[22bb008317] Bijlage behorende bij 22bb8316 over welstandsparagraaf ParkHaven

Welstandsparagraaf ParkHaven 17 november 2022

2

Inhoud WELSTANDSPARAGRAAF PARKHAVEN

Inleiding

- Plangebied - Unsolicited proposal - Rotterdamse welstandsnota - Welstandsparagraaf - Beleidsdocumenten - Overige documenten - Leeswijzer

Hoofdstuk 4 Designteam

4.1 Een integraal team voor het ontwerp

Colofon

Hoofdstuk 1 Context

1.1 Positionering in de stad 1.2 Ensemble met eigen identiteit 1.3 Ecologische verankering 1.4 Aankomen en thuiskomen 1.5 Sociale waarden Hoofdstuk 2 Welstandsbeleid op hoofdlijnen

2.1 Verankering: identiteit van het ParkHaven ensemble 2.2 Samenhang tussen gebouwen en publieke ruimte: Plekken maken 2.3 De 11 punten uit het Transformatiekader 2.4 Uitgelicht: de Euromast Green 2.5 Verschijningsvorm van de brug over het Maastunneltracé 2.6 Een nieuwe levendige kade voor de stad 2.7 Natuur inclusieve kade Hoofdstuk 3 Welstandsbeleid voor gebouwen

3.1 Ruimtelijke inpassing 3.2 Verschijningsvorm van de gebouwen 3.2.1 Garage: prettig welkom 3.2.2 Plinten: warm en uitnodigend 3.2.3 Elegante middenbouw; ontworpen vanuit wooncomfort 3.2.4 Toppen: sculpturaal en groen 3.3 Materiaal, kleur en detaillering 3.4 Singing en verlichting 3.5 Een nieuwe levendige kade voor de stad 3.6 Verschijningsvorm van de brug over het Maastunneltracé

3

4

Inleiding Inleiding WELSTANDSPARAGRAAF PARKHAVEN

Plangebied Het masterplan ParkHaven strekt zich uit van het Droogleever Fortuynplein in het noorden tot de Parkkade in het zuiden. In westelijke richting vormt de kade aan de Parkhaven de natuurlijke plangrens. Aan de oostelijke zijde wordt de grens gevormd door het Maastunneltracé. Binnen deze grenzen wordt een ensemble van 8 gebouwen gerealiseerd. Het totale gebied is 600 meter lang en varieert in breedte tussen de 80 en 120 meter met een totaaloppervlakte van circa 4 hectare. Binnen de plangrenzen zijn twee bouwplots bepaald.

Welstand en Monumenten toetst de bouwplannen in Rotterdam op ruimtelijke kwaliteit en of het plan zich goed voegt in de omgeving waar het komt. Het kader voor deze toetsing is de Welstandsnota. Hierin zijn gebiedstypes opgenomen. Het plan Parkhaven past niet in het gebiedstype zoals aangegeven in de Welstandsnota. Dit komt vaker voor bij grote gebiedsontwikkeling. Er wordt dan een Welstandsparagraaf opgesteld als toetsingskader voor de Commissie voor Welstand en Monumenten. Deze neemt de plaats in van de Welstandsnota voor deze locatie

Unsolicited proposal De gemeente Rotterdam heeft in 2019 het concept ‘Unsolicited Proposal’ mogelijk gemaakt. Hiermee worden marktpartijen uitgedaagd om initiatieven voor de verdere ontwikkeling van de stad te ontplooien. De reden voor dit initiatief is gelegen in de noodzaak om op korte termijn een aanzienlijke woningbouwopgave in de stad te kunnen realiseren. Met een directe input van marktpartijen wil de stad de energie zodanig bundelen dat er zogenaamde ‘win-win situaties’ ontstaan: de stad profiteert van de snelheid van ontwikkelen en de marktpartijen hebben er baat bij om een project direct te mogen realiseren. Rotterdamse Welstandsnota Op 10 oktober 2012 is door het gemeentebestuur de “Welstandsnota Rotterdam” vastgesteld als opvolger van de Koepelnota Welstand uit 2004. In aanvulling op de Welstandsnota wordt voor ParkHaven een welstandsparagraaf wordt opgesteld. Aanpassingen aan de monumenten in het plan ParkHaven zullen worden getoetst aan de redengevende omschrijving voor wat betreft de aanvraag monumentenvergunning.

Plangebied en plankaart

Welstandsparagraaf Een welstandsparagraaf is een bestuurlijk goedgekeurd document waarin de welstandscriteria zijn opgenomen voor een ontwikkelingsgebied. De welstandsparagraaf moet worden vastgesteld door de gemeenteraad, nadat het wettelijk voorgeschreven inspraaktraject is doorlopen. De welstandsparagraaf is een aanvulling op de Welstandsnota Rotterdam. Uit de Welstandsnota Rotterdam blijven het algemene deel, de algemene criteria en de adviesprocedure via de Commissie voor Welstand en Monumenten van kracht. De Commissie voor

demarcatie plangrens demarcatie Ruimtelijk kader Levendige Rivieroevers welstandsparagraaf ParkHaven 5

Gebiedsvisie Hoboken 2009

6

19

Beleidsdocumenten De volgende documenten vormen voor de ontwikkeling van ParkHaven het ruimtelijk beleidskader. - Gebiedsvisie Hoboken: in 2009 heeft het college van B&W van Rotterdam de gebiedsvisie Hoboken vastgesteld. In deze visie wordt een samenhangend ontwikkelingsperspectief geschetst waarbij wordt ingezet op een kwalitatieve groei van het gebied Hoboken in de binnenstad van Rotterdam. Het gebied bestaat uit de zuidflank van de wijken Middelland en het Oude Westen, de Coolhaven, het Erasmus Medisch Centrum, het Museumpark, het Scheepvaartkwartier, het Park, de Parkhaven en de Müllerpier. In deze gebiedsvisie is locatie aan de Parkhaven omschreven als een zoekgebied voor ontwikkeling. - Toetsingskader Unsolicited Proposal: begin 2020 is door de Rotterdamse gemeenteraad het Toetsingskader Unsolicited Proposal Parkhaven vastgesteld. - Masterplan ParkHaven: begin 2021 is door de Rotterdamse gemeenteraad het masterplan ParkHaven goedgekeurd. - Integraal Kwaliteitdocument: begin 2022 is het Integraal Kwaliteitdocument ParkHaven vastgesteld door het College van B&W van Rotterdam. - Ruimtelijk kader Levendige Rivieroevers: In april 2019 is het programma rivieroevers De Nieuwe Maas als stedelijk parklandschap vastgesteld.

Het schetst het perspectief op de toekomstige inrichting en gebruik van de binnenstedelijke kades, havenbekkens en water als centrale, meest karakteristieke openbare ruimte van Rotterdam. Dit beleid wordt door gemeente Rotterdam in het Ruimtelijke kader & uitvoeringsprogramma Levendige Rivieroevers vertaald naar een ruimtelijk kader voor de functies op het water (naar verwachting vastgesteld begin 2023). Het document Wateratlas is het vooronderzoek van het ruimtelijk kader.

Gebiedsvisie Hoboken 2009

Onderwaternatuur 2021

Leeswijzer De Welstandsparagraaf opent met een inleiding waarin beschreven staat waarom er een Welstandsparagraaf opgesteld is en waar deze toe dient. In hoofdstuk1 is de context en het karakter van het plan Parkhaven beschreven. In hoofdstuk 2 wordt beschreven wat de elementen van het welstandsbeleid voor Parkhaven op hoofdlijnen zijn. In hoofdstuk 3 staan de concrete toetsingscriteria voor het ontwerp van de gebouwen. In hoofdstuk 5 wordt beschreven hoe er in een designteam met meerder architecten en ontwerpers wordt samengewerkt aan de gebouwen in Parkhaven.

