[24bb002523] Bijlage behorend bij 24bb002525 - Herzien Masterplan Feyenoord City
Tekst van het document
Á
ff Km ff
r—:I------- ---------J
-S 'í
F——^yrĩ
Ē
MASTERPLAN FEYENOORD CITY Herziening 2024 GEMEENTE ROTTERDAM | OMA | LOLA
A.. A UMA
oc
Gemeente Rotterdam
MASTERPLAN FEYENOORD CITY Herziening mei 2024
Gemeente Rotterdam | OMA | LOLA
COLOFON
Masterplan Feyenoord City herzien
Leeswijzer
Vaststelling Masterplan Feyenoord City
Dit Masterplan legt de ambities en de hoofdstructuur van de
28 november 2019
gebiedsontwikkeling Feyenoord City vast. In Hoofdstuk 1 wordt de context
Vaststelling herziene versie
doelstellingen en de ambities van Feyenoord City. In hoofdstuk 3 zijn deze per
xx xx 2024
thema verder uitgewerkt.
van het plangebied in Rotterdam-Zuid beschreven. Hoofdstuk 2 behandelt de
In hoofdstuk 4 wordt dieper ingegaan op de afzonderlijke deelgebieden. Per deelgebied zijn de uitgangspunten en ambities met onder andere kaarten en referentiebeelden vastgelegd. Tevens is bij ieder deelgebied een voorbeelduitwerking gevoegd die laat zien tot wat voor een stuk stad deze uitgangspunten zouden kunnen leiden. Voor deelgebied 1 (Stadskant en Waterkant) zijn de plannen al verder uitgewerkt en zijn de contouren van de stedenbouwkundige uitwerking al redelijk uitgekristalliseerd. De voorbeelduitwerkingen geven een goed beeld van
CREDITS
hoe dit deel van Feyenoord City eruit gaat zien. Voor deelgebied 2 (Veranda), deelgebied 3 (Stadiondriehoek en Stationsomgeving Hillesluis) laten de voorbeelduitwerkingen echt voorbeelden zien, die binnen de kaders van het
TEAM
ADVISEURS
Gemeente Rotterdam
SPARK Parking
Wilco Verhagen Leon van der Velden Maurice Boumans Christophe Cornille Simone Tax Machteld Zinsmeister Dennis Scherpenberg Ton Koevermans
Ed van Savooyen
Masterplan ook een andere uitwerking kunnen krijgen. Alle (deel)projecten zullen worden getoetst op hun bijdrage aan de doelstellingen, strategieën en de uitgangspunten als geformuleerd voor het betreffende deelgebied en voor Feyenoord City als geheel.
Royal Haskoning DHV
Hoofdstuk 5 behandelt de buitenruimtes van Feyenoord City, onderverdeeld in lijnen, plekken en sociale verbindingen. In hoofdstuk 6 zijn allerlei technische
OMA
RHO
randvoorwaarden gebundeld die zijn meegenomen bij het maken van de
Monique Lammens Ingrid de Feijter
voorbeelduitwerkingen en die moeten worden meegenomen bij het uitwerken van de deelgebieden. En hoofdstuk 7 gaat in op het vervolg van dit Masterplan, met de ontwikkelstrategie per deelgebied en de organisatie.
David Gianotten Kees van Casteren Antonie van Vliet Laura Buka
MIRT Oeververbinding Z Nieuwe stadsbrug
LOLA Landscape Architects In dit Masterplan zijn ter illustratie op de afbeeldingen de nieuwe stadsbrug
Cees van der Veeken
en de Esch opgenomen. Deze hebben geen enkele status. De uitwerking van
Marit Schavemaker Ulrike Jägert Hidde van Beek
deze plannen vindt plaats in de planning- en studiefase van de desbetreffende projecten. Op de ondergronden is dan ook de huidige situatie van de Esch
Izabelle Borg Nilsson
weergegeven.
OMA 4 |
INHOUDSOPGAVE
Voorwoord
Inleiding
6
7
Openbare ruimte
118
5.1 Hoofdstructuur 5.2 Lijnen
123
5.3 Plekken
139
121
Context
8
1.1 Historie
10
Planverantwoording
146
1.2 Plangebied en omgeving
12
148
1.3 Ontwikkelingen in de omgeving
14
6.1 Bestemmingsplan 6.2 Kabels en Leidingen
1.4 Huidige situatie plangebied
16
149
1.5 Analyse huidige situatie 1.6 Verkenning cultuurhistorie
20 22
6.3 Bodemvervuiling 6.4 Geluid
6.5 Dijk en Uitgiftepeil
150
6.6 Watercompensatie 6.7 Nautische Veiligheid
151
6.8 Externe Veiligheid
152
6.9 Zon en wind
153
1.7 Beleidskader
24
1.8 Uitdagingen en Kansen Rotterdam Zuid
30
148 149
151
Ambitie
32
2.1 Opgave 2.2 Doelstellingen
34 36
Vervolg
154
2.3 Strategieën
37
7
Ontwikkelstrategie
156
Masterplan
42
Beeldverantwoording
158
3.1 Planopzet
44
3.2 Gebiedsontwikkeling
46
3.3 Programma 3.4 Gebouwd Programma
48 50
3.5 Sociaal-economisch Programma
52
3.6 Openbare ruimte
57
3.7 Bereikbaarheid 3.8 Duurzaamheid
63 68
3.9 Participatie
70
Deelgebieden
72
4.1 Deelgebieden
74
4.2 Stadskant en Waterkant 4.3 De Veranda
76 92
4.4 Stadiondriehoek en Stationsomgeving Hillesluis
100
Masterplan Feyenoord City | 5
VOORWOORD
Feyenoord City is een van de grote gebiedsontwikkelingen in Rotterdam. En
In het hele gebied wordt op inventieve wijze gebruik gemaakt van de
het is niet zomaar een gebiedsontwikkeling. Het heeft de gemoederen flink
hoogteverschillen die het gebied al kent. Hiermee kan het auto- en
losgemaakt en we hebben de eerste plannen aangepast. Samen met onze
fietsparkeren een goede plek krijgen, terwijl daarboven sprake is van een
partners in het gebied hebben we veerkracht getoond, de schouders eronder
aantrekkelijke buitenruimte voor langzaam verkeer en ontmoeting op pleinen,
gezet en hard gewerkt aan vernieuwd plan.
terrassen en (buurt)straten.
Ik ben dan ook trots op dit herziene Masterplan voor Feyenoord City, waarin we
De afgelopen jaren heeft rond Feyenoord City uitgebreide participatie
de nieuwe ambities voor deze gebiedsontwikkeling vastleggen. Met ruimte voor
plaatsgevonden. Alle kennis die is opgehaald is gebruikt bij de herziening van
groen, bedrijvigheid en veel nieuwe woningen. Binnen de hele ontwikkeling
het Masterplan. Tegelijk geeft dit Masterplan de uitgangspunten en ambities
van de Oostflank biedt Feyenoord City plek voor een kwart tot een derde van de
voor het gebied weer en moet er nog veel concrete uitwerking van de plannen
30.000 woningen.
plaatsvinden. Deze uitwerkingen zullen we samen bewoners, wijkraden, ondernemers en eigenaren verder vormgeven.
Met de nieuwe stadsbrug en het nieuwe station Rotterdam Stadionpark wordt Rotterdam-Zuid en ook Feyenoord City zelf veel beter bereikbaar. Rond het
Alleen als we samen de schouders er onder blijven zetten, komen we tot een
station wordt een nieuw centrumgebied gerealiseerd. Hier willen we een
daadwerkelijk succesvolle gebiedsontwikkeling. Een gebied met veel groen,
aantrekkelijk stationsgebied creëren dat goed is verbonden met de omliggende
nieuwe woningen, bedrijvigheid, sport en onderwijs, maar bovenal een gebied
wijken. Er is ruimte voor bedrijvigheid, onderwijs en natuurlijk de geliefde Kuip.
aansluit op de wensen van bewoners en ondernemers uit de omgeving.
En qua woningen komt er voor ieder wat wils. Of je nu wilt wonen met uitzicht op het getijdenpark, in de drukte rond het station of De Kuip, aan een gezellige straat of plein. Of je je eerste studio wilt huren, of je wil gaan samenwonen of juist je oude dag hier wilt slijten. Het is allemaal mogelijk in Feyenoord City. Naast de woningbouwontwikkeling komt er veel nieuw groen bij. Het nieuwe getijdenpark, aansluitend op het Eiland van Brienenoord, wordt een fantastisch nieuw en uniek parkgebied in Rotterdam, met zowel ruimte voor natuur als recreatie. Maar in de rest van het gebied wordt flink vergroend. Met nieuwe en betere verbindingen vanuit de omliggende wijken naar de rivier en het getijdenpark en zal in elk deelgebied een zo groen mogelijk worden. Hiermee is het aantrekkelijk gebied om lekker te joggen, te wandelen naar de rivier of te genieten van de sportende jeugd.
