt
in Rotterdam door effectieve
in 2024 en 2025
maatregelen te treffen op de dertig
ingehaald
meest verkeersonveilige locaties in de stad.
Collegetarget CO2-reductie
Nulmeting: -10% t.o.
Mijlpaal: Stedelijke
Mijlpaal: Stedelijke
Mijlpaal: Stedelijke
Eindwaarde: Stedelijke
(programma Energietransitie):
v. 1990
CO2-uitstoot minimaal -
CO2-uitstoot minimaal
CO2-uitstoot minimaal
CO2-uitstoot minimaal
15% t.o.v. 1990 (2.92
- 20% t.o.v. 1990 (2,75
-25% t.o.v. 1990: (2,58
-25% t.o.v. 1990: (2,58
Mton)
Mton)
Mton)
Mton)
Mijlpaal: 5.000
Mijlpaal: 5.000
Eindwaarde: 5.000
We zetten in op minimaal 25% CO2reductie voor het stedelijk gebied t.o. v. 1990.
Mijlpaal: Stedelijke CO2-uitstoot minimaal -10% t.o.v. 1990 (3,09 Mton) Realisatie 2022: -18%
Realisatie 2023 bekend najaar 2024
Collegetarget Jeugdpreventie (programma Zorg, welzijn en wijkteams):
Nulmeting: nog niet
Mijlpaal: 5.000
bekend. Realisatie 2023
Vanaf 2023 ronden jaarlijks
bekend bij Tweede
gemiddeld 5.000 kinderen en
herziening 2024
jongeren (en/of hun ouders
Pagina 57 van 1135
/verzorgers) een goed onderbouwde of bewezen effectieve preventieve jeugdinterventie af.
Collegetarget toename
Seizoen 2021/22:
Seizoen 2022/23:
Seizoen 2023/24
Seizoen 2024/25
sportdeelname (programma Sport
(gemiddelde van
(gemiddelde van de
(gemiddelde van
(gemiddelde van
metingen over
metingen over
metingen over
metingen over
november 2021 en
november 2022 en april
november 2023 en
november 2024 en
april 2022):
2023): 63%
april 2024): 64%
april 2025): 68%
Realisatie: 63%
Realisatie beschikbaar
Realisatie beschikbaar
medio juni 2024
medio juni 2025
Mijlpaal: 16
Mijlpaal: 24
Eindwaarde: 24
Mijlpaal: 4.248.765 m²
Mijlpaal: 4.248.765 m²
Eindwaarde:
en recreatie): We realiseren in de periode 20222026 een 10% toename in de sportdeelname, inclusief urban sports.
Wekelijkse sporters: 62%
Collegetarget woon(zorg)
Eindwaarde: 67%
Nulmeting: n.v.t.
Mijlpaal: 3
concepten (programma Zorg, welzijn en wijkteams):
Mijlpaal: 1 Realisatie 2022: 1
Realisatie 2023: 2
Nulmeting: 4.248.765
Mijlpaal:
m²
4.248.765 m²
De doelstelling voor deze
Realisatie 2022:
Realisatie 2023:
collegeperiode is voldoende
4.288.765 m²
4.272.299 m²
Nulmeting: 14%
Mijlpaal: -7%
In de collegeperiode 2022-2026 realiseren we minimaal 14 Thuisplusflats voor ouderen en starten we met de bouw van nieuwe woon(zorg)complexen voor ouderen, zodat in totaal 24 voorzieningen beschikbaar komen.
Collegetarget bedrijfsruimte (programma Economische
4.248.765 m²
ontwikkeling):
bedrijfsruimte door te zorgen dat de omvang m² bedrijfsruimte gelijk blijft aan het huidige niveau.
Collegetarget tevredenheid
Mijlpaal: -20%
Mijlpaal: -30%
Eindwaarde: -30%
concerndienstverlening (programma Dienstverlening):
Mijlpaal: -4%
We willen dat aan het eind van de collegeperiode 2023-2026 minder
Realisatie 2022: + 2%
Realisatie 2023: -5%
Rotterdammers ontevreden (6) zijn over hun contact met de gemeente Rotterdam. In 2025 is het percentage Rotterdammers dat ontevreden is over hun contact met de gemeente met 30% gedaald ten opzichte van 2021.
Pagina 58 van 1135
Collegetarget wijk aan zet
Nulmeting: n.v.t.
Mijlpaal: 75%
Mijlpaal: 75%
Eindwaarde: 75%
(peildatum 1-11-2025)
(programma Dienstverlening): Het college realiseert (in deze
Mijlpaal: 75%
Mijlpaal: n.v.t.
Realisatie 2023: 62%
collegeperiode) 75% van de acties die opgenomen zijn in de wijkplannen.
a
Coalitieakkoord
Pagina 6
Coalitieakkoord - Eén stad Op 10 juni 2022 is het nieuwe coalitieakkoord gepresenteerd. Leefbaar Rotterdam, VVD, D66 en Denk slaan de handen in een voor één Stad. De komende vier jaar ligt de focus op de uitvoering. Resultaatgericht en dichtbij de Rotterdammers. Het coalitieakkoord vormt de basis van het collegebeleid en de uitvoering daarvan voor de huidige collegeperiode. Schouder aan schouder voor een veilige, schone en groene stad. Voor de bouw van veel betaalbare woningen en voor de aanpak van de energietransitie. Voor het bieden van kansen aan alle Rotterdammers. Voor het bestrijden van armoede en schuldenproblematiek, voor het tegengaan van racisme en discriminatie en nog veel meer. De komende vier jaar wordt er minder vergaderd en meer gedaan.
Oog voor elkaars belangen, zorgen en prioriteiten Het coalitieakkoord is een mix van maatregelen, ideeën en acties die soms de ene partij meer aanspreken dan de andere partij. Dat is logisch. In Nederland en in een internationale stad als Rotterdam leven we niet alleen samen, we besturen ook samen. Met oog voor elkaars belangen, zorgen en prioriteiten.
