[23bb003394] Bijlage 3A behorende bij 23bb003399 over Visie als onderlegger voor de ontwerp-herziening omgevingsvisie

32

woningen wat verder weg van de knopen, voor doelgroepen van studenten en starters tot gezinnen en senioren. Er komen woningen bij in bestaande wijken, maar we realiseren ook nieuwe gemengde wijken gekoppeld aan de nieuwe tramlijn zoals bij het Toepad en aan de Boszoom. De nieuwe woonmilieus bieden een aanvulling op andere gebieden in Rotterdam, en worden klimaatadaptief en natuurinclusief gebouwd. In de nieuwe ontwikkelingen zorgen we waar nodig voor geluidswerende maatregelen en ingrepen om de situatie voor externe veiligheid te beheersen. Zo ontstaan er een veilige en gezonde leefomgeving.

ruimte in de centrumstedelijke knopen, aansluitend bij het gewenste profiel van de knopen. SPORT EN VOLKSTUINEN We vinden het belangrijk om binnen de Oostflank het areaal aan sportterreinen te behouden. Voldoende sportvoorzieningen zijn belangrijk voor de gezondheid en het welzijn van onze inwoners, van jong tot oud. Daarom willen we ze goed inpassen, goed bereikbaar en op fietsafstand van nieuwe en bestaande woonwijken. Om de verplaatsing binnen het gebied op te vangen, realiseren we nieuwe, sterke sportclusters, zoals aan het Koperpad. Zo wordt de sportcirkel verder versterkt. De groei van het aantal inwoners zorgt ook voor een toename van de vraag naar sportvoorzieningen. Binnen de huidige veldcapaciteit zien we ruimte om het gebruik verder te intensiveren, bv door natuurgras om te zetten naar kunstgras, door betere samenwerking tussen verenigingen en door dubbel gebruik met andere functies op dalmomenten.

Werken Naast het aantal inwoners groeit ook het aantal arbeidsplaatsen mee. We bieden ruimte aan zo’n 30.000 nieuwe arbeidsplaatsen. Er komen verschillende soorten werklocaties bij, zodat verschillende soorten banen een plaats krijgen en houden in de Oostflank. Op de hoogstedelijke knopen waar het openbaar vervoer goed is, is ruimte voor kantoren. Op een aantal locaties behouden we bedrijventerreinen, zodat we ruimte houden voor bedrijven met een hogere milieucategorie die belangrijk zijn voor Rotterdam. Op zeer goed OV-bereikbare (delen van) bedrijventerreinen wordt werken geïntensiveerd en gemengd met andere functies, zoals wonen. Verder reserveren we in nieuwe gebiedsontwikkelingen ruimte voor werken, in de vorm van ‘werkgebouwen’. Hier is ruimte voor ‘zowel een aannemer als een architectenbureau’. Deze werkgebouwen zijn ook heel geschikt om in te zetten als geluidswerende wand langs snelwegen en spoorlijnen. Tenslotte komen er behoorlijk wat voorzieningen bij, wat ook bijdraagt aan de werkgelegenheid in het gebied.

In de Oostflank liggen vijf volkstuincomplexen. Ze hebben een belangrijke recreatieve en sociale functie voor de leden van de verenigingen en groene waarde voor de stad. Het gebruik van de complexen is vrij extensief, zeker in vergelijking met andere recreatieve functies en groengebieden. Helaas is het binnen de beschikbare ruimte niet mogelijk om het beoogde programma te realiseren én alle huidige functies te behouden. We kiezen daarom om 3 volkstuincomplexen binnen het gebied op te heffen, ten behoeve van verstedelijking, gekoppeld aan een impuls in de bereikbaarheid. Dat is een pijnlijke keuze, maar wij denken dat deze keuze de meeste meerwaarde biedt voor de stad als geheel en dat we de schaarse ruimte hiermee het beste benutten.

Voorzieningen De voorzieningen in de Oostflank groeien mee met het aantal inwoners en worden intensiever benut. Bestaande voorzieningen profiteren van de groei van het aantal inwoners omdat het draagvlak wordt vergroot. Daar waar nodig, worden nieuwe voorzieningen toegevoegd of bestaande voorzieningen uitgebreid. Hierbij streven we naar een clustering van bij elkaar passende soorten voorzieningen. Denk aan een basisschool, kinderopvang en Centrum voor Jeugd en Gezin in een ‘kindcluster’. Deze buurtvoorzieningen worden fijnmazig in de wijken versterkt of toegevoegd. Gebiedsvoorzieningen als een woonzorgcluster (eerstelijnszorg, woonzorg voor ouderen, beschermd wonen en een Huis voor de Wijk) ontstaan op goed bereikbare plekken. Aan nieuwe (boven)stedelijke voorzieningen, zoals een cultureel centrum, geven we

Concreet betekent deze keuze dat we de 3 volkstuincomplexen in De Esch willen samenvoegen naar 2 complexen en dat de volkstuincomplexen van ATV Ommoord en VTV Venhoeve worden opgeheven. Een deel van de recreatieve en sociale waarde van de volkstuinverenigingen wordt gecompenseerd door de realisatie van nieuwe buurt- en nutstuinen in het Lage Land. Maar uiteraard kan hiermee niet de volledige functie en waarde van de huidige volkstuincomplexen worden opgevangen. We gaan in gesprek met de tuindersverenigingen om te kijken hoe we de impact van deze keuze voor hen zo klein mogelijk kunnen maken en kunnen komen tot een goede overgangs- en compensatieregeling.

