Document · PDF

[24bb001713] Bijlage behorende bij 24bb001712 over Beleidskader gezondheid met bijlagen

Gemeenteraad 30 mei 2024, gemeente RotterdamBij agendapunt: Het voorstel tot vaststelling van de contouren gezondheidsbeleid ‘’Gezonder 010 Gezondheidsaanpak Rotterdam 2024+’’.18.067 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Gezondheidsaanpak Rotterdam

Versie 1 | 18-03-24

Bedragen Regeling specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026

Thema’s

2023

2024

2025

2026

Leefomgeving

429.332

429.324

Alcohol, drugs, roken

107.333

107.331

Sociale basis

1.567.060

1.545.566

1.158.664

Mantelzorg

429.332

429.324

386.221

Eenzaamheid

429.332

429.324

343.459

Welzijn op Recept (IZA)

236.132

407.858

493.723

579.332

GGD kennisfunctie

107.333

107.331

Coördinatie Preventie infrastructuur

382.105

313.407

Lokaal Sportakkoord

558.131

558.121

429.135

Brede regeling Combinatiefuncties

3.842.517

3.842.450

3.712.015

Gezondheidsverschillen

858.663

858.648

858.269

Kansrijke Start (IZA)

643.997

686.918

858.269

Mentale gezondheid

300.532

214.662

Ketenaanpakken Overgewicht & Obesitas (IZA)

751.330

751.317

2.211.057

2.039.289

2.102.760

12.854.186

12.720.870

10.084.665

-133.316

-2.769.521

Valpreventie (IZA) Totaal GALA Verschil in euro’s ten opzichte van jaargang 2023

Gezondheidsaanpak Rotterdam

Versie 1 | 18-03-24

6. Kennis en wetenschap

Gezondheidsaanpak Rotterdam

Versie 1 | 18-03-24

6.1 Gezondheidsonderzoeken Als gemeente zijn we een belangrijke partij in onderzoeksconsortia op het gebied van onderzoek naar gezondheid. Momenteel loopt een aantal onderzoeken waarin wij participeren. Een aantal voorbeelden van recente onderzoeksprojecten worden hieronder toegelicht. Deze verandert gedurende de looptijd van het beleidskader:

Gezonde Leefomgeving (ECOTIP 2024) In deze onderzoeksprojecten staat de leefomgeving in wijken met gezondheidspotentieel centraal. In beide onderzoeken is sprake van een breed consortium en betrokkenheid van inwoners.

Alcohol In samenwerking met OBI en festivalorganisatoren (met ondersteuning van Rotterdam Festivals en in nauwe afstemming met directie Veiligheid) wordt op geselecteerde festivals onderzoek gedaan naar drugsgebruik. Vooral ook de houding en beleving van bezoekers in relatie tot het eigen gebruik of het gebruik onder andere bezoekers.

Gezondheidsaanpak Rotterdam

Big Data kansrijke start De eerste 1000 dagen van een kind zijn van fundamenteel belang voor een gezonde fysieke, cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling. In een vierjarig onderzoeks project, dat in 2024 een laatste fase ingaat, wordt onderzoek gedaan naar hoe we data kunnen gebruiken en daarmee voorspellende modellen kunnen maken voor goede prenatale zorg.

Wijkpreventieketen Actieonderzoek (in drie wijken) gekoppeld aan de opgave voor de preventieinfrastructuur. EUR en Hogeschool Rotterdam werken hierin samen. In de eerste fase (2022) lag de focus op partners in de wijken. In 2023/2024 (tweede fase) richt dit onderzoek zich op bewoners.

Versie 1 | 18-03-24

6.2 Partners in de wetenschap We werken met een aantal onderzoeksgremia structureel samen op basis van een samenwerkingsagenda.

De wetenschappelijke adviesraad Gerenommeerde wetenschappers binnen en buiten Rotterdam, voorgezeten door de voorzitter van de academische werkplaats CEPHIR. De wetenschappelijke adviesraad reflecteert op beleidskeuzes en vervult de rol van klankbord. Met als doel het beter benutten van data en wetenschappelijke inzichten voor het meten van gezondheid en het genereren van impact.

Academische Werkplaats CEPHIR Academische werkplaats Publieke Gezondheid voor de regio Rotterdam. CEPHIR richt zich op het terugdringen van gezondheidsachterstanden in de regio Rotterdam-Rijnmond, Zuid- Holland Zuid en Zeeland. In het bijzonder op achterstanden door grote stadsproblematiek en sociaaleconomische verschillen.

Healthy’R Het centrum voor gedragsonderzoek en -ontwikkeling van de gemeente Rotterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR). Healthy’R voert onderzoeken uit naar het stimuleren van gezond gedrag. Ze dragen interventies en oplossingen aan die kleinschalig in de praktijk zijn getest (experimenten). Ze geven kennis en advies over de toepassing van gedragsinzichten aan beleidsmakers van de gemeente Rotterdam en partners in de stad.

GGD Rotterdam Rijnmond De GGD heeft een kennis- en adviesfunctie en is verantwoordelijk voor het verzamelen en analyseren van gezondheidsdata. Vanaf 2023 vervult de GGD ook een belangrijke adviesrol voor het regiobeeld en regioplan in het kader van het Integraal zorgakkoord. Ook is de kennisfunctie GGD versterkt voor de uitvoering van regionale ketenaanpakken in het kader van GALA.

Gezondheidsaanpak Rotterdam

Versie 1 | 18-03-24

Bijlagen

Gezondheidsaanpak Rotterdam

Versie 1 | 18-03-24

Gezonder010 Uitvoeringsagenda 2024-2025

Activiteiten Leefomgeving

Wat gaan we doen?

Gewenste verandering/outcome

Resultaat/output

Voortzetten en/of versterken

· · ·

Gezondere en duurzamere voedselomgeving

Gezondere en duurzamere voedsel omgeving

· ·

Gezondere en duurzamere voedsel omgeving

Implementatie van de richtlijnen voor een gevarieerd, gezond en duurzaam voedselaanbod bij publieke locaties waar veel mensen komen. Denk aan Huizen van de Wijk, sportlocaties e.d.

We stellen een wijkcoördinator aan die sleutelfiguren stimuleert om gezond en betaalbaar te koken in Bloemhof. We stimuleren een gevarieerd, gezond en duurzaam aanbod in de horeca via (o.a. professioneel begeleide challenges) in “het Nieuwe Nassen”.

We werken met ministeries VWS en BZK en de steden uit de CityDeal Gezonde en Duurzame Voedselomgeving wettelijk instrumentarium uit voor regulering van de voedselomgeving door gemeenten. We stimuleren bewustwording en wakkeren het publieke debat aan over de impact van de voedselomgeving op voedselkeuzes en van voedselkeuzes op gezondheid van mens en omgeving. We starten met een pilot, waarin i.s.m. ondernemers uit Team NXT, voedselreststromen uit de Dutch Freshport via opschaling van het distributieplatform SharEaty aan scholen (en wijk-initiatieven) in Rotterdam-Zuid worden geleverd.

Uitvoeringsagenda 2024-2025 | Activiteiten leefomgeving

· · · · · · ·

Afspraken over het voedselaanbod volgens bepaalde richtlijnen worden uitgevoerd en onderhouden (bijvoorbeeld aanbod in de Huizen van de Wijk), opdracht aan uitvoerings organisaties sport en Natuurstad (aanbod Natuur- en milieueducatie locaties). Gezonder voedingsaanbod beschikbaar in gemeentelijke bedrijfsrestaurants. Afspraken gezonde sportsponsoring bij (sport) evenementen waar veel jeugd aanwezig is. Inwoners leren hoe ze gezondere keuzes kunnen maken. Horecaondernemers bieden op hun menukaart meer gezonde/duurzame keuzes aan podcasts en/of nieuwsitems en meet-ups horeca ondernemers. Verdubbeling van de “Nieuwe Nassen” commu nity van horecaondernemers naar 100. Uitgewerkt, getest en landelijk ingevoerd juridisch instrumentarium voor steden (incl. Wetsvoorstel Q1 2025). (Outdoor en online) campagne in voorjaar 2024 en herhaald in het najaar.

Duurzame toevoer van gezond betaalbaar voedsel naar (kwetsbare) wijken, wijkinitiatieven en scholen in Rotterdam-Zuid. Te beginnen met 3 scholen en 1 wijkinitiatief.

· ·

Alle huizen van de wijk hebben stappen gezet om te voldoen aan de richtlijnen gezonde eetomgeving in 2025. Alle gemeentelijke bedrijfsrestaurants voldoen aan de richtlijnen gezonde eetomgeving in 2025. Geen marketing van ongezonde producten bij sportevenementen voor jongeren en stimuleren gezonder(voedsel-)aanbod.