Daadkracht en creativiteit De komende vier jaar praten we minder over de menselijke maat, maar doen we het gewoon. Niet meer doorverwijzen naar een andere afdeling, maar verder helpen met daadkracht en creativiteit. Diezelfde daadkracht waarmee de stad, net als met haar haven en architectuur, in binnen- en buitenland bekend is geworden. Dit moet het vertrouwen in overheid, bestuur en politiek de komende jaren vergroten. Wat nodig is gezien de lage opkomst bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen. Het nieuwe college van burgemeester en wethouders moet daarin vooropgaan. Met Rotterdammers praten over hoe het gaat en wat de gemeente beter zou kunnen doen. Met andere woorden: het nieuwe college mag even op het bordes staan, maar daarna vooral op de stoep van gewone Rotterdammers. Lees het volledige Coalitieakkoord 2022 - 2026. a
Pagina 59 van 1135
Pagina 7
Raadsbehandeling Commissie- en raadsbehandeling
In verband met het lopende onderzoek naar fraude en corruptie kan op dit moment geen datum afgegeven worden voor de ontvangst van de accountantsverklaring. Zonder de accountantsverklaring kan de raad de jaarstukken niet vaststellen. De raad is hierover door middel van een brief geïnformeerd. De behandeling van de jaarstukken 2023 in de commissies is gepland op 5 juni. Het verantwoordingsdebat over de Jaarstukken 2023 in de gemeenteraad is op 13 juni. Het moment van vaststellen van de Jaarstukken 2023 wordt gepland na ontvangst van de accountantsverklaring. a
Commissies
Pagina 8
Commissies In de commissies wordt de besluitvorming over de Voorjaarsnota 2023 voorbereid. Iedere commissie behandelt daarin zijn eigen onderwerpen. Voor het vergaderschema van de commissies zie de website van de gemeenteraad. Commissie Bestuur, Organisatie, Financiën en Veiligheid (BOFV)Commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte (BWB)Commissie Mobiliteit, Haven, Economie en Klimaat (MHEK)Commissie Werk & Inkomen, Onderwijs, Samenleven, Schuldhulpverlening & Armoedebestrijding, NPRZ (WIOSSAN)Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport (ZWCS)Commissie tot Onderzoek van de Rekening (COR)
Commissie Bestuur, Organisatie, Financiën en Veiligheid (BOFV) De commissie gaat over de volgende programma's en paragrafen: Programma Algemene middelen Programma Belastingen Programma Bestuur Programma Dienstverlening Programma Overhead Programma Veilig Paragraaf Bedrijfsvoering Paragraaf Financiële kengetallen Paragraaf Financiering Paragraaf Lokale heffingen Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragrafen Investeringen, Subsidies, Sustainable development goals en Verbonden partijen voor zover betrekking op bovenstaande programma's
Pagina 60 van 1135
Betrokken collegeleden: burgemeester Aboutaleb, wethouder Karremans, wethouder Simons en wethouder Struijvenberg.
Commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte (BWB) De commissie gaat over de volgende programma's en paragrafen: Programma Beheer van de stad (Buitenruimte) Programma Bestaande stad (Wonen en buitenruimte) Programma Stedelijke ontwikkeling (Bouwen, wonen en buitenruimte) Paragraaf Grondbeleid Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Paragrafen Investeringen, Subsidies, Sustainbale development goals en Verbonden partijen voor zover betrekking op bovenstaande programma's Betrokken collegeleden: wethouder Karremans, wethouder Struijvenberg en wethouder Zeegers.
Commissie Mobiliteit, Haven, Economie en Klimaat (MHEK) De commissie gaat over de volgende programma's en paragrafen: Programma Economische ontwikkeling (Haven en economie) Programma Energietransitie (Klimaat) Programma Stedelijke ontwikkeling (Mobiiliteit) Paragraaf Duurzaam Paragrafen Investeringen, Subsidies, Sustainbale development goals en Verbonden partijen voor zover betrekking op bovenstaande programma's Betrokken collegeleden: wethouder Karremans, wethouder Simons en wethouder Zeegers.
Commissie Werk & Inkomen, Onderwijs, Samenleven, Schuldhulpverlening & Armoedebestrijding, NPRZ (WIOSSAN) De commissie gaat over de volgende programma's en paragrafen: Programma Armoede, schuldhulpverlening, integratie en samenleving Programma Onderwijs Programma Werk en inkomen Paragraaf NPRZ Paragrafen Investeringen, Subsidies, Sustainbale development goals en Verbonden partijen voor zover betrekking op bovenstaande programma's Betrokken collegeleden: wethouder Achbar, wethouder Kasmi en wethouder Versnel.
Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport (ZWCS) Pagina 61 van 1135
De commissie gaat over de volgende programma's en paragrafen: Programma Cultuur Programma Sport en recreatie Programma Volksgezondheid Programma Zorg, welzijn en wijkteams Paragrafen Investeringen, Subsidies, Sustainbale development goals en Verbonden partijen voor zover betrekking op bovenstaande programma's Betrokken collegeleden: wethouder Achbar, wethouder Kasmi en wethouder Struijvenberg.
Commissie tot Onderzoek van de Rekening (COR) Deze commissie richt zich op de ordelijkheid van het (financieel) beheer, alsmede op de rechtmatigheid en de doelmatigheid van de begrotingsuitvoering. De commissie baseert haar onderzoek op de (concept-)jaarstukken en de bevindingen van de accountant. De COR bestaat uit maximaal vijf leden die door de raad uit zijn midden worden benoemd.
a
Leeswijzer
Pagina 9
Leeswijzer Opbouw websiteOpbouw programma's
Opbouw website De Jaarstukken zijn opgebouwd uit de volgende onderdelen: Hoofdlijnen De hoofdlijnen geven een totaalbeeld van de jaarstukken onderverdeeld in: Voortgang 2023 gaat in op de ontwikkelingen in 2023 Infographic Collegetargets 2022-206 geeft een totaaloverzicht van alle collegetargets én voor zover beschikbaar de realisatie 2023 Coalitieakkoord bevat een korte samenvatting en een link naar het Coalitieakkoord: Eén stad dat een nadere uitwerking is voor de uitgewerkte begroting Commissie- en Raadsbehandeling geeft aan wanneer de behandeling plaats vindt en een link naar de raadsbesluiten
Pagina 62 van 1135
Commissies geeft inzicht in welke commissies welke programma's en paragrafen aan de orde kunnen komen Leeswijzer geeft een uitleg van de opbouw van de begroting en een toelichting op de overgang naar de nieuwe programma-indeling
Programma's De programma's geven een totaalbeeld van een beleidsmatig onderwerp. Per programma wordt een toelichting gegeven op de voortgang 2023, de doelen, projecten, financiën, kaders en verbonden partijen. Dit wordt hieronder verder toegelicht.
Paragrafen De paragrafen geven een overkoepelend beeld over de programma's. Er zijn paragrafen die vanuit het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) zijn voorgeschreven en paragrafen die zijn toegevoegd om een totaal beeld te geven. Verplichte paragrafen: Lokale heffingen, Weerstandsvermogen en risicobeheersing, Onderhoud kapitaalgoederen, Financiering, Bedrijfsvoering, Verbonden partijen en Grondbeleid. Niet verplichte paragrafen: BBV Indicatoren, Duurzaam, Financiële kengetallen, Investeringen, Nationaal Programma Rotterdam Zuid, Subsidies en Sustainable development goals.
Financiën Het onderdeel Financiën bestaat uit de: Balans waaronder de geprognotiseerde balans, het kasstroomoverzicht, de reserves en voorzieningen zijn opgenomen. Grondslagen en regelgeving waaraan de begroting, herzieningen en jaarstukken moeten voldoen. Overzicht van baten en lasten met een totaal overzicht van de baten en lasten van de hele gemeente, het overzicht van incidentele baten en lasten en een overzicht van de baten en lasten per programma.
Wijken Hier zijn nu nog de wijkagenda's 2018-2022 opgenomen. Ondertussen zijn de wijkraden bezig met het uitwerken van de Wijkakkoorden, deze komen in 2023 ter beschikking.