33

Programma Bestaand stedelijk gebied Bestaand stedelijk gebied buiten Oostflank Hoogstedelijk centrum / zoekgebied stedelijke voorzieningen Gemengde stadsbuurt (wonen, werken, voorzieningen) Klimaatadaptieve stadsbuurt (wonen, werken, voorzieningen) Zoekgebied verdichting Zoekgebied lichte gerichte transformatie / verdichting Bedrijfsintensiveringsgebieden Zoekgebied bedrijfsintensiverings Werkprogramma als geluidsbuffer Lokale wijkcentra Bestaand bestemmingen Zoekgebied nieuw stedelijke bestemmingen Zoekgebied nieuw gebied bestemmingen Zoekgebied nieuw buurt bestemmingen

Conclusies

Sportcomplexen van de Toekomst

Plek voor leisure en cultuur

Alexanderknoop

Chroomdisctrict

P

Hubs

P+R

OV-knooppunt (trein, metro, tram en/of bus) P+R locatie Hub stadslogistiek Circulaire hub

Bedrijventerrein Prinsenland

Openbare ruimte centrummilieu Sport Buurttuinen N

0m

500m

2000m

Schaal 1 : 40 000

Plek voor ontmoeting innovatie en onderwijs

Kralingse Zoom

Watertoren haven

Sportcomplexen van de Toekomst

In voorliggende visie worden de volgende keuzes voorgesteld, die huidige functies direct raken: • De aanleg van de nieuwe stadsbrug vraagt om een aanpassing van de oever van Polder de Esch om de brug op een goede manier in te passen en een veilige doorvaart voor de scheepvaart te garanderen. Dit tast landschappelijke en cultuurhistorische waarden aan. Deze waarden zullen zo veel mogelijk worden gecompenseerd, bijvoorbeeld door de aanleg van een nieuw rivierpark tussen de Oude Plantage en Polder de Esch. Daarnaast heeft de oeveraanpassing mogelijk gevolgen voor de huidige gebruikers in de Polder (o.a. een aantal bewoners, dagbestedingsvoorziening en bedrijfsgebouw), die hiervoor zo goed mogelijk gecompenseerd worden. In de nadere planuitwerking van de stadsbrug werken we met de andere opdrachtgevers uit wat de exacte consequenties zijn. • Om ruimte te maken voor nieuwe woningen en de sportterreinen in het gebied te kunnen behouden, moeten de volkstuincomplexen van ATV Ommoord, VTV Venhoeve en ATV Kweeklust worden opgeheven. Een deel van de recreatieve en sociale waarde van volkstuinen wordt gecompenseerd met nieuwe buurten nutstuinen in het gebied. Verder werken we met de betrokken verenigingen een goede overgangs- en compensatieregeling uit.

• Het huidig areaal aan sportterreinen blijft in het gebied behouden, maar voor veel verenigingen betekent het voorliggende voorstel een verhuizing naar een nieuw complex op een andere locatie. • De bedrijventerreinen en kantoorlocaties in het gebied transformeren naar meer gemengde gebieden. In de meeste gevallen kan dit met natuurlijk verloop, maar het kan zijn dat in de uitwerking blijkt dat er bedrijven verplaatst moet worden.

In de ontwikkelvisie Oostflank staat de ambitie van goede groei centraal, met de bestaande wijken en inwoners als uitgangspunt. Als basis voor de ontwikkeling van de Oostflank investeren we in een stevige groenstructuur, die bestaande en nieuwe buurten verbindt met elkaar en met de grote groengebieden in de regio. Deze groenstructuur is randvoorwaardelijk om huidige en nieuwe wijken aantrekkelijk én klimaatbestendig te maken. Ook een efficiënt mobiliteitssysteem met een goede balans tussen de verschillende modaliteiten is randvoorwaardelijk voor de ontwikkeling. We investeren in hoogwaardig openbaar vervoer, nieuwe fietsroutes en faciliteren deelmobiliteit. Op deze manier is het mogelijk om het gebied bereikbaar en leefbaar te houden voor alle modaliteiten. Deze randvoorwaarden maken het mogelijk om een ambitieus programma van 30.000 nieuwe woningen, 30.000 arbeidsplaatsen en nieuwe voorzieningen voor de stad, wijk en buurt te realiseren. Helaas is het binnen de beschikbare ruimte niet mogelijk om bovenstaande ambities te realiseren én alle huidige functies te behouden. Op een aantal plekken hebben we stevige keuzes gemaakt. We beseffen dat deze keuzes impact hebben op de huidige bewoners en gebruikers. Toch maken we deze keuze, omdat we denken dat het voor de stad en het gebied als geheel op lange termijn de beste keuze is.

