[23bb004623] Bijlage 2 behorende bij 23bb004621 over Jaarverslag 2022 Museum Boijmans Van Beuningen

Andere onderwerpen die door de RCB, zowel onafhankelijk als in samenspraak met het directeurenoverleg, zijn geagendeerd bij de gemeente Rotterdam en de gemeentepolitiek zijn: • cultureel vastgoed voor waar het betreft het knelpunt van kostprijsdekkende huur en demarcatie; • de gevolgen van extreme kostenstijgingen van onder meer huur en energie voor de cultuursector.

Onderwerpen waar de RCB een bijdrage heeft geleverd door middel van samenwerking en/of adviezen: • de praktische uitwerking van de vijf thema’s uit het Manifest van de Denktank New Deal Cultuur, met name hoe de brede samenwerking (ook buiten de cultuursector) vorm te geven en het ontwikkelen van een verdienmodel voor digitalisering in de cultuursector; • de transitie van het adviesmodel Cultuur Rotterdam naar aanleiding van het opheffen van de RRKC. Verder adviseert de RCB over een nieuw cultuurstelsel vanaf 2028. De RCB ziet zeker kansen voor een gezond cultureel ecosysteem en levert daar vanuit zijn expertise graag een bijdrage aan; • leefbaarheid van de stad, in diverse netwerken als het Stadsakkoord Rotterdam, Museumpark, 7 Square Endeavour en het ontwikkelperspectief Alexanderknoop.

Cultuur Inclusief

Diversiteit en de drie i’s De individuele instellingen werken aan het bevorderen van diversiteit en inclusie, interconnectiviteit en innovatie. Voor de uitwerking wordt verwezen naar de respectievelijke jaarverslagen. De uitkomsten worden gedeeld in de RCB en de afspraak is gemaakt om wederzijds expertise en ondersteuning aan te bieden in geval van lastige vraagstukken. Dit geldt tevens voor het thema ‘Veiligheid op de werkvloer’. De kennis die we opdoen delen we met de rest van de sector.

Cultuur Inclusief wordt gefinancierd door bijdragen van de deelnemende instellingen. Het afgelopen jaar hebben we deelgenomen aan drie netwerkbijeenkomsten. Tijdens deze bijeenkomsten zijn kennis en ervaringen gedeeld over het voeren van inclusief beleid. Een van de netwerkbijeenkomsten is voor de leden van raden van toezicht en bestuur. Zo hebben zij kennisgemaakt met het netwerk en het manifest. Het is van belang dat de toezichthouders en bestuurders ook achter het manifest staan en hun ervaringen met elkaar kunnen delen. In 2023 gaat het netwerk aan de slag met het ontwikkelen van de meerjarenbeleidsplannen.

Evaluatie RCB In 2022 heeft de RCB nagedacht over de opzet van zijn evaluatie. In samenwerking met de gemeente Rotterdam wordt de evaluatie in het tweede kwartaal van 2023 opgeleverd.

Cultuur Inclusief is een netwerk van directeuren en leidinggevenden van Rotterdamse culturele instellingen. In het najaar van 2021 brachten de initiatiefnemers van het netwerk het manifest ‘Cultuur Inclusief’ uit. In het manifest wordt de oproep gedaan om institutioneel racisme en uitsluiting aan te pakken aan de hand van beleidsverandering. Dit doet het netwerk door actief te investeren en ervaringen met elkaar te delen. In 2022 hebben 18 culturele instellingen zich aangesloten, waaronder Museum Boijmans Van Beuningen. Samen slaan we de handen ineen om de verandering te maken. Het netwerk streeft naar meer culturele diversiteit binnen de organisaties, het verzorgen van training en begeleiding, het creëren van een veilige werkomgeving en gelijkwaardigheid in de programma’s.

105

Financieel verslag Controller: Theo Haarsma

Dit verkort financieel verslag is ontleend aan het financieel jaarverslag 2022 van de Stichting tot Beheer Museum Boijmans Van Beuningen. De controleverklaring van de accountant mag niet aan het verkort financieel verslag worden toegevoegd. Bij het volledig financieel jaarverslag 2022 heeft de accountant een 393-verklaring afgegeven, waarvan de strekking goedkeurend is. Resultaat en eigen vermogen Het jaar 2022 wordt afgesloten met een positief resultaat (na resultaatbestemming) van 342.000 euro. De algemene reserve neemt toe met 342.000 euro en bedraagt 1.301.000 euro per 31 december 2022. De bestemmingsreserves en -fondsen nemen tezamen 841.000 toe en bedragen 4.079.000 euro per 31 december 2022. Subsidie Museum Boijmans Van Beuningen ontvangt conform artikel 11 lid 1 van de verzelfstandigingsovereenkomst een structurele subsidie van de gemeente Rotterdam. De subsidiebeschikking wordt jaarlijks vastgesteld en is gebaseerd op een voortschrijdende vierjarenperiode.

107

Geconsolideerde balans per 31 december 2022 en per 31 december 2021

Geconsolideerde staat van baten en lasten

Bedragen in duizenden euro’s

Bedragen in duizenden euro’s

Activa

31 december 2022

Vaste activa • Materiële vaste activa • Financiële vaste activa Totaal vaste activa

31 december 2021

11.622 12.965 202 202 11.824  13.167

Baten

2022 

2021

Opbrengsten 8.267 1.167 Subsidie Gemeente Rotterdam 13.831  16.038 Overige bijdragen 10.948 4.051 Totaal Baten 33.046 21.256

Vlottende activa • Voorraden 262 103 • Vorderingen 6.086 6.744 • Liquide middelen 4.938 4.483 Totaal vlottende activa 11.286 11.330 

Lasten

Totaal Activa 23.110 24.497

Personeelskosten 10.548  6.691 Afschrijvingen 1.084  209 Kosten van activiteiten 12.835  4.403 Overige bedrijfskosten 7.383 9.246

Passiva

Totaal Lasten

31.850 

20.549

Rentebaten en -lasten

-13 

-31

Onverdeeld Resultaat

1.183 

676

31 december 2022

31 december 2021

Eigen vermogen • Algemene reserve • Bestemmingsreserves Vrij besteedbaar deel van het eigen vermogen

1.301  959 1.617 1.146 2.918  2.105

Bestemmingsfondsen Eigen vermogen met een bestedingsverplichting

2.462 2.092 2.462  2.092

Totaal eigen vermogen

5.380 

Als volgt bestemd: • Bestemmingsreserves -471  22 • Bestemmingsfondsen -370 -574  Resultaat (mutatie algemene reserve)

Voorzieningen

342 

124

4.197

72 65

Schulden • Langlopende schulden 7.927  8.868 • Kortlopende schulden 9.731 11.367 Totaal schulden 17.658 20.235  Totaal Passiva 23.110 24.497 108

109

Grondslagen van waardering en resultaatbepaling De Stichting tot Beheer Museum Boijmans Van Beuningen is opgericht op 4 oktober 2005. Per 1 januari 2006 werd het museum verzelfstandigd. Vanaf die datum voert de Stichting het beheer over het museum. De Stichting heeft ten doel het in stand houden en exploiteren van Museum Boijmans Van Beuningen te Rotterdam op een zodanige wijze dat het museum met haar collecties permanent ten dienste staat van de gemeenschap en haar ontwikkeling en tevens toegankelijk is voor het publiek. De geconsolideerde jaarrekening omvat Stichting tot Beheer Museum Boijmans Van Beuningen en zijn op 18 augustus 2021 opgerichte dochteronderneming Horeca Boijmans Van Beuningen bv. Een dochteronderneming is een onderneming waarin de Stichting tot Beheer Museum Boijmans Van Beuningen beslissende zeggenschap uitoefent. Volgens de integrale consolidatiemethode worden in de geconsolideerde jaarrekening de activa, passiva, baten en lasten van Horeca Boijmans Van Beuningen bv voor 100% opgenomen. Onderlinge transacties tussen de moeder- en dochteronderneming worden geëlimineerd.

