[23bb004239] Bijlage 2 behorende bij 23bb004237 over Uitvoeringsagenda Biodiversiteit 2023 - 2027

opgaven van de stad. Denk aan de inpassing van biodiversiteit in het strategisch 10. Rotterdamse Standaard Projectmatig Werken

32

Juni 2023

Figuur 5. Samenhang Biodiversiteitskader en Toolbox Natuurinclusief Rotterdam

Uitvoeringsagenda 2023-2027

33

4.2.2 Soortenmanagementplan Er is behoefte aan het beter koesteren van wat er is aan stads- en buurtnatuur

WTd-

-ř k

in de stad. De bebouwde omgeving maakt daar onderdeel van uit en een soortenmanagementplan opstellen helpt om efficiënter aan de Wet

ÌM

Natuurbescherming te voldoen en vertraging in de bouw en in de Rotterdamse Isolatie Aanpak te verminderen. Het soortenmanagementplan is een ontheffing op

ļ'T

gebiedsniveau voor de Wet natuurbescherming waarmee diverse ontwikkelingen, zoals nieuwbouw en isoleren van woningen sneller uitgevoerd kunnen worden. Tegelijkertijd zorgt het soortenmanagementplan ervoor dat bij alle ontwikkelingen

Éfsá

standaard rekening gehouden wordt met diverse beschermde soorten (ten minste huismus, gierzwaluw en gewone dwergvleermuis), zodat deze altijd een plek

-rïï' *

Wtï t .ki .

behouden in de stad om te kunnen leven.

--SĨÛ

Dat doen we samen met collega's van andere opgaven (woningbouw, energietransitie, aanpak particuliere woningverbetering, bouw en woningtoezicht etc.) en met provincie Zuid-Holland en Omgevingsdienst Haaglanden. 4.2.3 Groenbestek

71 ,

40% van het groen in de stad is gemeentelijk bezit en wordt beheerd door

-V

de gemeente. Goed beheer is essentieel en bepalend voor biodiversiteit. Het vergroten, behouden van biodiversiteit is een kwestie van een lange adem. Bij de nieuwe aanleg van buitenruimte wordt biodiversiteit ingepast en meegenomen

r iw

in de beheeraanpak. Voor de plekken waar niet direct sprake is van nieuwe aanleg wordt binnen de lopende aanbesteding gekeken naar de mogelijkheden. In 2026 wordt het nieuwe Groenbestek aanbesteed. Ook dat is het moment om biodiversiteit als vertrekpunt mee te nemen en een uitgelezen kans om aandacht

" Opleidingen Biodiversiteit uitbreiden voor collega's gemeente Rotterdam.

te hebben voor ecologisch beheer en koesteren van biodiversiteit.

" Mogelijkheden van Omgevingsprogramma verkennen en verkennen welke

4.3 Mijlpalen verankeren

" Interne roadshow transitieopgaven: alle collega's informeren, enthousiasmeren

" Biodiversiteit als eis in aanbestedingen meenemen " Toolbox Natuurinclusief Rotterdam (NiR) ontsluiten en uitrollen. " Toolbox aanvullen met overige biotopen: 4 biotopen per jaar. " Een stadsbreed Soortenmanagementplan (SMP).

34

Juni 2023

regels in het omgevingsplan kunnen worden opgenomen.

-

' -r .ai-..**.'?;

Ä/ŴŞįį

V r'ŝÿ»

en kennis overdragen over transitie-opgaven in de stad (Weerwoord, Circulair, Biodiversiteit etc.). Samen het verhaal vertellen, deze transitieopgave gaat integraal standaard onderdeel worden van werkwijze, processen en budgetten

^ jīi.

binnen de gemeente. " Vormgeven en uitrollen 'Citizen Science'.

Uitvoeringsagenda 2023-2027

35

Interview Eva Bes van De Kas

üZiğř-l

HSPÏŴíŴ lìîî

ìi -7-

In een vorig leven was Eva diëtist in de thuiszorg.

