22bb720 Bijlage 1 behorende bij 22bb719 - Rapportage brede herstelaanpak jongeren covid-19 Rotterdam. Sterker door Jongeren 2021
Tekst van het document
Teamcoördinator Michiel Steenwinkel vertelt: "Jongeren komen niet vanzelf naar dit bussie toe.
groepen kwetsbare jongeren zoals de Voortijdig Schoolverlaters (VSV'ers), lichtverstandelijk beperkten, jongeren met een laag opleidingsniveau, en jongeren
Rondom het Clubbussie creëren we daarom reuring op
met een justitieachtergrond te bereiken. Het is soms
z'n Rotterdams. We zetten een muziekje aan en er staat
ingewikkeld om deze jongeren te vinden, maar vooral
drinken klaar."
ook om ze te binden.
Een jongerenwerker van TOS onderstreept het belang
"In 2015, door de decentralisatie jeugdwet, gingen alle
van het inzetten van jongeren om andere jongeren te
jongerenlocaties dicht. Het alternatief waren de Huizen
bereiken:
van de Wijk, iedereen zou welkom zijn. Dat werkte
"De geslaagde projecten van jongeren kunnen we
niet. Inmiddels is het besef weer terug dat we het meer
gebruiken als anker, je moet aan de anderen laten zien
moeten overlaten aan de mensen die het weten," aldus
wat er allemaal mogelijk is. De jongeren zelf moeten
een gebiedsadviseur.
het middelpunt van jouw doelgroep zijn, je moet hen enthousiast zien te krijgen."
Jongerenwerkers kunnen niet altijd uit de voeten met de huidige manier van werken: onder andere door de
RRA is in oktober 2021 van start gegaan en wist
aanbestedingen hoppen zij van tijdelijk project naar
in twee maanden tijd 26 jongeren te includeren.
tijdelijk project.
De komende maanden werken zij verder, terwijl er onderzoek plaatsvindt naar onder andere de werkzame
"Je investeert in het leren kennen van een nieuw
factoren van de innovatie en naar de effectiviteit en
project, in het delen en plannen maken en dan? Doe
schaalbaarheid van de sociale impact.
iets in die nazorg, biedt iets in die structuur. Er moet
Om kwetsbare jongeren niet alleen te bereiken maar
een duidelijke overdracht zijn vanuit het project.
ook vast te houden is volgens van den Hengel vooral tijd en minder politieke druk om projecten snel af te ronden
die echt met plannen aan de slag willen. Het is altijd
nodig. Een jongerenwerker wijst daarnaast op het belang van 'wisselgeld': om jongeren te binden dienen
Organiseer een terugkomdag, nazorg voor de jongeren met de projecten: het is er en dan pats boem weer weg," aldus een jongerenwerker.
passende (inloop)activiteiten en/of dagbesteding aangeboden te worden: "In plaats van grote budgetten voor activiteiten, moet
Ook vindt een aantal van hen dat ze te weinig op de hoogte gehouden worden van beslissingen en aanpak
men meer investeren in plekken. We hebben een ruimte
van de gemeente. Zij ervaren dat veel oplossingen de
nodig, want als je ergens kan zitten heb je een basis,
laatste jaren topdown zijn bedacht en georganiseerd
dan heb je een dagbesteding, dat werkt beter dan dat
door bestuur en management. Een veel gehoord advies
je op straat contact moet leggen. We hebben nu geen
vanuit jongerenorganisaties is dan ook om bij het
wisselgeld, we hadden ze tijdens de eerste lockdown
'subsidie verstrekken' aan innovaties ook voorwaarden
niets te bieden."
te creëren voor de inbedding van een project in de bestaande infrastructuur. Concreet betekent
Uitdagingen
dat bijvoorbeeld zorgdragen dat een eenmalige
Een aantal initiatiefnemers zien binnen de Rotterdamse Herstelaanpak eerste signalen van een kentering in de,
innovatie, zoals een bijeenkomst of training van een
nog veelal heersende, bestuurscultuur. Zo kan nu RRA nu bijvoorbeeld jongeren betalen voor het aanbrengen
voor jongeren in een wijk. Jongerenwerkers kunnen jongeren in de wijk werven of na afloop begeleiden, op
van andere jongeren, waar dit vroeger niet aan de orde
voorwaarde dat zij daar voldoende uren voor hebben en
geweest zou zijn. Ook wordt de gemeente door een
een formele opdracht vanuit het eigen management.
projectorganisatie, wordt verbonden aan het aanbod
aantal innovaties geprezen om hun creatieve ideeën
20
over het tegengaan van mentale kwetsbaarheid bij
"Mijn organisatie kijkt ook naar de KPI's, maar als ik dat
jongeren. Maar deze nieuwe, of juist oude, manier van
doe, dan kan ik eigenlijk niets doen. Dan ga ik het dus in
werken kan nog meer doorgevoerd worden, zo merkt
eigen tijd doen. Want gaat om het 1-op-1 coachen van
een welzijnsorganisatie op: "Gemeente kan nog meer bottom-up werken, met
jongeren, dan wordt vaak door jongerenwerk gezegd
jongeren samen maar ook met informele sleutelfiguren
KPI's de rest wordt over de schutting gegooid," aldus
in de wijk".
een medewerker welzijnsorganisatie (Feijenoord).
Evaluatie Rotterdamse Herstelaanpak (2021)
nee, wij doen alleen ambulant. Iedereen kijkt naar
Januari 2022
9. Vergroten van perspectief voor jongeren
IN HET KORT ^
Op 1 december rapporteren innovaties dat zij bij 2.160 jongeren hun belangrijkste doel bereikt hebben (537 van het verwachte totaal);
^
Dit gaat vooral om het vergroten van mentale weerbaarheid en actieve deelname aan een event;
^
Succesfactoren die in aanmerking komen voor borging zijn: vertrouwensband en een integrale aanpak.
^
Uitdaging voor de toekomst is om het bereik te vergroten van innovaties die inzetten op bemiddeling naar en voorlichting over mogelijkheden op onderwijs (beurzen), stage en arbeidsmarkt.
Aan de innovaties is gevraagd wat het belangrijkste doel is dat zij beogen te bereiken (Figuur 3). Voor
Figuur 4 Aantal jongeren doel bereikt per categorie (1^=2.160)
de meeste innovaties (357) was dit het mentaal weerbaarder maken van jongeren; een belangrijk
2500
kernelement uit Pijler 2 van de Herstelaanpak.
2000
63
830
1500 Figuur 3 Belangrijkste doel innovatie ^48)
8
1000 994
500 107
67 1507o
2707o 367
Meegedacht of meegedaan aan uitvoering project Stage, werk, bijbaan gevonden Mentaal weerbaarder Actieve deelname event Zelfredzamer Overig
0
134
Uitvoering project Zelfredzamer Stage, werk, bijbaan gevonden Mentaal weerbaarder Nam actief deel aan evenement Overig
De innovaties rapporteren op 1 december 2021 dat zij hun belangrijkste doel uiteindelijk bij 4.058 jongeren in totaal verwachten te bereiken. Op 1 december is dit doel
Kansen
volgens de innovaties zelf bij 2.160 jongeren bereikt
Jongeren die deelnemen aan de Rotterdamse Douwers
(537)27. Hierbij dient opgemerkt te worden dat 357 van
ervaren zelf dat hun perspectief vergroot wordt door
de innovaties deze vraag niet heeft beantwoord, meestal
een goede match met hun mentor, waarmee ze meestal al na een week kennismaken en die past bij hun profiel.
omdat zij nog bezig of nog niet gestart zijn.
