[23bb002146] Afschrift brief van Wijkraad Delfshaven - Schiemond over Wijkakkoord

Versie: 1.0

Datum

Pagina 6 van 42

1.3 Staat van de Wijk De Staat van de Wijk beschrijft de (woon)situatie van ons gebied anno 2021. Het wijkprofiel is het uitgangspunt voor de informatie in de staat van de wijk. De informatie van het wijkprofiel wordt aangevuld en geduid met een combinatie van data, ervaringen en signalen vanuit de gemeentelijke organisatie en professionals werkzaam in de wijken. Zo ontstaat een overzichtelijk beeld van de wijk, met ruimte voor de unieke identiteit van de wijk. De input van de wijkraad volgt bij hoofdstuk 2. Delfshaven (wijk) Wijkprofiel Delfshaven

 In Delfshaven is 52% van de woningen in beheer van woningcorporaties. Woonbron is de grootste woningcorporatie aanwezig in Delfshaven. De meeste studenten die er nu zijn, wonen in Woonstad-voorzieningen.  Er zijn veel sociale huurwoningen waarin kwetsbare bewoners/gezinnen wonen (39%).  Elk jaar zijn er studentenwisselingen (vooral in particuliere woningen bijvoorbeeld in de Willem Buytewechstraat) en opvallend veel buitenlandse studenten. De aanwezige studenten tonen weinig binding met de wijk.  Naast studenten wonen er ook redelijk wat starters in de wijk.  Het particuliere bezit lijkt te groeien, vooral in de oudere straten van Delfshaven.  De woningvoorraad wordt op den duur uitgebreid met voornamelijk middeldure woningen in het gebied Coolbase en ook met Hart voor Coolhaveneiland.  65% van de inwoners is tevreden over de huidige woonsituatie. Dat is inclusief woning, buurt, mensen en voorzieningen. % inwoners dat tevreden is over de huidige woonsituatie

68%

71% 69%

58%

Bevolking  Delfshaven telt 7.392 inwoners.  In Delfshaven wonen minder 65-plussers (2% van de inwoners) en kinderen (0 t/m 15, 12% van de inwoners) in vergelijking met Rotterdam (respectievelijk 16% en 16%).  Er wonen relatief veel studenten door de vier grote wooncomplexen (Coolhaveneiland).  Delfshaven kent daarom ook relatief veel eenpersoonshuishoudens (58%, Rotterdam: 48%) en weinig stellen met kinderen (10%, Rotterdam: 19%). Fysiek (Woningen, openbare ruimte en voorzieningen) Versie: 1.0

2014

2016

72%

60%

2018

Delfshaven (wijk)

70%

67%

67%

65%

2020

2022

Rotterdam

 Het percentage huishoudens dat tevreden is met het aanbod van voorzieningen (43%) ligt onder het gemiddelde van Rotterdam (48%). Er zit geen huisarts of apotheek in de wijk en er zit weinig horeca.  De waardering van bewoners over de kwaliteit van de openbare ruimte ligt onder het gemiddelde van Rotterdam (88) met een score van 81. Deze score is verminderd t.o.v. 2020 (88).  Inwoners ervaren overlast van rommel op straat (64% van de inwoners) en vuil Datum

Pagina 7 van 42

naast de container (72% van de inwoners)  Er ligt in Delfshaven ook nog een vergroeningsopgave.  47% van de inwoners geeft aan overlast te ondervinden van agressief verkeersgedrag en te hard rijden (60% van de inwoners). Veiligheid  De algemene veiligheidsbeleving in Delfshaven is 93 en ligt daarmee onder het Rotterdams gemiddelde (108). Veiligheidsbeleving (index)

119 102 100

2014

111

108

102

101 120

110 93

2016

2018

Delfshaven (wijk)

2020

2022

Rotterdam

 Het aantal overlastmeldingen per 1.000 inwoners is met 82 hoger dan het Rotterdams gemiddelde (57).  Inwoners in Delfshaven geven aan vooral overlast te hebben van jongeren (20% van de inwoners), drugsoverlast (20% van de inwoners) en andere omwonenden (18% van de inwoners). Werk & Inkomen  Het gemiddelde gestandaardiseerde huishoudinkomen in Delfshaven ligt met €24.700 onder het Rotterdams gemiddelde (€29.000).  16% van de huishoudens in Delfshaven heeft een bijstandsuitkering1. Een groot deel van deze bewoners heeft ook geen startkwalificatie. Bovendien hebben veel van deze bewoners ook fysieke belemmeringen.

1

In het Wijkprofiel wordt het percentage inwoners dat een bijstandsuitkering heeft op huishoudensniveau gemeten. Daarom kan

Versie: 1.0

% huishoudens met een bijstandsuitkering

20%

20% 17%

17%

11%

2014

12%

12%

2016 2018 Delfshaven (wijk)

11%

16%

11%

2020 2022 Rotterdam

 Het percentage huishoudens met een uitkering neemt wel af sinds 2018. Sociaal  Het percentage jongeren met een startkwalificatie in Delfshaven is hoog met 78% (Rotterdam: 62,6%).  Er is wel een verschil te zien tussen jongeren boven de 18 en onder de 18. Bij de doelgroep onder de 18 is het percentage dat een startkwalificatie heeft wel lager.  Er is zeer beperkt Jeugd en jongerenwerk op Coolhaveneiland.  82% van de inwoners is tevreden met de kwaliteit van hun leven. Dit percentage is gestegen ten opzichte van 2020 (76%). Het algemene oordeel over de kwaliteit van het leven is 117. Deze score is t.o.v. 2020 opmerkelijk hard gestegen (2020: 85).  Er zijn relatief veel studenten aanwezig in de wijk. Dit zorgt voor een mindere (objectieve) binding met de wijk. Dit is terug te zien in de cijfers: er is een hoge verhuisbereidheid en relatief weinig inwoners die lang in Rotterdam wonen.  De hoeveelheid studenten in de wijk kan ook voor een deel verklaren waarom de subjectieve samenredzaamheid in de wijk laag is. Buurtbewoners zeggen minder elkaar te kennen, minder met elkaar om te gaan en zich minder thuis te voelen bij andere buurtbewoners. Bovendien geven bewoners aan dat jong en oud niet goed met elkaar kunnen omgaan in de buurt.

het percentage dat hier wordt gerapporteerd en geduid afwijken van de cijfers die cluster Werk & Inkomen rapporteert.

Datum

Pagina 8 van 42

 Inwoners geven aan dat er weinig ouderenvoorzieningen in de buurt zijn.  50% van de inwoners zegt trots te zijn op de eigen buurt (2020: 47%). 44% zegt zich verbonden te voelen met de buurt (2020: 49%). % bewoners dat zegt trots te zijn op eigen buurt

54%

56%

53%

52%

52%

49%

47%

50%

2016

2018

2020

2022

52%

45%

2014

Delfshaven (wijk)

Rotterdam

Schiemond Wijkprofiel Schiemond

 Schiemond heeft ongeveer dezelfde huishoudsamenstelling als de rest van Rotterdam. Er zijn relatief weinig eenpersoonshuishoudens (42%) en veel eenouder huishoudens (15%) in Schiemond. Er zijn veel huishoudens bestaande uit alleenstaande moeders met 1 of 2 kinderen. Fysiek (Woningen, openbare ruimte en voorzieningen)  49% van de woningen in Schiemond is in beheer van een woningcorporatie. 39% van de woningen zijn in beheer van eigenaar-bewoners. Er is een groot verschil in onderhoud en beheer tussen gehuurde en gekochte woningen.  Met het verkopen van een aantal complexen, is de particuliere verhuur toegenomen.  Het percentage kwetsbare meergezinswoningen (14%) ligt lager dan het gemiddelde in Rotterdam (23%) en vormt een contrast met Delfshaven (39%).  74% van de inwoners is tevreden over de huidige woonsituatie. Dat is inclusief woning, buurt, mensen en voorzieningen. % inwoners dat tevreden is over de huidige woonsituatie 72%

72%

71%

75%

74%

68%

71%

72%

70%

67%

2014

2016

2018

2020

2022

Rotterdam

Bevolking  Schiemond heeft 5.435 inwoners.  55% van de inwoners in Schiemond heeft een niet-westerse migratie achtergrond. 33% van de inwoners in Schiemond heeft geen migratieachtergrond.  De leeftijdssamenstelling van Schiemond komt relatief goed overeen met het gemiddelde van Rotterdam. Er wonen wel relatief veel kinderen (0 t/m 15) in Schiemond. Versie: 1.0

Schiemond

 Inwoners van Schiemond zijn over het algemeen redelijk tevreden met het aanbod van voorzieningen. Er zouden volgens bewoners wat meer winkels voor dagelijkse boodschappen en banken/postkantoren bij kunnen.  De waardering van bewoners over de kwaliteit van de openbare ruimte ligt boven het gemiddelde van Rotterdam (88) met een score van 106.  Inwoners van Schiemond ondervinden overlast door rommel op straat en vuil naast de container. In het Lloydkwartier Datum

Pagina 9 van 42

zijn er initiatieven te vinden om dit op te lossen, in Schiemond niet (minder participatie).  De laatste jaren is er veel inzet gepleegd op (onder andere) de openbare ruimte, zoals op het gebied van vergroening, herinrichting van het Dempoplein en binnenterreinen, huisvuilinzamelingen, Schiehaven Noord en het opknappen van de kunst in de onderdoorgangen van de flats. Dit heeft geleid tot hogere cijfers op milieu en openbare ruimte.  Binnen het stenige Lloydkwartier moet er verdere vergroening komen. Veiligheid  De algemene veiligheidsbeleving in Schiemond ligt met 133 ruim boven het gemiddelde van Rotterdam (108).