Circulair

Op de agenda

'Maar ik ben mijn hart gaan volgen en zo in het

'We zijn nu nog bezig met het aanleggen van de tuin',

'We willen biodiversiteit nog veel meer op de

groen terechtgekomen. Voor mij heeft groen een

vertelt Eva. 'Dat doen we zoveel mogelijk circulair.

agenda zetten', betoogt Eva. 'Er wordt wel veel

relatie met gezondheid. Als mensen buiten zijn en

Dat betekent dat we zo min mogelijk materialen aan-

over gesproken, maar vooral actie is nodig. Dat

verbinding maken met hun omgeving, dan kan dat

en afvoeren en liefst spullen gebruiken die al op de

is de boodschap die we verspreiden onder onze

een levensbron zijn. En veel buiten zijn, dat had ik

tuin zijn. Plantenafval voor het maken van compost,

bezoekers, maar ook in het netwerk van organisaties

nodig.' Zo'n vijf jaar geleden vonden Eva Bes en Marja

stenen van de oude bestrating voor het maken van

die bezig zijn met het vergroenen van de stad. Ik

Versteeg elkaar in hun liefde voor de natuur én voor

muurtjes. Alleen de biologische grond hebben we

zou bijvoorbeeld erg blij zijn als de gemeente

mensen. Bovendien liepen ze tegen een bijzondere

laten aanvoeren. We doen dit allemaal met hulp van

alleen inheemse planten zou gebruiken die zonder

buitenkans aan. Het hoveniersbedrijf dat verscholen

zo'n 30 vrijwilligers. Ik noem hen groene zielen. Ze

gif zijn gekweekt. En dat zij partijen waar ze voor

zat op een binnenterrein aan de Van Beuningenstraat

doen hier allerlei soorten werkzaamheden. Tuinieren

groenonderhoud mee samenwerkt, zou verplichten

bood het duo een kans om het terrein en de kas te

natuurlijk, maar ook andere praktische zaken zoals

dat ook te doen.'

gebruiken voor hun stadskwekerij en deze later over

de administratie. Met z'n allen zijn we De Kas. Dat

te nemen. Vanuit dit complex zetten Eva en Marja zich

delen we met elkaar. En ons zaad wordt overal

Naast het planten van inheemse en gifvrije planten

in voor het vergroten van biodiversiteit in de stad en

verspreid. Letterlijk én figuurlijk. Want niet alleen zien

gaat biodiversiteit ook over beheer. Eva: 'Haal je

de verbinding tussen mensen en organisaties.

we inmiddels overal onze plantjes in geveltuintjes en

meteen de maaimachine erover als plantjes zijn

perken groeien, ook onze ideeën over biodiversiteit

uitgebloeid? Maar holle stengels van uitgebloeide

en duurzaam beheer verspreiden zich over de stad.'

planten bieden 's winters onderdak aan rupsjes en

Voor het verbeteren van biodiversiteit moet je de natuur meer zijn gang laten gaan' 'Gebruik in tuinen, perken en plantsoenen alleen planten die hier van nature groeien. En zorg ervoor dat die planten zonder gif zijn gekweekt. Als het gaat om biodiversiteit is dat een onderwerp waarover we graag het gesprek aangaan', zegt tuinvrouw Eva Bes: 'Met Stadskwekerij De Kas en ons netwerk van groene enthousiastelingen willen we de stadsnatuur versterken.

36

Juni 2023

"Kijk gewoon wat je zelf SSŠlľc' ï' ^ .

Educatie 'Je moet uitleggen waarom je dit soort dingen doet', vindt Eva. 'Daarom is educatie ook zo belangrijk.

V'X)(0

Mensen meenemen in het verhaal en hen verleiden om zelf ook actie te ondernemen. Ik raad iedereen aan: begin klein. Kijk gewoon wat je zelf in je tuin of op je eigen balkonnetje kunt doen. Daarnaast

ů

fungeren we als kruisbestuivingsplek voor de stad. Niet alleen met onze plantjes, maar vooral met ideeën die goed zijn voor de biodiversiteit. Zo hopen we dat

kevers. Dus voor het verbeteren van de biodiversiteit

onze bubbel andere bubbels in de stad inspireert.

zou je meer de natuur haar gang moeten laten gaan.

Niet voor niets staat in de waarden voor De Kas: we

Maar ik begrijp best dat dit op de schaal van

"Veel buiten zijn,

de stad een spanningsveld oplevert: ga je voor

dat had ik nodig."

wat mensen netjes vinden? Of zorg je voor een

in je tuin of op je eigen balkonnetje kunt doen."

zijn toegankelijk, biodivers en brengen verbinding.' - - i

gezonde stadsnatuur?' sJř&'Á.'

f

ļ’ S'-‘" -

Uitvoeringsagenda 2023-2027

37

5. Financiën e*

Met de inzet op biodiversiteit wordt geïnvesteerd in het natuurlijk kapitaal van de stad. De activiteiten uit de uitvoeringsagenda worden zoveel mogelijk geïntegreerd in de ontwikkelingen en projecten. Er zijn dus geen eigenstandige projecten vanuit het Biodiversiteitsprogramma, er wordt werk met werk gemaakt. De Omgevingsvisie is het instrument waar de stresstest wordt uitgevoerd tussen de verschillende beleidsterreinen.