Overige documenten - In 2020 is door bureau SteenhuisMeurs een cultuurhistorisch onderzoek en een transformatiekader opgesteld voor het ParkHaven gebied. - Onderwaternatuur Rotterdam: begin 2021 heeft Smartland in samenwerking met de gemeente Rotterdam en andere partijen dit document met analyse en typologiën voor de versterking van de onderwaternatuur opgesteld als onderdeel van programma Rivieroevers.

7

8

Hoofdstuk 1 Context 1 Context

1.1 Positionering in de stad

WELSTANDSPARAGRAAF PARKHAVEN

ParkHaven is een compacte, groene stedelijke ontwikkeling, de identiteit ervan is een parkwaterfront: het plan vormt een gebouwd waterfront én koppelt het Park aan het water. De dubbele oriëntatie van het ensemble richt zich op het Park in combinatie met de Tunneltraverse en op een nieuw vormgegeven groene kade. ParkHaven richt zich zowel op recreatieve bezoekers als op nieuwe bewoners. Het verschaft de Euromast een vernieuwd adres in de stad. De bebouwing is van invloed op verschillende schaalniveaus (de directe omgeving, het grotere geheel van de rivieroevers en het beeld van de stad als totaal). ParkHaven wordt ontwikkeld met een hoog ambitieniveau voor bebouwing en buitenruimte. Uitgangspunt daarbij is de ruimtelijke continuïteit van de rivier en het versterken van het eigen karakter van dit gebied. De openbare ruimte is zorgvuldig ontworpen.

Adres aan de groene kade Het Westelijke gezicht van de ParkHaven wordt ontworpen als een uitnodigende groene stadskade. Het is een plek die op verschillende manieren ingevuld kan worden, waarbij het openbare karakter voor zowel bewoners als r ecreanten, passanten en toeristen uitgangspunt is.

Adres aan de tunneltraverse en het Park De parkzijde versterkt het groene karakter van het Park in relatie tot de nieuwe stedelijke ontwikkeling aan de Parkhaven, met inachtneming van de onderlinge verwevenheid in stedenbouwkundig opzicht. Belangrijk voor de bebouwing is dat deze alzijdig is en aansluit bij het karakter van het Park. Het oostelijk gezicht van ParkHaven kan worden vertaald naar een chique opgetilde woon/recreatieplint aan een lommerrijke parkstrook, die ingericht wordt voor voetgangers en fietsers.

ParkHaven en omgeving vanuit de lucht

ParkHaven heeft een dubbele oriëntatie op de groene kade en op een combinatie van de tunneltraverse en het Park

9

4.1 Ruimtelijke opbouw Unieke locatie, eigen karakter De gebiedsontwikkeling vormt een herkenbare rand aan de haven bij de monding van de Schie, met een eigen kwaliteit en uitstraling: adres Parkhaven. De Euromast is en blijft een herkenbaar icoon.

Goede ruimtelijke en groene inbedding in de stad De ontwikkeling is naar alle zijden ruim en groen ingebed. Wie in het gebied is, moet de nabijheid van de rijksmonu1.2 Een ensemble met een eigen identiteit menten, water (Maas en Parkhaven) en groen (Park) kunnen blijven ervaren. Onder andere door doorzichten tussen de gebouwen.

Het ParkHaven ensemble vormt met de nieuwe groene kade een waterfont Losse bebouwingsstructuur De nieuwbouw aan beide zijden van de Euromast kent een aan het water, het koppelt middels tussenruimten (de Greens) duidelijke en heldere hoofdopzet enhet krijgtPark losheid door onder andere ruimtes tussen de gebouwen van verschillend foraan het water en het krijgt een gezicht naar parkzijde. Dezeendrie maat,de variatie in de gevelbeleving verspringende rooilijnen. De stad is al aanwezig in Het Park, maar niet dominant. uitgangspunten vormen samen de identiteit van het plan: MC, hetdeparkwaterfront. De Parkflat, het Erasmus Vopaktoren en de Euromast zijn allemaal solitaire gebouwen. Dit betekent dat nieuwbouw De strakke vormentaal van het landschapslechts onderscheidt van de op enkele puntenzich zichtbaar mag zijnEngelse vanuit Het Park. landschapsstijl van het Park. De orthogonale opzet met groenvlakken is Ogen op de omgeving Vanuit de nieuwbouw zijn er meer “ogen op de omgeving” grafisch strak maar kent wisselende beplanting en gras met bomen. Het waardoor de sociale veiligheid op en om de locatie toeneemt. Dat geldt voor de route naar de Maastunnel en voor Het Park. geeft ParkHaven, naast een stedenbouwkundige, ook een sterke eigen Onderdeel van het rivierenlandschap landschappelijke identiteit.

De Parkhavenstrook vormt onderdeel van de doorlopende openbare kades met verblijfskwaliteit voor een breed Het ontwerp stimuleert informeel gebruik:groene, het is zowel programmatisch publiek. De inrichting van de kade sluit aan op brede kades als de Westerkade en het Coolhavenpark, dat de nog in ontwikals in de keuze van routing en activiteitenkeling in de buitenruimte, open in is. mogelijkheden die het biedt. Water beleven en bezoeken De nieuwe ontwikkeling zorgt voor een openbaar het en ‘doorDe architectuur van het plan bewerkstelligt een Rotterdams Ensemble: waadbaar’ gebied. Het versterkt het gebruik van deze plek en draagt bij aan de sociale veiligheid van het gebied. ParkHaven plan is Rotterdams in de zin dat het zich voegt in een traditie Daarom borduurt de ontwikkeling voort op het fijnmazige karakter van bestaande langzaam verkeerstructuur en versterkt die. De waarin plannen in de stad ontwikkeld zijndevanuit een ‘optimistische maaklangzaam verkeerstructuur van wandelen fietsverbindingen moetniet nauwkeurig ingepast worden, bovenlokaal en als lokaal spirit’. In die zin is het Rotterdams karakter zozeer een stijlkenmerk voor de directe woonomgeving. wel een kenmerkende attitude. Er wordt een nieuwe tijdlaag toegevoegd aan een reeds bekende ruimtelijk en programmatisch toetsingskader unsollicited proposal Rotterdamse locatie.

Deze tijdlaag is eigentijds, vernieuwend, vooruitstrevend Parkhaven en vanzelfsprekend. Net als de stad Rotterdam. Het heeft een architectuur die we nog niet kennen en tegelijkertijd tijdloos is. Met dit plan vinden we uit wat een Rotterdams parkwaterfront op deze locatie is.

