[24bb001964] Bijlage 2 behorende bij 24bb001962 over jaarstukken 2023 Recreatieschap Rottemeren

Jaarstukken 2023 Recreatieschap Rottemeren

Versie: DB 25 maart 2024

Jaarstukken 2023| Bestuurlijke samenvatting

Inhoudsopgave JAARVERSLAG 2023

2

1. BESTUURLIJKE SAMENVATTING

2

2. LEESWIJZER

7

3. PROGRAMMAVERANTWOORDING INSTANDHOUDING GEBIEDEN

8

3.1 GEBIEDSBEHEER

8

3.2 MAATSCHAPPELIJKE BETROKKENHEID

12

3.3 PLANNEN MAKEN

12

3.4 OVERZICHT OVERHEAD

13

3.5 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN

15

3.6 PROJECTEN

16

3.7 MUTATIES IN RESERVES

20

4. PARAGRAFEN

22

4.1 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING

22

4.2 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN

24

4.3 FINANCIERING

25

4.4 GRONDBELEID

26

4.5 BEDRIJFSVOERING

27

RECREATIESCHAP ROTTEMEREN

28

4.6 CONCEPT-JAARREKENING 2023

28

5.1 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN 2023

30

5.3 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING

31

5.4 TOELICHTING OP DE BALANS

34

5.5 TOELICHTING OP HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN 2023

43

5.6 VERDELING NAAR TAAKVELDEN

47

1

Jaarstukken 2023| Bestuurlijke samenvatting

JAARVERSLAG 2023 1. Bestuurlijke samenvatting In deze bestuurlijke samenvatting zijn de gerealiseerde speerpunten per programma opgenomen. Deze punten zijn verder uitgewerkt in hoofdstuk 3: Programmaverantwoording. Bestuurlijke aangelegenheden De samenstelling van het Dagelijks Bestuur is als volgt: - Rotterdam: de heer V. Karremans (tevens voorzitter); - Lansingerland: de heer M. Muis; - Zuidplas: de heer D.A. de Haas. De samenstelling van het Algemeen en het Dagelijks Bestuur is als volgt: - Rotterdam: de heren V. Karremans (tevens voorzitter) en de heer F. Achbar; - Lansingerland: de heren M. Muis (tevens DB-lid) en S. Fortuyn; - Zuidplas: de heren D.A. de Haas (tevens DB-lid) en F. Klovert. Het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard is adviserend aan het bestuur. In 2023 is mevrouw A. van Zoelen opgevolgd door mevrouw Josien van Capelle. Ontwikkelingen Hondenzonering: Naar aanleiding van een verzoek van Natuur- en Vogelwacht Rotta om uitvoering te geven aan de algemene zorgplicht die het schap heeft op grond van artikel 1.10 lid 2 van de Wet Natuurbescherming (Wbn), heeft het schap in juli 2023 ingestemd met een wijziging van de hondenzonering in drie gebieden in de Rottemeren, te weten in het plas - drasgebied Eendragtspolder, het Nessebos en het Rundereiland in het Lage Bergse Bos .

Aanleiding voor dit verzoek van de zijde van Rotta waren waarnemingen dat loslopende honden in het plas drasgebied in de Eendragtspolder verantwoordelijk waren voor verstoring in het betreffende gebied (vooral bij vogels) en dat dit de ontwikkeling van de voor het gebied voorziene natuurwaarden beperkt. Eindevaluatie samenwerking Staatbosbeheer – Recreatieschap Rottemeren: In artikel 14 lid 2 van de samenwerkingsovereenkomst tussen Staatbosbeheer – Recreatieschap Rottemeren (hierna: SOK) is opgenomen dat de samenwerking in 2023 werd geëvalueerd. De doelstelling van de evaluatie is het beoordelen en waarderen van de uitvoering van de samenwerkingsovereenkomst zoals deze tussen Recreatieschap Rottemeren en Staatsbosbeheer is afgesloten op 10 december 2018. Vrijwel alle sleutelspelers gaven tijdens de interviews aan tevreden te zijn over de samenwerking tussen het Recreatieschap Rottemeren en Staatsbosbeheer. Het viel op dat er erg veel motivatie is om te investeren in deze samenwerking. Er werd dan ook vaak de intentie uitgesproken om de SOK te verlengen. De organisatie van de samenwerking is helder en goed neergezet en over het algemeen verloopt de besluitvorming over de dienstverlening goed. Het uitvoeren van de taken door Staatsbosbeheer is in lijn met de ambitie van het Recreatieschap en de hieruit voortvloeiende opdrachten, zoals opgenomen in de SOK.

Ook is het persoonlijk contact tussen medewerkers van 2

Jaarstukken 2023| Bestuurlijke samenvatting

het Recreatieschap, de drie gemeenten en Staatsbosbeheer goed. Er is sprake van “korte lijntjes” en medewerkers weten elkaar goed en tijdig te vinden. Nieuwe SOK per 1 januari 2024: Op 10 december 2018 heeft het algemeen bestuur van recreatieschap Rottemeren de SOK vastgesteld, waardoor het recreatieschap en Staatsbosbeheer met ingang van 1 januari 2019 voor een periode van 5 jaar (tot en met 31 december 2023) een publiek-publieke samenwerking zijn aangegaan op het terrein van het Beheer, de Ontwikkeling en Ondersteunende diensten ten aanzien van natuur-en recreatiegebieden in gemeenten Rotterdam, Lansingerland en Zuidplas. Naar aanleiding van besprekingen in de VAAC is ingezet op een nieuwe samenwerking vanaf 1 januari 2024 voor onbepaalde tijd, met de mogelijkheid om tussentijds op te zeggen. De inhoud van de concept-samenwerkingsovereenkomst is afgestemd met de juristen en ambtelijke ondersteuning van uw gemeenten, hetgeen heeft geresulteerd in een vaststelling door het Algemeen Bestuur van de concept-samenwerkingsovereenkomst. Ondertekening van de SOK zal begin 2024 plaatsvinden. Herijking van de producten diensten catalogus (PDC): De basis voor de doorrekening van de nieuwe dienstverleningsovereenkomst is de Producten- en Diensten Catalogus (PDC) van Staatsbosbeheer. Staatsbosbeheer heeft deze PDC in 2023 herijkt.

De herijkte PDC is tot stand gekomen via een projectgroep waarin alle teams binnen Staatsbosbeheer betrokken zijn geweest. Hierbij zijn ervaringen, de urenverantwoordingen van de afgelopen jaren, veranderde omstandigheden en nieuwe inzichten meegenomen. Op basis hiervan is de inhoud en doorrekening van een aantal producten geactualiseerd en is de opzet herzien hoe de producten worden opgenomen in de dienstverleningsovereenkomst. Dit heeft geleid tot een eenduidige opbouw van de SOK, begroting en de indeling van de producten in de begroting. Wet gemeenschappelijke regelingen (WGR): Per 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) op verschillende onderdelen gewijzigd. Deze wijziging heeft als doel de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen en de kader stellende en controlerende rol van gemeenteraden, provinciale staten en algemene besturen van waterschappen in relatie tot gemeenschappelijke regelingen te versterken. Om de kaderstellende en controlerende rol van de volksvertegenwoordiging beter in te kunnen vullen en de democratische legitimatie te verbeteren wordt met deze wetswijziging een aantal aanpassingen en aanvullingen geïntroduceerd op de al bestaande wettelijke bevoegdheden en instrumenten.

Een aantal van deze wijzigingen is reeds op 1 juli 2022 direct in werking getreden, een ander deel zal binnen twee jaar na inwerkingtreding van de Wgr (en dus uiterlijk voor 1 juli 2024) geïmplementeerd moeten worden in alle gemeenschappelijke regelingen. Deelnemersbijdrage: Sinds 2021 heeft de gemeenteraad van Rotterdam aangegeven dat dat huidige bijdrage van 91% niet meer de juiste verhouding te vinden en vraagt in haar zienswijze dit tegen het licht te houden. De afgelopen periode zijn hierover gesprekken gevoerd tussen de drie deelnemers met als doel te komen tot een objectief criterium voor de verhouding deelnemersbijdragen. Op 11 december 2023 en 18 december 2023 heeft respectievelijk het DB en AB overeenstemming bereikt en afgesproken dat: • Het objectieve criterium een verhouding naar rato van inwonersaantallen wordt op basis van CBS.

3

Jaarstukken 2023| Bestuurlijke samenvatting

• •

Deze wijziging ingaan per 2025 en dan elke vier jaar worden herzien. Daarnaast is afgesproken dat het recreatieschap een aantoonbare bijdrage levert aan projecten op Rotterdams grondgebied. De precieze hoogte en momenten hiervan worden in onderling overleg verder uitgewerkt en zullen aan het DB en AB van het recreatieschap Rottemeren worden voorgelegd ter besluitvorming.

