[23bb003355] Bijlage 3 behorende bij 23bb3362 - Masterplan Merwehaven
Tekst van het document
richting de stad. Op de kopgevels stond duidelijke
was daarbij cruciaal. De panden hadden natuurlijke
signage die het bedrijf en soms de aanmeerlocatie
verlichting en ventilatie via de daklichten. Ze waren
indiceerde. Deze gebouwen waren de entrees voor
zeer toegankelijk, hadden grote gevelopeningen waar
schepen die het gebied vanaf de Nieuwe Maas
(hef)trucks af- en aanreden en mensen in- en uitliepen.
binnenvoeren. Ondanks dat pierpuntgebouwen in
De ontmoeting tussen water en stad vond hier plaats.
eiliee
M4H veel voorkwamen, zijn deze helaas over de jaren
ventilatie
allemaal gesloopt.
Kenmerken: ^
Bepalend voor parallelle structuur
Kenmerken:
^
Tussen 25 en 40 meter diep, ~150m lang
^
Loodsen om punt van pier 'gebogen'
^ •
Vrije overspanning Hoge deuren aan twee zijden
^
Blikvangers als water-entree van haven
^
Duidelijke signage met bedrijfsnaam en
•
Lichtstraat
^
Vloer = maaiveld
^
Langgerekte loodsen langs haven ~30m diep,
^
Eenlaags en eenduidige hoofdvorm
aanmeerplaats
Dienst/Poortgebouwen
Havenkranen
Omschrijving:
Materialisatie:
De kades en straten op de pieren waren vaak gescheiden
^
Betonconstructie met baksteen vulling
Omschrijving:
Materialisatie:
Onderdeel van het moderne stukgoedbedrijf waren
^
werelden. De poortgebouwen of dienstgebouwen
de kranen die de goederen van de schepen naar
waren de entree voor treinen, vrachtwagens, auto's
de kade of de loodsen verplaatsten, en andersom.
en voetgangers van de straat naar de kade. Door de
Op de Merwepieren zijn nog steeds een aantal
beperkte draaihoek van de treinen maakte het spoor
zogenoemde wip- of topkranen te vinden. Bij deze
een bijzondere snede door het gebouw. Op de eerste
kranen zijn portaal en kraan geïntegreerd. Ze zijn op
verdieping van deze panden was vaak een kantine of kantoor te vinden. De dienstgebouwen hadden
kraansporen verrijdbaar en het portaal heeft voldoende
kantine -
Constructie: staal
ílm
hoogte om er een treinwagon onder te kunnen
goed zicht op de haven en daarom vaak ook een
laten rijden. De wipkraan was veel wendbaarder
inspectiefunctie voor treinen en schepen.
en had een grotere reikwijdte, waardoor het meer
Kenmerken:
waterzijde. Hierdoor was het mogelijk om goederen
manoeuvreermogelijkheden had aan land- en
36
^
Tweelaags, pluriform
rechtstreeks in loodsen te plaatsen door luiken in het
^
Ligging tussen loodsen
dak.
^
Poortfunctie
^
Witte boorden versus blauwe boorden
^
Stalling en facilitaire ruimten beneden
^
^
Kantine op verdieping, uitzicht over haven
^
Hoogste volumes in Merwehaven
^
Betonconstructie met baksteen vulling
^
Skyline van repeterende elementen
:ĩį
PHİ
Masterplan Merwehaven.
Kenmerken: Aan de buitenkant van de pieren geplaatst
2. Context.
37
Hoekgebouwen Omschrijving: De hoekverdraaiing in de structuur van het
Materialisatie:
gebied maakt dat er in de infrastructuur langs de
^
Constructie: beton, zichtbaar in de gevel
Marconistraat scherpe hoeken ontstaan. Deze
^
Gevels: baksteen, betonnen raamwerk
afgeschuinde gebouwen maken maximaal gebruik van de beschikbare ruimte. Ze zitten als het ware in de oksel van het stratenpatroon - zowel aan het water als aan de kade georiënteerd - omringd door treinverkeer, vrachtwagens en schepen.
Kenmerken: ^
Resultaat van hoekverdraaiing
^
Maximaal gebruik van beschikbare ruimte
^
Afgeschuinde hoeken
^
Alzijdig georiënteerd
ľ 'r" ^
įäŮSt
Fruitbunker Omschrijving:
Materialisering:
Op de pier van de Radiostraat ligt een grote
•
Constructie: beton
waterbak ingeklemd tussen Loods Nederland en het
•
Gevel: baksteen
dienstgebouw van Blaauwhoedenveem-Vriesseveem. it
Deze betonnen bak is een restant van het vrieshuis dat hier in 1952 is gebouwd. Het pand gold lange tijd als het modernste in zijn soort en bevatte 9 koel- en 42 vriesruimtes waar temperaturen tot min veertig graden mogelijk waren.
Kenmerken: ^
Eenduidige vierkante hoofdvorm
^
Met 5 lagen uitzondelijk hoog in zijn omgeving
^
Gesloten doos met nauwelijks ramen
^
Uitkragende laadperrons
v
38
Masterplan Merwehaven.
2. Context.
39
ï fit
ïT^mw-
3. Hoofdopzet. 3.1 Inbedding in de omgeving. 3.2 Ruimtelijke opbouw. 3.3 Structuurkaart. 3.4 Plan kaart.
á
v
ní Mí1
~M|
.7
y F
İ
i1 1
m
fc.
f'
z f* w /ï
..^
^
vi
OijB ļ . i į' -
Ļ.
j
'I
!
l
1 #4- . * - Lr .
— .4ī5ĩMy- ļ g-Mj1" * Ljfl ^\ľ v.'ĩ
ġgľijŗrV V 1
-X
3. Hoofdopzet.
41
3.1 Inbedding in de omgeving. Merwehaven zal goed worden aangesloten op de
Belangrijk ook is dat detailhandel en
omgeving. Het vormt een onlosmakelijk onderdeel
(maatschappelijke) voorzieningen zoals de
van de hele M4H-ontwikkeling. De koppen van de
Franselaan, het toekomstige huis van de wijk
pieren worden op termijn via (fiets)bruggen met de
(bij de Professor Poelslaan) en het station en
omgeving verbonden. Merwehaven vormt daarmee
centrum van Schiedam goed bereikbaar zijn vanuit
een belangrijke schakel in een toekomstige regionale
Merwehaven. Ook vinden we het belangrijk dat je
fietsroute tussen Delfshaven en Schiedam.
vanuit Merwehaven een rondje kan Lopen Langs de groene singels van Oud-Mathenesse. Daarvoor zien
ąM..........
De Havenallee (de huidige Marconistraat) is de
we de twee groenstructuren, de Hogenbanweg en de
belangrijke verbinding tussen de reeds aanwezige
Professor Poelslaan, als het meest kansrijk om die
voorzieningen in M4H (zoals de Stadshaven Brouwerij),
verbindingen te versterken. Grote stadsdeelparken met
metrohalte Marconiplein en aan de andere zijde de
sportvoorzieningen en speelplekken liggen op circa
ontwikkeling van de Glasfabriek in Schiedam.
1.500 meter afstand van de Merwehaven.
De Ligging van Merwehaven aan het rivierlandschap van Rotterdam.
Park Vreelust
Station Schiedam SCHIEDAM CfcJfTFVM
-
Maas fietsroute
Merwehaven is goed verbonden met de omliggende voorzieningen en groenstructuren.
42
Langzaamverkeersroutes verbinden belangrijke groenstructuren met elkaar.
Masterplan Merwehaven.
3. Hoofdopzet.
43
3.2 Ruimtelijke opbouw, De groene verbinding
De dijk en de Marconistrip
Twee belangrijke groenstructuren in Oud Mathenesse
De bebouwing van de Marconistrip is geïnspireerd op
trekken we door tot in het plangebied. Zo koppelen we
de treinen, wagons en lange loodsen die dit gebied
de Hogenbanweg en de Professor Poelslaan aan het
zo karakteriseerden. Een reeks van geschakelde en
havengebied en creëren daarmee een 'Mathenesse aan
gestapelde volumes omzomen groene semipublieke
de Maas'. Het groen zetten we vervolgens door over de
groene hoven. Zowel aan de dijk als aan de kant van de
buitenzijde van de pieren. Deze groene kades komen
Havenallee vormt de bebouwing een gevarieerd geheel
tot slot uit bij de koppen van de pieren die een groene
met gebouwen in verschillende proporties. De hoogtes
inrichting krijgen. Vanaf hier is er riant zicht op het
variëren van zo'n 6 lagen (20 meter) tot 13 lagen (40
havenbekken.
meter). De bebouwing staat op afstand van de weg, staat niet in één lijn en heeft een gevarieerd karakter.
De groene structuren zijn met elkaar verbonden door
De groene zone van circa 20 meter is in feite een reser-
een langzaamverkeersroute. Die verbindt Merwehaven
veringszone voor als in de toekomst de dijk zou moeten
met Oud-Mathenesse. We gaan onderzoeken of je ook
worden opgehoogd. Zo past het geheel goed bij het
daadwerkelijk fietsend de dijk op kunt in verband met
landschappelijke karakter van de dijk. Openingen en
het forse hoogteverschil aan de noordzijde. Hoofdgroenstructuur: Oud Mathenesse verbonden met de Maas.
