CConstaterende datRotterdam
Koppel je AI →
Document · PDF

[23bb008809] Bijlage 1 behorende bij 23bb008813 over Masterplan de Kaai

Commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte (2022-2026) 20 maart 2024, gemeente RotterdamBij agendapunt: Masterplan De Kaai15.293 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

van de Roentgenstraat en de Nassaustraat.

het water, kleinschalige horeca en een getijdenoever.

kade op +3m NAP en een hoger gelegen gebied op +4m NAP.

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

| VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 57

Inrichting van de openbare ruimte

4 - Landschap

Kades, straten en pleinen

samenhang in de openbare ruimte langs het Hefkwartier

uit de fabriek) en een uitzichtplek maken de getijdenoever

In eerdere hoofdstukken is al beschreven hoe de

richting Entrepot en Kop van Zuid. Of het talud hier blijft

toegankelijk.

karakteristieken van het complex van de margarinefabriek

of dat er een rechte kademuur wordt gemaakt is nader te

aan de basis staan van de ruimtelijke opzet van De kaai.

onderzoeken.

Binnenwereld met straten en pleinen

Allereerst zijn daar de brede kades langs de Koningshaven,

Er is alle aanleiding (klimaat, natuur, sfeer) om de stedelijke

Tegenover de royale, openbare kades aan de buitenzijde

die na een lang gebruik als industriële ruimte zich nu

kade te voorzien van een goede groenstructuur (bomen en

van de De kaai staat een meer besloten en intiemere

aanbieden als onderdeel van een doorgaande wandeling

plantvakken). Deze doet ook dienst als waterkering.

binnenwereld. De ontwikkeling van De kaai maakt het

langs het water (Maasparcours) en als verblijfsruimte aan het

mogelijk om het gebied te voorzien van een kleinschalig

water (kadepark).

Kadepark

netwerk van routes die ook de omliggende buurten van

De voorheen interne infrastructuur van transportgangen

Op de kop van de Koningshaven en de Nassauhaven

Feijenoord aansluiten op de kades op de kop van De kaai. In

en lichtstraten wordt nu ingezet om het complex van De

krijgt de kade het karakter van een kadepark met royale

deze binnenwereld geven we een nieuwe invulling aan de

kaai aan te sluiten op de omgeving. Er is een hoofdrol

groenstructuren en zo min mogelijk verharding. De Oude

cultuurhistorische organisatiestructuur van het complex met

weggelegd voor de IJsgang en de Multiplexgang, die

Plantage dient hier als een referentie. Er is een verharde

gangen, bedrijfsstraten en pleinen.

als smalle straten het gebied doorwaadbaar maken voor

kade voorlangs de gebouwen die toegankelijk is voor

Deze sequentie van ruimtes heeft een specifieke thematiek

voetgangers.

voetgangers en fietsers en incidenteel voor (red)voertuigen.

en draagt bij aan het versterken van de identiteit. De

Binnen het complex bevinden zich vier pleinen die

Ook de smallere kade langs de Koningshaven wordt

IJsgang en de Multiplexgang vormen hierbij de primaire

uitnodigen tot verblijf en ontmoeting. Het is de uitgesproken

gecontinueerd.

verbindingen.

wens (ook van de bezoekers van de inloopdagen) om deze

Het kadepark dient meerdere doelen. Het biedt verkoeling

In de ‘binnenwereld’ van het complex bieden vier pleinen

plekken royaal te voorzien van bomen, planten en water.

bij hitte, is een waterberging en heeft een ecologische

ruimte voor verblijven en vertoeven. Het zijn intieme en

Elk van de plekken krijgt een ander karakter en mogelijk

waarde. En het kadepark nodigt uit tot verblijven. Dat kan

verrassende plekken die uitnodigend zijn voor bewoners én

gebruik.

bijvoorbeeld in het gras onder de bomen. Met banken en

bezoekers van De kaai. Ieder van de pleinen heeft een eigen

Er ligt de ambitie bij de inrichting van de kade en het

sport- en spelaanleidingen is het kadepark voor iedereen

karakteristiek. Zij nodigen alle op een eigen manier uit tot

kadepark gebruik te maken van hergebruikte materialen.

te gebruiken, bijvoorbeeld voor picknick, BBQ, luieren en

ontmoeten.

Hiervoor wordt een waardescan uitgevoerd en ingezet

andere publieke activiteiten.

Er is een centraal plein waar onder een dak van bomen

op circulaire sloop van reeds aanwezige infrastructuur,

In het royale kadepark is ook ruimte voorzien voor een

ruimte is voor kleine evenementen en voor verpozen.

om lokaal hergebruik van materialen te maximaliseren. De

paviljoen met een terrasruimte rondom, vergelijkbaar met de

Het Sponsplein (voorheen Brandweerplein) ligt deels

beschikbare materialen dienen als uitgangspunt voor het

Kop van de Wilhelminapier. De Pindakaaspotten houden er

onder het hoge bruggebouw. Hier voorzien we veel ruimte

ontwerp, en dragen zo bij aan het creëren van verschillende

hun plek en krijgen een nader te bepalen functie (klimmen,

voor plantvakken, bomen, water en ruimte voor spel en

karakters van plekken. Indien geen lokaal beschikbare

informatiepunt, kiosk, etc.).

ontspanning. Het Sponsplein speelt een belangrijke rol in

materialen kunnen worden toegepast, wordt ingezet op de

Aan de monding van de Nassauhaven krijgt het kadepark

de waterhuishouding. Waar voorheen het Becelhuis stond,

inkoop van hergebruikte materialen of biomaterialen met

het karakter van een getijdenoever. Het is een royale versie

voeren drie stegen naar een klein intiem plein met een

een lage milieu-impact.

van de al aangelegde natuurlijke oever in de Nassauhaven.

waterelement. Er is ruimte voor een klein terras. Tot slot is er

Men kan hier heel dicht bij het water komen, een grote

een hof, omsloten door een (fabrieks)muur met ruimte voor

Stedelijke kade

wens van veel Rotterdammers. De dynamiek van het

een ‘monumentale’ stadsboom.

