[24bb002670] Collegebrief over Nota van Uitgangspunten Westersingel 18-20

De plinten vormen de aansluiting tussen straat en gebouw. De uitstraling van plinten draagt voor een belangrijk deel bij aan de beleving van de stedelijke omgeving en aan de kwaliteit van de straat. De plinten vormen de stad op ooghoogte.

4.4.2 Vormgeving

Hoofdbebouwing De bebouwing voegt zich naar het, als stadsgezicht door het Rijk beschermde, straatbeeld van verschillende architectuurstijlen per pand of ensemble. De vormgeving van de bebouwing geeft het de statuur van bebouwing aan een stadsboulevard. Daarnaast geeft de vormgeving van de bebouwing uitdrukking aan de representatieve rol die de bebouwing toebedeeld krijgt door de doorgang: een nieuw gezicht van het Oude Westen. De beeldkwaliteit van de planontwikkeling is hoog. Het gevelbeeld is samenhangend op zichzelf en met de omgeving. De detaillering en materialisering zijn toekomst- en weersbestendig. Ventilatieroosters zijn verholen of architectonisch opgelost. De gevels ondersteunen de ecologische strategische positie van de hoofdbebouwing tussen de Westersingel en het Wijkpark, door integraal schuil- of verblijfplaatsen te bieden voor mussen, gierzwaluwen en vleermuizen. Doorgang De vormgeving van de bebouwing zet de rol en het karakter van de doorgang neer: een openbare, lokale toegang tot het Oude Westen en het Wijkpark en andersom een uitgang vanuit de wijk en het park naar de binnenstad. De vormgeving van de bebouwing en de doorgang maken de doorgang tot een lichte, opvallende, sprekende en aantrekkelijke eenheid. Bebouwing achterterrein De vormgeving van de bebouwing op het achterterrein ondersteunt de verbinding die de doorgang en het

De vormgeving en programmering van de plinten (zie ook 4.7 Programma op pagina 31) dragen bij aan een aantrekkelijke en aangename openbare ruimte. De plinten hebben daarom in ieder geval: ^ Een royale verdiepingshoogte, ^ Een bij de situatie passende openheid (niet gesloten), ^ Duidelijk herkenbare, uitnodigende, royale entrees (naar woningen), ^ Een rijke, expressieve, toekomst- en weersbestendige materialisering, ^ Een rijke, expressieve, zorgvuldige, toekomst- en weersbestendige detaillering, • Een verholen of architectonische oplossing voor ventilatieroosters, ^ Een vloeiende aansluiting op de peilmaat van de buitenruimte. 4.4.4 Daken

De daken zijn in deze omgeving de vijfde gevel en hebben daarom de kwaliteit van een vijfde gevel. De daken dragen bij aan een aantrekkelijk daklandschap en zijn samenhangend op zichzelf en met de omgeving. De daken hebben minimaal twee functies, bijvoorbeeld groene (beplante daken), blauwe (wateropvang), gele (energieopwekking) of rode (verblijfsfuncties, zoals bijvoorbeeld een dakterras). Groene en blauwe daken kunnen in dit geval bijdragen aan het reduceren van de hoge mate van hittestress waar het Oude Westen mee te maken heeft, het bergen van regenwater, het vergroten van de biodiversiteit in dit gebied en het versterken van de ecologische verbinding tussen de Westersingel en het Wijkpark. Nota van Uitgangspunten

29

Gele daken kunnen bijdragen aan een zo laag mogelijke energievraag. 4.4.5 Sociale veiligheid

De interne bebouwingsstructuur borgt inpandig de sociale veiligheid. Gedeelde en/of gemeenschappelijke ruimten en routes in het gebouw hebben ruime maat en zijn overzichtelijk. In het geval van woningen begint anonimiteit pas achter de individuele voordeuren. 4.4.6 Flexibiliteit

De bebouwing wordt toekomstbestendig. De inpandige structuur van de bebouwing biedt flexibiliteit in het gebruik, om de levensduur van het gebouw(ensemble) te bevorderen. De bebouwing kan meebewegen met de ontwikkelingen van de stad in de loop van de tijd. De bebouwing is aanpasbaar aan toekomstige ontwikkelingen, kan in de toekomst mogelijk wisselen van programma, gebruik en/of doelgroep. De bebouwing heeft in ieder geval een royale verdiepingshoogte op de begane grond dan wel de bel-etage. In het geval van woningen hebben ook de verdiepingshoogten op de verdiepingen, de gangen en de bergingen een ruime maat. 4.4.7 Gezondheid