Gebouw oriëntatie: Gaat mee in de richting van de loodsen.
poorten door de bebouwing geven de ruimte om op een informele manier via de binnenhof van de Havenallee
De dijkvelden
op de dijk te komen.
Twee grote groene plekken in de 'Marconistrip' bieden vanaf de dijk riante zichtlijnen op de havenbekkens.
De buitenkades
Deels zijn hier nog (delen van) de spoorloodsen
De buurtontsluiting van de pieren ligt aan de buitenkant
opgenomen. De groene ruimte kan worden gepro
van de pieren. De bedoeling is dat het grootste deel
grammeerd voor sport en spel waar zowel bewoners
van het vervoer via deze kade verloopt. Halverwege de
uit Oud-Mathenesse als de nieuwe wijk Merwehaven
lange pier is een mobiliteithub die direct ontsloten wordt
gebruik van kunnen maken.
vanaf de buitenkade hier worden de auto's geparkeerd. Te voet en/of per fiets ga je van hieruit verder de pier op.
De oversteek en knooppunten
Langzaamverkeerssyteem: fijnmazig met robuuste OV knoopunten.
Autosysteem: Grotendeels autoluw zijn door gebruik van hubs.
De kades krijgen een robuust, stevig en stoer karakter.
De Schiedamseweg vormt een grote barrière tussen
De gebouwen bestaan uit bouwblokken die allemaal in
Oud-Mathenesse en Merwehaven. Het hoogteverschil
één lijn staan. De bouwblokken zijn zo'n 6 lagen hoog
van zo'n 6 meter vormt een belangrijke barrière. De
(20 meter). Elk bouwblok heeft één accent. Die is zo'n
'klim' de dijk op moet op termijn eenvoudiger zijn met
16 lagen (50 meter) hoog en verwijst daarmee naar het
bijvoorbeeld een minder steile hellingbaan. Maar ook
beeld van de kranen die hier op de kade stonden. Deze
de oversteekbaarheid is nu erg moeizaam en de tram
gebouwen schermen het gebied af van het omringende
haltes zijn krap bemeten. Er komt een prettige en goed
industrie- en scheepvaartgeluid. De kade en de gebou
ingerichte oversteek voor fietsers en voetgangers.
wen vormen tezamen als het ware de stevige boeken
Ook worden de tramhaltes hieraan gekoppeld. Deze
steunen van de pieren.
krijgen bredere platforms. Daarmee creëren we een robuust ov-knooppunt voor zowel de nieuwe wijk als
De pieren
Oud-Mathenesse. Vlak bij deze oversteken liggen aan
De bebouwing van de pieren is nadrukkelijk noord-zuid
de Havenallee ook twee van de drie mobiliteitshubs.
georiënteerd. Daarmee roepen we de karakteristieke lang
Hier kan de (deel)auto en/of (deel)fiets worden gepar
gerektheid van de oorspronkelijke opzet van de pieren
keerd om de reis te vervolgen per tram, fiets of te voet.
in herinnering. Ook krijgen zo de bestaande loodsen en
Ook zijn deze hubs knooppunten voor het afleveren van
poortgebouwen een logische plek in het geheel.
bijvoorbeeld pakketten en andere diensten.
Het grootste deel van de pieren ligt enigszins beschut achter de reeks van bouwblokken aan de buitenkade.
Openbare ruimte: Groen dijklandschap en groene havenpieren.
44
De Havenallee
Anders dan de buitenkade krijgt het hier een heel losse
Haaks op de dijkvelden staat de Havenallee. De huidige
opzet. De gebouwen staan niet in één lijn. De gevels van
Marconistraat wordt omgevormd naar een groene
de gebouwen staan naar voren en naar achteren (wis
en ontspannen Havenallee. De Havenallee is de 'rode
selende rooilijnen). Daarmee ontstaat een gevarieerd
draad' door heel de ontwikkeling van M4H. De Galilei-
geheel met veel groene plekken. Het vormt een aange
straat krijgt een directe aansluiting op de Schiedamse
naam verblijfsgebied met veel groen, met name ruimte
weg voor het vrachtverkeer.
voor de fietser en voetganger, de auto is hier te gast. De
Visie Waterbekkens: Centraal wijkpark en waterwonen.
Masterplan Merwehaven..
3. Hoofdopzet.
45
routes op de pieren zijn geknikt zodat je niet lang kunt
garage uitgebreid met voorzieningen zoals reparatie-
doorrijden. Daarmee wordt het snellere verkeer gestimu
services en pakketdiensten. Het is ook de plek waar
leerd om vooral van de buitenkades gebruik te maken.
deelauto's beschikbaar zijn. De hub wordt dus een
De rustige ruimtes zijn noodzakelijk als tegenhanger op
belangrijk knooppunt in de wijk. Het masterplan voor
de geluidsbelaste buitenzijdes aan de buitenzijde van de
ziet in ten minste drie hubs. Twee daarvan bevinden
bouwblokken. Zo ontstaat een acceptabel leefklimaat.
zich aan de Havenallee direct bij de entree van de wijk, dus ook dicht bij de tramhaltes. Daarmee versterken ze
- nŞv
bebouwingsstructuur
De drie buurtplekken
dit ov-knooppunt, waarmee het gebruik van openbaar
In de beschutte compacte opzet van de bebouwing
vervoer wordt gestimuleerd. De derde hub bevindt
op de pieren worden drie grote openingen gemaakt.
zich op het tweede deel van de lange pier. Zo zijn de
Deze drie plekken geven in één keer zicht op het
loopafstanden naar de hubs altijd te overzien. Door het
water. Vanaf de plekken op de lange pier is er zicht op
parkeren van de auto centraal te organiseren ontstaat
de plek op de korte pier en andersom. Zo worden de
ruimte voor het creëren van een groene en rustige
pieren visueel met elkaar verbonden en vormen ze een
binnenterreinen, als tegenhanger van de geluidsbelas
samenhangend geheel. Maar ze worden ook letterlijk
te gevels. Dit is nodig om een acceptabel leefklimaat in
met elkaar verbonden via een fiets-voetgangersbrug.
Merwehaven te creëren.
De pleinen vormen belangrijke brandpunten op de pieren. De meeste bebouwing staat direct aan of dicht
Gebruik van het water en waterwonen
bij een plein. Zo vormen zich als het ware subbuurten
Merwehaven bestaat voor een groot deel uit water.
op de lange lengte van de pieren. Elk plein krijgt een
We vinden het belangrijk dat er in dit gebied wordt
ander karakter en identiteit. Zowel in vormgeving als in
geëxperimenteerd met het gebruik van water. Wonen op
programmering. Maar gemeenschappelijk hebben ze
en met het water gaat in de toekomst - met de klimaat
dat ze alle drie op een eigen manier een relatie hebben
verandering - steeds belangrijker worden. Hoe zou het
met het centrale havenbekken.
zijn als je een hele gemeenschap kan huisvesten op het water? Hoe is dat te combineren met drijvend groen? We
Het wijkpark
openbare ruimtestructuur
zetten nadrukkelijk in op het collectieve karakter. Het
Centraal in de planontwikkeling, tussen de twee pie
linker havenbekken lijkt daar op termijn het meest voor
ren, komt op termijn een groot wijkpark te liggen. Het
geschikt. In het middelste havenbekken hebben we iets
wijkpark is zo'n 2 à 3 hectare groot. Het biedt voldoen
dergelijks voor ogen, maar op relatief kleinere schaal.
de ruimte voor recreatie en activiteiten op wijkniveau.
Ook zouden hier gebouwen daadwerkelijk op palen in
En daarmee wordt niet alleen Merwehaven, maar ook
het water kunnen staan. Een lange boardwalk koppelt
Oud-Mathenesse bedoeld. Het is dé plek waar alle
al het op het water gebouwde aan elkaar. Het rechter
bewoners van beide wijken elkaar zullen ontmoeten. Er
havenbekken blijft beschikbaar voor de beroepsvaart en
is behoefte aan zo'n plek. Rotterdam kent een gelaagde
er zijn aanlegmogelijkheden voor binnenvaartschepen.
opzet van stadsparken, stadsdeelparken (5-25 hectare), wijkparken (2-5 hectare), buurtparken (0,5- 1 hectare)
Geluid en fasering
en pocketparken (0,1-0,5 hectare). In de omgeving zijn
In het Merwehavengebied wordt zorgvuldig omgegaan
stadsdeelparken zoals het Dakpark en Park Maasbou
met het geluid uit de omgeving. Het geluid komt van om
levard in Schiedam. En in en om Oud-Mathenesse zijn
liggende bedrijven en schepen in M4H, maar ook vanaf
buurtparken en pocketparken aanwezig (zoals de Hogen
de overkant van de rivier (de Waal- en Eemhaven). Het
banweg en het Serumpark). En ook in Merwehaven
geluid komt dus van meerdere kanten. Daarom zetten
zullen we buurtparken (de dijkvelden en de pierkoppen)
we bij de planvorming hoofdzakelijk in op het type van
en pocketparken (de drie pleinen) gaan inrichten. Maar
het gesloten bouwblok. Omdat een gesloten bouwblok
de schakel ertussen, een wijkpark, ontbreekt. Daarom
aan de binnenzijde van het bouwblok stiller is kan een
is het belangrijk dat dat wijkpark er komt. Het zal het
groot deel van de woningen een rustige kant krijgen.
groene hart vormen van het hele gebied en de leef
Een deel van de bebouwing zal wat hoger zijn dan de
omstandigheden in de wijk aanzienlijk verbeteren.
bouwblokken. We vinden het belangrijk dat hier ruimte voor is in het plan: het biedt veel variatie en maakt dat
waardevolle structuren en objecten
46
Masterplan Merwehaven..