Het profiel en de inrichting van de stedelijke kade langs

rivierenlandschap en de bijzondere natuur wordt er

In het ontwerp van de pleinen wordt ingezet op het

de Koningshaven wordt gecontinueerd voorlangs het

beleefbaar door verschillende getijdentrappen en terrassen.

beperken van de verharding. Waar mogelijk en functioneel

monumentale gebouw van De kaai. Zo ontstaat er

Een steigerpad (bijvoorbeeld van hergebruikte loopbruggen

gepast, wordt ingezet op groene ruimte of halfverharding.

58 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Inrichting van de openbare ruimte

4 - Landschap

Kadepark

kade

ka

de

IJsgang

Hefkwartier

Kadepark fontein plein

Spons plein

centrale plein

Becel hof

Kadepark ka d

e

IJsgang

Mulitplexgang Kloksteeg

Mulitplexgang

Getijdenoever

Roentgenstraat Nassauhaven

1:1000 Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

| VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 59

Kades

4 - Landschap

Eerder beschreven we de inrichting van de kades van De kaai al op hoofdlijnen. Hiernaast tonen wij de doorsnedes van de kades. Van belang is de verschillende huidige en toekomstige

+3.6m NAP +3m NAP

+3m NAP

hoogtes van de openbare ruimte. Op dit moment is de maaiveldhoogte van de kades circa +3m NAP. Om wateroverlast door overstroming vanuit de Nieuwe Maas te voorkomen wordt de nieuwe maaiveldhoogte +3.6m NAP. Het vloerpeil van De kaai is +4m NAP.

Doorsnede ter hoogte van de Nassaukade / Koningshaven

Hoogteverschillen tussen de lagere en de hogere kades worden op een comfortabele en aantrekkelijke manier overbrugd, bijvoorbeeld met royale luie trappen of met hellingen die voor iedereen toegankelijk zijn. We houden rekening met de verschillende waterstanden in de Nieuwe Maas en proberen toch het contact met het water te vergroten. In de monding van de Nassauhaven krijgt het kadepark daarom een getijdenoever met een

+4m NAP

+3.6m NAP

steiger(pad).

+3m NAP

+3m NAP

De kades zijn toegankelijk voor voetgangers en fietsers, maar niet voor automobilisten. Er is een uitzondering voor hulpdiensten en verhuizingen. Ook de mogelijkheid van bevoorrading (met venstertijden) en kleine logistiek via de

Doorsnede ter hoogte van de Nassaukade / Plantage met (bestaande) bomen in volle grond (+3m NAP)

kades wordt in de volgende planfase nog nader onderzocht. Om de overgang te maken van de gebouwen naar de openbare ruimte van de kade is er een circa 2 meter brede overgangszone (bijvoorbeeld van hergebruikte stelconplaten). Bomen zijn een belangrijke kwaliteit in het kadepark. Waar mogelijk behouden we de aanwezige bomen op de kade. We voegen ook diverse soorten bomen toe die bijdragen aan biodiversiteit, klimaatadaptatie en die beschutting en

+4m NAP

+3.6m NAP

+3m NAP

schaduw bieden op hete dagen.

Doorsnede ter hoogte van de Nasauhaven / getijdenpark

60 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Kades

4 - Landschap

pomphuis en steiger

kade

Kadepark ka

de

plantage met zitplekken voorzone

Kadepark paviljoen

terras pindakaaspotten

Kadepark ka d

e

getijdenoever

steigerpad

1:1000 Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

| VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 61

Kades

4 - Landschap

Kadepark

Getijdenoever 62 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Kades

4 - Landschap

Park Somerlust, Amsterdam

Westerkade, Rotterdam

Oude Plantage, Rotterdam

Nico Koomanskade, Rotterdam

Eiland van Brienenoord, Rotterdam

Getijdenpark Nassauhaven, Rotterdam

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

| VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 63

Pleinen - Centrale plein

4 - Landschap

Het centrale plein van De kaai is tevens dé ontmoetings-

+4m NAP

ruimte in het complex voor bewoners en bezoekers. Het plein grenst direct aan de monumentale Emballagehal die

IJsgang

een publieke bestemming krijgt. Op het plein is volop ruimte voor vertoeven en ook voor kleinere evenementen, zoals een markt of voorstelling. De sfeer wordt bepaald door een

cultuur

carré van bomen in halfverharding, die het plein een intiem

wonen wonen

+3m NAP Emballagehal

en uitnodigend karakter geven.

Bomen in halfverharding

cultuur

Watertap

+ 3.00 NAP

+3m NAP

+4m NAP

+4m NAP

Mulitplexgang bedrijven

wonen

Schaal 1:250 64 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Pleinen - Centrale plein

4 - Landschap

Toegankelijk voor iedereen

Volle grond ten behoeve van bomen

+4m NAP +3m NAP

+3m NAP

Publiek plein met ruimte voor evenementen

Schaal 1:200 Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

| VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 65

Pleinen - Sponsplein

4 - Landschap

Het Sponsplein bevindt zich op de plek waar de brandweer zich vroeger opstelde. Water en de sponswerking van de bodem zijn de inspiratie voor de voorgestelde inrichting. We denken aan een plek waar het goed toeven is, onder de bomen of in het gras, met ruimte voor spel en vertier. Objecten, relicten en installaties uit de margarinefabriek

parkeergarage

de plek vertellen. Bijzonder is natuurlijk het Bruggebouw op grote hoogte. Zo hoog, dat zon kan toetreden op het plein en bomen van formaat hier goed mogelijk zijn. Het Sponsplein ontsluit aanliggende gebouwen, waaronder de huidige parkeerga-

fietsenstalling

kunnen daarvoor dienen en bovendien de geschiedenis van

+3m NAP

+3m NAP

bewoners en bezoekers. Het Sponsplein is belangrijk voor

bomen

cultuur

+ 3.25 NAP

rage. Het is daarmee ook een plek van binnenkomst voor plantvakken

zowel de waterberging als voor de gewenste stadsnatuur van De kaai. Voor de inrichting van de plantvakken wordt ingezet op