Volgens de geïnterviewde jongeren is het opbouwen Actieve deelname aan een event (1^=994) en een grotere
van een vertrouwensband een belangrijke succesfactor.
mentaal weerbaarheid (1^=830) zijn de twee meest bereikte doelen (Figuur 4)28. In totaal heeft 27% van de
Vrouw,23 jaar:
innovaties het zelf gerapporteerde doel op 1 december
"Hoe moet ik dat in woorden zetten? Het is een gevoel
(nog) niet bereikt; 35% van de innovaties heeft het
dat je krijgt. Mijn mentor was klaar om er voor mij te
bereikt en 387 van de innovaties is het doel overstegen.
zijn. Ze zei: ‘je kan overal over praten, als je mijn hulp
Bij het bediscussiëren van bovenstaande cijfers dient
zegt. En dat ze dit vrijwillig doet betekent nog meer. Ik
nodig hebt dan ben ik daar'. Als iemand dát tegen je opgemerkt te worden dat het hier om zelfrapportage
had gevraagd om een iets jongere vrouw, want ik had
vanuit innovaties gaat. De verwachting is dat zij een schatting geven van het aantal jongeren dat volgens hen
het gevoel dat zij mij beter zou begrijpen. Het was een
(bijvoorbeeld) mentaal weerbaarder is geworden. Om hier daadwerkelijk een betrouwbaar beeld van te krijgen
deed wat ze beloofde was voor mij heel erg belangrijk,
zou mentale gezondheid vooraf en achteraf gemeten kunnen worden, idealiter met een gestandaardiseerde
had ik heel veel moeite mee en toen ik zag dat zij dat
vragenlijst.
liever de pijn en wat ik meemaak gewoon binnen hou."
Eindrapportage
goede match. Dat ik haar kon vertrouwen en dat ze omdat ik dat heel lang niet kreeg van mensen. En daar wel deed ja, dat deed mij wel wat. Ik ben iemand die
Januari 2022
21
Ook andere jongeren benadrukken het belang van
Het is mooi dat een kleine innovatie als Werk aan de
het creëren van een veilige structuur waarin zij hun problemen kunnen delen met mensen die hen 'echt'
kade de ontwikkeling van deelnemers op verschillende levensgebieden weet bij te houden aan de hand van
begrijpen. Jongeren pleiten ervoor om regelmatig
de Zelfredzaamheidsmatrix (ZRM). Op 1 december
gesprekken in wijken of op scholen te organiseren.
was voor 10 deelnemende jongeren de beginmeting
Zij vinden het waardevol om met positieve rolmodellen
ingevuld. Hieruit blijkt dat Werk aan de Kade een
en andere jongeren in gesprek te gaan over veel
financieel kwetsbare groep weten te bereiken, met
voorkomende problemen die zij tegenkomen en samen
een gemiddelde ZRM-score van 2.4 op het leefdomein
te bedenken hoe je daar mee om kan gaan. Voor meer
financiën. Dat betekent dat zij (grotendeels)
individuele problemen, zoals uitdagingen op het gebied van financiën en huisvesting, benaderen zij liever een
onvoldoende inkomsten en/of groeiende schulden hebben. Op de andere levensgebieden scoorden de
deskundige vertrouwenspersoon.
deelnemers hoger.
Man (21 jaar):
Ook de Rotterdamse Douwers en TOS werken met
"Wanneer je je gehoord en gewaardeerd voelt denk ik
een integrale aanpak en nemen de ZRM (op meerdere
dat je heel veel problemen kan voorkomen. Sowieso
momenten) af. Op 1 december stond de tweede meting
moet je je niet schamen voor je problemen, zeker niet.
bij de Rotterdamse Douwers nog gepland voor de
Maar het heeft ook wel geholpen om te zien dat je niet
meeste deelnemers; deze kon daarom niet in zijn geheel
alleen bent, je bent niet de enige met problemen."
meegenomen worden in voorliggende evaluatie. Uit tabel 5 blijkt dat er voor de (maximaal) 61 deelnemers
Jongeren die zijn geïnterviewd over hun deelname aan
met een tweede meting, gemiddeld een lichte, maar
de 'kansrijke' innovaties vinden zelf dat ze weerbaarder worden door de innovaties van de Herstelaanpak.
niet significante, stijging in zelfredzaamheid op alle leefdomeinen te zien is. Op het domein huisvesting is
Zo beschrijven jongeren beschrijven effecten van
deze toename als enige significant. Dat betekent dat
deelname aan The Room: zij voelen zich sterker en
jongeren gemiddeld binnen in de categorie 'geschikte
weten wat hun doelen zijn.
huisvesting, maar slechts marginaal toereikend' omhoog bewegen. Deze bevindingen dienen gerepliceerd te
Man (21 jaar):
worden in een vervolgonderzoek met een grotere
"Ja mijn doel is duidelijker, daarvoor was ik ook al aan
onderzoeksgroep.
de slag gegaan met mijzelf maar nu wel wat meer omdat ik het echt heb opgeschreven."
Voor TOS was het alleen mogelijk om de gemiddelde totaalscores van de ZRM te rapporteren (zie hoofdstuk
Een belangrijke succesfactor om (zeker kwetsbare)
8). Daaruit blijkt dat zij een voldoende zelfredzame
jongeren meer perspectief te geven, is het uitgaan van
groep bedienen, met een gemiddelde totaalscore
en het werken vanuit een integrale aanpak om impact op meerdere levensdomeinen te bewerkstelligen29.
van 3.7 op meetmoment 1 en 4.1 op meetmoment 2. Ook hier is een stijging te zien; deze valt echter niet statistisch te toetsen vanwege het ontbreken van de
Vanuit Werk aan de kade worden jongeren sinds 2013
individuele scores.
aan lokale stageplaatsen (Oude Westen) geholpen
Wanneer de we gemiddelde ZRM totaalscores van de
dankzij een samenwerking tussen Richard de Boer
drie innovaties vergelijken, valt op dat TOS de meest
(projectmanager), WMO Radar, de gemeente Rotterdam
zelfredzame groep (3.730 op meetmoment 1) bedient
en o.a. het Albeda College. Voor de Herstelaanpak is hier
en dat de Rotterdamse Douwers en Werk aan de Kade
een kleine innovatie aan toegevoegd waarbij jongeren
beiden een minder zelfredzame groep bedienen (beiden
(n^2) aan lokale ondernemers worden gekoppeld voor zakgeldklussen. Waar nodig wordt ook ondersteuning
3.1 op meetmoment 1).
op andere leefgebieden geboden.
Uitdagingen
"Het mes snijdt aan twee kanten: als er geen lockdown
onderwijs en werk. Dat dit belangrijk is, zeker voor
is, is er veel vraag om extra hulp vanuit de winkeliers en de jongeren hebben afleiding en verdienen een
jongeren met een lage(re) opleiding, wordt bevestigd door recent onderzoek31 van SEO en het Verwey
zakcentje. Zo hebben we laatst een VSV'er aan een
Jonker Instituut (december '21). Hieruit blijkt dat de
klus geholpen bij de dierenwinkel,"aldus coördinator/
ongelijkheid in baankansen tussen opleidingsniveaus groter is dan voor de COVID-19 pandemie. Zo zijn
Pijler 3 van de Herstelaanpak zet in op perspectief op
jongerencoach Lennard de Vlieger.
jongeren met een beroepsopleiding en al relatief
22
Evaluatie Rotterdamse Herstelaanpak (2021)
Januari 2022
Tabel 5 Ontwikkeling ZRM scores Rotterdamse Douwers (mei - november 2021) ZRM-domein
N meting 1
Gemiddelde meting 1
N meting 2
Gemiddelde meting 2
Financiën
153
2.6
52
2.8
Huisvesting
148
2.8
54
3.3*
Lichamelijke gezondheid
151
3.4
55
3.5
Geestelijke gezondheid
150
3.1
55
3.1
Maatschappelijke participatie
136
2.7
42
2.8
Verslaving
116
3.7
41
4.0
Justitie
109
4.0
45
4.4
Sociaal netwerk
148
2.9
47
2.9
Werk en opleiding
138
2.7
52
3.0
* Significant op p^.05
lage baankansen harder geraakt tijdens de tweede
Startersbeurzen. Hoewel er dus mogelijkheden zijn
lockdown, waarvan zij maar deels herstellen, terwijl
om Rotterdamse jongeren aan meer perspectief op onderwijs en werk te helpen worden deze nog te weinig
de baankansen van hoger opgeleide jongeren zijn toegenomen.