Opbouw programma's
Pagina 63 van 1135
Opbouw programma's De programma's zijn opgebouwd uit de volgende onderdelen: Voortgang 2023: aansluitend op de Voortgang 2023 onder de Hoofdlijnen maar specifiek voor het programma. Doelen van het programma: hier zijn meerdere doelen per programma mogelijk, voor ieder doel worden de vragen beantwoord: "Wat willen we bereiken?" en "Wat gaan we daarvoor doen?". Hierbij hoort ook steeds een set van indicatoren: de collegetargets, effectindicatoren die aansluiten op "Wat willen we bereiken?" en prestatieindicatoren die aansluiten op "Wat gaan we daarvoor doen?". In de Jaarstukken 2023 is ook een toelichting opgenomen in "Wat hebben we in 2023 bereikt en gedaan?". Projecten: de belangrijkste projecten die (gaan) bijdragen aan het realiseren van de doelen van het programma worden hier kort toegelicht. Het gaat om projecten met investeringsbedragen groter dan € 10 miljoen in het lopende of komende jaar, projecten die vallen onder de regeling risicovolle projecten, monitor grote projecten, monitor ICT projecten, de belangrijkste grondexploitaties/gebiedsontwikkelingen en anderszins belangrijke projecten. Duurzame ontwikkelingsdoelstellingen: tot nu toe werd hiervoor de Engelse term Sustainable Development Goals gebruikt, maar we willen nu overstappen op de Nederlandse naam.
Voor ieder programma wordt aangegeven aan welke SDG's het programma bijdraagt, van daaruit wordt verwezen naar de paragraaf Sustainable Development Goals waar een totaalbeeld wordt geschetst. Verantwoordelijke collegeleden: hier is opgenomen welke collegeleden verantwoordelijk zijn voor de belangrijkste delen van het programma. Omschrijving, kaders en verbonden partijen: hier is ruimte voor een eventueel uitgebreidere omschrijving, een opsomming van de belangrijkste kaders met een link en wordt aangegeven welke verbonden partijen bijdragen aan het bereiken van de doelen van dit programma. Een uitgebreide toelichting op de Verbonden partijen is te vinden in de paragraaf met hetzelfde onderwerp. a
Jaarverslag - Programma's
Pagina 10
Programma's Per programma wordt een toelichting gegeven op de voortgang, doelen, projecten, financiën, kaders en verbonden partijen.
Algemene middelen
Gemeentefonds Treasury Deelnemingen
Pagina 64 van 1135
Armoede, schuldhulpverlening,
Beheer van de stad
inburgering en samenleving Schone en circulaire stad Minder armoede en schulden Veilige en beschikbare buitenruimte Verbeteren taalbeheersing Prettige leefomgeving Nieuwe Rotterdammers nemen deel
Belastingen
Bestaande stad
Bestuur
Onroerendezaakbelasting (OZB)
In stand houden erfgoed
Rekenkamer
Roerendezaakbelasting (RZB)
Verstedelijken en verbinden
Ombudsman
Logiesbelasting
Vitale wijken
College, Griffie en Raad
Doelmatige vastgoedportefeuille
Cultuur
Dienstverlening
Economische ontwikkeling
Cultuur voor alle Rotterdammers
Betrokken overheid
Toekomstbestendig
Evenwichtig cultureel ecosysteem
Betrouwbaar stadsarchief
Aantrekkelijke, veerkrachtige stad
Goed klantcontact
ondernemerschap Excellent ondernemersklimaat Ruimte voor economie
Energietransitie
Onderwijs
Overhead
Duurzaam energiesysteem
Vergroten doelgroep bereik
Bedrijfsvoering
Energietransitie gebouwde omgeving Aanpak personeelstekort Energietransitie in mobiliteit
Aansluiting onderwijs jeugdhulp
Duurzame haven & industrie
Verbeteren onderwijskwaliteit
Pagina 65 van 1135
Sport en recreatie
Stedelijke ontwikkeling
Veilig
Stimuleren sport en bewegen
Integraal ontwikkelen van de stad
Veilige stad
Inspirerende topsport
Fijn leven en verblijven in de delta
Crisisbeheersing en brandweer
Toekomstbestendige verenigingen
Goede groei en verbinding
Goede sportaccomodaties Laagdrempelige natuureducatie
Volksgezondheid
Werk en inkomen
Zorg, welzijn en wijkteams
Robuuste en slagvaardige GGD
Inkomenszekerheid & rechtmatigheid Jongeren zonder achterstand
Gezonde stad
Iedereen vooruit
Kwetsbaren doen mee Ouderen gezond en vitaal Gezonde Rotterdammers
a
Algemene middelen
Pagina 11
Algemene middelen Het programma Algemene middelen levert een bijdrage aan de manier waarop het college werkt aan structureel houdbare gemeentefinanciën. Het programma Algemene middelen is het financieel-technische sluitstuk van de begroting. In de paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing, Financiering, Financiële Kengetallen en Verbonden Partijen zijn de inhoudelijke doelstellingen, indicatoren en kengetallen opgenomen.
Voortgang 2023
Doel: Stabiele en rechtvaardige
Doel: Bestendig beheer Algemene
financiering van de gemeente
middelen
(Gemeentefonds)
Duurzame
Projecten
Financiën
ontwikkelingsdoelstellingen
Omschrijving, kaders en verbonden
Verantwoordelijke collegeleden
partijen
Pagina 66 van 1135
a
Voortgang 2023
Pagina 12
Voortgang 2023 Financiële positie Het weerstandsvermogen is een belangrijke maatstaf voor hoe de gemeente er financieel voor staat. het weerstandsvermogen geef namelijk een indicatie van de mate waarin de gemeente in staat is om niet begrote financiële tegenvallers op te vangen, zonder de noodzaak om direct te bezuinigen. Het college stuurt op een weerstandsvermogen van minimaal 1,0. Dit is in het coalitieakkoord 2022-2026 Een stad opgenomen. In de paragraaf Weerstandsvermogen is het meerjarig verloop van de weerstandsvermogen over 2023 weergegeven. In de paragraaf Financiële kengetallen staat een uiteenzetting van onder andere het structureel exploitatiesaldo.
Financiering Vaak verloopt een deel van de voorgenomen investeringen trager dan gedacht. Zeker in de huidige marktomstandigheden. Een toelichting staat in de paragraaf Investeringen. Dit achterblijven van de realisatie van voorgenomen investeringen, betekent niet alleen dat de oplevering van projecten in de tijd vertraagd worden, maar heeft ook een financieel effect. In de begroting wordt namelijk een bedrag opgenomen om de extern te betalen rentelasten, die samenhangen met de voorgenomen investeringen, te kunnen bekostigen. Deze te betalen rentelasten worden in de begroting weer intern doorbelast. Als er minder geïnvesteerd wordt dan begroot dan is ook sprake van een lagere financieringsbehoefte dan begroot. Dan hoeven er minder rentelasten extern betaald te worden en wordt er intern minder rentelasten doorbelast dan begroot. Deze afwijkingen ten opzichte van de begroting, waardoor onnodig te veel financiële ruimte wordt geraamd, noemen we ‘planningsoptimisme’. In begroting 2023 is rekening gehouden met dit fenomeen door een stelpost op te nemen ter correctie (verlaging) van de berekende externe rentelasten. Over 2023 was er sprake van planningsoptimisme en bleek groter te zijn dan waarmee rekening was gehouden met het bepalen van de stelpost. Daardoor was er een lagere financieringsbehoefte dan geraamd. Het tegengaan van planningsoptimisme is een belangrijk aandachtspunt.
Gemeentefonds Gemeenten krijgen jaarlijks geld van het Rijk uit het gemeentefonds. Het Rijk verdeelt dit geld tussen de gemeenten op basis van verschillende maatstaven. Vanaf 2026 gebruikt het Rijk een nieuwe methode. Daardoor krijgen gemeenten minder geld van het Rijk ten opzichte van de oude methode. De Vereniging Nederlandse
Pagina 67 van 1135
Gemeenten (VNG) heeft het Rijk laten weten dat deze nieuwe methode niet voldoende is. Daarin trekt de VNG samen met de gemeente Rotterdam op. Een verdere toelichting op het gemeentefonds is te lezen in het hoofdstuk Gemeentefonds.