+3.5m NAP

geselecteerd om voedsel, verblijf, en veiligheid te bieden aan lokale gidssoorten.

voorzieningen

een diversiteit aan inheemse planten. Deze planten worden

+ 3.00 NAP speelplek +3.75m NAP +3m NAP

halfverharding waterelement

+4m NAP

Multiplexgang

+4m NAP

wonen

wonen bedrijven

voorzieningen

Schaal 1:250 66 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Pleinen - Sponsplein

4 - Landschap

Wateropslag voor De kaai

Sport en spel in het groen

+3m NAP

+3.65m NAP

+3m NAP

Sponspark

Schaal 1:200 Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

| VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 67

Pleinen - Hof

4 - Landschap

Op de kruising van de IJsgang en de Multiplexgang bevindt zich het Hof. Een besloten ruimte, die meer dan de andere

voorzieningen

pleinen verbonden is met de plint van de gebouwen. Met een verwijzing naar het hier vroeger aanwezige lab, stellen

Multiplexgang

we ons een circulaire plek voor: met mogelijk hergebruik van

+4m NAP

materialen uit de fabrieksgebouwen (vloer, muren).

muur

De ambitie is om de overige materialen die op het plein worden toegepast duurzaam ingekocht te worden, bijvoormuur

beeld door biomaterialen in te kopen of gecertificeerde hergebruikte materialen.

beplanting / klimplanten hof

De muur omsluit het hof, maar heeft ook een functie in de

+4m NAP

oppervlakte kan de muur begroeien en verblijfsplaats zijn

beperkt door op stukken langs de muur in te zetten op volle

wonen

Verharding en materiaalgebruik op het plein worden verder

+4m NAP

ecologie van De kaai. Met poreuze materialen en ruwe van insecten en vogels.

bedrijven

techniek

grote boom

fie ts en st all in g

IJsgang

grond met planten of halfverharding.

bedrijven voorzieningen

wonen

Schaal 1:250 68 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Pleinen - Hof

4 - Landschap

Omsloten hof met zitplekken

Poreus, natuurinclusief, circulaire muur

+4m NAP

+4m NAP

Omsloten hof met een stadsboom als middelpunt

Schaal 1:200 Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

| VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 69

Pleinen - Fonteinplein

4 - Landschap

Drie smalle straten komen samen op een besloten pleinruimte. Hier stellen we een fontein voor als centraal

wonen

bedrijven

element dat het plein karakter geeft. Bij voorkeur wordt de fontein gevoed door (gezuiverd) regenwater. Een relict uit de fabriek kan dienst doen als bijzonder waterelement. Er is ruimte voor kleine bomen in de volle grond met een open bladerdek.

techniek

Het is een windluwe en schaduwrijke plek, ideaal voor verkoeling op hete dagen. In één van de gebouwen is een

wonen

horecavoorziening voorzien. Overdag kan er een klein terras plek krijgen op het Fonteinplein. In de inrichting van het plein wordt ook ingezet op publiek

bedrijven

toegankelijke verblijfsruimte die de hele dag beschikbaar is

bedrijven

voor gebruikers van het gebied.

+4m NAP

wonen

fietsenstalling fontein

techniek +4

m

bedrijven

NA

P

wonen fietsenstalling

Schaal 1:250 70 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Pleinen - Fonteinplein

4 - Landschap

Hergebruik van regenwater voor de fontein

Hergebruik van regenwater voor de fontein

+4m NAP

+4m NAP

Hergebruik van relicten uit de margarinefabriek

Schaal 1:200 Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

| VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 71

Straten

4 - Landschap

De kaai sluit met een eenvoudige structuur van smalle straten aan op de omgeving. Wij volgen hierbij de oorspronkelijke plattegrond van gangen en transportlijnen van de margarinefabriek. In noord-zuid richting is er de IJsgang en in oost-west richting de Multiplexgang. De straten ontmoeten elkaar in het hart van het complex. Daar bevindt zich ook het centrale plein. Aan de straten bevinden zich de adressen, zowel van woningen als van publieke voorzieningen. De straten zijn autovrij. Slechts nooddiensten zijn hier toegestaan. Voetgangers zijn er ‘de baas’, fietsers zijn er te gast. Naast het kruispunt van de IJsgang en de Multiplexgang is er een drietal korte straatjes die alle voeren naar het Fonteinplein. Vanaf de Roentgenstraat is er nog een tweede straatje naar binnen, de Klokkengang. In de straten is geen ruimte gereserveerd voor bomen. Wel

Little C, Rotterdam

Hackersche Hof, Berlin

Gasfabriek, Eindhoven

King’s Cross Coal drop yard, London

is er de mogelijkheid voor geveltuinen en plantvakken.