Autogebruik en de hubs
de bouwblokken zelf niet té hoog worden. Ook voor de
Gestimuleerd wordt om de autoritten vooral te laten
woningen zelf biedt het kwaliteiten: vanuit de woning
plaatsvinden op de pieren. Het resterende deel van
zijn er mooie vergezichten over de Nieuwe Maas. Maar
Merwehaven wordt ingericht als verblijfsgebied, de
er zijn ook nadelen: de woning wordt meer belast door
auto is hier te gast. Alle woningen blijven per auto be
het geluid. De buitenruimte van de woning is geluids-
reikbaar, maar alleen voor incidenteel gebruik. Auto's
luw te maken door een serre-constructies die tevens
worden geparkeerd in een hub. Een hub is een parkeer
luwte biedt voor de wind.
3. Hoofdopzet.
47
3.3 Structuurkaart.
wĵTsedįjk \Schiedarnseiveg Beñēďį
Schiedífamseiveg dijkveld
r^-^rļ sporenhof
dijkveld
rr-r-r^
Citrus veitį
XLtoluwaetMd uw tending «üo-cntMirtng LV/MOÖÍICy xiwrwm
aam
tramhalte
bcurtptc*
fTockc«nt.ţ»g) trĩļipaŕU
beeldbepalend gebouw
peotettgrera
Masterplan Merwehaven..
3. Hoofdopzet.
«RE
:0i'
Š*
/IS -,
5^;
ļfľrŢŗ
De buitenkades vormen de robuuste kaders waardoor als het ware het centrale bekken wordt omarmd. Hier ontvouwt zich een informele wereld met een drietal pleinen aan het centrale waterbekken.
Masterplan Merwehaven.
3. Hoofdopzet.
51
Plankaart
Dijkveld
Dijkveld Otrusveiling^
•tilt* wìjkpark
v'
O
4. Programma.
f*»“ļì
4.1 Stedelijke mix. 4.2 Wonen. 4.3 Werken. 4.4 Voorzieningen.
:
wmm
.‘■'T-'.V'•ľ‘.
Tİ-..
ãSXtS
4. Programma.
Į^ilf
55
4.1 Stedelijke mix. Een levendige stadswijk
Relatie met het water
Merwehaven wordt een levendige stadswijk. Op straat
Het wonen zal een sterke relatie hebben met
zie je bewoners wandelen, fietsen en hardlopen in de
het aanwezige water. Op verschillende niveaus
buurt of misschien zijn ze wel onderweg naar de mobili-
kunnen bewoners en bezoekers het contact met
teithub om een pakketje op te halen of een deelauto te
de waterbekkens beleven, bijvoorbeeld door lange
pakken voor een visite buiten de stad. In de plinten van
zichtlijnen over het water. Ook wordt het water op
de gebouwen vind je diverse bedrijvigheid, van ateliers
diverse plekken benaderbaar via trappen en steigers.
tot co-workspaces tot kleine werkplaatsen voor crea-
Bewoners en bezoekers kunnen dicht bij het water
tievelingen, kunstenaars en innovatieve ondernemers
komen voor ontspanning en recreatie. Mogelijkheden
die werken aan huis. De gevels vormen als het ware de
voor wonen op het water worden onderzocht.
■i
•r? r **.
t. ř
lit s
etalages van het Makers District in bedrijf.
Nieuwe sociale structuren en collectieven Mengen van wonen en werken levert wederzijds voor
Waar globaal sprake is van een trend van individuali
deel op. In gemengde gebieden kan het voorziening-
sering leeft daarnaast een steeds grotere wens naar
sniveau hoger zijn omdat het niet alleen de bewoners
verbinding. Vanuit verschillende trends; toenemende
zijn die er gebruik van maken. Ook is de dichtheid
diversiteit, het stijgende aantal (jonge) eenpersoons
hoog genoeg om goed openbaar vervoer te realiseren.
huishoudens en vereenzaming, groeit de behoefte aan
Bedrijven vestigen zich graag op inspirerende plekken
de menselijke maat en echt contact. Ontmoetings
die ook na werktijd uitnodigen tot ontmoeting, met
plekken zijn van essentiële waarde voor het gebied.
De hubs vormen economische knooppunten met bedrijvigheid.
djļäř'F
- 400»- ĥ
voorzieningen en goed openbaar vervoer in de buurt. Het stimuleren van collectieven is een belangrijk speer
Uniek wonen in Rotterdam West
punt in M4H. Vanuit een duurzaam oogpunt wordt hier
Rotterdam wil de stad aantrekkelijker maken om in
ingezet op de deeleconomie en delen mensen bijvoor
te wonen. Om dit te bereiken werken we aan variatie
beeld de auto en andere soorten mobiliteit en wekken
in woningtypes en woonmilieus, goede kwaliteit en
collectief energie op. Of zijn er in plaats van individuele
duurzame woningen en een betere balans in prijsseg
tuinen collectieve varianten. Vaak bevatten mobiliteits-
menten.
hubs naast mobiliteit ook andere voorzieningen voor
M4H is dermate groot dat er ruimte is voor verschillen
ontmoeten, afhaalpunten of horeca.
-r-M iļįįrìįf
;ŵ2Ēľ* I Aandacht voor de overgang van openbaar gebied naar de woning.
Voorzieningen als café-tjes voor een aangename werksfeer.
bewoners en bezoekers zoals ruimte om elkaar te de woonmilieus. Woonmilieus die onderling verschillen qua dichtheid, woontypologie, doelgroep, functiemix
Mensen die zich betrokken voelen bij de buurt zetten
en prijssegmenten, maar allemaal het DNA van de
zich bovengemiddeld in voor de buurt en voelen verant
historie van de haven dragen. Voor nieuwe bewoners
woordelijkheid voor hun directe leefomgeving. Plekken in
zal deze sfeer een belangrijke reden zijn om voor deze
de openbare ruimte, evenementen en ook voorzieningen
plek te kiezen. Er wordt echt iets nieuws gemaakt;
kunnen een belangrijke rol spelen bij de sociale binding.
zo onderzoeken wij de ruimte voor bijzondere woon
Bijvoorbeeld op het gebied van (basis)onderwijs,
vormen zoals coöperatieve woonvormen en levering
gezondheidszorg en welzijnsfaciliteiten. Voorzieningen
van cascowoningen die nog volledig aan de wensen
bieden soms ook mogelijkheden om kennis en vaardig
aangepast kunnen worden of die een bijzondere relatie
heden te ontwikkelen. Denk aan voorzieningen die plek
aangaan met de bestaande historische gebouwen.
bieden aan instapwerkplekken, cursussen en stages.
ļh Ľį ï ì
f, H
IIrife»1 Meerlaagse bedrijfsruimtes zijn ook mogelijk.
Wonen aan een collectief binnengebied.
Ook hier kan toegevoegde waarde liggen voor nieuwe
Beleving van een voormalige haven
bewoners en die uit omliggende wijken en buurten.
De historie van de plek zal voelbaar blijven. Zo is de ambitie diverse historische gebouwen te behouden.
Merwehaven moet een stuk Rotterdam worden met
De straks hernieuwde loodsen stralen het originele
een herkenbare identiteit, verweven met het maken,
karakter van plek uit en bieden plek aan een eigentijd
innoveren en creativiteit. Hechting kan behalve tussen
se manier van bedrijvigheid. In het nieuwgebouwde
mensen ook met plekken optreden, plekken die bij
programma wordt gedacht aan bijvoorbeeld de naar
zonder en karakteristiek zijn. Voorzieningen kunnen
toepassing van robuuste materialen of hergebruik van
bijdragen aan deze identiteit. En als deze ook aanslui
industriële materialen, maar ook naar bijvoorbeeld
ten bij de behoeftes van de omliggende wijken, kan een
grote verdiepingshoogten.
mooie verbinding ontstaan.
V" V/í
jAJjÀf&śiM.lk Levendige straten met open en flexibele plinten.
56
Masterplan Merwehaven..