9 bewonersgroepen zijn bereikt en getraind in gezond koken. 8 horecaondernemers nemen jaarlijks deel aan de challenge en sluiten zich aan bij de Nieuwe Nassen community.

·· ·

1 pilot meten instrumentarium in Rotterdam. Publicaties van de City Deal. 2 campagnes met effectmeting.

·· ·

1 pilot met evaluatie. Randvoorwaarden in kaart en delen bevindingen. Bereik deelnemers.

Versie 1 | 18-03-24

Activiteiten Leefomgeving

Wat gaan we doen?

Gewenste verandering/outcome

Resultaat/output

Voortzetten en/of versterken

Gezondere en duurzamere voedselomgeving

Gezondere en duurzamere voedsel omgeving

Faciliteren en stimuleren groen, sporten en bewegen, zoals lopen en fietsen in de buitenruimte

· · · · ·

We zetten de pilot Gezonde Schoollunch samen met Erasmus MC op 5 basisscholen voort. We onderzoeken de effecten en haalbaarheid van een gezonde lunch op basisscholen in Rotterdam. De pilot loopt t/m 31 december 2024. We zetten de pilot gezonder aanbod door op 5 speeltuinen.

We maken nieuwe gezonde en groene verbindingen om het bewegen te stimuleren. Hulpverleners en coaches worden gestimuleerd om de verbindingen te gebruiken voor programmering. We ondersteunen bewonersinitiatieven: t.b.v. vergroening, beweging en ontmoeting. We zorgen voor een gezondere sportomgeving in 2026. We zorgen voor vrij toegankelijke sport- en beweegprogrammering op verschillende plekken in de openbare ruimte.

Uitvoeringsagenda 2024-2025 | Activiteiten leefomgeving

· · ·

Bij gebleken positief effect en (financiële en organisatorische) haalbaarheid, overbrengen van de ‘werkwijze’ naar de andere basisscholen.

Speeltuinen worden begeleid bij het bieden van een gezonder en aantrekkelijker productenaanbod. De kennis en ervaring uit deze pilot wordt gebruikt voor de uitbreiding naar overige speeltuinen. Er zijn in 2026 nieuwe groene verbindingen in verschillende wijken (voornamelijk op RotterdamZuid) en deze worden gebruikt om te ontspannen, bewegen en te ontmoeten.

Eind 2025 zijn alle sportverenigingen gezonder (gezonder eten, niet roken, minder alcohol). Onderzoek en advies over het schenkbeleid bij sportverenigingen. De openbare ruimte in de stad wordt zo ingericht dat deze sporten en bewegen in de buitenlucht stimuleert.

· · · ·· ·· ·

Rapport met conclusies en aanbevelingen.

In 2024 zijn de randvoorwaarden voor uitrol over alle speeltuinen bekend.

8 nieuwe groene verbindingen, met voorrang voor wijken op Rotterdam-Zuid en daaraan gekoppeld. Minimaal 1 bewonersinitiatief per wijk mede mogelijk gemaakt. Programmering in de gebieden. Minimaal 2 ‘groene’ bewonersinitiatieven per jaar. Alle sportverenigingen zijn rookvrij in 2025. In 2025 hebben alle sportlocaties met horecavoorziening van het Sportbedrijf een gezonder productenaanbod volgens de werkwijze van Team:fit. In 3 gebieden zetten we aanvullend in op tijdelijke sportplekken.

Versie 1 | 18-03-24

Activiteiten Leefomgeving

Wat gaan we doen?

Gewenste verandering/outcome

Resultaat/output

Voortzetten en/of versterken

·· ·

Faciliteren en stimuleren groen, sporten en bewegen, zoals lopen en fietsen in de buitenruimte

Rookvrije buitenruimte

Bescherming schadelijke invloeden van buitenaf

· · ·

We organiseren fietspunten in een aantal wijken waar laag fietsbezit en laag fietsgebruik is: met fietslessen, fietsinname en -uitgifte via de fietsbank en fietsreparatie.

Focus op het borgen van gezondheidsbelang binnen het ruimtelijke planproces met behulp van instrumenten zoals de checklist Gezonde Leefomgeving en via de adviserende taak van de GGD op omgevingsvraagstukken. We nemen maatregelen om meer rookvrije plekken te maken voor kinderen en inwoners met een kwetsbare gezondheid.

We nemen maatregelen om kinderen en kwetsbare ouderen te beschermen tegen UV-straling en hitte. Ook hebben we aandacht voor buitensporters en recreanten. Het gaat om een regionale samenwerking met KWF-subsidie voor 4 jaar.

· · · ·· · · · ·

Tot 2025 hebben we in wijken met een laag fietsbezit en laag fietsgebruik bereikt dat: meer Rotterdammers kunnen fietsen; meer Rotterdammers een fiets bezitten; méér Rotterdammers gaan fietsen en blijven fietsen.

·· ·

Binnen stadsontwikkelingsprojecten worden vaker maatregelen genomen in het belang van de gezondheid van onze inwoners. Er is toezicht op de wettelijke kaders t.a.v. lucht, geluid. We maken speel- en verblijfsplekken van kinderen rookvrij. We maken nog meer tramhaltes rookvrij. We stimuleren dat zorginstellingen rookvrij zijn. Meer scholen/kinderdagverblijven hebben UV-beschermingsbeleid. Er is meer bewustwording over UV-bescherming bij buitensporters en er zin acties ondernomen vanuit sportverenigingen. Communicatie over en de uitvoering van het Hitteplan is verbeterd. Woningcorporaties onderzoeken risico’s op oververhitting in woningen, in het bijzonder complexen voor senioren, en treffen maatregelen.

·· · ·· · ·· · · · ·

Uitvoeringsagenda 2024-2025 | Activiteiten leefomgeving

600 volwassenen hebben leren fietsen. Er is een stadsbreed netwerk en 4000 fietsen zijn uitgegeven. Er is sprake van toename van het fietsgebruik in wijken die nu nog een laag fietsbezit en fietsgebruik kennen. Maatregelen t.b.v. gezondheid. Voor 12 ruimtelijke plannen is gezondheidsadvies gegeven.

400 openbare speel- en verblijfsplekken rookvrij per jaar. Eind 2026 allemaal rookvrij. Alle tramhaltes rookvrij voor 2026. Alle zorginstellingen rookvrij in 2026. 26 Zonnebrandsmeerpalen in grote parken. 6 keer agenderende/bewustwording activiteit voor UV-bescherming. Ten minste 50% basisscholen, kinderopvang locaties en sportclubs hebben beleid op betere bescherming tegen UV-straling. De Welzijns – en Thuiszorgorganisaties in Rotterdam werken met een hitteprotocol. In de Thuisplusflats zijn de woningen aan de zonzijde van het complex uitgerust met buitenzonwering. (Hiervoor kan een aanvraag ingediend worden voor de subsidieregeling Klimaatadaptatie 2023-2026.) Corporaties onderzoeken welke woongebouwen de meeste kans op oververhitting hebben en stellen vast of maatregelen kunnen treffen. (Subsidieregeling van het Rotterdams WeerWoord cf. Prestatieafspraken 2024-2025)

Versie 1 | 18-03-24

Activiteiten Leefomgeving

Wat gaan we doen?

Gewenste verandering/outcome

Resultaat/output

Verkennen

· ·

··

Aantal bewustwordingsactiviteiten. Gebruik oordoppen is verhoogd naar 10%.

Rapportage over de bevindingen.

Bescherming schadelijke invloeden van buitenaf

· Gezonde voedselomgeving

· ·

Rookvrije buitenruimte

Faciliteren groen, sport en bewegen in de buitenruimte Faciliteren groen, sport en bewegen in de buitenruimte

Bescherming schadelijke invloeden van buitenaf (hitte)

· · · · · ·

We organiseren bewustwordingsactiviteiten over gehoorschade bij festivals en evenementen. GGD-bus informeert en geeft oordoppen. Festivalorganisatoren bieden met de tickets ook oordoppen aan. We verkennen of binnenplaatsen, daken of braakliggende terreinen zijn om te vormen tot moestuinen, educatieve voedseltuinen en voedselbossen. We onderzoeken ook of we kunst kunnen inzetten om gezond eten in de wijk zichtbaar te maken. We verkennen de mogelijkheden van het realiseren van een voedselcoöperatie en of coöperatieve supermarkt in Oud-Charlois. We onderzoeken de mogelijkheid om nieuwe tabaksverkooppunten te weren. We gaan in gesprek met Horeca over rookvrije terrassen. We gaan na de rookvrije tramhaltes, ook de bushaltes rookvrij maken. We onderzoeken i.s.m. sport de mogelijkheid om een Global Active City te worden. We verkennen hoe we voedsel gemeenschappen en -coöperaties die gezond aanbod van boeren rondom de stad bereikbaar kunnen maken voor grotere groepen mensen, kunnen faciliteren. Met wijkpartners en Hogeschool Rotterdam onderzoeken we hoe we op wijkniveau de meest kwetsbaren kunnen beschermen bij ernstige hitte.