We gaan in gesprek met de betrokken partijen over de wijze waarop we de overgang zo goed mogelijk kunnen vormgeven en hoe we hen kunnen compenseren.

Prettige plek in het park

Brug met uitzicht en verblijven

Stadionweg

Plek voor sport & leisure

Stadionpark

Plek voor ontmoeting & entertainment

Ontwikkelvisie en -strategie Oostflank

Hart van Zuid

34

35

Toekomstbeeld voor de Oostflank

Ontwikkelvisiekaart Landschap en openbare ruimte Bosrijk en ecologisch groen Parken Groene lanen en straten Sport Buurttuinen Dijken Water Water(gangen) / singels Buurtparken / waterpleinen Openbare ruimte centrummilieu Uitwerking rivierverruiming voor brug

In 2040 is de Oostflank een compleet stuk stad, dat verschillende stadsdelen aan elkaar smeedt. Het voegt zich als een puzzelstuk in de bestaande structuur, en maakt daardoor de stad completer. De verbindingen voor fietsers en voetgangers zijn sterk verbeterd en sociaal veiliger geworden door de adressen die er nu aan gelegen zijn. Regionale groenstructuren en landschappen als Zuiderpark, Maas en Rotte, Kralingse Bos en Schollebos, zijn met elkaar verbonden met robuuste groene structuren. De nieuwe rivierparken zijn gemakkelijk bereikbaar vanuit de bestaande wijken. Zo fiets je vanuit je wijk tussen het groen gemakkelijk naar de mooie buitengebieden die Rotterdam rijk is.

Oosterflank

Het Lage Land

P

Prinsenland Boszoom

Stedelijk netwerk » Openbaar vervoer en knooppunten Spoorweg met station Nieuw station Metro Tram Nieuwe HOV-tram fase 1 Nieuwe HOV fase 2 Nieuwe HOV-bus OV-knooppunt (trein, metro, tram en/of bus) P+R locatie Hub stadslogistiek

De Alexanderknoop, Kralingse Zoom, Stadionpark en Hart van Zuid hebben zich ontwikkeld tot sterke, onderscheidende centra. Er is een mix van hoogstedelijk wonen, werken en voorzieningen ontstaan. De openbare ruimte is van topkwaliteit, gericht op fietsers en voetgangers. De centra zijn verbonden door een nieuwe hoogwaardige tramlijn. Ze versterken de agglomeratiekracht van de regio en stad én vergroten de betekenis voor de omliggende wijken en buurten. Alle gebieden profiteren van de nabijheid van mensen, voorzieningen en werkgelegenheid.

Kralingen

P+R

Kralingse Zoom

» Langzaam en gemotoriseerd verkeersnetwerk Hoofdontsluiting nationaal/regionaal Stedelijke hoofdontsluiting Gebiedsontsluitingsweg (auto, fiets, voetgangers) Mobiliteitsnetwerk (fiets, voetgangers en auto) Metropolitane fietsroutes en snelfietsroutes Recreatief fietsnetwerk Onderdoorgang langzaam verkeer verbeteren Onderdoorgang langzaam verkeer toevoegen Goede oversteek realiseren

De bestaande wijken hebben een impuls gekregen op het gebied van energietransitie en klimaatadaptatie. De wijken zijn goed geïsoleerd, van het gas af en de energie komt van duurzame bronnen. Grondstoffenstromen zijn zoveel mogelijk circulair ingericht. Er is groen en water toegevoegd, zodat het water bij zware regenval kan worden opgevangen, hitte in warme zomers juist beperkt wordt en ecologie veel meer ruimte krijgt in het gebied. Er zijn meer geschikte woningen voor doelgroepen als starters en ouderen, en er zijn meer en verbeterde voorzieningen nabij. Werk en onderwijs zijn bovendien dichtbij en divers: er is ruimte voor productiewerk maar ook voor kennisintensieve dienstverlening. Onderwijs is mogelijk vanaf de basisschool tot en met mbo, hbo of universiteit. Kortom: er zijn gemengde wijken, klaar voor de toekomst!

Ontwikkelvisie en -strategie Oostflank

Alexanderknoop

» Energie en grondstoffen Zoekgebied geothermiebron Zoekgebied aquathermie Circulaire hub Programma Bestaand stedelijk gebied Bestaand stedelijk gebied buiten Oostflank Hoogstedelijk centrum / zoekgebied stedelijke voorzieningen Gemengde stadsbuurt (wonen, werken, voorzieningen) Gemengde stadsbuurt met specifieke aandacht voor groen en water Zoekgebied verdichting Zoekgebied lichte gerichte transformatie / verdichting Bedrijfsintensiveringsgebieden Recreatief / bedrijvigheid met groen karakter Werkprogramma als geluidsbuffer Lokale wijkcentra Bestaand stedelijke / gebied / buurt bestemmingen Zoekgebied stedelijke / gebied / buurt bestemmingen 36

Rivium

De Esch

Afrikaanderwijk

Hillesluis Bloemhof Stadionpark

Vreewijk Hart van Zuid

Groot-IJsselmonde

N 37

0m

500m

Schaal 1 : 35 000

2000m

Programma's en projecten in de Oostflank met impact op de stad

Strategische agenda 4 strategische programma's

D

We benoemen een viertal strategische programma's, die aansluiten op bestaande stedelijke programma's, maar die vragen om een gebiedsspecifieke uitwerking binnen de context van de Oostflank. Deze uitwerkingen leiden tot concrete ingrepen en/of voorstellen die kunnen worden meegenomen en ingepast in nieuwe en bestaande gebiedsontwikkelingen. Dit kan in de vorm van ruimtelijke ingrepen, maar kan ook een niet-fysieke sociaalmaatschappelijke of economische maatregel zijn.