CHANTAL ZEEGERS Wethouder Bouwen, wonen en klimaat
6 |
Ī3É—äŝí
INLEIDING
Feyenoord City is een grote gebiedsontwikkeling in Rotterdam-Zuid aan de oever van de Maas. In het gebied komen vele ambities van de gemeente, zoals woningbouw, een aantrekkelijke rivieroever en verbetering van de wijken op Zuid bij elkaar. Tevens kent het gebied een aantal stedelijke projecten zoals de nieuwe stadsbrug, station Stadionpark en het stadsproject Getijdenpark Feyenoord. Met dit Masterplan worden deze ontwikkelingen met de initiatieven van private partijen in het gebied samengebracht. Tevens worden met dit Masterplan de uitgangspunten vastgelegd, waarmee Feyenoord City een gebiedsontwikkeling met meerwaarde voor de omliggende wijken wordt. Het Masterplan is een kapstok voor alle ambities voor het gebied, waarmee een samenhangend kader ontstaat. Het Masterplan van Feyenoord City is door de Gemeente Rotterdam ontwikkeld in samenwerking met OMA en LOLA Landscape Architects. In aanloop naar het Masterplan hebben ruimtelijke verkenningen met de diverse eigenaren en initiatiefnemers in het gebied plaatsgevonden. In dit document worden de huidige situatie, geldende beleidskaders en toekomstige ontwikkelingen in en om het plangebied van Feyenoord City beschreven en geïntegreerd in een samenhangende en duurzame stedelijke visie voor de ontwikkeling van het gebied als geheel.
Een belangrijk vertrekpunt is de recent vastgestelde visie voor de Oostflank, waarin onder andere de belangrijke infrastructurele uitgangspunten voor het gebied zijn verankerd. Dit Masterplan verbindt deze uitgangspunten met de ruimtelijke ontwikkelingen. Het Masterplan omvat een algehele strategie en ambitie voor Feyenoord City alsmede de uitgangspunten voor de ontwikkeling per deelgebied. De in dit Masterplan beschreven ambities en uitgangspunten zijn gebaseerd op zorgvuldige en integrale overwegingen, die richting en houvast moeten gaan geven aan de marktpartijen, gemeente en ontwerpers voor de ontwikkeling van het gebied. Het Masterplan is een robuust kader voor de gebiedsontwikkeling dat tegelijkertijd voldoende flexibiliteit biedt richting de toekomst. Deze flexibiliteit betreft ook de verdere uitwerkingen van de stadsbrug, tramroutering in het gebied en van station Stadionpark, waar nog verschillende variaties mogelijk zijn. Het Masterplan biedt een solide en inspirerend raamwerk, waarbinnen deze in te passen zijn.
CONTEXT
1.1 HISTORIE
Rotterdam-Zuid
1945 wordt Zuid het woongebied van de toekomst: de
De grote ontwikkeling van de zuidoever van Rotterdam
wederopbouwspirit na het bombardement, de woningnood
begint aan het einde van de negentiende eeuw, aangejaagd
en de tijdens de oorlog ontwikkelde wijkgedachte vormen
door de aanleg van de Nieuwe Waterweg (tussen 1866
een krachtige motor achter de bouw van Zuidwijk, Pendrecht
en 1872) en de bouw van de Staatsspoorweg (1878).
en Lombardijen. Het voor de oorlog al geprojecteerde
Op het eiland Feijenoord worden in hoog tempo havens
Zuidplein, het centrum van de nieuwe stad, komt er
gegraven. Net boven het Mallegat wordt in maart 1878
nu écht, gemarkeerd door markante en vernieuwende
begonnen met de bouw van de gasfabriek Feijenoord,
woongebouwen. De uitbreiding van IJsselmonde heeft
de eerste gemeentelijke gasfabriek van Rotterdam. Het
hetzelfde basisprincipe van stempelbouw als de drie
spooremplacement dat in de Varkenoordse Polder komt te
andere naoorlogse wijken op Zuid. Door de aanleg van de
liggen vormt een fysieke grens in het landschap. Op Zuid,
IJsselmondse woonwijken wordt de Varkenoordse Polder
ten westen van de spoorlijn, worden enorme havenbekkens
definitief bebouwd en onderdeel van de stad.
gegraven, de Rijn- en Maashaven, waarlangs grote silogebouwen, kranen en handelsvemen gerealiseerd
Veel Rotterdammers, 'de gefortuneerde arbeiders,' trekken
worden; een onstuimig groeiende haveneconomie met
naar deze nieuwe woonwereld en de gevolgen voor de
veel nieuwe werkgelegenheid, die een trek vanuit Zeeland,
vooroorlogse wijken op Zuid zijn aanzienlijk. Er komen
Brabant en Drenthe tot gevolg heeft met een grote
veel nieuwe inwoners, immigranten uit landen rond de
huisvestingsvraag. Zuid groeit uit tot een proeftuin voor
Middellandse zee. En in de perceptie veranderen de oude
de verzorgingsstaat, waar de gemeentelijke overheid het stedelijk leven bewust regisseert en ontwerpt. Een rustige,
wijken in de oude wereld, die smoezelig afsteekt bij de
landelijke sfeer in Bloemhof, een meer stedelijke sfeer in
wordt getracht het afglijden van de stadswijken te keren.
frisheid van de Tuinsteden. In die stadsvernieuwingsperiode
Hillesluis en Tarwewijk, rond het hart van Charlois een
De steeds verder westwaards trekkende haven, aangejaagd
dorpse sfeer, langs de nieuwe singels vrijstaande woningen
door schaalvergroting en aanleg van de 1e Maasvlakte,
en tuindorp Vreewijk.
zorgt voor vrijkomende bedrijventerreinen langs de Nieuwe Maas. Een grootschalige transformatie van Rotterdam
Door de barrière van de spoorweg blijft de Varkenoordse
langs de Nieuwe Maas vanaf de jaren negentig is het
Polder al die tijd leeg. Buiten de Varkenoordsedijk, die
gevolg. Ook op Rotterdam-Zuid verandert er veel: in 1993
grotendeels de loop had van de huidige Stadionweg
wordt de Willemsspoortunnel geopend, in 1994 wordt de
en Slaghekstraat, vestigt zich wel aan scheepvaart
Kuip gerenoveerd en in 1997 wordt gestart met de aanleg
gerelateerde industrie. De grootste werf die zich hier vestigt
van de wijk Veranda op het voormalige Piet Smit-terrein.
is de NV. Scheepswerf en Machinefabriek van P. Smit Jr.
Maar met name de Kop van Zuid is een 'gamechanger' voor
in 1872, die hier tot 1987 zou blijven. Verder vestigen zich
Rotterdam-Zuid. Met de aanleg van de Erasmusbrug, de
hier de Machinefabriek en scheepswerf Burgerhout en de
Laan op Zuid, het Varkenoordseviaduct, de herwaardering
Stoomkuiperij W. van der Lugt en Zn.
van de voormalige havengebieden en ontwikkeling naar een gemengd stuk stad tussen de oude stadswijken is het de
In 1932 wordt de keuze gemaakt om in de maagdelijke
springplank naar Zuid geworden, die een nieuw elan naar dit
Varkenoordse Polder een nieuw stadion te bouwen voor
deel van de stad brengt.
voetbalclub Feyenoord. De plannen van het stadion worden gemaakt door architecten Van der Vlugt en
Rotterdam groeit in imago en populariteit als stad om in te
Brinkman, die samen ook al de Van Nellefabriek (1929)
wonen en te bezoeken. Projecten als het nieuwe Centraal
ontwierpen. Het ontwerp van het stadion is zo opgezet dat
Station, De Rotterdam en de Markthal geven een boost
de representatieve ruimtes, de grote luifel en de koninklijke
aan de imagoshift van Rotterdam van harde, grauwe
loge gesitueerd zijn aan de naar de stad gerichte westelijke
havenstad naar levendige, culturele architectuurstad
kant. Op 27 maart 1937 wordt Stadion Feyenoord officieel
met internationale allure. Deze verandering manifesteert
geopend. Om het stadion beter bereikbaar te maken voor
zich ook op Rotterdam-Zuid, waar gebieden als de
de supporters van de voetbalclub wordt de infrastructuur
Wilhelminapier, Katendrecht en Parkstad steeds populairder
van de Varkenoordse Polder aangepakt. Zo wordt een nieuw
en aantrekkelijker worden. Tegelijk kent Rotterdam-Zuid
station gecreëerd, station Zuid (het huidige station Stadion),
ook grote probleemgebieden. Met onder andere het NPRZ,
een tramlijn aangelegd en een nieuwe verbinding aangelegd
Hart van Zuid en Stadionpark wordt verder geïnvesteerd in
die de polder verbindt met de wijken ten westen van het
Rotterdam-Zuid.