10

plangebied globale locatie bouwplan monumenten doorsteken brug groene verbinding

Structuurkaart uit het Toetsingskader Unsolicited Proposal (TUP) ParkHaven, 2020

Het ensemble onderscheidt zich met een strakke vormentaal van de landschappelijke Engelse stijl van het Park en biedt in zijn opzet ruimte aan de Euromast en de overige monumenten

17/40

1.3 Ecologische verankering en duurzaamheid Het is de ambitie om van ParkHaven een duurzaam plan te maken en om met Parkhaven de rijkdom aan stedelijke ecologie te vergroten. Deze ambitie wordt op twee manieren in het ontwerp verankerd. Op het grote schaalniveau zorgt ParkHaven voor een ecologische verbinding van het Coolhavenpark, het Museumpark, het Park en de rivier de Maas. Op het kleine schaalniveau wordt ParkHaven als ecologische zoom/mantel voor het Park ingezet. De verrijking van de stedelijke ecologie wordt gerealiseerd door: - De gebouwen worden voorzien van groene daken; - In alle gebouwen worden de gevels voorzien van verticaal groen met klimplanten; - Planten en bomen in het ontwerp openbare ruimte zijn gericht op het aantrekken van insecten en het bieden van schuilplaatsen en nestelgelegenheden voor vogels en kleine dieren; - Toepassing van filterende en bufferende beplanting in de openbare ruimte en op/aan de gebouwen voor luchtzuivering; - Een variatie van meerstammige en opgaande bomen in de openbare ruimte; - Een monumentale dubbele rij iepen van verschillende soorten langs de kade; - Drijvend groen voor de kade; - Het integreren van nestgelegenheid voor vogels en vleermuizen in de gevels. (Bovengenoemde opsomming van voorbeelden is ter inspiratie bedoeld en derhalve niet uitputtend: meer relevante toepassingen zijn goed denkbaar.)

Parkhaven vormt een ecologische verbinding tussen het Coolhavenpark en Heemraadsingel, het Park en de rivier de Maas

Bij de uitwerking van de plannen moet een ecoloog of ecologisch adviesbureau worden betrokken. Deze zorgt voor een goed onderbouwd natuurinclusief concept, dat meerwaarde heeft in het grotere ecologisch systeem van de stad. De plannen moeten conform de richtlijnen van de ecologisch specialist worden uitgevoerd. De plannen moeten worden uitgewerkt conform de duurzaamheidsuitgangspunten zoals die zijn geformuleerd in het masterplan Parkhaven.

ParkHaven functioneert als ecologische zoom/mantel voor het Park

11

1.4 Aankomen en thuiskomen Een principe in het plan is het ontwerpen vanuit de ervaring van verschillende gebruikers: de bezoeker van de Euromast, de kade en drijvende attracties, de passant en de bewoner. Het concept van het groene stedelijke ensemble wordt door iedereen die zich door het plan beweegt ervaren. De wijze van aankomen vertaalt de wijze waarop het plan is verankerd in de context in ervaring van de bezoekers en bewoners. De parkeergarage en de entrees van de woongebouwen spelen daarvoor een belangrijke rol. Entrees De entrees van de woongebouwen krijgen bijzondere aandacht en benadrukken het gevoel van thuiskomen: ze zijn dubbelhoog en stralen grandeur uit. Enkele integraal mee ontworpen bijzondere elementen onderschrijven het gevoel van het groene stedelijke ensemble bij het binnengaan. Parkeergarage Bij het inrijden en langs de route vanuit garage naar het maaiveld wordt het groene en lichte karakter van het plan ervaarbaar gemaakt door extra zorg voor daglicht en beplanting.

Ontwerpuitgangspunten voor de garage: - Daglicht tot in de parkeergarage en fietsenstalling, met name bij inritten, opgangen, entrees; - Begroeiing bij de opgangen en entrees, waar mogelijk tot in de garage; - Ingang van de parkeergarage is goed zichtbaar en zorgvuldig opgenomen in het ontwerp van de plint; - Lichte uitstraling en overzichtelijk ontwerp van de trappenhuizen van de parkeergarage en entreehallen, de entrees geven een direct adres naar de buitenruimte en zijn prominent zichtbaar; - Geen directe opgang vanuit de garage naar de woning, maar altijd via de hal of de ‘Greens’.

12

De entrees van de woongebouwen met grandeur en hoogte dragen bij aan prettig thuiskomen

Begroeiing bij de opgangen en entrees van de garage, waar mogelijk tot in de garage zelf

1.5 Sociale waarden ParkHaven is een belangrijke schakel in de noord-zuid verbindingen binnen de stad Rotterdam. Daarnaast biedt het ruimte aan verblijf voor zowel recreatieve bezoekers als nieuwe bewoners. Het is de ambitie voor dit gebied het ensemble van routes en plekken zo divers te maken dat er sprake is van een vanzelfsprekende serie ruimtes.

3

6

Gemeenschapelijke tuin met mini golf

‘Actieve plint’

Een collectief dak per gebouw 5

Parkplint

Voor de routes geldt: - ‘Eyes on the street’: alzijdige gebouwen dragen bij aan een gevoel van veiligheid; - Een nieuwe comfortabele brug voor langzaam verkeer over het Maastunneltracé verbindt het Park met ParkHaven. Voor de ruimtes geldt: - Maak onderscheid in stadse ruimtes (rondom de Euromast, langs de kade) en buurtgebonden plekken (in de ‘greens’, gemeenschappelijke tuinen op de daken). Het verschil wordt duidelijk gemaakt in de combinatie van schaal, positionering (in hoeverre is de plek onderdeel van een route) en gevoel van toegankelijkheid.

7

2

Plek aan het water - voor zowel buurt als stad - gekoppeld aan een vlonder in het water - gekoppeld aan een paviljoen

1 ‘Stads Green’

4 ‘Buurt green’

In het plan zorgen een vanzelfsprekende serie ruimtes voor sociale cohesie en interactie, op verschillende schalen van kade tot plein tot daktuin

In sommige gevallen kunnen stad en buurt samenkomen (plekken aan het water). Uitgangspunt is dat alle publieke ruimtes uitnodigend zijn voor diverse bezoekersgroepen.

De daken worden voorzien van collectieve tuinen en terrassen

13

Ambachtelijk en eigentijds

Ventilatiegebouw / Maastunnel

De lagen van water, groen en gebouwen

14

ParkHaven

Euromast

Little C

Erasmus MC

Puntegale

Parkflat

Müllerpier

Westerlaantoren

Hoofdstuk 2 Welstandsbeleid op hoofdlijnen 2.1 Verankering in de stad: identiteit van het ParkHaven ensemble

2 Welstandsbeleid WELSTANDSPARAGRAAF PARKHAVEN

- Het ParkHaven silhouet is in verhouding met zijn omgeving; - Het ensemble laat ruimte voor de monumenten Euromast en Ventilatiegebouw; - Warm gele en bronzen kleuren brengen warmte in het ensemble en vormen een duidelijk contrast met de monumenten, met de bakstenen ensembles (Puntegale, Müllerpier, Little C) en met de modernistische bebouwing aan de oostelijke rand van het Park; - Lichte kleuren vanwege rand aan park in de schaduw en rust in beeld.