72 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Straten

IJsgang

4 - Landschap

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Multiplexgang IJsgang

Klokkengang

Multiplexgang

| VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 73

Straatprofiel

4 - Landschap

A A

+4m NAP

+4m NAP

+3m NAP

+3m NAP

5.8m

5.8m AA

74 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

B

B

BB Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Straatprofiel

4 - Landschap

+4m NAP

C

D

D

+4m NAP

+3m NAP

+3m NAP

13m

6m CC

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

C

DD | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 75

Straatprofiel

4 - Landschap

F F

E

+4m NAP

+4m NAP

+3m NAP

+3m NAP

6m

4.4m EE

76 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

E

FF Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Straatprofiel

4 - Landschap H H

G G

+4m NAP

+4m NAP

+3m NAP

+3m NAP

6m

7.2m GG

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

HH | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 77

5 Mobiliteit

Mobiliteit

5 - Mobiliteit

Hub, deelmobiliteit, STOMP en MaaS geïntegreerd tot

Hub: plek voor ontmoeten, deelmobiliteit en opladen

Auto: nog steeds nodig maar ook andere opties

innovatief concept

De Hub bij de toegang van het gebied herbergt vanzelfspre-

Met aftrek van alle reducties (10% vanwege nabij

Bij de ontwikkeling van De Kaai is het uitgangspunt dat

kend fietsen, bakfietsen en scooters, maar het is ook een

treinstation, 10% vanwege extra fietsparkeerplekken, 20%

mobiliteit beschikbaar is voor iedereen, waarbij duurzaam-

plek waar je wordt verleid tot maatwerk keuzes. Deelfietsen,

vanwege inzet deelauto’s en 20% vanwege MaaS) biedt de

heid voorop staat en er een zo laag mogelijke impact op

deel e-bikes, deel bakfietsen en deelscooters staan goed

huidige parkeergarage voldoende parkeerplekken voor de

ruimtebeslag is. Daarentegen zijn veel mensen ook

onderhouden en opgeladen klaar om je te brengen naar je

behoefte van het bestaande Brug- en kadegebouw en de

afhankelijk van de auto. Daarom is de geldende

afspraak. De Hub biedt ook plek voor bezoekers; die

nieuwe ontwikkeling (circa 300 parkeerplekken). Het

parkeernormering van toepassing. Door een innovatief

beschermd tegen weersinvloeden de tweewieler achter

vigerende beleid wordt vanzelfsprekend aangehouden en

en op de toekomstige gebruikers afgestemd mobiliteits

kunnen laten en vervolgens wandelend het gebied ingaan,

er worden innovatieve concepten toegevoegd. Zo is er de

concept kan veel meer toegankelijke mobiliteit voor de

bijvoorbeeld om met vrienden een hapje te gaan eten. Er is

mogelijkheid meer (deelauto)plekken te realiseren dan

bewoners, de werknemers en de bezoekers in dit gebied

in deze Hub ook plek om de eigen e-scooters op te laden

vanuit de norm wordt voorgeschreven. Microauto’s, waarbij

worden bereikt. Het mobiliteitsconcept is een combinatie

en verschillende zones zijn ingericht voor de grotere

slechts een halve parkeerplek benodigd is, toevoegen van

van consequent toepassen van het STOMP principe

tweewielers, zoals scootmobielen en bakfietsen. In de Hub

extra services, zoals het beschikbaar stellen van

(Stappen, Trappen, OV, MaaS

kunnen lockers worden gehuurd waar een tweede of derde

kinderzitjes, deelbusjes of aanhangwagens en een mix van

en Privéauto’s) en een Hub concept met een mix van

fiets kan worden gestald. Het zou fijn zijn als het lukt in de

gezinsau-to’s en kleinere auto’s zijn onderdelen van dit

bestaande en vernieuwende modaliteiten, meer MaaS

Hub een Wheeler Café te maken: een plek waar de

concept. Het gebied blijft bereikbaar voor de auto, maar is

(Mobility as a Service) en stimuleren van deelmobiliteit en

reparaties van eigen en deel tweewielers plaatsvinden, waar

aantrekkelijker voor langzamer verkeer; met nadruk op

de fiets.

de beheerder een kop koffie kan drinken voordat hij/zij het

lopen en gebruik van (deel) tweewielers. Er wordt naar de

gebied intrekt, waar in het begin bewoners met vragen over

aansluitingen

deelmobiliteit of MaaS terecht kunnen. Door anders gebruik

van voet- en fietspaden in de directe omgeving gekeken.

van ruimte en creatiever inspelen op behoefte aan mobiliteit

Communicatie over en motivatie van potentiële bewoners

wordt bewerkstelligd dat meer mensen gebruik gaan maken

over het innovatieve mobiliteitsconcept zal een vast

van deelmobiliteit en meer mensen hier hun fiets laten staan

onderdeel zijn van alle communicatie uitingen.

en het gebied wandelend betreden. In het vooronderzoek is onder begeleiding van We-all-wheel op doelgroepniveau

MaaS aan de Maas

bekeken wat er nodig is. Door vergelijking van de norm met

We hebben de ambitie hoog gesteld als het gaat om

de uitkomsten van het onderzoek worden bepaalde zones

Mobility as a Service. Amvest heeft al ruime ervaring met de

in de fietsenstalling voor een specifiek doel ingericht (deel

service app voor bewoners, waar -naast diensten- ook

Duurzame mobiliteit start bij de “gymschoen”

fietsen, Wheeler Café). Uitgangspunt is dat er adaptief

deelvervoer in wordt geregeld en betaald. Vanuit deze

Een duurzaam mobiliteitsconcept begint met het

wordt geprogrammeerd. Vanwege het innovatieve karakter

ervaringen zullen de mobiliteitsdiensten ook voor ‘De Kaai’

completeren en verfijnen van het netwerk voor de langzame

wordt het gebruik na oplevering gemonitord en worden niet

worden ingericht. De deelmobiliteitsvloot (circa 20-30

weggebruiker: voetgangers, wandelaars, spelende kinderen,

alleen de modaliteiten aangepast qua volume of qua soort,

deelvoertuigen) zal divers zijn omdat er wordt verwacht dat

fietsers. We richten alles uitnodigend in: kom het gebied

maar ook de ruimtes in deze Hub indien dit nodig is.

we hiermee een beter passende dienst kunnen leveren.

wandelend ontdekken! Bij een van de toegangen van het

Naast elektrische deel personenauto’s zullen elektrische

gebied richten we een innovati

deel micro auto’s worden aangeboden.

eve mobiliteitshub in.