spoor. De Rotterdamse haven en de woonstad op RotterdamZuid groeien beide hard door. Na de bevrijding in
10 |
ROTTERDAM
KOP VAN ZUID
1957 Rea isatie van het Centraa station
1953 Realisatie van de Lijnbaan; de eerste autovrije winkelstraat in Europa
1945 Reconstructie van de structuur van Rotterdam
1879 Opening gasfabriek in Mallegat
1960 Realisatie van de Euromast, de hoogste oor publiek toeaankeliike toren in Nederland
Hoogste aantal inwoners bereikt in 1965: 731.564
1993 Realisatie Willemsspoortunnel
| Huidige omvang bevolking: 671.125
1987 Sluiting van de Piet Smit Scheepswerf
1940 Bombardement op Rotterdam ĩ Duits bombardement od 14 mei
1872 Start van de Piet Smit scheepswerf
1968 Sluiting van de gasfabriek in Mallegat
1970 Maasvlakte 1 gereed; uitbreiding van de Rotterdamse haven
Rotterdam -Zuid
Rotterdam
1916 ‘Gemeentelijke Woningdiensť Realiseren van goede woningen in de strijd tegen woningnood_______
1996 Opening van de Erasmusbmg en realisatie van het Varkenoordseviaduct en de Laan op Zuid naar de Erasmusbrug. Een belangrijke verbinding tussen het stadscentrum en Zuid
2019 Vaststelling Masterplan Feyenoord City 901 Woningwet Het doel is de bevordering an goede woningen
n^aasBmsaapg
2023:Bestuurlijk akkoord Oeververbinding en Station Stadionpark
ÍE2 jmBa
1921 Stulemeijer district Eerste betonnen woonaebouwen in NL
1918 Realisatie van Tuindorp Sportdorp
mSEnSEOmm
1930 Kiefhoek district 1940 Realisatie van de Maastunnel f Eerste autotunnel in Nederland
1965 Opening Van Brienenoordbrug (I)
1922 Drijvend zwembad in Mallegat
1925 De Kossel district Woongebied met betonnen huizen
1987 Plan Kop van Zuid van Riek Bakker t Teun Koolhaas
1990 Opening Van Brienenoordbrug (II)
1972 Rellen in Afrikaanderwiik, spanning in multiculturele samenleving werd zichtbaar
1996 Start realisatie van de Veranda
1993 Heropening station Rotterdam-Zuid
2016 Lancering Feyenoord City door Feyenoord
2012 NPRZ'
2021 Vaststelling Omgevingsvisie
2022 Feyenoord stopt met Stadionplannen
1940 Tuindorp Vreewijk Stedenbouwkundig ontwerp geïnspireerd door Engelse tuinsteden
Masterplan Feyenoord City | 11
1.2 PLANGEBIED EN OMGEVING
Feyenoord City ligt aan de rivier de Nieuwe Maas in Rotterdam-Zuid. Historisch gezien is Rotterdam-Zuid altijd nauw verbonden geweest met de ontwikkeling van de haven aan het eind van de 19e eeuw. Vanwege de snelle groei en bedrijvigheid van de haven werden in korte tijd woonwijken gerealiseerd die voornamelijk bestonden uit goedkope huisvesting voor havenarbeiders. In de daaropvolgende decennia heeft Rotterdam-Zuid zich verder doorontwikkeld, maar het gebied kent grote uitdagingen, waaronder de kwaliteit van de woningvoorraad, werkgelegenheid, opleidings- en carrièrekansen, gezondheid en aantrekkelijkheid van de openbare ruimte. Om hier verandering in te brengen, werd in 2011 het Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ) geïntroduceerd: een aanvalsplan voor de komende 20 jaar om de achterstanden te bestrijden en het leven in de zogenaamde focuswijken te verbeteren. Deze wijken grenzen direct aan het Feyenoord City gebied. Feyenoord City moet en wil actief en positief bijdragen aan de doelstelling van het NPRZ met ruimtelijke ontwikkelingen en een sociaal-economisch programma. De nieuw te realiseren HOV-lijn van Kralingse Zoom tot
6
Zuidplein loopt dwars door het gebied en de bijbehorende nieuwe stadsbrug en het nieuwe station Stadionpark vormen belangrijke aanjagers voor herontwikkeling en verdichting. Hetzelfde geldt voor het nieuwe Getijdenpark 8
Feyenoord dat bestempeld is als één van de belangrijkste buitenruimteprojecten van Rotterdam. De directe omgeving rond het nieuwe station Stadionpark wordt een echte hoogstedelijke knoop met een aantal grote trekkers
7
functionerend op stedelijke en regionale schaal, een nieuw centrumgebied voor de omliggende wijken op Zuid. Er 4
worden niet alleen veel nieuwe woningen toegevoegd, die bijdragen aan een gedifferentieerd woningaanbod
3
in Rotterdam-Zuid, maar er worden ook allerlei nieuwe voorzieningen en ander programma gerealiseerd. Nieuwe verbindingen voor langzaam verkeer worden gecreëerd
5
tussen wijken die nu te geïsoleerd van elkaar functioneren. Ook wordt de rivieroever met het nieuwe getijdenpark geactiveerd tot een aangenaam, groen verblijfsgebied voor de omliggende (dichte en stenige) wijken. De openbare ruimte biedt straks veel ruimte aan maatschappelijke, sport en vrijetijdsactiviteiten. Het plangebied omvat beide zijden van het spoor. Aan de westzijde ligt de Stadskant, met het Colosseumplot en Roseplot (beide nu nog onbebouwd), en de rand van Hillesluis met het Varkenoordsepark. Aan de oostzijde liggen het Mallegatpark, het Waterkantgebied (nu bedrijventerrein), de Stadiondriehoek (met Kuip, Topsportcentrum en bedrijven) en de Veranda (woon- en leisure gebied).
12 |
Waalhaven
Masterplan Feyenoord City | 13
1.3 ONTWIKKELINGEN IN DE OMGEVING
MIRT Verkenning Oeververbindingen regio Rotterdam
Masterplan gedane verkenningen naar de inpassing van de
en de Olympiaweg als aantrekkelijke ruimte met een
gebied zal hebben. De precieze inpassingen en vormgeving
In november 2022 is in de MIRT-verkenning
oeververbinding blijkt dat, om alle mogelijke profielen in te
uitnodigde entree naar het station (en vanuit het station naar
zal in de planning- en studiefase worden bepaald.
"Oeververbindingen Rotterdam" gekozen voor een
kunnen passen, een breedte bij de kruising nodig is van 52
het gebied).
Belangrijke uitwerkingspunten hierbij zijn het overbruggen
stadsbrug die in Feyenoord City aanlandt tussen de Veranda
meter (over een lengte van 80 tot 130 meter) en 45,50 meter
Gecombineerd met de realisatie van een snelle
van de hoogteverschillen in het gebied en daarbij vanaf de
en Waterkant, waarover snel en frequent openbaar vervoer
ter hoogte van de brug. In het Masterplan wordt over de
hoogwaardige openbaar vervoer (HOV) verbinding tussen
kruising Stadionweg-Olympiaweg te komen tot een goede
gaat rijden. Met deze nieuwe OV-lijn met tramkwaliteit reis
gehele reservering een breedte van 52 meter opgenomen.
Feyenoord City en de campus Erasmus Universiteit, via een
overstap met de trein bij station Stadionpark, om vervolgens
je in ca. 15 minuten tussen Kralingse Zoom en Zuidplein.
Hiermee blijven vooralsnog alle brugprofielen mogelijk.
nieuwe oostelijke oeververbinding, biedt een nieuw station
over het spoor via de Bree richting Zuidplein verder te gaan.
Het evenementenstation bij De Kuip wordt een permanent
Gezien de huidige planningen (zie hoofdstuk vervolg), zullen
Stadionpark kansen om Rotterdam-Zuid beter en sneller
In dit Masterplan zijn hier twee opties voor opgenomen. De
treinstation Stadionpark.
de planvorming van de oostkant van deelgebied Waterkant
aan te takken op het openbaar vervoer en om de ruimtelijk-
basis is de optie waarbij de HOV-lijn via het Stadionviaduct
en van de Veranda gelijk kunnen oplopen, waarmee tot een
economische ontwikkeling op Zuid te bevorderen. Om het
naar de Bree rijdt. In het geval het spooremplacement voor
integraal plan gekomen kan worden.
toekomstige NS-station Stadionpark uit te kunnen laten
het opstellen van goederentreinen wordt verwijderd, kan het
groeien tot een regionale Mobility Hub worden bus- en
een aantrekkelijke optie zijn de tram bij het nieuwe station
Stadsbrug De Stadsbrug is een belangrijke impuls voor Feyenoord City. Het gebied ten noorden van de Nieuwe Maas komt binnen
Station Rotterdam Stadionpark
tramlijnen met de plek verknoopt en komen er P+R-plaatsen,
Stadionpark het spoor te laten kruisen en op die manier een
een paar minuten van het gebied te liggen. De voorzieningen
In de besluitvorming over de MIRT-verkenning
fietsenstallingen en deelsystemen voor auto's en fietsen op
goede overstap naar de trein en een brede verbinding van
binnen Feyenoord City krijgen een groter bereik, de
Oeververbinding Rotterdam is gekozen voor een
korte afstand van de entree van het station. We voorzien
Hillesluis naar Feyenoord City te creëren
bereikbaarheid bij evenementen in de Kuip wordt verbeterd
sprinterstation Stadionpark. In het kader van de Oude Lijn
programmatische verdichting rond het station om optimaal
en voor de inwoners van Zuid en Feyenoord City komen
(toekomstverkenning voor het spoor tussen Dordrecht
gebruik te maken van de verbeterde bereikbaarheid en
De HOV-lijn en het station Stadionpark zullen waarschijnlijk
voorzieningen als de Erasmusuniversiteit dichterbij.