Het ParkHaven ensemble verhoudt zich tot de andere ensembles in de omgeving: Euromast, ventilatiegebouw en tunneltraverse (Monumenten); Müllerpier, Puntegale en Little C (baksteen); EMC, Parkflat, Westerlaantoren (modern)

15

Ventilatiegebouw

greens

Euromast green

greens

Droogleever Fortuyn plein Overzicht van de verschillende plekken van ParkHaven

16

Het Droogleever Fortuynplein wordt een dynamisch stadsplein. Een formele groene stedelijke setting waarin de kop van ParkHaven een compositie vormt met Little C en Puntegale (NB: Het Droogleever Fortuynplein valt buiten plangebied)

Voorbeeldschets met Euromast die landt in een royale ruimte, welke wordt ingericht als omvangrijke stedelijke plek; met aanlanding van de brug, publieke plinten en functioneel toegerust op grote bezoekersstromen. (NB Aanpassingen in het gebied worden zorgvuldig afgestemd met de monumenten Euromast (trommel, trap, hellingbaan) en Maastunnel)

2.2 Samenhang tussen gebouwen en publieke ruimte: plekken maken

2 Welstandsbeleid WELSTANDSPARAGRAAF PARKHAVEN

Los van de verankering in de stad kenmerkt ParkHaven zich door een serie ruimtelijke gearticuleerde plekken. Deze plekken zijn een uitwerking van de ambitie om de Parkhaven een groene uitstraling te geven tot aan de kade. Binnen de bebouwingsreeks krijgt de Euromast een ruime eigen plek, is er ruimte voorzien rondom het Ventilatiegebouw en zorgt het plan voor een adres aan het Droogleever Fortuynplein. - Inrichtingselementen zijn van duurzaam, hoogwaardig materiaal passend bij de uitstraling van de omgeving; - Verschillende soorten hekwerken, leuningen en afrasteringen zijn transparant, van hoogwaardig materiaal en worden op elkaar afgestemd; - Het ontwerp van de parkeergarage is uitnodigend voor bewoners en bezoekers, met klare lijnen, prettige verlichting en entrees gecombineerd met daglicht en groen; - Nieuwe kade elementen moeten ontworpen worden als integraal onderdeel van het plan (buitenruimte én gebouwen).

Voorbeelden van inrichtingsmogelijheden van de greens

In de ruimte tussen de ParkHaven gebouwen en het ventilatiegebouw is het Park voelbaar, deze ruimte vormt het Greens vormen verbinding tussen park en kade en vormen beschutte plekken bij de woongebouwen begin van het Park aan de zuidwestelijke zijde

17

2.3 De 11 punten uit het transformatiekader van SteenhuisMeurs

2 Welstandsbeleid WELSTANDSPARAGRAAF PARKHAVEN

Door bureau SteenhuisMeurs is een cultuurhistorische verkenning uitgevoerd voor de locatie ParkHaven. De conclusies hiervan zijn vertaald in een Transformatiekader, waarmee richtlijnen zijn geformuleerd voor ontwikkelingen in dit monumentrijke gebied. Het transformatiekader bestaat uit 11 punten, deze zijn op deze pagina kort op een rij gezet. De ontwikkeling in ParkHaven zal rekenschap geven aan deze punten zodat de verschillende monumenten op een zorgvuldige wijze worden geadresseerd.

83

Rijksmonumenten rond ParkHaven

Kaart met aanduiding monumenten in de nabijheid van het plangebied bron: masterplan ParkHaven

PARKHAVEN ROTTERDAM TRANSFORMATIEKADER 451b|2020

18

September 2020

Transformatiekader document ParkHaven, 2020

Aan de voet van de mast Aan de voet van de mast De directe ervaring van de Euromast vanaf de kade en De directe ervaring van de Euromast vanaf de kade en vanaf de Baden Powelllaan, is voornamelijk de voet van vanaf de Baden Powelllaan, voornamelijk de voet van 2.4isUitgelicht: de Euromast Green de mast. Van nabij bestaat de ervaring van de Euromast de mast. Van nabij bestaat de ervaring van de Euromast uit de elegante, zwevende ‘entreetrommel’ op de uit de elegante, zwevendeDe ‘entreetrommel’ opde deEuromast en de omliggende groene ruimte kan sterk interactie tussen aankomstruimte. Vanaf de voet daar rijst de mast omhoog, 2 Welstandsbeleid verbeterd. uitwerking aankomstruimte. Vanaf deworden voet daar rijst de De mast omhoog,van de nieuwe entree naar (de sokkel van) met als eerste stop de scheepsbrug en daarboven de WELSTANDSPARAGRAAF de Euromast in samenhang met de overbrugging naar het Park worden met als eerste stop de scheepsbrug en moet daarboven de uitzichtkoepel. Voor deze ervaring biedt PARKHAVEN Heteen uitwerken van de Euromast ‘Green’ is een een stedelijke opgave die in uitzichtkoepel. Voor deze ontworpen. ervaring biedt stedelijke maat van de aankomstruimte met circa 105 meter samenspraak met de stad, de eigenaar-gebruiker en de RCE zalde moeten maat van de aankomstruimte met circa 105 meter de juiste landschappelijke schaal. De aankomstruimte is gaan plaatsvinden.

Hierbij vormen de waarden uit het transformatiekader het juiste landschappelijke schaal. De aankomstruimte is asymmetrisch verdeeld mettussen een ruimte van uitgangspunt;nadrukkelijk met name onder punt 4: ‘de verbinding nadrukkelijk asymmetrisch verdeeld met een ruimte van Parkhavenkade en65 hetmeter Park ten als een los (zwevend) elementen circa 40 circa noorden van de Euromast circa 65 meter ten noorden van de Euromast en circa 40 over de traverse, in ten samenhang metdedeEuromast. zwevendeDeze sokkel (onderbouw) meter zuiden van opbouw van de van de meter ten zuiden van de Euromast. Deze opbouw van de Euromast’ enruimte punt 8:geeft ‘De Parkhavenkade is het adres vanen dezicht Euromast, de Euromast maximaal ruimte naar met ruimte geeft de Euromastde maximaal ruimte en zicht naar brug naar de hetstad Parkzonder als achterom.’ dat het totale ensemble van bebouwing de stad zonder dat het totale ensemble van bebouwing uiteen valt in een noordelijk deel en een zuidelijk deel. De uiteen valt in een noordelijk deel en een zuidelijk De Green: Programma op en aan dedeel.

Euromast asymmetrische opbouw van de ruimte past heel goed bij asymmetrische opbouw van de ruimte past heel goed bij - Horeca-plinten rondom een groene ruimte; het gedachtegoed van de jaren ’60 en de asymmetrische het gedachtegoed van de -jaren ’60 en de Programma datasymmetrische aansluit bij t recreatieve karakter; opbouw van de Euromast. opbouw van de Euromast.- Zeer publieke plek met hoge verblijfskwaliteit;

Maatvoering van de ruimte aan de voet van de Euromast

Inpassing voet van de mast in ParkHaven masterplan

- Publieke entrees van parkeergarages; Inpassing voet van de mast in ParkHaven masterplan - Geactiveerd en geprogrammeerd; - Plek voor ‘bandstand’ etc.

Zicht op voe Zicht op voet van de mast in ParkHaven masterplan

Ruimte als verbinder: - Interactie tussen de Euromast-trommel en de Green via trap, bordes en aanlanding brug; - Aandacht voor zorgvuldige inpassing logistiek Euromast; - Maaskant Revisited: samen met Euromast verkennen van kans voor meer uitstraling met bv. galerie of dependance van Museum Rotterdam.