80 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten |

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Mobiliteit

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

5 - Mobiliteit

| VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 81

Mobiliteit

5 - Mobiliteit

Autoparkeren

Fietsparkeren

Ontsluiting

Wij zijn voornemens de parkeerbehoefte voor De kaai op te

In het plan wordt ingezet op deelmobiliteit, waarbij deelfunc-

De ontsluiting van het plangebied van De Kaai voor

lossen in de bestaande parkeergarage naast het plangebied.

ties een belangrijk onderdeel vormen binnen de fietsenstal-

autoverkeer is voorzien in twee richtingen: via de

De behoeftes van het kantoorpand en de nieuwe woonom-

ling. Zo wordt het aantal fietsen beperkt en meer ruimte vrij-

Nassaukade en via de Nassaustraat en Roentgenstraat.

geving zijn geschikt voor dubbelgebruik van de bestaande

gespeeld voor alternatieve (buurt)voorzieningen. De nieuwe

Via beide straten komt men uit op de Oranjeboomstraat en

garage. Deze parkeergarage zal worden aangevuld met een

parkeerhub zal ook gelegenheid bieden tot het stallen van

de verdere hoofdstructuur van het wegennet.

parkeerhub op eigen terrein van ongeveer 75-100 parkeer-

fietsen.

alternatieve parkeergarage

Er wordt verwacht dat de nieuwe bewoners te voet gebruik

plekken. Hierdoor kan de bestaande inrit aan de Nassaukade worden behouden en hoeven er geen extra in- en uitrit gere-

In totaal zullen er circa 2.500-3.000 fietsparkeren worden

zullen maken van de voorzieningen buiten het plangebied

aliseerd te worden.

gerealiseerd in het gehele plangebied waarvan zo veel

rondom het Entrepotgebouw via de Bottelaarstraat en de

mogelijk inpandig wordt opgelost. Bij voorkeur wordt een

Roentgenstraat. Daarnaast zullen de omliggende bewoners

Een tweede mogelijkheid is het creëren van een (halfver-

fietsenstalling inpandig opgelost, waarbij er altijd een

vanuit de wijk Feijenoord de Noord-Zuid as door en de

diepte parkeergarage onder de gebouwen aan de Roent-

directe, interne verbinding met de kern van het gebouw

kade rondom het plangebied gebruiken om het kadepark te

genstraat in combinatie met de parkeerhub. Hiermee wordt

wordt gemaakt.

bereiken.

De fietsenstallingen zijn zoveel mogelijk gepositioneerd aan

De fietser zal naast de Nassaukade, Nassaustraat en Roent-

belangrijke doorgangen en pleinen en gekoppeld aan de

genstraat ook gebruik maken van de openbare kade om te

lobby’s.

komen bij de fietsparkeervoorzieningen en als verbinding

de parkeerbehoefte geheel op eigen terrein opgelost.

tussen het centrum en de wijk Feijenoord.

82 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten |

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Mobiliteit

5 - Mobiliteit

Hub, deelmobiliteit en pakketzorg

Hulpdiensten en calamiteiten

Bewoners, bezoekers en diensten gaan gebruik moeten

De kade en de assen door het plan worden zorgvuldig

maken van een centrale parkeerhub. Hiermee willen we niet

ontworpen met het oog op maximale toegankelijkheid voor

alleen de mobiliteit delen, maar ook een verzamelpunt voor

hulpdiensten. Het waarborgen van een soepele en onbe-

pakketbezorging creëren op de begane grond. Als dat

lemmerde doorgang voor hulpverleningsvoertuigen is van

nodig is, kun je ook via de kade toegang krijgen tot de

essentieel belang om de veiligheid en het welzijn van de

diensten in dit gebied. Hoewel logistieke bewegingen

inwoners van onze gemeenschap te garanderen.

onvermijdelijk zijn, willen we ze aanzienlijk verminderen. Het planologische ontwerp geeft al een duidelijke richting aan

Het ontwerp zal voldoen aan de geldende wettelijke voor-

hoe we dit gaan doen. Bovendien willen we de ecologische

schriften en normen voor hulpdiensttoegang, waaronder de

voetafdruk verkleinen door het onderhoud van de

breedte van de wegen en kades, draaicirkels en maximale

buitenruimte, glasbewassing en schoonmaak lokaal te

hellingsgraden.

organiseren met kleine, emissieloze voertuigen. Voor grotere vrachtwagens, bijvoorbeeld voor de horeca, maken

Bovendien zal er overleg plaatsvinden met lokale hulpdien-

we gebruik van “coding the curbs”, een logistiek

sten om ervoor te zorgen dat hun specifieke behoeften

plansysteem dat onnodig rondrijden voorkomt.

en vereisten in acht worden genomen bij het definitieve

Pakketdiensten worden aan de randen van het gebied geor-

ontwerp van de kade en de assen. Dit kan onder andere

ganiseerd met behulp van pakketmuren.

betrekking hebben op de locatie van brandkranen, parkeergelegenheid voor hulpdienstvoertuigen en eventuele beperkingen tijdens bouwwerkzaamheden.

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 83

Parkeerscenario

5 - Mobiliteit

Parkeervoorziening in combinatie met bestaande parkeervoorziening Voor De kaai zijn twee parkeerscenario’s overwogen om de parkeerbehoefte voor de nieuwe ontwikkeling op te lossen. Parkeerscenario 1 gaat uit van een combinatie van de bestaande parkeergarage en een nieuwe parkeerhub. Parkeerscenario 2 gaat uit van het oplossen van de parkeerbehoefte op eigen terrein met een nieuwe parkeerhub en een gebouwde voorziening onder gebouw 2. Parkeerscenario 1 Wij zijn voornemens gebruik te maken van de bestaande parkeergarage (in eigendom van Anbang) naast het plangebied. De parkeerbehoeftes van de bestaande niet-woonfunctie en de nieuwe woonomgeving zijn complementair, waardoor dubbelgebruik mogelijk is. De gehele parkeerbehoefte kan daarmee opgelost worden in de bestaande garage met een capaciteit van circa 475 parkeerplekken. De bestaande parkeergarage zal worden aangevuld met een nieuwe parkeerhub (gebouw 1) van circa 100 tot 300 parkeerplekken. De mogelijkheid bestaat om beide

Bestaande parkeergarage

garages met elkaar te verbinden voor gebruikers, waardoor er geen nieuwe/extra in- en uitrit gerealiseerd dient te worden aan de Nassaustraat. Dit parkeerscenario heeft de

Gebouw 1

Overige parkeerplekken

potentie de meest optimale parkeeroplossing te bieden met de meest geringe impact op de buurt. Bladzijdes 146 en 147 geven meer inzage in de concrete afmetingen en spelregels.