benut. Het informeren over en aan de man (jongere)
Binnen de Herstelaanpak zijn inmiddels 131
weten te brengen van het gemeentelijke aanbod is een belangrijke uitdaging om meer impact te bereiken
Rotterdamse jongeren aan een (bij)baan of stage
binnen pijler drie.
geholpen. Een groot deel hiervan is afkomstig uit de innovatie Bijbaantjes van TOS (76%), waarbij Rotterdamse jongeren voor ongeveer tien uur per week een zakcentje verdienen met een (alternatieve) bijbaan. Aangezien veel reguliere bijbanen, zoals in de winkels of horeca, stopten tijdens de lockdowns zette TOS in op alternatieve (maatschappelijke) werkzaamheden: zoals het helpen bij de voedselbank, corona-coach, werken bij een sportclub of een boodschappendienst voor kwetsbaren. Dat het organiseren van Bijbaantjes voorziet in een behoefte van jongeren blijkt uit het aantal en de nieuwe groepen jongeren die deelnemen, constateert de oprichter van TOS: “Wij kunnen door de bijbaantjes, zoals coronacoach bij sportclubs, jongeren bereiken die we anders niet zagen." Andere, door de gemeente zelf georganiseerde innovaties binnen pijler drie hebben op 1 december slechts een beperkt aantal jongeren bereikt. Tien jongeren hebben gebruik gemaakt van de scholingsvouchers van de innovatie Extra scholing voor meer kansen en drie jongeren kregen één van de 100 beschikbaar zijnde innovatie Rotterdamse
Eindrapportage
17 Gemeente Rotterdam (november 2021). Onderzoek jongeren en sociale media. 18 Newcom Research & Consultancy B.V. (2021). Nationale Social Media Onderzoek. 19 Head, B.W. (2011). Why not ask them? Mapping and promoting youth participation. Children and Youth Services Review, 33(4), 541-547. 20 Zie ook: https://www.nji.nl/sterke-basis-voor-de-jeugd/ jeugdparticipatie-bevorderen. 21 Kirby P, Bryson S. (2002). Measuring the Magic: Evaluating and Researching Young People's Participation in Public Decision Making. Carnegie Young People's Initiative: London. 21 Te weten: 1. Casa Blanca (Poolse straat Delfshaven), 2. Het Wijktrefpunt (Oostkousedijk, Delfshaven) 3. Meidenvilla Coolhaven, 4. Studio Oleander (Feijenoord), 5. Muziekstudio Charlois, 6. Cult North (Noord), 7. Rotterdamse Douwers (vrije inloop), 8. Theater Zuidplein, 9. Clubbussie (mobiele hub). 10. Excelsior (Crooswijk). 23 Die lastig aansluiting vinden bij de huidige aanbestedingseisen, maar wel een groot bereik hebben. 24 Welke data aanleverden. 25 Movisie (2017). Dossier: Wat werkt bij outreachend werken? 26 Steketee, M., Vandenbroucke, M., & Rijkschroeff, R. (2009). (Jeugd) zorg houdt niet op bij 18 jaar. Utrecht: Verwey-Jonker Instituut. 27 Doelbereik van volledig digitale innovaties is hier niet meegerekend.
28 Innovaties zijn gevraagd naar het belangrijkste doel per jongere; er is dus sprake van 1 gerealiseerd doel per jongere. 29 Steketee, M., Vandenbroucke, M., & Rijkschroeff, R. (2009). (Jeugd) zorg houdt niet op bij 18 jaar. Utrecht: Verwey-Jonker Instituut. 30 Gebaseerd op gemiddelde ZRM totaalscore trajecten TOS weerbaarheid: 4.0; en gemiddelde trajecten TOS talentontwikkeling: 3.4 31 SEO Economische onderzoek en Verwey Jonker Instituut (2021). De impact van de coronapandemie op de overgang van het onderwijs naar de arbeidsmarkt.
Januari 2022
23
Lessons Learned 10. Uniforme registratie realiseren
IN HET KORT ^ ^
Innovaties houden enkele achtergrondkenmerken van hun doelgroep op eigen initiatief digitaal bij; Er zijn grote onderlinge verschillen in de mate en manier van registeren;
^
Innovaties prefereren een vooraf vastgestelde en aangekondigde uniforme manier van registreren;
^ ^
Het uniform registreren van postcode, opleidingsniveau en tevredenheid is voor alle innovaties van belang; Voor innovaties die een gedegen leefgebieden analyse willen uitvoeren komt de Zelfredzaamheidsmatrix (ZRM) in aanmerking.
Les 1: er is draagvlak voor (uniform) registeren De Herstelaanpak heeft de innovaties vooraf geen
het totale aantal tevredenheidsscores aan ^207 jongeren); waaruit bleek dat 94% tevreden was met
expliciete opdracht gegeven om informatie over
deze innovatie.
deelnemers structureel te registreren en hun voortgang
Dergelijke voorbeelden stemmen hoopvol over de
te monitoren. Veel innovaties rapporteren niettemin
potentie van innovaties om op een structurele manier
een aantal kenmerken van hun doelgroep op papier of
gegevens te verzamelen. Wel merken meerdere
digitaal bij te houden.
projectleiders op dat zij liever van tevoren door de
Postcode van deelnemers wordt volgens innovaties het meest geregistreerd; 66% van de innovaties doet
gemeente op de hoogte waren gesteld van wat er (idealiter) verzameld zou worden en wanneer dit
dit digitaal of op papier. Opleidingsniveau wordt door
aangeleverd moest worden.
48% van de innovaties geregistreerd. Tevredenheid met de innovatie (38%) en mentale gezondheid (18%) wordt minder vaak structureel bijgehouden, maar
“Gemeente moet van tevoren bedenken welke criteria er
veel innovaties geven aan dit wel te bespreken met
de kans om te registreren op een manier die ook nuttig
deelnemers (4^ voor tevredenheid; 39% voor mentale
is voor onderzoeksdoeleinden," aldus de directeur van
gezondheid).
TOS.
gemeten worden, niet tijdens of achteraf. Dat geeft ons
Avant Sanare is een Rotterdamse instelling voor
Les 2: er zijn grote verschillen in mate en manier van
psychische en pedagogische preventie en voert
monitoren
vier innovaties voor de Herstelaanpak uit: Balans in
Om enigszins zicht te krijgen op de kenmerken van de
crisistijd, Happyles, Karify E-health en Lab of Life.
groepen die de innovaties bereiken, zijn de innovaties
Zij ervaren dat er veel vraag is naar de groepstrainingen, waarbij een mix van online en offline aanbod goed
die in de vragenlijst aangaven structureel data te verzamelen gevraagd om deze data aan te leveren.
aansluit bij de steeds wisselende COVID-19 maatregelen. Voor de evaluatie Herstelaanpak leverden
De meeste innovaties ^30) hebben dit (op tijd) kunnen doen. Er blijkt echter wel een groot verschil te
zij op eigen initiatief een uitgebreide verantwoording
zitten tussen in hoeverre innovaties zelf rapporteren
aan over de verschillende lessen en modules. Voor
deze kenmerken bij te houden en in hoeverre zij
de Happylessen, bijvoorbeeld, deden zij een voor-
substantiële32 digitale data aanleveren wanneer zij daar
en nameting met de Strengths and Difficulties
achteraf om gevraagd worden (Figuur 3).