Uitvoeringsagenda 2024-2025 | Activiteiten leefomgeving

· ·· · · ·

In 2025 zijn meer jongeren bewust van de gevolgen van harde muziek. In 2025 is sprake van een toename van het aantal oordoppengebruikers (van 6% naar 10%). Voor jongeren tussen 13-16 jaar is het oordopgebruik al hoger, maar kan nog hoger (van 20% naar 30%). Er is meer inzicht in de mogelijkheden en randvoorwaarden.

Inzicht in de (on)mogelijkheden om nieuwe tabaksverkooppunten te weren. Inzicht in draagvlak op rookvrije terrassen. Rookvrije bushaltes.

Benodigde acties om een Global Active City te worden en verkrijgen van dit label. Gezond betaalbaar aanbod uit de korte keten beschikbaar in Rotterdamse wijken (te beginnen op Zuid).

Inzicht in hoe hittemaatregelen en -communicatie beter aansluiten bij de verschillende mensen en verschillende wijktypen.

· · ·

Rapportage over de bevindingen.

Living Lab in drie wijken; rapportage.

Versie 1 | 18-03-24

Activiteiten Bestaanszekerheid

Wat gaan we doen?

Gewenste verandering/outcome

Resultaat/output

Voortzetten en/of versterken

· ·

Financiële drempel tot gezond leven verlagen voor inwoners met een laag inkomen

· ·

Financiële drempel tot gezond leven verlagen voor inwoners met een laag inkomen

Ondersteunen mentale gezondheid bij schulden/ armoede

· ·

We bieden een gemeentepolis voor mensen met een inkomen tot 130% WML en een hoog zorggebruik tegen aantrekkelijk en marktconform tarief met een bijdrage van de gemeente, inclusief preventief aanbod, en we streven ernaar het gebruik van dit aanbod te vergroten. Er wordt momenteel een pilot voor volwassenen en een sportfonds uitgevoerd en onderzocht i.s.m. armoede, sport en gezondheid. Behouden van het Jeugdfonds Sport en Cultuur, zodat kinderen in armoede in beweging kunnen komen. Samenwerking tussen gemeenten en VGZ voortzetten i.h.k.v. preventie.

We blijven inzetten op stress-sensitieve dienstverlening in de schuldenketen en uitvoering participatiewet. We behouden het keurmerk sociaal incasseren.

· · · ·

Behoud of groei van het aantal verzekerden uit de doelgroep. Vergroten bekendheid aanbod door middel van presentatie van het preventief aanbod voor professionals in de stad.

Er is in Q3 2024 duidelijkheid voor welke doelgroepen een volwassen sportfonds van meerwaarde is en welke financiële kaders daarbij horen.

Jaarlijks doorlopen 500 deelnemers een gezondheidstraject en ervaren hun gezondheid positiever. Pilots trainingen stoppen met roken1 voor mensen met een lage sociaaleconomische positie (SEP) in 2 wijken in 2024. Daarna volgt bij positief resultaat opname in de contractering van VGZ. De gemeentelijke dienstverlening is stresssensitief. Er zijn vereenvoudigde aanvraagformulieren voor armoederegelingen.

Aantal verzekerden uit de doelgroep blijft behouden of groeit. Meer mensen maken gebruik van het preventief aanbod in het VGZ-pakket.

Rapportage n.a.v. onderzoek over de bevindingen en de ervaringen van deelnemers en betrokken professionals.

··

500 deelnemers per jaar. Resultaten stoppen met roken pilot.

·· ·

Ervaringscijfers zijn bekend over dienstverlening. Aantal formulieren is vereenvoudigd. Keurmerk sociaal incasseren.

1 Onder roken verstaan we ook: vapen/ shisha/ pijp.

Uitvoeringsagenda 2024-2025 | Activiteiten bestaanszekerheid

Versie 1 | 18-03-24

Activiteiten Bestaanszekerheid

Wat gaan we doen?

Gewenste verandering/outcome

Resultaat/output

Verkennen

· ·

1 experiment in 2 wijken (1 zuid- en een noordoever) in 2024. 200-300 inwoners zijn bereikt en hun situatie is gestabiliseerd of ze zijn doorverwezen.

Rapportage over de bevindingen en de voorwaarden.

2 pilots met twee verschillende doelgroepen en 1 advies voor vervolg of borging.

Ondersteunen mentale gezondheid bij schulden/ armoede

· · ·

We starten met de outreachende wijze van vroegsignalering van schulden in twee huisartsenpraktijken in Bloemhof en Crooswijk waar armoede en schulden vaker voorkomen.

Bij het inkopen van nieuwe schuldentrajecten vragen we aanbieders gebruik te maken van bestaand aanbod m.b.t. fysieke en mentale gezondheid en deze te integreren in hun aanbod aan inwoners met schulden. We verkennen de toepassing van positieve gezondheidsconcepten in de spreekkamer van werk en inkomen voor meer verbinding tussen bestaanszekerheid- en gezondheidszorgprofessionals. We onderzoeken hoe het AOW-tegoed beter ingezet kan worden voor sport en beweeg participatie van ouderen.

Uitvoeringsagenda 2024-2025 | Activiteiten bestaanszekerheid

· · · · · ·

Twee huisartsenpraktijken hebben een parttime schuldenconsulent in hun praktijk. Deze consulent werkt in de praktijk o.b.v. het concept positieve gezondheid. Twee jaar lang is er schulddienstverlening in de huisartsenpraktijken. Er is onderzoek gedaan naar de kosten en baten van deze aanpak en een voorstel gemaakt tot borging. Onderzoeken hoe in schuldentrajecten deel nemers een module (mentale) gezondheid kunnen volgen. Onderzoeken of schulddienstverleners een training kunnen volgen in het herkennen van mentale problemen. Pilot met het gebruik van het gesprekstool positieve gezondheid bij Prestatie 010 en Statushouders.

Duidelijkheid over haabaarheid en mogelijkheden.

1 advies.

Versie 1 | 18-03-24

Activiteiten Sociale basis

Wat gaan we doen?

Gewenste verandering/outcome

Resultaat/output

Voortzetten en/of versterken

· · · ·

· · ·

Veilige sociale omgeving voor jeugdigen

Verminderen van eenzaamheid bij ouderen en het ondersteunen van het langer thuis wonen van ouderen

Verminderen eenzaamheid bij jongeren (aanpak eenzaamheid) Verminderen eenzaamheid bij jongeren (aanpak eenzaamheid)

· · · · ·

We bieden trainingen aan voor het versterken van de sociaal emotionele vaardigheden van jeugdigen en opvoedvaardigheden bij ouders. We voorkomen problemen bij jeugdigen met ouders met psychische problemen, een verslaving of een verstandelijke beperking. We verbeteren de geboorteketen rond ouders in een kwetsbare positie. Goede sociale basis voor jongeren waar ontmoeten en talenontwikkeling centraal staat. We ondersteunen ouderen bij het langer thuis wonen en bestrijden eenzaamheid in seniorencomplexen waarin ouderen naar elkaar omkijken, door de inzet van sociale huismeesters en het slim combineren van welzijnsinzet zoals de 75- plus huisbezoeken. We zetten in op talentontwikkeling door inzet talentenscans en laagdrempelige activiteiten rondom ontdekken creatieve talenten. Ontmoeting en versterken netwerk speelt belangrijke rol. We brengen bestaand preventief aanbod voor jongeren in kaart, dat bijdraagt aan het voorkomen of verminderen van eenzaamheid. We vergroten de bekendheid van dit aanbod. We ontwikkelen een (online of offline) training voor professionals over het signaleren en bespreekbaar maken van eenzaamheid in contact met jongeren en we stellen een aantal interventieprofielen op, op basis waarvan zij kunnen handelen.

Uitvoeringsagenda 2024-2025 | Activiteiten sociale basis

Interventies subsidiekader Jeugdpreventie worden gebruikt en het bereik is vergroot. Programma Stevige Start is doorontwikkeld en verder geborgd in de keten. Er zijn jongerenhubs gerealiseerd voor het ontmoeten en ontwikkelen voor jongeren.