56
4. Programma.
57
4.2 Wonen
NABļļĮQYį
DUKPARK
;e hovi
VaORŻIĒfliflGEfl
EF ON
Woonmilieu
een brede spreiding in leeftijden; van twintigers die
De Merwehaven is vergeleken met het Keilekwartier
hun eerste woning zoeken of gaan samenwonen, tot
en het Marconikwartier het rustigste woonmilieu.
vijftigers zonder kinderen of waarvan de kinderen
Deelgebieden kennen hun zwaartepunt qua
het huis uit zijn. Voor deze doelgroep is een twee-
woningtypologie, doelgroep en segmentering, maar
of driekamerwoning een passend product. Kleine
een zorgvuldige spreiding hiervan is van belang. De
huishoudens kunnen overal in het gebied een
Marconistrip, de korte en lange pier zullen alle een
plek krijgen. Een deel van deze woningen kan ook
mix bieden aan woningtypen en segmenten, maar
levensloopbestendig uitgevoerd worden.
grofweg zullen de meeste kleinere appartementen op de Marconistrip zijn, dicht bij de aansluiting op
Gezinnen
het openbaar vervoer. De lange pier biedt ruimte aan
Gezinnen zijn belangrijk voor de stad, ze zijn vitaal,
EXPERIMENTEEL
openbare voorzieningen zoals een urban sportspark
ondernemend en zorgen voor sociale contacten
COLLECTIEF
en zal ook wat grotere gezinswoningen kennen. De
in buurten. Maar de trend is dat gezinnen de stad
buitenzijde van de pier vormt een meer formele zijde
uittrekken. We willen hen echter ook een meer stedelijk
met grotere stadswoningen en aan de binnenzijde een
woonmilieu kunnen bieden. We moeten hen in M4H
wat lossere rooilijn met ook rustigere plekjes om even
voldoende gebruiksoppervlakte bieden, voldoende
ISCH
INDU:
ÎÒROEN ,DRD!
te zitten en te spelen. De korte pier is het meest rustige
ruimtelijke en groene omgevingskwaliteit en passende
woonmilieu. Verwacht hier meer woningen in de
woonproducten. Een gezin kan in een meer stedelijk
hogere segmenten en grotere woonoppervlakken.
milieu ook in een appartement wonen, maar dan wel voorzien van een goede liftontsluiting, een kwalitatieve
Woonsferen in de vier deelgebieden
Betaalbaarheid
buitenruimte (privé en collectief) en passende woning
Qua prijssegmentering volgen we het coalitieakkoord,
voor alle spullen die een gezin gebruikt. Maar ook
waarbij de nadruk ligt op de betaalbare woningen
een grondgebonden programma is wenselijk voor
in het sociale en middensegment met de nadruk op
gezinnen. Te denken valt aan drie- of vierlaagse
het middensegment. Om de woningen betaalbaar
stadswoningen met de voordeur aan een rustige
te houden moedigen we initiatiefnemers aan om
straat met ruimte voor spelen.
met innovatieve concepten te komen om langdurige betaalbaarheid te borgen.
Ouderen In Oud-Mathenesse en Bospolder-Tussendijken is
Gezellig, collectief, samen, informeel
Dynamisch, levendig, verrassend, uitdagend, contrastrijk, urbaan
rīïľT »i.Li
Doelgroepen en typologie
het tekort aan geschikte ouderenhuisvesting groot.
Merwehaven wordt een inclusief stadsdeel.
In deze wijken dienen daarom alle mogelijkheden
Hoewel doelgroepen verschillen in levensfase en
voor toevoeging van voor ouderen geschikte
huishoudenssamenstelling, zullen ze allemaal een
woningen benut te worden. Nieuwe woonvormen
plek kunnen vinden die bij hun levensstijl past. Een
met collectieve en zorgvoorzieningen passen goed
belangrijk uitgangspunt bij de doelgroepen- en
bij dit gebied en leefstijl. M4H is in het Langer
typologieprogrammering is dat we met dit gebied
Thuis Akkoord specifiek benoemd als een van de
een woonmilieu willen realiseren waar bewoners
vijf locaties waar een woonconcept speciaal voor
een wooncarrière kunnen maken. Men moet er
ouderen in het midden- en hogere segment moet
bijvoorbeeld als jong gezin kunnen komen wonen en
komen. Levensloopbestendigheid is een belangrijke
er een geschikte woning kunnen vinden om oud in te
woonkwaliteit voor deze doelgroep. Belangrijk
worden wanneer de kinderen het huis uit zijn. Voor
om hierbij op te merken is dat dit niet per se
de verschillende levensfasen moet er dus aanbod
'ouderenwoning' betekent. De gemeente houdt hiervoor
zijn. Vergeleken met de andere deelgebieden van
de 2*-kwalificatie aan van de woningbouwcorporaties:
M4H zetten we hier in op een grotere gemiddelde
een nultredenwoning die toe- en doorgankelijk is met
woninggrootte. We zien als doelgroepen op deze
een rollator. Belangrijk gezien de afnemende mobiliteit
locatie kleine huishoudens (1-2 personen in een brede
in deze doelgroep, is de nabijheid van openbaar vervoer
leeftijdscategorie), gezinnen en ouderen.
en voorzieningen. Het zwaartepunt om deze doelgroep te huisvesten zal dan ook liggen op de Marconistrip, aan
ťm- -ï
Rustig, beschut, eilandgevoel, ontspannen, privacy, zekerheid
58
Kleine huishoudens (1-2 personen)
het begin van de pieren en rondom de mobiliteitshub.
Het aantal kleine huishoudens kent een sterke
Onze ambitie is om zoveel als mogelijk woningen
stijging in de stad. Vooral in het middensegment
levensloop-bestendig te maken en daarmee de
zijn zij oververtegenwoordigd (85%). Het gaat om
flexibiliteit van wonen in het gebied te optimaliseren.
Experimenteel, vernieuwend, ecologisch, relaxed, inspirerend
Masterplan Merwehaven..
4. Programma.
59
4.3 Werken 4
\
Innovatiemilieu M4H
klanten- en werknemerskring aantoonbaar afhankelijk
M4H wordt ontwikkeld tot een innovatiemilieu met
zijn van bedrijfsruimte in de stad hebben de voorkeur.
een onderscheidend profiel op het vlak van energie-
Uitgangspunt is dat de bedrijvigheid zich goed laat
transitie, circulaire economie en nieuwe mobiliteit. Thema's die passen bij het DNA van M4H; een gebied
mengen met de woonfunctie (niet meer dan milieucategorie 2). Om dezelfde reden is de mate van distributie,
op het scharnier van haven en stad. Qua activiteiten
afvalstromen en aantal werkplekken in zekere zin
moet gedacht worden aan een mix van technologische
beperkt, passend bij het woon-werkmilieu.
maakbedrijven, creatieve en ambachtelijke makers
W
en stedelijke voorzieningen. Doel is om een compleet
Startende technologische maakbedrijven
innovatienetwerk voor maakindustrie te realiseren. Dit
Aanvullend liggen er kansen om een aantal startende
betekent dat er ook ruimte moet zijn voor leveranciers,
technologische maakbedrijven tot 1.000 m2 te plaat
producenten en andere ondersteunende diensten.
sen. Ook hiervoor geldt maximaal milieucategorie 2. In verband met de bereikbaarheid zien we deze bedrij
Clustering van activiteit
ven zich vooral settelen aan de Havenallee en aan de
Het gebied met de grootste dynamiek ligt in Merwe-
buitenkant van de lange pier. Aandachtspunt is de plint-
haven centraal tussen de drie mobiliteitshubs: het
beleving vanaf de straat. Er moet een connectie met
middengedeelte van de Havenallee en het begin van
de straat aanwezig blijven, waardoor voorbijgangers
de lange pier. Hier bevinden zich stedelijke voorzienin
het gevoel krijgen dat ze binnen kunnen lopen of die in
gen zoals een kleine supermarkt, een basisschool met
ieder geval nieuwsgierigheid en sympathie wekt. Denk
kinderdagverblijf en een gezondheidscentrum. Zowel
aan glazen puien (etalagefunctie) of het creëren van
Broedplaatsen
de maatschappelijke voorzieningen als economische
een handige of leuke gemeenschappelijke voorziening
Bi Voorzieningen
activiteiten zijn gebaat bij de nabijheid van de mobili
voor de deur (picknickbankje, fietspomp, drinkwater-
teitshubs en het openbaar vervoer.
fonteintje, mini-bieb) waar de buurt gebruik van kan
Legenda Bi Maakbednjven WÊÊ Ondersteundende diensten B
Bi Horeca ^ GezondheidscLuster
maken.
Schootdustef 0) MobtUteitshub
Principekaart verdeling werken en voorzieningen. Het werken wordt opgespannen tussen de hubs en is zichtbaar aan de Havenallee.
HBE9SI
Ruimtelijke condities Merwehaven kent een aantal ruimtelijke condities die
Creatieve ambachtelijke bedrijven
invloed hebben op bedrijvigheid. In een deel van de
Merwehaven is populair als locatie voor kunstenaars,
gebieden ligt de nadruk op verblijven. Bedrijven die
ontwerpers en makers. Deze pioniers hebben zich in
makkelijk bereikbaar moeten zijn worden daarom
bestaande havengebouwen gevestigd en M4H hiermee
geconcentreerd aan de Havenallee en aan de buiten
op de kaart gezet. Er is veel potentie om creatieve
kant van de grote pier. Bedrijven aan de Havenallee zijn
ambachtelijke bedrijven ook in de toekomst een plek
zichtbaar voor doorgaand verkeer. Deze zichtlocatie
te geven in de bestaande beeldbepalende bebouwing.
is dan ook geschikt voor bedrijven die baat hebben
Enerzijds omdat de huur in bestaande gebouwen vaak
bij een etalage. In het gebied is een mix beschikbaar
betaalbaar is en anderzijds omdat dit soort bedrijven
aan werkoppervlak,varierend van klein (50-2500 en
vaak affiniteit met industriële gebouwen hebben.
groot (250 tot 1000m2). Voorwaarde is dat het bedrijf
De oude loodsen kunnen worden omgevormd tot bedrijfsruimtes.
passend is naast de woonfunctie. Mogelijke functies
Broedplaats
zijn bijvoorbeeld een technologisch maakbedrijf, een
Aanvullend op de mix van creatieve en technologi
fietsenmaker, meubelmaker, en een winkel of bedrijfs
sche maakbedrijven kan voor het versterken van de
ruimte met een balie, zoals een architectenbureau. Een
interactie gedacht worden aan het creëren van een
voordeel van de bedrijfsruimten in de mediumcatego-
broedplaats voor startende en groeiende innovatieve
rie is de schaalbaarheid; binnen hetzelfde maatsys-
bedrijven. Je kunt dan denken aan een bedrijfsverza-
teem is schakeling van ruimtes eenvoudig. iŗ^-*r í
Dubbelhoge plinten bieden flexibiliteit.