133

147

133 14%

111 120 102

110

108 11%

83

2014

2016

2018

Rotterdam

2020

2022

Schiemond

 Het aantal overlastmeldingen per 1.000 inwoners (73) ligt boven het Rotterdams gemiddelde (57). Het type meldingen verschilt in Schiemond tussen Schiemond en het Lloydkwartier.  In het Lloydkwartier gaan meldingen vooral over auto’s die aan de kade staan, geluidsoverlast en drugsoverlast.  In Schiemond gaan de overlastmeldingen vooral over kattenkwaad en jeugd dat rondhangt.  Er is een toename van wat ernstigere delicten (vechtpartijen) tussen bewoners (ex-gedetineerden).  Schiemond is een heel gesloten gemeenschap, waarin de bewoners niet over elkaar praten. Het is voor de politie 2

In het Wijkprofiel wordt het percentage inwoners dat een bijstandsuitkering heeft op huishoudensniveau gemeten. Daarom kan

Versie: 1.0

Werk & Inkomen  Het gemiddelde gestandaardiseerde huishoudinkomen in Schiemond (€32.600) ligt boven het Rotterdams gemiddelde (€29.000).  Er zijn bovengemiddeld veel lage inkomens (tot 110% van het sociaal minimum) in vooral Schiemond.  Het percentage huishoudens (13%2) met een bijstandsuitkering is hoger dan het Rotterdams gemiddelde (11%). Opvallend is dat ongeveer driekwart van deze bewoners geen startkwalificatie lijkt te hebben. Bovendien heeft een grote groep last van fysieke belemmeringen. % huishoudens met een bijstandsuitkering

Veiligheidsbeleving (index)

100

en gemeente lastig om contact te maken met bewoners.

2014

14%

14%

12%

12%

2016 2018 Rotterdam

13%

13%

11%

11%

2020 Schiemond

2022

Sociaal  Het percentage jongeren met een startkwalificatie (48,1%) is lager dan het gemiddelde van Rotterdam (62,6%).  Schiemond kent veel nieuwe voortijdige schoolverlaters (3,8%, 12 t/m 22-jarigen). Het aantal incidenten met betrekking tot jeugdoverlast in Schiemond (12 per 1.000 inwoners) is hoger dan gemiddeld in Rotterdam (9 per 1.000 inwoners). Dit is vooral in het deel van Schiemond.  Vanuit cluster Maatschappelijk Ontwikkeling worden nog concrete plannen gemaakt om samen met WMO Radar gerichte inzet te plegen op de jeugdproblematiek.

het percentage dat hier wordt gerapporteerd en geduid afwijken van de cijfers die cluster Werk & Inkomen rapporteert.

Datum

Pagina 10 van 42

 83% van de inwoners is tevreden met de kwaliteit van hun leven. Dit is gestegen ten opzichte van 2020 (67%). Het algemene oordeel over de kwaliteit van het leven is 124 (Rotterdam: 93). Deze score is enorm gestegen sinds 2020 (29).  Het verhogen van de participatie in Schiemond is een opgave. 17% van de bewoners is actief als vrijwilliger (Rotterdam: 21%). 16% van de bewoners is actief in een bewonersinitiatief (Rotterdam: 20%).  67% van de inwoners zegt trots te zijn op de eigen buurt (2020: 58%). 58% zegt zich verbonden te voelen met de buurt (2020: 56%). % bewoners dat zegt trots te zijn op eigen buurt

69%

67%

64%

61%

58%

52%

54%

56%

53%

52%

2014

2016

2018

2020

2022

Rotterdam

Versie: 1.0

Schiemond

Datum

Pagina 11 van 42

1.4

Indicatoren Hett gebied Delfshaven – Schiemond bestaat uit 4 wijken. De cijfers van het wijkprofiel gaan echter uit van 2 deelwijken. Jaar

Delfshaven

2021 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2021

7.392 4.105 41% 15% 45% 12% 86% 8% 2% 58% 20% 10% 10%

5.435 2.643 33% 12% 55% 19% 77% 14% 5% 42% 23% 19% 15%

651.269 326.419 47% 14% 39% 16% 78% 16% 7% 48% 21% 19% 11%

2021

2.794

2.610

304.505

2021 2021 2021

52% 26% 22%

49% 12% 39%

43% 24% 33%

2021 2021 2021 2021 2021 2021 2020

59% 9% 2% 24% 6% 39% €2.442

7% 0% 0% 53% 40% 14% €2.943

31% 21% 9% 27% 13% 23% €2.712

2021

65%

74%

67%

2021

43%

45%

48%

2021

69%

85%

87%

2021

82%

77%

88%

Aantal arbeidsplaatsen in de wijk % m2 van objecten met niet-woonfunctie

2021 2021

2.454 33%

3.261 48%

384.170 38%

Werk & Inkomen Gemiddeld gestandaardiseerd huishoudinkomen

2019

€ 24.700

€ 32.600

€29.000

% Lage inkomens (= % tot 110% sociaal minimum)

2019

23%

20%

19%

Niet werkende beroepsbevolking (15-75 jaar)

2019

17%

14%

13%

Indicatoren:

Schiemond Rotterdam

Bevolking Aantal inwoners Aantal huishoudens % geen migratieachtergrond % westerse migratieachtergrond % niet-westerse migratieachtergrond % inwoners 0 t/m 15 jaar % inwoners 15 tot 75 jaar % inwoners 65 en ouder % inwoners 75 en ouder % eenpersoonshuishoudens Paar zonder kinderen (% huishoudens) Paar met kinderen (% huishoudens) Eenoudergezin (% Huishoudens) Woningen Aantal zelfstandige woningen Woningverdeling naar bezit % woningen van woningcorporaties % woningen particuliere huur % eigenaar-bewoners Woningindeling naar bouwjaar (5 categorieën, %) Tot 1945 1945-1968 1969-1979 1980-1999 Vanaf 2000 % kwetsbare meergezinswoningen Gemiddelde WOZ-waarde per M2 % dat zegt tevreden te zijn over de huidige woonsituatie (incl. woning, buurt, mensen, voorzieningen) Voorzieningen % huishoudens dat zegt tevreden te zijn over het aanbod voorzieningen tezamen % vindt medische 1e lijnszorg voldoende aanwezig % vindt winkels dagelijkse boodschappen voldoende aanwezig

Versie: 1.0

Datum

Pagina 12 van 42

% huishoudens met bijstandsuitkering3 % huishoudens met inkomensbron uitkering4 % Bewoners (18+) met schulddienstverlening

2021 2019 2021

16% 18% 1,0%

13% 14% 0,9%

11% 14% 0,8%

% o t/m 3 jaar

2021

% 4 t/m 11 jaar % 12 t/m 17 jaar % 18 t/m 22 jaar % jongeren met een startkwalificatie (18 t/m 22 jaar) % Voortijdige schoolverlaters (12 t/m 22-jarigen)

2021 2021 2021

3,5%

5,6%

4,4%

6,4% 3,9% 10,4%

10,0% 6,6% 4,4%

8,4% 5,9% 7,0%

2020

78,0%

48,1%

62,6%

Aantal Incidenten jeugdoverlast (per 1.000 inw.)