Verbonden partijen Er is sprake van verbonden partijen als de Stichting tot Beheer Museum Boijmans Van Beuningen feitelijk beleidsbepalend is in een andere (beleidsafhankelijke) rechtspersoon of als een sleutelfunctionaris van de Stichting tot Beheer Museum Boijmans Van Beuningen zitting heeft in het bestuur en/of het management van een gelieerde rechtspersoon. De Stichting tot Beheer Museum Boijmans Van Beuningen is beleidsbepalend 110

bij de op 18 augustus 2021 opgerichte Horeca bv. Bij Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, Stichting Lucas van Leyden en Stichting Fonds Willem van Rede is Stichting tot Beheer Museum Boijmans Van Beuningen niet beleidsbepalend maar één directeur/bestuurder is tevens bestuurder bij deze stichtingen. • Horeca Boijmans Van Beuningen bv De Stichting tot Beheer Museum Boijmans Van Beuningen heeft een 100%-belang in deze onderneming. De bestuurder van de stichting is tevens bestuurder van de bv. Sinds 1 oktober 2022 vormen de stichting en de bv een fiscale eenheid voor de omzetbelasting. Door de stichting is 249.055 euro betaald aan Horeca Boijmans Van Beuningen bv voor zaalhuur en catering veelal voor relatiebeheeractiviteiten. Ook is 770.094 euro ontvangen van de bv, vooral voor huur en dienstverlening.

van de Stichting tot Beheer Museum Boijmans Van Beuningen voorzitter. In totaal heeft het museum 230.000 euro in 2022 ontvangen voor aankopen. Grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De gehanteerde grondslagen van waardering en resultaatbepaling zijn ongewijzigd gebleven ten opzichte van vorig jaar. De jaarrekening is opgesteld conform boek 2 titel 9 BW, de Richtlijnen voor Jaarverslaggeving in het bijzonder RJ 640, de WNT en artikel 7 van de uitvoeringsregeling van de Subsidieverordening Rotterdam 2014. Voor de uitvoering van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen in de (semi) publieke sector (WNT) heeft het museum zich gehouden aan de Beleidsregel toepassing WNT en deze als normenkader bij het opmaken van deze jaarrekening gehanteerd.

• Stichting Museum Boijmans Van Beuningen Van deze stichting is een van de bestuurders van de Stichting tot Beheer Museum Boijmans Van Beuningen secretaris. In totaal heeft het museum 711.033 euro in 2022 ontvangen van de Stichting Museum Boijmans Van Beuningen voor verleende diensten, relatiebeheer en aankopen waaronder die van Miró.

Vergelijkende cijfers De vergelijkende cijfers zijn, waar nodig slechts qua rubricering voor vergelijkingsdoeleinden aangepast. Als begroting is de door de Raad van Toezicht vastgestelde begroting gebruikt. Daar waar tussentijds bij bestuursbesluit de begroting is aangepast en de Raad van Toezicht hiervan in kennis is gesteld, is de in de jaarrekening gebruikte begroting daaraan aangepast mits dit het inzicht vergroot.

• Stichting Lucas van Leyden Van deze stichting is een van de bestuurders van de Stichting tot Beheer Museum Boijmans Van Beuningen secretaris. In totaal heeft het museum 86.687 euro in 2022 ontvangen van de Stichting Lucas van Leyden voor aankopen.

Algemeen De grondslagen die worden toegepast voor de waardering van activa en passiva en de resultaatbepaling zijn gebaseerd op historische kosten. Voor zover niet anders vermeld worden activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde.

• Stichting Fonds Willem van Rede Van deze stichting is een van de bestuurders

De baten en lasten zijn toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben.

Bedragen staan vermeld in duizenden euro’s. De collectie Conform de herziene collectiebeheersovereenkomst die op 6 november 2020 is afgesloten met de gemeente Rotterdam bestaat de collectie van het museum uit: • de gemeentelijke collectie, in eigendom van de gemeente Rotterdam; • voorwerpen in gedeeld eigendom van de gemeente Rotterdam en een tweede partij, bijvoorbeeld de Stichting Museum Boijmans Van Beuningen. • voorwerpen in bruikleen van de Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, de Stichting Lucas van Leyden, de Stichting Willem van der Vorm, de Stichting Het Nederlandse Gebruiksvoorwerp, de Stichting H&F Mecenaat; • voorwerpen, langdurig geleend uit de Rijkscollectie, in beheer bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; • voorwerpen aan de gemeente geleend door particulieren of instellingen, anders dan voor tijdelijke tentoonstellingen; • de bibliotheek van de Stichting; • aan de collectie gerelateerd archief- en documentatiemateriaal. Eveneens conform de collectiebeheersovereenkomst worden alle verworven kunstvoorwerpen eigendom van de gemeente Rotterdam tenzij eigendomsoverdracht geschiedt aan een van de onder b. genoemde stichtingen. Kunstaankopen en bijdragen die bestemd zijn voor kunstaankopen worden verantwoord in de staat van baten en lasten.

Gebruik van schattingen De opstelling van de jaarrekening vereist dat de directie oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen, de 111

gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van baten en lasten. De belangrijkste schattingsposten betreffen de voorzieningen onderhoud en personeelsregelingen. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen worden voortdurend beoordeeld. Herzieningen van schattingen worden opgenomen in de periode waarin de schatting wordt herzien en in toekomstige perioden waarvoor de herziening gevolgen heeft. Materiële vaste activa De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs onder aftrek van lineaire jaarlijkse afschrijvingen. Vanaf het moment van ingebruikname wordt afgeschreven op basis van de geschatte economische levensduur. Investeringsbijdragen worden opgenomen onder de schulden. Vrijval van investeringsbijdragen loopt gelijk met de afschrijvingstermijn van de investering en wordt opgenomen onder de baten. Financiële vaste activa Bankgaranties zijn als overige vorderingen opgenomen onder financiële vaste activa tegen nominale waarde plus eventuele ontvangen rente. Voorraden Voorraden zijn gewaardeerd tegen historische kostprijs. Bij de waardering van de voorraden is rekening gehouden met op de balansdatum opgetreden waardeverminderingen. Voor incourante voorraden wordt een voorziening getroffen. Vorderingen Waardering vindt plaats tegen nominale waarde.

Een eventuele voorziening wegens oninbaarheid wordt op basis van individuele 112

beoordeling van de inbaarheid van de vorderingen bepaald. Voorzieningen Er is een voorzieningen getroffen voor jubileumgratificaties. Voorzieningen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Alleen de voorziening voor jubileumgratificaties wordt gewaardeerd tegen de contante waarde. Investeringsbijdragen voor Depot Boijmans Van Beuningen Voor de opslag van de collectie van het museum is Depot Boijmans Van Beuningen gebouwd in opdracht van de Stichting Collectiegebouw. Als eigenaar van het grootste deel van de collectie heeft de gemeente Rotterdam dit gebouw voor een groot deel gefinancierd. Stichting De Verre Bergen is medefinancier. Gelden voor belangrijke inrichtingselementen zoals het entreegebied en een atriumvitrine zijn door de Stichting tot Beheer Museum Boijmans Van Beuningen door middel van een Capital Campaign geworven. Deze geworven gelden worden als investeringsbijdragen geboekt onder de schulden en vallen jaarlijks vrij ten gunste van het resultaat evenredig aan de levensduur van de investering. Pensioenen De Stichting tot Beheer Museum Boijmans Van Beuningen heeft zijn pensioenregeling ondergebracht bij het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP), het bedrijfstakpensioenfonds voor overheid en onderwijs. De pensioenregeling van het ABP is een zogenaamde toegezegd-pensioenregeling.