en Leiden) wordt bekeken of doorontwikkeling naar
als middel om een aantrekkelijke, veilige en levendige
ook invloed hebben op de huidige tramstructuur of
stationsomgeving te creëren.
halteringen in het gebied. Uit de verkenningsfase van de
Met de brug en de HOV Kralingse Zoom-Zuidplein wordt
een intercitystation op termijn mogelijk en wenselijk
de bereikbaarheid van het gebied dus fors verbeterd. Met
is. ProRail en de gemeente starten in 2024 de planning
deze verbeterde bereikbaarheid kan meer programma dan
en studie fase voor het station en de stationsomgeving
HOV Kralingse Zoom - Zuidplein
sterke overstaprelatie is tussen de nieuwe HOV-lijn en lijn
in voorgaande plannen worden gerealiseerd, passend bij de
op. In dit Masterplan zijn de ambities voor het station
De nieuwe HOV-lijn tussen Kralingse Zoom en Zuidplein
23. Op welke wijze de overstappen vormgegeven zullen
ambities van de Oostflank.
en de stationsomgeving opgenomen. Deze betreffen
loopt door het plangebied van Feyenoord City. Met de
worden is onderdeel van de planning en studiefase voor de
Het profiel van de nieuwe stadsbrug moet in de planning- en
bijvoorbeeld een goede entree naar Hillesluis, een goede
beoogde tramkwaliteit wordt dit een lijn met voldoende
HOV-lijn.
studiefase nog worden bepaald. Uit de ten behoeve van dit
interwijkverbinding tussen Hillesluis en Feyenoord City
snelheid en capaciteit, die een grote meerwaarde voor het
MIRT-Oeververbindingen Rotterdam is gebleken dat er een
Rotterdam Centraal Kralingse Beurs
Blaak
Zoom
Treinstation Tram Bus
Zuidplein
O
Stadionpark
Tram | Bushalte
s~ s
l
) Potentiële Tram ! Bushalte
23
Tram ! Buslijn
OV Knooppunt OV
Twee varianten tramtracé van de nieuwe brug naar de Breeweg
14 |
Lokale Ontsluitingsstructuur
Roseknoop
Beijerlandselaan
De nieuwe stadsbrug, die aankomt bij de kruising
De Roseknoop heeft sinds 2022 een forse renovatie
Sinds 2019 werkt de gemeente met haar partners aan de
De Sportcampus (ook Varkenoord genoemd) heeft sinds
Stadionweg-Olympiaweg heeft consequenties voor de
ondergaan. De dijk is verhoogd, riool, leidingen en tramrails
verbetering van de Boulevard-Zuid (Beijerlandselaan en
2017 een metamorfose ondergaan. Alle sportverenigingen
ontsluiting van Waterkant en de Veranda. In de planning
zijn vernieuwd, de kruising is verkeersveiliger gemaakt
Groene Hilledijk) via de Alliantie Hand in Hand. Deze zet
hebben een nieuwe accommodatie en met dubbelgebruik
en studiefase voor de brug zal duidelijk moeten worden op
en er is meer ruimte voor fiets- en voetpaden. Met de
zich in voor een vitale lokale economie en een aantrekkelijk
zijn nieuwe verenigingen toegevoegd. Hiermee is er ruimte
welke wijze de lokale ontsluitingstructuur vormgegeven
nieuwe halte stoppen hier meer trams bij de entree naar
woonklimaat op de Beijerlandselaan en de Groene Hilledijk.
gekomen voor verdere ontwikkeling van de Sportcampus
kan worden. Voor Waterkant lijkt een directe aansluiting
Feyenoord City. Als laatste fase van de Roseknoop zal de
Het programma van de Alliantie Hand in Hand richt zich met
Noordoost met twee middelbare scholen (bouw gestart),
op de brug een goed denkbare optie, waarbij de toegang
Colosseumweg worden doorgetrokken naar de Rosestraat.
name op de aanpak van ondermijnende criminaliteit, fysieke
een nieuwe atletiekfaciliteit en circa 700 woningen.
bij het huidige Shellstation en onder de brug via de Piet
Er komen 200 bomen bij en 3.000 m2 groen. De Roseknoop
inrichting (vastgoed en openbare ruimte), branchering en
Smitkade ondersteunende toegangen kunnen zijn. Voor de
verandert van een stenige omgeving in een mooi, veilig en
het verbeteren en diverser maken van het woningaanbod.
Veranda moet worden onderzocht of een aansluiting op de
groen stadsplein, een mooie entree naar de stad en vanuit de
De boulevard moet hiermee weer een aantrekkelijke
brug functioneel en ruimtelijk mogelijk is (met name gezien
stad naar Feyenoord City.
winkelstraat op Zuid worden. Met Feyenoord City zetten we er op in deze ontwikkeling te versterken.
de hoogteverschillen en aanwezigheid van de huidige bebouwing). Een extra aansluiting van de Veranda op de Stadionweg is waarschijnlijk noodzakelijk.
Sportcampus
Gebiedsontwikkeling Kop van Feijenoord De wijk Feijenoord kent een aantal forse ontwikkelingen.
Bedrijventerrein Stadionweg
De fabrieksterreinen aan de rand van de wijk staan op
Rond de Stadionweg zijn de afgelopen jaren behoorlijke
Parkstad
het punt te veranderen naar gebieden om te wonen en te
ontwikkelingen geweest op het bestaande bedrijventerrein. Tevens zijn de Noorderhelling (met de nieuwe Gamma
Parkstad is de afgelopen jaren fors tot ontwikkeling
werken. Het Hefkwartier en de toren op de Piekstraat zijn in
gekomen als gebiedsontwikkeling aan beide kanten van
aanbouw. Verdere ontwikkelingen zijn te verwachten bij de
met P+R en nog een nieuwe kavel beschikbaar) en het
de Laan op Zuid. In dit gebied komen zo'n 1.000 nieuwe
Kaai, de Piekstraat en Hunter Douglas. De uitwerking van dit
Zuiddiepje (met een snellaadstation, ruimte voor een
woningen met voorzieningen zoals winkels, scholen en een
Masterplan dient onder andere op het gebied van mobiliteit
tankstation en aanvullend bedrijvigheid) tot ontwikkeling
zwembad en sporthal in Huis op Zuid. Veel projecten zoals
en programma in nauwe afstemming met deze projecten
gebracht.
Koer, Huis op Zuid, Machinistenhof en de Roseknoop zijn de
samen te vallen.
afgelopen jaren in aanbouw gegaan of al opgeleverd.
Bouwwerkzaamheden in Parkstad
Aanleg van de Roseknoop
Verbetering van de Boulevard-Zuid (Beijerlandselaan en Groene Hilledijk) via de Alliantie Hand in Hand
Eerste fase Sportcampus in aanbouw
Masterplan Feyenoord City | 15
1.4 HUIDIGE SITUATIE PLANGEBIED
Het plangebied Feyenoord City wordt omringd door de bedrijventerreinen Klein België en Noorderhelling en vijf buurten: Hillesluis, Parkstad, Feijenoord, Sportdorp en de Sportcampus. Ten zuiden van het gebied ligt de sportcampus, die op dit moment herontwikkeld wordt tot een aantrekkelijk sport- en woongebied. Het plangebied Feyenoord City wordt doorsneden door drie infrastructurele
3
hoofdroutes: de spoorlijn, de Stadionweg en de Coen
4
Moulijnweg. Het Actueel Hoogtebestand Nederland levert 5
informatie over de hoogte van het terrein ten opzichte van
14
het nationaal peil. Er is sprake van vele subtiele en deels stevige hoogteverschillen tussen -1m en +4,5m. Het gebied rond de Kuip ligt op een gemiddelde hoogte van +2,5m
13 6
terwijl de dijk op ongeveer +4m ligt.
15 10
De spoorweginfrastructuur naast De Kuip fungeert als
2
scheiding tussen Hillesluis en de Stadiondriehoek en wordt als een barrière ervaren. In de dagelijkse situatie profiteren beide gebieden nauwelijks van de aanwezigheid
12
van het spoor. Via het evenementenstation Rotterdam Stadion worden maar ongeveer 5.000 bezoekers naar thuiswedstrijden van Feyenoord vervoerd. Het station wordt dus alleen op wedstrijddagen gebruikt. Op dit moment is tramlijn 23 veel belangrijker. Hiermee is het gebied aangesloten op het stedelijk OV-net.