Het ontwerp zorgt voor een werk- en/of leefomgeving met minimale geluidsoverlast en een goede luchtkwaliteit binnen en buiten. Het reduceren van geluidsbelasting wordt traditioneel opgelost met massa, maar geluidwering met bio-based materialen biedt ook mogelijkheden. Bio­ based bouw- en afwerkingsmaterialen aan de binnenzijde of biophilic design kunnen een gezond binnenklimaat bevorderen. 4.4.8 Transformator

De bestaande bebouwing bergt ter hoogte van Westersingel 18 een transformatorruimte in het souterrain aan de Westersingelzijde. De planontwikkeling lost het transformatorhuisje ter hoogte van Westersingel 18 (weer) inpandig en als integraal onderdeel van het planontwerp op. 4.4.9 Afval

De planontwikkeling moedigt het circulair gedrag van bewoners en/of bezoekers aan. Er is voldoende ruimte

tmmmm

Nota van Uitgangspunten

30

en voorzieningen worden getroffen voor de inzameling en volledige scheiding van alle afvalstromen. De ruimte voor containers is integraal onderdeel van het planontwerp en inpandig opgelost. Ook de routing van afvalcontainers van binnen naar buiten is integraal meeontworpen, deze belemmert de kwaliteit van de doorgang niet. Aan de Westersingel komt een opstelplek voor de containers met een op- en afrit tussen trottoir en rijweg. Er is een onderscheid te maken tussen bewonersafval en bedrijfsafval, waarvoor verder verschillende uitgangspunten gelden. Bewonersafval Papier en restafval worden gescheiden aangeboden in 240L en/of 1100L containers op het trottoir aan de Westersingel. PMD-afval (plastic, metaal en drankpakken) wordt bij het restafval aangeboden, dat wordt door het afvalenergiebedrijf zelf gescheiden. Restafval kan twee keer per week worden aangeboden, papier één keer per week op vaste dagen. In principe is één 1100L container voor restafval genoeg voor 10 huishoudens, als deze twee keer per week geleegd wordt. GFE- (groente-, fruit-, etensresten) en tuinafval wordt tezamen in 240L containers aangeboden op het trottoir ter hoogte van West- Kruiskade 10, dat bereikbaar is via het achterpad. Dat kan één keer in de twee weken op een vaste dag. Glas en textiel worden in de daarvoor bestemde, vaste ondergrondse containers in de nabije omgeving weggebracht.

De gemeente streeft ernaar om de inzameling van huishoudelijk afval binnenkort volledig met ondergrondse wijkcontainers uit te voeren. Op dit moment staan er daarom tijdelijke containers voor rest- en papierafval op de Westersingel. Onderzocht wordt of de containers ondergronds kunnen worden geplaatst. Indien dat lukt, kan de inpandige ruimtereservering voor containers voor huishoudelijk afval wellicht worden vrijgespeeld. Daar is echter op moment van schrijven nog niets met zekerheid over te zeggen.

Bedrijfsafval Bedrijfsafval wordt opgehaald door een marktpartij. Dit afval wordt in containers op een vast moment aangeboden op straat.

vergroening, worden zo goed mogelijk benut. Het gebruik van airco's wordt voorkomen. Natuurlijke ventilatie en buitenzonwering zijn aan te raden. De planlocatie wordt aangesloten op het warmtenet.

4.4.10 Installaties

De planontwikkeling voldoet voor wat betreft de energieprestatie en energetisch comfort aan de eisen voor nieuwbouw (de BENG-norm (Bijna Energieneutrale Gebouwen)), ook in het geval van transformatie.

Installaties zijn integraal onderdeel van de opzet en vormgeving van de bebouwing.

4.5 Regenwater De planontwikkeling draagt bij aan de wateropgave op de planlocatie, door de waterberging als integraal onderdeel van het planontwerp vorm te geven, bijvoorbeeld in de vorm van watertuinen en/of een waterbergend daklandschap. De planontwikkeling bergt minimaal iedere 24 uur een regenbui van 70 millimeter per uur op het hele perceeloppervlak. De hemelwateropslag wordt in eerste instantie zo veel mogelijk gebruikt op de planlocatie, voor bijvoorbeeld bewatering van groene daken of het doorspoelen van toiletten. Bij een overschot aan regenwateropslag kan het vertraagd worden afgevoerd. Het afvoeren gebeurt in eerste instantie door het water zo veel mogelijk de grond in te laten en vervolgens naar de singel, waar het de waterkwaliteit ten goede komt. De hemelwaterafvoer (HWA) kan worden afgekoppeld van het riool. Er kan ook nagedacht worden over het integreren van een grijswatersysteem, waarbij het grijze water afkomstig van douche, wastafel en bad wordt opgevangen en hergebruikt.