Echter, het museum verwerkt deze regeling in de jaarrekening als een toegezegdebijdrageregeling, omdat in het geval van een tekort bij het ABP geen verplichting bestaat tot het doen van aanvullende bijdragen

anders dan hogere toekomstige premies. Dit is conform de uitzonderingsregeling voor bedrijfstakpensioenfondsen in de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving (RJ 271.309). Per jaareinde verschuldigde premies worden als verplichting op de balans opgenomen. De indexatie van de pensioenen is, zowel formeel als feitelijk, voorwaardelijk en afhankelijk van voldoende middelen bij het pensioenfonds. De Stichting tot Beheer Museum Boijmans Van Beuningen is niet verplicht bij te betalen voor indexatie van de uitkeringen. Subsidie gemeente Rotterdam De subsidie van 2021 is definitief vastgesteld (brief met kenmerk 20.01.00157 d.d. 5-22023). De subsidie van de gemeente Rotterdam over het boekjaar 2022 wordt definitief vastgesteld nadat de jaarrekening is overlegd. Deze subsidie is vooruitlopend op de definitieve vaststelling geheel als bate verwerkt.

nalatenschappen hiermee rekening te worden gehouden. Vennootschapsbelasting Sinds 2016 geldt een nieuw fiscaal regime voor indirecte overheidsbedrijven waarbij zij normaal onder de vennootschapsbelasting vallen. Dat betekent dat de Stichting vanaf 2016 voor het hele bedrijf aangifte vennootschapsbelasting moet doen. Echter, omdat de Stichting is aangemerkt als ANBI-cultuur zorgen fiscale aftrekposten ervoor dat veelal geen sprake is van belastingplicht. De Belastingdienst heeft over 2016 tot en met 2020 daarom ook geen aangiftebiljet uitgereikt. De verwachting is dat dat ook niet over 2022 zal gebeuren. Voor Horeca Boijmans Van Beuningen bv zal wel aangifte vennootschapsbelasting worden gedaan.

Bijdragen derden Alle in de jaarrekening opgenomen bijdragen van derden zijn toegekend, maar sommige moeten nog verantwoord en/of formeel vastgesteld worden. Nalatenschappen (en recht van vruchtgebruik) Nalatenschappen worden verwerkt op het moment dat de omvang van de nalatenschap betrouwbaar kan worden vastgesteld. Dit vindt plaats op grond van het stadium waarin de afhandeling van de nalatenschap zich bevindt. Hiervan is in ieder geval sprake bij ontvangst van de akte van verdeling. Indien sprake is van nalatenschappen die met vruchtgebruik zijn belast, dient bij de waardering van de 113

Baten 2022

Bezoek in 2022

herkomst van middelen 25,0% recettes, winkel, horeca en bruikleenverkeer 62.000 totaal € 33.046.000 27,3% fondsen 481.000

bezoekers per prijscategorie totaal 265.000

545.000 575.000

2,5% huisstichtingen 40,1% structurele subsidie (cultuurplan en depot) 1,7% overige subsidies 1,6% loterijen 0,2% vrienden 1,5% particulieren 0,1% bedrijven

8.000

25,1% volbetalend 7,0% korting 46,4% museumkaart 5,5% rotterdampas 5,1% vriendenloterij vip-kaart 10,9% jongeren t/m 18 jaar, museumnacht, openingen en overig gratis bezoek

29.000

8.267.000 13.500

13.256.000

66.500

14.500

9.012.000

18.500

840.000

Lasten 2022

123.000

besteding van middelen totaal € 31.863.000

2.110.000 1.253.000 1.097.000

10.548.000 5.273.000

1.222.0000 10.360.000

114

33,1% personeel 32,5% kunstaankopen, collectiebeheer en onderzoek 3,8% tentoonstellingen, educatie en publieksbegeleiding 16,5% huisvesting en onderhoud inclusief aanloopkosten renovatie 6,6% publiciteit, relatiebeheer en kantoor 4,0% inkoop winkel en horeca 3,5% rente en afschrijvingen

bezoekers per maand jan 4.000 feb mar apr mei jun jul aug sept okt nov dec

bezoekers per dag

22.000 26.000 27.000 26.000 24.000 23.000 23.000 21.000 27.000 22.000 20.000

maandag 3.000 dinsdag 34.000 woensdag 36.000 donderdag 37.000 vrijdag 44.000 zaterdag 58.000 zondag 53.000

115

Deelname aan educatieve activiteiten en onderwijsprogramma's

Inkomsten uit entree, horeca en winkel per maand versus de begroting (cumulatief)

per onderwijsniveau totaal 10.230

71,3% primair en voortgezet onderwijs 18,9% mbo 9,8% hbo/wo

gerealiseerd begroot 6.000.000 5.000.000

1.000

4.000.000 3.000.000 2.000.000

1.934

1.000.000 0 jan

7.296

feb

mar

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

Subsidieafhankelijkheid

18,9%

17,4%

19,1%

23,9% 33,1%

2,2% 5,5%

10,0%

13,0%

21,0% 21,0%

30,6% 25,0%

20,1%

12,4% 59,4% 50,1%

44,8%

43,0% 29,5%

Het museum als werkgever personeelskosten loonkosten inhuur algemeen inhuur voor tentoonstellingen en overige projecten

9.108 1.440 1.582

ziekteverzuim < 8 dagen 8 – 43 dagen > 43 dagen

totaal uitbetaald aan medewerkers

12.130

totaal5,34%

116

1,49% 0,85% 3,00%

Baten Cultuurplansubsidie Overige subsidie Omzet Bijdragen derden

2019

2020

2021

2022

9.671

9.816

9.528

9.741

9.689

4.064

3.469

6.510

4.090

4.533

1.925

369

1.167

8.267

2.932

3.658

2.860

4.051

10.948

5.379

Saldo

19.318

16.514

21.256

33.046

22.534

gemiddeld

117

Raad van Toezicht Museum Boijmans Van Beuningen wordt geëxploiteerd door de Stichting tot Beheer Museum Boijmans Van Beuningen. Deze stichting wordt tot het vertrek van Sjarel Ex op 1 oktober bestuurd door een tweehoofdige directie/bestuur, vanaf 1 oktober is Ina Klaassen directeur/bestuurder. De toezichthoudende taken worden vervuld door een Raad van Toezicht. Bestuur en toezicht verhouden zich tot elkaar conform het Raadvan-Toezicht-model, zoals dat is beschreven in de Governance Code Cultuur (2019). In de praktijk betekent dit dat de directie/ het bestuur verantwoordelijk is voor het reilen en zeilen van het museum. De Raad van Toezicht stelt de begroting en de jaarrekening vast en ziet toe op de wijze waarop de directie/ het bestuur gestalte geeft aan het realiseren van de doelstellingen van het museum. De directie/het bestuur wordt benoemd en beoordeeld door de Raad van Toezicht. De leden van de Raad van Toezicht worden, op voordracht van de Raad, gehoord het bestuur, benoemd door het college van B&W van de gemeente Rotterdam. In 2022 vergadert de Raad van Toezicht vijf keer in aanwezigheid van de directie en een aantal keer zonder de directie. De Raad van Toezicht wordt door de directie regelmatig geïnformeerd over de gang van zaken in het museum en overlegt minimaal een keer per jaar met de OR.

De Raad bespreekt met de directie de plannen die het museum ontwikkelt op inhoudelijk en financieel gebied. Op de expertise van de individuele raadsleden wordt regelmatig een beroep gedaan.