Wáğ*-. -

'ůmJ

ţįtäękS' įŴ'ŵ

—

Via de Groen Agenda worden de maatregelen ter bevordering van de biodiversiteit integraal meegenomen en gefinancierd in een groot deel van de 20 hectare vergroening, de uitvoering van de ecologische verbindingen, de projecten voor het Rotterdams Weerwoord en het Meetnet biodiversiteit. Ook het beheer in de nieuw aan te leggen projecten is geborgd via de Groen Agenda.

Subsidiemogelijkheden

|1 I

rjfetüOi rv; j

■.-MP:

Vanuit de biodiversiteitsopgaven sluiten we waar mogelijk aan bij lopende projecten woningbouwopgave, energietransitie, stadsprojecten en onbenutte daken. Hier zijn echter geen middelen voor. Hierbij wordt vanuit het programma ingezet op het onder de aandacht brengen van subsidiemogelijkheden op het

m :1

V-ť-ixjteff '

l. .V.

- .s*. - -

Mí

■te*?**.

-M a­ ar ŨA

vH,

Natuurinclusief bouwen voor projecten en om meer natuurinclusieve

. -r .VFn 'vVÿV

-mm

maatregelen te treffen. ã?şsí

'VA"

mm Sí' f.

Juni 2023

mr: HOT

IW3

tļrî «arak

Iï

few*

-sE

.Jatfeŝ

WM

vlak van biodiversiteit binnen de projecten. Er is dus geen apart budget voor

38

iï

-’■Ur

*

i

ţgfg&fiļj

mmi

.-‘W-

Safe

Uitvoeringsagenda 2023-2027

39

6. Bijlagen 6.1 Telos-monitor

In de Uitvoeringsagenda 2021-2022 is noodgedwongen de Telos monitor benut

Op natuur en landschap scoort Rotterdam al 9 jaar hetzelfde, namelijk 45.7. De totale score op ecologisch kapitaal is 0.6 afgenomen in vergelijking tot afgelopen jaar en is nu 38.1.

om de urgentie van biodiversiteit te onderstrepen. Het laat zien hoe het staat met het Ecologisch Kapitaal. Eén van de voorraden die Ecologisch Kapitaal bepaalt, is Natuur en Landschap. Echter is Natuur en Landschap geen perfecte benadering van 'Biodiversiteit'. De indicator 'Soortenrijkdom' (die de voorraad Ecologisch

De cijfers van de Telos-monitor zijn gebaseerd op meerdere onderdelen, waarbij Natuur en Landschap het meest representatief is voor biodiversiteit. Echter geeft de Telos-monitor niet voldoende handvatten om te weten waar op moet worden

Kapitaal voor 25^. bepaalt) is bij benadering de beste indicator. Het is echter niet duidelijk op welke wijze de score precies tot stand is gekomen en welke bronnen hiervoor gebruikt zijn.

doorgepakt en welke interventies nodig zijn.