Beheer, Onderhoud en Exploitatie De in 2023 verrichte werkzaamheden dragen bij aan de doelstellingen van de gemeenschappelijke regeling. In 2023 zijn alle voortkomende werkzaamheden zoals het opruimen van vuil in de gebieden en het onderhouden van de graspercelen en watergangen volgens afspraak uitgevoerd, er is wel geconstateerd dat we in 2023 meer dumpingen hebben van synthetische drugs het afvoeren hiervan is duur omdat er eerst moet worden onderzocht wat voor drugs het is en of het niet gevaarlijk is voor de personen die het moeten afvoeren. We laten het altijd door een gecertificeerd bedrijf afvoeren. De natte periode in de herfst maakte het wel moeilijk om alle werkzaamheden binnen de planning en zonder te veel schades aan de bodem uit te voeren. In 2023 drie keer een kleine storm gehad welke stormschade veroorzaakte we hebben dit met het beheer team kunnen oplossen. Door de natte weer omstandigheden in de herfst en vorst ernaar is het asfalt en de fundering van de Oudheusdenweg nog slechter geworden en is de weg afgesloten door de juridisch wegbeheerder gemeente Zuidplas. Groot onderhoud In 2023 zijn de volgende Grootonderhoud werkzaamheden uitgevoerd • Door het gehele Rottemeren gebied zijn er slechte stukken fietspad hersteld en opnieuw geasfalteerd. • Bosbeheer, er zijn dode en gevaarlijke bomen en zieke iepen gezaagd en afgevoerd.

• De oevers langs het fietspad aan de Noordoever zijn aangevuld met stortsteen. • In het Nessebos zijn de 4 toegangshekken vernieuwd. • In het Nessebos is een klein depot gemaakt voor de bagger uit de hoofdwatergang van HHSK van de Wollefoppeweg en de Vlietkade, dit is een combi project. • In het Hoge Bergse bos zijn de duikers vernieuw welke in de dammen liggen alle beton duikers zijn rond 600mm dit is een vereiste vanuit HHSK deze duikers kunnen weer 50 jaar mee. • HBB de beschoeiing bij opstelplaats voor de brandweer bij het evenementen terrein is vernieuwd. • Eendrachtpolder alle voetpaden de halfverharding geprofileerd en opgehoogd.

4

Jaarstukken 2023| Bestuurlijke samenvatting

Financiële samenvatting Deelproduct/product

Totaal Ge bie ds be he e r

Saldo Realisatie 2022

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Realisatie 2023

3.452.605

3.714.400

3.656.400

3.707.159

Totaal Maats chappe lijke be trokke nhe id

11.444

42.300

118.000

61.233

Totaal Planne n make n

63.957

79.500

100.000

95.368

Totaal Be s tuurlijke die ns te n

191.320

208.100

202.300

186.573

Totaal Financië le die ns te n

168.772

167.900

-131.500

-230.571

Totaal Juridis che die ns te n

28.016

50.700

31.700

31.825

388.108

426.700

102.500

-12.173

Totaal de e lne me rs bijdrage n

-4.030.100

-4.140.800

-4.140.800

-4.140.800

Saldo ge wone be drijfs voe ring

Totaal Onde rs te uning

-113.986

122.100

-163.900

-289.213

Totaal kre die te n

83.252

0

143.100

131.292

Saldo van bate n e n las te n

-30.734

122.100

-20.800

-157.921

Totaal mutatie re s e rve s

-205.362

-122.100

-265.200

-263.403

Saldo

-236.096

0

-286.000

-421.324

Bij de Najaarsrapportage werd rekening gehouden met een overschot van € 286.000. Het voordelige saldo 2023 is uitgekomen op afgerond € 421.000. De toename van het overschot met € 135.000 wordt veroorzaakt door de volgende posten: • Lagere doorbelasting dienstverlening € 93k; • Minder subsidieverstrekkingen verordening € 33k; Totaal lagere lasten € 126k. • Hogere lasten regulier onderhoud als gevolg van afvaldumpingen € 55k; • Naheffing waterschapslasten afvalwater LBB € 40k; • Hogere materiële lasten Bestuurlijke ondersteuning (o.a. VIC) € 23k. Totaal hogere lasten € 110k. • Vrijval voorziening voor oninbaarheid € 73k; • Hogere rentebaten (rentevergoeding is doorgestegen naar 4%) € 127k. Totaal hogere baten € 143. Per saldo een toename van het overschot met € 135k. Het eigen vermogen voor resultaatbestemming bedraagt per ultimo 2023 € 12,4 mln. Dit bestaat voor € 9,0 mln. uit bestemmingsreserves en voor € 3,4 mln. uit de vrije algemene reserve.

5

Jaarstukken 2023| Bestuurlijke samenvatting

In de hoofdstukken 3, 4 en 5 wordt nader ingegaan op de financiële resultaten en het vermogen. Resultaatbestemming Het bestuur wordt voorgesteld het overschot van € 421.423 toe te voegen aan de algemene reserve. Het saldo bedraagt dan € 3,8 mln. Dit saldo is nodig als buffer en weerstandsvermogen en ter dekking van de volgende projectkredieten: • Beklemming lopende projecten € 0,2 mln. • Asfaltrenovatie Oudheusdenweg € 1,3 mln. • Harde oevers fase II € 0,3 mln. • Voorfinanciering aankoop grond Hoekse Park West € 0,3 mln. • Gewenste buffer € 1,0 mln. Rekening houdend met de bovenvermelde beklemmingen resteert nog een vrij besteedbaar saldo van circa 0,7 mln.

6

Jaarstukken 2023 | Leeswijzer

2. Leeswijzer In deze jaarstukken wordt inzicht gegeven in de voortgang van het realiseren van de doelen en prestaties uit de Programmabegroting 2023 en de Najaarsrapportage 2023. Daarnaast wordt inzicht geboden in de realisatie van additionele projecten (kredieten). In de tabellen zijn de realisatiecijfers over het jaar 2023 opgenomen. De lasten en de baten zijn gepresenteerd als positieve bedragen in hele euro’s. De jaarstukken zijn opgesteld naar de eisen die het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) daaraan stelt. In de bestuurlijke samenvatting (hoofdstuk 1) is op hoofdlijnen ingegaan op de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten in 2023. In hoofdstuk 3 is de programmaverantwoording opgenomen. Hierin worden de doelen en prestaties toegelicht door beantwoording van de drie W-vragen: 1. Wat hebben we bereikt? 2. Wat hebben we gedaan? 3. Wat heeft het gekost? Hoofdstuk 4 zal daarna worden ingaan op de volgens het BBV verplichte en voor het schap relevante paragrafen, te weten: - Weerstandsvermogen en risicobeheersing; - Onderhoud kapitaalgoederen; - Financiering; - Grondbeleid; - Bedrijfsvoering. Hoofdstuk 5 bevat de jaarrekening 2023 met daarin de waarderingsgrondslagen, de balans per 31 december 2023 met toelichting en het overzicht van baten en lasten met toelichting. Tevens is in hoofdstuk 5 de aanvullende (o.a.

wettelijke verplichte) informatie opgenomen.

7

Jaarstukken 2023 | Programmaverantwoording

3. Programmaverantwoording Instandhouding gebieden De programmaverantwoording is opgebouwd uit de volgende onderdelen: - Gebiedsbeheer - Maatschappelijke betrokkenheid - Plannen maken - Overhead - Algemene dekkingsmiddelen - Projecten (kredieten) - Mutaties reserves - Wat heeft het gekost Dit hoofdstuk geeft per programma een toelichting op de gerealiseerde doelen, de gevolgde aanpak en de kosten hiervan.

3.1

Gebiedsbeheer

Wat hebben we bereikt? De natuur- en recreatiegebieden binnen de Gemeenschappelijke Regeling zijn onderhouden conform het principe ‘schoon, heel en veilig’ voor een optimaal gebruik door de bezoekers. Onder het beheer van de gebieden vallen tevens diverse exploitaties, die bijdragen aan de recreatieve kwaliteit. Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het gekost? Het Gebiedsbeheer is gerealiseerd door middel van de volgende producten: 1. Onderhoud; 2. Economisch beheer; 3. Regelgeving & handhaving; 4. Communicatie Ad.1 Onderhoud Het product gebiedsbeheer gaat over het onderhouden van de natuur- en recreatiegebieden en de daarbij behorende beheertaken. De basis voor de reguliere onderhoudswerkzaamheden is beschreven in het terreinbeheermodel (TBM). Dit model is opgebouwd uit doeltypen met specifieke recreatieve doelen en maatregelen gerelateerd aan marktconforme normprijzen per doeltype. Continue evaluatie van de onderhoudswerkzaamheden draagt bij aan het voortdurend actualiseren van het terreinbeheermodel en het beheersbaar houden van zowel de te treffen onderhoudsmaatregelen als de kosten. Bij grote afwijkingen kan deze evaluatie leiden tot een voorstel tot begrotingsaanpassing. Ten behoeve van de werkzaamheden voor het groot onderhoud wordt gebruik gemaakt van een jaarlijks geactualiseerde meerjarenonderhoudsprognose.