16
In de omgeving van de Kuip vinden we vele markante kenmerken: de voormalige gasfabriek in het Mallegatpark, de Essalam moskee, de groene buffers van het Eiland van Brienenoord, het Varkenoordse Park en Sportcomplex 7
Varkenoord, met onder andere de Feyenoord Academy, en de levendige buurt de Veranda. Een doorlopende openbare route langs de rivieroever ontbreekt. De kades die er zijn,
9
8
zijn sterk versteend. De bebouwing in Hillesluis kent een bouwperiode die varieert van begin 20e eeuw tot zeer recent. In de afgelopen 11
decennia is er regelmatig bebouwing vernieuwd, zowel door renovatie als door sloop en nieuwbouw. In Hillesluis ligt de Beijerlandselaan, een belangrijke winkelstraat voor de wijken Bloemhof en Hillesluis. Deze winkelstraat functioneert matig en er wordt veel energie in de revitalisering gestopt. De ontwikkeling van de Veranda, een project met woningen en commercie aan de rivier, begon in 1998 en werd tien jaar later, in 2008, afgerond. De begane grond van de woongebouwen van de Veranda kent een verscheidenheid aan functies, variërend van kantoren en restaurants tot winkels en ontspanning. Sportdorp en de naastgelegen Sportcampus (voorheen Sportcomplex Varkenoord genoemd en inmiddels vol in ontwikkeling) vertonen een mix van woningbouw en sport.
16 |
1
Masterplan Feyenoord City | 17
Ontwikkelingen in het plangebied afgelopen jaren Sinds 2017 worden Stadionpark en Feyenoord City ontwikkeld. In het gebied zijn daarom al veel veranderingen te zien, als eerste ontwikkelingen of juist om ruimte te maken voor de beoogde ontwikkelingen. Tevens zijn voor Colosseumplot en Mallegatplot al vergevorderde plannen voor de woningbouw en zijn de bedrijfsruimtes die leeg zijn gekomen na vertrek van de oorspronkelijke bedrijven in gebruik genomen door maatschappelijke ondernemers.
1. Eiland van Brienenoord
2. Voorlopig Ontwerp Getijdenpark Feyenoord
Het Eiland is ingericht als een nieuw Getijdenpark, met
Het voorlopig ontwerp van het Getijdenpark is vastgesteld
In samenwerking met de bewoners van de Veranda is de
uitkijkpunt, natuur en nieuwe bruggen.
en de budgetten zijn geregeld. Het getijdenpark wordt
Veranda vergroend en de verkeersveiligheid verbeterd.
verder voorbereid voor uitvoering.
Ook zijn er op verzoek van de bewoners kleinschalige
3. Veranda
horecagelegenheden gekomen.
8. Street culture
9. Koepels
10. Nieuw Gasontvangststation
11. Nieuwe radarpost
In het gebied bevindt zich ALL CAPS en de jaarlijkse
De Koepels hebben een nieuw leven gekregen en worden
Op de Sportcampus is een nieuw gasontvangststation
De oude radarpost stond in de weg van de ontwikkeling. Een
Rotterdam Street Culture week vindt ook hier plaats. Dit is
geprogrammeerd voor urban culture.
gerealiseerd. De oude naast de Koepels is weggehaald en de
nieuwe vervangende is gerealiseerd.
terug te zien in de vele streetart.
18 |
hogedrukgasleiding is buiten gebruik gesteld.
4. Roseknoop
5. Imagine
6. Maatschappelijke bedrijven
7. Ruimtes voor Urban Sports
De Roseknoop is vol in uitvoering. De dijk is opgehoogd, de
Met Imagine is het eerste woningbouwproject van
In de tijdelijke ruimtes aan de Korte Stadionweg bevinden
In de tijdelijke ruimtes aan de Korte Stadionweg bevinden
verkeersstructuur verbeterd en er wordt een groen kruispunt
Feyenoord City van start gegaan. Het gebouw vormt de
zich diverse maatschappelijke bedrijven, zoals een las-
zich diverse urban sportruimtes zoals 3x3-basketbal, panna
met verblijfskwaliteit van gemaakt.
overgang van Parkstad naar Feyenoord City.
timmerwerkplaats, een naaiatelier etc.
en free running. Deze zijn opgezet met initiatiefnemers uit de omgeving.
12. Colosseumplot
13. Q-team
14. Participatie
15. Gamma met P&R
Voor het Colosseumplot is er een voorlopig ontwerp voor
Voor Feyenoord City is een Q-team opgezet, waarin
De afgelopen jaren heeft uitgebreide en intensieve
Op de Noorderhelling is een nieuwe Gamma gerealiseerd
een woongebouw, met daarin een maatschappelijke
de plannen door onafhankelijke deskundigen worden
participatie plaatsgevonden, leidend tot een uitgebreid
met daarop een P+R. De oude Gamma is hiermee
functies en ruimte voor ouderenhuisvesting. Het project is
beoordeeld. In december 2023 is er een grote openbare
netwerk en veel ingebrachte kennis vanuit bewoners en
beschikbaar voor ontwikkeling en de P+R ondersteunt het
intensief met de buurt besproken.
bijeenkomst in het gebied gehouden.
ondernemers.
gebied bij de piek van parkeren bij Feyenoordwedstrijden.
Masterplan Feyenoord City | 19
1.5 ANALYSE HUIDIGE SITUATIE
Ruimte voor ontwikkeling Hoewel er hier en daar bebouwing in het plangebied staat, ontbreekt een duidelijk samenhangend, stedelijk weefsel. De aansluitingen worden gehinderd door grootschalige infrastructuur in het plangebied en aan de randen van het gebied. Er is eerder sprake van een samenraapsel van losse fragmenten bedrijventerrein, woningbouw, retail, leisure en sport. Het aantal woningen in het gebied is in vergelijking met de omgeving erg laag. De relatieve leegte van de huidige situatie, zowel wat betreft woningdichtheid als bebouwingsdichtheid, laat enorme potentie voor verdichting zien. Hierdoor zijn de sociale veiligheid in en de aantrekkelijkheid van het gebied echter niet erg groot. Mensen komen alleen in het gebied als ze ergens specifiek moeten zijn en ze blijven niet langer hangen dan nodig. Daarnaast gebeurt verblijven langs en genieten van de Nieuwe Maas maar weinig, ook niet door de omliggende wijken die wel een tekort aan (kwalitatieve) buitenruimte kennen. woningen
religieus gebouw
commercieel programma
sport
educatie
bedrijven
ziekenhuis
industrie
Infrastructuur dominant De infrastructuur van spoor, water en weg in en langs Feyenoord City is van nationale en grootstedelijke orde. Op lokaal niveau heeft het gebied daar echter nauwelijks profijt van. Enkel tramlijn 23 en station Rotterdam-Zuid zijn op lokaal niveau van serieuze betekenis. Daarentegen zorgt de infrastructuur voor doorsnijdingen, fragmentering en barrièrewerking voor voetgangers, fietsers en autoverkeer. Ook domineert de infrastructuur het straatbeeld, met grootschalige parkeervoorzieningen bij de Kuip en de Veranda, met een rangeerterrein en drukke spoorverbinding, met viaducten over dat spoor en zelfs de Nieuwe Maas is een ontoegankelijke 'snelweg' over het water.
spoor snelweg hoofdweg — secundaire weg wijkwegen ----- fietsroutes (fietsknooppunten netwerk) parkeervelden treinstation rotterdam stadion (alleen in gebruik tijdens voetbalwedstrijden)
20 |
Binnendijks en buitendijks Het plangebied kent twee verschillende ondergronden die gescheiden worden door een primaire waterkering. Het buitendijkse gebied wordt blootgesteld aan de Maas en het binnendijkse gebied is lager gelegen en bestaat uit oude, verstedelijkte polders met een kunstmatig beheerd waterpeil - een fijnmazig systeem van sloten, pompen en gemalen. Beide gebieden geven een andere context voor de stedelijke ontwikkeling, van het deels bouwen in de rivier voor het getijdenpark en Waterkant tot het balanceren van de waterhuishouding in het binnendijkse deel.
water droogmakerijen oud bedijkt land - veenpolders landaanwinning regionale dijken primaire dijken pompen
Contrast in natuur en landschap Een gekanaliseerde rivier met harde oevers, een parkje aan het water bij Mallegat, stedelijke buitenruimte aan de Veranda, infralandschap en groene bermen rond de Kuip en het spoor; de ecologie en het landschap zijn momenteel van lage kwaliteit en erg gefragmenteerd. Er zijn daarnaast grote verschillen tussen enerzijds de soms ruige oevers van de Nieuwe Maas tussen Mallegat en het Eiland van Brienenoord, buitendijks, en anderzijds het gecultiveerde karakter van sport en leisure in het binnendijkse parklandschap.
ecologische waterhabitat ecologisch park stadspark wijkpark sportvelden overig groen
Masterplan Feyenoord City | 21
1.6 VERKENNING CULTUURHISTORIE
Cultuurhistorische Verkenning De inzet van cultuurhistorisch erfgoed en architectuur bij ontwikkelingen van de stad was één van de kernbeslissingen uit de Stadsvisie Rotterdam 2030 met het doel het versterken van de bestaande kwaliteiten van de stad bij nieuwe ontwikkelingen. Door Bureau Monumenten en Cultuurhistorie van afdeling Bouw- en Woningtoezicht van cluster Stadsontwikkeling is een quickscan gedaan naar de cultuurhistorische waarden in het plangebied. Hieronder zijn de aanbevelingen en conclusies voor het Masterplan Feyenoord City samengevat.