· · · ·· ·· · ·

Hechtere woongemeenschappen in seniorencomplexen. Ouderen kunnen met vragen rondom wonen, welzijn, vitaliteit en zorg terecht. Signaleren van eenzaamheid, kwetsbaarheid en onveiligheid. Beschikbare activiteiten: Schilder je Mee. Talentenscans. Dansmiddagen. Rotterdam in Koor. Een selectie van kwalitatief goed preventief aanbod dat wordt ingezet om eenzaamheid bij jongeren te verminderen.

· ·

Online of offline training signaleren en bespreekbaar maken eenzaamheid bij jongeren. Interventieprofielen eenzaamheid bij jongeren voor professionals.

· · ·· · · · · ·· ··

Vanaf 2023 ronden jaarlijks gemiddeld 5.000 kinderen en jongeren (en/of hun ouders/ verzorgers) een goed onderbouwde of bewezen effectieve preventieve jeugdinterventie af. Het bereik van interventies voor ondersteuning en hulp van (potentieel) kwetsbare (aanstaande) ouders gericht op opvoedvaardigheden, gehechtheid, sociale steun en preventie van kindermishandeling/huiselijk geweld is in 2026 met 10% gestegen t.o.v. 2022. 33 jongerenhubs. 7.500 75-plus huisbezoeken per jaar. Gebruik en bekendheid toegenomen meldpunt. 10 meest kwetsbare complexen versterken we de inzet van de sociale huismeester doormiddel van cofinanciering. Met behulp van GALA verhogen we de inzet. (Actieagenda Goud voor Oud). Inzet talentenscans op 14 fitfestivals en 20 andere locaties. Teken-, schilder- en schrijfcursussen in alle gebieden. 12 groepen ouderen zingen samen. Het aanbod is in kaart gebracht. Bekendheid vergroten via partners.

De training is ontwikkeld en ingezet. Rotterdamse professionals hebben een handreiking om passende interventies te vinden voor jongeren die eenzaam of sociaal geïsoleerd zijn.

Versie 1 | 18-03-24

Activiteiten Sociale basis

Wat gaan we doen?

Gewenste verandering/outcome

Resultaat/output

Voortzetten en/of versterken

We helpen overbelasting bij mantelzorgers voorkomen door eerder te signaleren.

We ontzorgen mantelzorgers door de zorg voor de zorgvrager tijdelijk op te vangen.

·· · · ·· ·· · · · ·

Versterken en beter benutten van het informele veld van partijen die de sociale basis ondersteunen Versterken en beter benutten van het informele veld van partijen die de sociale basis ondersteunen

Versterken en beter benutten van het informele veld van partijen die de sociale basis ondersteunen

We stimuleren (lokale) initiatieven op het gebied van sociale netwerken en informele zorgen en ondersteuning.

· · · ·

Versterken en beter benutten van het informele veld van partijen die de sociale basis ondersteunen

· ·

We bieden laagdrempelige, informele ondersteuning met hulp van ervaringsdeskundige vrijwilligers aan Rotterdammers met psychische kwetsbaarheden in Herstelacademies in de wijk. We hebben ‘Welzijn op recept’ eenduidig geïmplementeerd in de stad.

Uitvoeringsagenda 2024-2025 | Activiteiten sociale basis

· · · · ·

Met de ingezette maatregelen wordt overbelasting van mantelzorgers tegengegaan, in 2025 is de vindbaarheid en bereik versterkt.

Mantelzorgers worden ontlast om hun taak langer te kunnen volhouden. Bekendheid van mantelzorg- ontlastende mogelijkheden vergroten.

Subsidieregelingen Goed voor elkaar, met minder zorgen en Couleur Locale is gebruikt voor de ondersteuning van sociale netwerken en informele zorg en ondersteuning. Subsidies beschikbaar gesteld vanuit de eenzaamheidsaanpak voor vrijwilligers ‘Join the Club’. Inwoners uit alle gebieden kunnen gebruik maken van de herstelacademies.

Hiermee is geregeld dat huisartsen patiënten met niet-medische klachten kunnen doorgeleiden naar het sociaal domein. Focus 2024 op inrichten werkwijzen voor volwassenen en ouderen. Na 2024 ook andere doelgroepen zoals jongeren, GGZ en jeugd toevoegen. Na 2024 onderzoeken we of de methode Welzijn op recept ook voor andere partijen in de eerste lijn toepasbaar is.

· ·

Mantelzorgnetwerk in de wijk. Mantelfoon (stedelijk kenniscentrum mantelzorg). Ondersteuning jonge mantelzorgers (subsidieproject DIA). Daadwerkelijk gebruik van het aanbod door mantelzorgers en hun familieleden. Logeerhuis de Buren. Logeerzorg Wmo. (Vrijwillige) respijtzorg aan huis. (Informele) dagbesteding. Het budget van de subsidieregeling is volledig besteed aan relevante initiatieven. De resultaten van de initiatieven geven inzicht in hoe sociale netwerken ondersteund kunnen worden. Bereik van de activiteiten wordt gemonitord en resultaten worden geëvalueerd. 8 herstelacademies zijn gerealiseerd.

Aantal verwijzingen via de eenduidige werkwijze is toegenomen in de stad. Voorafgaand meten we hoeveel er via de oude werkwijze is verwezen en zien een toename van 20%.

Versie 1 | 18-03-24

Activiteiten Sociale basis

Wat gaan we doen?

Gewenste verandering/outcome

Resultaat/output

Verkennen

··

2 nieuwe Buurtcirkels. Inzichtelijk of Buurtcirkels ook geschikt zijn voor GGZ-doelgroep.

Randvoorwaarden voor samenwerking zijn duidelijk.

Versterken en beter benutten van het informele veld van partijen die de sociale basis ondersteunen Versterken en beter benutten van het informele veld van partijen die de sociale basis ondersteunen

We zetten informele buurtnetwerken op waarin bewoners naar elkaar omkijken en elkaar helpen middels de methode van Buurtcirkels. We onderzoeken met alle netwerkpartners welke randvoorwaarden nodig zijn voor een goede samenwerking tussen formele en informele partijen.

Uitvoeringsagenda 2024-2025 | Activiteiten sociale basis

Verkenning uitbreiding van het aantal Buurt cirkels in Rotterdam (2024).

Er zijn pilots gestart met informele partijen die actief zijn in de gebieden om de zorg en informele ondersteuning dichterbij elkaar te brengen.

Versie 1 | 18-03-24

Activiteiten Gezondheidsvaardigheden en leefstijl

Activiteiten Gezondheids vaardigheden en leefstijl

Wat gaan we doen?

Gewenste verandering/outcome

Resultaat/output

Voortzetten en/of versterken

··

· ·

Gezondheidsvaardigheden en toegang tot (preventief) zorgaanbod verbeteren voor inwoners met lage gezondheidsvaardigheden Gezondheidsvaardigheden en toegang tot (preventief) zorgaanbod verbeteren voor inwoners met lage gezondheidsvaardigheden

Bij activiteiten gericht op het vergroten van digitale vaardigheden hebben we specifieke aandacht voor digitale zorg(portalen).

We versterken de uitvoering van het landelijke programma Gezonde School.

· · · · ·

Overgewicht

We bieden ondersteuning vanuit de netwerkaanpak bij overgewicht en obesitas bij jeugd en (jong)volwassenen.

· · ·

Overgewicht

We ontwikkelen gerichte trainingen voor kinderdagverblijven in Rotterdam.

Uitvoeringsagenda 2024-2025 | Activiteiten gezondheidsvaardigheden en leefstijl

Digitale vaardigheden vergroot van inwoners. De infrastructuur van digitale zorg (portalen) breidt uit en inwoners zijn beter in staat deze te gebruiken om hun zorg en ondersteuning via deze weg te ontvangen. Vanaf 2024 is goede begeleiding beschikbaar voor scholen. Gezonde schooladviseurs geven voorlichting op scholen over gezondheidsvaardigheden o.a. over mentale gezondheid, seksuele gezondheid welbevinden etc. De (landelijke)subsidie wordt door Rotterdamse scholen benut. Scholen hebben aandacht voor de diverse gezondheidsthema’s. Scholen gaan na een stimuleringsperiode zo veel mogelijk zelf door waardoor meer scholen in aanmerking kunnen komen voor ondersteuning. Er is in 2025 een ketenaanpak overgewicht en obesitas voor volwassenen met de zorgverzeke raar naar het voorbeeld van de netwerkaanpak van Partnerschap Overgewicht Nederland. Er is in 2025 ketenaanpak overgewicht jeugd 0-18 met zorgverzekeraar. Er is een aanpak 0-12 jaar voor kinderen met overgewicht en motorische achterstanden. Kinderdagverblijven maken intensiever gebruik van materialen, kennis en trainingsaanbod van de gezonde leefstijlaanpak op de kinderopvang locaties en passen dit toe in hun dagelijks werk.