Schets van de nieuwe ruimte aan de voet van de Euromast

Schets voet van de mast in ParkHaven vanaf zuidzijde Schets voet van de mast in ParkHaven vanaf zuidzijde

Schets voet van de mast in ParkHaven vanaf noordzijde Schets voet van de mast in ParkHaven vanaf noordzijde

19

95

1. Het Park, ‘illusie’ van de Zochers, accenten op de tweede lijn Het Park sluit de luxe woonbuurten rondom de Parklaan visueel en programmatisch af. Het Park is geen Central Park, eerder een Edge Park met vier randen, die elk een eigen afhechting naar hun omgeving hebben. De westelijke parkrand markeert een grens in de stad, een beëindiging. Deze rand bestaat uit een dicht aangeplante strook met struiken en bomen, die de achterliggende stad (eertijds de havens van Delfshaven) aan het zicht onttrekt. Alleen de Euromast is (prominent) uit het Park zichtbaar, als een naald op de achtergrond. 1. Het Park, ‘illusie’ van de Zochers, accenten op de tweede lijn

nten op de

de Parklaan een Central , die elk een n. De westelijke n beëindiging. strook met ad (eertijds trekt. Alleen tbaar, als een

hers (de nheid van ezien de e lijn een accent

waarden: a) de openbare toegankelijkheid en b) Te borgen waarden:Tea)borgen de open, ‘landschappelijke’ sfeer van de Parkhaven (oostzijde); b) de groene aanblik vanaf de van de zone tussen de recreatieve gebruiksmogelijkheden rivier en de Parksluizen, en c) een zekere openheid van de Parkhaven en tunneltraverse. Parkhavenkade in relatie tot het Park.

Te borgen waarden: a) de ‘illusie’ van de Zochers (de besloten wereld van het Park) en b) de eigenheid van de westelijke parkrand, die vanuit het Park gezien de achterliggende stad afdekt, met in de tweede lijn een accent (een naald of punctuele toevoeging). 2. Parkhaven: open, groene sfeer De Parkhavenkade is onderdeel van het panorama vanaf de Parksluizen richting de Maas. De haven heeft een breed profiel, met de groene zoom van Het Park, een pontificaal zicht op de Euromast en een vizier naar de rivier. Vanaf de Maas (en de overkant van de rivier) biedt devan Parkhavenkade 3. Parkhaven: side-kick het park een groene aanblik de stad door de(oostzijde) prominenteheeft een openbaar karakter Deop Parkhavenstrook aanwezigheid vanendeeen parkrand, met derecreatieve Euromast als aanvullende programmering, als een baken. De Parkhavenkade contrasteert met de ‘stenige’ en soort ‘side-kick’ van het Park. monumentale sfeer van de Coolhaven. 2. Parkhaven: open, groene sfeer

Te borgen waarden: a) de openbare toegankelijkheid en b) Te borgen waarden: a) de open, gebruiksmogelijkheden ‘landschappelijke’ sfeer van de recreatieve van de zone tussen de Parkhaven (oostzijde); b) de aanblik vanaf de Parkhaven en groene tunneltraverse. rivier en de Parksluizen, en c) een zekere openheid van de Parkhavenkade in relatie tot het Park.

3. Parkhaven: side-kick van het park De Parkhavenstrook (oostzijde) heeft een openbaar karakter en een aanvullende recreatieve programmering, als een soort ‘side-kick’ van het Park. 3. Parkhaven: side-kick van het Park

Te borgen waarden: a) de openbare toegankelijkheid en b) de recreatieve gebruiksmogelijkheden van de zone tussen Parkhaven en tunneltraverse. 20

2. Parkhaven: open, groene sfeer De Parkhavenkade is onderdeel van het panorama vanaf de Parksluizen richting de Maas. De haven heeft een breed profiel, met de groene zoom van Het Park, een pontificaal zicht op de Euromast en een vizier naar de rivier. Vanaf de Maas (en de overkant van de rivier) biedt de Parkhavenkade van het park een groene aanblik3. opParkhaven: de stad doorside-kick de prominente Deparkrand, Parkhavenstrook (oostzijde) aanwezigheid van de met de Euromast alsheeft een openbaar karakter een aanvullende recreatieve programmering, als een baken. De Parkhavenkade contrasteert met de ‘stenige’ en ‘side-kick’ van het Park. monumentale sfeersoort van de Coolhaven.

4. Maastunnelcomplex: de groene inrit Het Maastunnelcomplex heeft tussen het Droogleever Fortuynplein en de ingang van de Maastunnel een groen karakter. Het talud vormt een ‘groene vangrail’, waar de voetgangersbrug van de Euromast naar het Park overheen steekt.

5. Maastunnelcomplex: routebeleving Vanuit de tunneltraverse is de aanwezighe van de Parkhaven en de Maas voelbaar a geldt in beide richtingen, naar het noorde zuiden. Sporadisch is er een doorzicht ric en is ook de Euromast te zien.

4. Maastunnelcomplex: de groene inrit Het Maastunnelcomplex heeft tussen het Droogleever Fortuynplein en de ingang van de Maastunnel een groen karakter. Het talud vormt een ‘groene vangrail’, waar de voetgangersbrug van de Euromast naar het Park overheen steekt. 4. Maastunnelcomplex: de groene inrit

Te borgen waarde: het gevoel van openhe de Parkhaven vanuit de tunneltraverse.

Te borgen waarden: a) het groene karakter van het talud, met aan de oostzijde de groene rand van het Park en aan de westzijde de Euromast; b) de verbinding tussen Parkhavenkade en het Park als een los (zwevend) element over de traverse, in samenhang met de zwevende sokkel (onderbouw) van de Euromast.

5. Maastunnelcomplex: routebeleving Vanuit de tunneltraverse is de aanwezigheid van het water van de Parkhaven en de Maas voelbaar als openheid. Dat geldt in beide richtingen, naar het noorden en naar het zuiden. Sporadisch is er een doorzicht richting Parkhaven en is ook de Euromast te zien. 5. Maastunnelcomplex: routebeleving

STEENH

TeGebouwen borgen waarde: het gevoel van openheid vanendevrijstaand rivier en 6. Maastunnelcomplex: alzijdig dede Parkhaven vanuit de Parkhavenkade tunneltraverse. zijn het In omgeving van de garagegebouw, het ventilatiegebouw en het toegangsgebouw beeldbepalende objecten van het Maastunnelcomplex met stedenbouwkundige en ensemblewaarde. Deze waarde manifesteert zich door de plaatsing van de gebouwen als alzijdige, vrijstaande elementen ingebed het groen. De gebouwen zijn zichtbaar vanaf de traverse en aanrijroute voor langzaam verkeer en hebben een samenhangende vormgeving en materialisatie. 5. Maastunnelcomplex: routebeleving De ventilatieen entreegebouwen vanaf de rivier, Vanuit de tunneltraverse is de aanwezigheid van hetmarkeren water vanwege de markante aan deDat kade en de gelijke van de Parkhaven en de Maas voelbaarligging als openheid. vormgeving, tot en de naar stad.het geldt in beide richtingen, naarde hetentree noorden

Te borgen waarden: a) het groene karakter van het talud, met aan de oostzijde de groene rand van het Park en aan de westzijde de Euromast; b) de verbinding tussen Parkhavenkade en het Park als een los (zwevend) element over de traverse, in samenhang met de zwevende sokkel (onderbouw) van de Euromast.

4. Maastunnelcomplex: de groene inrit Het Maastunnelcomplex heeft tussen het Droogleever Fortuynplein en de ingang van de Maastunnel een groen karakter. Het talud vormt een ‘groene vangrail’, waar de voetgangersbrug van de Euromast naar het Park overheen steekt.

Te borgen waarden: a) het groene karakter van het talud, met aan de oostzijde de groene rand van het Park en aan de westzijde de Euromast; b) de verbinding tussen Parkhavenkade en het Park als een los (zwevend) element over de traverse, in samenhang met de zwevende sokkel

6. Gebouwen maastunnelcomplex: alzijdig en vrijstaand zuiden. Sporadisch is er een doorzicht richting Parkhaven Te borgen waarden: stedenbouwkundige en en is ook de Euromast te zien. STEENHUISMEURS BV ensemblewaarden van de gebouwen van het Maastunnelcomplex. Te borgen waarde: het gevoel van openheid van de rivier en

de Parkhaven vanuit de tunneltraverse.