Samenstelling en profielschets De Raad van Toezicht van de Stichting tot Beheer Museum Boijmans Van Beuningen bestaat uit zeven leden inclusief de voorzitter. Bij het opstellen van een voordracht voor een nieuw lid gaat de Raad uit van een profielschets waarin de meest gewenste deskundigheden en andere kwalificaties zijn opgenomen. Deze profielschets luidt als volgt: Voor het geheel van de Raad van Toezicht wordt gestreefd naar diversiteit, onder meer op het gebied van gender, leeftijd en (inter) nationale/lokale achtergrond. Een van de leden wordt geacht expliciet het vertrouwen te genieten van de families die Museum Boijmans Van Beuningen groot hebben gemaakt. De Raad dient bij voorkeur te beschikken over deskundigheden op wetenschappelijk, artistiek, financieel, economisch, juridisch en politiek/bestuurlijk gebied. Bij voorkeur heeft een van de leden een achtergrond in (inter)nationaal museumbeleid. De Raad van Toezicht functioneert conform de Governance Code Cultuur en streeft naar een meerstemmige samenstelling, waarbij de Code Culturele Diversiteit richtinggevend is. Samenstelling 2022 De heer mr. J.B.J. Stegmann (1960), commissaris en bestuursadviseur (voorzitter) De heer mr. B. Vaandrager (1969), partner en hoofd Benelux bij Rothschild & Co (tot 31 december 2022) Mevrouw drs. C.A. Pieters (1949), freelance kunsthistoricus De heer ir. A.

Salemi (1977), partner SENS real estate b.v., lid raad van commissarissen Woonbron 119

Mevrouw drs. L.A. Goossens-Kloek RA (1971), partner bij Deloitte Accountants BV Mevrouw U. Erbslöh, MBA (1966), managing director Fondation Beyeler (Riehen/ Basel) Mevrouw mr. M. Hoogesteger (1968), advocaat en partner bij &DeJonge Advocaten (vanaf 30 augustus 2022) De Raad kent een rooster van aftreden dat enerzijds doorstroming bewerkstelligt en anderzijds de continuïteit van het toezicht garandeert. De leden van de Raad van Toezicht worden benoemd voor een periode van vier jaar en kunnen maximaal acht jaar aanblijven, ongeacht het aantal herbenoemingen. Cultural Governance Het museum onderschrijft en volgt de drie codes van de cultuursector: de Governance Code Cultuur (two-tier), de Code Diversiteit en Inclusie en de Fair Practice Code. Dat geldt ook voor de code uit de eigen branche, de Ethische Code voor Musea. Het museum heeft op 5 oktober 2021 het Charter Diversiteit ondertekend van de SER. De in 2019 herschreven Governance Code Cultuur wordt door de Raad van Toezicht als richtlijn gebruikt bij het evalueren van zijn werkzaamheden en de samenwerking tussen de directie en de toezichthouder. De in de code beschreven principes en best practices worden toegepast. De Raad van Toezicht kent drie commissies, te weten de remuneratiecommissie, de auditcommissie en de bouwcommissie.

De remuneratiecommissie voert jaarlijks een functioneringsgesprek met de directie/ bestuur en doet, indien daartoe aanleiding is, voorstellen aan de Raad voor de honorering. De auditcommissie komt jaarlijks vier maal bijeen en buigt zich over de financiële gang 120

van zaken binnen het museum. Dit betreft met name de jaarrekening, de kwartaal- en halfjaarrapportages en de wijze waarop het museum zijn administratieve organisatie inricht. De Raad van Toezicht heeft dit jaar een bouwcommissie in het leven geroepen waarin de voortgang van het renovatieproject op tactisch/strategisch niveau wordt besproken. De bouwcommissie komt in 2022 vier maal plenair bijeen. Naast twee leden van de Raad van Toezicht zitten de directeur/ bestuurder en de bouwdirecteur in de bouwcommissie. Leden van de Raad van Toezicht nemen regelmatig individueel deel aan programma’s die door het museum worden geëntameerd.

Projectie van een werk van Piranesi in het atrium in Depot Boijmans Van Beuningen, foto Lotte Stekelenburg 121

Foreword The year 2022 was one of superlatives, during which we were able to welcome many visitors from all over the world in the Depot and in South. We were expecting 188,000 visitors to the Depot, but the actual number turned out to be a huge 265,000. Thanks to non-stop exposure in the international media, the total number of people who have been able to get acquainted with this new phenomenon has meanwhile reached some three billion. No end of national and international delegations of museum professionals and government officials have expressed interest in sharing information and finding inspiration for their own collection accessibility issues. And all that despite a quiet start to the year because of a complete corona virus lockdown. A hard landing after an almost mind-blowingly successful opening shortly before. Fortunately, this lockdown was relatively brief and the doors in the Depot and in South opened again at the end of January. The Depot received many awards and the building’s image appeared in countless advertisements for companies and institutions that would like to associate themselves with the futuristic architecture and the innovative museum concept. Event room Coert and restaurant Renilde became firm favourites of visitors for events and great food.

Finally, we could once again receive our friends, circles and business clubs under our own roof for the annual highlight of the Boijmans Dinner. In 2022 Hillevliet was rebadged as Zuid. Boijmans Van Beuningen (South: Boijmans Van Beuningen, or South for short). This heralded the next development phase. Working with educational and social organizations, South is developing a programme on the cutting edge of art, education and social 122

projects. But success was not limited to Rotterdam. After exhibitions in New Zealand and South Korea, the Surrealism collection travelled to Mexico, where the exhibition Sólo lo maravilloso es bello received a very enthusiastic response from the Mexican public in the form of no fewer than over 246,000 visitors.Just after the summer the museum presented its greatest purchase since it became independent in 2006. Peinture-poème (Musique, Seine, Michel, Bataille et moi) by Joan Miró was presented to the general public in the presence of State Secretary Gunay Uslu. The acquisition made a dream the museum has had since the nineteen-seventies come true. And 2022 was also the year in which we said farewell to Sjarel Ex after his eighteen years as director. On 30 September employees, Rotterdam residents and many friends took their leave of him with a spectacular art-filled event. He was of inestimable significance as the originator of the Depot and the driving force behind a long period of healthy development of the museum. Museum Boijmans Van Beuningen’s success is the result of a joint effort: the unbridled dedication of all the employees, the infectious enthusiasm of loyal and new members of the public and the unstinting support of friends, patrons, in-house foundations, sponsors and the renters of the compartments who enrich the Depot with their presence and activities.

We thank you all most sincerely. The completion of the restructuring of the museum’s organization in December means we are ready for the major challenges of renovating the museum building and continuing to develop the museum of the future.

Ina Klaassen Director Museum Boijmans Van Beuningen 123

Facts & Figures Collection and Research

• •

• •

•

The museum loaned 152 works in the Netherlands and 212 to other countries 219 artworks were donated, 150 were purchased, 72 were received on long-term loan and 25 were transferred to the museum 30 works of art were restored and 335 were conserved Peinture-poème (Musique, Seine, Michel, Bataille et moi) by Joan Miró was acquired; the biggest purchase since the museum became independent in 2006 The travelling exhibition of the Surrealism collection attracted over 246,000 visits in Mexico.

Exhibitions

•

• • •

•

Bunkhouse by Paul McCarthy, which consists of 118 elements, was assembled for the first time since it was purchased in 2020 Unpacking Boijmans searches for untold tales about items in the collection Boijmans Next Door ended after four years and eleven exhibitions In the exhibition Highlights from the Museum’s Collection visitors can view the fronts and the backs of the paintings The long-term programme Family of Objects started, with Maya finding a partner in the collection

Bijlagen • • •

Marketing and Communication

• •

•

• •

• • •

61,447 visitors went on a guided tour of the Depot 11,065 school children and students participated in educational projects 1,207 children in Rotterdam attended lessons in their classrooms from a Boijmans culture coach Rotterdam’s platform for social and physical accessibility in museums was launched Depot app won prestigious Webby Award

Depot Boijmans Van Beuningen had its first full year and received over 265,000 visits Boijmans Hillevliet is now called Zuid. Boijmans Van Beuningen and is evolving from a listening post into a creative workshop with its own house style Boijmans Next Door ended successfully after more than 568,000 visits to eleven exhibitions in eight neighbouring museums The outreach on social media grew to over 290,000 followers The Depot received prizes for the architecture and for the Depot app

A Aanwinsten en uitgaande bruiklenen

126

B Bibliotheek

150

C Presentaties

152

D Educatieve activiteiten en evenementen

156

E Publicaties

160

F Externe activiteiten en neven­functies afdelings­hoofden en wetenschap­pelijke staf