··

· · · ·

Infrastructuur voor digitale zorg(portalen) is uitgebreid en in beeld gebracht via een T0 en T1 beschrijving (vergelijkende beschrijving). Via welzijnsaanbod zijn in iedere wijk 20 mensen per jaar als deelnemer geregistreerd aan een scholing digitale gezondheidsvaardigheden. Voorlichting op 8 nieuwe scholen. Er komt uiterlijk Q2 2024 een herziene plan van aanpak voor het programma Gezonde school.

Het aantal deelnemers van de gecombineerde leefstijlinterventie en ketenaanpak overgewicht neemt per jaar 10% toe ten opzichte van 2023. Er is een aanpak ontwikkeld 0-12 jaar voor kinderen met een BMI tussen 25-30 en motorische achterstanden. De ketenaanpak obesitas/overgewicht in alle gebieden beschikbaar voor inwoners met overgewicht en obesitas. Kinderen op 195 kinderopvanglocaties krijgen gezonde voeding aangeboden en nemen deel aan beweegactiviteiten die hun motorische ontwikkeling stimuleren.

Versie 1 | 18-03-24

Activiteiten Gezondheids vaardigheden en leefstijl

Wat gaan we doen?

Gewenste verandering/outcome

Resultaat/output

Voortzetten en/of versterken

Overgewicht

Rookvrije Generatie

· · ·

Rookvrije Generatie

· ·

Rookvrije Generatie

Alcohol- en drugspreventie

We hebben aandacht voor kraanwater drinken via lokale acties.

We zorgen voor extra ondersteuning voor de doelgroep die moeite heeft met stoppen met roken.

We besteden meer aandacht aan vapen (e-sigaretten met of zonder nicotine) stadsbreed en in de voorlichtingsactiviteiten op scholen. We stimuleren mbo-leerlingen om te stoppen met roken d.m.v. challenges. Op alle vso- en mbo-locaties met een gezondheidscoach wordt ondersteuning geboden om de omgeving rookvrij te maken. We zetten de campagne Stoptober in.

We dringen (problematisch of overmatig) middelengebruik (alcohol en drugs) terug door middel van voorlichting en training.

Uitvoeringsagenda 2024-2025 | Activiteiten gezondheidsvaardigheden en leefstijl

· · · · ·· · ·

Bij horeca, op school en in de openbare ruimte is vaker kosteloos kraanwater beschikbaar.

Een jaarlijkse training aanbieden stoppen met roken aan Rotterdam Inclusief. In gesprek met partners die werken met kwetsbare groepen (zoals het Leger des Heils en Moeders van Rotterdam) over de mogelijkheden van deelnemen aan Stoppen met Roken aanbod. Onderzoeken of een campagne relevant is in verminderen van vapen, of welke mogelijkheden wel effectief zijn. Specifiek aandacht schenken aan vapen op scholen en bij voorlichtingsavonden. Smokefree Challenge ingezet in 5 vo-klassen. Vso- en mbo-schoolomgevingen met een gezondheidscoach krijgen hulp bij het rookvrij maken van de omgeving. Dit doen we elk jaar.

Het preventie- en handhavingsplan drugs en alcohol 2023 – 2027 wordt uitgevoerd.

· · · · ·

Aantal activiteiten rond kraanwater drinken is toegenomen. Minimaal 10 schoollocaties stimuleren kraanwater. Een verdubbeling van het aantal deelnemers.

4 Agenderende activiteiten waarmee we doelgroep Rotterdammers onder de 30 mee willen bereiken.

Minimaal 5 rookvrije omgevingen rondom vso- en mbo-scholen. Minimaal 150 leerlingen doen mee aan de smokefree challenge. 1x per jaar een campagne.

Rapportage over het aantal acties en resultaten cf. de aanpak.

Versie 1 | 18-03-24

Activiteiten Gezondheids vaardigheden en leefstijl

Wat gaan we doen?

Gewenste verandering/outcome

Resultaat/output

Voortzetten en/of versterken

Alcohol- en drugspreventie

Intensivering activiteiten voor de volwassen doelgroep in 2024-2025.

· ·

Alcohol- en drugspreventie

Intensivering activiteiten voor de volwassen doelgroep in 2024-2025.

· ·

Uitvoeringsagenda 2024-2025 | Activiteiten gezondheidsvaardigheden en leefstijl

Na selectie van wijken met een hoog percentage bovenmatige drinkers 55-plus maken we met organisaties (Huis van de Wijk, etc.) afspraken over een aanpak. Via de VSV (Verloskundig Samenwerkingsverband) informeren we praktijken en nodigen we deze uit voor updaten van kennis over alcohol- en drugsgebruik onder hun potentiële klanten. Regulier is er overleg met de werkgroep waarin Codarts, de EUR, Hogescholen, studentenverengingen over terugdringen van middelengebruik onder studenten.

Elk jaar wordt tijdens de landelijke actieweek de campagne Ziendrinkendoetdrinken ook in Rotterdam uitgevoerd. Via social media, digitale reclame en borden langs de openbare weg. Dit is gericht op het vergroten van kennis over voorbeeldgedrag van alcoholdrinken door ouderen en het effect op kinderen. Door samenwerking met de artsen en verpleegkundigen op de SEH van het EMC wordt het signaleren en doorverwijzen van (oudere) mensen die met letsel bij de SEH belanden na zorgvuldige signalering en constatering van problematisch of overmatig alcoholdrugsgebruik doorverwezen naar preventieve hulp door getrainde collega’s of medewerkers van Youz verslavingszorg.

· · · · ·

In 5 wijken worden organisaties gewezen op de risico’s, omgeving leert te signaleren en volgen 40 mensen de gesprekken. (5 motiverende gesprekken om gebruik te minderen/stoppen) 30 medewerkers van de 10 verpleegkundige praktijken zijn getraind met een geaccrediteerde training. Er wordt door Youz, verslavingspreventie, bij elke studenten-gezelligheidsvereniging (er zijn er 10 in Rotterdam) voor eind 2025 een preventie activiteit ‘problematisch of overmatig alcohol- en/ of drugsgebruik’ uitgevoerd. Er is beleid ontwikkeld en geïmplementeerd binnen de Hogescholen en de Erasmus Universiteit. Elk jaar worden er met de campagne Ziendrinkendoetdrinken 200.000 keer geklikt op de social media-uitingen. Meer dan 80.000 van de bezoekers klikt door naar de site met meer achtergrondinformatie over alcoholgebruik en voorbeeldgedrag. In 2024 worden er 30 jongvolwassenen en ouderen die met letsel bij de SEH belanden na zorgvuldige signalering en constatering van problematisch of overmatig alcoholdrugsgebruik doorverwezen naar preventieve hulp door getrainde collega’s of medewerkers van Youz verslavingszorg.

Versie 1 | 18-03-24

Activiteiten Gezondheids vaardigheden en leefstijl

Wat gaan we doen?

Gewenste verandering/outcome

Resultaat/output

Voortzetten en/of versterken

Mentale gezondheid en mentale weerbaarheid van (jong) volwassenen is verbeterd

Mentale gezondheid en mentale weerbaarheid van (jong)volwassenen is verbeterd

· ·

We zorgen voor verbetering van deskundigheid en handelingsperspectief van tussenpersonen en sleutelfiguren t.a.v. mentale problemen. We zetten de volgende trainingen voort: ‘Met Kennis van Mentale Gezondheid’ (MKMG) en Mental Health First Aid (MHFA) voor vrijwilligers en (zorg)professionals van o.a. MBO en HBO instellingen, welzijnsorganisaties en Huizen van de Wijk. We bevorderen bewustwording: zoals het bespreekbaar en zichtbaar maken van mentale (on)gezondheid bij Rotterdammers en Rotterdamse organisaties door het organiseren van activiteiten zoals: symposia, exposities. Rotterdamse samenwerkingspartners van Netwerk Gezond010 stimuleren om een bijdrage te leveren aan preventiedoelstellingen t.a.v. mentale gezondheid.

We bieden handvatten aan Rotterdammers om met de eigen mentale gezondheid aan de slag te gaan. We zetten de interventie ‘Liever bewegen dan moe’ (LBDM) in, gericht op Rotterdammers met een lage SES die een slechte gezondheid ervaren en mentale klachten hebben zoals stress en spanningsklachten.