4.6 Energie De planontwikkeling draagt zo veel mogelijk bij aan het verlagen van hittestress in deze omgeving. Het energiesysteem is integraal onderdeel van het ontwerp. Het planontwerp voorziet in een duurzaam energieconcept, waar de warmte-, koelings- en elektriciteitsvraag onderdeel van zijn, met als doel zo energieneutraal mogelijk te zijn. De planlocatie krijgt een lage energievraag en voorziet in de gebruikersfase zo veel mogelijk in de eigen energiebehoefte. De natuurlijke opwarming en verkoeling van het binnenmilieu door onder andere wind, zon en Nota van Uitgangspunten

31

4.7 Programma De planontwikkeling kan uit (een combinatie van) verschillende programma's bestaan. De mogelijkheden reiken verder dan het vigerend bestemmingsplan. Het programma in de plinten heeft in ieder geval aan de straatzijden een houdbare publieke uitstraling. Het programma in de plinten draagt bij aan een aantrekkelijke en aangename openbare ruimte. De activiteit in de plinten vormt een levendig decor voor de straat. Om die reden en omdat een variatie aan programma op deze plek gewenst is, zijn niet alle mogelijke programma's op alle verdiepingen mogelijk. 4.7.1 Wonen

Op de eerste tot en met de bovenste verdieping van de hoofdbebouwing zijn woningen in de vorm van midden en hoger segment huur- en koopwoningen goed denkbaar. Woningen op begane grond-, souterrain- en beletageniveau zijn uitgesloten. Richtinggevend is dat minimaal 50oZo van het woonprogramma in het middensegment zit, conform de vastgestelde uitgangspunten in het Actieplan Middenhuur en het Actieplan Middenkoop (zolang de Wet betaalbare huur nog niet van kracht is). De inzet is ook dat de woningen in het middensegment minimaal gemiddeld 50m2 GBO zijn en nooit kleiner dan 40m2 GBO. De woningen in het dure en topsegment zijn gemiddeld minimaal 70m2 GBO en nooit kleiner dan 60m2 GBO. Alle woningen hebben een goed bruikbare private buitenruimte of toegang tot een of meerdere hoogwaardige collectieve buitenruimten. De woningen hebben ruime verdiepingshoogten en ruime gangen.

4.7.2 Maatschappelijke voorzieningen

Op de begane grondverdieping dan wel het souterrain en bel-etage van de hoofdbebouwing en in de bebouwing op het achterterrein zijn maatschappelijke voorzieningen denkbaar. Op deze planlocatie wordt er daarom minimaal één maatschappelijke voorziening gerealiseerd als integraal onderdeel van het planontwerp. Door de snelle groei van het aantal bewoners in deze omgeving is er een tekort aan maatschappelijke voorzieningen. Het aantal bewoners van de stad groeit door. Om de leefbaarheid van de stad op peil te houden, zijn de inspanningen van de gemeente Rotterdam gericht op het behouden en toevoegen van ruimte voor maatschappelijke voorzieningen. Daaronder worden voorzieningen verstaan op het gebied van onderwijs, religie, cultuur, gezondheidszorg, maatschappelijke dienstverlening en publieke dienstverlening. 4.7.3 Bedrijven

Op de begane grondverdieping dan wel het souterrain en bel-etage van de hoofdbebouwing en in de bebouwing op het achterterrein zijn ateliers en kleinschalige werkruimten voor bedrijven met weinig potentiële milieuhinder goed denkbaar. Op deze planlocatie wordt daarom minimaal 10oZo van het totale programma aan bedrijfsruimte met een lage milieuimpact gerealiseerd als integraal onderdeel van het planontwerp. Onder bedrijfsruimte wordt verstaan een verblijfsruimte waarin werkzaamheden overwegend zijn gericht op vervaardiging, verwerking en/of opslag en distributie van goederen. Daarbij valt te denken aan ruimten voor aannemers, loodgieters, ambachten, drukkerijen, bouw, reparatie etcetera. De inspanningen van de gemeente Rotterdam voor een aantrekkelijke stad zijn op dit moment onder andere gericht op het behouden en toevoegen van bedrijfsruimte voor de maakindustrie in woonwijken. In deze omgeving is er een tekort aan bedrijfsruimten. 4.7.4 Kantoren