6

PARKHAVEN ROTTERDAM - DEEL 2

5

7. De Euromast: moeder aller bakens In relatie tot zijn omgeving is de Eurom gegeven: een mast waarmee het kraaie alles in de directe omgeving wordt uitge

Te borgen waarden: a) de grootsheid v mast met kraaiennest), die bovendien u omgeving; b) de lucht rondom de Eurom

en vrijstaand et

an het en zich door rijstaande zijn zichtbaar m verkeer en materialisatie. vanaf de rivier, n de gelijke erdam t dominante ver boven

toren (een boven zijn



[Google Maps]

7. De Euromast: moeder aller bakens Rotterdam In relatie tot zijn omgeving is de Euromast het dominante gegeven: een mast waarmee het kraaiennest ver boven alles in de directe omgeving wordt uitgetild. 7. De Euromast: moeder aller bakens Rotterdam

Te borgen waarden: a) de grootsheid van de toren (een mast met kraaiennest), die bovendien uitrijst boven zijn omgeving; b) de lucht rondom de Euromast.

8. Parkhavenkade: het ‘adres’ van de Euromast De Parkhavenkade is het adres van de Euromast, met de brug naar het Park als achterom. Bezoekers bereiken de toren via het plantsoen, met zicht op het groen en de Parkhaven. Vanaf de Westzeedijk en het Droogleever Fortuynplein is de Euromast in zijn geheel te ervaren.

9. De Euromast: drie biotopen boven elkaar De Euromast is als een woudreus, met op verschillende hoogtes een andere biotoop (leefwereld). Op het maaiveld is dat een sokkel in de vorm van een zwevende trommel met de entree, omringd door tuinen en de voetgangersbrug naar het Park. Op 30 meter hoogte is een stuurhut aan de mast gehangen, als een broche, vrij zichtbaar vanaf de Parkhaven en de Maas. Boven is het kraaiennest (de korf), met een alzijdig uitzicht en een architectonische oriëntatie op de rivier, bekroond door de Space Tower. 8. Parkhavenkade: het ‘adres’ van de Euromast Te borgen dede drie biotopen van De Parkhavenkade is hetwaarden: adres van Euromast, met de Euromast, elk Park met een omvang, afwerking en bereiken zichtlijnen (sokkel, de brug naar het als achterom. Bezoekers scheepshut, Space Tower). de toren via het plantsoen,korf metmet zicht op het groen en de

Parkhaven. Vanaf de Westzeedijk en het Droogleever Fortuynplein is de Euromast in zijn geheel te ervaren.

10. De Parkhavenstrook als grondvlak van de Euromast De Parkhavenstrook was achtereenvolgens ingericht met a) een reeks lage havenloodsen met daarachter tennisbanen, b) een buitendijkse parkway (traverse en maaiveld) naar de Maastunnel, c) een expoterrein met een lappendeken van tuinen (Floriade) en d) een plantsoen met recreatieve functies. De constante factoren zijn de kade, het groene karakter, de openheid en de ruimtelijke samenhang. Sinds 1960 is de Euromast het centrale en dominante gegeven. De mast landt in het talud van de tunneltraverse, waarbij de ontsluiting en de voetgangersbrug naar het Park in de groenaanleg zijn opgenomen. Ten tijde van de Floriade leverde dit een soort tuin op, die onderdeel was van het stelsel van tuinen en buitenruimten van de expo. Later veranderde de strook in een plantsoen met paden en wegen, het decor en grondvlak waarin de landing van de Euromast was ingebed.

11. De Euromast: uitzicht op Rotterdam Het uitzicht vanaf de Euromast heeft een h op afstand de havens, de Rotterdamse wijk en de zuidvleugel van de Randstad, dichtbi water van de haven, de stromen van de sch wegverkeer, het Park en de kades.

Te borgen waarden: het diverse en Rotterd vanaf de Euromast.

10. De Parkhavenstrook als grondvlak van de Euromast

Te borgen waarden: a) voldoende ruimte rondom de entree van de Euromast, om de toren vrij te houden van eventuele nieuwe ontwikkelingen, b) de verankering van de Euromast op het maaiveld, in relatie tot de buitenruimte, c) de verbinding over de tunneltraverse naar het park, d) het groene talud van het Maastunnelcomplex en de Parkhavenkade.

Te borgen waarden: de open groene ruimtelijke samenhang en beleving tussen de Euromast en het groene grondvlak (de Parkhavenstrook), waar de mast in het plantsoen landt.

STEENHU

8. Parkhavenkade: het ‘adres’ van de Euromast

Te borgen waarden: a) voldoende ruimte rondom de entree van de Euromast, om de toren te houden vanelkaar 9. De Euromast: drie vrij biotopen boven eventuele nieuweDe ontwikkelingen, b) de verankering van Euromast is als een woudreus, met op verschillende de Euromast op het maaiveld, in relatie tot de(leefwereld). Op het maaiveld hoogtes een andere biotoop buitenruimte, c) de verbinding over is dat een sokkel in de de tunneltraverse vorm van een zwevende trommel naar het park, d) met het groene talud van het de entree, omringd door tuinen en de voetgangersbrug Maastunnelcomplex Parkhavenkade. naaren hetdePark. Op 30 meter hoogte is een stuurhut aan de

10. De Parkhavenstrook als grondvlak van de Euromast 11. De Euromast: uitzicht op Rotterdam en omstreken De Parkhavenstrook was achtereenvolgens ingericht met a) Het uitzicht vanaf de Euromast heeft een hoge attractiviteit: een reeks lage havenloodsen met daarachter tennisbanen, op afstand de havens, de Rotterdamse wijken en buurten b) een buitendijkse parkway (traverse en maaiveld) naar en de zuidvleugel van de Randstad, dichtbij de rivier, het de Maastunnel, c) een expoterrein met een lappendeken water van de haven, de stromen van de scheepvaart en het van tuinen (Floriade) en d) een plantsoen met recreatieve wegverkeer, het Park en de kades. 11. De Euromast: uitzicht op Rotterdam en omstreken functies. De constante factoren zijn de kade, het groene mast gehangen, als een broche, vrij zichtbaar vanaf de 10. De Parkhavenstrook als grondvlak van de Euromast 9. De Euromast: drie biotopen boven elkaar 11. De Euromast: uitzicht op Rotterdam en omstreken karakter, de openheid en de ruimtelijke samenhang. Sinds Parkhaven en de Maas. Boven is het kraaiennest (de korf), Te borgen waarden: het diverse en Rotterdamse uitzicht De Parkhavenstrook was achtereenvolgens ingericht met a) De Euromast is als een woudreus, met op verschillende Het uitzicht vanaf de Euromast heeft een hoge attractiviteit: 1960 is de Euromast het centrale en dominante gegeven.

met een alzijdig uitzicht en een architectonische oriëntatie vanaf de Euromast. een reeks lage havenloodsen met daarachter tennisbanen, hoogtes een andere biotoop (leefwereld). Op het maaiveld op afstand de havens, de Rotterdamse wijken en buurten De mast landt in het talud van de tunneltraverse, waarbij op de rivier, bekroond door de Space Tower. b) een buitendijkse parkway (traverse en maaiveld) naar is dat een sokkel in de vorm van een zwevende trommel en de zuidvleugel van de Randstad, dichtbij de rivier, het de ontsluiting en de voetgangersbrug naar het Park in de de Maastunnel, c) een expoterrein met een lappendeken met de entree, omringd door tuinen en de voetgangersbrug water van de haven, de stromen van de scheepvaart en het groenaanleg zijn opgenomen. Ten tijde van de Floriade Te borgen waarden: de drie biotopen van de Euromast, van tuinen (Floriade) en d) een plantsoen met recreatieve naar het Park. Op 30 meter hoogte is een stuurhut aan de wegverkeer, het Park en de kades. leverde dit een soort tuin op, die onderdeel was van het elk met een omvang, afwerking en zichtlijnen (sokkel, functies. De constante factoren zijn de kade, het groene mast gehangen, als een broche, vrij zichtbaar vanaf de stelsel van tuinen en buitenruimten van de expo. Later scheepshut, korf met Space Tower). karakter, de openheid en de ruimtelijke samenhang. Sinds Parkhaven en de Maas.