Uitvoeringsagenda 2024-2025 | Activiteiten gezondheidsvaardigheden en leefstijl

· · · ·

Professionals en vrijwilligers zijn met deze kennis en vaardigheden beter toegerust om volwassenen en jongeren eerste hulp te bieden bij mentale problemen en kunnen tijdig signaleren en Rotterdammers toeleiden naar de juiste hulp. Meer Rotterdammers ontvangen tijdig hulp bij mentale problemen. Dit zorgt voor een minder zware belasting van de GGZ en kortere uitval bij werk of studie door mentale problemen. Meer Rotterdammers zijn zich bewust van hun mentale gezondheid (problemen) en van hun mogelijkheden om aan hun positieve mentale gezondheid te werken. Meer Rotterdammers durven hun mentale gezondheidsproblemen met andere te bespreken (eigen problematiek of van hun naasten). Rotterdamse (zorg)professionals, vrijwilligers en mensen uit het werkveld in het sociale domein, onderwijs en sport hebben meer kennis over mentale gezondheidsproblematiek (zoals data, oorzaken, gevolgen en effectieve preventieve interventies.

Het mentaal welbevinden van Rotterdammers is vergroot en gezondheidsachterstanden zijn teruggedrongen.

· · · ·

In 2024 en 2025 zijn jaarlijks 25 trainingen MKMG en/of MHFA uitgevoerd en gevolgd door +/- 250 vrijwilligers of professionals.

In 2024 zijn 4 foto-exposities of andere publieksactiviteiten georganiseerd m.b.t. het bespreekbaar en zichtbaar maken van mentale (on)gezondheid.

In 2024 en 2025 zijn jaarlijks 2 symposia over mentale gezondheid georganiseerd in samenwerking met partners van het Gezond010 Netwerk. Het bereik per symposium: 50 professionals van 20 verschillende partner organisatie. In 2024 hebben 2 werkgroep bijeenkomsten plaatsgevonden van de werkgroep Hoger onderwijs en mentale gezondheid. In 2024 zijn 5 trainingen gegeven LBDM in de wijken Feijenoord en Charlois. 50 Rotterdammers hebben dit fitprogramma voor mensen met lichte depressieve en/of spannings klachten doorlopen, waarin ze voorlichting hebben ontvangen over een gezonde (mentale) leefstijl in combinatie met een beweegprogramma.

Versie 1 | 18-03-24

Activiteiten Gezondheids vaardigheden en leefstijl

Wat gaan we doen?

Gewenste verandering/outcome

Resultaat/output

Voortzetten en/of versterken

·· · ·

Mentale gezondheid en mentale weerbaarheid van (jong) volwassenen is verbeterd

Sport als middel voor een gezonde leefstijl

Vergroten van kennis en informatie over mentale gezondheid.

Het beweeg- en sportaanbod is inzichtelijk, verbeterd en passend voor Rotterdammers (inclusief en duurzaam aanbod. Ook voor mensen met een beperking of chronische aandoening) die een grote afstand tot bewegen hebben.

· · ·

Uitvoeringsagenda 2024-2025 | Activiteiten gezondheidsvaardigheden en leefstijl

Feitenkaart mentale gezondheid op wijkniveau. Kennisuitwisseling t.a.v. ingezet beleid + monitoring studenten welzijn. Verder ontwikkelen van de monitoringsinstrumenten mentale gezondheid. We continueren bestaande laagdrempelige groepsgerichte beweegplusactiviteiten bij Sportvereniging als opstap en verstevigen en vergroten deze activiteiten op basis van de behoefte van Rotterdammers. Het Platform Beweegcoach voor groepsgericht laagdrempelig beweegaanbod is actueel en het bijbehorende Servicepunt is de vraagbaak voor de zorg- en welzijn professionals. Het Platform Uniek Sporten voor inclusief sporten met Rotterdams aanbod is actueel en het bijbehorende Servicepunt SportMee is de vraagbaak voor Rotterdammers met een beperking en netwerkpartners. Per (keten)aanpak worden bestaande beweegen sportactiviteiten passend gemaakt of nieuwe activiteiten opgezet vanuit de behoefte van Rotterdammers.

· · · ·

Rapportage over de bevindingen.

Er zijn jaarlijks minimaal 25 beweegplusactiviteiten georganiseerd. Per jaar zijn minimaal 40 professionals gefaciliteerd via Beweegcoach en het bijbehorende Servicepunt bij het zoeken naar passend laagdrempelig structureel beweeg- en sportaanbod voor hun cliënten. Via Platform Uniek Sporten en het bijbehorende Servicepunt SportMee zijn jaarlijks minimaal 1000 Rotterdammers en netwerkpartners geïnformeerd over inclusief sporten. Iedere Rotterdammer die dat wil kan na een gezondheidsinterventie een geschikt sport- en beweegaanbod vinden.

Versie 1 | 18-03-24

Activiteiten Gezondheids vaardigheden en leefstijl

Wat gaan we doen?

Gewenste verandering/outcome

Resultaat/output

Voortzetten en/of versterken

Sport als middel voor een gezonde leefstijl

· · · · Verkennen (Digitale) gezondheids vaardigheden en toegang tot (preventief)zorgaanbod verbeteren

(Digitale) gezondheidsvaardigheden en toegang tot (preventief)zorgaanbod verbeteren

Samenwerking tussen partijen verbeteren om de toeleiding naar structureel beweegaanbod voor, tijdens en na gezondheidsinterventies te optimaliseren. Rotterdammers met een grote afstand tot bewegen worden toegeleid naar structureel beweeg- en sportaanbod. De ketenaanpak valpreventie is gefaseerd geïmplementeerd en is vanaf 2025 voor inwoners beschikbaar. Er is een communicatiecampagne ontwikkeld en ingezet voor valpreventie. Er is een verkenning naar de regionale samenwerking rond valpreventie.

· · ·

Vanuit de ketenaanpakken, met focus op Valpreventie en overgewicht is (actieve) toeleiding naar structureel beweegaanbod mogelijk gemaakt. Partners uit zorg, welzijn en sport werken samen aan dit doel. Er is ondersteuning bij het voorkomen van vallen vanaf 2024. Er zijn twee effectief bewezen programma’s geïmplementeerd voor de midden groepen. Er is een bewustwording gecreëerd onder de doelgroep.

· · · · ·

Ca. 5 fte is in 2024 en 2025 beschikbaar voor gebiedsgerichte doorverwijzing en toeleiding naar passende sport- en beweegactiviteiten voor deelnemers vanuit de ketenaanpakken. Er worden jaarlijks 2 Social Marketing behoefte onderzoeken uitgevoerd. Er zijn jaarlijks minimaal 800 Rotterdammers toegeleid naar passend structureel beweeg- en sportaanbod. Jaarlijks minimaal 3000 deelnemers aan valpreventieprogramma’s vanaf 2024. Samenwerking tot stand gebracht met de regio en zorgverzekeraar t.a.v. de ketenaanpak. Bereik campagne valpreventie.

Verkennen

· ·

4 taalaanbieders inburgering hebben in 2024 een extra gezondheidsaanbod opgenomen in hun inburgeringstraject. Aandacht voor gezondheidsvaardigheden, mentale gezondheid en sporten en bewegen.

·· ··

· ·

Meer organisaties herkennen burgers met lage gezondheidsvaardigheden eerder. Meer organisaties nemen maatregelen voor laaggeletterden.

In een samenwerking verkennen hoe doelen van gezondheid en inburgering elkaar kunnen versterken. Bestaand passend aanbod van interventies op plekken brengen waar specifieke doelgroepen met grote gezondheidsachterstanden zich bevinden. In samenwerking met partners en beleid Basisvaardigheden taal, rekenen en digitale vaardigheden wordt verkend wat nodig is om toe te werken naar meer gezondheidsvaardige organisaties. Organisaties die hun diensten weten aan te passen voor inwoners met lage gezondheidsvaardigheden.

Uitvoeringsagenda 2024-2025 | Activiteiten gezondheidsvaardigheden en leefstijl

200 deelnemers. Evaluatie van de resultaten. Onderzoek naar de resultaten. Advies over voorwaarden voor voortzetting.

Tot 2025 is jaarlijks met minimaal 5 aangesloten organisaties verkend wat nodig is om inwoners met lage gezondheidsvaardigheden te begeleiden.

Versie 1 | 18-03-24

Activiteiten Gezondheids vaardigheden en leefstijl

Wat gaan we doen?