Structuurniveau De structuur van rivier en zeedijk en de aangelegde structuren zoals de spoorlijn, Stadionweg, Coen Moulijnweg en Breebrug (inclusief trap) zijn belangrijke dragers van het gebied. Voorgesteld wordt om in te zetten op behoud en versterken van de structuurlijnen met de daarbij behorende hoogteverschillen.
Ensembleniveau Het voetbalstadion stadion Feijenoord is ontworpen met een duidelijke band naar de westelijk gelegen woonwijken. De infrastructuur die ten behoeve van het stadion is aangelegd benadrukt dit. Voorgesteld wordt om bij de ontwikkeling van het gebied rond De Kuip in te zetten op (de versterking van)de oorspronkelijke opzet waarbij de nadruk duidelijk gelegd is naar de westkant. Ook het behouden en versterken van de relatie met de bijbehorende infrastructuur Breebrug (inclusief trap) en station Stadion is relevant.
Gebouwniveau Van de historische bebouwing is weinig over in het gebied. Voorgesteld wordt om de nog aanwezige historische (beschermde) bebouwing te koesteren en om rekening te houden met de monumentale elementen die net buiten het onderzoeksgebied liggen. Stadion Feijenoord is een (gemeentelijk) monument. Een cultuurhistorische verkenning met waardestelling is een vereiste bij een herontwikkeling, zowel van het monument als zijn omgeving. Op basis van de quickscan is het niet noodzakelijk om een uitgebreidere cultuurhistorische verkenning (CV) van het gebied te maken. Het gebied is in recente tijd geherstructureerd, waarbij de historische bebouwing grotendeels verdwenen is. De bestaande cultuurhistorisch waardevolle onderdelen zijn reeds in beeld gebracht en voldoende beschermd. De CV's gemaakt voor Rotterdam Zuid, de wijk Hillesluis en Stadion Feijenoord zijn waardevolle input geweest bij het opstellen van dit masterplan. De CV voor Stadion Feijenoord is in paragraaf 4.4.1. beknopt samengevat.
22 |
'lig en de Olympiaweg
Stadion Feyenoord met op de voorgrond de Breebrug. De hoofdoriëntatie op het westen, op de stadswijken van Zuid is hier duidelijk te zien.
Masterplan Feyenoord City | 23
1.7 BELEIDSKADER De gemeente Rotterdam (en hogere overheden) heeft op vele terreinen beleid geformuleerd en vastgesteld. Dit is allemaal van toepassing, kaderstellend en input voor het Masterplan Feyenoord City. Op de volgende pagina's zijn de meest relevante beleidsdocumenten in samenvatting weergegeven, inclusief de belangrijkste punten voor Feyenoord City.
LEGENDA:
STEDELIJK GEBIED ĈŴ Verdichten binnen de bestaande stad nabij hoogwaardig openbaar vervoer. (Lange termijn) zoekgebied voor verstedelijking.
Omgevingsvisie Rotterdam 2021 De veranderstad, werken aan een wereldstad voor iedereen
qiO
Schaalsprong openbaar vervoer op de Oude Lijn in combinatie met verstedelijking.
In december 2021 is de nieuwe Omgevingsvisie van Ontwikkelen van een stad met meerdere
Rotterdam vastgesteld door de gemeenteraad. Hierin staan de
O stedelijke centra.
uitgangspositie, opgaven en koers voorde stad beschreven. Rotterdam heeft een goede uitgangspositie, maar kent ook
Nieuwe HOV-verbinding tussen Kralingse Zoom en Zuidplein en Centraal Station.
ö
een aantal uitdagingen. Thema's zoals klimaatverandering, zeespiegelstijging, energietransitie, circulariteit, gezondheid,
Focuswijken voor stedelijke vernieuwing.
biodiversiteit, bereikbaarheid en een schone, duurzame economie spelen hierbij een rol. Daarnaast zet de trek
Opheffen barrières
naar de stad door, wat de beschikbaarheid van woningen, Ruimte voor bedrijven
werkgelegenheid en voorzieningen onder druk zet.
I - makersdistrict (M4H/RDM) 5ŌÍ - HMC (hogemilieucategorie)
Om richting te geven aan het hoofddoel 'goede groei' introduceert de Omgevingsvisie het kompas met vijf perspectieven. Daarnaast worden er vijf hoofd keuzes
De rivieren als landschappelijke slagaders
geïntroduceerd:
van de stad.
1.
Rotterdam zet in op prettig leven in de delta. Het
M
versterken en verbinden van groen-blauwe netwerken in de stad maakt de stad aantrekkelijker en biodiverser.
Rotterdam groener: parken, singels, boulevards en straten. Ruim baan voor voetgangers en fietsers
Neveneffecten zijn hittestressreductie en wateropvang.
(RMA).
Daarnaast wordt bewegen in de buitenlucht gestimuleerd en doet de auto een stapje terug ten gunste van de fietser
Impuls openbare ruimte in de stadsprojecten.
en voetganger. 2.
Rotterdam gaat verstedelijken en verbinden. Er wordt verdicht rondom bestaand of nieuw hoogwaardig OV.
Kaart van de stad uit de Omgevingsvisie
Dagelijkse voorzieningen zijn te voet of met de fiets bereikbaar en er wordt een netwerk van complementaire stedelijke centra ontwikkeld. 3.
wordt één van de nieuwe stedelijke centra van Rotterdam.
Tot slot wordt benadrukt dat er blijvende aandacht moet zijn voor omgevingokwaliteit en leefomgeving en voor opgaven
Rotterdam zet in op vitale wijken. Het moet niet uitmaken
rondom milieu- en gezondheidsthema's. Deze stadsbrede
waar je opgroeit om dezelfde kansen te hebben op
ambities dienen in Feyenoord City gerealiseerd te worden.
«
moeten nadrukkelijk gaan profiteren van de nieuwe ontwikkelingen in dit gebied.
goed onderwijs, een goede woning en passend werk. Opgaven worden in samenhang opgepakt om de wijken 4.
Feyenoord City valt binnen twee van de drie
De barrière van het spoor tussen Hillesluis en de Stadiondriehoek wordt verminderd met nieuwe
gebiedsuitwerkingen van de omgevingsvisie: de Ooktflank en
Rotterdam zet de schouders onder de energie- en grondstoffentransitie. E nergie wordt anders en schoner
Rotterdam-Zuid. Beide zijn inmiddels verder uitgewerkt in de
verbindingen, waardoor je vanuit Hillesluis via een prettige,
separate documenten die beschreven worden op de pagina's
directe route de rivier kan bereiken.
opgewekt, anders vendeeld en de vraag wordt verminderd.
hiernaast. Op de kaart uit de omgevingsvisin, zie kierbovnn, is te
»
De rivier wordt ingezet als landschappelijke slagader van de stad. Voor het deel van de Nieuwe Maas dat langs
Materiaal- en enengiekringlopen worden zo veel mogelijk
zien dat er zeer veel dynamiek en opgaven samen komen in tiet
geslote n en de woning'voorraad, stedelijke mobiliteit en
gebied van Feyen oord City:
Feyenoord City loopt, betekent dit dn toevoeging van een
»
nieuw getijdenpark dan loopt van het Mallegatpark tot het
Rotíeodam vernieuwt het verdienvermogen. De bestaande economische sectoren blijven belangrijk voor (de werkgelegenheid en het verdienvermogen, maar
»
Er komt een belangrijke nieuwe OV-knoop op de Oude Lijn (station Stadionpark), die wordl genombineerd met een
Eiland van Brienenoord. Dit is één van de stadsprojecten
sterke verdichtings- en verstedelijkdngsslag.
van Rotterdam.
Feyenoord City wordt een belangrijk knooppunt op de
»
Er komt (ingegeven vanuit de Rotterdamse Mobitteits Aanpak (RMA)) ruim baan voor voetgangers en fietsers
moeten flink vernieuwen. Er wordt ingezet op innovatie,
nieuwe HOV-verbinding tussen de Kralingse Zoom en
kennisintensieve dienstverlening, nieuwe bedrijfsmodellen
Zuidplein.
op de stadsboulevard dier van de Laan op Zuid via het
Feyenoord City (met name rondom het nieuwe station)
Varkenoordse Viaduct overgaat in ede Stadionweg.
en de strategische plaatsing en clustering van bedrijven.
24 |
»
toekomstbestendig te maken.
transport verduunzaamd. 5.