162

G Personeel en organisatie

168

Operational Management

• •

Education and Visitor Information

• •

29 companies are associated with the museum as Boijmans Corporate Members 896 private individuals are members of the Zodiac Circle 30 grant providers and foundations contributed to projects and purchases

• •

•

On 30 September we said farewell to Sjarel Ex, our director for the last 18 years In the first year of the Depot’s operation the museum achieved a turnover of 8.3 million euros, 2.5 million euros higher than expected, with an overall positive result of 342,000 euros. The first and second phases of the cyber security policy plan were implemented and completed The results of the employee satisfaction survey, focussing on diversity and inclusion, were presented at the end of the year The organizational development programme, comprising a new organization and management model and the reassessment of job profiles and job evaluations, was completed on 1 December

Zuid. Boijmans Van Beuningen

• • • • •

Boijmans Hillevliet was rebranded Zuid. Boijmans Van Beuningen The museum, the neighbourhood and learning combine in a unique way Commissions provide opportunities for talent development Art research brings museum and city closer together Children’s mayor opens the Art Workshop

External Relations and Patronage

• • • • •

124

1,893 people are Boijmans Friends 69 young art-lovers are members of @Boijmans 147 private individuals are benefactors and are therefore members of Groups or the Van Eyck Circle 15 participants contributed jointly 17 times to the Boijmans Core Fund 18 companies are members of the Boijmans Business Club 125

Aanwinsten en uitgaande bruiklenen Aankopen Carl Adler Proefdruk van de Roos van Hamburg, circa 1870 prent aankoop Peter Bierl Buch- & Kunstantiquariat, Eurasburg met steun van Stichting Fonds A.H. Martens van Sevenhoven MB 2022/149 recto/verso (PK) Pietro Anichini De heilige familie met de jonge Johannes de Doper in een landschap, 1644 prent aankoop Galerie Gerda Bassenge, Berlijn met steun Stichting Lucas van Leyden L 2022/6 (PK) Anoniem naar Jean d’Ypres Kistje met prent in het deksel geplakt, circa 1500 prent aankoop Aguttes, Neuilly-sur-Seine met steun van Stichting Lucas van Leyden L 2022/1 a-b (PK) Anoniem De drie schikgodinnen Atropos, Klotho en Lachesis, circa 1540 prent aankoop Galerie Gerda Bassenge, Berlijn met steun van Stichting Lucas van Leyden L 2022/4 (PK) Jeanne Bieruma Oosting ‘Chairs’. Dix lithographies de Jeanne Bieruma Oosting, 1931 serie van 10 prenten in lithografie in portfolio aankoop Bubb Kuyper, Haarlem MB 2022/147 a-l (PK) Cornelis Bos naar Rafaël Mozes toont de wetstafelen, 1551 prent aankoop Bubb Kuyper, Haarlem MB 2022/146 (PK)

Eugène Brands De vogelvisch verkooper, 1944 tekening aankoop veiling.catawiki.nl MB 2022/T 48 (PK) Mattheus Ignatius van Bree Een liggende vrouw in slaap, 1788-1839 tekening aankoop Den Otter Fine Art met steun van Fonds Coen Schimmelpenninck van der Oije. Bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen MB 2022/T 51 (PK) Yi-Fei Chen Tear Gun, 2016 pistool aankoop kunstenaar met steun van @Boijmans V 3425 a-c (KN&V) Barry Flanagan Liggend naakt, naar links gericht, circa 1997 prent aankoop Jeny Bremer met steun van Mondriaan Fonds MB 2022/19 (PK) Barry Flanagan Staand naakt met boom, circa 1997 prent aankoop Jeny Bremer met steun van Mondriaan Fonds MB 2022/20 (PK) Barry Flanagan Staand naakt, naar rechts gericht, in interieur, circa 1997 prent aankoop Jeny Bremer met steun van Mondriaan Fonds MB 2022/21 (PK) Pedro Friedeberg Aterbil / Ogolatac [sic = Catalogo / Libreta], 2022 kunstenaarsboek aankoop kunstenaar met steun van Stichting Lucas van Leyden L 2022/2 1-152 (PK)

Bert Frings Bad, 2020 schilderij aankoop Hans Walgenbach met steun van Mondriaan Fonds 4286 (MK) Bert Frings As I am you will be, 2020 schilderij aankoop Hans Walgenbach met steun van Mondriaan Fonds 4287 (MK) Bert Frings Fanta Frozen, 2020 schilderij aankoop Hans Walgenbach met steun van Mondriaan Fonds 4288 (MK) Bert Frings Mickel II, 2021 schilderij aankoop Hans Walgenbach met steun van Mondriaan Fonds 4289 (MK) Marcha van den Hurk i.s.m. bezoekers van de Pauluskerk Flying Condor Crossing Borders, 2018 schilderij aankoop Jeroen Bosch met steun van Mondriaan Fonds 4306 (MK) Peter Vilhelm Ilsted Naaiend meisje in de schaduw van een Italiaanse villa, circa 1928 prent aankoop Galerie Gerda Bassenge, Berlijn met steun van Stichting Lucas van Leyden L 2022/7 (PK) On Kawara I Got Up, 1978 68 ansichtkaarten aankoop particuliere collectie met steun van Stichting Fonds Willem van Rede. In permanent bruikleen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed MB 2022/22 t/m 89 (PK) 127

Suchan Kinoshita Da Capo, 2022 installatie aankoop Hidde van Seggelen Gallery met steun van Mondriaan Fonds BEK 2059 (MK) Willem van Konijnenburg Natura Integra, circa 1910-1912 schilderij aankoop Marius Sterrenburg Kunsthandel met steun van VriendenLoterij 4290 (MK) Christen Købke De oude zeeman, 1836 prent aankoop Galerie Gerda Bassenge, Berlijn met steun van Stichting Lucas van Leyden L 2022/5 (PK) Herman Kruyder Doorvallend Licht, circa 1917-1918 schilderij aankoop uit de nalatenschap van Jan Thijs Visser met steun van VriendenLoterij 4291 (MK) Louis Theodorus Lehmann De vis, 1950-1960 schilderij aankoop HOK Gallery met steun van VriendenLoterij 4292 (MK) Frans Menton naar Frans Floris (I) De vier elementen, 1568 serie van 4 prenten aankoop Galerie Gerda Bassenge, Berlijn met steun van Stichting Lucas van Leyden L 2022/3 a-d (PK) Joan Miró Peinture-poème (Musique, Seine, Michel, Bataille et moi), 1927 schilderij aankoop Volkart Stiftung met steun van Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar Nationaal Fonds Kunstbezit, haar Dura Kunstfonds, haar Innorosa Fonds, haar Themafonds Moderne Kunst en de jaarlijkse bijdrage van het Prins Bernhard Cultuurfonds), 128