Gewenste verandering/outcome

Resultaat/output

Verkennen

Resultaten van de aanpak in de drie buurten is Q2 2024 beschikbaar.

Kennis beschikbaar voor doorontwikkeling van beleid.

Bestaand passend aanbod van interventies op plekken brengen waar specifieke doelgroepen met grote gezondheidsachterstanden zich bevinden/ wonen middels outreachende preventieactiviteiten

Bestaand passend aanbod van interventies op plekken brengen waar specifieke doelgroepen met grote gezondheidsachterstanden zich bevinden/wonen middels outreachende preventieactiviteiten

Gokverslaving

Suïcidepreventie

Seksuele gezondheid

In 2024 gaan we in 3 buurten/wijken met grote gezondheidsachterstanden samen met de GGD RR experimenteren met een gezondheidsaanpak voor wijkpartners/ inwoners. Bij positief resultaat gaan we gefaseerd uitbreiden naar andere wijken. De aanpak kenmerkt zich door datagebruik, outreachende werkwijze, dialoog, inzet van ervaringskennis. We vergroten de kennis en informatie over mentale gezondheid.

We verkennen wat de rol en taak van de gemeente zou moeten zijn in het voorkomen van goksverslaving. We volgen de ontwikkelingen van het wetsvoorstel in de maak waarin de kaders voor preventie worden neergelegd. We verkennen of het onderwerp meer aandacht behoeft in Rotterdam n.a.v. recente onderzoeken waaruit blijkt dat de attitude t.a.v. beschermingsmiddelen aan het veranderen is. Dit doen we samen met de GGD en VWS op basis van recente onderzoeksgegevens.

Uitvoeringsagenda 2024-2025 | Activiteiten gezondheidsvaardigheden en leefstijl

·· · · · ·

Hoogvliet, Delfshaven en Oosterflank hebben deelgenomen aan de buurtaanpak waarmee zij over specifieke handvatten beschikken om in wijk verder te gaan met preventieactiviteiten. Er zijn randvoorwaarden voor succes bekend. Er is een dashboard beschikbaar.

Er is inzicht in de problemen en behoefte aan preventieve ondersteuning bij 12 tot 27-jarigen, om een integraal en passend aanbod voor jongeren op het gebied van mentale gezondheid te creëren.

Er is helderheid over de kaders en de rollen van de diverse partners.

· · ·

Herziening aanpak seksuele gezondheid in Rotterdam ism de GGD RR.

Er zijn gesprekken gevoerd met het rijk, G4 en partijen in de verslavingszorg etc. de kaders voor gokpreventie waardoor meer bewustwording is over dit onderwerp.

In 2024 is de lobby gestart voor het terugdringen van openingstijden bij grotere gokbedrijven. Meer bewustwording bij het rijk over het belang van preventie bij online gokken. Voortgang wetsvoorstel.

Besluit tot actieagenda en aanpak seksuele gezondheid 2024 e.v.

Versie 1 | 18-03-24

Gezonder010 Feitenkaart

Cijfers Gezonder010 Levensverwachting

Figuur 1. De levensverwachting bij de geboorte in Nederland en Rotterdam over de periode 1999 t/m 2022

Als gevolg van de sterfte aan COVID-19 was de levensverwachting bij geboorte in 2020 en 2021 in Nederland voor zowel mannen als vrouwen lager dan in voorgaande jaren. Ook in Rotterdam zien we in 2021 en 2022 een lagere levensverwachting dan daarvoor. Landelijk is in 2022 de levensverwachting weer iets toegenomen ten opzichte van de 2 jaar ervoor.

84 83 82 81 80 79 78 77 76 75 74

Bron: CBS Doodsoorzakenstatistiek, gegevens bewerkt door RIVM

: 99 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 19 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20

Rotterdam

Nederland

Ervaren gezondheid

Figuur 2. Rotterdammers (25 t/m 64 jaar) met slecht ervaren gezondheid naar opleidingsniveau 60

Figuur 3. Het aandeel inwoners met een (zeer) goede gezondheid in Rotterdam en Nederland 100 80 60

Laagopgeleiden beoordelen hun gezondheid ongunstiger. In Rotterdam ervaart 66% van de inwoners van 18 t/m 64 jaar de eigen gezondheid als (zeer) goed. Van de 65-plussers is dat 51%. Beide percentages zijn lager dan gemiddeld in Nederland (73% en 61%). De ervaren gezondheid is zowel landelijk als in Rotterdam gedaald ten opzichte van 2020. Let wel, in het eerste coronajaar werd de gezondheid juist vaker als (zeer) goed ervaren dan in de jaren ervoor.

40 20

40 35%

29%

20 26%

22%

2012

2016

2020

Nederland 18 t/m 64

Nederland 65+

Rotterdam 18 t/m 64

Rotterdam 65+

2022

10 0

2012 praktisch

2016 midden

2020 theoretisch

2022 totaal Versie 1 | 18-03-24

Cijfers Gezonder010 Gezondheidsverschillen Je kan ook kijken naar de SES-WOA score van het CBS. De SES-WOA score geeft in één oogopslag weer hoe de wijk of buurt scoort ten opzichte van andere wijken of buurten. Het is een combinatie van Sociaal Economische Status, Werk, Opleiding en het recente arbeidsverleden van huishoudens. De gemiddelde SES-WOA-score voor heel Nederland is gemiddeld 0. Bij een hogere score zijn de inwoners welvarender en/of hoger opgeleid en/of langduriger aan het werk. Daarnaast kunnen de scores ook gebruikt worden als verklarende variabele in onderzoeken naar verschillen tussen wijken op het gebied van bijvoorbeeld leefbaar heid, brede welvaart, participatie, welzijn, gezondheids verschillen, gebruik van gezondheidsvoorzieningen, onderwijs, gedrag, leefstijl etc. De wijken die uitgelicht/ genoemd zijn, zijn de wijken die zowel qua sociaal economische status als WOA relatief lager scoren.

Overschie -0,598

Landzicht 200 huishoudens

Kralingen-Crooswijk -0,646

Oud Crooswijk 3900 huishoudens

Delfshaven -0,624 -0,581 -0,579

Tussendijken 3800 huishoudens Bospolder 3400 huishoudens

Feijenoord

Witte Dorp 200 huishoudens

-0,743

Charlois

SES-WOA score 2021

-0,653 -0,581

-0,628 Zuiderpark 200 huishoudens Wielewaal 500 huishoudens

-0,616

Feijenoord 3400 huishoudens Afrikaanderwijk 3700 huishoudens Bloemhof 6600 huishoudens

Versie 1 | 18-03-24

Cijfers Gezonder010 Stress jongvolwassenen Zorgen over geld en de bestaansonzekerheid die daardoor ontstaat leiden tot stress en vergroten de kans op gezondheidsproblemen. Langdurige stress kan leiden tot het gebruik van alcohol, tabak en-/of drugs als middel om stress te reduceren. Stress heeft ook invloed op het brein. Personen die langdurige stress ervaren worden daardoor vaak zo in beslag genomen dat zij in een overlevingsstand terechtkomen. Dit maakt het weer lastiger om de juiste keuzes voor de toekomst te maken.

De helft van de jongeren ervaart vaak stress. Vier op de tien jongeren geeft aan stress te ervaren door school of huiswerk.

Eén op de vijf jongvolwassenen in Rotterdam-Rijnmond heeft schulden. Zorgen over geld en geld-problemen leiden tot stress en vergroten de kans op gezondheidsproblemen. Jongeren met financiële stress hebben 2,6 keer zoveel kans op ernstige psychische klachten als jongeren zonder veel financiële stress.

55%

Figuur 4. Het percentage jongeren dat stress ervaart in de regio Rotterdam-Rijnmond, uitgesplitst naar oorzaak (2021) 28%

25%

Alles wat ik moet doen

48%

Wat anderen van me vinden

13%

18%

70%

Eigen problemen

13%

17%

70%

Thuissituatie

13%

Eén op de vijf jongvolwassenen in Rotterdam-Rijnmond heeft schulden.

78%

39%

School of huiswerk

van de Rotterdamse jongeren ervaart (zeer) vaak stress door één of meer factoren.

33%

(Zeer) vaak

Soms

60 (Bijna) nooit

28% 80

100

2,6

keer zoveel kans op ernstige psychische klachten bij jongeren met veel financiële stress.

Bron: Corona Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2022

Versie 1 | 18-03-24

Cijfers Gezonder010 Eenzaamheid

Figuur 5. Het aandeel Rotterdammers dat (zeer) ernstig eenzaam is per leeftijdsgroep 23

van de Rotterdammers van 18 jaar en ouder voelt zich matig tot (zeer) sterk eenzaam.