Feyenoord City is omringd door een aantal focuswijken, aangewezen voorstedelijke vernieuwing. Deze focuswijken
«
De vijf perspectieven van de omgevingsvisie
wijken de vruchten van kunnen plukken; en er is een sterke
De Oostflank brengt de stad bij elkaar Kiting 2MO
wens vooreen nieuwe bij het DNA van het gebied passende (culturele) trekker om de magneetfunctie echt waar te maken. Een hoge bebouwingsdichtheid meteen bruisend pallet van centrumstedelijke, hoogstedelijke en stedelijke woonvormen voor iedereen; kans om het grote tekort aan levensloopbestendige woningen op Zuid te compenseren met nieuwe, moderne woonvormen voor alle inkomensgroepen, gecombineerd met moderne inclusieve voorzieningen voor bewegen, zorg en ontmoeting in de
■«IİkSÄ
buurt. In Feyenoord City is voorlopig geen ruimte voor veel nieuwe detailhandel, want het doel is het versterken van
Oostflank
specifieke voorzieningen en detailhandel in de omliggende wijken. Nieuwe bewoners dragen bij aan het draagvlak van
De Oostflank brengt de stad bij elkaar - gebiedsuitwerking 2040 voor het gebied van Alexander naarZuidplein
de voorzieningen in de aanliggende wijken. Samen met de regio en het rijk inzetten op de komst van station Stadionpark aan de spoorlijn Leiden-Dordrecht,
In 2023 is de gebiedsuitwerking van de omgevingsvisie voor de
waardoor het gebied permanent wordt verbonden met de
Oostflank vastgesteld. Dit document bestaat uit vier delen: (1)
rest van Zuid-Holland. Het station krijgt een gelijkwaardige
Visie, (2) Verdieping, (3) Deelgebieden en (4) Actieplan. In het
entree aan de Oost- en Westzijde (ambitie doorgroei naar
eerste deel worden de drie belangrijkste ambities ingeleid:
IC station, afhankelijk van uitkomst MIRT-verkenning Oude
1.
2.
3.
Ongedeelde stad: de gescheiden stadsdelen met elkaar
Lijn).
verbinden met goed openbaar vervoer, slimme verdichting
Oost-West relaties versterken voor verbinden Bloemhof en
en groene verbindingen.
Hillesluis met de rivierdoor (1) langzaamverkeerroute van
Sterke centra: Vier centrumgebieden, verbonden via
Hillesluis via station Stadionpark, doorde Stadiondriehoek
een nieuwe openbaar vervoersverbinding: Alexander,
en Veranda naar het getijdenparken de Nieuwe
Kralingse Zoom, Stadionpark en Hart van Zuid. Je reist er
Maas, (2) verbinden Colloseumplot en Waterkant met
gemakkelijk naartoe én je kunt er prettig wonen, werken
overkluizing spoor ter hoogte van de Roseplot en (3)
en vertoeven. Het zijn economische centra en levendige
Varkenoordsviaduct herinrichten met meer groen en meer
ontmoetingsplekken voor reizigers uit de regio én voor
ruimte voor fietser en voetgangers.
bewoners om de hoek.
Versmallen spooremplacement door verplaatsen
Vitale wijken: verdichting slim combineren met het
opstelterrein goederenvervoer. Aandachtspunt:
verbeteren van de leefkwaliteit voor de huidige én nieuwe
geluidswerende maatregelen langs spoor, bijv. in gevels
bewoners.
nieuwbouw in stationsomgeving.
Schaal 1:6000
Recreatieve (en ecologische) verbindingen maken tussen Deze ambities worden in deel 1 en 2 vervolgens verder
grotere groenstructuren op Zuid, o.a. RivierparkZuid,
geconcretiseerd in twaalf gebiedskeuzes en meer
Rondje Stadionparken Zuiderpark. Het Varkenoordse Park
gedetailleerde analyses en toekomstbeelden voor de gehele
krijgt een kwaliteitsimpuls en er komt een doorlopende
Oostflank, zowel vanuit verschillende thema's als integraal. In
wandel- en fietsroute langs de rivier (het Maasparcours).
deel 3 wordt specifiek ingegaan op het gebied Stadionpark,
Creëren van de 'stad op ooghoogte' met aandacht voor
waar Feyenoord City onderdeel van is. Er worden onder andere
interactie en ontmoeting; tegelijkertijd geeft een goed
de volgende uitgangspunten meegegeven:
opgezette openbare ruimte grote bezoekersstromen ruimte
^
Het bestaande profiel van het gebied van gemengd woon-
om vlot en zonder moeite naar de juiste plekken te gaan.
werk-sportgebied versterken met een groot aantal nieuwe
Oplossen van en omgaan met klimatologische
^
woningen en een sterk stedelijk centrum voor sport en
bestaande problematiek, zoals hittestress en een
leisure; het functieprofiel van het gebied blijft sterk gericht
tekort aan biodiversiteit (vooral in de Stadiondriehoek),
op recreatie en (top)sport.
overstromingsrisico's in het buitendijks gebied van de
Een breed palet aan functies met grote toegevoegde
Veranda en Waterkant, een grote elektriciteits-, warmte- en
waarde voor buurt, stad en regio: een mix - van
koudevraag (integraal oplossen met Hillesluis en Bloemhof)
grootstedelijk wonen, kantoren, winkels, leisure, cultuur,
en het zoekgebied aquathermie bij de aanlanding van de
zorg, horeca, onderwijs en bedrijfsruimten; nieuwe
nieuwe brug.
arbeidsplaatsen en voorzieningen waar de omliggende
1000m Landschap en openbare ruimte Stede lijk netwerk - o - Spoorweg met station ^^B Bosrijk en ecologisch green -C--Nieuw station ^^B Parken Groene lanen en straten -ä OV-knoopptnt ^ (trein, metro, tram en/of bus) Boert —»— Metro H Mcgelijk extra sportlocaties —0— Tram BBļ Buurttuinen ••o» Nieuwe HOV fase 1 . . . . . . . . Dijken —o— Indicatief tracé HOV fase 2 Water(gangen)ŵ ngels — Nieuwe HOV-bus Mcgelijk extra watergangen/ singels Sledelijke hoofdontsluiting V ** Buurtparkenitoaterpleinen Gemotoriseerd verkeersnetwerk Openbare ruimte centmmmilieu Metropolitans fietsroutes en snelfietsioutes Fietsnetwerk Recreatief fietsnetwerk į] [| Onder doorgang langzaam verkeer verbeteren Onderdoorgang langzaam verkeer toevoegen
Programma Bestaand stedelijk gebied Bestaand stedelijke 'voorziening Hoogstedelijk centrum i zoekgebied stedel ijke voorzieningen Gemengde stadsbuurt (wonen, werken, voorzieningen) Zoekgebied verdichbng Zoekgebied lichtegenchte transfbrmate/Vercíchting Bectijfsintensiveringsgebieden Werkprogram m a als Zoeklocaties energie en geíiidsbulfer grondstoffen m Locatieindicatie kleinschalige 0 Circulaire hub stedelijke voorziening j, Zoekgebied thermische energie t 1 Lokale wijkcentra oppervlaktewater (TEO) |[ I ] Erfgoed ks a Onderdoorgang autoverkeer
toevoegen Viaduct of brug voor langzaam - verkeer t- hfi Goede oversteek realiseren ® P+R locatie Q Hub stadslogistiek Zoekgebied parkeervoorziening Parkeervoorziening sportverenigingen a e Keuze nieuwe (onderdoorgang
Programma van Uitgangspunten en aanzet ontwikkelvisie Stadionpark uit de Oostflank; 1. Nieuwe HOV-lijn tussen Zuidplein-Kralingse Zoom, 2. RivierparkZuid, 6. Stationsproject Stadionpark, 8. Beperken impact grootschalige infrastructuur A. Nieuwe programmatische trekker Zuidelijke oever
Masterplan Feyenoord City | 25
profileren, de aanwezige functies zichtbaarder te maken en
STADION ba^.SC
nieuwe functies en kwaliteiten in het gebied in te brengen, wordt de aantrekkingskracht voor bezoekers vergroot. Bestaande en nieuwe trekkers en iconen, zoals de Kuip, station Stadionpark, het Getijdenpark Feyenoord, het
'.'v {mļļļļ^^^H
Topsportcentrum en de nieuwe stadsbrug, helpen hierbij.
Gebiedsvisie Stadionpark
2. Stadionpark als onderdeel van Rotterdam woonstad.
Het gebied Stadionpark ligt op een prominente plek in
die in Rotterdam nog weinig aanwezig zijn; bijzonder
Rotterdam. Het ligt tussen de Kop van Zuid, dat met de
wonen in een sportieve en recreatieve omgeving is
laatste ontwikkelingen van de Wilhelminapier en Parkstad
daarbij de leidraad. Juist in Rotterdam-Zuid met een
zijn voltooiing nadert, IJsselmonde, de stadswijken op Zuid
redelijk eenzijdig woningaanbod kan dit bijdragen aan
De ambitie van Stadionpark is woonmilieus toe te voegen
en de Nieuwe Maas. Ook vormt Stadionpark een kruispunt
het gewenste gedifferentieerde woningaanbod, waarmee
van verschillende belangrijke bestaande (spoorlijn,
de mogelijkheden voor wooncarrière in Rotterdam-
stedelijke hoofdontsluitingswegen) en nieuwe (nieuwe
Zuid groeien. De toevoeging van woningen biedt voor
stadsbrug en station Stadionpark) stedelijke infrastructurele
Stadionpark kansen qua draagvlak voor voorzieningen,
lijnen. Het is daarmee een bijzonder gebied dat een
levendigheid en sociale veiligheid.
zorgvuldige benadering vraagt. Het kan het scharnierpunt vormen van lopende ontwikkelingen en de aanjager zijn van nieuwe.