Gemeente Rotterdam - NM 2022

I 2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Kapitaal: Economisch

49,2

49,2

49,5

51,4

52,1

53,2

54,0

55,4

55,4

Voorraad: Concurrentievermogen

51,2

50,9

51,1

52,0

52,4

53,3

53,9

54,7

54,5

Voorraad: Arbeid

43,5

43,8

44,4

44,8

46,8

50,1

52,7

53,2

53,3

Voorraad: Kennis

51,8

51,8

51,8

59,1

59,1

59,2

59,5

59,7

59,9

Voorraad: Ruimtelijke vestigingsvoorwaarden

59,8

59,8

59,8

61,0

61,8

63,0

63,9

64,0

64,0

Voorraad: Infrastructuur en bereikbaarheid

39,6

39,8

40,2

40,1

40,6

40,4

40,0

45,4

45,1

Gemeente Rotterdam - NM 2022

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Kapitaal: Ecologisch

35,2

35,3

35,8

36,8

38,0

38,0

38,7

38,7

38,1

Kapitaal: Sociaal-cultureel

39,8

39,/

40,1

41,0

41,3

41,6

41,8

42,3

41,6

Voorraad: Bodem

22,9

22,3

23,2

29,0

31,7

28,9

25,5

27,4

25,3

Voorraad: Maatschappelijke participatie

28,1

28,1

28,1

28,6

28,7

27,0

26,1

26,1

26,2

Voorraad: Water

25,0

25,0

26,0

26,0

29,5

29,9

38,7

35,9

37,8

Voorraad: Politieke participatie

39,7

39,1

37,6

40,8

40,8

41,2

41,2

39,7

38,5

Voorraad: Lucht

36,9

37,4

38,2

38,7

38,7

38,7

39,3

39,8

39,7

Voorraad: Economische participatie

22,1

21,6

21,6

22,1

22,1

22,4

22,5

22,6

22,8

Voorraad: Externe veiligheid en hinder

40,9

40,9

40,9

40,8

40,7

40,5

40,5

40,5

40,5

Voorraad: Kunst en cultuur

58,3

58,3

58,3

58,4

58,4

58,4

58,2

58,3

58,3

Voorraad: Natuur en landschap

45,7

45,7

45,7

45,7

45,7

45,7

45,7

45,7

45,7

Voorraad: Gezondheidszorg zr

44i 3

44i 5

44,5 i

43,9 i

42,9 i

46,4 i

470 t

50i 6

49,2 i

Voorraad: Energie

35,8

36,3

37,3

38,8

39,8

40,6

41,3

42,9

43,6

Voorraad: Onderwijs

44,1

45,1

45,4

48,2

48,2

48,6

49,2

53,3

49,4

Voorraad: Afval en grondstoffen

39,0

39,3

39,0

38,9

39,9

41,8

39,7

38,7

34,3

Voorraad: Veiligheid

25,5

24,6

24,9

23,9

24,4

26,9

27,9

28,0

29,7

Totaalscore

41,4

41,4

41,8

43,1

43,8

44,3

44,8

45,5

45,0

Voorraad: Woonomgeving

40,7

40,7

40,7

39,2

39,2

39,2

37,6

37,6

37,6

Voorraad: Wonen

53,1

53,0

57,6

61,5

64,9

65,2

66,7

65,3

62,9

Ranking

41,4

Het cijfer laat zien op welke plek

Voorraad: Gezonde leefstijl

42,1

42,1

42,1

43,3

43,3

40,4

41,4

41,4

Juni 2023

336^

Totaal

Sociaal cultureel

^344

^67J

de gemeente staat. In totaal zijn er 344 gemeenten in Nederland.

40

^311^

Ecologie

Economie

Uitvoeringsagenda 2023-2027

41

6.2 Woordenlijst Abiotische factaoren

Biodiversiteit Abiotische factoren zijn dus alle niet levende dingen die een rol spelen in een ecosysteem. Voorbeelden van abiotische factoren van een ecosysteem zijn lucht, licht, mineralen en water, maar ook temperatuur en neerslag.

Biotoop

De exacte definitie van wat een algemene soort is ten aanzien van de BasisKwaliteit Natuur wordt nog uitgewerkt. Er zijn voorstellen gedaan door Naturalis Biodiversity Center en een ander voorstel door SoortenNL. In beide gevallen wordt gekeken naar soorten die in een groot percentage van het land voorkomen en/of waarvan een groot aantal individuelen aanwezig is binnen het land. Ook in beide gevallen wordt gekeken naar een ijkpunt ergens in de tweede helft van de 20e eeuw om algemeenheid te bepalen. In deze periode was de data compleet genoeg en was de aftakeling van de biodiversiteit nog niet zo ver gevorderd. Dit geeft daarom een beter beeld van de potentie voor algemene biodiversiteit. Deze

broeden komen (dus totaal grosso modo ^0.000 individuen aanwezig zijn).

Leefgebied van een plant- of diersoort, omschreven als landschapstype (gezien vanuit de mens). Voorbeelden: duin, stadstuin, loofbos. Wordt vaak (onjuist) als synoniem gebruikt van habitat. Een doelsoort is een soort waarvan het behoud, het herstel of de terugkeer als een doelstelling wordt gezien in een project of beheeropgave.

Ecoprofiel

ten aanzien van ruimtelijke ontwikkelingen en beheer voor een gidssoort. Hierbij worden maatregelen benoemd voor ontwerp, beheer en

De ecoprofielen geven een beschrijving van de levensbehoeften (4V's: Voedsel, Veiligheid, Verbinding, Verblijfplaats). Ze stellen ambities ontwikkeling die verder worden uitgewerkt in Factsheets.

eerder criteria opgesteld om te bepalen of een soort algemeen is.