84 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Parkeerscenario Parkeerscenario 2

5 - Mobiliteit

Nieuwe parkeervoorziening boven- en ondergronds

Indien scenario 1 niet haalbaar wordt geacht, biedt scenario 2 de oplossing. De totale parkeerbehoefte van de nieuwe ontwikkeling wordt in dit scenario opgelost op eigen terrein. In een nieuwe parkeerhub kunnen circa 300 parkeer-

300 parkeerplekken

plekken gerealiseerd worden. Indien nodig of gewenst, kan de parkeerhub aangevuld worden met een (half)verdiepte enkellange of dubbellaagse parkeergarage onder gebouw 2. De exacte positie van de in- en uitritten van beide garages zal in overleg met de gemeente nader worden bepaald. Bladzijdes 146 en 147 geven meer inzage in de concrete afmetingen en spelregels.

Gebouw 1

Gebouw 2 Overige parkeerplekken

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

| VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 85

6 Duurzaamheid

De leefbare stad

6 - Duurzaamheid

Duurzaamheid

Buurtgevoel

Ruimte voor initiatieven

Het creëren van een duurzame leefomgeving is van

Een van de meest belangrijke kapitalen om een goede

Het is van groot belang om een stuk stad nooit te

fundamenteel belang voor de leefbaarheid in Rotterdam.

leefbare wijk te creëren is het ontwikkelen van sociale en

beschouwen als een status-quo, maar als een framework

Duurzaam bouwen is een integraal onderdeel van de

menselijke waardes. Het gaat daarbij om het buurtgevoel,

waarin verandering toegestaan is. Een wijk is altijd in

ontwerpopgave voor VORM en Amvest. Het Rotterdams

het faciliteren van interacties, sociale controle en diversiteit

beweging en het plan moet veranderingen kunnen

Duurzaamheidskompas is overkoepelend voor het duur-

in doelgroepen en ruimtes. We nemen ook uitersten, zoals

opnemen. Het is noodzakelijk om met de huidige bewoners

zaamheidsbeleid van de gemeente Rotterdam. Hierin wordt

intieme persoonlijke en sociale gedeelde ruimtes, op in het

het gesprek aan te gaan om beter begrip te krijgen van de

richting gegeven aan hoe we de komende jaren aan de stad

plan, om een leefbare stad te faciliteren. Naast een goede

wensen en beweegredenen, rituelen en routines. Een geza-

gaan werken. Duurzaamheid bij De kaai wordt in zes thema’s

openbare ruimte met de optimale maat en schaal is een

menlijke ruimte voor huidige en toekomstige bewoners zal

omschreven: de leefbare stad, klimaatadaptatie, natuurinclu-

juiste invulling van de plint van groot belang. Pleinen worden

nieuwe maar ook bestaande initiatieven ruimte bieden.

siviteit, energie, circulariteit en flexibiliteit.

gevarieerd vormgegeven, straatjes zorgen voor spontane interacties, de kade faciliteert een scala aan verblijfsmoge-

De kaai wordt een leefbare wijk waar het buurtgevoel en het

De leefbare stad

lijkheden en de voorzieningen maken ontmoeting mogelijk.

thuisgevoel centraal staat. De plek faciliteert ontmoeting

Een duurzame stad is een leefbare stad. Het vrijkomen

Hiermee dragen we bij en versterken we het huidige sociale

en biedt ruimte aan lokale initiatieven voor huidige en

van het margarineterrein is een unieke kans om een stuk

netwerk door uit te gaan van de mensen die er al wonen en

toekomstige gebruikers en bewoners. Een plek voor de

leefbare stad aan Rotterdam toe te voegen. Het creëren van

komen te wonen.

Rotterdammers.

brede waarde op meerdere schalen en vlakken is van belang om een afgesloten industrieel gebied tot een leefbare werk-

Thuisgevoel

en woonwijk te transformeren. Het gaat daarbij om impact

Ook is het thuisgevoel een belangrijk aspect om te

maken op de lange termijn voor de huidige omgeving en

komen tot een leefbare wijk. Plekken waar buren elkaar

de toekomstige gebruikers. Het maken van een masterplan

tegenkomen en waar publieke familiariteit en anonimiteit

met een breed perspectief voor de verschillende waardes

samen bestaan. Een leefbare wijk is een reeks van verschil-

zorgt ook bij de gebruikers voor een gedragen plan. Het plan

lende sociale plekken waar een variatie aan menselijke

maken we namelijk voor meerdere generaties. Een leefbare

activiteiten plaatsvinden. Een gebouw met verschillende

stad focust zich op de waardecreatie van verschillende

doelgroepen, met wie je binnen de wijk samen een groeps-

kapitalen: financieel, intellectueel, sociaal, natuurlijk en

gevoel vormt en ook gewoon prettig woont in je eigen thuis.

menselijk kapitaal. Er wordt nadruk gelegd op het ontwerpen van duidelijke sociale entrees en vriendelijke overgangen van de wijk naar een plein, straat, gebouw, entree en voordeur. Daarbij hanteren we drie speerpunten: nabijheid, zichtbaarheid en betekenisvolheid.