Questionnaire (SDQ). Hoewel dit om zeer kleine aantallen gaat en er geen conclusies aan verbonden kunnen worden, lijkt er een afname in emotionele- en
Verder valt op dat er weinig gestandaardiseerde meetinstrumenten worden afgenomen; de meeste
gedragsproblemen te zijn bij de deelnemende jongeren.
innovaties hebben zelf een vragenlijst ontwikkeld. Tevredenheid wordt op een 3-punts, 5-punts of
Ook Indigo preventie richt zich op preventieve
10-puntsschaal gemeten. Mentale gezondheid wordt
mentale ondersteuning en voert drie innovaties voor de Herstelaanpak uit (STAR, Happylessen en
over het algemeen op zelf samengestelde Likertschaal
Klachtgerichte Mini-interventies). Zij leverden vanuit
gestandaardiseerde vragenlijst die door meerdere
één innovatie (Happylessen) maar liefst de helft van
innovaties wordt gebruikt.
24 Evaluatie Rotterdamse Herstelaanpak (2021)
of 10-puntsschaal gemeten. De ZRM is de enige
Januari 2022
Figuur 3 Aangeleverde data innovaties per domein C^.) (1^=57) 100 80 60 40 20
I.
-
0 Postcode
Opleidingsniveau
Mentale gezondheid
Tevredenheid
Substantieel (>50%) Niet substianteel ^50*^.) Niet In de Tussenevaluatie Herstelaanpak rapporteerden 11 innovaties te werken met de Zelfredzaamheidsmatrix
Les 3: voor alle innovaties is (minimale) registratie van belang
(ZRM). Bij de voortzetting van de kwantitatieve data
Hoewel voor een aantal kleinere innovaties geldt dat
verzameling bleek dat dit bij vijf innovaties toch niet het
uitgebreid registeren en monitoren waarschijnlijk
geval was, voornamelijk omdat de jongerenwerkers33 de ZRM bij hun algemene werkzaamheden wel gebruikten,
aan te raden om naast postcode, in ieder geval
maar nog niet in het kader van de Herstelaanpak. Ook
niet kosteneffectief is, is het wel voor alle innovaties
waren er drie innovaties die de ZRM enkel op papier
het opleidingsniveau van hun deelnemers en een kleine tevredenheidsmeting uit te voeren. Het
invulden. De overige drie innovaties leverden digitale
opleidingsniveau geeft een indicatie van welke, al
ZRM data aan ten behoeve van de eindevaluatie; voor één innovatie (Werk aan de Kade) ging dit enkel
dan niet kwetsbare, groepen bereikt worden. Een tevredenheidsmeting is daarnaast een belangrijk
om de beginmeting, voor twee organisaties (TOS en
onderdeel van jongerenparticipatie.
Rotterdamse Douwers) was er ook (zij het beperkt) informatie over de voortgang beschikbaar (Hoofdstuk
Voor innovaties die streven naar het vergroten van
8).
zelfredzaamheid, mentale weerbaarheid of perspectief op grotere schaal aan te raden om vooraf een gedegen
Bij het gebruik van de ZRM valt op dat het gebruikte registratiesysteem niet altijd op onderzoeksdoeleinden
voor innovaties die kwetsbare jongeren beogen te
leefgebiedenanalyse uit te voeren. Dit geldt bij uitstek
is ingesteld. Hoewel TOS de ZRM bij alle deelnemers afnam konden alleen de totaalscores (en niet de
bedienen. Bij een dergelijke leefgebiedenanalyse wordt systematisch op uiteenlopende leefdomeinen,
individuele domeinscores) meegenomen worden in
zoals school, inkomen, huisvesting of gezondheid in
huidige evaluatie. Ook blijkt dat de ZRM soms wordt
kaart gebracht wat de situatie van de jongere is en
'omgebouwď naar een manier die meer werkzaam is
welke problemen er spelen. Zowel hulpverleners als jongeren zelf kunnen hier baat bij hebben: zij krijgen
in de praktijk. Dit geldt bijvoorbeeld voor de ZRM die door de Rotterdamse Douwers, in plaats van op de gebruikelijke 5-puntsschaal, op een 10-puntsschaal
zo inzicht in wat er aan de hand is en weten vervolgens waaraan gewerkt moet worden34. De ZRM is een hier
gescoord wordt.
voor geschikt, valide, betrouwbaar en veel gebruikt instrument35.
Projectleider Rotterdamse Douwers: “Douwers zijn geen mensen uit het sociale werkveld. Dit zijn gewone Rotterdammers bij wie een 10-puntsschaal intuïtiever aanspreekt.''
Eindrapportage
Januari 2022
25
11. Digitale impact vergroten
IN HET KORT ^ ^
Gedegen vooronderzoek geeft zicht en invloed op wie er bereikt wordt; Lokale influencers kunnen worden gebruikt om binding met de stad te vergroten;
^
Communicatie op maat, bijvoorbeeld door samenwerking met scholen en welzijnsinstellingen, leidt tot
^
meer online betrokkenheid; Door gelijkwaardige samen te werken met jongeren in subculturen valt digitale impact te bewerkstelligen.
Les 1: we weten nog niet wie we bereiken
of ons adagium 'niet lullen maar poetsen' en symbolen
De afgelopen twee decennia heeft ons medialandschap
zoals Excelsior en Feijenoord kunnen de stedelijke
met de komst van het internet een grote verandering
identiteit van jongeren versterken.
ondergaan. Waar we met de televisie in de hoofdrol nog accuraat konden vaststellen wat voor soort kijkers
Les 2: bereik is niet hetzelfde als impact
programma's aantrokken, is dat online een veel lastigere klus. Dr. Roel Lutkenhaus (mediawetenschapper36) legt
Wanneer over social-media bereik wordt gerapporteerd,
uit:
melden. Deze statistieken zeggen (vaak) nog niets
“Het medialandschap voordat internet zijn intrede deed
over de betrokkenheid van jongeren bij jouw project
was topdown georganiseerd; verschillende tv-zenders
of boodschap. Het is daarom beter om betekenisvolle
en programma's bereikten aantoonbaar verschillende mensen. Op internet zie je echter veel meer dat mensen
betrokkenheid te meten. Lutkenhaus licht toe: "Een belangrijke term in de mediawetenschap is het
zich niet rondom een bepaald kanaal verzamelen,
conversiemoment. Hét moment waarop een bezoeker
maar meer rondom thema's of niches. Zeker rondom
van een sociaal mediakanaal overgaat tot een
gebeurt dit vaak door het aantal 'clicks' of 'likes' te
controversiële onderwerpen, zoals corona of drillrap,
(gewenste) actie zoals het volgen van jouw kanaal, het
ontstaan online subculturen."
abonneren op een nieuwsbrief, of een afspraak inplant.''
Hoge bereikcijfers op een social mediakanaal, zoals
Innovatie Project Comeback heeft zodoende de
Instagram, zegt dus nog niet zoveel over welke
online-bereikstrategie onlangs uitgebreid met live
jongeren je bereikt. Zeker in een 'super-diverse city',
contact en werkt hiervoor samen met scholen en
zoals Rotterdam waar grote etnische, culturele, en
jongerenwerkers. Zo is in elke gemeente minimaal één
sociaaleconomische diversiteit heerst zijn er veel groepen en identiteiten waar jongeren zich mee
jongerenwelzijnsorganisatie aangesloten bij het project, ook om eventuele nazorg te kunnen waarborgen. Deze
identificeren.
communicatie op maat zorgt voor meer online impact.