60
melpand waarbinnen actief wordt ingezet op het delen van kennis en netwerken voor de groei van deze on
ī
I j 'fJL
Stadsgebonden bedrijvigheid
dernemingen. Bijvoorbeeld concepten die een incuba
De bedrijvigheid in Merwehaven is te karakteriseren
tor- of acceleratorprogramma aanbieden, of die op een
als stadsgebonden bedrijvigheid met de focus op (cre
andere manier de voorzieningen en diensten bieden
atieve) makers. Dit is bedrijvigheid die stadsbewoners
speciaal gericht op deze doelgroep. Voor een dergelijk
nodig hebben, zoals ruimte voor ambachten, reparatie-
concept achten we de transformatie van loods Neder
services, uitleen en deeleconomie, afhaalpunten voor
land kansrijk. De gunstige ligging en gemeenschappe
pakketjes en mogelijk kleinschalige circulaire punten
lijke faciliteiten maken van de broedplaats bovendien
voor afvalstoffenscheiding. Bedrijven die door hun
een voor de hand liggende ontmoetingsplek voor alle
Vanaf de straat is het werken zichtbaar gemaakt door transparante puien.
Masterplan Merwehaven..
bedrijven die in de Merwehaven gevestigd zijn. 4. Programma.
61
4.4 Voorzieningen. Maatschappelijke voorzieningen
De clusters nabij de hubs op de Havenallee zijn qua
Naast ruimte voor wonen en werken komen in het
programma gericht op de eigen wijk en de omliggende
gebied ook diverse voorzieningen. Deze zullen
wijken. Deze plekken zijn goed bereikbaar met
met name aanvullend zijn op het woonprogramma
het openbaar vervoer, te voet, op de fiets of met
en passen bij de behoeftes van de doelgroepen in
deelvervoer.
4
200 meter
het gebied. Aansluiting op en samenhang met de
IS
bestaande voorzieningen in de omliggende wijken
We zetten in op diverse clusters;
is het uitgangspunt. Door het programma goed af te
^
onderwijs met in ieder geval een basisschool
Merwehaven profiteren van de ontwikkelingen in dit
en dubbele sportzaal. Mogelijk aangevuld met
gebied. Voor de voorzieningenbehoefte is daarom
complementaire functies, zoals voor- en naschoolse
gekeken naar aanwezige voorzieningen in deze wijken.
opvang, kinderdagverblijven etc. Dit cluster is een
Inwoners van Oud-Mathenesse kunnen straks gebruik
ankerpunt in de wijk, en is tevens goed te bereiken
maken van nieuwe voorzieningen in Merwehaven en er
voor inwoners uit de omliggende buurten. ^
Op de Havenallee, nabij de oostelijke hub een cluster rondom zorg en gezondheid waaronder
Oud-Mathenesse.
Voorzieningen op schaal
eerstelijns zorg zoals een huisarts, aangevuld met
Ruimte voor ontmoeting
| schoolplein 600 m2
de vorm van een gezondheidscentrum.
B
andere (commerciële) zorgaanbieders. Mogelijk in
De Havenallee is de route waarlangs de belangrijkste functies en voorzieningen een plek zullen krijgen.
I
Halverwege de lange pier een cluster rondom
stemmen, kunnen inwoners van de wijken rond de
komt meer draagvlak voor bestaande voorzieningen in
^
urban sports. 2500 m2
Een derde, vierde en vijfde cluster halverwege de
Legenda
Daarnaast zijn de hubs, pleinen en wijk- en
beide pieren en aan westkant van de Marconistrip.
Bi Voorzieningen
buurtparken belangrijke ankerpunten voor het
Deze clusters zijn gericht op activiteiten rondom
voorzieningenprogramma. De mobiliteitshubs hebben
ontmoeting in de wijk, zoals horeca in combinatie
t Gezondheidsclűster
een belangrijke rol in het gebied voor het faciliteren
met wijkfuncties en liggen aan de pleinen en/of
Ŵ Schoolcluster
van mobiliteit en bieden kansen. Doordat mensen daar
wijkparken.
Bi Horeca B
Ruimtes van min. 1000 m2
Mobíliteitshub
Principekaart verdeling voorzieningen en hoofdbuitenruimtes van 1000 m2. De voorzieningen zijn gekoppeld aan de ruimtes.
naartoe gaan om hun reis te beginnen of te eindigen, biedt het extra comfort als dit functionele aanbod daar
\
Commerciële voorzieningen
wordt uitgebreid met een sociaal aanbod. Dit kan in
De nadruk ligt op aanvullende voorzieningen die
de vorm van voorzieningen zoals een sportfaciliteit,
passen in het woon-werkmilieu. Tevens kan een
buurthuiskamer, wijkkantine of open werkplek.
(maak)bedrijf eigen goederen ter plekke verkopen als
Hiermee wordt het bovendien een plek waar je
'boerderijverkoop', zolang het niet de hoofdactiviteit
buurtgenoten ontmoet en een logische plek om af te
is. Maar er zal geen sprake zijn van winkels of
spreken. Zo wordt 1+1=3.
andere detailhandel. Hierin wordt voorzien in
BEER x*jsm
de omliggende wijken en bestaande clusters in
Nabijheid en clustering van activiteit
Schiedam en het Dakpark. Een uitzondering hierop is
Het organiseren van nabijheid in een compacte
de buurtsupermarkt, waar in de buurt de dagelijkse
stad vraagt om slim ruimtegebruik. Als functies
boodschappen gehaald kunnen worden en die ook de
gestapeld of gecombineerd kunnen worden doen we
functie van een centrale ontmoetingsplek in de wijk
dit dan ook. Logische combinaties zijn bijvoorbeeld
vervult. Deze zal een plek kunnen krijgen in het hart
scholen en naschoolse opvang of het combineren
van het gebied, te midden van de 3 mobiliteitshubs en
van mobiliteitshubs en pakketpunten. Maar ook
bij voorkeur langs een van de hoofdassen.
■an 11B
ŗrŗ-^frpV—rí Pakket ophaaldiensten worden ondergebracht in de hubs.
combinaties die van elkaars voorzieningen gebruik maken, zoals gedeelde bedrijfskantines die s 'avonds
Commerciële diensten en (zorg)voorzieningen zoals
kunnen dienen als buurtvoorziening voor cursussen.
bijvoorbeeld horeca, een makelaar een nagelstudio of
Ook het gebruik van daken en binnentuinen biedt
tandarts en dergelijke kunnen in het gebied ook een
mogelijkheden om buitenshuis een semiopenbaar
plek krijgen. Horeca is het meest logisch bij de hubs,
programma te realiseren op een andere plek dan het
pleinen, groen en koppen van de pieren.
Jr
maaiveld. Voor de situering van voorzieningen kiezen we voor een aantal kleine clusters in het gebied. Het karakter, gebruik en de uitstraling van de clusters is verschillend. Een school met schoolplein voorzien in het gebouw
62
Masterplan Merwehaven..
4. Programma.
Kleinschalige buurtsuper versterkt de levendigheid.
63
4.5 Openbare ruimte.
TRAPVELD
WANDELEN
SPORT
KLEINE KINDEREN FLANEREN
ECOLOGIE
SPEL UITZICHT
PIONIEREN
Hoofdsfeer van de openbare ruimte
tussen binnen- en buitendijks, liggen twee dijkvelden
Groen is alom aanwezig in Merwehaven. Het belangrijk
waarin sport- en spelvoorzieningen landschappelijk
om de buitenruimte divers te maken, zodat het
ingepast zijn. Hier ontstaat de ideale locatie om urban
aantrekkelijk wordt om op verschillende momenten
sports te realiseren. De dijkvelden vervullen hierdoor
van de dag of het seizoen van deze ruimte gebruik
ook een rol in het voorzieningenniveau van Rotterdam-
te maken. De openbare ruimte vormt een fijnmazig
West, want urban sports zijn geliefd en er is behoefte
netwerk van groene plekken. Binnen het hele
om het aanbod uit te breiden. De invulling van de
plangebied van de Merwehaven streven we naar een
dijkvelden in de Marconistrip sluit aan bij de actieve
nieuw soort stedelijke groen. Dit groen is een tikkeltje
programmering van de dijk als recreatief element.
rauw, met veel extensief beheer en een boomsortiment
REURING
RUIS
dat duidelijk buitendijks is. Bomen zijn gemengd en
De openbare ruimte op de pieren is gericht op het
SCHOOLPLEIN
waar dat niet nodig is niet ongekroond. Hierdoor blijft
beleefbaar maken van het water. De kades die de
BUURTFEEST
SKATEN
de kenmerkende sfeer van het havengebied voelbaar in
pieren omlijsten, worden verblijfsplekken voor jong en
het landschap.
oud. Ook hier is ruimte voor sport, spel en experiment,
Voorzieningen in de openbare ruimte
deze zee van weidsheid en vergezichten, vormt de
BESCHUT
maar in een minder strikt georganiseerde vorm. In
RUST //ìMl/t ONTMOETEN/1
LEZEN
KLIMBOS BBO STRAND
Het woonmilieu langs de Schiedamseweg landt in een
middenloper van iedere pier een meer beschutte
groen tapijt waarin ecologie een belangrijke rol speelt.
groene zone met stedelijke wanden aan beide zijden.