Museaal Aankoopfonds, Mondriaan Fonds, Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, VriendenLoterij, Stichting Bevordering van Volkskracht, G.Ph. Verhagen Stichting, Kring van Eyck, Boijmans Business Club en Boijmans Corporate Members, Stichting Elise Mathilde Fonds, Erasmusstichting en diverse particulieren 4295 (MK) Emiel van Moerkerken La plus belle naiade 1947, 1947 collage aankoop HOK Gallery met steun van VriendenLoterij MB 2022/T 6 (PK) Emiel van Moerkerken Tragiek en triomf, 1952 collage aankoop HOK Gallery met steun van VriendenLoterij MB 2022/T 7 (PK) Emiel van Moerkerken Een wandeling door Parijs te Sappemeer, 1953 collage aankoop HOK Gallery met steun van VriendenLoterij MB 2022/T 8 (PK) Louise Charlotte de Neufville Ritter Zelfportret als personificatie van Pictura, circa 1800 tekening aankoop Antiquariaat Arine van der Steur met steun van Fonds Coen Schimmelpenninck van der Oije. Bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen MB 2022/T 52 (PK) Mai van Oers At the Back of Beyond, Birth, 2014 tekening aankoop kunstenaar met steun van Mondriaan Fonds MB 2022/T 49 (PK) Gertrude Pape Maisie to Lewis, circa 1941-1943 tekeningenboek met collages met ingeplakte decalcomanie en korte teksten aankoop HOK Gallery met steun

van VriendenLoterij MB 2022/T 2 a-n (PK) Roland Penrose Mazout, 1927 schilderij aankoop The Mayor Gallery met steun van VriendenLoterij 4296 (MK) Ph. Frey & Co. Roos van Keulen, circa 1870 prent aankoop Antiquariat Norbert Haas, Bedburg-Hau met steun van Stichting Fonds A.H. Martens van Sevenhoven MB 2022/148 recto/verso (PK) Jan Roeland Compositie met bloem en tak, 2012 schilderij aankoop Slewe Gallery met steun van Mondriaan Fonds 4297 (MK) Sarkis 2015.04. La maille et la robe Tsumori Chisato portées avec les 2 tubes en cuivre, 2015 installatie aankoop Galerie Nathalie Obadia, Parijs met steun van Vriendenloterij, Mondriaan Fonds BEK 2061 a-c (MK) Sarkis Le Forgeron en masque de Sarkis en vert dans le róle KRIEGSSCHATZ, 1990 installatie aankoop Galerie Nathalie Obadia, Parijs met steun van Vriendenloterij, Mondriaan Fonds BEK 2062 a-d (MK) Sarkis Accordéon avec parfum Guerlain Vol de Nuit, 2008 installatie aankoop Galerie Nathalie Obadia, Parijs met steun van Vriendenloterij, Mondriaan Fonds BEK 2063 a-c (MK) Sarkis V84 – Vitrine gebrandschilderd raam aankoop Galerie Nathalie Obadia,

Parijs met steun van Vriendenloterij, Mondriaan Fonds 4301 (MK) Philippe de Soye naar Michelangelo De heilige familie met de slapende Jezus en de jonge Johannes de Doper, 1566 prent aankoop Galerie Gerda Bassenge, Berlijn met steun van Stichting Lucas van Leyden L 2022/8 (PK) Abraham van Strij (I) De aangeschoten roker (Een Trompe L’oeil), 1808 tekening aankoop Onno van Seggelen Fine Arts met steun van Fonds Coen Schimmelpenninck van der Oije. Bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen MB 2022/T 58 (PK) Celina Teague Nature Interrupted, 2021-2022 schilderij aankoop ARTECO Gallery met steun van Mondriaan Fonds 4298 (MK)

Schenkingen Per Abramsen Barcarolle 01, 1967 sculptuur schenking Berry Koedam BEK 2065 (MK) Per Abramsen Naissance, 1976 sculptuur schenking Berry Koedam BEK 2066 (MK) Per Abramsen Couple, 1979 sculptuur schenking Berry Koedam BEK 2067 (MK) Per Abramsen Cutting shadow, 1995 sculptuur schenking Berry Koedam BEK 2068 (MK) Per Abramsen Alignement B, 1986 sculptuur schenking Berry Koedam BEK 2069 (MK) Per Abramsen Alignement A, 1986 sculptuur schenking Berry Koedam BEK 2072 (MK) Per Abramsen Alignement C, 1986 sculptuur schenking Berry Koedam BEK 2073 (MK) Per Abramsen Separated Shadow op vloer en muur, 1995-1997 serie van 5 tekeningen schenking Berry Koedam MB 2022/T 60 a-e (PK) Hans Munck Andersen kom, 2005 schenking Mevr. D.U. KuykenSchneider A 9044 (KN&V) Erik Andriesse Zonder titel, 1985

prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/91 (PK) Erik Andriesse Zonder titel, 1989 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/144 (PK) Maarten Baas en Walter Van Beirendonck voor Lensvelt B.V. Characters, 2021 stoel schenking Lensvelt B.V. V 3414 a-b (KN&V) Maarten Baas en Walter Van Beirendonck voor Lensvelt B.V. Characters, 2021 stoel schenking Lensvelt B.V. V 3415 a-b (KN&V) Jean Benoît Zonder titel, voor 2010 prent schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/7 (PK) Jean Benoît Zonder titel, voor 2010 prent schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/12 (PK) Wil van Blokland plastiek, 1992 schenking via Vereniging Rembrandt uit de collectie L. van den Berg A 9047 (KN&V) Guy Bodson Dans un bloc de charbon, 1961 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 10 (PK) Guy Bodson Oiseaux a repetition, 1961 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 38 (PK) 129

Guy Bodson La jungle avance, 1961 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 39 (PK)

René Daniëls Het schoolbestuur is het oneens met de EEG bepalingen, 1984 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/95 (PK)

Guy Bodson Les épées des ruines, 1961 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 40 (PK)

Adrian Dax Zonder titel, 1963 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 35 (PK)

Marinus Boezem Etude gothique, 1980 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/145 (PK)

Rineke Dijkstra Juli, Castricum aan Zee, NL (15 juli, 1995), 1995 foto schenking Collectie Koninklijke KPN 4320 (MK)

Wim Borst Object nr. 666, 2010 plastiek schenking via Vereniging Rembrandt uit de collectie L. van den Berg A 9048 (KN&V)

Marlene Dumas Exotische dood, 1984 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/96 (PK)

Eugène Brands Zonder titel, datering onbekend schilderij schenking uit de nalatenschap van Her de Vries 4300 (MK) Aube Breton Zonder titel, 1992 collage schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 37 (PK) Max Bucaille Zonder titel, 1935-1996 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 43 (PK) Max Bucaille Zonder titel, 1956 collage schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 44 (PK)

130

Marlene Dumas Het hart van een zeemeermin, 1984 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/97 (PK) Moritz Ebinger Wat als de graaf een giraf was?, 2022 sculptuur schenking Moritz Ebinger ter ere van Sjarel Ex BEK 2064 (MK) Ger van Elk Oranje, blanje, bleu [sic], 1985 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/98 (PK) Ger van Elk Slash and push, 1995 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/99 (PK) Ger van Elk Paal 120, Durgerdam (A), 1991 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/100 (PK)

Ger van Elk Counterkalf [sic], 1991 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/101 (PK) Ger van Elk Western Style Masters, 1991 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/102 (PK) Ger van Elk Tree Pets (Baby), 1981 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/103 (PK) Ger van Elk Tree Pets (Poes), 1981 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/104 (PK) Ger van Elk Pale London Blue, 1991 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/105 (PK) Pieter Engels Beautiful Backside of a Modern Art Piece, 1986 wandobject schenking Engels Products Organization 4314 (MK) Pieter Engels An Incidental Portrait of a Spectator, Without a Spectator There Is No Work of Art, Incomplete Work of Art, 1972 foto schenking Engels Products Organization 4315 (MK) Pieter Engels Engels Strokes a Favourite Painting (of His Cat?), 1974 foto schenking Engels Products Organization 4316 (MK) Pieter Engels Pieter Engels Final Work, 2018 wandobject

schenking Engels Products Organization 4317 (MK) Pieter Engels Movements, 1963 serie van 6 tekeningen schenking Engels Products Organization MB 2022/T 59 a-f (PK) Jeroen van Erp RET busstoeltje, datering onbekend stoel schenking Jeroen van Erp V 3424 (KN&V) Barry Flanagan Liggend naakt, naar links gericht, in interieur, circa 1997 prent schenking Jeny Bremer MB 2022/16 (PK) Barry Flanagan Portret aan tafel, naar links gericht, circa 1996-1997 prent schenking Jeny Bremer MB 2022/17 (PK) Barry Flanagan Zittend naakt, hoofd, en twee bloemen, 1997 prent schenking Jeny Bremer MB 2022/18 (PK) Barry Flanagan Zittend naakt op bed, circa 1997 tekening schenking Jeny Bremer MB 2022/T 46 (PK) Barry Flanagan Liggend naakt op bed, 1995 tekening schenking Jeny Bremer MB 2022/T 47 (PK) Frank Van den Broeck Zonder titel, 1990 tekening schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/T 54 (PK) Frank Van den Broeck Zonder titel, 1991 tekening

schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/T 55 (PK) Frank Van den Broeck Entre deux mers, 1985 tekening schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/T 56 (PK) Bert Frings Jurassic Park, 2021 schilderij schenking kunstenaar 4285 (MK) Daan van Golden Brigit Bardot in Japan, 1992 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/106 (PK) Sebastian Gögel Existenz, 2010 schilderij schenking Thom en Iman Schaar-Mahpoori 4293 (MK) Johann Gütlich The clown, 1950-1959 schilderij schenking de heer Gütlich 4303 (MK) Johann Gütlich Meditative man, 1952 schilderij schenking de heer Gütlich 4304 (MK)