Om meer invloed te hebben op het bereiken van de
"Eerst hadden we een open inschrijving, waarbij
juist doelgroep, kunnen innovaties vooraf kwalitatief onderzoek doen naar mediagedragingen van de
jongeren zichzelf konden aanmelden. Nu gaan we langs op scholen en bij jongerenwerkers en bepalen
beoogde doelgroep. Welke online netwerken hebben
we samen met hen welke jongeren het meest in
zij? Bij welke online communities zijn ze aangesloten?
aanmerking komen voor een sessie. We zijn nu meer
"Gedegen vooronderzoek maakt dat je de juiste
drempel heen te krijgen. Ook helpt het ons om die
kanalen vindt waar je je boodschap kunt wegzetten.
jongeren te bereiken die het meest profiteren van een
En eenmaal binnen is het van belang om samen met
sessie,' aldus Leoni.
waar de jongeren ook zijn en dat helpt om ze over de
de doelgroep content te creëren. Zodat het aansluit bij de toon en het verhaal van de community,''aldus
Bovendien blijkt, net zoals in real life, het opbouwen van
Lutkenhaus.
een band met jongeren een mogelijke succesfactor in de online wereld.
Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt daarnaast dat
26
superdiverse steden, zoals Rotterdam, door lokale influencers gebruikt kunnen worden om de binding
"We stellen de online aangehaakte jongeren iedere dag
van jongeren met elkaar en met de stad te versterken .
stem uit te brengen en te zien hoe anderen stemmen.
Rotterdamse landmarks die voorbijkomen in hun vlogs,
Vooral over thema's die spelen. Dat helpt jongeren te
Evaluatie Rotterdamse Herstelaanpak (2021)
een korte vraag. Iedereen vindt het leuk om even zijn
Januari 2022
betrekken bij je verhaal en activiteiten," aldus Michiel
Fragment 3: Wilde Haren de Podcast
Steenwinkel van Netwerk Nieuw Rotterdam. Les 3: begin niet opnieuw, maar sluit je aan Uit recent onderzoek in opdracht van de Gemeente Rotterdam bleek dat jongeren en experts zelf duidelijke aanbevelingen hadden om de sociale media impact van de gemeente te vergroten38. Van belang bleek vooral: het aansluiten bij de leefwereld van jongeren. In vorm, taal, platform en (lokale) rolmodellen. Mét de doelgroep produceren is daarbij altijd te verkiezen boven vóór de doelgroep te produceren. "Gelijkwaardige samenwerking is een belangrijke
Op deze manier samenwerken met jongeren vraagt lef
succesfactor. Geen messencampagnes laten bedenken
en bereidheid om als gemeente buiten je comfortzone te treden. Maar áls het lukt, kan het veel opleveren. Samen
door dure witte bureaus. Werk dan bijvoorbeeld samen met de lokale hiphopscene,"aldus Lutkenhaus.
met jongeren kan niet alleen de juiste doelgroep bereikt worden, maar rijst ook de mogelijkheid om van hun
Lutkenhaus raadt de podcast van de Rotterdamse
creatieve ideeën leren.
rapper Hef aan als voorbeeld, omdat hij in zijn platenstudio in gesprek gaat over de gevolgen van blowen met een onderzoeker van de Rijksuniversiteit Groningen:
De programmamanager van de Rotterdamse Douwers vertelt: "Online bereiken van jongeren is dit jaar een belangrijk agendapunt geworden. We hebben een deelnemer die
"Er is sprake van een gelijkwaardig gesprek waarin
communicatie studeert het bestuur laten uitleggen hoe
de onderzoeker veel relevantie informatie deelt met
we dit het beste kunnen aanvliegen."
jongeren die hij normaliter niet zou bereiken".
12. Ketensamenwerking optimaliseren
IN HET KORT ^
7^ van de innovaties werkt op regelmatige basis samen met partners in het veld;
^
Welzijn/jongerenwerk en scholen zijn de belangrijkste samenwerkingspartners;
^
Jong en Sterk! heeft potentie tot verbinden van gemeente, arbeidsmarktorganisaties en jongeren, indien zij
^
op volle vaart weten te komen; Gemeente kan innovaties en de bestaande structuur in wijken verbinden door de samenwerking met (jongeren)organisaties in de wijk vast te leggen in afspraken en uren.
Les 1: innovaties zoeken elkaar op maar weten weinig over elkaar
Innovaties zijn overwegend positief over de samen werking op uitvoerend gebied; zij weten elkaar
Binnen de Herstelaanpak werkt 70% van de innovaties
te vinden voor praktische ondersteuning. Ook
vaak samen met partners in het veld en 23% doet dit
benoemen zij de gemeente en scholen als positieve
soms (tabel 6). Men zoekt hierbij elkaar vooral op voor het werven van jongeren (66%), het bereiken van
samenwerkingspartners. Projectorganisaties die stedelijk werken benadrukken het belang van goede
kwetsbare jongeren (48%), doorverwijzen (48%) en
samenwerking met het jongerenwerk in de wijken.
kennis en expertise uitwisselen (39%).
Eindrapportage
Januari 2022
27
Tabel 6 Meest genoemde samenwerkingspartners (1^=52) Samenwerkingspartner
Aantal innovaties
Welzijn/jongerenwerk
16
Scholen/onderwijs
16
Andere innovaties Herstelaanpak
8
Gemeente
8
Wijknetwerk/bewonersorganisaties
8
GGZ/jeugdzorg
6
Ondernemers/bedrijven
6
Culturele instellingen
5
Sportpartijen
5
Hoewel innovaties elkaar weten te vinden, zijn de
uithangbord, de website, lijkt daarnaast nog vrij beperkt
verschillende partijen gericht op jongeren nog te weinig
te zijn, terwijl deze veel potentieel heeft om dé schakel
geïnformeerd over elkaars aanbod. De uitvoerders van
te zijn tussen jongeren en de vele leerwerkorganisaties
innovaties geven vrijwel unaniem aan dat zij behoefte hebben aan beter en actueel overzicht van de projecten
die Rotterdam rijk is. De organisatiemedewerker vult aan:
die interessant zijn voor hun doelgroepen. Op het terrein van jongeren en werk zou de innovatie Jong
"De website van JENS kan ook goed werken, omdat de
en Sterk! (JenS) in deze behoefte kunnen voorzien.
informatie over jongeren en de arbeidsmarkt nergens
JenS is een netwerk van organisaties die zich in
anders wordt gebundeld. De uitvoering van JenS kan
Rijnmond inzetten voor jongeren en is gekoppeld aan
echt wel beter. Ze waren goed in out-of-the-box denken,
het Leerwerkloket. JeNS bundelt alle (gemeentelijke)
maar moeten een herstart maken nu de oprichter er
informatie over vacatures voor jongeren en zorgt voor netwerkbijeenkomsten voor jongerenorganisaties,
niet meer is,"
werkgevers en onderwijs. De informatie is onder meer
Les 2: zorg dat aan randvoorwaarden wordt voldaan
bedoeld voor jongerenwerkers, zodat zij jongeren met
Een belangrijke randvoorwaarde voor ketensamen
een afstand tot de arbeidsmarkt makkelijker kunnen koppelen aan werkgevers.
werking is volgens de innovaties dat de werving van jongeren onderling beter afgestemd wordt: zo merken zij bijvoorbeeld op dat dezelfde jongeren (onder andere
"JenS kan het aanbod van een hele andere kant
in Zuid) worden bereikt door meerdere organisaties.
bekijken, want ze hebben kortere lijnen naar de gemeente en daardoor zicht op andere mogelijkheden
Ook merkt één innovatie op dat niet alleen het 'laag hangend fruit' geworven zou moeten worden, maar juist
voorjongeren. Ook de bijeenkomsten die zij
ook de moeilijk bereikbare jongeren.
organiseerden voor corona waren heel zinvol om contacten op te doen in het veld. JenS is mijn houvast
De gemeente kan daarnaast volgens innovaties
naar de gemeente. Op de bijeenkomsten zie je werk
een belangrijke rol oppakken op het gebied van
gevers, scholen. Ook zie je mensen buiten je comfort-
verwachtingsmanagement en het creëren van voorwaarden voor de samenwerking met jongerenwerk.
zone; mensen die je anders nooit ziet,"aldus een betrokken organisatie medewerker.