Beheer deelnemingen In 2023 heeft de gemeente als aandeelhouder veel tijd besteed aan netbeheerder Stedin en RET. Ook is er veel energie gestoken in het verlagen van het salaris van de directie van Havenbedrijf Rotterdam. Voor nadere toelichting zie hoofdstuk Projecten en de paragraaf Verbonden Partijen.
Rotterdamse Investeringsmotor Voor 2022 en 2023 waren toevoegingen aan de bestemmingsreserve Rotterdamse Investeringsmotor (RIM) begroot door verkoop van erfpacht van twee grote wooncorporaties. Deze erfpachtbaten worden geheel toegevoegd aan de RIM. Voor nadere toelichting zie Reserves.
Financiële afwijkingen t.o.v. de bijgestelde Begroting 2023 (x 1.000)
- € 8.257
Gemeentefonds
- € 15.953
Financieringsbaten
€ 1.013
Overige baten
€ 201
Rente financiering
€ 5.514
Stelpost WOZ
€ 3.955
Overige lasten
€ 350
Reserves
- € 3.337
Een negatief bedrag (met een – ervoor) is een financiële tegenvaller: de gemeente geeft meer geld uit of er komen minder opbrengsten binnen. Een positief bedrag is een financiële meevaller: de gemeente geeft minder geld uit of er komen meer opbrengsten binnen. Voor een uitgebreide toelichting zie het blokje Financiën onder dit programma.
a
Doel: Stabiele en rechtvaardige financiering van de Pagina 13 gemeente (Gemeentefonds) Doel: Stabiele en rechtvaardige financiering van de gemeente (Gemeentefonds) Pagina 68 van 1135
AlgemeenHerziening per 2023 en onderhoud verdelingFinancieringssystematiek tot en met 2025 Financieringssystematiek vanaf 2026Wat hebben we in 2023 bereikt en gedaan?Hoe meten we dat?
Algemeen Het gemeentefonds van het Rijk is een jaarlijkse en tevens de grootste inkomstenbron van de gemeente. De ontwikkeling van het gemeentefonds bepaalt in belangrijke mate hoeveel financiële ruimte de gemeente heeft. Tot het gemeentefonds behoren de algemene uitkering, integratie-uitkeringen en decentralisatie-uitkeringen. Met het geld kunnen gemeenten zelfstandig beleid voeren. Gemeenten moeten echter wel de hun wettelijk opgedragen taken betalen met het geld dat zij uit het gemeentefonds ontvangen. Het gaat bijvoorbeeld om de jeugdzorg en het verstrekken van bijstandsuitkeringen. Minimaal drie keer per jaar informeert het Rijk de gemeenten over het gemeentefonds: •
in mei/juni op basis van de Voorjaarsnota van het Rijk;
•
in september op basis van de Miljoenennota van het Rijk;
•
in december op basis van de Najaarsnota van het Rijk.
Herziening per 2023 en onderhoud verdeling Via maatstaven wordt het gemeentefonds verdeelt tussen gemeenten. Deze maatstaven zijn kenmerken van gemeenten en hun inwoners, zoals het aantal inwoners, het aantal bijstandsgerechtigden, de oppervlakte, en zo meer. Het Rijk stelt de maatstaven meerdere keren per jaar bij. Regelmatig vindt ook een herijking plaats om de verdeling tussen de gemeenten zo accuraat mogelijk te maken. Op 1 januari 2023 is de meest recente herijking van de verdeelmaatstaven doorgevoerd. Voor gemeenten met een beperkte financiële draagkracht en een lagere sociaaleconomische status, waaronder Rotterdam, geldt tot en met 2025 een aangepaste ingroei om de gevolgen van deze herijking te verminderen. Met deze ingroei is meerjarig rekening gehouden in de begroting 2023. Het negatieve effect voor Rotterdam blijft hierdoor beperkt tot in totaal €22,50 per inwoner voor de periode 2023 tot 2025. De verdeling van dit effect over de verschillende jaren is: € 5 per inwoner in 2023, € 7,50 per inwoner in 2024 en € 10 per inwoner in 2025. Het nieuwe verdeelmodel voor het gemeentefonds is geen eindstation en vraagt continu onderhoud. In 2023 zijn er verschillende onderzoeken gestart naar gemeentelijke kenmerken als grootstedelijkheid, centrumfunctie sociaal domein en overige eigen middelen.
De uitkomsten van deze onderzoeken vormen de basis om in de toekomst tot een nieuwe verdeling te komen.
Financieringssystematiek tot en met 2025 Om voor gemeenten juist meer financiële zekerheden te krijgen, heeft de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) vlak voor de zomer 2022 met het Rijk afgesproken het accres - de jaarlijkse groei of krimp die gekoppeld is de uitgaven van het Rijk - voor de periode 2022-2025 vast te zetten op de standen van de meicirculaire 2022. De algemene uitkering uit het gemeentefonds varieert nog wel, in beperkte mate. Dat komt door aanpassingen van de verdeelmaatstaven en de compensatie voor loon- en prijsontwikkeling.
Financieringssystematiek vanaf 2026
Pagina 69 van 1135
Financieringssystematiek vanaf 2026 Vanaf 2026 geldt een lager accres. Het Rijk heeft niet de bestaande systematiek gebruikt: de zogenaamde trapop-trap-af-methode. Dat heeft geleid tot flinke discussies tussen het Rijk en de gemeenten. In de septembercirculaire 2022 heeft het Rijk € 1 miljard aan het Gemeentefonds toegevoegd om het nadelige effect voor 2026 deels te dempen. In de meicirculaire 2023 heeft het Rijk aangekondigd dat dit bedrag vanaf 2027 elk jaar beschikbaar komt. Ondanks deze gedeeltelijke tegemoetkoming is er sprake van een lagere bijdrage uit het gemeentefonds. Het Rijk heeft in de septembercirculaire 2023 ook de manier waarop het gemeentefonds in deze nieuwe financieringssystematiek wordt geïndexeerd nader uitgewerkt: 1. De indexatie voor volumeontwikkelingen worden vanaf 2027 gebaseerd op een 8-jaars (t-9 t/m t-2) historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). 2. De methodiek voor het bijstellen van het gemeentefonds voor inflatie zal vanaf 2026 plaatsvinden op basis van de prijs bruto binnenlands product (pbbp) van het lopende jaar, in plaats van op basis van een gecombineerde index.