2019-2020

2,2%

3,8%

2,5%

2019

7

12

9

% Jeugdigen met Jeugdreclasseringsmaatregel

2019

2,3%

0,0%

1,3%

% HALT verwijzing (12 t/m 17-jarigen)

2019

3,0%

2,0%

2,0%

82

73

57

20% 20% 18%

16% 6% 10%

14% 12% 12%

3,2

2,3

3,5

0,7

0,0

0,4

3,8

4,4

3,7

0,0

0,2

0,1

93

133

108

2021

82%

83%

78%

2021

9%

17%

15%

2021

15%

10%

19%

2021

6%

4%

8%

2021 2021 2021

59% 36% 17%

66% 46% 17%

55% 46% 21%

% bewoners die actief zijn in een bewonersinitiatief

2021

17%

16%

20%

% bewoners dat zegt trots te zijn op eigen buurt % bewoners dat zegt zich verbonden te voelen met buurt % huishoudens dat geen gebruik maakt van voorzieningen sociaal domein5

2021

50%

67%

52%

2021

44%

58%

50%

2019

73%

74%

74%

Jeugd & Onderwijs

Veiligheid Overlastmeldingen leefmilieu (per 1.000 inw.) % ervaart overlast door jongeren in de eigen buurt % ervaart drugsoverlast in de eigen buurt % ervaart overlast door omwonenden Aantal inbraken van woningen (per 1.000 adressen) Aantal openlijke geweldplegingen tegen personen (per 1.000 inw.) Aantal mishandelingen (per 1.000 inw.) Aantal overvallen (per 1.000 inw.) Veiligheidsbeleving (index) Welzijn & Participatie % bewoners dat zegt tevreden te zijn met de kwaliteit van hun leven % bewoners die mantelzorg verrichten % bewoners dat zegt een slechte gezondheid te ervaren % bewoners dat zegt sterke gezondheidsbelemmeringen te ervaren % bewoners die wekelijks sporten % bewoners die burenhulp verlenen % bewoners die actief zijn als vrijwilliger

nov 2020okt 2021 2021 2021 2021 nov 2020okt 2021 nov 2020okt 2021 nov 2020okt 2021 nov 2020okt 2021 2021

Deze en meer cijfers zijn terug te vinden op www.wijkprofiel.rotterdam.nl. Op deze website kun je ook de definities en bronnen vinden van de indicatoren.

Versie: 1.0

Datum

Pagina 13 van 42

1.5

Netwerk van de wijk In het gebied Delfshaven-Schiemond is een enorme hoeveelheid spelers die op hun eigen manier en ieder op een ander niveau bijdragen aan de stad. Er zijn diverse bewonersorganisaties, VvE’s en verenigingen, vele sleutelfiguren, (zorg)instellingen, opvanglocaties, geloofsgemeenschappen, woongroepen, ondernemersverenigingen, scholen, sociale verhuurders, bouwbedrijven, vastgoedbeheerders en vele bewonersgroepjes en stichtingen die uiteenlopende initiatieven ontplooien. De gemeente Rotterdam is dagelijks in de wijken met honderden mensen actief met dit netwerk op uitvoerend, tactisch, strategisch niveau.

Versie: 1.0

Datum

Pagina 14 van 42

2

Visie, doelen en actiepunten vanuit de wijk

2.1

Algemeen Wijkverdeling Het gebied Delfshaven – Schiemond bestaat uit 4 wijken. De gemeente gaat echter, onder andere in de cijfers, uit van 2 deelwijken, waardoor de cijfers een volledig vertekend beeld geven van de werkelijkheid. Zo is op het blote oog te constateren dat de wijken Coolhaveneiland / Historisch Delfshaven en Schiemond / Lloydkwartier op meerdere thema’s wezenlijk van elkaar verschillen. De deelwijk Schiemond kent bijvoorbeeld veel sociale, financiële en veiligheidsproblematiek. Op dit punt verdient deze wijk veel meer aandacht dan het nu krijgt. Het feit dat er nu onvoldoende aandacht is voor deze problematiek wordt door een deel veroorzaakt doordat Schiemond als wijk wordt gecombineerd met de wijk Lloydkwartier, in Schiemond. Wij pleiten voor een verdieping van de huidige cijfers uit het wijkprofiel en gaan in onze visie, doelen en actiepunten uit van de 4 deelwijken. Communicatie De communicatie vanuit de gemeente Rotterdam richting de bewoners van DelfshavenSchiemond dient te worden geoptimaliseerd. Bewoners voelen zich veelal niet gehoord door de gemeente. Dit heeft niet altijd als aanleiding dat de gemeente niet naar de bewoners luistert, wel ontbreekt het bij enige regelmaat aan een gedegen terugkoppeling over genomen maatregelen aan bewoners.

De communicatie vanuit de gemeente in het algemeen, maar specifiek in het kader van de lopende en aankomende projecten, vraagstukken etc. kan worden verbeterd. Bewoners dienen proactief geïnformeerd te worden, waarbij de gemeente niet mag schromen om termijnen en contactpersonen te noemen. Ook kunnen de bewoners actief om feedback worden gevraagd en zou dit verwerkt moeten worden in toekomstige aanpak van communicatie. Onder het optimaliseren van de communicatie verstaan wij ook de communicatie over reguliere dienstverlening. Participatie Participatie van bewoners is voor ons een belangrijke manier om goed te weten wat er in de wijk speelt, en vooral wat er nodig is. Persoonlijke verhalen in combinatie met informatie via data (cijfers) helpen ons om er voor te zorgen dat de prioriteiten helder zijn. Daarom is het van groot belang dat wij input blijven krijgen vanuit de wijk. Daarnaast is het andersom belangrijk dat bewoners relevante informatie krijgen van de wijkraad, gemeenten en andere instanties. Gelukkig zijn er veel wijkbewoners die graag proactief informatie en ideeën met ons delen. Maar het is aan ons ook de taak om ook de stille meerderheid te proberen te bereiken. Daarom zetten wij in op een pallet van participatiemomenten. Online: 1.

Hierbij delen wij informatie op verschillende social media platformen (twitter, facebook en instagram en whatsapp), maar uiteraard ook via de site die ons is toegewezen door de gemeente. Hier kun je naast informatie ophalen ook direct online vragen stellen en ideeën opperen. Zorg daarom dat je ons volgt op ten minste een van de verschillende platforms en neem deel aan de wijkapps. 2.

Online input ontvangen wij ook graag via de social media platforms, of via de email.

Versie: 1.0

Datum

Pagina 15 van 42

Fysiek: Wij zijn heel vaak te vinden in de buurt: 1.

2.

3. 4.

5.

2 x per jaar organiseren wij een bewonersavond met alle wijkraadleden waarin ook alle buurtbewoners via een flyer uitgenodigd worden. Op zo een avond komen allerlei bezoekers. Het is informatief, interactief en gezellig. Je kunt daar andere mensen leren kennen, input geven op onze plannen of gewoon in gesprek gaan met de wijkraadsleden. Er is bij elke formele vergadering (3de dinsdag van de maand) inspreek recht voor bewoners. Dat betekend dat je 5 minuten de tijd hebt om een idee of zorg met ons te delen. Dat helpt ons echt! Uiteraard kun je ook gewoon aanschuiven om mee te luisteren naar de vergadering. Wijkraadleden zijn heel vaak aanwezig bij activiteiten, vergaderingen of evenementen in de wijk. Daar spreken zij graag met alle wijkgenoten. Vanaf dit jaar gaat de wijkraad meer invloed hebben op de burgerinitiatieven in de wijk. Zo kunnen wij er op toezien dat de initiatieven passen binnen de behoeftes van de wijk. Wijkraadsleden maken regelmatig afspraken met buurtgenoten uit de wijk rondom specifieke thema’s. Wil jij ook in gesprek, neem dan contact op met ons. Dan kunnen wij met jou overleggen wat handig is.

Als wijkraad willen wij een communicatieplan gaan opzetten, waarin wij gaan opnemen hoe wij het beste met onze bewoners en ondernemers in de 4 verschillende wijken in ons gebied gaan communiceren. Gezien de diversiteit zullen hier meerdere communicatiemiddelen aanbod kunnen komen. Denk hierbij naast de reguliere huis-aan-huis brief ook aan informatiemarkten, een eigen website, mailen etc..

Versie: 1.0

Datum

Pagina 16 van 42

2.2

Veiligheid Visie Binnen Delfshaven-Schiemond dient iedere bewoner en bezoeker veilig te zijn en zich veilig te voelen, op straat en binnenshuis. Zoals eerdergenoemd bestaat het wijkraadsgebied Delfshaven-Schiemond uit vier demografisch verschillende wijken welke allen eigen aandacht voor de geheel eigen problematiek behoeven. Op diverse locaties in de wijk spelen veiligheidsvraagstukken, waaronder op het Kapelplein, de Willem Buytewechstraat, het Piet Heynsplein, de Moutersteeg, de Tovertunnel en de kades van het Lloydkwartier. Zowel de wijkraad als de gemeente zijn hiermee bekend. Veel van deze problematiek, vooral veroorzaakt door hangjongeren, vraagt om zowel repressieve maatregelen op de korte termijn, als meer preventieve maatregelen om de problemen structureel te verhelpen. Zo is algemeen bekend dat er in de wijk voor de jeugd niet altijd veel te doen is. Verveelde jongeren verzamelen zich op bijvoorbeeld één van bovengenoemde hotspots en halen kattenkwaad uit - wat vaak overgaat tot vandalisme of intimiderend gedrag jegens omwonenden. Om het veiligheidsgevoel in de wijk te verhogen is het van groot belang dat naar zowel bewoners als plegers geluisterd wordt in de zoektocht naar oplossingen.