Op basis hiervan wordt ter egalisatie van kosten een voorziening getroffen. Met behulp van het uitvoeren van diverse inspecties, wordt de staat van het beoogde groot onderhoud getoetst. De bevindingen uit deze voortdurende evaluatie worden verwerkt alvorens de werkzaamheden worden uitgevoerd. Jaarlijks worden de

8

Jaarstukken 2023 | Programmaverantwoording

geplande lasten, de dotatie aan de voorziening Groot Onderhoud en de werkelijke kosten gemonitord. Ad.2 Economisch beheer De taken die binnen economisch beheer worden uitgevoerd zijn: het formuleren c.q. actualiseren van het grondbeleid; het beheer van grondposities op basis van het vastgestelde grondbeleid; het beheer van exploitaties. Beheer grondposities Het beheer van grondposities betreft het actief beheer van de grondpositie (gronden en opstallen binnen het werkingsgebied) zodanig dat dit bijdraagt aan de lange termijnstrategie van het recreatieschap. Het resultaat hiervan is dat voldaan wordt aan de rechten en plichten die het bezit van grond met zich meebrengt. Hieronder valt ook het afstoten van posities die geen recreatief belang dienen, alsmede het verwerven van gronden die van belang kunnen zijn voor toekomstige ontwikkelingen van het recreatieschap. Beheer exploitaties Het beheer van exploitaties heeft betrekking op het aangaan van overeenkomsten met derden gericht op de exploitatie en/of het gebruik van schapsgronden en –opstallen (passend binnen de huidige ambities van het recreatieschap), alsmede het actief administratief, financieel, juridisch en relationeel beheren van deze overeenkomsten.

GRONDZAKEN In 2023 waren de volgende onderwerpen het meest vermeldenswaardig: Diverse werkzaamheden uitgevoerd in verband met de laatste nog af te handelen vervreemdingszaken betreffende het erfpachtrecht van een 35-tal recreatiewoningen op het recreatiepark De Koornmolen. In 2023 zijn gesprekken gevoerd over de precieze invulling en het te vestigen erfpachtrecht met de winnaar van de aanbesteding van ’t Ezelsbruggetje. 19 april 2023 heeft een feestelijke overdracht plaatsgevonden van de oude naar de nieuwe exploitant. De exploitant van Brasserie De Blokhut, gevestigd aan de Strandweg 5 te Zevenhuizen, heeft aangegeven het erfpachtrecht te willen vervreemden. Hiertoe zijn gesprekken gevoerd en de benodigde stukken vanuit de koper aangeleverd. In 2024 zal de overdracht worden afgerond en komt er een nieuwe, enthousiaste exploitant binnen het recreatiegebied. In 2023 zijn een viertal opstalrechten gevestigd met nutsbedrijven. De totale vergoeding die hiervoor is binnengekomen is 46.891,10. - Er is geen af- of toename in het grondareaal. Ad.3 Regelgeving & handhaving Regelgeving & handhaving bestaat uit de volgende onderdelen: • Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen; • Toezicht en handhaving. • Er zijn door onze handhavers diverse controles uitgevoerd met hulp van de collega's uit de gemeenten en HHSK.

Er zijn visserij controles geweest waar is gekeken naar de vis vergunning en het vissen met drie hengels.

9

Jaarstukken 2023 | Programmaverantwoording

• • • •

Er zijn twee handhavingsacties geweest op illegaal rijden op de voetpaden van Mountainbikers. De Boa's kijken ook of ze activiteiten van stroperij zien, maar dit valt mee in de Rottemeren. Er zijn diverse overleggen en contacten geweest met de keten partners zodat er nog beter kan worden samengewerkt. In de zomer periode bij mooi weer wordt er actief gehandhaafd op het van de brug springen bij de Rottebanbrug.

Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen Wanneer een gebruiker of organisatie een bepaalde activiteit wil uitvoeren binnen het recreatieschap kan hiervoor een vergunning, ontheffing of toestemming worden aangevraagd. Dit komt voort uit het oogpunt van de doelstellingen van de Gemeenschappelijke Regeling en de openbare orde en veiligheid. Het schap verleent vergunningen en ontheffingen omdat er een vastgestelde verordening van kracht is. Toestemmingen worden vanuit de eigenstandige privaatrechtelijke bevoegdheid van het schap zelf gegeven. Toezicht en handhaving Toezicht en Handhaving (T&H) bestaat uit de onderdelen gastheerschap, daadwerkelijke handhaving en de regierol bij samenwerking. De invulling van de drie onderdelen leidt tot een compleet palet van activiteiten op de doelstelling schoon, heel en veilig in een gebied. Dit palet wordt ingevuld op basis van de aard en het gebruik van het gebied. Basisuitgangspunten voor de inzet van T&H zijn de veiligheid van de gebruikers van de gebieden zo goed mogelijk waarborgen en de eigendommen van het schap heel houden. Indien de keuze wordt gemaakt om geen financiering beschikbaar te stellen voor het gehele palet vindt primair inzet op daadwerkelijke handhaving plaats.

Hiermee wordt prioriteit gegeven aan de veiligheid van de recreant en worden andere zaken alleen aangepakt als de beschikbare middelen niet volledig aan handhaving besteed moeten worden. De handhaving in de Rottemeren is dit jaar conform het handhavingsplan uitgevoerd. Voor ieder kwartaal zijn er een aantal prioriteiten gesteld waarop de focus in die periode gericht is. Daarnaast zijn er ook een aantal handhavingsacties geweest op strategische momenten om de regels weer eens onder de aandacht te brengen, zoals visserijcontroles en mountainbikeacties. De gebieden blijven ook na de corona periode druk bezocht, wel wordt er door handhaving gesignaleerd dat er meer dumpingen zijn, sinds de gemeenten geld vragen voor de afvalstromen van de bewoners. Ad.4 Communicatie De (potentiële) bezoekers en, waar relevant, het externe netwerk zijn geïnformeerd over de mogelijkheden, werkzaamheden en veranderingen in de recreatiegebieden. De wijze van informatieverstrekking is afgestemd op de doelgroepen, waarbij zoveel mogelijk gebruik is gemaakt van digitale en sociale media. Bij onderwerpen waarvan de verwachting was dat die veel vragen zouden oproepen organiseerden wij informatiebijeenkomsten in het gebied waarbij onze medewerkers beschikbaar waren voor het beantwoorden van vragen.

10

Jaarstukken 2023 | Programmaverantwoording

Verder heeft aan het begin van de zomer 2023 een werkbezoek plaatsgevonden van gedeputeerde Koning en het bestuur van Recreatieschap Rottemeren. Dit was in verband met het opleveren van de projecten, gefinancierd vanuit de corona subsidie. Ook is er in 2023 een ‘Achter de Schermen’ uitgebracht om de stakeholders te informeren over de diverse ontwikkelingen. Eind 2023 is het boekje ‘De rijke natuur in de Rottemeren, Over de biodiversiteit in een ZuidHollands recreatiegebied’ uitgebracht. Dit boekje is samengesteld door drie medewerkers van het beheerteam. Deelproduct Gebiedsbeheer, wat heeft het gekost?