Wat hebben we in 2023 bereikt en gedaan? In 2023 trok de gemeente Rotterdam op met andere grote gemeenten en de VNG om het Rijk te laten weten dat deze nieuwe financieringssystematiek nog niet volstaat. Daarnaast heeft Rotterdam de VNG opgeroepen te investeren in de inzet richting het Rijk om de korting op het gemeentefonds vanaf 2026 te repareren. Het nieuwe verdeelmodel bevat een aantal nieuwe en gewijzigde maatstaven. Dit vormt een risico, omdat de ontwikkeling van bepaalde maatstaven in Rotterdam kan afwijken van de landelijke ontwikkelingen. Dit lijkt in 2023 het geval te zijn voor de nieuwe maatstaf ‘huishoudens met een laag inkomen'. Bij de actualisatie van deze maatstaf in de decembercirculaire 2023 is sprake van een landelijke groei van 3%. De aantallen voor Rotterdam blijven echter gelijk. Dit betekent dat verhoudingsgewijs het aantal huishoudens met een laag inkomen in Rotterdam afneemt ten opzichte van andere gemeenten. Hierdoor ontstaat voor Rotterdam een nadeel in het gemeentefonds van € 12,8 mln. Omdat de ontwikkeling van deze maatstaf voor Rotterdam tegen de trendmatige ontwikkeling ingaat, is hierover navraag gedaan bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De gesprekken hierover liepen eind 2023 nog.
Volgens het raadsbesluit 23bb007699 wordt sinds 2023 het saldo van de taakmutaties, decentralisatie- en integratie-uitkeringen die zijn toegekend in de decembercirculaire rechtstreeks toegevoegd aan de Bestemmingsreserve Taakmutaties Gemeentefonds. Deze gelden kunnen vervolgens aan de reserve onttrokken en aangewend worden voor de uitvoering van specifieke taken. Voortvloeiend uit dit besluit is er vanuit de decembercirculaire 2023 € 4,1 mln aan deze bestemmingsreserve toegevoegd.
Hoe meten we dat? De doelstellingen zijn niet dermate gekwantificeerd dat deze meetbaar zijn over 2023. a
Pagina 70 van 1135
Pagina 14
Doel: Bestendig beheer Algemene middelen Doel: Bestendig beheer Algemene middelen
Wat willen we bereiken?Wat gaan we daarvoor doen?Wat hebben we in 2023 bereikt en gedaan?Indicatoren Toelichting indicatoren
Wat willen we bereiken? Het programma Algemene Middelen draagt bij aan de manier waarop het college werkt aan structureel houdbare gemeentefinanciën. De basis voor houdbare gemeentefinanciën ligt in een meerjarenbegroting die structureel en reëel in evenwicht is. Houdbare gemeentefinanciën vergen echter meer. Zo wil de gemeente in geval van financiële tegenslag over voldoende geld beschikken om de eerste klappen op te vangen. De houdbaarheid van gemeentefinanciën kent twee aspecten: Voldoende weerbaarheid. Het gaat hierbij om de mogelijkheden om op korte termijn financiële tegenvallers op te vangen zonder direct in de begroting en in de beleidsambities te hoeven ingrijpen. Voldoende flexibiliteit in de begroting. Het gaat hierbij om de snelheid waarmee de lasten kunnen worden verlaagd en de baten kunnen worden verhoogd. Verplichtingen die voor meerdere jaren zijn of worden aangegaan beperken de flexibiliteit - ‘wendbaarheid’ - van de begroting. Het gaat om verplichtingen als gevolg van schulden - rente en aflossing van opgenomen geldleningen - , kapitaallasten van investeringen en om beheer- en onderhoudslasten. Voor de houdbaarheid van gemeentefinanciën zijn weerbaarheid en flexibiliteit dus belangrijk. Vanwege die weerbaarheid en flexibiliteit streeft de gemeente naar: Sluitende begroting en meerjarenraming: de structurele lasten zijn niet groter dan de structurele baten.
Gedegen beheer van deelnemingen en verbonden partijen. De gemeenteraad wordt hierover geïnformeerd bij de P&C-producten en het beheerslag deelnemingen. Weerstandvermogen van minimaal 1,0 in alle jaren. Gedegen treasury- en financieringsfunctie. Zorgen voor voldoende en gedegen financiële ruimte om investeringen mogelijk te maken, om samen met andere partijen te werken aan de toekomst van de stad. De uitdaging is om het beschikbare investerend vermogen zo in te zetten dat Rotterdam een hefboom creëert om andere partijen mee te krijgen om samen te investeren. Wenselijk is dat de gemeenteraad een integraal beeld krijgt van de gevolgen van beslissingen voor de houdbaarheid van de begroting. Kengetallen en indicatoren kunnen de gemeenteraad ondersteunen bij het nemen van beslissingen.
Wat gaan we daarvoor doen?
Pagina 71 van 1135
Zorgdragen dat de hiervoor geldende indicatoren en kengetallen binnen de geldende wettelijke normen en bestuurlijke kaders en de actuele streefwaarden blijven zoals bepaald door de toezichthouder, de Provincie Zuid-Holland. Hierover verantwoording afleggen in de P&C-producten.
Wat hebben we in 2023 bereikt en gedaan? In de paragraaf Financiële Kengetallen wordt de gerealiseerde waarde van de verschillende financiële kengetallen per eind 2023 afgezet tegen bestuurlijke streefwaarden – waaronder het weerstandsvermogen -, wettelijke normen als kasgeldlimiet en renterisiconorm, en streefwaarden die onze toezichthouder, de Provincie ZuidHolland, hanteert voor de beoordeling van de financiële positie van een gemeente. In de paragraaf Financiële Kengetallen is te lezen wat er bereikt is in 2023 en hoe dit wordt gemeten.
Indicatoren De gemeente maakt gebruik van financiële kengetallen voor de sturing op en de verantwoording over de financiële positie. De volgende kengetallen en indicatoren zijn behorend tot het programma: Weerstandsvermogen Structurele exploitatieruimte Solvabiliteitsrisico EMU-saldo (vorderingssaldo) Kasgeldlimiet Renterisiconorm Schatkistbankieren Netto schuldquote
Toelichting indicatoren Voor verdere informatie daartoe kunt u terecht bij de paragrafen: Financiering, Weerstandsvermogen en risicobeheersing en Financiële Kengetallen. a
Duurzame ontwikkelingsdoelstellingen
Pagina 15
Duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's) Hier wordt aangegeven aan welke duurzame ontwikkelingsdoelstellingen dit programma bijdraagt.
Het programma Algemene middelen draagt via het gedegen beheer van bestaande deelnemingen en verbonden partijen, waarmee een verscheidenheid aan publieke belangen wordt gerealiseerd, aan de volgende Duurzame ontwikkelingsdoelstelling:
Pagina 72 van 1135
SDG 17 Partnerschappen om diensten te bereiken Voor een uitgebreide toelichting zie de paragraaf Sustainable development goals. a
Projecten
Pagina 16
Projecten Aan de orde zijnde deelnemingen.
RET In 2023 had Rotterdamse Elektrische Tram NV (RET) nog te maken met de gevolgen van corona. Het aantal reizigers lag begin van het jaar nog steeds lager dan voor corona. Ook had het bedrijf te maken met een hoog ziekteverzuim en gestegen energiekoten. Hierdoor was de financiële situatie bij RET zorgelijk. RET heeft met concessieverlener Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) en de gemeente Rotterdam als aandeelhouder gewerkt aan een oplossing om het bedrijf financieel gezond te krijgen. Dit heeft geleid tot een toekomstplan voor RET. In december 2023 heeft het bestuur van MRDH dit plan goedgekeurd. Om het toekomstplan te kunnen uitvoeren, is een versterking van het werkkapitaal van RET nodig. Dit geld maakt de gemeente als aandeelhouder aan RET over, onder een aantal voorwaarden. De details van deze kapitaalstorting worden momenteel uitgewerkt. Zodra dit proces is doorlopen, wordt de gemeenteraad hierover geïnformeerd.