Hoewel de inrichting van verschillende zones binnen
De open plek die bij ieder voorzieningencluster ligt,
Legenda
deze dijkstrook van elkaar verschilt, zijn ze duidelijk
zet duidelijk in op een eigen karakteristiek. Zo zal
IHI Dijkpark: hoogstedelijk
familie van elkaar. Grasweiden, boomgroepen en
in de open plek die zich identificeert met 'reuring'
■B Dijkpark: natuurlijk
vrijliggende paden kenmerken het gebied. Op de open
een schoolplein van 600 m2 opgenomen worden,
plekken waar de ruimtelijke verbinding wordt gelegd
gekoppeld aan het naastgelegen schoolgebouw.
Dijkpark: cxn stoten ■B Pierpark: boulevard Pierpark: pionieren Pierpark: intiem
Thematische hoofdopzet buitenruimte.
w IT
.
wzìSĩ uit
iSř'jSa!
VLjfc
1 Natuurlijk spelen in de stad
:
Leren in en van de natuur.
mm
Recreatie aan het water.
Ontspannen inrichting van de openbare ruimte waarin verschillende tijdslagen bij elkaar komen.
64
Masterplan Merwehaven.
4. Programma.
Oude gebouwen en urban sports kunnen sfeermakers worden.
65
4.6 Programmering water. Twee vormen van gebruik
2e en 3e vaargat
Niet alle havenactiviteiten zijn probleemloos te
De twee andere vaargaten zullen in de loop van de
verenigen met wonen. Tegelijkertijd is scheepvaart
tijd stapsgewijs verkleuren naar wonen, werken en
wel essentieel om het unieke havenkarakter van
recreëren op het water. De strikte scheiding tussen
Merwehaven te behouden. Daarom is gezocht naar een
water en land wordt hierdoor langzaamaan verzacht,
balans tussen beiden.
de bekkens worden als onlosmakelijk onderdeel van de buurten op de pieren beschouwd en doorontwikkeld.
Het 1e vaargat Het 1e vaargat van de Merwehaven heeft een
In het 2e en 3e vaargat worden in de toekomst
directe verbinding met de Nieuwe Maas en zal in
geen ligplaatsen voor beroepsscheepvaart meer
gebruik blijven voor de beroepsscheepvaart. Aan de westelijke kade is ruimte voor ligplaatsen voor 12
gefaciliteerd. Er is dan mogelijk nog wel plek voor pleziervaart en watersport zoals particuliere zeil
binnenvaartschepen. Deze schepen dienen gebruik
en motorjachten en sloepen, kano's, roeiboten,
te maken van walstroom zodat zij geen overlast
waterscooter, etc.
veroorzaken voor bewoners en gebruikers van de Merwehaven. De ligplaatsen zijn zodanig vormgegeven dat vanaf de kade doorzichten naar het water gewaarborgd blijven en de kade niet visueel dichtslibt.
Gastvrije steiger De oostelijke kade van het 1e vaargat is een kansrijke
Legenda
plek voor een zogenoemde gastvrije steiger. De
^ Gastvrije steiger WM Binnoevaart en zeeschepen
rivier is namelijk een bestemming op zich én er
Drijvend wonen en werft en groen
liggen ook allerlei iconische bestemmingen aan
Gebruik voor ptatervaart en watersport WM Gebruik voor beroepsvaart
de rivier: het centrum, de Euromast, Hotel New York en het SS Rotterdam. Ook groeit het aantal bestemmingen aan de rivier: Cultuurcampus, Landverhuizersmuseum, RDM en ook M4H. De Nieuwe Maas kan op vanzelfsprekende wijze de belangrijkste bestemmingen van de stad verbinden door deze beter en aantrekkelijker toegankelijk te maken vanaf ìBtttr
het water. Dat past ook bij een waterstad en bij een gastvrije havenstad. Om dat te bereiken, introduceren
ÍĨŨiĥlfi ,lL
|U M l
we een eenduidig, uitnodigend concept: de gastvrije steiger. Dit is primair een steiger waar grote en kleinere schepen die personen vervoeren korte tijd kunnen aanmeren. De gastvrije steiger is te gebruiken voor het oppikken en afzetten van passagiers. In het 1e vaargat wordt openbaar vervoer over het water optimaal
De ambitie van een drijvende stad.
Binnenvaart verbindt wonen en werken op het water.
Floating garden.
De gastvrije steiger ontsluit M4H als toeristische bestemming.
gefaciliteerd, zoals watertaxi en waterbus. Op termijn zou ook ov op water gebruik kunnen maken van de gastvrije steiger. De gekozen locatie zorgt voor een verbinding op loopafstand met de tram en de metro en mobiliteithub. Er is beperkt ruimte voor zeeschepen in de Merwehaven.
66
Masterplan Merwehaven.
4. Programma.
67
■Jr
jw.-
gļtļJf*-
?Vr.' äSfllîd
ţ4^
V - ‘v
Vi
-jfejtíř'
kV ŗ *.. KU
— «iiiii Itļ«r
ľ
.«,-
•*-
.. :
\ũ-ì ’
u,nr,.
n^MManaa
TRANSPORT . - Wāåļ**« --
ttS
5. Mobiliteit.
F
T , !
I I ľįl i
5.1 Duurzame en gezonde mobiliteit. 5.2 Mobiliteitssysteem Merwehaven. 5.3 Parkeerstrategie en de hubs. 5.4 Logistiek en toegankelijkheid.
:
T ~T
n
i . ĵ i rr
Tt3
ŕKüfìS
ï1
-ĩ^rţrļn r1 » 1 I 1 l
i
ĩ
-
* , ï İ,,J
—
-
f*r*
.rfŇÍ taoSŴŞąMBpŜ
.■*tò “ļL V-;ľ
!*»İİ
Ü*ť.ũ
Al
1*-
«V
■^ĪĞ ^ įv4-
5. Mobiliteit.
69
5.1 Duurzame en gezonde mobiliteit. Mobiliteitsstrategie M4H
We kiezen in M4H niet voor parkeren op straat, maar
Om M4H te kunnen ontwikkelen met het programma
voor collectieve parkeeroplossingen, de zogenoemde
van het Ruimtelijk Raamwerk, pakt Rotterdam
mobiliteitshubs. Door de hubs op strategische
met de recent door het College vastgestelde
locaties op de Marconistrip en de pieren te plaatsen,
Mobiliteitsstrategie M4H (februari, 2022) door
wordt de rest van het gebied meer ingericht als een
op de al ingeslagen weg: we bieden volop ruimte
leefgebied waar de auto te gast is. Daarmee wordt
aan voetgangers, fietsers en openbaar vervoer en
bovendien een veilige omgeving waar kinderen fijner
stimuleren actieve en schone vormen van mobiliteit.
buitenspelen of zelf kunnen fietsen of lopen naar
Voor de transitie van M4H maken we op het gebied
school en vriendjes. Daarnaast zetten we stevig in op
van mobiliteit duidelijke en vernieuwende keuzes.
andere mobiliteitsoplossingen dan de eigen auto zoals
Dat is niet als doel op zich, maar als randvoorwaarde.
deelauto's. Daarmee is voor de bewoner een breed
randvoorwaarde om deze gebiedsontwikkeling van
keuzepalet aan alternatieven voor handen, waardoor
M4H mogelijk te maken. De druk op de ruimte in
er ook andere keuzes ook gemaakt kunnen worden
de stad is groot. Door deze strategie toe te passen
zonder in te hoeven leveren in comfort.
WK'
Op Britse melkwagens geïnspireerde elektrische voertuigen.