Gebiedsbeheer

Saldo Realisatie 2022

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Realisatie 2023

Beheerinformatie Uitvoeren Terreininspecties Ondersteuning recreatie-, landschaps- en natuurbeheer Uitvoeren Terreinbeheer Regulier Onderhoud Omgevingscommunicatie Beheer vastgoed en gronden (rentmeesterschap) Toezicht en Handhaving Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen Personeel

81.041 74.588 23.883 381.080 104.804 108.932 296.736 27.057 1.098.121

56.300 118.300 34.900 379.000 186.300 131.700 418.100 38.300 1.362.900

92.000 118.000 20.000 402.000 125.000 120.000 340.000 30.000 1.247.000

93.903 65.020 14.458 393.318 138.261 119.331 333.368 20.324 1.177.982

Regulier onderhoud Dotatie voorziening groot onderhoud Afschrijving economisch nut Afschrijving maatschappelijk nut Energie- en waterverbruik Belastingen Verzekeringen Lasten Sluiswachterswoning Advieskosten, taxatie en notaris Advieskosten Bezwaar en Beroep Publiciteit & voorlichting

1.270.267 1.605.900 12.682 36.310 34.094 111.570 30.957 0 456 335 7.495

1.263.500 1.605.900 12.700 36.300 46.100 110.000 37.300 2.000 5.800 1.500 13.700

1.337.000 1.740.800 12.700 36.300 43.000 105.800 41.300 0 5.800 0 10.000

1.392.349 1.740.800 12.682 36.310 55.263 143.127 44.548 0 6.184 0 9.738

Precariorechten Huren en pachten Jaarlijkse vrijval voorziening afkoopsommen Vergunningen, Ontheffingen en Toestemmingen Veerdiensten Bijdrage gemeente Zevenhuizen Moerkapelle Overige lasten en baten Materieel

-4.728 -738.008 -24.157 -19.124 -4.538 -9.076 44.049 2.354.484

-5.900 -720.000 -24.200 -20.000 -4.100 -9.100 0 2.351.500

-47.700 -820.800 -24.200 -13.400 -4.100 -9.100 -4.000 2.409.400

-48.915 -820.293 -24.157 -19.040 -3.995 -9.076 13.653 2.529.177

Totaal Gebiedsbeheer

3.452.605

3.714.400

3.656.400

3.707.159

11

Jaarstukken 2023 | Programmaverantwoording

3.2

Maatschappelijke betrokkenheid

Wat hebben we bereikt? Bij het aanbesteden en laten uitvoeren van de onderhoudswerkzaamheden proberen we zo goed als mogelijk onze maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen door: • Het inventariseren en selecteren van partijen die in staat zijn om (een deel van het) natuuren recreatieschap te onderhouden (het samenstellen van de onderhoudsbestekken en het aanbestedingsproces). In het aanbestedingsproces wordt aandacht besteed aan mogelijke SROI-trajecten (social return on investment); • Maken van afspraken met maatschappelijke partijen, vrijwilligers e.d. Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het gekost? In 2023 is er weer intensief samengewerkt met Rotta, zij hebben weer diverse kleine en moeilijk bereikbare gebiedjes onderhouden, ook hebben ze weer 8000 stuks Reuzen Bereklauw uitgestoken. De stichting natuurpolders Hennipgaarde heeft in de Hennipgaarde weer onderhoud verricht aan hun akkers. De firma Promen uit Gouda beheert het RO contract voor het opruimen van het afval door het gehele Rottemeren gebied dit loopt al jaren naar tevredenheid. Profila verzorgt voor ons ook werkzaamheden zoals het schilderen van paalkoppen, het snoeien van beplanting en andere kleine klusjes. Deelproduct Maatschappelijke betrokkenheid, wat heeft het gekost?

Maatschappelijke betrokkenheid

Subsidieverordening Vrijwilligers en actief burgerschap Personeel Subsidieverordening Materieel Totaal Maatschappelijke betrokkenheid

3.3

Saldo Realisatie 2022

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Realisatie 2023

0 11.444 11.444

0 42.300 42.300

20.000 23.000 43.000

5.390 14.236 19.626

0 0

0 0

75.000 75.000

41.607 41.607

11.444

42.300

118.000

61.233

Plannen maken

Wat hebben we bereikt? Het bestuur is geadviseerd over de implementatie van mogelijke nieuwe ontwikkelingen die passen binnen de doelstelling van de Gemeenschappelijke Regeling en die een recreatieve meerwaarde opleveren en/of de natuurwaarde versterken. In 2022 is de eerste tranche projecten door het Algemeen Bestuur vastgesteld. In 2023 is gestart met Tranche I bestaande uit onder meer trainingsroute WAB en Handboek meubilair.

12

Jaarstukken 2023 | Programmaverantwoording

Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het gekost? Planvorming & gebiedsontwikkeling In overleg met alle betrokkenen (diverse SBB adviseurs, leden van het VAAC en het beheerteam) wordt een gemeenschappelijk kader geboden op de gewenste ontwikkeling in het werkingsgebied van het schap, aansluitend op de ambitie van het bestuur, de vraag van de recreant (leefstijlen) en het aanbod (positionering van het specifieke gebied). Tevens worden alle voorbereidende en uitvoerende werkzaamheden gedaan die noodzakelijk zijn om (een deel) van het gebied te (her)ontwikkelen conform de ambitie van het bestuur. Hiermee wordt samen met de omgeving van het schap ingespeeld op actuele trends en ontwikkelingen. Verder is er geïnvesteerd in contacten met de vele stakeholders in het gebied waardoor goed zicht is gekregen wat er leeft om zo passende projecten te kunnen voorstellen. Deelproduct Plannen maken, wat heeft het gekost?

Plannen maken

Saldo Realisatie 2022

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Realisatie 2023

Plan- en projectvoorbereiding Personeel

63.957 63.957

79.500 79.500

100.000 100.000

95.368 95.368

Totaal Plannen maken

63.957

79.500

100.000

95.368

3.4

Overzicht Overhead

Wat hebben we bereikt? Kwalitatief bestuurlijke en juridische advisering aan het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur, over ten minste de volgende aandachtsgebieden: - lopende zaken, beleid, ontwikkelingen en toekomst van het schap; - nieuwe of gewijzigde wet- en regelgeving die van invloed zijn op het schap; - financieel beleid, begroting en verantwoording. Daarbij is rekening gehouden met wat er speelt op de betreffende beleidsvelden en met het netwerk binnen en buiten het schap. Dit netwerk bestaat uit schapsdeelnemers, ambtelijk apparaat, natuur- en milieuorganisaties en andere stakeholders in het schapsgebied. Daarnaast zijn alle bestuursvergaderingen voorbereid, inclusief verslaglegging van bestuursvergaderingen en het zorgdragen voor het uitvoeren van de actiepunten. Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het gekost? De ondersteuning van het Dagelijks en het Algemeen Bestuur heeft plaats gevonden door het leveren van de volgende producten: 1. Bestuursproducten; 2. Juridische ondersteuning en advisering; 3. Financiën.

13

Jaarstukken 2023 | Programmaverantwoording

Ad.1 Bestuursproducten De bestuursproducten omvatten: - het voorbereiden en plannen van bestuursvergaderingen; - het verslagleggen van bestuursvergaderingen en het (laten) uitvoeren wat afgesproken is; - het signaleren van knelpunten in de uitvoering en het aandragen van oplossingen; - het fungeren als eerste aanspreekpunt voor schapsdeelnemers, ambtelijk apparaat en stakeholders voor alle zaken/projecten die in schapsverband spelen; - het vertegenwoordigen van de schapsbesturen in ambtelijke en bestuurlijke netwerken en gremia van de deelnemers; - de eindtoets op bestuursvoorstellen. Bestuursvergaderingen In 2023 heeft het Dagelijks Bestuur achtmaal (waarvan drie schriftelijke rondes) en het Algemeen Bestuur tweemaal vergaderd. Ad.2 Juridische ondersteuning en advisering Dit product heeft betrekking op de juridische advisering op het gebied van publiek- en privaatrecht. Hieronder kan met name worden verstaan; het adviseren over, het beoordelen van of het opstellen van overeenkomsten. Daarnaast heeft het product betrekking op het beoordelen van aansprakelijkstellingen jegens het recreatieschap en het aansprakelijk stellen van derden. Tevens biedt dit product ondersteuning aan bij het opstellen en wijzigen van de Gemeenschappelijke Regeling, de Gebiedsverordening of de daartoe behorende aanwijzingsbesluiten.

Bij eventuele gerechtelijke procedures wordt er opgetreden als gemachtigde. Tot slot behoren ook het behandelen van bezwaar- en beroepzaken en zaken op grond van de WOO (Wet Open Overheid) en Wet Bibob (Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) tot de juridische ondersteuning en advisering. Ad.3 Financiën In het kader van de financiële ondersteuning zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: • verzorgen van de financiële administratie van de Gemeenschappelijke Regeling: tijdige en systematische vastlegging van baten, lasten en in- en uitgaande geldstromen; • incasseren van gelden als gevolg van verkoop, heffing en/of in privaatrechtelijke overeenkomsten overeengekomen vergoedingen; • uitvoeren van de interne controle gericht op getrouwheid en rechtmatigheid op financieel gebied, waarbij de nadruk ligt op ‘inkoop en aanbestedingen’, het betalingsverkeer en de volledigheid van huur- en erfpachtopbrengsten; • toetsen van bestuursvoorstellen op incidentele en/of structurele financiële consequenties; • het voeren van periodieke budgetgesprekken met budgethouders en projectleiders; • opstellen van de planning & control producten, zoals begroting, najaarsrapportage en jaarstukken; • werkzaamheden in het kader van de vennootschapsbelastingplicht; • voorbereiden van de werkzaamheden van de accountant (interim controle, subsidiecontroles, jaarrekeningcontrole).