Programma Energietransitie Uitwerken en uitvoeren van de energiestrategie voor de Oostflank. O.a. aanleg van nieuwe bronnen voor energieopwekking (geothermie, zonnepanelen), uitbreiding warmtenet en een goede aansluiting op de energieopgave in de bestaande wijken.

Het gaat om de volgende strategische programma's: A Programma Sociaal We versterken de voorgestelde gebiedsontwikkelingen en kwaliteitsmaatregelen door deze te combineren met inzet in het sociale domein. We zoeken naar combinaties die elkaar kunnen versterken om ervoor te zorgen dat zowel bestaande als nieuwe bewoners maximaal profiteren van de kansen die de ontwikkeling van de Oostflank biedt.

Programma Klimaat & Water In het programma klimaat & water zorgen we voor een concrete invulling van het Rotterdams Weerwoord, zodat de Oostflank is voorbereid op de verandering van ons klimaat en de gevolgen daarvan. B

B

C

D

Programma Sociaal

Programma Klimaat & Water

Programma Mobiliteit

Programma Energie-transitie

9 strategische projecten

Daarnaast zetten we in op negen strategische projecten die randvoorwaardelijk zijn voor het ontwikkelen van het gebied. Hiermee worden bestaande landschappelijke, ruimtelijke en programmatische kwaliteiten uitgebouwd en verbinden we de deelgebieden binnen de Oostflank aan elkaar. Zo kan de ontwikkeling van de Oostflank een bijdrage leveren aan de stedelijke groengebieden en openbare ruimte, het netwerk van routes en verbindingen, en het aanbod van voorzieningen en functies. Op lokaal niveau vertaalt zich dat in een grotere dagelijkse leefkwaliteit van bewoners en gebruikers.

1

Nieuwe HOV-tramlijn

2

Van volkstuinen naar buurttuinen

3

Sportcomplexen van de toekomst

4

Rivierpark Noord en Zuid

Voor beide onderdelen zijn er directe links met de drie systeemlagen van landschap, netwerk en programma. Zowel de strategische programma's als projecten worden in deze paragraaf uitgewerkt in een aantal project sheets, waarin een aanzet wordt gegeven voor een actieplan met volgende stappen, stakeholders en beoogde impact.

5

Bos-as

6

Stationsproject Stadionpark

7

Abram van Rijckevorselweg

8

Beperken impact grootschalige infrastructuur

9

Van OV-knooppunten naar sterke centra

We versterken de voorgestelde gebiedsontwikkelingen en kwaliteitsmaatregelen door deze te baseren op de gedeelde ambities in het sociaalmaatschappelijke en sociaaleconomische domein. We verbinden het sociale en fysieke programma van Oostflank. We zoeken naar combinaties die elkaar kunnen versterken, gericht op verbetering van de vitaliteit van huidige en nieuwe bewoners.

Programma Mobiliteit Uitwerken en implementatie van de mobiliteitsstrategie van de Oostflank vindt plaats via het programma Mobiliteit. Denk o.a. aan de aanleg van nieuwe of betere fietsroutes, faciliteren van deelmobiliteit en realiseren van logistieke hubs om de stedelijke distributie goed te organiseren. C

A

De ontwikkeling van de Oostflank gaat niet alleen om nieuwe huizen en banen, maar ook om het verbeteren van het OV, (toegang tot) natuur en sport in de stad, de sterke centra, en het verminderen van overlast van grote wegen en spoorlijnen

Ontwikkelvisie en -strategie Oostflank

38

39

Strategische agenda

9 strategische projecten met impact op de stad

8

Fase 1

Fase 2

Fase 3

tot 2030

2030-2035

na 2035

9

1a

4

1b 6

7 2

1

2

3

4

5

Nieuwe HOV-tramlijn tussen Zuidplein– Kralingse Zoom–Alexanderknoop (fase 1 & 2) Aanleg eerste fase HOV-tramlijn Zuidplein-Kralingse Zoom over de nieuwe stadsbrug tussen de Esch en de Veranda, waarbij op middellange termijn de ambitie is om de HOV-lijn door te trekken naar Alexanderknoop. We benutten de aanleg van de HOV-tramlijn als aanjager voor verstedelijking en om de stadsstraten langs de lijn een upgrade te geven door de openbare ruimte aantrekkelijker te maken en te vergroenen.

6

Van volkstuinen naar buurttuinen In de verschillende gebiedsontwikkelingen zorgen we voor kleinschalige buurt- en nutstuinen, waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten en kunnen tuineren. Als een van de compensatiemaatregelen voor het opheffen van een aantal volkstuincomplexen zorgen we aan de westzijde van de A16 voor een grotere buurt- en nutstuin.