Bijvoorbeeld door in toekomstige aanbestedingen afspraken met welzijnsaanbieders op te nemen over
Tijdens het veldonderzoek bleek aan de andere kant dat JenS nog niet helemaal uit de startblokken is. Op 1 december 2021 wisten zij 20 jongeren te bereiken. Het
28
Evaluatie Rotterdamse Herstelaanpak (2021)
hun rol bij de werving en het vervolg van ingekochte jongerenprojecten.
Januari 2022
Voor veel innovaties, waaronder The Room, geldt dat de effectiviteit beter zou zijn, wanneer er een vervolgtraject wordt aangeboden waarin het jongerenwerk monitort hoe het met de jongeren gaat en waar nodig actie onderneemt om de tijdens de sessies opgestelde doelen te waarborgen. Dat er geen 'harde' afspraken zijn met jongerenwerk maakt dat het vervolg te afhankelijk is van de inzet van individuele jongerenwerkers, zo merkt een betrokken professional op: "De samenwerking met jongerenwerk verschilt per regio. En het is vaak afhankelijk van de inzet van
32 Voor meer dan 50^. van de deelnemers binnen de innovatie. 33 Van de Jongerenhubs. 34 Verwey-Jonker Instituut (2013). Handleiding maatwerk voor risicojongeren. https://www.verweyjonker.nl/doc/vitaliteit/7346_ Handleiding_ maatwerk_risicojongeren.pdf 35 Fassaert T, Lauriks S, Van de Weerd S, De Wit M, Buster M. Ontwikkeling en betrouwbaarheid van de Zelfredzaamheid-Matrix. Tijdschr Gezondheidswetenschappen. 2013;91:169-77. 36 Dr. Roel Lutkenhaus is verbonden aan de Erasmus Universiteit (Erasmus Movez Lab) en is directeur van New Momentum. 37 van Eldik AK, Kneer J, Lutkenhaus RO, Jansz J. Urban Influencers: An Analysis of Urban Identity in YouTube Content of Local Social Media Influencers in a Super-Diverse City. Front Psychol. 2019 Dec 19;10:2876. 38 Gemeente Rotterdam (november 2021). Onderzoek jongeren en sociale media
individuele medewerkers die er voor gaan. Vaak is het enige waarop je het redt zijn de jongerenwerkers die het uit persoonlijke betrokkenheid gaan doen. Die springen er in, ook als ze er geen uren voor krijgen. Iedereen die werkt met jongeren heeft die betrokkenheid, maar veel werkers zitten vast in KPI's — zij moeten hun belangrijkste doelen behalen (..) Het wijknetwerk is heel belangrijk. Uitgelezen kans om dit nu te versterken. Er moeten voor de start meer afspraken gemaakt kunnen worden met jongerenwerk en met de gemeente over het vervolg.'' Tenslotte pleiten jongerenwerkers ervoor dat de gemeente onverminderd investeert in het reguliere aanbod in de wijken. Een jongerenwerker uit KralingenCrooswijk wijst in dit kader op functie van de basisvoorzieningen in de wijk: "Blijf zorgen dat er een aanbod is voorjongeren na schooltijd, dat ze een bepaalde hobby hebben, dat ze ergens huiswerk kunnen maken. Er is al heel veel bezuinigd op locaties in de wijk voor huiswerk, gamen, muziek. Voor hun ontwikkeling is het belangrijk dat ze ergens terecht kunnen. Heel veel jongeren verzuipen in mantelzorgtaken als ze thuis komen." Een jongerenwerkster werkzaam in Oud-Mathenesse en betrokken bij de Jongerenhub Casa Blanca (Poolsestraat, Delfshaven) geeft een vergelijkbaar advies: "Een plek in de wijk, waar je even onder elkaar bent en kan ontsnappen aan problemen thuis.
Dat is voor heel veel jongere in onze wijk belangrijk. Toen we de hub de eerste moesten sluiten vanwege een lockdown hebben de jongeren ons echt gesmeekt of ze niet even naar binnen mochten, wij vonden het toen echt vreselijk om ze nee te verkopen."
Eindrapportage
Januari 2022
29
Conclusie en overkoepelende aanbevelingen Dit jaar werd gedeeltelijk herstel van de COVID-19 crisis bij Rotterdamse jongeren zichtbaar: zij doen
Het is mooi dat het uitgangspunt van de Herstelaanpak om samen met jongeren te bedenken en uit te voeren
eind 2021 niet vaker een beroep op een WW-uitkering
blijkt uit de hoge mate waarin innovaties jongeren
of op ondersteuning via het Jongerenloket dan in
op verschillende manieren en momenten betrekken.
pre-COVID jaren. Aan de andere kant heeft de crisis
Naast gebruik maken van en het zoveel mogelijk
ertoe geleid dat jongeren niet meer vanzelfsprekend
borgen van deze positieve ontwikkelingen dient de
konden rekenen op onderwijs en welzijnsaanbod op
Herstelaanpak op een aantal punten ook aangescherpt
locatie en veroorzaakten zij nog steeds vaker overlast dan in 2019. Er zijn er geen actuele gegevens over
en doorontwikkeld te worden.
hun mentale gezondheid beschikbaar, maar in 2020 rapporteerden zij eenzamer te zijn en vaker depressieve
Zo wil meer dan de helft van de innovaties jongeren nóg meer betrekken; hiervoor dient in ieder geval tijd
en angstgevoelens te hebben door de pandemie.
en uitvoeringsbudget beschikbaar te worden gesteld.
COVID-19 blijkt een impertinente indringer die het leven van (veel) jongeren langdurig ontwricht. Voor
groepen, ook aandacht moet komen voor 'onzichtbare
hen is het dan ook waardevol én noodzakelijk dat de
talenten'; jonge rolmodellen met tijd en energie die
Herstelaanpak doorloopt in 2022.
haarfijn aanvoelen wat er moet gebeuren in een
Daarnaast stellen professionals dat er naast kwetsbare
bepaalde wijk. De Herstelaanpak heeft zich in 2021 op de kaart gezet als een domeinoverstijgende, programmatische jongerenaanpak met inmiddels 69 zich duidelijk van
Actieve jongerenparticipatie is ook onontbeerlijk wanneer het gaat om online maatwerk. Een digitale
elkaar onderscheidende innovaties, waarvan de helft
doorontwikkeling is noodzakelijk; innovaties dienen
zowel live als digitaal jongeren bereikt, betrekt en
niet alleen online actief te zijn maar ook digitale impact
perspectief biedt. Op 1 december zijn 5.203 jongeren
te bewerkstelligen door grip te krijgen op doelgroepen (vergaar voorkennis in subculturen) en door gedrag/
(live) bereikt; 74% van het door innovaties verwachte (gemiddelde) totaal. Aangezien meer dan helft van de
kennis van jongeren te beïnvloeden (werk gelijkwaardig
innovaties nog actief is of zelfs nog moet starten, is
samen met jongeren/ lokale influencers).
het aannemelijk dat het verwachtte aantal van 7.000 jongeren bereikt zal worden.