14

Jaarstukken 2023 | Programmaverantwoording

Deelproduct Overhead, wat heeft het gekost?

Bestuurlijke Ondersteuning

Saldo Realisatie 2022

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Realisatie 2023

Bestuursproducten Accountmanagement Bestuursadvies Secretariaat Personeel

44.105 60.198 80.600 184.902

81.700 68.400 50.700 200.800

76.000 64.000 55.000 195.000

51.328 67.200 64.092 182.620

6.418 6.418

7.300 7.300

7.300 7.300

3.953 3.953

Totaal Bestuurlijke diensten

191.320

208.100

202.300

186.573

Financieel beleid Projectcontrol Planning en (project)control Personeel

998 0 216.804 217.802

12.500 0 137.200 149.700

10.000 39.000 138.000 187.000

8.835 43.139 147.710 199.684

Accountantskosten Treasury (Bankkosten en rentebaten) Advies en werk derden Materieel

7.653 -56.683 0 -49.030

17.700 500 0 18.200

23.700 -349.200 7.000 -318.500

25.035 -476.790 21.500 -430.255

Totaal Financiële diensten

168.772

167.900

-131.500

-230.571

Aansprakelijkheid Juridische ondersteuning Procederen WOO-procedures Personeel

831 15.519 0 3.120 19.470

9.900 34.500 1.300 1.300 47.000

1.000 25.000 1.000 1.000 28.000

64 31.601 128 32 31.825

Advieskosten Materieel

8.546 8.546

3.700 3.700

3.700 3.700

0 0

Totaal Juridische diensten

28.016

50.700

31.700

31.825

Totaal overhead

388.108

426.700

102.500

-12.173

Bestuurskosten Materieel

3.5

Algemene dekkingsmiddelen

Algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de bijdragen van de deelnemende gemeenten in het schap. Recreatieschap Rottemeren Deelnemersbijdragen

Realisatie

Begroting

Realisatie

2023

2023

2022

Gemeente Rotterdam Gemeente Lansingerland Gemeente Zuidplas

3.768.100 91% 207.000 5% 165.700 4% 4.140.800

3.768.100 91% 207.000 5% 165.700 4% 4.140.800

3.667.400 91% 201.500 5% 161.200 4% 4.030.100

Totaal deelnemersbijdragen

15

Jaarstukken 2023 | Programmaverantwoording

3.6

Projecten

De projecten (meestal investeringen met maatschappelijk nut) worden gefinancierd uit de reserves van Rottemeren. Hiertoe wordt een zogenaamd krediet verstrekt. Eventueel ontvangen subsidies vanuit cofinanciering worden hierop in mindering gebracht. De controle op de voortgang van de projecten en de uitputting van de kredieten worden bewaakt in een projectadministratie. In onderstaande tabel zijn de lopende en dit jaar afgesloten projecten opgenomen. Alleen de projecten die daartoe aanleiding geven worden nader toegelicht. Tabel overzicht 2023 Projectnaam Totaal Aanleg Watercompensatie A16 RWS Totaal Beheer Rottekijkers Totaal Bewegwijzeringssysteem vanaf Rotte Totaal DRV't Upgrade verlengde molengangpad Totaal Fase 2 Vaarnetwerk Totaal KI Entree Eendragtspolder Totaal KI LBB Uitwerken Inv.planning Totaal KI LBB Realisatie Totaal Oeverversterking fase 1 Totaal Ontwikkellocaties fase II Totaal Opstellen subsidie verordening Totaal Rottebanbrug verb.plek aan de Rotte Totaal Uitbreiding MTB route Totaal Waterkwaliteit Bleiswijkse Zoom Uitvoeringsagenda tranche 1 (deel programmamanagement) Uitvoeringsagenda (deel Trainingsroute WAB) Uitvoeringsagenda (Handboek meubilair) Totaal aanleg schapenrasters - drasgebied Eendragstpolder Renovatie monumentale inlaat Beschoeiing landtong sluis Zevenhuizer Verlaat Reconstructie van Oudheusdenweg en Slingerkade Subtotaal

Budget Uitgaven t/m 2022 Saldo 31-12-2022 2.269.630 1.144.644 1.124.986 40.000 2.149 37.851 379.000 353.072 25.928 999.238 224.483 774.755 450.000 242.869 207.131 382.000 46.326 335.674 100.000 57.604 42.397 8.774.557 1.476.055 7.298.502 421.760 249.073 172.687 197.000 94.814 102.186 43.000 2.100 40.900 328.210 60.850 267.360 351.000 33.231 317.769 320.915 219.367 101.548 80.000 80.000 18.330 18.330 34.000 34.000 75.000 75.000 72.000 72.000 150.000 150.000 150.000 150.000 15.635.640 4.206.636 11.429.004

Afgesloten projecten: Totaal Bijdragen Plankosten Totaal DRV't Verkenning HBB Totaal Marketingplan Ook dit is de Rotte 20 Totaal Ontw. Evenemententerr. Eendragtspolder Totaal Ontw. Evenemententerr. Lansingerveld Totaal Ontwikkelingsplan Rottemeren Totaal Zevenhuizenplas en Bleiswijkse fles Subtotaal

40.000 100.000 12.896 135.021 350.000 419.296 85.393 1.142.606

0 1.710 5.512 31.847 23.286 422.821 63.344 548.520

40.000 98.290 7.384 103.174 326.714 -3.525 22.049 594.086

Totaal volume projecten

16.778.246

4.755.156

12.023.090

Uitgaven 2023 Uitgaven t/m 2023 Saldo 31-12-2023 13.825 1.158.469 1.111.161 1.295 3.444 36.556 34.064 387.136 -8.136 8.290 232.773 766.465 96.828 339.697 110.303 176.829 223.155 158.845 3.361 60.965 39.036 1.807.493 3.283.548 5.491.009 58.315 307.388 114.372 12.700 107.514 89.486 0 2.100 40.900 63.837 124.687 203.523 34.575 67.806 283.194 20.000 239.367 81.548 46.208 46.208 33.792 11.259 11.259 7.071 1.145 1.145 32.856 0 0 75.000 0 0 72.000 0 0 150.000 0 150.000 2.390.024 6.596.660 9.038.980

13.106 22.582

0 1.710 14.988 31.847 23.286 422.821 76.450 571.102

40.000 98.290 -2.092 103.174 326.714 -3.525 8.943 571.504

2.412.606

7.167.762

9.610.484

9.476

Van het totaalbudget van de lopende projecten van € 15,6 mln. wordt € 4,6 mln. gedekt uit de reserves. Hiervan is per 31 december 2022 € 2,2 mln. gerealiseerd zodat er nog een claim ligt op de reserves van circa € 2,4 mln. € 11,0 mln. wordt gedekt door bijdragen derden en subsidies.

Toelichting per project voor zover relevant: Engineering en aanleg Watercompensatie A16 De aanleg Watercompensatie is gereed. Administratief moet het project nog worden afgewikkeld met RWS. De planning is het project in 2024 financieel af te ronden.

16

Jaarstukken 2023 | Programmaverantwoording

Beheer Rottekijkers De Rottekijkers zijn nog van prima kwaliteit waardoor minder onderhoud nodig is geweest dan verwacht. In het bestuur van 18 december 2023 is besloten dat zolang de Rottekijkers goed zijn en het krediet toereikend is 3 van de 4 Rottekijkers blijven staan. Voor de Rottekijker aan de Lange vaart is afgesproken dat deze na afloop van de vergunning verwijderd zou worden en dit is eind januari 2024 gebeurd. De oorspronkelijke initiatiefnemer heeft een nieuwe plek gevonden voor de Rottekijker bij de Schiehallen aan de Maas. Voor de overige 3 is begin 2024 een nieuwe omgevingsvergunning verleend. Bewegwijzering de Rotte Dit project is in 2023 afgerond en wordt in 2024 financieel afgewikkeld. Nieuwe bewegwijzering of aanpassing van bestaande bewegwijzering door o.a. naamswijzigingen zal vanuit beheer geregeld worden. Verlengde Molengangpad De gemeente Zuidplas heeft onlangs ingestemd met het in procedure brengen van het bestemmingsplan. Dat heeft ertoe geleid, dat het bestemmingsplan bij zowel Zuidplas als Lansingerland in december ter inzage is gelegd. Het project heeft inmiddels een forse vertraging opgelopen. Dat kan leiden tot financiële gevolgen voor het projectbudget. Zo is er vanwege het achterwege blijven van de benodigde besluitvorming nog niet geïnvesteerd in een nieuwe projectkostenraming.