88 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Uitgangspunten

6 - Duurzaamheid

Buurtgevoel

Thuisgevoel

Ruimte voor initiatieven

Diverse groepen samenbrengen

Sociale veiligheid

Voorzieningen en werkgelegenheid

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

| VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 89

Hemelwater openbare ruimte

6 - Duurzaamheid

Bouwstenen REDUCEREN VERHARDING WATERBERGING ONDERGRONDS

SEIZOENSBERGING

J

Reduceren verhard

Plantvak met infiltratiemo-

oppervlak

gelijkheid

Watervasthoudende bodem Waterplein

Ondergrondse waterberACTIEVE EVAPORATIE / FONTEIN ging

F

M

A

M

JN JL

A

S

O

N

D

Seizoensberging

WATERBERGENDE STRAATFUNDE� RING �GRANULAAT�

Waterbergende fundering

Zichtbare afwatering op

onder straat

maaiveld

Infiltratie en transportriool

Centrale plein

Overstroombare kade

Actieve evaporatie

Zichtbare afwatering naar

/fontein

open water

getijdenoever

Principe doorsnede van de hemelwatercascade van De kaai

90 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Hemelwater openbare ruimte

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

6 - Duurzaamheid

| VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 91

Hemelwater gebouwen Klimaatadaptatie - De stad als Spons

6 - Duurzaamheid WATERBERGEND SEDUMDAK

Bouwstenen WATERVERTRAGEND DAK

In een deltastad als Rotterdam is het belangrijk om bij

SLIM WATERDAK

de ontwikkeling van De kaai rekening te houden met de mogelijke effecten van klimaatverandering. Het gaat over extreme neerslag, droogte, hitte en wateroverlast door overstromingen vanuit de rivier. Vooral de gevolgen van hogere waterstanden maken een klimaatadaptieve inrichting van de buitendijks gelegen Kaai noodzakelijk. Maar ook het

Waterbergend en Slim waterdak /

voorkomen van wateroverlast bij stortbuien vraagt om een

vertragend dak

goede inrichting.

Groene daken

polderdak HERGEBRUIK HEMELWATER

CIRCULAIR WATERSYSTEEM

Daarom hanteren wij het principe van de ‘Sponsstad’. Daarbij wordt het regenwater in het gebied vastgehouden om dat (waar en wanneer nodig) te kunnen hergebruiken en/of te infiltreren in de bodem. Afvoeren van overtollig regenwater naar de Nieuwe Maas gebeurt alleen in het uiterste geval. Een zogenaamde regenwatercascade voor De kaai brengt

Afkoppelen hemel- Intern hergebruik Circulair water-

een aantal maatregelen voor extreme neerslag en droogte

waterafvoer

regenwater

systeem

samen in één systeem. Dat begint hoog bij de gebouwen met het afkoppelen en vasthouden van regenwater op de lage groene daken, waar het ook hergebruikt kan worden voor het bewateren van beplanting op de groene daken en gevels. Ook kan er (vertraagd) afgewaterd worden naar het maaiveld, bijvoorbeeld naar geveltuinen en de groenvoorzieningen op de kade en de pleinen. Op het maaiveld verzamelen we het hemelwater in de vier pleinruimtes via een stelsel van goten. Waar mogelijk gebeurt dat zichtbaar en oppervlakkig. Op de pleinen zijn (low-tech) voorzieningen nodig in de bodem om water vast te houden en om een goede groeiplaats voor de bomen te creëren. De bodem en grondwaterstanden maken inflitratie van het regenwater, in principe, mogelijk. Nader onderzoek is nodig. Polderdak met automatisch regelsysteem

92 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

Regenwater wordt afgevoerd naar geveltuin

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Hemelwater gebouwen

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

6 - Duurzaamheid

| VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 93

Waterveiligheid

6 - Duurzaamheid

A

B B

+4m NAP +3.6m NAP +3m NAP

Waterveiligheid Het huidige maaiveld van De kaai heeft een hoogte van circa

AA

+3m NAP. De entrees en de vloeren van de fabriek zijn ook

12m

18m

H.H.W. G.H.W.

+2.6m NAP +1.3m NAP

G.L.W.

-0,45m NAP

H.H.W. G.H.W.

+2.6m NAP +1.3m NAP

G.L.W.

-0,45m NAP

5m

op deze hoogte. Zowel kades als bestaande bebouwing zijn daardoor kwetsbaar voor overstroming vanuit de Nieuwe Maas bij extreem hoog water. Om wateroverlast door inundatie van de kades te voorkomen worden deze deels verhoogd naar +3.6m NAP, waarmee deze aansluiten op de aanleghoogte van het Hefkwartier. Tegelijkertijd willen we de afstand tot het water niet verder vergroten en bovendien bestaande bomen, gebouwen en kadeconstructies behouden. Daarom is er ook een lage kade op de huidige hoogte van +3m NAP. Hoogteverschillen tussen lagere en hogere kades worden vormgegeven met royale trappen of hellingen. Binnen het complex van De kaai is gekozen voor een

+4m NAP +3.6m NAP

maaiveldhoogte en een vloerpeil van de gebouwen van

1:3

+4m NAP. De openbare ruimtes die aansluiten op de te transformeren delen van de margarinefabriek, behouden hun huidige hoogte van +3m NAP, zoals het entreeplein dat

+3m NAP +2.65m NAP 1:3

1:4

BB

aansluit op de assemblagehal, bijvoorbeeld.