De vigerende kantoorbestemming blijft geldig, op alle verdiepingen. Op deze locatie zijn kleinschalige hoogwaardige kantoorruimten voor bijvoorbeeld Nota van Uitgangspunten

32

wijkgebonden dienstverleners en/of starters (startups) en/of doorgroeiers op nationaal niveau (scale-ups) goed denkbaar, specifiek in de techsector, die de afgelopen jaren in Rotterdam flink gegroeid is. Er is in deze omgeving op dit moment een tekort aan kantoorruimte. Het kantorenaanbod is gedaald tot onder de 10 procent en het percentage A-kwaliteit is nog lager. Veel kleinschalige kantoorpanden in deze omgeving voldoen nog niet aan energielabel C. Er is daarom voldoende aanleiding om kantoorruimte op deze locatie te behouden en te verduurzamen. 4.7.5 Horeca

Horeca is op deze locatie enkel in een zeer lichte vorm, met een sterk ondergeschikt karakter, ondersteunend aan andere functies in het pand denkbaar. De inspanningen van de gemeente Rotterdam zijn ten aanzien van horeca gericht op een balans tussen veiligheid, levendigheid en een prettig woon- en leefklimaat. In deze omgeving staan sociale veiligheid, zekerheid en rust op dit moment voorop. 4.7.6 Hotels

Het toevoegen van hotels is in deze omgeving niét gewenst. De inspanningen van de gemeente Rotterdam zijn gericht op het spreiden van hotels over de stad, op aangewezen uitzonderingslocaties na. In deze omgeving zijn er reeds voldoende hotels en de locatie behoort niet tot een van de bijzondere gebieden. 4.7.7 Detailhandel

Het toevoegen van detailhandel is op deze locatie niét gewenst. De inspanningen van de gemeente Rotterdam ten aanzien van detailhandel zijn onder andere gericht op het concentreren van winkelaanbod. Deze locatie is geen deel van een winkelgebied.

De autoparkeereis is afhankelijk van het programma en kan berekend worden met de rekentool. In ieder geval de nabijheid van Rotterdam Centraal Station verlaagt de parkeereis met 400Zo. Verder kan bijvoorbeeld ook extra fietsparkeerruimte en gebruik van deelauto's de parkeereis verder verlagen. Bij gebruik van deze kortingen hebben de toekomstige gebruikers van de planlocatie geen recht op een parkeervergunning op straat. 4.8.2 Fietsparkeren

Het fietsparkeren dient te voldoen aan de beleidsregeling parkeren 2022 van de gemeente Rotterdam. De fietsparkeereis is afhankelijk van het programma en kan berekend worden met de rekentool (zie 5. Beleid op pagina 39). Fietsparkeerplekken zijn op de planlocatie opgelost, maar niét gelegen binnen de 3,6m obstakelvrije doorloopruimte van de doorgang en niét op het achterpad. De planlocatie voorziet in twee type fietsenstallingen: één voor kortparkeerders en één voor langparkeerders. De fietsenstalling voor kortparkeerders (bezoekers) is goed bereikbaar, makkelijk vindbaar, sociaal veilig gelegen en in inrichting en uitstraling aantrekkelijk. De stalling voor langparkeerders (bewoners, werknemers, etc.) is met name veilig en afgescheiden van de andere fietsenstalling. De verwachting is dat de nieuwe toegang naar het Wijkpark een aantrekkende werking heeft op bezoekers, waarvan een deel met de fiets zal komen. Fietsers mogen het park niet in dus zullen zij hun fiets bij de ingang willen parkeren. De inrichting van de doorgang en verdere buitenruimte van de percelen Westersingel 18-20 is zo ontworpen dat fietsers niet de neiging hebben om er wild te parkeren. De gemeente zal de situatie in de openbare ruimte ten aanzien van fietsbezoekers van het park na oplevering van de ontwikkeling in de gaten houden en maatregelen treffen als dat nodig is.

4.8 Mobiliteit 4.8.1 Autoparkeren

4.8.3 Laden- en lossen

Het autoparkeren dient te voldoen aan de beleidsregeling parkeren 2022 van de gemeente Rotterdam, op de eis dat parkeren op eigen terrein opgelost moet worden na. Het is niet wenselijk om autoparkeerplekken op de planlocatie op te lossen. Het is wel mogelijk om de parkeereis in een parkeergarage in de buurt af te kopen.