Dat betekent dat de huidige prijsontwikkelingen nog niet zijn verwerkt. Daarnaast heeft de vertraging ook gevolgen voor de subsidiebijdrage van € 1 mln. vanuit de MRDH. De MRDH heeft aangegeven de subsidiebijdrage niet langer beschikbaar te houden voor dit project zoal er geen voortgang geboekt wordt. Het budget is met dit bedrag naar beneden bijgesteld. Zodra de bestemmingsplanprocedure bij beide gemeenten is afgerond, wordt opnieuw een aanvraag bij de MRDH ingediend. Vaarnetwerk de Rotte fase 2 Het project loopt door in 2024 op een laag pitje vanwege de samenwerking met de Provincie ZuidHolland, het Hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard en de gemeente Zuidplas. Een aantal keer per jaar vinden hier nog overleggen plaats. Vanwege de nog lopende bezwaarprocedure is het voorstel om 80K over te hevelen naar het project 19517 Verblijfsplek Rottebanbrug waarvan het bestuursbesluit nog niet in het AB vastgesteld. Zuidplas zal de afgesproken voorzieningen langs de Ringvaart in 2024 opleveren en dit jaar nog geld bij de Provincie Zuid-Holland aanvragen voor een bijdrage aan de pilot met de uitgebreide bedieningstijden van de bruggen, die nu gepland staat voor 2025. Kwaliteitsimpuls Entree Eendragtspolder Project is in 2023 geheel uitgevoerd. De accountantscontrole is gestart en het project zal in 2024 financieel worden afgesloten.

KI LBB Uitwerken subsidieonderzoek Inv.planning Voor de gemeente Lansingerland is een watercompensatieopgave gerealiseerd en deze is betaald in 2023. Het dossier voor de subsidie stad- en landverbindingen is in 2023 opgeleverd aan de PZH. Het subsidieproject Lage Bergse Bos -paden is in 2023 gerealiseerd, het dossier wordt in 2024 aan de PZH opgeleverd. De subsidie recreatieve voorzieningen is in uitvoering. Planning van de oplevering is Q2 2024 waarna het dossier opgeleverd kan worden aan de Provincie.

17

Jaarstukken 2023 | Programmaverantwoording

Een overeenkomst met RWS voor bomencompensatie is opgesteld. Planning Q1 een akkoord te verkrijgen.

Kwaliteitsimpuls Lage Bergse Bos – Uitvoering In de winter 2022/2023 is in februari een deel bos en aanplant solitaire bomen gerealiseerd. De planning is om in de winter 2023/2024 een volgend deel te realiseren. Het deelproject paden is gerealiseerd. Een deel van de recreatieve voorzieningen is uitgevoerd en dit loopt in 2024 door. De faunatoren en de uitkijktoren is in de ontwerpfase; planning realisatie 2024. Oeverversterking fase I De oeverbeschoeiing bij de botenverhuur wordt in het najaar 2024 samen met de renovatie van de Sluis Zevenhuis Verlaat opgepakt. De inventarisaties voor de oevers in de Rotte zijn in voorbereiding, de uitwerking volgt in een apart voorstel bij de aanvraag van een tweede krediet. Project ontwikkellocaties; Bleiswijkse Zoom (“Ezelsbruggetje”) Het bestuur heeft de intentie uitgesproken om een integrale verkenning uit te voeren naar een mogelijke kwaliteitsimpuls voor dit gebied, ten laste van het project ‘Ontwikkellocaties Fase II’. SBB heeft hiervoor een projectvoorstel gemaakt. Dit wordt begin 2024 besproken in het VAAC. Opstellen subsidieverordening De subsidieverordening is in 2023 door alle gemeenteraden vastgesteld. Afgesproken is dat dit jaar de verordening wordt geëvalueerd. Hiervoor is een projectvoorstel gemaakt.

Verblijfsplek Rottebanbrug Vanwege de binnengekomen bezwaren is op verzoek van de bezwaarcommissie van Lansingerland een onafhankelijk Nautisch advies gemaakt en begin 2024 aangeleverd aan deze commissie. De bezwaarprocedure zal eind februari 2024 worden hervat en na een besluit van het college van Lansingerland kan het project weer worden opgepakt. Bij de provincie Zuid-Holland is een wijzigingsverzoek ingediend van de verleende subsidie. Uitbreiding MBT route In 2023 is het schetsontwerp gepresenteerd aan de omwonenden en belanghebbenden en is er vervolgens een Voorlopig Ontwerp opgesteld. Dit ontwerp is in januari 2024 opnieuw gepresenteerd. In februari 2024 zal met het Definitief Ontwerp de vergunning worden aangevraagd. Bij de provincie Zuid-Holland is een wijzigingsverzoek ingediend van de verleende subsidie vanwege het wijzigen van de scope (alleen uitbreiding in het Hoge Bergse Bos) en de nieuwste kostenraming. Waterkwaliteit Bleiswijkse Zoom Het project is afgerond en de afrekening is ingediend en afgestemd met de penvoerder HHSK. Uitvoeringsagenda tranche I De projecten uit de uitvoeringsagenda als ook het toetsen van nieuwe initiatieven zijn gestart. Hierover vindt geregeld en op vaste momenten afstemming met de VAAC plaats en het bestuur wordt middels een update op de hoogte gehouden van de vorderingen.

De volgende onderdelen van Tranche I zijn opgestart en in uitvoering:

18

Jaarstukken 2023 | Programmaverantwoording

• Projectmanagement In 2023 is gestart met het uitwerken van diverse projecten uit Tranche 1. Hiervoor zijn vele verkennende gesprekken gevoerd met stakeholders en de deelnemende gemeenten. Het bestuur wordt middels de voortgangsrapportage op de hoogte gehouden van de voortgang. Daarnaast is een systematiek ontwikkelt om nieuwe initiatieven te toetsen aan het ontwikkelplan. • Trainingsroute WAB Voor de wielertrainingsronde rond de Willem Alexanderbaan is een juridische en technische verkenning uitgevoerd. Het rapport met diverse scenario’s is in de afrondende fase. Eind maart wordt het rapport met een bestuursvoorstel voorgelegd aan het bestuur. • Handboek meubilair Voor het handboek is een korte verkenning uitgevoerd. Het project zal in 2024 worden opgepakt, aangezien in 2023 de prioriteit bij het MTB parcours lag vanwege de subsidie. Nieuwe projecten: Totaal aanleg schapenrasters-drasgebied Eendragtspolder Hondenzonering Dit project is gestart en de planning is dat het eind maart 2024 zal worden opgeleverd. Renovatie monumentale inlaat Mogenlijk een tijdelijke stalen damwand of een kleidijk aanbrengen om zo de sluis te kunnen restaureren, een extern buro onderzoekt wat goedkoopste oplossing is. Komende weken wordt een plan van aanpak gemaakt en opgestuurd naar HHSK ter goedkeuring.

Na goedkeuring plan van aanpak worden drie gespecialiseerde aannemers uitgenodigd voor inschrijving Uitgangspunt is net voor en anders net na de zomervakantie uitvoering in te gaan. Beschoeiing Landtong sluis Zevenhuizer Verlaat De aanbesteding door HHSK van de renovatie van de Zevenhuis Verlaat sluis en het combi project aanleg nieuwe beschoeiing landtong samen met het recreatieschap Rottemeren heeft plaatsgevonden, de planning van de werkzaamheden is start in oktober na het vaarseizoen 2024 en werkzaamheden gereed voor het vaarseizoen 2025, deze planning kan gehaald worden als er geen tegenslagen zijn tijdens de werkzaamheden. Reconstructie van Oudheusdenweg en Slingerkade Overleg heeft met de gemeente Zuidplas plaatsgevonden en onderzocht wordt hoe de reconstructie het beste kan worden aangepakt.

19

Jaarstukken 2023 | Programmaverantwoording

3.7

Mutaties in reserves

In hoofdstuk 5 onder toelichting op de balans worden de toevoegingen en onttrekkingen nader toegelicht.