3. Stadionpark als economische motor. Het versterken van het Stadionpark als economische motor voor Zuid kan sterk bijdragen aan de doelstellingen van
De gebiedsvisie Stadionpark uit 2017 vormde lange tijd het
NPRZ. Met het versterken van de huidige voorzieningen
inhoudelijk kader voor het beoordelen van initiatieven, op
en toevoeging van (commerciële) sport, leisure, horeca
te stellen masterplannen en bestemmingsplannen en de
en nieuwe bedrijvigheid zullen de werkgelegenheid en
samenwerking met Feyenoord en andere initiatiefnemers
bestedingen in het gebied toenemen. Naast de focus op het
in het gebied. Inmiddels zijn we bijna tien jaar verder en
gebied als vrijetijdsknoop wordt er ook gewoon gewerkt
er is veel gebeurd. Veel van de toenmalige plannen zijn
in het bedrijventerrein Stadionweg. In de Noorderhelling
inmiddels al ver in de planvorming, in uitvoering of ze zijn
is de nieuwe Gamma met P+R al gerealiseerd en is er
zelfs al uitgevoerd. Mooie voorbeelden van uitgevoerde
ruimte voor toevoeging van verdere bedrijvigheid, net als
plannen zijn Park de Twee Heuvels en het Eiland van Brienenoord. Daarnaast zijn er ook delen van het plan die
bij het Zuiddiepje. Beide kunnen worden ontwikkeld om
zo fundamenteel gewijzigd zijn dat een herziening van de
inzet is een aantrekkelijk en vitaal bedrijvenpark en dat
gebiedsvisie noodzakelijk is. Het nieuwe Feyenoordstadion
dit bedrijventerreinen blijven, met als kans het verdichten
gaat niet door, de Kuip blijft in gebruik als voetbalstadion
van het gebied (bijvoorbeeld bedrijven stapelen) en het
en er zijn inmiddels besluiten genomen dat de nieuwe
toevoegen van een circulaire hub.
plek te bieden aan te verplaatsen of nieuwe bedrijven. De
oeververbinding in dit gebied gaat landen en dat er een
verbonden door het 'Rondje Stadionpark', een rondje van ca.
nieuw treinstation komt naast de Kuip. Vandaar dat de
4. Stadionpark als mobiliteitsknoop.
gebiedsvisie in 2024 wordt herzien tegelijkertijd met het
Het gebied kent een goede bereikbaarheid voor de auto.
Masterplan Feyenoord City.
De OV-bereikbaarheid is redelijk met de langskomende tramlijnen. De komst van de nieuwe HOV-lijn van Kralingse
Het hoofddoel van de gebiedsvisie Stadionpark betreft
Zoom naar Zuidplein, met het nieuwe Station Stadionpark
het creëren van een aantrekkelijk stadsdeel met een grote
en de nieuwe oeververbinding als onderdelen, maken van
meerwaarde voor de stad en de omliggende wijken. Hiertoe
Stadionpark een belangrijke knoop in het stedelijk netwerk,
wordt ingezet op een gebied met een sterke identiteit,
met een flinke impuls in bereikbaarheid (en daarmee
herkenbaar in sfeer en programma: het gebied is een
toegang tot meer banen) voor Rotterdam-Zuid.
bestemming! Een analyse van de context en stedelijke opgaves zijn vertaald in vier samenhangende ambities voor
Stadionpark bestaat uit twee herkenbare delen: het
de ontwikkeling van het Stadionpark:
Waterfront en de Sportstad. Het Waterfront bestaat uit de Veranda, Waterkant, het getijdenpark en het Eiland van
1. Stadionpark als vrijetijdsgebied.
Brienenoord (buitendijks gebied). Sportstad omvat de
De ambitie is dat het gebied een aantrekkelijk
Sportcampus en Park de Twee Heuvels en strekt zich uit tot
vrijetijdsgebied voor Rotterdam en Rotterdam-Zuid in het
in de Stadiondriehoek met de Kuip en het Topsportcentrum
bijzonder wordt. Door Stadionpark meer als één gebied te
(binnendijks gebied). De diverse delen worden met elkaar
26 |
Stadionpark als verbindende gebiedsontwikkeling. Structuurkaart Focus gebieden Wegenstructuur
4 km dat ruimte biedt voor sport/recreatie en daarmee een belangrijke identiteitsdrager van het Stadionparkgebied is.
Bundel infrastructuur Trein
Deze gebiedsvisie geeft de lange termijn koers voor het
Rivier
Stadionpark weer. De gebiedsvisiekaart hiernaast vormt de
Groengebieden
verbeelding van het document. Ŵ
IC stations Stedenbaan stations
ia
Oeverontwikkeling Nieuw stadion
............ *
0
Interne verbindingen 'Rondje Stadionpark' aantakkende verbindingen Opwaarderen tot stedenbaanstation
Koppelen recreatiegebieden
Hoefijzer koppelstuk Stadionpark
Masterplan Feyenoord City | 27
Koers op Zuid Veranderen en toch jezelf blijven - Uitwerking Omgevingsvisie Rotterdam
Wat er over Feyenoord City wordt gezegd, overlapt grotendeels
Rotterdams Weerwoord
Woonvisie 2040
met de stukken uit de Oostflank. Een belangrijke aanvulling is echter dat de parkgordels in de Oost-West richting de
De gemeente Rotterdam, het Hoogheemraadschap van
De Rotterdamse Woonvisie is een toekomstige blik op
ruggengraat vormen van het groennetwerk op Zuid, terwijl het
Schieland en de Krimpenerwaard, waterschap Hollandse
Rotterdam als aantrekkelijke woonstad in 2040; een
groen langs de spoorzone de parken Noord-Zuid met elkaar
Delta, Hoogheemraadschap van Delfland en Evides
betaalbare stad voor iedereen, een diverse en inclusieve
verbindt. Dit laatste wordt ook wel de Willems-as genoemd, die
Waterbedrijf bouwen de komende jaren verder aan een
stad en een innovatieve woonstad met lef. Deze ambitie,
loopt van de Willemsbrug tot Lombardijen.
klimaatbestendig Rotterdam. Dit doet de gemeente samen
de brede maatschappelijke ontwikkelingen en de 10
energie, een divers straatleven en een unieke diversiteit aan
met de bewoners, in stad, straat en tuin op basis van het
culturen met sterke multiculturele netwerken en tradities.
programma Rotterdams Weerwoord. Als stad in de delta van
uitgangspunten uit het Woonakkoord komen samen in vier pijlers:
Veel mensen, van alle leeftijden, voelen zich sterk verbonden
Nederland met een dalende bodem is Rotterdam kwetsbaar
1.
met Zuid en voelen zich er thuis. Hoe kan Zuid veranderen
voorde gevolgen van klimaatverandering. Klimaatadaptatie
en toch zichzelf blijven? Hoe kan het een plek worden waar
is nodig, want de gevolgen van extremer weer raken
bewoners zich thuis blijven voelen en nieuwe bewoners
iedereen. Om hevige regenval, maar ook langdurige droogte
2.
Toekomstbestendige en vitale wijken
zich welkom voelen? De ambitie is om het DNA van Zuid als
en hitte, grondwateronder- en overlast en bodemdaling
3.
Huisvesting van doelgroepen: aandacht voor groepen
basis te gebruiken om verder te bouwen aan Zuid. De drie
aan te pakken zijn snelleren meer ingrepen noodzakelijk in
Rotterdammers die minder kansen hebben op de
karakteristieke eigenschappen van Zuid zijn:
openbaar gebied en op particulier terrein. Nu maatregelen
woningmarkt en woningen passend bij inkomen/
In 2023 is Koers op Zuid vastgesteld, de gebiedsuitwerking van de omgevingsvisie voor Rotterdam-Zuid. Zuid heeft ruim 200.000 inwoners en de kracht van Zuid nu is de grootstedelijke
1.
2.
3.
Experiment: Zuid bestaat uit verschillende
nemen vermindert schade straks. Tegelijkertijd is flexibiliteit
werelden en sociale netwerken, ontstaan vanuit
nodig om de aanpak bij te kunnen stellen op basis van
vernieuwingsbewegingen
nieuwe inzichten. Het Programmakader Rotterdams
Ondernemerschap: sociale betrokkenheid, innovatie,
WeerWoord 2030 bevat plannen en acties die nodig zijn
voruitstrevende sociale woningbouw, het organiserend
om Rotterdam klaar te maken voor klimaatverandering. In