Havenbedrijf Rotterdam Als aandeelhouder van Havenbedrijf Rotterdam NV bepaalt Rotterdam het beloningsbeleid van de algemene directie. Rotterdam heeft als uitgangspunt dat het salaris binnen de WNT-norm valt. Dat is een ander uitgangspunt dan het Rijk, dat ook aandeelhouder is. Om het beloningsbeleid te wijzigen is overeenstemming tussen beide aandeelhouders nodig. In 2023 heeft discussie plaatsgevonden over de hoogte van het salaris van de nieuwe algemeen directeur. Na het inschakelen van een mediator zijn de aandeelhouders en de raad van commissarissen eens geworden. De uitkomst is dat het salaris van de algemene directie wordt verlaagd. De nieuwe algemeen directeur gaat minder verdienen dan zijn voorganger. De gemeenteraad is hierover per brief geïnformeerd.
Stedin Voor de overgang naar duurzame energie moet netbeheerder Stedin Holding NV veel investeren in het netwerk. Stedin moet daarvoor veel financiering aantrekken en heeft daarom extra eigen vermogen nodig. Rotterdam is een van de aandeelhouders van Stedin. In september hebben de aandeelhouders, Stedin en het Rijk overeenstemming bereikt over de bijdrage van het Rijk. Het Rijk wordt aandeelhouder van Stedin en stort € 500
Pagina 73 van 1135
mln. in het bedrijf. In december 2023 heeft het Rijk het geld overgemaakt. Bij de Voorjaarsnota 2024 wordt bezien of bijstelling nodig is van de raming van de dividenduitkering van Stedin aan Rotterdam. Vooralsnog vraagt Stedin geen nieuwe bijdrage van Rotterdam en de andere gemeentelijke aandeelhouders. Met de bijdrage van het Rijk kan Stedin de komende periode vooruit. Door de omvangrijke investeringen in de energietransitie is de kans aanwezig dat Stedin in de toekomst meer geld nodig heeft. Een positieve ontwikkeling is dat de provincie Utrecht, de provincie Zeeland en een aantal Zeeuwse en Utrechtse gemeenten willen bijdragen. Zij zijn bereid om geld beschikbaar te stellen en aandeelhouder van Stedin te worden. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd (zie collegebrief 24bb000932).
Sportbedrijf In 2023 heeft de gemeente als aandeelhouder ingestemd met het wijzigen van de structuur van het Sportbedrijf Rotterdam BV. Vanaf 1 januari 2024 bestaat het Sportbedrijf uit een holding. Daaronder zijn twee dochtervennootschappen actief. Voorheen was het Sportbedrijf één vennootschap. Voor gemeente Rotterdam heeft deze verschuiving geen effect.
Nadere toelichting op de deelnemingen is te lezen in paragraaf Verbonden Partijen. a
Financiën
Pagina 17
Financiën Overzicht baten en lastenToelichting afwijkingen tov bijgestelde begroting 2023
Overzicht baten en lasten
Overzicht van baten en lasten Algemene middelen
Oorspr.
Bijgestelde
Realisatie
Begroting
Begroting
2023
2023
2023
Baten exclusief reserves
2.193.212
2.317.116
2.302.377
-14.739
Bijdragen rijk en medeoverheden
2.102.829
2.217.223
2.201.270
-15.953
Dividenden
88.557
96.585
96.610
25
Financieringsbaten
2.095
4.173
5.186
1.013
7
7
196
189
Overige opbrengsten derden
Afwijking
Pagina 74 van 1135
Overige baten
-276
-872
-884
-12
-4.016
-15.112
-24.932
-9.819
Apparaatslasten
0
0
0
0
Inhuur
0
0
0
0
Overige verrekeningen
0
0
0
0
Overige verrekeningen
0
0
0
0
Programmalasten
-4.016
-15.112
-24.932
-9.819
Financieringslasten
26.709
22.415
15.375
-7.040
Inkopen en uitbestede werkzaamheden
17.929
6.462
4.035
-2.428
Kapitaallasten
-48.994
-44.929
-45.129
-200
340
340
127
-213
Subsidies en inkomensoverdrachten
0
600
661
61
Saldo voor vpb en reserveringen
2.197.228
2.332.228
2.327.309
-4.920
Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
Saldo voor reserveringen
2.197.228
2.332.228
2.327.309
-4.920
Reserves
-169.830
11.407
8.069
-3.337
Onttrekking reserves
70.686
204.611
204.773
163
Toevoeging reserves
240.516
195.103
198.603
3.500
0
1.899
1.899
0
2.027.398
2.343.635
2.335.378
-8.257
Lasten exclusief reserves
Overige programmalasten
Vrijval reserves
Saldo
VERGELIJK SALDO ×
Vergelijking begrotingssaldi Algemene middelen
2023
2024
2025
2026
2027
Oorspronkelijke begroting 2023
2.027.398
2.099.024
2.063.397
2.020.468
Eerste herziening 2023 / Voorjaarsnota
2.248.142
2.150.194
2.092.552
2.036.182
2.017.255
Tweede herziening 2023 / Begroting 2024
2.273.311
2.329.903
2.264.921
2.198.836
2.183.748
10-maandsrapportage 2023
2.343.635
2.329.903
2.264.921
2.198.836
2.183.748
Jaarstukken 2023 (realisatie)
2.335.378
Pagina 75 van 1135
Toelichting afwijkingen tov bijgestelde begroting 2023 Een negatief bedrag (met een – ervoor) is een financiële tegenvaller: de gemeente geeft meer geld uit of er komen minder opbrengsten binnen. Een positief bedrag is een financiële meevaller: de gemeente geeft minder geld uit of er komen meer opbrengsten binnen.
Overzicht afwijkingen programma
Afwijking baten
Afwijking lasten
Afwijking reserves
Afwijking saldo
1. Gemeentefonds
-15.953
0
0
-15.953
2. Financieringsbaten
1.013
0
0
1.013
3. Dividenden
25
0
0
25
4. Overige baten
176
0
0
176
5. Externe rente financiering
0
-4.163
0
4.163
6. Interne rente financiering
0
-1.351
0
1.351
7. Stelpost waardering onroerende zaken (WOZ)
0
-3.955
0
3.955
8. Overige Lasten
0
-350
0
350
9. Reserves
0
0
-3.337
-3.337
-14.739
-9.819
-3.337
-8.257
Totaal afwijkingen
Het saldo van programma Algemene middelen bedraagt € 8,3 mln nadelig. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn: 1. Gemeentefonds Het resultaat van het gemeentefonds bedraagt € 16 mln negatief, wat nog geen 1% van de begroting is. De belangrijkste reden hiervoor is de actualisatie van de maatstaf ‘huishoudens met een laag inkomen’ in de decembercirculaire. Deze aantallen stijgen landelijk, maar blijven voor Rotterdam gelijk. Verhoudingsgewijs neemt hierdoor het aantal huishoudens met een laag inkomen in Rotterdam af ten opzichte van andere gemeenten. Dit heeft een negatief effect van € 12,8 mln. Het restant van het effect komt door taakmutaties, integratie- en decentralisatieuitkeringen uit de september- en decembercirculaire (€ 1,3 mln) en actualisatie van overige maatstaven (1,9 mln.). Door het tijdstip waarop de september- en decembercirculaire verschijnen kunnen, zoals aangegeven in de Begroting 2024/Tweede Herziening 2023, deze effecten voor het lopende jaar niet verwerkt worden. Volgens het raadsbesluit wordt sinds 2023 het saldo van de taakmutaties, decentralisatie- en integratieuitkeringen die zijn toegekend in de decembercirculaire rechtstreeks toegevoegd aan de Bestemmingsreserve Taakmutaties Gemeentefonds. Deze methodiek is ingevoerd, omdat deze mutaties laat in het jaar worden toegekend waardoor besteding van deze middelen in het lopend jaar niet meer mogelijk is.