94 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

+1.2mNAP

12m

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Waterveiligheid

6 - Duurzaamheid

+ 3.6m NAP

+3m NAP

+3m NAP

+4m NAP

+3m NAP

+ 3.6m NAP

+3m NAP

+4m NAP

+3 .6m

NA P

+4m NAP

P m NA + 3.6

+4m NAP

+4m NAP

+3m NAP

+3m NAP

+3m NAP

+4m NAP

NA P +3 .6m

+4m NAP

+3 m

+4m NAP

NA P

+3m NAP

+3m NAP

+ 2.80 NAP

+3m NAP

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

+3m NAP

| VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 95

Natuurinclusiviteit Een natuurinclusieve Kaai

6 - Duurzaamheid Bouwstenen openbare ruimte

Bij de ontwikkeling van De kaai maken we niet alleen een leefomgeving voor de mens maar ook voor plant en dier. Dat vraagt om een specifieke inrichting waarin ook de ‘wensen’ van bijvoorbeeld de zeebaars, de libelle, de vleermuis, de scholekster en de vlinder zijn meegenomen. De positie van De kaai aan de Nieuwe Maas biedt alle

Eco-corridor

mogelijkheid om juist de ecologie van de delta een plek te

Continuïteit in boomkronen GROENE ERFAFSCHEIDING

Bomen met bijdrage aan

Gelaagde vegetatie

biodiversiteit

geven bij de inrichting. Deze is gebaat bij een geleidelijke overgang van nat naar droog van hoog naar laag. Langs de monding van de Nassauhaven is er ruimte voor zo’n getijdenoever, die de al aangelegde natuurlijke oevers van de Nassauhaven verbindt met de Nieuwe Maas.

Natuurlijke oever

Ecologisch erfscheiding

Geveltuin

Ecologisch beheer

Nestgelegenheid insecten

Kruiden/bloem vegetatie

Vegetatie diversiteit

Compacte vegetatie,

Ook de kades zijn een belangrijke biotoop. Deze zijn nu nog geheel verhard en ecologisch gezien armoedig. Maar met royale beplanting en door het plaatsen van een rijke diversiteit aan bomen in het kadepark kan deze ruimte aan het water een plek worden voor vleermuizen en specifieke vogelsoorten om te foerageren, te verplaatsen en te nestelen. Ook binnen het complex van De kaai maken we ruimte

schuilplekken, ruigtes Bouwstenen gebouwen

voor flora en fauna. Bij de gebouwen denken we aan een samenhangend ontwerp waarin voorzieningen als nestkasten, opgaande beplanting tegen de gevels, groene en ‘bruine’ daken’, vogelvriendelijke toepassing van glas en porositeit van gevels een plek krijgen. In de openbare ruimte spelen de bomen in volle grond en de juiste beplanting met bijvoorbeeld voldoende voedsel, een goede bodemopbouw en de waterhuishouding een rol.

Verticaal groen WATERBERGEND SEDUMDAK

Groene daken

Verticale/hangende

Vogelvriendelijke

begroeiing vanaf maaiveld

toepassing van glas

Porositeit en textuur in

Spontane vegetatie

verharding 96 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Natuurinclusiviteit

6 - Duurzaamheid

Toekomstige bewoners

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

| VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 97

Natuurinclusiviteit

6 - Duurzaamheid

Bouwstenen

Getijdenoever

Het is nog te vroeg in het proces om specifieke maatregelen

Het is vooral de geleidelijke en dynamische overgang

voor gebouwen en openbare ruimte vast te leggen. Wel is

van land naar water, die zorgt voor een rijke en diverse

het belangrijk om de mogelijke bouwstenen mee te nemen

ecologie. Inmiddels is er langs de Nieuwe Maas al ruimte

in de beginfase van de verdere planvorming.

gemaakt voor deze getijdenoevers en getijdenparken, onder

Hieronder hebben we een overzicht opgenomen van zowel

andere op het Eiland van Brienenoord en in de Keilehaven.

de meest relevante doelsoorten als de verschillende eisen

De Nassauhaven met de monding ervan bij De kaai kan

die deze dieren stellen aan hun leefomgeving. Daarbij gaat

uitgroeien tot een belangrijke ‘stepping stone’ voor vissen

het bijvoorbeeld over de oriëntatie, de hoogte en het dimen-

en een foerageergebied voor watervogels.

sioneren van nestvoorzieningen. Het is belangrijk om deze

Getijdenoevers

en andere maatregelen een integrale plek te geven in de

Hieronder staat een doorsnede van de mogelijke opbouw

volgende fase van de ontwikkeling van De kaai.

van de getijdenoever van De kaai. In de volgende fase van het project is nader onderzoek nodig naar bijvoorbeeld de nautische (on)mogelijkheden van het onderstaande profiel.

Bruine en groene daken

Voldoende voedsel en veiligheid 98 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

Natuurinclusiviteit

Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

6 - Duurzaamheid

| VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 99

Natuurinclusiviteit

M

N ZE

S P RE E U W

O G EL S / M SV E BO

HUISMUS

O

ZW GIER ALUW

N

N O

OLEKST ER

N

3m

3m

4m

0.0

0.0

0.0

N O

W

S CH

0.0

2m 0.0

DWERGVLEE R

0.0

5m

E IG

3m

N O

RS

3m

50 m

BEWONE

8m

20+ m

20+ m 2m

N O

NIS

8m

RU

UIS

6 - Duurzaamheid

N winterkast O

W

O

Z

3m

nestkasten in groepen

min. afstand tussen

meerdere

min. 5 nestkasten

schaduwvoorziening

nestkasten

kasten bij elkaar

in groepen

op het dak

kast in lichte kleur hoekkasten

spleten en gaten

>20 cm 35 mm

ingangen aan

28 mm

45 mm

pimpelmees

invliegopening

60 mm

vrije uitvliegroute

verschillende kanten 32 mm

kolonie van meer

koolmees

dan 10 paartjes 100 | VORM | Amvest | Gemeente Rotterdam | Mecanoo | Urbanisten | 

opstaande dakranden

variatie in

variatie in

afstanden

temperaturen

130 mm

25 mm

invliegopening min.

niet boven ramen

200 mm boven bodem Masterplan De Kaai, Rotterdam, NL

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=RotterdamRaad&id=49222126-3346-4ab5-8608-7b5ba38bdbb2