20

Jaarstukken 2023 | Programmaverantwoording

3.8

Wat heeft het gekost

Overzicht van baten en lasten 2023 Deelproduct/product

Lasten Realisatie 2022

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Baten Realisatie 2022

Realisatie 2023

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Saldo Realisatie 2022

Realisatie 2023

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Realisatie 2023

Personeel

1.098.121

1.362.900

1.247.000

1.177.982

0

0

0

0

1.098.121

1.362.900

1.247.000

1.177.982

Materieel

3.209.087

3.134.800

3.332.700

3.538.957

854.603

783.300

923.300

1.009.780

2.354.484

2.351.500

2.409.400

2.529.177

Totaal Gebiedsbeheer

4.307.208

4.497.700

4.579.700

4.716.939

854.603

783.300

923.300

1.009.780

3.452.605

3.714.400

3.656.400

3.707.159

Personeel

11.444

42.300

43.000

19.626

0

0

0

0

11.444

42.300

43.000

19.626

Materieel

0

0

75.000

41.607

0

0

0

0

0

0

75.000

41.607

Totaal Maatschappelijke betrokkenheid

11.444

42.300

118.000

61.233

0

0

0

0

11.444

42.300

118.000

61.233

Personeel

63.957

79.500

100.000

95.368

0

0

0

0

63.957

79.500

100.000

95.368

Totaal Plannen maken

63.957

79.500

100.000

95.368

0

0

0

0

63.957

79.500

100.000

95.368

Personeel

184.902

200.800

195.000

182.620

0

0

0

0

184.902

200.800

195.000

182.620

Materieel

6.418

7.300

7.300

25.697

0

0

0

21.744

6.418

7.300

7.300

3.953

Totaal Bestuurlijke diensten

191.320

208.100

202.300

208.317

0

0

0

21.744

191.320

208.100

202.300

186.573

Personeel

217.802

149.700

187.000

199.684

0

0

0

0

217.802

149.700

187.000

199.684

Materieel

7.786

18.200

31.500

46.784

56.816

0

350.000

477.038

-49.030

18.200

-318.500

-430.255

Totaal Financiële diensten

225.588

167.900

218.500

246.467

56.816

0

350.000

477.038

168.772

167.900

-131.500

-230.571

Personeel

19.470

47.000

28.000

31.825

0

0

0

0

19.470

47.000

28.000

31.825

Materieel

8.546

3.700

3.700

0

0

0

0

0

8.546

3.700

3.700

0

Totaal Juridische diensten

28.016

50.700

31.700

31.825

0

0

0

0

28.016

50.700

31.700

31.825

Totaal Ondersteuning

444.924

426.700

452.500

486.609

56.816

0

350.000

498.782

388.108

426.700

102.500

-12.173

Totaal deelnemersbijdragen

0

0

0

0

4.030.100

4.140.800

4.140.800

4.140.800

-4.030.100

-4.140.800

-4.140.800

-4.140.800

Saldo gewone bedrijfsvoering

4.827.533

5.046.200

5.250.200

5.360.149

4.941.519

4.924.100

5.414.100

5.649.362

-113.986

122.100

-163.900

-289.213

83.252

0

143.100

185.180

0

0

0

53.888

83.252

0

143.100

131.292

4.910.785

5.046.200

5.393.300

5.545.328

4.941.519

4.924.100

5.414.100

5.703.250

-30.734

122.100

-20.800

-157.921

35.000

35.000

35.000

35.000

240.362

157.100

300.200

298.403

-205.362

-122.100

-265.200

-263.403

4.945.785

5.081.200

5.428.300

5.580.328

5.181.881

5.081.200

5.714.300

6.001.652

-236.096

0

-286.000

-421.324

Totaal kredieten Saldo van baten en lasten Totaal mutatie reserves Saldo

21

4. Paragrafen 4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Het weerstandsvermogen weerspiegelt de mate waarin het schap in staat is middelen vrij te maken om de risico's die zich in de praktijk voordoen op te vangen zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd/ ingekrompen moet worden. Conform de nota weerstandsvermogen wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het schap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. Voor de waardering van de toereikendheid van het weerstandsvermogen wordt de volgende tabel gehanteerd. Ratio weerstandsvermogen Waarderingscijfer A B C D E F

Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Risicoanalyse Risico’s

1. 2.

3.

4.

Stortplaats Hoge Bergse Bos

Aard van het risico

Financiële omvang risico

Grondwaterverontreinigi € 87.000 ng Renterisico’s De renterisiconorm n.v.t. schrijft voor hoeveel maximaal geleend mag worden voor een periode langer dan 1 jaar. Specifieke risico’s op In de bedrijfsvoering van Niet projecten, inkoop, het recreatieschap kwantificeerba bijdragen derden etc. kunnen zich risico’s ar voordoen op specifieke onderdelen. Dit kunnen ook risico’s betreffen m.b.t. subsidies. Niet gekwantificeerde Hier wordt uitgegaan van € 108.000 risico's 2% van de structurele inkomsten.

Kans van optreden* H/M/L L

Impact (meerjarig)

n.v.t.

€0

L

€0

n.v.t.

€ 64.000

€ 17.400

*De financiële impact wordt berekend door bij een hoog risico 80%, bij een gemiddeld risico 50% en

22

bij een laag risico 20% van het bedrag van de financiële omvang te nemen.

Risico 1: Nazorg grondwaterverontreiniging stortplaats Hoge Bergse Bos Uit de eindinspectie van de stortplaats in het Hoge Bergse Bos is gebleken dat het beheerssysteem dat rondom de stortheuvels is aangelegd niet optimaal werkt. Er is een (klein) risico dat in de toekomst een verontreiniging in het grondwater in de omgeving wordt vastgesteld, waardoor bodemsaneringsmaatregelen noodzakelijk zijn. Met dit risico is in het door Gedeputeerde Staten goedgekeurde nazorgplan geen rekening gehouden. Indien een dergelijke saneringsnoodzaak aanwezig is, dan is de provincie Zuid-Holland van mening dat het recreatieschap gedurende 10 jaar (tot 1 juli 2025) rekening moet houden met kosten op basis van de maatregelen en de mogelijke kosten die op € 87.000 worden geraamd wat bij een lage kans leidt tot een impact van € 17.400. Het recreatieschap kan zich vinden in deze benadering die goedkoper is dan het hernieuwd aanleggen van de drainage. Risico 4: Niet gekwantificeerde risico’s Hier wordt uitgegaan van 2% van de structurele inkomsten. Voor dit beleid volgt het schap het rijksbeleid voor gemeenten. Het rijk stelt voor gemeenten, die vallen onder het artikel 12-regime, de minimale buffer van de algemene reserve op 2% van de som van de structurele inkomsten. Dit bedrag is daarmee het minimaal gewenste/benodigde weerstandsvermogen voor niet gekwantificeerde risico's.

Ratio Weerstandsvermogen Zoals hiervoor aangegeven wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het schap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. Het saldo van de algemene reserve per 31 december 2022 bedraagt vóór resultaatbestemming € 3,4 mln. Voor toekomstige uitgaven van de projectkredieten ligt er een claim op de algemene reserve van € 0,2 mln. Het bedrag aan toegezegde kredieten voor 2023 bedraagt € 0,6 mln. Het onbelaste saldo van de algemene reserve bedraagt dan € 3,2 mln. De maximum omvang van de gekwantificeerde risico’s bedraagt € 195k. Daarmee is de ratio van het Weerstandsvermogen uitstekend te noemen. Kengetallen BBV In het BBV (=financiële regelgeving voor gemeenten, provincies, Gemeenschappelijke Regelingen) staat dat er in de jaarstukken enkele kengetallen moeten worden opgenomen. Normen: Netto schuldquote: < 90% is minst risicovol, 90-130% is neutraal, > 130% is meest risicovol. Solvabiliteitsratio: > 50% is minst risicovol, 20 - 50% is neutraal, < 20% is meest risicovol. Structurele exploitatieruimte: evenwicht ( 0 of positief). De kengetallen staan in onderstaande tabel.

23

Kengetallen

Rekening 2023

netto schuldquote solvabiliteitsrisico structurele exploitatieruimte

-168 58% 6%

Begroting 2023 -175 72% 0%

Rekening 2022 -204 58% 5%

Deze kengetallen geven enig inzicht in de financiële positie en de financiële weerbaar- en wendbaarheid van de organisatie. De netto schuldquote geeft een beeld van het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Een negatieve schuldquote geeft in feite aan dat er per saldo geen sprake is van een schuld. De solvabiliteitsratio wordt berekend als het percentage van het totale eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen van het schap. Dit geeft inzicht in de mate waarin het schap in staat is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het kengetal “structurele exploitatieruimte” geeft aan of de structurele baten groter zijn dan de structurele lasten. Dit wordt in het kengetal als percentage van de totale baten uitgedrukt. Dit kengetal zegt in feite iets over het structurele jaarrekeningsaldo, d.w.z. zonder alle incidentele baten en lasten.