7

Sportcomplexen van de toekomst We richten twee sportcomplexen in volgens de principes van het sportcomplex van de toekomst. Een nieuwe complex langs het Koperpad en een aangepast sportcomplex op het Toepad. Deze complexen kenmerken zich door intensieve benutting van de voorzieningen, sterke en toekomstbestendige verenigingen, een publiek karakter door functiemenging, en goede verbindingen met de rest van de omgeving.

8

Rivierpark Noord en Zuid We activeren de rivier als groene, recreatieve zone als hart van het gebied door nieuwe rivierparken langs de beide oevers. Hiermee creëren we doorlopende routes langs het water én een groene, royale verblijfsruimte, met ruimte voor geschikte programmering.

9

Bos-as We maken een stevige groene verbinding tussen het Kralingse Bos en het Schollebos in Capelle. Hiermee versterken we de groenkwaliteit van het gebied en aanhaking op grotere groengebieden, en zorgen we voor ruimte voor water en stimuleren we de biodiversiteit.

Ontwikkelvisie en -strategie Oostflank

40

Stationsproject Stadionpark Het nieuwe station Stadionpark is niet alleen een aanjager van de regionale bereikbaarheid van en naar Zuid, maar benut ook de potentie om het omliggende gebied te upgraden. We ontwikkelen het station met een gezicht naar twee zijden. Aan de kant van Hillesluis versmallen we de spoorbundel door het rangeerterrein voor goederen te verplaatsen, en zorgen we voor een sterke aansluiting op de Riederlaan als nieuwe stationsstraat. Aan de Stadionpark-kant sluiten we aan op de Olympiaweg als stationsstraat, in samenhang met aanleg van de nieuwe HOV-tramlijn en de ontwikkeling van de Stadiondriehoek. Over het spoor komen drie goede verbindingen tussen de twee buurten, bestemd voor langzaam verkeer.

5

8 3

Sportcomplexen van de Toekomst

9

Sportcomplexen van de Toekomst

4

Rivierpark Noord en Zuid

4 6

8 9

Centrumgebied Kralingse Zoom

3

1

Nieuwe tram tussen Zuidplein-Alexanderknoop

Hart van Zuid

41

Bos-as

Beperken impact grootschalige infrastructuur

7

Abram van Rijckevorselweg

Stationsgebied Stadionpark

Alexanderplaats

5

8

Beperken impact grootschalige infrastructuur We verminderen de barrièrewerking van de A16, A20 en spoorlijnen door het versterken bestaande en toevoegen van nieuwe kwalitatieve onder- en/ of overgangen. We benutten nieuw programma om te zorgen voor een geluidswerende ‘wand’ langs de A16, A20 en spoorlijnen om overlast en gezondheidseffecten te beperken.

9

2

Van volkstuinen naar buurttuinen

Abram van Rijckevorselweg Op twee plaatsen streven we naar verbetering van de oversteekbaarheid van de Abram van Rijckevorselweg in noord-zuidrichting door de aanleg van royale, groene, fiets- en voetgangersvriendelijke oversteken.

Sterke centra Om de ambitie voor vier sterke centra met een stedelijke functie kracht bij te zetten, investeren we – naast Station Stadionpark en omgeving – ook (extra) in Hart van Zuid, Kralingse Zoom en Alexanderknoop. We zetten in op drie hoofdelementen: het aanhaken van het centrum op de omgeving (inclusief het wegnemen van barrières), aantrekkelijke buitenruimte van hoge kwaliteit (interactiemilieus), en waar nodig het toevoegen van stedelijke voorzieningen, passend bij het profiel van het gebied.

3

Gebiedsontwikkelingen en fasering

Uitgangspunten ontwikkelstrategie De opgave van de Oostflank is dermate groot en verspreid dat het niet als één project wordt uitgevoerd. Het is een verzameling van zeven samenhangende deelgebieden met elk diverse (potentiële) gebiedsontwikkelingen, elk met hun eigen opgaves, uitdagingen en ontwikkelhorizon. Vanuit een breder perspectief bekeken is er sprake van (potentiële) package deals, waarbij gebiedsontwikkelingen hand in hand gaan met kwalitatieve ingrepen. Elke ontwikkeling zal hierin zijn eigen ontwikkelaanpak kennen. De rol van de gemeente bij deze gebiedsontwikkelingen verschilt, afhankelijk van grondpositie en karakter van het gebied. Vanwege de lange tijdshorizon is deze aanpak niet nu al voor alle ontwikkelingen te bepalen. Wel geven we een eerste aanzet voor een verdeling en fasering op hoofdlijnen.

noodzakelijk zijn, zoals doortrekking van de HOV-lijn van Kralingse Zoom naar Alexander. Tevens wordt het Koperpad getransformeerd naar sportcomplex om ruimte te hebben voor verenigingen die vanwege de verstedelijking op het Toepad moeten worden verplaatst vanaf 2035. We delen de Oostflank op in zeven samenhangende gebieden. Van noord naar zuid gaat het om: •

• De ontwikkeling van de hele Oostflank zal zich uitspreiden over een periode van 15-20 jaar. Grofweg onderscheiden we drie fases: »

Korte termijn tot 2030: in deze periode gaan we de eerste resultaten zien van de lopende gebiedsontwikkelingen zoals (het oostelijk deel van de) Alexanderknoop, Brainpark I, Feyenoord City en Hart van Zuid. Ook kunnen, op initiatief van de markt, bouwplannen gerealiseerd worden in de bestaande woonwijken, zoals Lage Land, De Esch, Bloemhof en Hillesluis.