Fons Haagmans Zonder titel, 1991 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/109 (PK) Fons Haagmans Zonder titel, 1990 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/110 (PK) Ineke Hans, geproduceerd door Circuform REX, 2021 stoel schenking Circuform V 3416 (KN&V) Ineke Hans, geproduceerd door Circuform REX, 2021 stoel schenking Circuform V 3417 (KN&V) Ineke Hans, geproduceerd door Circuform REX, 2021 stoel schenking Circuform V 3418 (KN&V) Pieter Holstein Spoor van daden, 1983 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/111 (PK)

Johann Gütlich Landscape, circa 1965-1975 schilderij schenking de heer Gütlich 4305 (MK)

Kayoko Hoshino plastiek, 2009 schenking via Vereniging Rembrandt uit de collectie L. van den Berg A 9049 (KN&V)

Fons Haagmans Raaf en cijfers, 1989 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/107 (PK)

Henri Jacobs Palais à cinq salles, 1990 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/112 (PK)

Fons Haagmans Zonder titel, 1990 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/108 (PK)

Henri Jacobs Palais à cinq salles, 1990 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/113 (PK)

131

Suchan Kinoshita Grensposten, 2022 (1993) serie van 105 foto’s schenking Suchan Kinoshita en Hidde van Seggelen 4307 1-105 (MK) Per Kirkeby Zonder titel, 1990 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/114 (PK) Barend Cornelis Koekkoek Houthakkers bij een grote omgewaaide boom in een bos, 1838 tekening schenking Dr. Albert J. Elen MB 2022/T 1 (PK) Rem Koolhaas Zwembad, 1981 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/115 (PK) Rem Koolhaas Parc de la Villette (OMA), circa 1990 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/116 (PK) Robert Lagarde Zonder titel, 1965 prent schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/1 (PK) Robert Lagarde Zonder titel, 1965 prent schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/2 (PK) Robert Lagarde Zonder titel, circa 1950-1980 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 30 (PK) Wifredo Lam Zonder titel / Zonder titel, voor 1982 prent schenking uit de nalatenschap van 132

Her de Vries MB 2022/5 recto/verso (PK) AnneMarie Laureys plastiek, 2010 schenking via Vereniging Rembrandt uit de collectie L. van den Berg A 9050 (KN&V) LC Smith & Corona Typewriters typemachine, 1921 schenking Hr. J.J. Thieme, Hr. F.M. Thieme, Mw. A. van Leeuwen-Thieme en Hr. K.C Thieme V 3413 a-d (KN&V) Louis Theodorus Lehmann Brassica Pitrecorum, 1940-2012 tekening schenking mevrouw Alida Beekhuis MB 2022/T 3 (PK) Louis Theodorus Lehmann Zonder titel, 1940-2012 tekening schenking mevrouw Alida Beekhuis MB 2022/T 4 (PK)

prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/117 (PK) Lucassen Boy and Cat, 1971 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/118 (PK) Lucassen Nicht weinen, lieve Bird, 1979 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/119 (PK) Lucassen Compositie, 1979 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/120 (PK) Lucassen Zonder titel, 1991 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/121 (PK)

Louis Theodorus Lehmann Zonder titel, 1940-2012 tekening schenking mevrouw Alida Beekhuis MB 2022/T 5 (PK)

Evert Maaskamp Rozen met silhouetportretten van de Nederlandse koninklijke familie, circa 1816 prent schenking Drs. C.O.A. baron Schimmelpenninck van der Oije MB 2022/92 (PK)

Willem van Leusden Chantage, 1934 schilderij schenking uit de nalatenschap van Her de Vries 4294 (MK)

Alessandro Mendini A Punta, 1990-1999 luchtbevochtiger schenking de heer en mevrouw Hoekzema-van Kasteel V 3423 (KN&V)

Willem van Leusden Je brule tous les jours sans eteindre, 1961 prent schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/15 (PK)

J.H. Moesman Zonder titel, 1961 prent schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/4 (PK)

Joep van Lieshout Trashcan, 1997 sculptuur schenking Collectie Koninklijke KPN BEK 2070 (MK)

J.H. Moesman Handen, 1929 prent schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/6 (PK)

Lucassen Idol, 1988

J.H. Moesman Stilleven met fles op tafel, circa

1928 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 41 (PK) Willem Oorebeek Zonder titel, datering onbekend prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/122 (PK) Mimi Parent Zonder titel, datering onbekend schilderij schenking uit de nalatenschap van Her de Vries 4299 (MK) Mimi Parent Zonder titel, voor 2005 prent schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/13 (PK) Pipilotti Rist Cinquante Fifty (Installation for a Parking Lot), 2000 multi-channel video-installatie schenking Han Nefkens H+F Collection 263.1-2 Mohammed Sami Still Alive, 2022 schilderij schenking Bruno Varon 4302 (MK) Marien Schouten Zonder titel, 1989 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/123 (PK) Marien Schouten Zonder titel, 1984 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/124 (PK) Cruzeiro Seixas Sem titulo, 1950-2020 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 36 (PK)

Cruzeiro Seixas Sem titulo, circa 1920 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 42 (PK) Sir Clive Marles Sinclair in samenspraak met Alex Kalogroulis en ontwerpbureau Daka A-bike, 2004-2006 vouwfiets schenking particuliere collectie V 3426 a-b (KN&V) Valerie Snobeck Part of the glass itself, 2013 installatie schenking Fam. B.P. de Haan BEK 2060 a-d (MK)

Jean Terrossian Le combat se fera voluptueux dans l’ombre, 1962 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 45 (PK) Toyen Ex Libris, voor 1980 prent schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/3 (PK) Toyen Zonder titel, voor 1980 prent schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/8 (PK)

Amy van Son Wachters, 1991 plastiek schenking via Vereniging Rembrandt uit de collectie L. van den Berg A 9051 (KN&V)

Toyen Zonder titel, 1944 prent schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/9 (PK)

Ettore Sottsass voor Alessi S.p.A. Roomstel ES10, 1998 servies schenking de heer en mevrouw Hoekzema-van Kasteel V 3422 a-e (KN&V)

Toyen Zonder titel, circa 1930-1980 prent schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/10 (PK)

Berend Strik Zonder titel, 1992 borduurwerk schenking Collectie Koninklijke KPN 4319 (MK)

Toyen Zonder titel, datering onbekend prent schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/11 (PK)

Berend Strik Zonder titel, 1989 installatie schenking kunstenaar ter ere van Sjarel Ex BEK 2058 (MK) Studio Klarenbeek & Dros drie kelkglazen, 2020-2021 schenking kunstenaar V 3419 a-c (KN&V) Studio Klarenbeek & Dros vijf kop en schotels, 2020-2021 schenking kunstenaar V 3420 a-e (KN&V)