Dit kan door bewoners- en participatieavonden, maar belangrijker is waarschijnlijk een vast aanspreekpunt, zoals een zichtbare wijkagent, een jeugdwerker of een wijk-BOA die een oogje in het zeil houdt. Op die manier kunnen de, vaak jeugdige, plegers uit de anonimiteit gehaald worden, kunnen gesprekken met ouders worden gevoerd en kan ook worden voorzien in de behoeften vanuit de plegers. De wijkraad Delfshaven-Schiemond signaleert op vijf vlakken verbeterpunten (in willekeurige volgorde) die in iedere deelwijk kunnen bijdragen aan de veiligheid: 1. Inrichting buitenruimte 2. Regelgeving 3. Capaciteit 4. Communicatie 5. Preventie Inrichting buitenruimte Bij de herinrichting van de buitenruimte dient rekening gehouden te worden met de veiligheid en de veiligheidsbeleving. Hierbij dient gekeken te worden naar onder andere maatregelen als verlichting, groen en veiligheidsbeleving. Voor huidige locaties waar veiligheidsvraagstukken spelen, zoals bijvoorbeeld de Willem Buytewechstraat dient te worden bezien welke mogelijkheden er zijn en welke daarvan op korte termijn gerealiseerd kunnen worden. Voor de geplande en toekomstige herinrichting van de buitenruimte geldt dat veiligheid een integraal aandachtspunt is. Hierbij dient rekening gehouden te worden met de wensen en behoeften van bewoners. Actiepunten 1. Het anonieme karakter van de buitenruimte in Schiemond wordt aangepakt.

Dit kan gelijktijdig gebeuren met het aanbrengen van meer hoogwaardig groen in Schiemond, zoals toegelicht in de paragraaf Groen & Schoon. 2. In de visie openbare ruimte Historisch Delfshaven zijn diverse probleemgebieden in Historisch Delfshaven opgenomen, waaronder het Piet Heynsplein, de Tovertunnel en de Abrikoos. In deze visie is een transformatie van deze gebieden opgenomen, die ook het onveilige karakter zal aanpakken en het veiligheidsgevoel zal doen toenemen. De wijkraad wenst dat het College de visie onderschrijft en met een plan van aanpak komt voor de tenuitvoerlegging. Op korte termijn kan de situatie rondom het Versie: 1.0

Datum

Pagina 17 van 42

Piet Heynsplein aangepakt worden door (betere) verlichting. Ondanks het feit dat ‘de Abrikoos’ niet binnen het getekende wijkraadsgebied Delfshaven-Schiemond ligt, ondersteunt de wijkraad de plannen voor de Abrikoos zoals neergelegd in de visie en volgt de voortgang kritisch. Dit omdat op dit grensgebied de gevolgen van overlastgevers wel in het gebied Delfshaven-Schiemond terecht kunnen komen. 3. Bij elke herinrichting van de buitenruimte dient uitdrukkelijk het veiligheidsaspect te worden meegewogen. Regelgeving Regelgeving dient de aanpak van onveiligheid te ondersteunen. Indien op bepaalde locaties aanwijsbesluiten ontbreken waardoor effectieve handhaving uitblijft, dienen aanwijsbesluiten te worden gegeven. Ter afschrikking en om duidelijkheid voor bewoners en bezoekers te creëren, kunnen borden worden geplaatst. Deze kunnen tevens als basis ter verbalisatie gelden wanneer overtreding plaatsvindt. De gemeente dient hier proactief op te reageren, via signalering door handhavers, bewoners en andere betrokkenen. De gemeente dient daarbij in samenwerking met bovengenoemde partijen te signaleren wanneer aanvullende regelgeving gewenst is. Actiepunten 1. In Rotterdam bestaat de afspraak geen verbodsborden te plaatsen op hangplekken omdat voor de meeste gevallen al artikelen bestaan om te verbaliseren. Echter, heerst bij bewoners niet het gevoel dat dit adequaat gebeurt.

De wijkraad wenst dan ook dat politie en BOA harder optreden, wanneer men op eerdergenoemde hotspots in overtreding gaat. 2. Het gebruik van lachgas voor recreatieve doeleinden wordt per 1 januari 2023 landelijk verboden, waar dit in Rotterdam reeds het geval was. Op de kades van het Lloydkwartier vindt echter nog steeds overlast van lachgasgebruikers plaats. De wijkraad benadrukt dan ook dat vanaf 1 januari 2023 gedegen handhaving van dit lachgasverbod, met name op de kades van de Müllerpier en de Lloydpier, plaatsvindt.

Capaciteit Om een buurt veilig te houden dient er voldoende capaciteit te zijn in zowel personeel als materiaal. Voor wat betreft personeel dient de gemeente te denken aan extra handhavers, handhavers die exclusief in Delfshaven-Schiemond aanwezig zijn en voldoende andere hulpverleners. Hierbij kan ook worden gedacht aan welzijnswerkers, waar met name een grote vraag is naar voldoende capaciteit aan jeugdwerkers in de wijk om de signalerende functie te vervullen. Zo had het Coolhaveneiland voorheen een jeugdwerker die als aanspreekpunt fungeerde, maar die door wijziging van de WMO-opdracht niet meer op straat te vinden is, maar enkel in het huis van de wijk zit. Actiepunten 1. Als doel wordt gesteld dat met ingang van 2024 er een vaste wijk-BOA gerealiseerd is, die een signalerende functie in de wijk vervult. 2. De eerdergenoemde hotspots en eventueel door signalering aanvullende hotspots worden opgenomen in een gerandomiseerde route door BOA of politie, waar laatstgenoemden niet slechts langs rijden maar ook uitstappen, plegers aanspreken en daarmee uit de anonimiteit halen. 3. De gemeente zorgt voor voldoende materieel, zoals mobiele camera’s die op hotspots kunnen worden geplaatst.

Versie: 1.0

Datum

Pagina 18 van 42

Communicatie De communicatie vanuit de gemeente Rotterdam richting de bewoners van DelfshavenSchiemond dient te worden verbeterd: In het algemeen, maar specifiek in het kader van de veiligheidsvraagstukken. Bewoners dienen proactief geïnformeerd te worden over de aanpak van veiligheidsproblematiek (rekening houdend met zichtbare en onzichtbare inzet die voor effectieve uitvoering niet altijd gecommuniceerd kan worden), waarbij de gemeente niet schroomt om termijnen te noemen en een contactpersoon aanstelt. De gemeente vraagt proactief om feedback en verwerkt dit in toekomstige aanpak van communicatie. Met name op het Coolhaveneiland voelen bewoners zich niet gehoord door de gemeente. Dit heeft niet altijd als aanleiding dat de gemeente niet naar de bewoners luistert; wel ontbreekt het bij enige regelmaat aan een gedegen terugkoppeling over genomen maatregelen aan bewoners. Actiepunt 1. Er dient een vaste communicatiestrategie door de gemeente te worden opgesteld die via een vaste lijn ervoor zorgt dat er terugkoppeling in dergelijke situaties plaatsvindt. Preventie Mede als gevolg van het feit dat er voor jeugd weinig activiteiten in de wijk zijn, bestaat er een hoge mate van jeugdcriminaliteit binnen het wijkraadsgebied, maar ook Delfshaven breed.

Daarom dient er gekeken te worden naar de mogelijkheden van activiteiten voor de jeugd binnen Delfshaven-Schiemond en dient er een integrale aanpak voor het gebied Delfshaven ontwikkeld te worden. Het leefgebied van jeugd, dealers, geweldsplegers, criminelen en Delfshavenaren stopt immers niet bij de grenzen van de wijkraad. Zeker (kleine) criminaliteit onder de jeugd in de wijk blijkt een groot probleem. Zo leeft in Schiemond het probleem dat jongeren elkaar intimideren en beroven. Het positieve is hier ook dat actieve ouders zich graag als vrijwilliger in zouden willen zetten om in gesprek te gaan met jongeren en activiteiten voor hen te organiseren. Hetzelfde geld voor het Coolhaveneiland, waar bewoners en “Buurt Bestuurt” vaak goede ideeën hebben over hoe de (jeugd)criminaliteit in de wijk moet worden aangepakt. Deze kracht dient benut te worden. Actiepunten 1. Er komt, met de focus op Schiemond, Historisch Delfshaven en Coolhaveneiland een JOZ-werker die een signalerende functie heeft en jongeren die met één been in de criminaliteit staan het goede pad op te helpt; 2. Actieve bewoners krijgen van de gemeente handvatten, middelen en kennis aangereikt hoe zij in gesprek kunnen gaan met jongeren die op het foute pad lijken te belanden. Zij hebben immers een signalerende functie, maar missen vaak middelen of weten niet op welke manier zij jongeren kunnen benaderen.