»

Middellange termijn 2030 – 2035: in deze periode wordt de nieuwe stadsbrug en HOV-tramlijn tussen Zuidplein en Kralingse Zoom gerealiseerd. Dit is aanjager voor ontwikkeling van metrostation Kralingse Zoom e.o., stationsomgeving Stadionpark en de opstart van het Toepad. De lopende gebiedsontwikkelingen Alexanderknoop en Feyenoord City gaan de volgende fase in.

»

Lange termijn na 2035: in deze fase vallen de locaties die vragen om verplaatsing van huidige functies, zoals sportvelden en volkstuinen, of waarvoor nieuwe randvoorwaardelijke investeringen

Ontwikkelvisie en -strategie Oostflank

•

•

•

Alexanderknoop Het gebied rondom NS- en metrostation Alexander valt uiteen in verschillende deelgebieden, die waarvan de ontwikkeling zich over de volledige looptijd van de Oostflank uitsmeert. Boszoom, Lage Land en Prinsenland Om de nieuwe woonwijk op de Boszoom te kunnen realiseren, is een schuifoperatie van sportvelden en volkstuinen randvoorwaardelijk. Deze ontwikkeling pakken we als gemeente zelf op. De ontwikkeling van huidige woonwijk Lage Land zal geleidelijk verlopen over een langere periode, op basis van kleinere bouwplannen op initiatief van de markt. Kralingse Zoom en omgeving Ook dit gebied valt uiteen in diverse deelgebieden. Brainpark I en de campus van de Erasmus Universiteit zijn al volop in ontwikkeling. De directe omgeving van het metrostation is een strategische locatie, gezien de beoogde centrumfunctie. Als gemeente nemen we hier zelf het initiatief. Wel is de ontwikkeling complex vanwege de aansluiting van de tram en koppeling met bestaande bus- en metrostation. Daadwerkelijke ontwikkeling is voorzien op middellange termijn, gekoppeld aan de realisatie van de nieuwe HOV-lijn. Voor de Brainparken rondom het metrostation ligt het initiatief bij private partijen, aangezien zij het grootste deel van het vastgoed en de grond in handen hebben. Via een samenhangende visie op het hele gebied proberen we partijen te verleiden mee te doen.

•

•

De Esch Voor het verdichten van het westelijk deel van de Esch is de markt aan zet. De gemeente zorgt voor een kader, waarbinnen ontwikkelplots gerealiseerd kunnen worden. De ontwikkeling van het Toepad is gepland op de lange termijn (fase 3). Hiervoor nemen we als gemeente zelf het initiatief.

ALEXANDERKNOOP

BOSZOOM, LAGE LAND EN PRINSENLAND

Stadionpark Ook de ontwikkeling van het Stadionpark kent diverse fases. Op korte termijn worden lopende bouwplannen gerealiseerd. Ook werken we volop aan de ontwikkeling van Feyenoord City Waterkant. De ontwikkeling van de Veranda, stadiondriehoek en omgeving van station Stadionpark zijn op middellange en lange termijn aan de orde.

KRALINGSE ZOOM

DE ESCH

Bloemhof en Hillesluis De ontwikkeling van deze bestaande woonwijken zal geleidelijk verlopen, verdeeld in kleinere plannen. Op sommige locaties neemt de gemeente het initiatief, zoals op de Beijerlandselaan en de Groene Hilledijk, op andere locaties ligt het initiatief bij de woningcorporatie of markt. Voor Bloemhof gaan we samen met de woningbouwcorporatie aan de slag met een gecombineerde aanpak om de bestaande voorraad aan te pakken.

STADIONPARK BLOEMHOF EN HILLESLUIS HART VAN ZUID

Hart van Zuid De realisatie van gebiedsontwikkeling Hart van Zuid loopt inmiddels zeven jaar. Afgelopen periode is er veel geïnvesteerd in maatschappelijk en commercieel vastgoed, zoals een nieuw zwemcentrum, theater en uitbreiding van Ahoy. Komende jaren verschuift de focus naar het realiseren van woningbouw in het gebied.

Fase 1 Fase 2 Fase 3 Nieuwe brug HOV fase 2 HOV fase 3

42

43

Wonen, werken en voorzieningen

Overzicht aantallen 17/04/2023

17/04/2023

Woningen

Woningen programma

Bestaand

Bestaand Nieuw programma min. programmamax.

Nieuw programma Totaal min. min. max.

max.

Totaal min.

Oppervlak Woningen min.

Woningen

max.

Oppervlak min.

max.

max.