Boven is het kraaiennest (de korf), Te borgen waarden: het diverse en Rotterdamse uitzicht veranderde de strook in een plantsoen met paden en 1960 is de Euromast het centrale en dominante gegeven. met een alzijdig uitzicht en een architectonische oriëntatie vanaf de Euromast. wegen, het decor en grondvlak waarin de landing van de De mast landt in het talud van de tunneltraverse, waarbij op de rivier, bekroond door de Space Tower. Euromast was ingebed. 9. De Euromast: drie biotopen boven elkaar de ontsluiting en de voetgangersbrug naar het Park in de groenaanleg zijn opgenomen. Ten tijde van de Floriade Te borgen waarden: de drie biotopen van de Euromast, Te borgen waarden: de open groene ruimtelijke samenhang leverde dit een soort tuin op, die onderdeel was van het elk met een omvang, afwerking en zichtlijnen (sokkel, en beleving tussen de Euromast en het groene grondvlak stelsel van tuinen en buitenruimten van de expo. Later scheepshut, korf met Space Tower). STEENHUISMEURS BV 7 (de Parkhavenstrook), waar de mast in het plantsoen landt. veranderde de strook in een plantsoen met paden en wegen, het decor en grondvlak waarin de landing van de Euromast was ingebed.

21

Voorbeeld met de Euromast die landt in een royale ruimte - Het ensemble is primair een verbinding tussen het Park en ParkHaven en snijdt als een vanzelfsprekend en eenduidig vormgegeven element door de groene buitenruimte rondom de Euromast. Deze inrichting van de openbare ruimte is slechts een illustratie, het ontwerp hiervoor zal in een later stadium gemaakt worden. 22

2.5 Verschijningsvorm van de brug over het Maastunneltracé

2 Welstandsbeleid WELSTANDSPARAGRAAF PARKHAVEN

De betekenis van het Park en de Euromast in de gebiedsontwikkeling Parkhaven vraagt om een betere verbinding voor het langzaam verkeer dan de huidige brug kan bieden. Een comfortabele verbinding die de lommerrijke grandeur van het Park met de levendigheid op de kade verbindt, die de verblijfskwaliteit van deze Parkhavenstrook gaat verhogen, die zorgt voor een soepele afwikkeling van bezoekers en die bijdraagt aan een verfijnd netwerk voor langzaam verkeer. Het Masterplan voorziet hier in met een ensemble tussen de BadenPowellaan en de Parkhaven. Dit bestaat uit een overbrugging op maaiveld over de Maastunnel, de opgang naar de Euromast waarvan de entree op ‘de 1e etage’ ligt, en de buitenruimte waarin deze kunstwerken zijn gelegen (een strook van 12 tot 20m). Dit ensemble wordt integraal ontworpen. Het geheel van helling, trap en eventuele langs passage wordt samengebracht in een eenduidig element en loopt van de Baden Powelllaan tot de Parkhaven. De vormgeving van het ensemble wordt eenvoudig en vanzelfsprekend en met respect voor de aanwezige rijksmonumenten. Deze drie rijksmonumenten: Maastunneltraverse, de Euromast en het Park geven een cultuurhistorische waarde aan het gebied. Dit ensemble zal vanaf verschillende gezichtspunten ervaren worden.

De nieuwe brug gaat onderdeel uitmaken van de zorgvuldige geregisseerde route van de Maastunneltraverse en vraagt om een zorgvuldige inpassing. Als onderdeel van het dit tracé heeft het ensemble een autonoom karakter. Ze laat het rijksmonument Maastunneltracé in haar waarde. Als onderdeel van de gebiedsontwikkeling Parkhaven wordt de bestaande ruimte rond de Euromast getransformeerd naar een riante, open, groene ontvangstruimte rond de Euromast. Hier staat de Euromast verankerd en vrij in het groen. Het ensemble snijdt daar doorheen als een vanzelfsprekend en eenduidig vormgegeven element met een significant eigen karakter. Het is primair de verbinding tussen het Park en de Parkhaven en secundair de entree naar de Euromast.

De huidige opgang naar de Euromast maakt onderdeel uit van het rijksmonument, bij de uitwerking van het ontwerp zal de Rijksdienst voor het Culturele Erfgoed (RCE) worden betrokken. Aan de zijde van de Baden Powellaan verandert het karakter van het Park niet, maar wordt er een interessante, verbeterde verbinding tussen park en parkhaven mogelijk gemaakt. De ruimte rond de Euromast wordt ingericht als zeer publieke, stedelijke verblijfsplek met hoge verblijfskwaliteit. In het eerder opgestelde masterplan is een eerste verkenning uitgevoerd van hoe een brugverbinding tussen Het Park en de Parkhavenkade op een vanzelfsprekende wijze op een eenduidige manier kan worden uitgevoerd. Denkend vanuit deze verkenning zijn de volgende aspecten van belang: - De overbrugging is een integraal onderdeel van het ontwerp van de openbare ruimte rondom de Euromast. Hier moet tegelijkertijd aan ontworpen worden om er zowel vanuit esthetisch als functioneel oogpunt eenduidig plan te kunnen realiseren; - Het ontwerp van de overbrugging is primair gericht op een comfortabele verbinding voor de voetganger tussen Het Park en de Parkhavenkade en secundair op het ontsluiten van de Euromast.

De opgang van de Euromast moet als een toevoeging kunnen worden gelezen; - De verbinding tussen Parkhavenkade en het Park als een los (zwevend) element over de traverse, in samenhang met de zwevende sokkel (onderbouw) van de Euromast; - De huidige opgang van de Euromast voldoet niet aan de eisen die gesteld worden aan rolstoeltoegankelijkheid, bovendien is de aanlanding van deze opgang 80 cm hoger dan het nieuwe maaiveld. In het ontwerp van de brug zal in afstemming met het ontwerp voor de buitenruimte en met respect voor het monument onderzocht moeten worden hoe de toegankelijkheid voor mensen met een handicap kan worden gerealiseerd. Dit zal plaatsvinden in samenwerking met het RCE en de Euromast; - Het ontwerp van de brug houdt rekening met de mogelijkheid om de logistieke bevoorrading van de Euromast goed te kunnen uitvoeren.