Brede en ruim opgezette paden voor voetgangers.
en ook te richten op andere mobiliteitsvormen is de bereikbaarheid van het gebied geborgd en
Langzaam verkeer heeft voorrang
loopt het verkeer niet vast . Het aanpassen van de
We stimuleren bewoners en werknemers om vaker
wegenstructuur om zodoende meer verkeer te kunnen
te lopen of te fietsen door een fijnmazig netwerk
verwerken, is niet wenselijk gezien de grote gevolgen
aan te leggen, zowel binnen het gebied als naar de
van meer verkeer voor de luchtkwaliteit, het geluid en
omgeving. Bij deze aanpak hoort ook dat het ov-
de fysieke impact van het verkeer op de omliggende
gebruik zo aantrekkelijk en comfortabel mogelijk wordt
wijken als Schiemond, Bospolder-Tussendijken en
gemaakt. Daarnaast komt er een breed aanbod aan
Oud Mathenesse Witte Dorp (OMWD). Ook is het
deelmobiliteit en voorzieningen voor 'the last mile'
noodzakelijk om de toename van het verkeer op de
vanaf OV-knooppunt Marconiplein.
toe- en afritten te beperken naar de ring Rotterdam Z A20 te beperken. De strategie voor M4H is uitvoerig
De ligging aan het water maakt vervoer over water mogelijk.
onderzocht in de Milieu Effect Rapportage die de gemeente en het Havenbedrijf de afgelopen periode hebben opgesteld voor het gebied.
Post en pakketten worden bezorgd met de elektrische bakfiets.
Efficiënte en schone logistiek.
! :
De openbare ruimte is toegangelijk ook voor mensen met beperkingen.
70
Masterplan Merwehaven..
5. Mobiliteit.
:
Zelfrijdende voertuigen voor last mile vervoer.
71
5.2 Mobiliteitssysteem Merwehaven. -Z w
Onze aanpak voor de mobiliteit van het gebied wijkt
Snelle zone
af van het traditionele gedachtegoed. De groei van
Om de langzamere zones mogelijk te maken en meer
vervoermiddelen - zoals de elektrische fiets, de
ruimte te geven, wordt het gemotoriseerde verkeer
pedelec, de step en elektrische bezorgwagens -
hier geconcentreerd. De snelle zones zijn beperkt tot
introduceert een nieuw spectrum aan snelheden
een minimum. Door hun strategische positie op de
en vraagt daarom om een nieuwe aanpak van de verkeersstromen op straat.
Havenallee en de buitenkades is de ontsluiting van alle gebieden het efficiëntst georganiseerd en zijn ook de mobiliteitshubs bereikbaar. Aan deze lijnen zijn
In plaats van aan elk individueel vervoermiddel
bedrijven en andere functies gekoppeld die gebruik
een deel van de weg toe te wijzen, kiezen we ervoor
maken van laad- en loszones langs de weg.
om de openbare ruimte te verdelen in verschillende verkeerssnelheidszones. Zo kunnen we het langzame
De aanbevolen snelheid is van 0 tot maximaal 30 km/
en snelle verkeer van elkaar scheiden en een prettige
uur. Omdat de maximale snelheid niet hoger is dan 30
en veilige omgeving creëren waar langzaam verkeer
km/uur kunnen fietsers en auto's op een veilige manier
op de eerste plaats staat. Door het snelle verkeer te
dezelfde rijloper delen.
beperken tot het noodzakelijke, krijgt het langzame verkeer veel ruimte in het gebied.
Openbaar vervoer Rotterdam wil met zijn ov-beleid (OV-visie 2018-2040):
We onderscheiden drie verkeerssnelheidszones: een langzame zone, een gemiddelde zone, en een snelle
^ de kwaliteit van de ov-knooppunten verbeteren door
O -10 km/u
Langzame zone
^ goede voetgangers- en fietsverbindingen realiseren
O-15 km/u
In deze zone staat de voetganger centraal. Hier is de
O - 30 km/u
openbare ruimte zo ingericht dat lopen overal veilig,
deelmobiliteit aan te bieden;
Plekken
Principekaart mobŭiteitssysteem: Het snelverkeer wordt beperkt tot de buitenklade en de Havenallee. De pieren zijn voor een groot deel voetgangersgebied.
SćHedam Station/ paŵluįp Hòljand
Rotterdam Centraal
- --
Schiedam Centrum
Last-mill /v///"Of/Z/ ~ Cv/*,
voer
versterken;
zone. Legenda
ļ
^ de grote, snelle ov-lijnen (metro en spoor)
ZăáÍM
aantrekkelijk en aangenaam is. Deze zone bestaat
Voor M4H vervullen met name metrohalte
uit een goed verbonden en fijnmazig netwerk dat
Marconiplein en station Schiedam Centrum de rol
gekoppeld is aan verblijfsplekken, publieke functies
van sterke ov-knooppunten. Om met het ov het
en collectieve voorzieningen. Ook is deze zone sterk
gebied beter te kunnen bereiken, zetten we in op een
verbonden met het water en recreatieve functies.
vervoerssysteem vanaf het Marconiplein bij voorkeur
Het gemotoriseerde verkeer wordt hier ontmoedigd en
langs de buitenkade van de lange pier en in de
toegang voor de auto beperkt zich vooral tot toegang
toekomst mogelijk ook een vanaf Schiedam Centrum
voor hulpdiensten.
tot de Havenallee.
iesseląnde
Oelfehaven
met goede voorzieningen.
De aanbevolen snelheid is 0 tot maximaal 15 km/uur, te
Daarnaast is de tramlijn op de Schiedamseweg van
vergelijken met een woonerf'.
groot belang voor de bereikbaarheid van Merwehaven
Gemiddelde zone
tram wordt daar versterkt: via de buitenkade van
met het openbaar vervoer. De verbinding met de
;hubj
Het langzame verkeer heeft hier de prioriteit.
de pieren en de velden in de Marconistrip wordt
Voetgangers krijgen veel ruimte maar ook andere
een langzaamverkeerroute geleid naar nieuwe
vormen van langzaam verkeer hebben hier een plek.
oversteekplekken op de dijk. De bestaande tramhaltes
Gemotoriseerd verkeer is in deze zone altijd te gast
worden verplaatst en gekoppeld aan de nieuwe
en komt incidenteel voor. Door de knikken in de
oversteekplaatsen.
route langs de pieren wordt het ontmoedigd om snel te rijden. Ook is deze zone geen doorgaande weg maar vindt hier vooral bestemmingsverkeer plaats. Vuilophaaldiensten en kleine bestelbussen rijden hier
//\\17ļ
sporadisch. De aanbevolen snelheid is 0 tot maximaal 30 km/uur.
Openbaar vervoerssyteem.
72
Masterplan Merwehaven.
5. Mobiliteit.
73
5.3 Parkeerstrategie en de hubs. 4
\
Collectieve parkeervoorzieningen
Flexibiliteit als uitgangspunt
Verkeer en de ruimte voor autoverkeer wordt anders
Een ander belangrijk uitgangspunt is dat de
wordt vormgegeven. Hiermee komt de toedeling
toekomstige flexibiliteit in de omvang van de hubs
in de ruimte meer in balans. Het parkeren wordt
wordt geborgd. De parkeerbehoefte kan in de toekomst
uitsluitend geregeld in collectieve voorzieningen: de
fluctueren. Het is daarom van groot belang om de
mobiliteitshubs waar ook deelmobiliteit beschikbaar
vraag en het aanbod te monitoren zodat eventuele
is. Hierdoor worden niet alleen de autobewegingen
bijstellingen in aantal parkeerplaatsen later mogelijk
in het gebied beperkt, maar is ook het gebruik van de
zijn. Voor de hub betekent dit dat de constructie aan
openbare ruimte efficiënter.
te passen is bij veranderende vraag. Bijvoorbeeld om deze te verbouwen tot een dakterras, werkvoorziening,
Meer dan een parkeergarage
of meer publieke functies in de plint.
Een mobiliteitshub is meer dan alleen een parkeergarage. Er is ruimte voor een rijk aanbod
Verdeling Mobiliteitshubs
aan (elektrische) deelmobiliteit zoals (bakfietsen,
Er komen in de Merwehaven twee hubs in de
steps, scooters en auto's. Tegelijkertijd zijn de hubs
Marconistrip en een hub halverwege de lange vaarpier.
ook bronpunten op zich en versterken daarmee de
De hubs in de Marconistrip worden bij de verbindingen
levendigheid van het gebied. Publieke functies en
met Oud-Mathenesse geplaatst. Hiermee liggen ze
voorzieningen kunnen in de plint een plek krijgen.
in de buurt van beide tramhaltes en kunnen de hubs
Denk aan een mobiliteitswinkel, een fietsenmaker,
ook van betekenis zijn voor de bewoners van Oud-
een pakketafhaalpunt of zelfs een buurtcafé. Hierdoor
Mathenesse. De hub op de lange vaarpier ligt aan
passen de hubs optimaal op plekken waar we de
het buurtplein en in de buurt van de basisschool en
meeste bewegingen in de openbare ruimte en de
kinderopvang. De gekozen korrel per hub is goed
hoogste intensiteiten van gebruik verwachten.
ruimtelijk in te passen in de stedenbouwkundige opzet van het plan. Omdat we het toekomstige autogebruik
De hubs zijn belangrijke knooppunten in de wijk waar voorzieningen aan zijn gekoppeld.
Dubbelgebruik en delen
niet kunnen voorspellen, reserveren we ruimte voor
Een uitgangspunt bij het dimensioneren van de hubs is
een optionele hub op de kleine pier. Op het moment
het dubbelgebruik van parkeerplaatsen voor woon- en
dat de kleine pier wordt ontwikkeld, wordt beoordeeld
werkfuncties. Er zijn in principe geen parkeerplekken
of nog een vierde mobiliteitshub nodig is. De fasering
exclusief gereserveerd voor een bepaalde gebruiker.
en ontwikkeling van de hubs wordt verder uitgelegd in
Juist in de gemixte woon-werkgebieden is dit
hoofdstuk Ontwikkelstrategie.
zeer logisch. De parkeerbehoefte per deelgebied is daardoor lager dan bij exclusief gebruik van parkeerplekken. -
~
De hubs kunnen een ecologisch knooppunt worden met groene gevels.