Algemene soorten

ecosystemen waarvan ze deel uitmaken, inclusief de interactie tussen al die soorten en systemen.

Doelsoorten

voorstellen zijn ook voorzien van een lijst met soorten die geclassificeerd kunnen worden als "algemeen". Voor sommige soortgroepen zijn al * Volgens de rode lijst zijn vogels algemeen als ze in meer dan 25^. van Nederland voorkomen of waarvan meer dan 25.000 broedparen tot

Biodiversiteit betekent alle soorten planten, dieren en micro-organismen, maar ook de genetische variatie binnen die soorten en de variatie aan

Ecosysteem

* De rode lijst van zoogdieren definieert algemene soorten als soorten die in meer dan 25^. van Nederland voorkomen of waarvan meer dan

Een ecologische eenheid die bestaat uit een complex systeem van interacties tussen levende groepen (planten, dieren, schimmels en microorganismen) en de (abiotische) omgeving waarin ze leven. Ecosysteemdiensten zijn de bijdragen van ecosystemen aan voordelen voor de mens die bijdragen aan de economie en andere activiteiten. Deze

25.000 zich voortplantende individuen in Nederland zijn.

diensten worden onderverdeeld in drie categorieën:

* Volgens de rode lijsten van dagvlinders en planten is een soort algemeen als ze in meer dan Ĵ.2,5% van Nederland voorkomt of als er meer dan

Ecosysteemdiensten zijn de bijdragen van ecosystemen aan voordelen voor de mens die bijdragen aan de economie en andere activiteiten. Deze

25.000 voortplantende individuen zijn.

diensten worden onderverdeeld in drie categorieën: * - Productiediensten, deze dragen bij aan de productie van voedsel, vezels, biobrandstoffen en drinkwater.

Meer info: https://www.naturalis.nl/system/files/inline/Rapport-BasiskwaliteitNatuur-Naturalis.pdf httpsy/www.soortennl.nl/Portals/5/SoortenNL rapport Meetsoorten%20Basiskwaliteit%20Natuur 31okt2022 1.pdf

Bestuiving | bestuivende insecten

Bestuiving gaat over de bevruchting van (landbouw)gewassen door bijen of door andere insectensoorten, zoals wilde bijen, zweefvliegen,

Bijenlandschap

voldaan wordt aan de eisen van Bed^estelplek en Breakfast^oedselplek. Zodoende moet een bijenlandschap voldoen aan de eisen van één

Ecosysteemdiensten

* - Regulerende diensten gerelateerd aan de natuurlijke zuivering, regulering dan wel het behoud van lucht, water, bodems, habitat en klimaat. Voorbeelden zijn de afvang van fijnstof en de opslag van koolstof in bodem en vegetatie. " - Culturele diensten, dragen bij aan alle activiteiten van personen in, of gerelateerd aan, natuur. Voorbeelden daarvan zijn recreatie, toerisme, natuureducatie en andere vormen van natuurbeleving.

hommels en vlinders.

(bron: CBS)

Een stelsel van bijenlandschappen is een netwerk van groengebieden, onbebouwde terreinen, bermen en particulier groen (tuinen), waarbij

Biodiversiteit is met name van belang voor het functioneren van de regulerende ecosysteemdiensten.

Bed&Breakfast-locatie. (Deze definitie sluit aan bij de benadering van de provincie Zuid-Holland en Groene Cirkels).

42

Juni 2023

Uitvoeringsagenda 2023-2027

43

Het netwerk van groene en blauwe lijnvormige elementen in de stad inclusief groene en blauwe kernbiotopen. De samenhang van deze elementen en kernbiotopen. De samenhang van deze elementen zorgt voor een structuur waarlangs dieren zich kunnen verplaatsen door de stad heen. Let

Ecologische groen/ blauwe structuur

op dat de ecologische groen/blauwe structuur niet gelijk is aan de groenstructuur van de stad. Voor een ecologische structuur zijn namelijk de juiste omstandigheden op de lijnvormige elementen benodigd, zodat dieren gebruik kunnen maken van deze elementen. Bijvoorbeeld is donkerte nodig langs een bomenrij voor vleermuizen om deze structuur te kunnen gebruiken. Een structuur voor de egel bijvoorbeeld moet bestaan uit lage

Natuurlijke processen Natuurindicatie kaart

struiken die voldoende dekking bieden om veilig van A naar B te kunnen komen.