De wijkraad kan hier als verbinder optreden; 3. De wijkraad, maar ook de gemeente gaat in gesprek met jongeren(organisaties) als YOUNG010 en Coolhavenconnect om op die manier ook de wensen van jongeren te achterhalen; 4. Er komt een jongerenhub in de wijk waar jongeren kunnen samenkomen om creatieve ideeën te delen, met elkaar te sparren maar ook kunnen relaxen met een frisje of biertje; 5. Er wordt onderzoek gedaan naar de behoefte voor maatregelen zoals een ‘veiligheidsuurtje’ in de wijkhub op de Westzeedijk. Voor Schiemond dient, gezien de afstand, een andere locatie aangewezen te worden als de behoefte er voor dergelijke zaken is. Op deze locaties komt één uur per week een veiligheidsambtenaar, wijkagent of wijk-BOA te zitten die antwoord geeft op veiligheidsvraagstukken van bewoners.

Versie: 1.0

Datum

Pagina 19 van 42

2.3

Bouwen en wonen Visie Voldoende kwalitatief goede woningen in een wijk dragen bij aan het welbevinden van haar bewoners en verbetert daarmee de leefbaarheid. Naast voldoende kwalitatief goede en duurzame woningen is het ook van belang dat in een wijk een “goede” verhouding tussen groen en stenen bestaat. Daarmee wordt de leefbaarheid in de wijk vergroot, wat bijdraagt aan het verbeteren van de gezondheid van haar bewoners en het vergroten van de biodiversiteit. Ook goed en betaalbaar wonen voor lage en middeninkomens is met name ook in onze wijk cruciaal. Daarnaast is het ook belangrijk oog te hebben voor de verschillende beschikbare faciliteiten in een (deel)wijk. Een mix van woningen, recreatie, winkels, horeca, cultuur, scholen enz. maakt een wijk tot een leefbare wijk. Bij een toename van woningen moet er dan ook een concreet plan zijn voor de overige benodigde faciliteiten. Op het gebied van ‘Bouwen en Wonen’ lijkt de verdichtingsstrategie nog steeds de agenda te bepalen van de politiek in Rotterdam, terwijl anderzijds volgens de gemeente ruimschoots op vergroening wordt ingezet. De verhouding tussen verdichting en vergroening staat echter in grote delen van Delfshaven-Schiemond onder flinke druk, terwijl bewoners al jaren schreeuwen om vergroening. Vergroening dient het uitgangspunt te zijn binnen projecten die zich in de wijk afspelen.

Om de forse spanning tussen bouwen en vergroenen het hoofd te bieden pleit de wijkraad Delfshaven-Schiemond dan ook voor de ontwikkeling van een helder referentiekader voor de verhouding tussen stenen en groen in onze wijken. Hierbij dienen per deelwijk duidelijke afspraken te worden gemaakt, waarbinnen bewonersparticipatie het uitgangspunt is. Ook binnen de dienst Stadsontwikkeling is de spanning tussen bouwprojecten en de noodzaak tot vergroening voelbaar. Logisch, Rotterdam staat immers voor zowel een immense bouwopgave als een brede vergroeningsopgave. Rotterdam kent tot op heden geen norm voor de gewenste verhouding tussen groen en stenen. De wijkraad Delfshaven-Schiemond adviseert, in navolging van het gewenste referentiekader stenen/ groen binnen onze wijken, de gemeente Rotterdam te werken aan het opstellen van een gewenste verhouding. Op deze manier kan er in de toekomst beter klimaat-adaptief gebouwd worden en daarmee wordt gericht werk gemaakt van uitdagingen als hittestress en hevige regenval, welke niet zelden voor het onderlopen van de Rotterdamse straten zorgt. Grote delen van het wijkraadsgebied Delfshaven-Schiemond liggen buitendijks, met name de deelwijken Schiemond en Lloydkwartier. Tegelijkertijd lopen er in het Lloydkwartier nog tal van nieuwbouw-projecten en zijn er nog een aantal aanstaande, tot zorg van verschillende bewoners.

In het bestemmingsplan staat dat schade door toedoen van eventuele gevolgen van klimaatverandering (overstromingen) voor de eigenaren van de woningen is, terwijl bouwvergunningen gewoon worden uitgegeven. De wijkraad Delfshaven-Schiemond ziet daarom graag dat de gemeente Rotterdam voor de bestaande situatie met een concreet plan komt, waarin zowel maatregelen voor de veiligheid- als materiële schade in worden opgenomen. Bouwen In de deelwijken Schiemond en Historisch Delfshaven bestaan geen concrete nieuwbouwplannen. In deze twee deelwijken is daar ook geen ruimte meer voor. In de deelwijk Lloydkwartier bestaan deze wel en/of zijn in uitvoering. De bouwplannen die momenteel worden gerealiseerd zijn Lloyd Yard, Babel, Sawa, Stack en Dok & Kaai. Na voltooiing van deze bouwprojecten zijn ook de Lloydpier en de Mullerpier volgebouwd. In de deelwijk Coolhaveneiland staat concreet de bouw van de Coolbase op de planning. Daarnaast is het IJzerblok een punt van discussie wat betreft sloop of grondige renovatie. Daarna is er ook in deze deelwijk weinig ruimte meer om nieuwbouwprojecten te starten. De bewoners en de Versie: 1.0

Datum

Pagina 20 van 42

wijkraad willen graag in een zo vroeg mogelijk stadium betrokken worden bij de planvorming rondom thema’s als renovaties, sloop en nieuwbouw. Bij nieuwbouw dient rekening gehouden te worden met het bestaande karakter van de wijk. Wonen Het Lloydkwartier bestaat, op een uitzondering na, uit relatief nieuwe woningen (vanaf ± 2004), voornamelijk appartementsgebouwen, allen van goede kwaliteit. Schiemond bestaat hoofdzakelijk uit appartementsgebouwen die in de jaren tachtig van de vorige eeuw zijn gebouwd en ± 10 jaar geleden grondig zijn gerenoveerd. Hier en daar zijn wat appartementen verkocht aan particulieren. Het betreft hier hoofdzakelijk sociale huurwoningen. Historisch Delfshaven bestaat voor een groot deel uit historische panden die behoren tot het historisch erfgoed van de stad. Daarnaast wordt ook de Kapiteinsbuurt gerekend tot Historisch Delfshaven. Deze buurt bestaat uit appartementsgebouwen die rond 1990 zijn gebouwd. Coolhaveneiland is het zorgenkindje op het gebied van wonen in onze wijk. Het ontbreekt aan een visie op wonen in deze deelwijk. Ook is absoluut onduidelijk wat de actuele planvorming is rondom stadsvernieuwing in de wijk en welke interventies er staan gepland betreffende de woningvoorraad. De bewoners en de wijkraad willen graag betrokken worden en meepraten over deze beleidsuitdagingen.

De meeste huizen op het Coolhaveneiland zijn gebouwd in de eerste helft van de vorige eeuw. Het overige deel, is gebouwd vanaf 1940 tot heden. Veel van deze woningen hebben te kampen met verzakkingen vanwege funderingsproblemen en hebben last van forse lekkages van daken en muren. Voor zover dit huurwoningen betreft is het van belang dat hierover gesprekken op gang komen tussen de huurders en Woonbron gefaciliteerd door de gemeente, waarbij deze laatste twee partijen op dit punt beter zouden moeten samenwerken. Naast deze problemen is ook de hoge mate van verkamering een toenemend probleem voor deze deelwijk. Hierdoor verdwijnen er ook veel betaalbare huur- en koopwoningen. De wijkraad steunt dan ook de initiatieven om ook voor Coolhaveneiland een opkoopverbod in te stellen. Doelen 1.

2.

3.

4.

5. 6.