Als gevolg van dit besluit is er op basis van de decembercirculaire 2023 € 4,1 mln aan deze bestemmingsreserve toegevoegd. 2. Financieringsbaten De rente ontvangsten van het schatkistbankieren (zie paragraaf Financiering voor een nadere verklaring) over het
Pagina 76 van 1135
vierde kwartaal 2023 zijn de oorzaak van de hogere baten van € 1 mln. Vooral door achterblijvende investeringen heeft er een langere periode meer geld op het schatkistbankieren gestaan dan geraamd. Dat heeft geresulteerd in hogere rente-inkomsten. 3. Dividenden Van het Havenbedrijf Rotterdam N.V. is € 14.659 minder aan dividend ontvangen dan geraamd, terwijl Evides N. V. € 39.384 juist meer dividend heeft uitgekeerd dan was geraamd. 4. Overige baten De hogere baten van € 176.000 worden voornamelijk veroorzaakt door een ontvangst vanuit de Rotterdamse Electrische Tram N.V. (RET) en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) voor hun bijdrage in de gemaakte juridische onderzoeks- en advieskosten voor het dossier van de RET. 5. Externe rente financiering Het achterblijven van de realisatie van de investeringen in 2023 binnen de gemeentelijke organisatie is een van de voornaamste redenen voor een lagere financieringsbehoefte. Door de lagere financieringsbehoeftes zijn voor € 7 mln lagere externe rentelasten doorgerekend dan geraamd. In de begroting 2023 is rekening gehouden met de planningsoptimisme (zie een nadere toelichting onder Voortgang financiën) waardoor er is uitgegaan van een lagere financieringsbehoefte. De lagere financieringsbehoefte is door een stelpost planningsoptimisme apart inzichtelijk gemaakt.
Deze stelpost beperkt het effect van de lagere externe rentelasten met € 2,9 mln. Hiermee komt het resultaat van de lagere externe rentelasten uit op € 4,2 mln. In de paragraaf Financiering staat een nadere toelichting over de ontwikkelingen van de financieringsbehoefte 6. Interne rente financiering Aan de programma’s wordt een omslagrente van 1,5% over de gemiddelde boekwaarde van de vaste activa doorgerekend. Door het achterblijven van de geplande investeringen is er € 1,8 mln minder omslagrente doorgerekend. In de begroting 2024 is al gewezen op het risico van de financiële effecten van planningsoptimisme (zie een nadere toelichting onder Voortgang financiën). De lagere financieringsbehoefte is door een stelpost planningsoptimisme inzichtelijk gemaakt. Rekening houdend met de stelpost planningsoptimisme van € 1,2 mln komt het nadeel door de lager toegerekende omslagrente uit op € 640.668. Voor de grondexploitaties geldt dat er over de gemiddelde boekwaarde een andere omslagrente wordt toegerekend. Deze wordt bij de begroting volgens BBV-richtlijnen - het Besluit Begroting en Verantwoording - berekend en bij de jaarrekening geactualiseerd. Dit percentage was bij de begroting 1,2% en is na actualisatie 0,79%. De ontwikkeling van boekwaarde van de grondexploitaties en het lagere toe te rekenen omslagpercentage leiden tot een voordeel van € 2,0 mln.
Per saldo is het resultaat van de interne rente € 1,4 mln voordelig. Zie paragraaf Financiering voor een nadere toelichting over de toerekening van de omslagrente. 7. Stelpost waardering onroerende zaken (WOZ) De waarde van de stad voor onroerende zaken is mede bepalend voor aan de hoogte van de uitkering uit het gemeentefonds en wordt ten vroegste twee jaar later definitief vastgesteld. Als regel geldt: hoe hoger de waarde van de stad, hoe lager de uitkering uit het gemeentefonds. De waarde van de stad is voor de jaren 2021 en 2022 naar boven bijgesteld. Deze actualisatie heeft plaatsgevonden in 2023 waardoor Rotterdam minder geld heeft
Pagina 77 van 1135
ontvangen uit het gemeentefonds. Om dit op te vangen is in 2023 deze stelpost waardering onroerende zaken (WOZ) aangelegd. Deze stelpost is bedoeld om het nadelig effect onder het onderdeel 1. Gemeentefonds met € 4 mln te beperken. 8. Overige lasten Door de lagere financieringsbehoefte zijn voor de provisie- en bankkosten ook minder kosten van € 350.000 gemaakt dan geraamd. 9. Reserves Onder het onderdeel 1. Gemeentefonds is toegelicht dat het niet in 2023 te besteden deel van de decembercirculaire - € 4,1 mln - aan de bestemmingsreserve taakmutatie gemeentefonds toegevoegd is. Deze toevoeging was niet begroot en resulteert in een hogere toevoeging in de reserves. Hiertegenover staat een lagere toevoeging dan geraamd van de erfpachtbaten aan de bestemmingsreserve Rotterdamse Investeringsmotor (RIM) voor een bedrag van € 568.703. Dit komt doordat de gerealiseerde erfpachtbaten bij de definitieve afronding van de erfpachtconversies in 2023 lager blijken te zijn dan geraamd. Daarnaast heeft er een hogere onttrekking van € 162.850 dan geraamd plaatsgevonden voor de dekking van kapitaallasten voor de voertuigen. a
Omschrijving, kaders en verbonden partijen
Pagina 18
Omschrijving, kaders en verbonden partijen Omschrijving programmaBeleidskaders, monitoren en regelgevingVerbonden partijen die bijdragen aan het programma
Omschrijving programma Het programma Algemene middelen is, anders dan de overige programma's van deze begroting, relatief beleidsarm te noemen. Het is eerder het financieel-technische sluitstuk van de begroting. In de paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing, Financiering, Financiële Kengetallen en Verbonden Partijen zijn de inhoudelijke doelstellingen, indicatoren en kengetallen opgenomen.