4.2 Onderhoud kapitaalgoederen Het goed onderhouden van de gebieden is een belangrijke taak voor het schap om duurzaam gebruik mogelijk te maken. Als basis voor het plannen van regulier- en groot onderhoud en vervangingsinvesteringen wordt het Terrein Beheer Model (TBM) gehanteerd. Dit model is gebaseerd op zogenaamde doeltypen (bijvoorbeeld speel- en ligweide, strand of bos) waarvoor een gestandaardiseerde inrichting met daarbij behorende onderhoudscycli en normkosten zijn bepaald. Het totaal aan oppervlaktes, stuks en lengte van de aanwezige doeltypes bepaalt met de cycli en de normkosten de geplande lasten voor meerjarig duurzaam onderhoud. De geplande lasten van groot onderhoud fluctueren van jaar tot jaar. Dit kan een direct en groot effect hebben op het jaarresultaat en daarmee op de jaarlijkse deelnemersbijdrage. Om dit ongewenste effect zoveel mogelijk te voorkomen heeft het schap ervoor gekozen om een egalisatievoorziening groot onderhoud in te stellen. Jaarlijks wordt een vastgestelde dotatie ten laste van de exploitatie gebracht en de werkelijke onderhoudslasten worden ten laste van de Voorziening verantwoord. Jaarlijks worden de geplande lasten, de dotatie en de werkelijke kosten gemonitord. Elk jaar wordt de dotatie opnieuw berekend en vastgesteld tenzij uit de monitoring volgt dat eerder een bijstelling nodig is.

In 2023 is gestart met een nieuwe herijking, deze zal in 2024 worden doorgevoerd. De onttrekking aan de voorziening Groot Onderhoud in 2023 bedraagt exclusief de personeelscomponent € 968.685. De werkelijke lasten zijn verantwoord op de Voorziening Groot Onderhoud. De prognose van 2022 was € 1.326.325 (excl. p-comp). Het verschil tussen de

24

prognose en de werkelijke onttrekking is circa € 284.000 en is vooral veroorzaakt door het verschuiven van werkzaamheden en wijzigingen in de MJP-cyclus: Doorgeschoven werkzaamheden voorgaande jaren Harde oevers 2021 Bos 2022 Halfverharding 2022 Asfalt 2022 Herplande werkzaamheden en overige Doorgeschoven naar 2024 Asfalt 2023 (i.v.m. doorschuif 2022) Halfverharding 2023 (i.v.m. doorschuif 2022) Overige (per saldo)

Totale mutatie t.o.v begroting 2023

Mutatie 2023 38.000 47.000 48.000 310.000 443.000

492.000 240.000 -5.000 727.000 -284.000

Onderstaande tabel laat het verwachte verloop van de voorziening Groot Onderhoud zien voor de komende jaren. De dotatie 2024 is geïndexeerd met 8,4 % en vanaf 2025 met 6,8 % zoals vastgesteld door de financiële werkgroep gemeenschappelijke regelingen. Daarnaast wordt in de programmabegroting 2025 een extra dotatie voorgesteld vanaf 2025 van € 52.000. STAND VOORZIENING

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

Stand voorziening 1 januari

2.966.277

3.509.392

1.375.253

1.412.973

1.713.891

1.525.730

1.616.092

1.903.872

-526.877

-402.933

Dotatie

1.740.800

1.740.900

1.911.280

1.911.280

1.911.280

1.911.280

1.911.280

1.911.280

1.911.280

1.911.280

Onttrekking (incl P en Index)

1.197.685

3.875.039

1.873.560

1.610.362

2.099.442

1.820.918

1.623.500

4.342.029

1.787.336

1.676.737

Stand voorziening 31 december

3.509.392

1.375.253

1.412.973

1.713.891

1.525.730

1.616.092

1.903.872

-526.877

-402.933

-168.389

Door de sterk verhoogde indexen van de afgelopen jaren wordt het saldo van de voorziening vanaf 2030 negatief. De komende jaren, mede afhankelijk van de realisatie en rekening houdend met de uitkomsten van de herijking van het Terrein Beheer model, moet worden bezien of een extra dotatie nodig is.

4.3 Financiering Kasgeldlimiet Tot het kasgeld behoren alle vlottende schulden < 1 jaar, de contante gelden in kas, de uitgaande gelden < 1 jaar en de tegoeden/ schulden rekening-courant. Doel van de kasgeldlimiet is het beperken van de renterisico’s op de korte schuld. De korte schuld is bedoeld voor de lopende uitgaven en zodoende is de limiet gekoppeld aan het begrotingstotaal. De kasgeldlimiet is vastgesteld op 8,2% van het totaal van de jaarbegroting bij aanvang van het jaar. Bij dit schap wordt voldaan aan de kasgeldlimiet, aangezien er per saldo geen sprake is van een kortlopende schuld. Renterisiconorm De renterisiconorm stelt een limiet aan het renterisico over de lange termijn financiering. Het renterisico is het geldbedrag aan leningen dat in een bepaald jaar aan renteherziening en herfinanciering onderhevig is. Het renterisico mag maximaal 20% van het begrotingstotaal per

25

1 januari van het betreffende kalenderjaar bedragen. De renterisiconorm benadrukt het belang van een goede spreiding van de leningenportefeuille en de renterisico’s. De renterisiconorm is voor dit schap niet van toepassing, aangezien er geen sprake is van opgenomen geldleningen. Ook voor de komende 4 jaren worden geen geldleningen verwacht. Schatkistbankieren Bij het schatkistbankieren wordt dagelijks het saldo bij een vastgesteld drempelbedrag overgeboekt op een bankrekening ten gunste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist. Omgekeerd kan het saldo ook worden aangevuld ten laste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist. Voor het schap zijn de benodigde overeenkomsten met het Rijk afgesloten. Zie verder het overzicht in de toelichting op de balans, onderdeel Schatkistbankieren.

4.4

Grondbeleid

Het Dagelijks Bestuur van het Recreatieschap Rottemeren heeft begin 2016 de nota grondbeleid vastgesteld, waarin de volgende uitgangspunten centraal staan Grond is een middel en geen doel. • Bij en met de inzet van grond wordt financiële optimalisatie nagestreefd. • Met de inzet van grond wordt samenwerking met gebiedspartijen gezocht. • Hoewel het schap zelf geen grond- of opstalexploitaties voert, heeft zij in haar aanpak een actieve houding. Hierbij stuurt zij – in samenwerking met de andere gebiedspartijen - actief op programmering, kostenbeheersing en opbrengstoptimalisatie. • Het schap werkt innovatief en extern gericht, zoekt naar nieuwe verbanden en geeft waar mogelijk ruimte aan nieuwe technologieën en duurzame toepassingen. • Het schap neemt in beginsel niet risicodragend deel in gebieds- en vastgoedontwikkelingen en niet zelf grond-of opstalexploitaties voert. • Bij de inzet van grond en vastgoed werkt het schap transparant en marktconform.

Financieel Naast het algemene uitgangspunt van financiële optimalisatie is de inzet vooral gericht geweest op het behoud van het huidige niveau van inkomsten in de schapsbegroting, zulks in relatie tot de met eigendom/erfpacht samenhangende kosten. Door het aanhoudende herstel van de economie zal de investeringsbereidheid bij ontwikkelende partijen toenemen, maar concrete investeringsvoorbeelden zijn nog niet voor handen.

Oppervlakte: Totaal

31-12-2023 1.254ha

31-12-2022 Toelichting mutatie: 1.254 ha n.v.t.

Deze tabel betreft de grondpositie; in het onderdeel “economisch beheer” van het deelproduct Gebiedsbeheer wordt ingegaan op het beheerareaal en eventuele mutaties hierin. In 2023 zijn er geen mutaties geweest in de grondposities. Peildatum voor deze tabel is de kadastrale registratie per 31 december 2023.

26

4.5

Bedrijfsvoering

Rottemeren is een bestuurlijke organisatie en heeft geen eigen personeel in dienst. Uitvoering van de eigen kerntaken vereist derhalve een derde uitvoerende partij. Dit is Staatsbosbeheer. De samenwerking is in 2024 verlengd voor onbepaalde tijd. Bij de samenwerkingsovereenkomst hoort een volmacht- en mandaatlijst. Tot en met 2021 is afgerekend op basis van ‘fixed price’, uitgesplitst naar onderdeel van de bedrijfsvoering. Voor 2023 rekenen wij af , conform de nieuw vastgestelde PDC, op basis van de werkelijk gemaakt uren maal het voor 2023 afgesproken tarief. Hierdoor ontstaat inzicht in de inspanning op de verschillende begrotingsposten. Voor begeleiding regulier en groot onderhoud geldt de norm van 30% van de werkelijk bestede materiele uitgaven.