Het College dient zo snel mogelijk de gewenste verhouding tussen “Stenen en Groen” vast te stellen voor Rotterdam. Niet alleen voor nieuwbouw, maar ook voor bestaande bouw. Deze dient tevens als helder referentiekader te gelden voor de verhouding tussen bouwen en vergroenen, waarbij rekening wordt gehouden met de verschillen tussen de wijken in het centrum en de buitenwijken; Gelet op de huidige fysieke inrichting van onze wijk is de onbalans tussen “Stenen en Groen” normaal gesproken niet meer recht te trekken. De Wijkraad is dan ook van mening dat het bestaande groen in onze wijk kwalitatief flink moet worden verbeterd; Het College dient bij het vaststellen van nieuwbouwprojecten ook de kwaliteit en de kwantiteit van het “Groen” in overleg met de projectontwikkelaar vast te stellen evenals de benodigde financiering; De deelwijk Coolhaveneiland verdient op het gebied van “Bouwen en Wonen” een deltaplan dat nu snel wordt opgesteld en uitgevoerd door de gemeente en de betreffende woningcorporaties om in een forse renovatie van de grond te krijgen, dan wel waar renovatie niet meer opportuun is een sloop- bouwplan op te stellen; De rioolproblematiek op Coolhaveneiland is zeer urgent en dient derhalve met spoed te worden verholpen; Het College dient een plan van aanpak vast te stellen om de ongewenste effecten van “verkamering” in Delfshaven en in het bijzonder in onze wijk tegen

te gaan. Om scheefgroei tegen te gaan dient een (tijdelijke) stop op uitgifte vergunningen voor verkamering te worden ingesteld;

Versie: 1.0

Datum

Pagina 21 van 42

7.

8.

9.

10.

11. 12.

Het College dient voor alle wijken plannen op te stellen die ervoor zorgen dat deze wijken ook op termijn leefbaar blijven door op tijd met de woningcorporaties structurele renovaties in te plannen, zodat verpaupering wordt voorkomen; Gelet op de verstening van onze wijk en het grote belang van veel meer groen in de wijk ondersteunt de wijkraad Delfshaven Schiemond het bewonersinitiatief voor een Lloydpark op het huidige Lloyd Multiplein in plaats van nog meer woningen in dit al versteende gebied en vraagt het College hier rekening mee te houden; Bewonersparticipatie in een vroegtijdig stadium is het uitgangspunt bij nieuwbouwrenovatie- en groenprojecten, waarbij per project hierover afspraken worden gemaakt met de bewoners en de wijkraad; In het bestemmingsplan staat dat schade door toedoen van eventuele gevolgen van klimaatverandering (overstromingen) voor de eigenaren van de woningen is, terwijl bouwvergunningen gewoon worden uitgegeven. De wijkraad Delfshaven-Schiemond wil daarom dat de gemeente Rotterdam voor de bestaande situatie met een concreet plan komt, waarin zowel maatregelen voor de veiligheid- als materiële schade in worden opgenomen; De wijkraad steunt de initiatieven om ook voor Coolhaveneiland een opkoopverbod in te stellen; Voor zover dit sociale huurwoningen betreft is het van belang dat hierover gesprekken op gang komen tussen de huurders en Woonbron.

Een onpartijdige organisatie zoals de huurcommissie dient benaderd te worden om deze gesprekken te faciliteren. Gezien de grote uitdagingen is het van belang dat de samenwerking tussen Woonbron en de Gemeente verbeterd én geïntensiveerd wordt. Deze hernieuwde samenwerking kan de start betekenen van een gedragen “deltaplan” voor Coolhaveneiland dat met bewoners en andere betrokken partijen wordt opgesteld.

Actiepunten 1.

2.

3.

4. 5.

De woonsituatie op Coolhaveneiland moet dringend verbeterd worden door een gedragen "deltaplan" op het gebied van wonen door alle betrokken partijen. In dit plan dient ook een visie te worden opgenomen op alle andere samenhangende problematiek van de wijk. De samenwerking tussen de gemeente en Woonbron moet verbeterd worden, waarbij niet naar elkaar gewezen wordt, maar meer dan nu gericht moet zijn op concrete resultaten waar bewoners wat aan hebben. In Schiemond en Coolhaveneiland dienen er structurele afspraken gemaakt te worden tussen de verhuurders en bewoners over een structurele aanpak van de “schimmelproblematiek” in de huizen. Er dient op korte termijn duidelijkheid te komen over de plannen rond “de Abrikoos” inclusief het bijbehorende tijdsplan. Het Lloydkwartier heeft geen wijkruimte, zoals b.v. een wijkhuis, terwijl hier in toenemende mate behoefte aan is. De wijkraad ondersteunt deze wens van harte. Gezocht zal moeten worden naar een locatie die daarvoor geschikt is, of geschikt te maken is. Er zijn vooralsnog twee mogelijkheden aangedragen voor een locatie, 1) in de buitenste ruimte in de plint van SAWA grenzend aan de tuin en 2) een deel van gebouw van Havensteder “Aert van Nes” dat door de naastgelegen basisschool gefaseerd in gebruik zal worden genomen als uitbreiding van deze school, inclusief het daarbij behorende zwembad.

Hier bestaat wellicht de mogelijkheid om voor een (on)bepaalde tijd een ruimte te huren die geschikt kan worden gemaakt als wijkhuis. Voor beide ideeën geldt dat de (on)mogelijkheden hiertoe dienen te worden onderzocht door de gemeente en de wijkraad met de betrokken partijen (ontwikkelaar van SAWA en de betreffende school).

Versie: 1.0

Datum

Pagina 22 van 42

Uitdagingen voor specifieke deelwijken Coolhaveneiland Het grootste probleem zijn de oude en versleten woningen, waarvoor tot op heden geen structurele renovatie afspraken zijn gemaakt door de gemeente en de betreffende woningcorporaties. Deze woningen kennen wel een relatief lage huurprijs, maar zijn ook laag in kwaliteit. Hierdoor ontstaat er verpaupering in de wijk. Dit wordt nog versterkt door de vele kwetsbare mensen (zwervers, junks, prostituees, verwarde mensen) die hier wonen en/of verblijven die snel in de problemen (kunnen) komen met alle problematiek van dien; criminaliteit, (bende)geweld, werkeloosheid, ziekten, verslaving, etc. In de jaren tachtig van de vorige eeuw (veertig jaar geleden) zijn de laatste structurele renovaties door gemeente en woningcorporaties uitgevoerd. Bewoners geven aan dat de woningcorporaties nauwelijks repareren en slecht of niet op klachten reageren. Bewoners voelen zich in de steek gelaten door de gemeente en verhuurders op heel veel fronten. Woonbron is de belangrijkste woningcorporatie in deze wijk. De samenwerking tussen de gemeente en Woonbron, bijvoorbeeld rondom het IJzerblok, zou meer dan nu gericht moeten zijn op concrete resultaten waar bewoners wat aan hebben. Ook de flinke toename van verkamering door de zogenaamde huisjesmelkers wordt door vele bewoners als groot probleem ervaren.

Deze verkamering zorgt in deze slecht geïsoleerde huizen voor flinke woonoverlast. De huurders van deze verkameringen zijn hierop slecht aanspreekbaar doordat zij gemiddeld genomen onvoldoende binding met de wijk hebben wat weer leidt tot minder onderling begrip en grotere overlast. De problemen worden al wat langer gesignaleerd, ook door alle betrokken partijen, maar de gemeente en woningcorporaties wijzen naar elkaar en komen niet met een concrete oplossing voor de woonproblemen in grote delen deze wijk in de vorm van renovatie- sloop/bouwplannen. Er bestaat onduidelijkheid over de rol van de woningcorporatie versus de gemeente. De woonsituatie op Coolhaveneiland kan ons inziens alleen maar verbeterd worden door een gedragen "deltaplan" op het gebied van wonen door alle betrokken partijen. In dit plan dient ook een visie te worden opgenomen op alle andere problematiek van de wijk. Daarnaast pleiten wij voor een betere inrichting van de openbare ruimte waardoor de sociale cohesie kan worden bevorderd. In dit plan moet ook helder worden het aantal sociale huurwoningen op zijn minst hetzelfde blijft. De concrete uitwerking van de collegetargets wat betreft segmentering ontbreekt nog. Schiemond Op het gebied van wonen speelt er relatief weinig problematiek.