Alexanderknoop

Alexanderknoop 1.000

7.600 1.000

8.500 7.600

8.600 8.500

9.500 8.600

9.500

Bestaand aantal woningen Bestaand aantal woningen 30.400

Boszoom

Boszoom -

1.350

1.650 1.350

1.350 1.650

1.650 1.350

1.650

Nieuwe woningen

Nieuwe woningen 25.600

29.250

25.600

29.250

Lichte verdichting 1.350

2.450

1.350

2.450

-

30.400

Het Lage Land

Het Lage 9.850 Land

1.750 9.850

2.450 1.750

11.600 2.450

12.300 11.600

12.300

Lichte verdichting

Kralingse Zoom

Kralingse450 Zoom

5.650

450

5.800 5.650

6.100 5.800

6.250 6.100

6.250

Totaal nieuw woningen Totaal nieuw 26.950 woningen won 31.700 won 26.950 won

31.700 won

De Esch

De Esch2.700

1.050 2.700

1.850 1.050

3.750 1.850

4.550 3.750

4.550

Totaal

62.100 won

Stadionpark

Stadionpark 800

7.000

8.500 7.000

Bloemhof / Hillesluis

Bloemhof 13.250 / Hillesluis

Hart van Zuid

Werk

Hart van2.350 Zuid

800

250 13.250 2.300 2.350

650

250

2.300 2.300

7.800 8.500

9.300 7.800

9.300

13.500

650

13.900 13.500

13.900

4.650 2.300

4.650 4.650

30.400 won

26.950 won 30.400 won 31.700 won 26.950 won 57.350 won 31.700 won 62.100 won 57.350 won

Bestaand

Bestaand Nieuw programma min. programmamax.

Werk programma

Nieuw programma Totaal min. min. max.

max.

Totaal min.

Totaal

57.350 won

62.100 won 57.350 won

4.650 62.100 won

Nieuwe banen min. max.

Oppervlak

Nieuwe banen max. min.

Werkprogramma max.

Werkprogramma min.

Oppervlak Banen max.

min.

Alexanderknoop

Alexanderknoop 340.000

260.000340.000

335.000260.000

591.000335.000

666.000591.000

666.000 6.200

Bestaand werkprogramma 8.0506.200 Bestaand werkprogramma 8.050 1.012.000 *

Boszoom

Boszoom 51.000

68.000 51.000

80.000 68.000

119.000 80.000

131.000119.000

131.000 1.350

1.650 1.350 Nieuwe programma 1.650

Nieuwe programma 842.000

Banen

min.

max.

1.012.000 *

-

max.

min. -

1.027.000 842.000 20.2501.027.000 24.850

m 20.250

Het Lage Land

Het Lage Land 81.000

80.000 81.000

108.000 80.000

146.000108.000

174.000146.000

174.000 1.600

2.300 1.600 Lichte verdichting 2.300

Lichte verdichting 20.000

Kralingse Zoom

Kralingse Zoom 187.000

98.000187.000

104.000 98.000

285.000104.000

291.000285.000

291.000 2.600

2.750 2.600 Totaal nieuw2.750

Totaal nieuw 862.000 m²

1.091.000 m² 862.000 20.650 m² banen 1.091.000 26.350 m² banen 20.650 banen

Totaal

2.050.0001.821.000 m² m²

64.000

20.000

400

De Esch

De Esch 64.000

53.000 64.000

85.000 53.000

117.000 85.000

149.000117.000

149.000 1.050

1.8501.050 Totaal

Stadionpark

Stadionpark 178.000

260.000178.000

320.000260.000

409.000320.000

469.000409.000

469.000 7.000

50% bestaande * optimalisering bedrijventerreinen 50% bestaande bedrijventerreinen 8.5007.000 * optimalisering 8.500

Bloemhof / Hillesluis

Bloemhof / Hillesluis 27.000

3.000 27.000

19.000 3.000

30.000 19.000

46.000 30.000

5046.000

450

Hart van Zuid 84.000

40.000 84.000

40.000 40.000

124.000 40.000

124.000124.000

124.000 800

Banen in voorzieningen 800 800 Banen in voorzieningen 800

1.012.000 m2

Voorzieningen

862.0001.012.000 m2 m2 1.091.000 862.000 m2 m2 1.821.000 1.091.000 m2 m2 2.050.000 1.821.000 m2 m2 2.050.000 m2 20.650 banen 26.35020.650 banenbanen

Bestaand Bestaand Nieuw programma Voorzieningenmin. programmamax. programma

Alexanderknoop

50

Alexanderknoop -

115.000

Nieuw programma min. max. - 128.000115.000

Nieuwe banen min. 128.000 -

-

Nieuwe banen max. min.

2.300

Totaal 26.350banen banen

Totaal banen

Voorzieningen max.

Voorzieningen min.