59%

Eenzaamheid komt in Rotterdam veel voor. Eén op de vijf (21%) is zelfs (zeer) sterk eenzaam. Het aandeel eenzamen nam tussen 2020 en 2022 toe. Zowel emotionele als sociale eenzaamheid is gestegen, maar deze laatste nam sterker toe. De grootste toename van (zeer) ernstige eenzaamheid is er bij 24- t/m 64-jarigen (16% in 2020 naar 23% in 2022). Bij 65-plussers bleef de omvang van (zeer) ernstige eenzaamheid stabiel.

11 11

15 12

2008

2012

2016

2020

18-23 jaar

24-64 jaar

65+ jaar

2022

Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2012, 2016, 2020 en 2022, GGD, CBS en RIVM

Mantelzorg Figuur 6. Tamelijk zwaar belast tot overbelast als mantelzorger 18+ (% van de mantelzorgers)

In Rotterdam is 11% van de inwoners van 18 jaar en ouder mantelzorger. Dat is gelijk aan de regio (13%) en gelijk aan Nederland (13%). Vrouwen en 65-plussers zijn vaker mantelzorger. Ten opzichte van 2020 is het percentage mantelzorgers in Rotterdam gelijk gebleven. Van de mantelzorgers in Rotter-dam voelt 20% zich zwaar tot overbelast. Dit is gelijk aan de regio (18%) en gelijk aan Nederland (19%). Het aandeel overbelaste mantelzorgers nam licht toe tussen 2020 en 2022.

40 30 20 10 0

2012

2016 Rotterdam

2020

2022

Regio exclusief Rotterdam

Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2012, 2016, 2020 en 2022, GGD, CBS en RIVM

Versie 1 | 18-03-24

Cijfers Gezonder010 Overgewicht jongvolwassenen Van de jongvolwassenen was in 2012 één op de vijf te zwaar en dit is in 2022 opgelopen tot één op de drie (figuur 7). Het aandeel jongvolwassenen met obesitas is ten opzichte van tien jaar geleden verdubbeld van 6% in 2008 tot 12% in 2022.

Figuur 7. Percentage volwassenen met obesitas (BMI≥30) voor drie leeftijdsgroepen in Rotterdam 40 30 20 10 0

2008

2012 18 t/m 23 jaar

2016

2020

24 t/m 64 jaar

2022

65 jaar en ouder

Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2012, 2016, 2020 en 2022, GGD, CBS en RIVM

Alcohol De helft (50%) van de Rotterdammers van 18 jaar en ouder drinkt niet meer dan één glas alcohol per dag en voldoet hiermee aan de huidige richtlijn. In Rotterdam is 6% van de inwoners een ‘overmatige drinker’ en 10% een ‘zware drinker’. Overmatig drinken: meer dan 14 glazen alcohol per week voor vrouwen en 21 glazen alcohol voor mannen. Zwaar drinken: minstens één keer per week ten minste 4 glazen alcohol per dag voor vrouwen en 6 glazen alcohol per dag voor mannen.

Tabel 1. Het aandeel binge-drinkers (≥ 5 drankjes bij 1 gelegenheid) / zware drinkers in Rotterdam en Nederland

Binge-drinkers/zware drinkers in Rotterdam en Nederland Klas 4 VO (2021)

18 t/m 23 jaar (2022)

Rotterdam

17%

19%

Nederland

30%

25%

Het aandeel binge drinkers bij jongeren uit klas 4 en het aandeel zware drinkers bij jongvolwassenen is in Rotterdam lager dan het landelijk gemiddelde.

Versie 1 | 18-03-24

Cijfers Gezonder010 Roken Figuur 8. Het aandeel jongvolwassenen dat rookt

Eén op de vijf (21%) Rotterdammers rookt tabak.

Dit is vergelijkbaar met 2020, maar hoger dan in de regio (16%) en Nederland (17%). Jongvolwassenen roken vaker.

Van de jongvolwassenen (18 t/m 23 jaar) in Rotterdam rookt een kwart (26%). Dit is hoger dan tijdens het coronajaar (2020), maar iets lager dan in 2016 (29%).

2012

2016 Rotterdam

Een op de twintig jongeren van klas 4 rookt dagelijks (5%).

2020

2022

Regio exclusief Rotterdam

Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2012, 2016, 2020 en 2022, GGD, CBS en RIVM

Drugs

Tabel 4. Cannabisgebruik door inwoners van 18 t/m 64 jaar in Rotterdam

In de afgelopen tien jaar nam het gebruik van cannabis toe bij inwoners van 18 t/m 64 jaar.

Cannabisgebruik door inwoners van 18 t/m 64 jaar in Rotterdam

Van de jongeren uit klas 4 in woonachtig in Rotterdam heeft 14% ooit cannabis gebruikt, 8% deed dat in de 4 weken voorafgaand aan het onderzoek. Dit is vergelijkbaar met de regiogemeenten (16% en 8%).

2012

2016

2020

2022

Afgelopen 4 weken

Afgelopen jaar

10%

11%

14%

15%

Bron: Corona Gezondheidsmonitor Jeugd 2021, GGD, en RIVM

Versie 1 | 18-03-24

Cijfers Gezonder010 Hitte Aanhoudende hitte vormt een gezondheidsrisico voor bepaalde groepen, zoals ouderen, mensen in zorginstel lingen, chronisch zieken en mensen met overgewicht. In Rotterdam geeft 38% van de inwoners van 18 jaar of ouder aan bij langdurige hitte onvoldoende verkoeling in de woning te kunnen vinden. Dit is aanzienlijk hoger dan bij voorgaande metingen. Ruim een kwart (28%) van de inwoners van 18 jaar of ouder geeft aan onvoldoende verkoeling te kunnen vinden in de woning, de tuin of in de buurt. Rotterdamse ouderen zijn positiever over het thermisch comfort van zowel de woning als de tuin en buurt vergeleken met volwassenen.

Tabel 3. Onvoldoende verkoeling in woning bij aanhoudend warm weer 18+

Percentage onvoldoende verkoeling in woning

Rotterdam

2012

2016

2020

23%

29%

38%

Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2012, 2016, 2020 en 2022, GGD, CBS en RIVM

Mentale gezondheid Psychische klachten komen het meest voor bij de adolescenten. Figuur 9. Aandeel Rotterdammers met lichte/matige psychische klachten en ernstige psychische klachten naar leeftijdsgroep 18

65+ (2022)

24 t/m 64 jaar (2022)

18 t/m 23 jaar (2022)

5 7 59

16 t/m 25 jaar (JV 2022) 30

15 en 16 jaar (klas 4 VO 2021) 24

13 en 14 jaar (klas 2 VO 2021) 0%

10%

11 5

6 20%

30%

40%

Lichte tot matige psychische klachten

50%

60%

70%

80%

Ernstige psychische klachten

Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2012, 2016, 2020 en 2022, GGD, CBS en RIVM Versie 1 | 18-03-24

Cijfers Gezonder010 Gezonde leefomgeving 63% van de Rotterdammers tussen de 18/64 vindt dat er voldoende groen in de buurt is. In Rotterdam zijn 4.012 adressen per km2. Dit is hoger dan gemiddeld in Rijnmond (1.860). Er is 92 m2 niet-agrarisch groen per inwoner beschikbaar. Dit is veel lager dan gemiddeld in Rijnmond (268 m2).

Mensen ervaren meer geluidhinder dan gemiddeld in de regio. De meeste geluidhinder wordt ervaren van brommers of scooters. Gevolgd door hinder van verkeer op wegen waar een maximale snelheid van 50 km/uur geldt (11% ervaart ernstige hinder) en buren (10% ervaart ernstige hinder). Ernstige hinder door vliegverkeer is toegenomen van 2,4% in 2020 in Rotterdam naar 4,3% in 2022.

Figuur 10. Het aandeel inwoners (18+) dat vindt dat er voldoende groen in hun buurt is

Mensen leven in Rotterdam naar verwachting 8 jaar korter door luchtverontreiniging. In 2019 en 2020 daalde het aantal verloren levensjaren. In 2021 naam het weer iets toe. In Rotterdam wonen 133.050 inwoners (20,4%) binnen 50 meter van een drukke binnenstedelijke weg of binnen 100 meter van een rijksweg. Dit is aanzienlijk hoger dan gemiddeld in de regio (15,2%). Het aantal en aandeel inwoners langs drukke binnenstedelijke wegen is in 2020 hoger dan in 2017.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=RotterdamRaad&id=6f2b0f34-1856-447f-ab4e-388921e016a3