De sociale woningen in de wijk zijn tien jaar geleden grondig gerenoveerd, waarbij ze goed zijn geïsoleerd, dubbel glas en nieuwe daken hebben gekregen, waardoor ze voldoen aan de geldende standaarden. Wel bestaan er in veel woningen problemen met schimmel, waardoor onwenselijke gezondheidsproblemen kunnen ontstaan. Dit probleem moet structureel opgepakt worden door de woningcorporatie in Schiemond. Daarnaast zal er aandacht moeten zijn voor het periodiek upgraden van de woningen in de wijk, zodat deze wijk over twintig jaar nog steeds goed leefbaar is. Het veranderen van het anonieme karakter van de binnentuinen zou de leefbaarheid in de wijk flink kunnen vergroten. Deze wijk kent veel sociale, financiële en veiligheidsproblematieken. Veel bewoners hebben uitkeringen en worden gerekend tot de kansarmen. Op dit punt verdient deze wijk veel meer aandacht dan het nu krijgt. Wellicht dat dit voor een deel wordt veroorzaakt doordat Schiemond als wijk wordt gecombineerd met de wijk Lloydkwartier, waardoor de gemeentelijke cijfers een volledig vertekend beeld geven van de werkelijkheid in Schiemond. Versie: 1.0

Datum

Pagina 23 van 42

Historisch Delfshaven De woningen van de Kapiteinsbuurt bestaan inmiddels 30 jaar. Dat betekent dat de woningcorporatie goed moet kijken hoe deze buurt toekomstbestendig moet wordt gehouden. Vooralsnog zijn er geen signalen dat dit niet het geval is. Hetzelfde geldt voor de sociale huurwoningen in het appartementencomplex aan de Voorhaven. De woningen rondom het V.O.C.plein en de Compagniestraat betreffen koopwoningen en enkele huurwoningen in de vrije sector. Deze woningen zijn in 2010 gebouwd en goed onderhouden. Het zogenaamde historische deel van Delfshaven bestaat voor het grootste deel uit historische panden die behoren tot het historisch erfgoed van de stad. Deze zijn gelegen aan de Achterhaven en de Aelbrechtskolk. Deze zijn hoofdzakelijk in eigendom van particuliere eigenaren die vanwege het historisch karakter een plicht hebben om die te onderhouden conform de voorschriften die de gemeente op dat punt kent. Er zijn vergevorderde plannen om "De Abrikoos" weg te breken, zodat een doorgang ontstaat naar de Schans. Formeel behoort dit pand en de geplande steeg tot de wijkraad Bospolder Tussendijken. Gelet op het gegeven dat dit op de grens met onze wijk ligt en onze bewoners hier ook mee te maken hebben, wordt deze passage opgenomen in ons wijkplan. De Abrikoos betreft een uit de toon vallend pand, waarover al vele jaren onduidelijkheid bestaat.

Volgens de laatste plannen zou de Abrikoos plaats maken voor een nieuwe steeg voor voetgangers, met daarbij nieuwe woningen met geveltuinen. Het participatieproces is nog lopende, doch in een vergevorderd stadium. Vanuit bewoners zijn zowel voor- als tegengeluiden kenbaar gemaakt. De vrees is dat de steeg net als de Tovertunnel overlast aantrekt. Tegelijkertijd is er vraag naar een alternatief voor de Tovertunnel. In verband met een onderzoek naar de aanwezigheid van steenmarters en vleermuizen in de Abrikoos dat eind 2023 afgerond zal worden, is de realisering van de plannen in ieder geval uitgesteld tot op zijn vroegst begin 2024. Lloydkwartier Deze wijk bestaat, op de gebouwen “de Herder” en “Kuhne & Nagel” na, voornamelijk uit nieuwe woningen (vanaf 2004 - 2024), zijn voornamelijk appartementsgebouwen en deze zijn allen van een goede kwaliteit. In 2024 zijn alle huidige en lopende nieuwbouwprojecten afgerond. Het wonen in het Lloydkwartier kent maar één majeur probleem en wel de (mate van) verstening en dientengevolge te weinig groen. Zowel de Lloydpier als de Mullerpier zijn voorbeelden van de meest versteende delen van Rotterdam. Deze verstening van de wijk, met alle problemen van dien (zie de paragraaf “groen en schoon”) wordt door de meeste bewoners als een belangrijk minpunt ervaren, waardoor dit een negatief effect heeft op de leefbaarheid en het ervaren woongenot.

Het gebied dat tussen de Schiehaven en de Westzeedijk tot Schiemond bevat grofweg het Lloyd Multiplein en de voormalige gebouwen van de firma Croon, elektrotechnisch installatiebedrijf, die nu tijdelijk in gebruik zijn gegeven aan zogenaamde startups. Het gebied wordt nu aangeduid als Schiehaven Noord (SHN). De dienst Stadsontwikkeling (SO) heeft hiervoor in mei 2022 een stedelijk plan ontwikkeld dat als voorloper dient voor een bestemmingplan. In december 2022 is door de gemeente besloten dat dit plan wordt teruggetrokken en dat er een nieuw proces moet worden opgestart voor een nieuw plan voor deze locatie, waarbij een zorgvuldige participatie plaatsvindt van de omwonenden en de Wijkraad. Om verdere verstening van het Lloydkwartier te voorkomen heeft de Stichting Rotterdam Natuurlijk als tegenbeweging voor de bouwplannen een alternatief plan ingediend als bewonersinitiatief in de vorm van het “Lloydpark”. Gelet op de verstening van onze wijk en het grote belang van veel meer groen in de wijk ondersteunt de wijkraad Delfshaven Schiemond het bewonersinitiatief voor een Lloydpark op het huidige Lloyd Multiplein in plaats van nog meer woningen in dit al versteende gebied. Versie: 1.0

Datum

Pagina 24 van 42

2.4 Groen en Schoon Visie Voldoende kwalitatief groen in een wijk draagt bij aan het welbevinden van haar bewoners en verbetert daarmee de leefbaarheid. Groener maken van de wijk maakt de wijk aantrekkelijker, vriendelijker en dus verblijf je er liever, voel je je veiliger en zal je de buren eerder ontmoeten. Meer groen zorgt meteen voor meer sociale cohesie en kan de actieve betrokkenheid vergroten. De waarde versterking door “groen” ligt zowel op sociaal-cultureel welzijn, in toename van gezondheid en stimulering van beweging als financiële waardevermeerdering van vastgoed. Klimaatdoelstellingen zijn ook makkelijker te realiseren in een wijk waarbij de verhouding tussen groen en stenen “goed” is geregeld. Een groene leefbare omgeving draagt ook bij aan het verhogen van de gezondheid van haar bewoners en het vergroten van de biodiversiteit. In Rotterdam bestaat geen norm voor een gewenste verhouding tussen groen en stenen. Wij pleiten er voor dat deze verhouding zo spoedig mogelijk wordt vastgesteld door het College, waarbij rekening wordt gehouden met de bestaande landelijke normen. De “Nota Ruimte” van het Kabinet (2004) kan hierbij als referentie worden genomen. Hierin wordt 75 m2 groen per woning binnen 500 meter en 400 m2 per woning binnen 5 km als minimum beschreven. Dit zou ook in Rotterdam een harde ondergrens moeten zijn.

Er dienen dan geen extra woningen worden gebouwd als dit minimum niet meer gehaald kan worden. Als je deze normen legt naast de verhouding tussen groen en stenen in onze wijk dan is deze behoorlijk scheef getrokken. Gelet op de huidige fysieke inrichting van onze wijk is deze verhouding normaal gesproken niet meer recht te trekken. Gelet op het grote belang van veel meer groen in onze wijk ondersteunt de Wijkraad van harte het bewonersinitiatief voor een Lloydpark op het huidige Multiplein. We pleiten er dan ook nadrukkelijk voor dat het bestaande groen in onze wijk kwalitatief flink wordt verbeterd. Ook bij de realisatie van de bestaande bouwplannen dient aan de voorkant duidelijk te zijn welke inspanningen een ontwikkelaar moet leveren, teneinde in overleg met de bewoners voldoende kwalitatief groen te realiseren. We missen een definitie van "groen" (hoeveel en welke bomen, struiken en bloemen in relatie tot vierkante meters. We missen een helder referentiekader voor verhouding tussen vergroenen en verstenen. Samenwerking tussen de gemeente, bewoners en (maatschappelijke) organisaties in een wijk over (innovatieve) vergroening is een bewezen instrument om de afstand tussen burger en overheid te overbruggen. Een betrokken burger bij zijn wijk is goud waard! Goede voorbeelden hiervan zijn partijen als Tuin op de Pier, de Schat van Schoonderloo en Oase.

Net als de afgelopen periode heeft het college zich ook voor de komende vier jaar ten doel gesteld om 20 hectare meer groen te realiseren in de gemeente. Dat betekent concreet het verhogen van het aantal m2 dakpark op de luchtfoto en het aantal m2 groen op goedgekeurde, officiële tekeningen. Het vergroenen middels dakparken is eenvoudig te meten én goed te realiseren, waardoor nu een onevenredige hoeveelheid aandacht uit gaat naar de ontwikkeling van dakparken. Er bestaat echter ook een verschil tussen vergroenen van een dak en de volle grond. Dit is NIET hetzelfde, maar wordt in Rotterdam nu wel gelijkwaardig behandeld. Ook een schone wijk draagt in belangrijke mate bij aan de leefbaarheid in een wijk. Wij pleiten er dan ook voor om per wijk te bezien wat nodig is om de wijk schoon en dus leefbaar te houden in termen van (zwerf)vuil ophalen en het legen van openbare prullenbakken.