Oppervlak

Boszoom

Boszoom

-

20.000

-

25.000 20.000

-25.000

-

400

500

400 Nieuw gebied 500

Het Lage Land

Het Lage Land -

26.000

-

37.000 26.000

-37.000

-

550

750

550 Nieuw stedelijk750

Kralingse Zoom

Kralingse Zoom -

86.000

-

88.000 86.000

- 88.000

-

1.700

De Esch

De Esch

-

15.000

-

28.000 15.000

- 28.000

-

300

Stadionpark

Stadionpark -

106.000

- 128.000106.000

128.000 -

-

2.100

Bloemhof / Hillesluis

Bloemhof / Hillesluis -

4.000

-

10.000 4.000

-10.000

-

100

200

100

200

Hart van Zuid

Hart van Zuid-

35.000

-

35.000 35.000

-35.000

-

700

700

700

700

407.000 m2

479.000407.000 m2 m2

479.000 m2

8.150 banen

1.750 1.700 Totaal nieuw1.750

Totaal nieuwe banen

De bestaande aantallen en eindsituatie zijn gebaseerd op de precieze projectgrens Oostflank. 25-04-2023

Ontwikkelvisie en -strategie Oostflank

44

300

550

2.550 2.100

2.550

9.550 8.150 banenbanen

-

max.

8.150 banen

9.550 banen 8.150 banen

28.800 banen

35.900 banen 28.800 banen

Oppervlak Banen in voorzieningen

Banen in voorzien

min.

min.2

min.2

max.

max.2

196.000 167.000

Nieuw gebied170.000

199.000 170.000 8.150 199.000 9.550

Nieuw stedelijk70.000

84.000

Totaal nieuw 407.000 m²

9.550 banen

Totaal nieuwe banen

35.90028.800 banenbanen

-

Nieuw buurt 167.000

(in werk en voorzieningen)(in werk en voorzieningen) min. max. min. max. 28.800 banen

2.050.000 m²

400

450

2.550 2.300 Nieuw buurt 2.550

550

1.821.000 m²

aanvullend

Hart van Zuid

1.850

64.000 1.500

35.900 banen

45

70.000

m

196.000 8.150

84.000

479.000 m² 407.000 8.150 m² banen 479.000 9.550 m² banen 8.150 banen

Ooghoogteperspectieven

De wijken van de Oostflank in de toekomst

Rivierpark Noord met nieuwe stadsbrug

Bos-as nabij Prinsenpark

Stadsstraat Strevelsweg

Bewerking van beeld Posad-Maxwan (MIRT-verkenning Oeververbinding, 2022)

Riederlaan richting Station Stadionpark

Bewerking van beeld Posad-Maxwan (MIRT-verkenning Oeververbinding, 2022)

Centrumgebied Kralingse Zoom

Ontwikkelvisie en -strategie Oostflank

46

47

De Ontwikkelvisie en -strategie Oostflank is een co-productie van Gemeente Rotterdam en Studio for New Realities. Voor achtergrondinformatie en verkenningen, neem contact op met een van onderstaande personen.

Kernteam Oostflank vanuit Gemeente Rotterdam:

Mieke van Leeuwen Marlies van der Maarel Dries Zimmermann Walter de Vries Maurice Boumans Jeroen van Kesteren Quintin de Jong Kevin van der Linden Stan Klerks Zeger Dalenberg Freek Wijbrands Gerard van der Wel Rosemarie Maas Annemarie Steenhuis

Team Studio for New Realities:

Jeroen Zuidgeest Rozemarijn Stam Ieva Lendraityte Mike van Staten Francesca Rizzetto Marie Saladin

Team LOLA Landscape Architects:

Peter Veenstra Eelkje Pries Boya Zhou Martin Garcia Perez Simon Verbeeck Agostino Bubbico

Team Goudappel:

Chris Bartman Jeroen Loijen Quin de Maat Jurre Janssen Sander Schoorlemmer

Team Stec Groep:

Esther Geuting Erik de Leve Luuk Lentferink Jasper Beekmans

Kaartmateriaal en grafische productie:

Studio for New Realities (alle diagrammen en kaartmateriaal stedenbouw) LOLA Landscape Architects (kaartmateriaal landschap, klimaat en water)

Teksten: Eindredactie:

Kernteam Oostflank, Studio for New Realities en LOLA Landscape Architects Dries Zimmermann, Mieke van Leeuwen, Marlies van der Maarel (Gemeente Rotterdam) Rozemarijn Stam, Jeroen Zuidgeest (Studio for New Realities)

Visualisatie vogelvlucht: Visualisaties ooghoogte: Grafisch ontwerp:

Gemeente Rotterdam Studio for New Realities en LOLA Landscape Architects Studio for New Realities

Opdrachtgever

Contact: Mieke van Leeuwen m.vanleeuwen@rotterdam.nl rotterdam.nl met

Studio for New Realities

in samenwerking met:

Strategische stedenbouwkundige visie, ontwikkelvisie en coördinatie

Adviseur landschap en klimaatbestendigheid

Contact: Jeroen Zuidgeest zuidgeest@newrealities.eu newrealities.eu

lola.land

Adviseur mobiliteit

goudappel.nl

mei 2023 © Gemeente Rotterdam en Studio for New Realities Er kunnen geen rechten ontleend worden aan de teksten en beelden in dit document

Ontwikkelvisie en -strategie Oostflank

Input programmering en ontwikkelstrategie

stec.nl

New Challenges. New Perspectives. New Approaches. New Solutions. New Realities.

newrealities.eu