Beleidskaders, monitoren en regelgeving Wet- en regelgeving Financiële-verhoudingswet Circulaires uitkering Gemeentefonds Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) Burgerlijk Wetboek Boek 2 (rechtspersonen) Gemeentewet Wet Financiering decentrale overheden (Fido)
Pagina 78 van 1135
Code Corporate Governance Beleidskaders Verordening Financiën Rotterdam 2021 Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) Verordening leningverstrekking en garantieverlening Rotterdam 2014 Treasurystatuut Rotterdam 2021 Beleidskader Verbonden Partijen en governance samenwerkingrelaties Monitoring Beheerverslag Deelnemingen 2022 Beheerverslag Deelnemingen 2021 Beheerverslag Deelnemingen 2020 Beheerverslag Deelnemingen 2018 - 2019 Beheerverslag Deelnemingen 2017 - 2018 Beheerverslag Deelnemingen 2016 - 2017 Beheerverslag Deelnemingen 2015 - 2016 Beheerverslag Deelnemingen 2014
Verbonden partijen die bijdragen aan het programma De volgende Verbonden partijen worden ingezet om het doel van het programma te realiseren: Gemeenschappelijke bezit Evides Bank Nederlandse Gemeenten Bank N.V. Royal Group Schiphol Stadion Feijenoord Een uitgebreide toelichting is te vinden in de Paragraaf Verbonden Partijen. a
Verantwoordelijke collegeleden
Pagina 19
Verantwoordelijke collegeleden Wethouder Struijvenberg Wethouder Struijvenberg is verantwoordelijk voor de portefeuille Financiën, Organisatie, Dienstverlening en Grote Projecten.
a
Pagina 79 van 1135
Armoede, schuldhulpverlening, inburgering en samenleving
Pagina 20
Armoede, schuldhulpverlening, inburgering en samenleving Gelijke kansen voor Rotterdammers in een inclusieve samenleving. Daar zet de gemeente zich voor in. Centraal daarbij staan bestaanszekerheid en gelijkwaardigheid. Dat geldt ook voor bijvoorbeeld nieuwe bewoners en Rotterdammers die moeite hebben met lezen en schrijven. Iedereen moet kansrijk, veilig en gezond kunnen leven.
Voortgang 2023
Doel: Minder armoede en schulden
Doel: Verbeteren taalbeheersing
Doel: Een inclusieve samenleving
Duurzame
Financiën
ontwikkelingsdoelstellingen
Omschrijving, kaders en verbonden
Verantwoordelijke collegeleden
partijen a
Voortgang 2023
Pagina 21
Voortgang 2023 Armoede en Schulden Collegetarget schuldhulpverlening: In deze collegeperiode vergroot de gemeente de instroom in de schuldhulpverlening door in totaal 15.750 intakes af te nemen en schulden worden aangepakt door in totaal 8.200 schuldregelingen te starten Mijlpaal 2023: intakes 4.950, gestarte schuldregelingen 2.700 Realisatie 2023: intakes 5.326, gestarte schuldregelingen 1.929 De mijlpaal voor het aantal intakes bij het Expertise Team Financiën (ETF) over 2023 is ruimschoots behaald. Dat geldt niet voor het aantal gestarte schuldregelingen. De realisatie ligt lager dan de gestelde mijlpaal. De laatste maanden van het jaar laten een opleving zien in het aantal gestarte schuldregelingen. Omstandigheden die hierbij een rol spelen: Per 1 juli 2023 is de aflossingstermijn voor schuldregelingen verkort van 36 naar 18 maanden. Rotterdammers en doorverwijzers hebben gewacht met het aangaan van een schuldregeling tot na 1 juli
Pagina 80 van 1135
De intake en de verdere overdracht naar de kredietbank (KBR) vinden zorgvuldig plaats. Een volledig overzicht van alle schulden maken en het samen opbouwen van een vertrouwensband vragen aandacht. Redenen hiervoor zijn onder meer schaamte, het verliezen van regie en het imago van schulddienstverlening. Dit proces kost tijd en dat is cruciaal voor het slagen van een schuldregeling. Het motiveren van Rotterdammers met schulden om hulp te vragen aan de gemeente blijft een belangrijk speerpunt in 2024.
Taal, rekenen en digitale vaardigheden Aantal trajecten basisvaardigheden Realisatie 2022: 7.292 afgeronde trajecten basisvaardigheden Streefwaarde 2023: 6.350 gestarte trajecten basisvaardigheden Realisatie 2023 9.127 gestarte trajecten basisvaardigheden Op 2 februari 2023 stelde de gemeenteraad het beleidskader Het beleidskader basisvaardigheden 2023-2026 Rotterdam Vaardig Verder, Beter in taal, rekenen en digitale vaardigheden’ vast. Met een realisatie van 9.127 gestarte trajecten is de doelstelling voor 2023 ruimschoots gehaald.
Financiële afwijkingen t.o.v. de bijgestelde begroting 2023 (x 1.000)
€ 1.426
Armoedebestrijding
- € 846
Samenleving
€ 1.823
Diverse afwijkingen
€ 449
Een negatief bedrag (met een – ervoor) is een financiële tegenvaller: de gemeente geeft meer geld uit of er komen minder opbrengsten binnen. Een positief bedrag is een financiële meevaller: de gemeente geeft minder geld uit of er komen meer opbrengsten binnen. Voor een uitgebreide toelichting zie het blokje Financiën onder dit programma.
Inburgering Op 1 januari 2022 trad de Wet inburgering in werking. De gemeente is sindsdien verantwoordelijk voor de begeleiding bij inburgering. De gemeente biedt inburgeraars een programma inburgering aan op allerlei aspecten, waaronder het leren financieel zelfredzaam te zijn, het leren van de taal en toeleiding naar werk en of onderwijs. Alle inburgeraars krijgen een inburgeringstraject op maat om te zorgen dat zij mee kunnen doen aan de Rotterdamse samenleving. In het eerste jaar (2022) waren er nog veel kinderziektes in de nieuwe wet. In 2023 zijn dit er een stuk minder maar er blijven uitdagingen. Samen met (taal)aanbieders maar ook met andere gemeenten en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid werkt Rotterdam aan oplossingen.
Pagina 81 van 1135
De rijksoverheid bepaalt elk half jaar het aantal vluchtelingen met een verblijfsvergunning (statushouders) die de gemeente een woning en begeleiding bij de inburgering moet bieden. De taakstelling voor gemeente Rotterdam voor 2023 was 1.337. De taakstelling was eerst 1.795 maar is in oktober 2023 naar beneden bijgesteld. De taakstelling voor de huisvesting van statushouders in 2023 is gehaald met zelfs 55 statushouders meer dan de taakstelling. De druk om tijdig huisvesting te vinden voor statushouders blijft onverminderd hoog. De taakstelling zal ook in 2024 hoog zijn en bedraagt voor het eerste halfjaar 693. Voor het tweede halfjaar is de taakstelling nog onbekend.
Samenleven in een stad In oktober 2023 is het actieplan ‘Samenleven in een Stad 2024-2027’ door de gemeenteraad vastgesteld. Dit plan is tot stand gekomen na een participatietraject van 50 stadsgesprekken. Hierin hebben 500 Rotterdammers met elkaar en met de gemeente gesproken over discriminatie, gelijkwaardigheid en inburgering. Daarnaast is er gebruik gemaakt van inzichten uit wetenschappelijk onderzoek en adviezen van diverse adviesraden. Het actieplan zet in op discriminatiebestrijding, emancipatie en sociale gelijkwaardigheid. Onder meer op de woningmarkt, de arbeidsmarkt, in de horeca en in het onderwijs neemt de gemeente, samen met partners in de stad, maatregelen om discriminatie terug te dringen en de acceptatie van diversiteit te bevorderen. In juli 2023 is het Herdenkingsjaar Koloniaal en Slavernijverleden van start gegaan. Dit jaar markeert 150 jaar afschaffing van slavernij. Het herdenkingsjaar loopt tot juli 2024. In samenwerking met met partners en organisaties in de stad faciliteert de gemeente een brede, extra grootse programmering uit van culturele, maatschappelijke en educatieve initiatieven die bedoeld zijn om de bewustwording te vergroten over onze gedeelde geschiedenis. Stadsbrede campagnes brengen dit onderwerp en de activiteiten bij alle Rotterdammers onder de aandacht. a