Doelen 1. Het College dient een helder referentiekader op te stellen voor verhouding tussen vergroenen en bouwen, waarbij ook aspecten worden meegenomen als geluid, lucht, water-, bodemkwaliteit, hitte en zonlicht (schaduw door hoge gebouwen), waarbij Versie: 1.0

Datum

Pagina 25 van 42

2.

3.

4.

5. 6. 7. 8.

9.

rekening wordt gehouden met de verschillen tussen de wijken in het centrum en de buitenwijken; Het College dient een definitie van "groen" op te stellen in termen van hoeveel en welke bomen, struiken en bloemen in relatie tot vierkante meters, waarbij rekening wordt gehouden met de verschillen tussen de wijken in het centrum en de buitenwijken; Gelet op de huidige fysieke inrichting van onze wijk is de onbalans tussen “Groen en Stenen” niet meer recht te trekken. De Wijkraad is daarom dan ook van mening dat alle inspanningen van de gemeente er op gericht dienen te zijn om het “groen” in onze wijk kwantitatief en kwalitatief flink te verbeteren; Het College dient hiertoe voor elke (deel)wijk in Delfshaven Schiemond een vergroeningsplan op te stellen en te realiseren voor zover dit niet reeds het geval is, waarbij bewoners en de nu reeds op dit punt actieve (maatschappelijke) organisaties nadrukkelijk betrokken dienen te worden, waarbij dienen ook concrete afspraken gemaakt te worden over het maaibeleid; Het College dient bij nieuwbouwprojecten concrete eisen te stellen aan de aanleg van het groen rondom deze bouwprojecten; Het College moet niet gaan verdichten waar dit niet kan en het niet nalaten te vergroenen waar dit moet; Gelet op het grote belang van veel meer groen in onze wijk ondersteunen wij het bewonersinitiatief voor een Lloydpark op het huidige Multiplein; Per

(deel)wijk dient een (gedifferentieerd) plan opgesteld te worden in overleg en samenwerking met de bewoners om de inzet te bepalen van eenieder hoe de (deel)wijk het beste schoon en leefbaar gehouden kan worden. De zogenaamde “Groene Slinger”, een bewonersinitiatief om Coolhaveneiland te vergroenen, dient door de gemeente opgepakt te worden.

Actiepunten Algemeen 1. De negen benoemde doelen moeten onder de aandacht gebracht worden van het College en vertaald worden in het gemeentelijk beleid; 2. Geveltuintjes moeten in de hele wijk actief gestimuleerd en financieel ondersteund worden, zodat we binnen 4 jaar 100 extra geveltuinen kunnen realiseren. 3. Per (deel)wijk dient een (gedifferentieerd) schoonplan opgesteld te worden in overleg en samenwerking met de wijkraad om de inzet te bepalen van eenieder hoe de (deel)wijk het beste schoon en leefbaar gehouden kan worden. 4. De gemeente zet in op gedragsveranderingen om naast plaatsingen en overlast door hondenpoep te voorkomen. De wijkraad wil graag betrokken worden en meedenken over mogelijke acties. Coolhaveneiland 5. De speeltuinen in de Kapiteinsbuurt en de Drakenspeeltuin dienen aangepast te worden op een manier die uitnodigt tot spelen niet alleen met speeltoestellen, maar ook op een manier die uitnodigt tot creativiteit van kinderen met zand en water, houtsnippers en meer houten toestellen. 6. De gemeente zal de wijkraad, de Machinist en de bewoners actief betrekken bij het ontwerpen en realiseren van de buurttuin “Tuin aan de Cool”, waarin naast groen en tuinieren ruimte is voor ontmoeting, urbansport, spel, luieren, tuinfeestjes, waarbij deze tuin doorloopt in het “groene rondje Coolhaven”. 7.

In het groenplan voor deze wijk dient nadrukkelijk de “Groene Slinger” te worden opgenomen, met als speerpunt de vergroening van de Oostkousdijk. Versie: 1.0

Datum

Pagina 26 van 42

Schiemond 8. Er dient een extra buitenplek worden gecreëerd voor jongeren, zoals een skatepark, of DASH parcours. 9. Vanwege het succes van de pilot in hof 5 dient in alles hofjes van deze deelwijk een vergelijkbaar groenplan gerealiseerd te worden, zodat er meer variëteit komt in groen en de biodiversiteit wordt vergroot. Hierbij wordt aangehaakt bij het Biodiversiteit Programma van de gemeente en het actieplan ‘Rotterdam gaat voor groen’. 10. Als de resultaten van het onderzoek naar waterdoorlatende tegels positief zijn moeten er zoveel mogelijk waterdoorlatende tegels worden gelegd, zoals voorgesteld door Rotterdams WeerWoord. 11. Het groen in Schiemond dient verbonden te worden met het groen in Historisch Delfshaven, in lijn met de ‘visie openbare ruimte Historisch Delfshaven’. 12. Er dient een duidelijk zichtpunt te komen (en gepromoot te worden) bij het draaipunt van de cruiseschepen ter hoogte van de Waalhaven, omdat dit een uniek en spectaculair gezicht is. Historisch Delfshaven 13. De bestaande visie voor deze deelwijk dient nu snel te worden vastgesteld en uitgevoerd. 14. Er is met name meer en beter groen gewenst langs de kades van de Voorhaven, en op de hoek van de Achterhaven en Bataviakade. De bewoners willen graag betrokken worden bij het inrichten van bomen, laag groen en plantenbakken. Lloydkwartier 15.

Het vastgestelde groenplan voor deze deelwijk dient in 2023 te worden gerealiseerd. 16. Het groenplan rondom SAWA dient in overleg met de Tuin op de Pier (TOP) z.s.m. te worden gerealiseerd. 17. Hittestress bevorderende zwarte glimmende tegels dienen zo veel mogelijk te worden vervangen, het liefst door groen. 18. Er dient voor het Lloydkwartier en Schiemond (buitendijkse wijken) een plan te komen tegen de achtergrond van de klimaatverandering en de daarmee verwachte stijging van het water in zeeën en rivieren over het managen van 'water', zowel in termen van opslag, riolering, hemelwater, aansprakelijkheid en last but not least maatregelen ter voorkoming van overstromingen. 19. Er zijn veel VvE’s met platte daken, de gemeente dient de VvE’s te stimuleren en te ondersteunen om meer te doen met groen, b.v. klimplanten en groene- of sedumdaken, maar ook bij het plaatsen van zonnepanelen. 20. Gemeente / Stedin dienen problemen met de opslagcapaciteit van elektriciteit op te lossen, want dit probleem vertraagt de uitrol van zonnepanelen op de daken van de appartementsgebouwen. 21. Het verdient de voorkeur een coöperatie op te richten voor deze wijk m.b.t. zonneenergie. 22. De gemeente zou “grootschalige wateropvang” door VvE’s moeten stimuleren en ondersteunen. 23. T.b.v.

de Tuin op Pier moet een opslagruimte voor gereedschap moeten worden gecreëerd, waarbij dit bij voorkeur wordt gecombineerd met een wijkhuis dat momenteel niet bestaat in het Lloydwartier, terwijl daar wel behoefte aan is. 24. De gemeente dient in samenspraak met de wijkraad en de bewoners een plan op te stellen waar en wanneer de ondergrondse containers geplaatst zullen worden.

Versie: 1.0

Datum

Pagina 27 van 42

Nadere beschrijving per deelwijk Coolhaveneiland Groen Een gedragen groenplan is ook voor deze deelwijk essentieel en dat moet vooral Bottom-up aangepakt worden, met nadrukkelijke input van de bewoners, bijvoorbeeld in de vorm van het bewonersinitiatief de “Groene Slinger” door de deelwijk. Deze deelwijk is ook te veel versteend, waardoor er weinig groene plekken zijn voor kinderen om te spelen. Met name bij de speeltuinen zou meer gras en zand op zijn plaats zijn. De speeltuinen in de Kapiteinsbuurt en de Drakenspeeltuin zouden wel een opknapbeurt kunnen gebruiken. Herinrichting met veel oog voor vergroening draagt ook bij aan de leefbaarheid en veiligheid in deze deelwijk. “Buurt Bestuurt” werkt in deze deelwijk goed, waardoor de betrokkenheid van de bewoners flink wordt vergroot. Dat zie je terug in de diverse bewonersinitiatieven voor vergroening en de schoonmaakacties die regelmatig georganiseerd worden. Het belang van een buurttuin zie je goed bij de prachtige natuurtuin “Schat van Schoonderloo”. Deze “schat” wordt gedragen door de buurtbewoners en is een belangrijke ontmoetingsplek voor bewoners. Ook mensen van buiten de buurt bezoeken deze prachtige natuurtuin die met behulp van de bewoners en wat subsidie onderhouden wordt.