Eventuele laad- en losactiviteiten vinden plaats aan de Westersingel. Afhankelijk van het programma - omvang en frequentie - zijn er verschillende oplossingen ten aanzien van exacte plaats en vorm voor deze activiteiten mogelijk, die tijdens de planontwikkeling met de gemeente onderzocht zullen moeten worden. Nota van Uitgangspunten

33

De laad- en losactiviteiten zorgen in ieder geval voor beperkte hinder op straat en beperkte impact op de gevel. De gebouwvoorzieningen die nodig zijn voor laden en lossen zijn integraal onderdeel van het planontwerp, en zo ontworpen dat de laad- en losactiviteiten vlot, veilig en schoon kunnen plaatsvinden.

4.9 Realisatie Rotterdam is voortdurend in ontwikkeling, er wordt voortdurend gebouwd. Ook de kwaliteit van tijdelijke situaties is daarom van belang voor een leefbare omgeving. In afwachting van de start van de bouw biedt de planlocatie kwaliteit voor de omgeving en perspectief voor de buurtbewoners. Bijvoorbeeld door de locatie te programmeren, kunstenaars de ruimte te geven, maar ook door de omwonenden bij de ontwikkelingen te betrekken. Tijdens de bouw wordt overlast voor de omgeving zoveel mogelijk beperkt. Vanaf 2025 is er alleen nog emissievrij bouwverkeer welkom en moet de bouwlogistiek zo efficiënt mogelijk georganiseerd zijn.

Referenties doorgang

Deze doorgang is met name interessant door de aandacht voor de interactie die de zijgevel zoekt met de openbare ruimte ernaast. Door een interessant patchwork van verschillende gevelopeningen en bakstenen ontstaat er levendige wand, die de aangrenzende ruimte tot leven brengt.

Oudezijds Voorburgwal - Heintje Hoeksteeg, Amsterdam

Nota van Uitgangspunten

34

Deze doorgang is met name interessant door de aandacht voor de overhoekse vormgeving. Zowel in de plint als op de verdiepingen oriënteert de bebouwing zich door middel van vensters naar de openbare ruimte aan weerszijden.

Deze referentie is met name interessant door de verbijzondering in de gevel ter plekke van de doorgang. Door hoogte­ en diepteverschillen in de bovenliggende gevel wordt de doorgang geaccentueerd. Ook door de terugvallende plint aan de straat richting de doorgang wordt de doorgang aangezet.

Brouwersgracht - Baanbrugsteeg, Amsterdam

Borough High Street, London

Nota van Uitgangspunten

35

Deze doorgang is met name interessant door de aandacht voor een van de hoeken van de doorgang. Door de afronding van een van de hoeken begeleidt deze de beweging door de doorgang.

House of Cool, Rotterdam Deze doorgang is met name interessant door de aandacht voor een van de hoeken van de doorgang. Door de afschuining van een van de hoeken begeleidt deze de beweging door de doorgang. Daarnaast is de opening in de bebouwing boven de doorgang interessant. Daardoor wordt de doorgang als ware het een smal straatje geaccentueerd.

Drabstraat, Mechelen

Nota van Uitgangspunten

36

Deze referentie is met name interessant door de verfijnde en verbijzonderde afwerking van de wanden van de doorgang en de eenheid met het plafond, maar ook door de optische verbreding van de doorgang aan de straatzijde. De terugvallende plint naast de doorgang met daarachter de centrale entree naar appartementen is als één groot portaal met de doorgang ontworpen. Op die manier heeft de doorgang de aandacht in het straatbeeld.

Spaarndammerhart, Amsterdam Deze referentie is met name interessant door de verfijnde en verbijzonderde afwerking van de wanden van de doorgang en de eenheid met het plafond.

i\

1II ijl L lil Poortmeesters, Delft

Nota van Uitgangspunten

37

Nota van Uitgangspunten

38

5. Beleid Stedenbouw

Openbare ruimte

Gemeente Rotterdam, Uitwerking Omgevingsvisie: gebied binnenstad / Koers Binnenstad (2021) Gemeente Rotterdam, Cultuurhistorische Verkenning Oude Westen (2010) Gemeente Rotterdam, Masterplan Oude Westen (2011) Gemeente Rotterdam, Vuistregels Bouwen in de Stadswijken (2019) Rijksdienst voor het Culturele Erfgoed, Rijksbeschermd stadsgezicht Waterproject (2014) http://www.gis.rotterdam.nl/gisweb2/ https://www.ruimtelijkeplannen.nl/