De hubs kunnen een ecologisch knooppunt worden met groene gevels.
74
Flexibiliteit in de omvang van de hubs naar gelangen de vraag.
Masterplan Merwehaven.
5. Mobiliteit.
75
5.4 Logistiek en toegankelijkheid. 4
X
fT-Ji
Logistiek niet-woongerelateerde functies
Vuinisophaaldienst
De bevoorrading en logistiek van niet-woongerelateerde
De route voor de vuilnisophaaldiensten is ontworpen
functies zoals bedrijven, kantoren, horeca en winkels
om deze verkeersbewegingen te kunnen faciliteren op
vindt uitsluitend plaats op de buitenkade. Deze
de veiligst mogelijke manier. De vuilniswagens rijden
functies kunnen gebruikmaken van de laad- en
voornamelijk langs de hoofdroutes: de buitenkades en
loszones die opgenomen zijn in het straatprofiel van
de Havenallee. Vanaf de buitenkades kunnen de wagens
de buitenkade. De laad- en loszones zijn bestemd
de middenloper binnenrijden en vervolgens terugke
voor (kort) gezamenlijk gebruik en zijn dus niet
ren naar de Havenallee. Dit minimaliseert de lussen en
gereserveerd voor een specifieke gebruiker of bedrijf.
draaicurves, zorgt voor een eenvoudige route en maakt
De flexibiliteit in de inrichting van het straatprofiel
dat vuilniswagens altijd vooruitrijden. Vuilcontainers
maakt het mogelijk om de hoeveelheid en positie van
bevinden zich vooral op de Havenallee en de buitenka
de laad- en loszones aan te passen aan de specifieke
des en in beperkte mate ook op de binnenloper om korte
vraag rondom een bouwblok (afhankelijk van de
loopafstanden vanaf de woningen naar de containers te
daar aanwezige functies) en aan de veranderingen
waarborgen.
die hier in de toekomst kunnen plaatsvinden. Via meerdere lussen in de middenloper kunnen bestel
■mm
Hulpdiensten
en bevoorradingswagens die via de buitenkade het
Het uitgangspunt is dat het gehele gebied toegankelijk
gebied inrijden, weer over de buitenkade het gebied
is voor de hulpdiensten. Wanneer dat nodig is kunnen
uitrijden. Op deze manier worden de middenloper en
voertuigen van de hulpdiensten zowel langs de buiten
de binnenkades ontlast van zwaarder logistiek verkeer.
kades als in het binnengebied rijden en parkeren. De
Legenda * Speciale leverroutes (te gast)
bouwblokken zijn aan alle zijden bereikbaar voor alle
^ Levenngsroutes (te gast) Hoofd bevoorradings route O laad en Los plek ct Laad en Los zone
Logistiek woongerelateerde functies
hulpdiensten.
De logistiek rondom woningen bestaat voornamelijk
E!B f*ick Up Point
uit kleine leveringen (pakketten, boodschappen,
Vluchtroutes bij calamiteiten
EVJ MobUiteltshub
maaltijden, etc.) en sporadisch grote leveringen
In geval van calamiteiten zijn er altijd meerdere
en verhuiswagens. Kleine leveringen kunnen op
vluchtroutes die een veilige weg bieden naar buiten het
verschillende manieren plaatsvinden afhankelijk van
gebied. Bij hoogwater is het belangrijk dat vluchtroutes
het soort goederen en het type transportwagen. Vanuit
op minimaal 3,60m NAP liggen om te garanderen
de buitenkade kunnen grotere transportwagens de
dat zij droog blijven bij overstromingen. Deze routes
mobiliteitshubs gebruiken als verzamelplaats voor
leiden van de middengebieden van de pieren tot aan
Bevoorrading en inzameling kan plaatsvinden door het hele gebied, maar is wel altijd te gast.
mmmiiiiiiui '""""IIIIIIIIIIIIIIIIIĮ
llllllllllllllllllllllim MIHIIIIIIIII
particuliere leveringen en als pakketafhaalpunt. Het
de Havenallee en vervolgens via de Marconistrip naar
is ook mogelijk om vervolgens kleine leveringen in
de dijk. Bovendien ligt een vluchtroute op 3,90 NAP in
verzamelpunten op blokniveau te verdelen. Verse
west-oostelijke richting via de lange pier die Schiedam
maaltijden, boodschappen en gekoelde goederen
verbindt met Galileipark.
kunnen, mits vervoerd door fietsen of kleine elektrische wagens, tot aan de deur geleverd worden in het hele
In het geval van een calamiteit waarbij de toegang
gebied.
vanaf een van de pieren tot de Havenallee wordt geblokkeerd, kan de brug tussen de twee pieren als
Hoewel de zwaardere logistieke bewegingen
vluchtroute gebruikt worden.
geconcentreerd worden in de buitenkade, kunnen verhuizingen en grote leveringen wanneer nodig onder voorwaarden plaatsvinden bij laad- en lospunten in de middenloper en op de binnenkade.
Hulpdienst routes ♦3.9M NAP vluchtroute ♦3.6M NAP vluchtroute
Netwerk van vluchtroutes en toegankelijkheid voor hulpdiensten.
76
Masterplan Merwehaven.
5. Mobiliteit.
77
■H
I ^
\JWb
L. āf *-l ļ—SIiém—---------------Į | jAb a ‘-W Jjį
"^55
" ļįį » L™„
ì
f\í ü
Etf/W į
Ĩr-Ś r
TM
HūtUlUi
6. Klimaat. wgm Natuur 8. milieu.
jŭ,—
«»
~4*' .
'-ĩļĶitf » 'Ta
ïPSTä
Waterbeheer.
ffij ÙS
aspl
ssn
6.1 Gezonde leefomgeving. 6.2 Geluid. 6.3 Microklimaat. 6.4 Natuurinclusief bouwen
iíví;
Sfc;
6.5 Primaire waterkering. 6.6 Buitendijks bouwen. 6.7 Waterberging.
*y. JSjïţJ
Ŵ.il MV ' r-'
IM
Sf-jTi
iaSPSy.i*®
k'-ÎTv
jgţşigEĽ
Ši'. 'JPí ^ ;
WWÍ
ţSSBļsúgfeŷ
TfeaUiÉ feflMwfc'.
•ŸiŴ'ľįį
T/J
[«SţSKŕ
ŗįĵ&ïL
'VįV .'V. A‘
Transitie grondstoffen. í.y' îŵi
6.8 Energietransitie. 6.9 Circulariteit.
•' iįj 6f :' -* *
m^ăâ kS&íäĜS:
6. Klimaat.
79
6.1 Gezonde leefomgeving. Basisprincipes gezonde wijk
het water door bijvoorbeeld trappartijen, vlonders
Een goed ingerichte leefomgeving draagt bij aan
en/of drijvend groen. Tenslotte worden ook gevels en
een gezondere levensstijl en een betere gezondheid.
daken betrokken bij het maximaliseren van een groene
De twee basisprincipes voor het creëren van een
omgeving.
gezonde wijk zijn het stimuleren van gezond gedrag en bescherming tegen negatieve externe effecten, zoals B»v'
V-
řT-ŵ.
v
•ŵiĵt
Openbare moestuinen en maken gezond voedsel zichtbaar.
In het groen ervaart men minder hinder van geluid.
Meer bewegen
slechte luchtkwaliteit en geluidsbelasting (gezond
Het fysiek welbevinden wordt positief beïnvloed
microklimaat). Hierbij richten we ons nadrukkelijk ook
door voldoende bewegen, sporten en ontspannen. Zo
op Merwehaven als gezond leefgebied voor planten
komen er in Merwehaven uiteraard op loopafstand
en dieren. Met een natuur inclusieve aanpak zorgen
van elke woning sportvoorzieningen zoals trapveldjes
we namelijk niet alleen voor meer biodiversiteit
en fitnesstoestellen. Voor het aantal sport- en
en natuurwaarden, we dragen tegelijk bij aan een
speelplekken wordt als basis de buitenspeelnorm
gezonde en evenwichtige leefomgeving.
gehanteerd. We willen bovendien bewoners stimuleren om te lopen en te fietsen en geven daarom het
Z'
■•m 1SI Op korte loopafstand bereikbare buurtpleinen
iSShfw
, -t
langzame verkeer prioriteit bij het verdelen van de schaarse ruimte. Door een groene, natuurrijke
microklimaat. Met een microklimaat bedoelen we
afwisselende omgeving en levendige routes wordt
het kleinschalig klimaat van straten, binnenterreinen
het aantrekkelijk gemaakt om buiten te bewegen.
en pleinen, dat wordt beïnvloed door factoren als
Op cruciale plekken verbinden we de pieren met de
zonnestraling, geluid, daglicht, luchtkwaliteit en
omliggende gebieden zodat er zoveel mogelijk routes
wind. Merwehaven kent ten opzichte van een goede
ontstaan voor ommetjes en hardlopen. Ook hebben we