Toyen Zonder titel, voor 1980 prent schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/14 (PK) Emo Verkerk Albatros II, 1989 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/125 (PK) Emo Verkerk Zuurspuiter, 1987 prent 133

schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/126 (PK) Emo Verkerk Zonder titel, 1995 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/127 (PK) Emo Verkerk Portret van Jimi Hendrix, 1984 collage schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/T 57 (PK) Carel Visser Babo, 1986 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/128 (PK) Carel Visser Zonder titel, 1988 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/129 (PK) Carel Visser Zonder titel, 1988 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/130 (PK) Carel Visser Zonder titel, 1989 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/131 (PK) Carel Visser Zonder titel, 1988 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/132 (PK) Carel Visser Tafellamp, 1989 sculptuur schenking Collectie Koninklijke KPN BEK 2071 (MK) Her de Vries America, 1957 suite van 9 collages schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 9 a-i (PK)

134

Her de Vries English Rose. The Flower of modern Foundations, 1950 collage schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 11 (PK) Her de Vries Si tu veux, je me devoile, 1958 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 12 (PK) Her de Vries Mon Univers / Zonder titel, 1960 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 13 recto/verso (PK) Her de Vries Zonder titel, 1955 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 14 (PK) Her de Vries Zonder titel, 1955 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 15 (PK) Her de Vries Zonder titel, 1959 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 16 (PK) Her de Vries Zonder titel, 1955 serie van 4 tekeningen schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 17 a-d (PK) Her de Vries Negatief naakt, circa 1950 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 18 (PK)

Her de Vries Not allowed, 1956 collage schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 19 (PK) Her de Vries Dubbelportret, 1950 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 20 (PK) Her de Vries The Desert, 1949 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 21 (PK) Her de Vries Jeune fille, 1949 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 22 (PK) Her de Vries Tête de femme, 1949 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 23 (PK) Her de Vries Portrait, 1956 collage schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 24 (PK) Her de Vries Zonder titel, 1950-2021 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 25 (PK) Her de Vries La femme chaisse, 1961 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 26 (PK) Her de Vries Zonder titel, 1958 tekening

schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 27 (PK) Her de Vries ‘il n’y a plus de timbres!’, 1958 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 28 (PK) Her de Vries Zonder titel, 1960 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 29 (PK) Her de Vries Thoughts of a.d.a.b, 1954 tekening schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 31 (PK) Her de Vries Photomontage no. 2, 1956 collage schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 32 (PK) Her de Vries Backward Glance, 1956 collage schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 33 (PK) Her de Vries Photo montage, 1956 collage schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 34 (PK) Her de Vries Black Lines, 1955 tekeningenboek met 23 tekeningen schenking uit de nalatenschap van Her de Vries MB 2022/T 50 a-z (PK) Co Westerik Bloem ornament, 1987 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/133 (PK)

Co Westerik Avondscene, 1981 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/134 (PK) Co Westerik Geboorte 2, 1979 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/135 (PK)

schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/143 (PK) Co Westerik Muffit, 1990 tekening schenking Jan Christiaan Braun ter ere van Sjarel Ex MB 2022/T 53 (PK)

Co Westerik Losgelaten bloemblad met lipstick, 1980 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/136 (PK) Co Westerik Verschijning over het land, 1980 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/137 (PK) Co Westerik Twee mannen (Zelfportret), 1981 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/138 (PK) Co Westerik Verschijning over het land, 1980 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/139 (PK) Co Westerik Man in bijzondere pose, 1989 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/140 (PK) Co Westerik Geboorte I, 1979 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/141 (PK) Co Westerik Mensen en objecten, 1974 prent schenking Collectie Koninklijke KPN MB 2022/142 (PK) Co Westerik Losgelaten bloemblad met lipstick, 1980 prent 135

Overdrachten

Langdurige bruiklenen

Gisèle Stilleven met kan, datering onbekend schilderij overdracht Stedelijke Musea Zutphen 4318 (MK)

Boris van Berkum in samenwerking met Marian Markelo Kabra Blauw, 2022-2023 twee dekselvazen bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen (aankoop met gelden uit de nalatenschap van Koster & Quist) A 9045 a-b (KN&V) en A 9046 a-b (KN&V)

Antoine Goyers Humanité & Barbarie. Album populaire, 1867 album met twaalf prenten overdracht Bibliotheek Rotterdam MB 2022/93 a-m (PK) Elias Stark Twaalf etsen van E. Stark, 1886 album met twaalf etsen overdracht Bibliotheek Rotterdam MB 2022/94 a-m (PK)

Jacob Bruggink te Veele bij Vlagtwedde Groningen, voor 1855 tekening bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, schenking Drs. C.O.A. baron Schimmelpenninck van der Oije (voormalige collectie Ploos van Amstel Knoef) PAK 5021 (PK) Jan Hendrik Carp Stadsgezicht binnenzijde van een poort met huizen aan weerszijden [fantasie?], 1819 tekening bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, schenking Drs. C.O.A. baron Schimmelpenninck van der Oije (voormalige collectie Ploos van Amstel Knoef) PAK 5042 (PK) Hendrik Gerrit ten Cate Ligtenbeek, voor 1856 tekening bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, schenking Drs. C.O.A. baron Schimmelpenninck van der Oije (voormalige collectie Ploos van Amstel Knoef) PAK 5049 (PK) Hendrik Gerrit ten Cate Ligtenbeek, voor 1856 tekening bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, schenking Drs. C.O.A. baron Schimmelpenninck van der Oije (voormalige collectie Ploos van Amstel Knoef) PAK 5050 (PK)

136

Johannes Franciscus Christ Gezicht bij Bentheim, voor 1845 tekening bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, schenking Drs. C.O.A. baron Schimmelpenninck van der Oije (voormalige collectie Ploos van Amstel Knoef) PAK 5037 (PK) Pieter Caspar Christ Boerderij met verder weg een kerk, circa 1834 tekening bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, schenking Drs. C.O.A. baron Schimmelpenninck van der Oije (voormalige collectie Ploos van Amstel Knoef) PAK 5038 (PK) Pieter Caspar Christ Te Ubbergen bij Nijmegen, voor 1888 tekening bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, schenking Drs. C.O.A. baron Schimmelpenninck van der Oije (voormalige collectie Ploos van Amstel Knoef) PAK 5039 (PK) Adolf le Comte Schie Rotterdam, voor 1921 tekening bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, schenking Drs. C.O.A. baron Schimmelpenninck van der Oije (voormalige collectie Ploos van Amstel Knoef) PAK 5056 (PK) Adolf le Comte Zaandam, voor 1921 tekening bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, schenking Drs. C.O.A. baron Schimmelpenninck van der Oije (voormalige collectie Ploos van Amstel Knoef) PAK 5057 (PK) Dirck Dalens (I) Bij Maarsen, voor 1676

tekening bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, schenking Drs. C.O.A. baron Schimmelpenninck van der Oije (voormalige collectie Ploos van Amstel Knoef) PAK 5034 (PK) Egbert van Drielst te Heemze, voor 1818 tekening bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, schenking Drs. C.O.A. baron Schimmelpenninck van der Oije (voormalige collectie Ploos van Amstel Knoef) PAK 5053 (PK) Engelbert Michaël Engelberts Kleev van de Diergaarde gezien, 1827 tekening bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, schenking Drs. C.O.A. baron Schimmelpenninck van der Oije (voormalige collectie Ploos van Amstel Knoef) PAK 5027 (PK) Matthias Jansz. van Geuns Kermis Dal te Cleve, 1823 tekening bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, schenking Drs. C.O.A. baron Schimmelpenninck van der Oije (voormalige collectie Ploos van Amstel Knoef) PAK 5055 (PK) Gerrit Hendrik Göbell Gesigt bij Rande, 1826 tekening bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, schenking Drs. C.O.A. baron Schimmelpenninck van der Oije (voormalige collectie Ploos van Amstel Knoef) PAK 5022 (PK) Johan Conrad Greive Rotterdam, voor 1891 tekening bruikleen Stichting Museum Boijmans Van Beuningen,