CROW, Richtlijn toegankelijkheid (2014) Gemeente Rotterdam, Rotterdam Loopt! (2023) Gemeente Rotterdam, Rotterdamse Stijl Bomenstructuurvisie (2009) Gemeente Rotterdam, Rotterdamse Stijl Handboek Openbare Ruimte (2010) Gemeente Rotterdam, Rotterdamse Stijl Lichtplan Rotterdam (2011) Gemeente Rotterdam, Rotterdamse Stijl Toolkit (2011) Gemeente Rotterdam, Visie Openbare Ruimte 2019-2029 (2019)

Architectuur

Duurzaam

Gemeente Rotterdam, Hoofdstuk Reclame in Koepelnota Welstand (2007) Gemeente Rotterdam, Rotterdam Architectuurstad (2019) Gemeente Rotterdam, Plintenstrategie voor de Rotterdamse Binnenstad (2011) Gemeente Rotterdam, Welstandsnota Rotterdam (2012) Gemeente Rotterdam, Welstandsnota Rotterdam Deel 2: Karakteristiek van Rotterdam (2012) Gemeente Rotterdam, Welstandsnota Rotterdam Kaart Gebiedstypen (2012) Gemeente Rotterdam, Welstandsnota Rotterdam Kaart Reclameniveaus (2012) Gemeente Rotterdam, Welstandsnota Rotterdam Kaart Welstandniveaus (2012)

Betonakkoord (2018) Convenant aardgasvrij (2019) Convenant klimaatadaptief bouwen (2018) Programmakader Rotterdams Weerwoord 2030 Gemeente Rotterdam, Actieplan Geluid 2019-2023 (2019) Gemeente Rotterdam, Koersnota Bodemkwaliteit (2021) Gemeente Rotterdam, Koersnota Schone Lucht 2019-2022 (2019) Gemeente Rotterdam, Natuurinclusief bouwen (2019) Gemeente Rotterdam, Natuurkaart Rotterdam (2014) Gemeente Rotterdam, Programma Multifunctionele Daken 2019-2022 (2019) Gemeente Rotterdam, Programma Rotterdam Circulair 2019-2023 (2019) Gemeente Rotterdam, Rotterdam gaat voor groen (2019) Gemeente Rotterdam, Resilient Rotterdam Strategie 2022-2027 (2022) Gemeente Rotterdam, Rotterdams Duurzaamheidskompas (2020) Gemeente Rotterdam, Schone energiestrategie (2019) Gemeente Rotterdam, Transitievisie Warmte (2021) Gemeente Rotterdam, Verordening Beheer Ondergrond Rotterdam (2021) https://www.010duurzamestad.nl/

Programma

Gemeente Rotterdam, Actieplan Middenhuur (2019) Gemeente Rotterdam, Actieplan Middenkoop (2021) Gemeente Rotterdam, Addendum Woonvisie 2030 (2019) Gemeente Rotterdam, Nieuw Rotterdams Kwaliteitsbeleid Wonen (2020) Gemeente Rotterdam, Woonvisie Rotterdam 2030 (2016) Gemeente Rotterdam, Doorbouw Maatregelen 2023-2026 Gemeente Rotterdam, Detailhandel Rotterdam (2017) Gemeente Rotterdam, Horecagebiedsplan 2019-2021 Gebied Centrum (2019) Gemeente Rotterdam, Horecanota Rotterdam 2017-2021 (2017) Gemeente Rotterdam, Actieplan Bedrijfsruimte (2023) Gemeente Rotterdam, Bedrijfskoersen Rotterdam (2020) Gemeente Rotterdam, Nota Bedrijfsruimte Rotterdam (2019) Gemeente Rotterdam, Nota Bedrijfsruimte Rotterdam samengevat (2019) Gemeente Rotterdam, Referentiewaarden Maatschappelijke Voorzieningen (2021) Gemeente Rotterdam, Kantorenkoersen Rotterdam 2030 (2020) Gemeente Rotterdam, Nota Kantoren Rotterdam samengevat (2019) Gemeente Rotterdam, Hotelbeleid Rotterdam (2021) https://www.rotterdam.nl/werken-leren/ruimte-voor-werken/ Parkeren

Gemeente Rotterdam, Beleidsregeling Parkeernormen auto en fiets gemeente Rotterdam 2022 (2021) Gemeente Rotterdam, Rotterdamse Mobiliteits Aanpak (2020) https://concern.ir.rotterdam.nl/parkeereisM/home

Nota van Uitgangspunten

39

Gemeente Rotterdam Stadsontwikkeling