Gidssoorten

Soorten die karakteristiek zijn voor een kernbiotoop. De gidssoort is een soort die bepaalde leefomstandigheden nodig heeft die samen ook leefomstandigheden creëren voor een groot aantal andere soorten. Hierdoor is de soort een gids naar een biodiversiteit die past bij de kernbiotoop.

Habitat

Rewilding

Leefgebied van een plant- of diersoort, gezien vanuit de soort, met alle noodzakelijke onderdelen en omgevingsfactoren. Voorbeelden:

Transecten

Onder natuurlijke processen kunnen vallen: biologische of ecologische, fysiologische, fysisch-geografische en geo-morfologische processen. Maar voor het gemak kun je denken aan dingen als stormen, overstromingen en duinvorming (stuifzand etc.). Kaart met een indicatie van de staat van de biodiversiteit gebaseerd op 10 jaar aan data uit databases van onder andere de gemeente Rotterdam en de NDFF. Deze kaart is niet gebaseerd op structurele inventarisaties, waardoor conclusies lastig/niet te trekken zijn. Rewilding is verwildering. Dit kan bijvoorbeeld door meer ruimte te geven aan rivieren, verbindingen te verbeteren tussen land en water of grote grazers en predatoren terug te brengen in ecosystemen. Transecten zijn vastgestelde looproutes vanaf waar de monitoring voor het meetnet biodiversiteit wordt uitgevoerd. Doordat bij elke meting exact dezelfde route wordt gelopen worden zoveel mogelijk afwijkende variabelen uitgesloten, waardoor analyse van de data tot zo zuiver mogelijke conclusies kan leiden.

Onbeschaduwde en laag begroeide terreinen met vergraaĩbare bodem, materiaal om onder te schuilen en snel opwarmende ondiep (tijdelijk) water om in voort te planten (Rugstreeppad); wordt vaak (onjuist) als synoniem gebruikt van biotoop.

Inheemse planten

Inheemse planten zijn planten die van nature in een gebied voorkomen. Insecten en andere dieren zijn vaak afhankelijk van inheemse plantensoorten als voedselbron, doordat ze over miljoenen jaren heen samen geëvolueerd zijn. Het gevolg is dat de inheemse soorten aan elkaar aangepast zijn en elkaar dus nodig hebben. Een kernbiotoop is een verzameling van biotopen die gezamenlijk karakteristiek zijn voor een deel van de stad. Bijvoorbeeld: smalle straten met

Kernbiotoop

straatbomen, blokbebouwing met pannendaken en goed ontwikkelde achtertuinen karakteriseert de stadswijk. Rotterdam is ingedeeld in 20 kernbiotopen, waarop de ontwikkeling van onder andere de Toolbox Natuurinclusief Rotterdam en het meetnet is gestoeld. Bij de ontwikkeling van de kernbiotopen is zoveel mogelijk de Rotterdamse stijl gevolgd om inbedding in bestaand beleid mogelijk te maken.

Meetnet biodiversiteit

Natuur

44

Juni 2023

Een gestandaardiseerde methode om de biodiversiteit te monitoren. Het meetnet bestaat uit 47 transecten waarlangs gemonitord wordt op 6 verschillende soortgroepen: dagvlinders, libellen, amfibieën, planten, vleermuizen en vogels. De monitoring gebeurt op vastgestelde periodes in het jaar en tijden op de dag, waardoor analyseerbare data wordt verzameld. Het begrip natuur omvat alle levende organismen, hun habitat, het ecosysteem waarvan zij deel uitmaken en de daarmee verbonden uit zichzelf functionerende natuurlijke processen.

Uitvoeringsagenda 2023-2027

45

til ā.ļtt-âjj|į)įļ?^

3g5E

:

äŜäBĩCpţtalli; hhm ļälť

: BbÉÜ.*

. - lljĝ’r- teu-r&M. -; iįļiţĩlrfįgttażw.y^. ĽSÏ! T^'iĮni Hñ!1

ļjįF*"*waāĒ

İ3Wľļ»™ ŴļÌBr] "tTr'Enjm

'.mfiļnļr g-;į

püĩīsjfD'Įņ^J

'b* ì , ;ï!!l,J

į^ÄBÉ

?í;ţ&tí-

1ŕ P

-, B

K SS

W*Ęį^įįįk

zMm

'■'} 'X:.

āe

'rì'

İf!*Ŵ

www.rotterdam.nl/biodiversiteit Gemeente Rotterdam