Verder is het van belang om gebruik te maken van
Er is een goed bereik over de verschillende Rotterdamse wijken en voor de 'veelbelovende' innovaties geldt dat
een uniforme manier te registeren. Want hoewel de verschillende manieren van registreren en monitoren
er gewerkt wordt aan de hand van één of meerdere
vanuit een praktisch oogpunt begrijpelijk zijn, levert
werkzame factoren. Deze acht, uit het kwalitatieve
het wel een probleem op wanneer innovaties onderling,
onderzoek gedestilleerde, succesfactoren (zie ook:
of wanneer de gemeentedata vanuit de Herstelaanpak
Tabel 1 op p6) dienen geborgd te worden voor de
zou willen vergelijken. Daarnaast is niet zeker of de
middellange termijn.
wetenschappelijk vastgestelde betrouwbaarheid van de gebruikte instrumenten behouden blijft wanneer deze
het draagvlak dat er binnen innovaties is om op
Zo zijn snelheid van handelen en persoonlijke aandacht door een mentor of rolmodel twee succesfactoren die
Voor alle innovaties is het aan te raden om naast
op dusdanig verschillende manieren worden ingezet.
volgens jongeren en professionals altijd aanwezig moeten zijn in een dergelijke jongerenaanpak.
postcode, in ieder geval het opleidingsniveau van hun deelnemers te registeren en een
Communicatie op maat, ook in het digitale landschap, is noodzakelijk om jongeren meer aan te spreken en te
Zelfredzaamheidsmatrix (ZRM) is de beste keuze
bereiken. Actieve betrokkenheid en eigenaarschap zijn
voor innovaties die daarnaast een gedegen
basis tevredenheidsmeting uit te voeren. De
belangrijk wanneer men effectieve jongerenparticipatie
leefgebiedenanalyse bij deelnemende (kwetsbare)
nastreeft. Outreachend en integraal werken zijn succes vol bij het vinden en binden van kwetsbare doelgroepen.
jongeren willen uitvoeren, mits er tijd en ruimte wordt vrijgemaakt voor bijscholing van professionals.
Tot slot, een vertrouwensband met iemand die aansluit bij de leefwereld van jongeren draagt, volgens jongeren en professionals, bij uitstek bij aan het vergroten van de mentale weerbaarheid.
30
Evaluatie Rotterdamse Herstelaanpak (2021)
Januari 2022
De algehele impact van de Herstelaanpak kan versterkt worden door vanaf nu meer doelgroepgericht te werken in het belang van de groepen jongeren die naar verhouding minder bereikt of ondersteund zijn
3. Zet bij de keuze van (nieuwe) innovaties specifiek in op 1-op-1 begeleiding van twee doelgroepen, te weten: kwetsbare jongeren en "onzichtbare' talenten in de wijken;
via de aanpak. Professionals die werken met jongeren en jongeren zelf kunnen mee denken over het bereik
Om daadwerkelijk positief verschil te maken voor de
en aansluiting bij de verschillende doelgroepen in de stad. Deze evaluatie laat zien dat er in ieder geval extra
coach, mentor) heel effectief gebleken. Maar richt
inzet nodig is voor lager- of niet geschoolde jongeren, lichtverstandelijk beperkten en jongeren met een
kwetsbare jongeren is 1-op-1 begeleiding (maatje, de aanpak ook op jongeren die normaliter over het hoofd worden gezien, maar die hun talenten ten behoeve van de wijk kunnen inzetten.
justitieachtergrond. Er blijkt voldoende expertise bij de innovaties op het gebied van outreachend maatwerk
4. Werk samen met de innovaties een plan voor
waarmee deze kwetsbare groepen gevonden én
uniforme registratie en monitoring uit;
gebonden kunnen worden.
Voor alle innovaties is het standaard registeren van een aantal indicatoren van belang en voor de grotere
Innovaties tonen zich voorzichtig positief over de bottom-up insteek van de Herstelaanpak waarbij de
innovaties die zich (ook) op kwetsbare groepen richten kan een uniform uitgevoerde leefgebieden
menselijke maat de bureaucratie hopelijk langzaam
analyse veel inzicht bieden. Het opzetten van
naar de achtergrond verdringt. Zij wijzen er wel op
kenniswerkplaatsen in samenwerking met
dat eerst aan bepaalde randvoorwaarden, zoals het garanderen van de duurzaamheid van aanbestedingen
universiteiten en/of hogescholen kan hierbij helpen.
en het creëren van voorwaarden voor de inbedding van een innovatie in de bestaande infrastructuur van het jongerenwerk moet worden voldaan.
5. Versterk de gemeentelijke governance rol De Herstelaanpak is gebaat bij heldere afspraken met externe partners over: a) verantwoordingsinformatie,
Kortom, de innovaties werken aan de ene kant met bewezen succesfactoren, zoals persoonlijke aandacht, outreachend werven en integrale ondersteuning. Aan de andere kant pionieren zij met digitale communicatie
b) informatie die inzicht biedt in resultaten van interventies, c) het gebruik maken van wetenschappelijke kennis over effectieve methodieken.
op maat, jongerenparticipatie en straatrecruiters. Naast het opschalen en het zoveel mogelijk borgen van deze positieve ontwikkelingen dient de Herstelaanpak op een aantal punten ook aangescherpt en doorontwikkeld te worden. Hierbij zijn de vijf volgende overkoepelende aanbevelingen van belang: 1. Investeer in 'maatwerk' communicatie vanuit de gemeente over de Herstelaanpak en specifiek over het aanbod naar jongerenwerkers en jongeren (en hun opvoeders); Maak hierbij gebruik van de adviezen uit rapportage m.b.t. digitale informatievoorziening en jongerenbereik en betrek jongeren bij advisering over passende communicatie. 2. Versterk informatie-uitwisseling en samen werking tussen organisaties die werken met jongeren per deelgebied (onderwijs, werk, vrije tijd/welbevinden); Leer van het proces en opbrengsten van het Platform Jong en Sterk!
Eindrapportage
Januari 2022
31
Bijlage Routekaart innovaties Herstelaanpak op 1 december 2021
32
Naam organisatie
Naam innovatie
Soort aanpak
Pijler Herstelaanpak
Wetenschappelijk onderbouwd/ lopend onderzoek?
1. @ease Rotterdam
Rotterdam@Ease
(Preventieve) psychosociale hulp
2a. Mentale weer baarheid
Ja
2. Archell Thompson
Programmaraad Zuidplein/Motorstraatgebied
Leefbaarheid bevorderen & verbinden
1b. Moeilijk bereikbare jongeren
Nee
3. Avant sanare
Lab of Life
(Preventieve) psychosociale hulp
2a. Mentale weer baarheid
Ja
E-Health
(Preventieve) psychosociale hulp
2a. Mentale weer baarheid
Ja
Happyles
(Preventieve) psychosociale hulp
2a. Mentale weer baarheid
Ja
Balans in Crisistijd
Balans vinden in (thuis) onderwijs
2a. Mentale weer baarheid
Nee
4. Excelsior Foundation
Jongerenhub
Jongerenhub
1a. Betrekken jongeren
Nee
5. Gemeente Rot terdam
Rotterdamse Startersbeurs
Vergroten kansen arbeidsmarkt
3a. Perspectief op onderwijs en werk
Ja
Ideeënwedstrijd
Jongeren participatie
1a. Betrekken jongeren
Nee
Extra scholing voor meer kansenscholingsvouchers
Scholing & vergroten kansen arbeidsmarkt
3a. Perspectief op onderwijs en werk
Algemeen onderzoek naar scholingsvouchers beschikbaar
Inzet via LWL op LOB en leren netwerken
Vergroten kansen arbeidsmarkt
3a. Perspectief op onderwijs en werk
Nee
6. Helden
Project Comeback
Empowerment & rolmodellen
1b. Moeilijk bereik bare jongeren
Nee
7. Het HipHopHuis
Free Your Mind
(Preventieve) psychosociale hulp
2a. Mentale weer baarheid
Nee
8. Humankind
Young City Makers
Jongeren participatie
1b. Betrekken jongeren
Nee
9. I&O Research
Jongerenpanel Rotterdam
Jongerenpartici patie
1b. Betrekken jongeren
Uitgevoerd I&O Research
10. Indigo Rijnmond
Happy lessen
(Preventieve) psychosociale hulp
2a. Mentale weer baarheid
Ja
STAR
(Preventieve) psychosociale hulp
2a. Mentale weer baarheid
Ja
Klachtgerichte Mini Interventie (KMI)
(Preventieve) psychosociale hulp
2a. Mentale weer baarheid
Ja
Evaluatie Rotterdamse Herstelaanpak (2021)
Januari 2022
Battle of the Squads
Spel, talent & verbinden
1b. Moeilijk bereik bare jongeren
Nee
010Skillz
Spel, talent & verbinden
2a. Mentale weer baarheid
Nee
12. Jeugdtheater Hofplein
Spraakuhloos@ Hofpleintheater
Zelfexpressie & verbinden
2a. Mentale weer baarheid
Nee
13. Jongeren stichting de Tori
de Tori
Jongerenpartici patie
1b. Betrekken jongeren
Nee
14. Leerwerkloket Rijnmond
JenS (Jong en Sterk)
Vergroten kansen arbeidsmarkt
3a. Perspectief op onderwijs en werk
Nee
15. MAMA
MAMA - Get Back Together
Kunst & cultuur
2a. Mentale weer baarheid
Nee
16. Maskerclass
Maskerclass
(Preventieve) psychosociale hulp
2a. Mentale weer baarheid
Nee
17. Miero Uitvoering en Advies
Drill Rap Hoogvliet
Escalatiepreventie
1b. Moeilijk bereik bare jongeren
Nee
No Knives Better Lives
Escalatiepreventie
1b. Moeilijk bereik bare jongeren
Mogelijk internatio naal onderzoek beschikbaar
18. Music Matters
Keep your head UP
Kunst & cultuur
1b. Betrekken jongeren
Nee
19. Netwerk Nieuw Rotterdam
Wel bereik maar niet verbonden (Clubbussie)
Eenzaamheid ver minderen
1b. Moeilijk bereik bare jongeren
Nee
20. Productiehuis HHVA
The Room
Empowerment & rolmodellen
2a. Mentale weer baarheid
Nee
Only Winners
Empowerment & rolmodellen
1b. Moeilijk bereik bare jongeren
Nee
21. RE-Connect
Herstelplan Jeugd Werkconferentie
Planontwikkeling
3b. publiek-private samenwerking
Nee
22. Rotterdam Recruitment Agency
Rotterdam Recruitment Agency
Vinden & binden, participatie
1b. Moeilijk bereik bare jongeren
Ja
23. Rotterdam Sportsupport
Pedagoog op de Club
Vroegtijdig signaleren
1b. Moeilijk bereik bare jongeren
Ja
24. Rotterdamse Douwers
Zelfmelders
Mentoring & coaching
2b. Toeleiding naar trajecten
Ja
Douwers Direct
Vinden & binden
1b. Moeilijk bereik bare jongeren
Nee
Algemene activiteiten
Verbinden & empowerment
2b. Toeleiding naar trajecten
Nee
Drie freerunparken in Rotterdam
Sport & spel
1b. Moeilijk bereik bare jongeren
Nee
11. Jeugdgroep van Oranje
25. RUSH World
Eindrapportage
Januari 2022
33
26. Sagenn
KIJK online
Empowerment & talent
2a. Mentale weerbaarheid
27. Spraakuhloos
Binnenste Buiten
Zelfexpressie & verbinding
1b. Moeilijk bereik bare jongeren
Nee
28. Stichting 21 Culture
Unite These Streets
Zelfexpressie & verbinding
2a. Mentale weerbaarheid
Nee
29. Stichting Buurtwerk.nl
Stimulering jongeren participatie
Jongeren participatie
1b. Betrekken jongeren
Nee
30. Stichting Citysteward Rotterdam
Ontwikkelings traject FeijenoordZuid
Competenties & talenten
2a. Mentale weerbaarheid
Nee
31. Stichting Civitas
Civitas builds healthy community
Sport & voeding
1b. Betrekken jongeren
Mogelijk internatio naal onderzoek beschikbaar
32. Stichting Feyenoord Foundation
Feyenoord Youth League
Sport & spel
1b. Moeilijk bereik bare jongeren
Nee
33. Stichting Happymotion
Niet alleen op de wereld
Bewustwording
2a. Mentale weerbaarheid
Nee
34. Stichting House of Urban Arts
House of Urban Arts
Coaching & competenties
1b. Moeilijk bereik bare jongeren
Nee
35. Stichting IKBENWIJ
Roffa Takkies
Verbinding & jongeren participatie
2a. Mentale weerbaarheid
Nee
Live Escape
Verbinding, talent ontwikkeling & jongeren participatie
2a. Mentale weerbaarheid
Nee
36. Stichting JAN
Van bakstenen naar goudstaven
Empowerment, talenten & verbinding
2a. Mentale weerbaarheid
Nee
37. Stichting LOKAAL Rotterdam/ Young010
Young010 on Tour
Verbinding & jongerenparticiaptie
1a. Betrekken van jongeren
Nee
38. Stichting Move
Move in 1 dag
Jongerenpartici patie, talent ontwikkeling & verbinding
1b. Moeilijk bereikbare jongeren
Nee
39. Stichting ONSbank
ONSbank basistraject
Zelfexpresssieprogramma vooraf gaand aan schulden traject
2a. Mentale weerbaarheid
Nee
40. Stichting Pendrecht Vooruit
Sportcomplex NV80
Jongerenpartici patie, sport & spel
1a. Betrekken van jongeren
Nee
34 Evaluatie Rotterdamse Herstelaanpak (2021)
Januari 2022
Skateland Herstelplan Jongeren 2021
Competenties & participatie
1b. Moeilijk bereikbare jongeren
Nee
StreetTour010
Sport & spel, verbinding
1b. Moeilijk bereikbare jongeren
Nee
42. Stichting TNE
De Zomerondernemer
Jongerenpartici patie, vergroten kansen arbeids markt
1b. Moeilijk bereikbare jongeren
Nee
43. Stichting Wedowe
Wedowe
Mentoring/coaching, talentontwikkeling
2a. Mentale weerbaarheid
44. Studio de Bakkerij
Ja TOCH!?
Verbinding & cultuur
1b. Moeilijk bereikbare jongeren
Nee
Jongeren ambassadeurs
Jongeren participatie
1a. Betrekken van jongeren
Nee
45. The Writer's Guide (to the Galaxy)
A Summer of One's Own
Verbinding, zelf expressie, cultuur
1b. Moeilijk bereikbare jongeren
Nee
46. Thuis Op Straat
Jongeren BijdrageRegeling
Jongeren participatie, verbinding
1a. Betrekken van jongeren
Ja, voor TOS interventie
Extra bijbanen voor jongeren
Vergroten kansen arbeidsmarkt
3a. Perspectief op onderwijs en werk
Ja, voor TOS interventie
Join us
Tegengaan eenzaamheid
2a. Mentale weerbaarheid
Ja
Join us- Rotterdam breed
Tegengaan eenzaamheid
2a. Mentale weerbaarheid
Ja
Jongerenhub oud Mathenesse
Jongeren participatie, verbinding
1a. Betrekken van jongeren
Nee
Jongerenhub Coolhaven
Jongeren participatie, verbinding
1a. Betrekken van jongeren
Nee
Cultuur in de Wijk
Jongeren participatie, verbinding
1a. Betrekken van jongeren
Nee
Werk aan de Kade
Vinden & binden, talenten, vergroten kansen arbeids markt
1b. Moeilijk bereikbare jongeren
Nee
41. Stichting Skateland Rotterdam
47. WMO Radar
Eindrapportage
Januari 2022
35
Colofon. Jaar van uitgave 2022 Tekst Floor Bevaart en Eva Klooster van Klooster Onderzoek en Advies in opdracht van gemeente Rotterdam, Cluster Maatschappelijke Ontwikkeling, afdeling Jeugd Vormgeving
Fotografie Rhalda Jansen Fotografie
www.rotterdam.nl Gemeente Rotterdam