23

Kaart bestemming bereikt - Ruimtelijk kader Levendige Rivieroevers - Studio Marco Vermeulen

24

Suggestie van een uitwerking van de gastvrije steiger - Ruimtelijk kader Levendige Rivieroevers - Studio Marco Vermeulen

2 Welstandsbeleid

2.6 Een nieuwe levendige kade voor de stad

WELSTANDSPARAGRAAF PARKHAVEN

De kade van Parkhaven is door verzakkingen instabiel geworden en dient te worden vervangen. De nieuwe kade sluit qua beeld aan bij de andere kades aan de Nieuwe Maas zoals de Parkkade en Westerkade. In de vernieuwde situatie zullen de meeste bestaande boten weer aanmeren aan eigen en/of gedeelde voorzieningen en via loopbruggen bereikbaar zijn. Als schets van de beoogde toekomst voor het gebruik van het water van de binnenstedelijke Nieuwe Maas is een gelaagd toekomstperspectief ontwikkeld door Studio Marco Vermeulen, in opdracht van en in samenwerking met de Gemeente Rotterdam: Ruimtelijk Kader Levendige Rivieroevers . In verschillende kaartlagen is een beeld getekend van de rivier als economische en ecologische levensader voor de stad, met daaraan vele iconische bestemmingen, maar waar ook aandacht is voor verbonden groenstructuren, geactiveerde buurthavens en een afgewogen afwisseling tussen rust en reuring. In de kaart ‘Bestemming bereikt’ uit de Wateratlas’ (het vooronderzoek van het ruimtelijk kader Levendige Rivieroevers, concept, 26 april 2022) wordt de Parkhaven met de Euromast aangeduid als één van de belangrijke bestemmingen aan de rivier. Het ‘Ruimtelijk kader Levendige Rivieroevers’ wordt op dit moment verder uitgewerkt en zal naar verwachting begin 2023 vastgesteld worden.

Om de bereikbaarheid vanaf het water en het contact met het water vanaf de kade te vergroten, introduceert het Ruimtelijk kader Levendige Rivieroevers een eenduidig en uitnodigend concept: de gastvrije steiger. Dit is een steiger (of andersoortige drijvende openbare ruimte) waar grote en kleinere schepen die personen vervoeren (volgens een dienstregeling) korte tijd kunnen aanmeren om gasten op te pikken of af te zetten, zoals bijvoorbeeld de Pannenkoekenboot of de Berenboot. Ook zijn hop-on-hop-off tours denkbaar en welkom aan deze steigers. De gastvrije steiger kan, waar mogelijk, ook gecombineerd worden met waternetsteigers of aanlegsteigers voor de Watertaxi, zodat ook partyschepen en de watertaxi’s hier (tijdelijk) kunnen aanmeren.

Door de koppeling aan hoogwaardige openbaar vervoerhaltes (HOV) in de buurt kunnen de gastvrije steigers de schakel zijn tussen het vervoer-overwaternetwerk en vervoernetwerk op het land. Ook helpen de gastvrije steigers bij het beter ontsluiten van toeristische trekpleisters vanaf het water. De gastvrije steiger heeft ook een belangrijke functie als openbare ruimte. Het doel is om de veelheid aan verschillende steigers samen te brengen in één aantrekkelijk steiger die ook als verblijfsruimte fungeert. Principes voor de gastvrije steiger volgens het Ruimtelijk kader Levendige Rivieroevers: - De steiger wordt ruim en aantrekkelijk vormgegeven, met bankjes, en eventueel abri’s, vanaf waar je het komen en gaan van schepen en mensen kan aanschouwen; - De steigers brengen het water dichterbij en maken de dynamiek van het getij beleefbaar. De ontwikkeling van ParkHaven anticipeert op de in het Ruimtelijk kader Levendige Rivieroevers geschetste toekomst van de kade. Parkeren wordt van de kade verwijderd en in een voor publiek toegankelijke garage onder de bebouwing ondergebracht. De verbrede kade wordt sterk vergroend met een aantrekkelijke ruimte voor wandelaars en recreatieve fietsers en verblijfsplekken langs de gehele kade.

Om de levendigheid te vergroten zet ParkHaven zoveel mogelijk in op uitwisseling tussen de Euromast, de woonbebouwing en het Park en krijgt de kade een groot aantal, goede en uitnodigende oversteken. Uitgangspunten voor de nieuwe verschijningsvorm van de kade zijn: - De nieuwe kade sluit qua beeld aan bij de andere kades aan de Nieuwe Maas zoals de Parkkade en Westerkade; - De kade is recht van vorm, er is geen sprake van een talud; - De kadewand is donker van kleur; - De kade wordt afgedekt met een deksloof.

25

Uitvoering onderwaternatuur Amstelstroombrug - schanskorven

De nieuwe zoom en mantel die ParkHaven vormt voor het Park loopt door tot in het water

26

2.7 Natuurinclusieve kade Drijvend groen en natuur onder water kunnen het concept van een levendige kade versterken. In paragraaf 1.3 is benoemd dat de grootste meerwaarde voor de lokale natuur het toevoegen van een zogenaamde ‘Limes Divergens’ is, een opbouwende overgang van het water tot de boomkronen van het Park. Drijvend groen en onderwaternatuur dragen bij aan een gezonde rivier en het beleefbaar maken van waternatuur. Volgens het concept van de gastvrije steiger wordt hiervoor ook ruimte geboden tussen kade en steiger. Mogelijke acties worden verder omschreven in het eindrapport ‘Onderwaternatuur Rotterdam’, opgesteld in het kader van Programma Rivieroevers. De omschreven maatregelen zijn bedoeld om natuurlijke processen te stimuleren die je normaal zou verwachten in een natuurlijke en vrij stromende laaglandrivier. De maatregelen vormen een ‘eco-kickstarter’; een ingreep die de natuurlijke processen stimuleert. De ecologische ontwikkeling van de onderwaterruimte wordt daarmee in gang gezet.

Werking ‘eco-kickstarter’ - Onderwaternatuur Rotterdam, Smart Land

Volgens het eindrapport ‘Onderwaternatuur Rotterdam’ zou ingezet kunnen worden op de volgende maatregelen: - Implementeren van schanskorven (verticale kunstriffen voor het vestigen van mosselen, anemonen en krabbetjes en vegetatie aan de kademuur; - Mosseltouwen aan drijvende elementen of kademuur; - Structuren op de bodem met een stabiel milieu (zoals hout, kunstriffen of puin) met paaiplaatsen, schuilplekken en als voedselbron voor vissen). Afhankelijk van stroming, bodem, afwerking kade en eventuele drijvende voorzieningen kunnen deze maatregelen ook in Parkhaven effectief zijn en gaan bijdragen aan de ecologische verankering.

Impressie van maatregelen voor onderwaternatuur - Onderwaternatuur Rotterdam, Smart Land 27

Binnen het ParkHaven ensemble hebben de verschillende gebouwen elk een eigen herkenbare indentiteit

inimaal 25 svolumes.

TOP

verjonging en. MIDDEN

springende g van jongingen bij ine beginnen.

worpen; dat erschillend .

Gebouwen Gebouwen verjongen vanaf een van naarnaar boven verjongen vanafhoogte een hoogte van25m 25 meter boventoe toe PLINT

ede e n een zijds.

Indeling in plint, midden en top

bouwen

e met de uwhoogten.

en

Verjonging van de bouwmassa naar boven toe

De terugspringingen vanhierdoor maat, hierdoor ontstaat eenlevendig levendig enen informeel beeldbeeld De terugspringingen verschillenverschillen van maat, ontstaat een informeel

r

gt onder de iging is in feite hoogte-lijn dansend’ oogte is en, zoals op vormen de daktuinen.

n van de e van de acks. De uikt als chillen

63

7O METER

45 METER 35 METER ONDER HET SCHIP

Hoogte van de bebouwing

28

Hoogten van de bebouwing

Add-ons zorgen voor informele en overhoekse kwaliteit

Hoofdstuk 3 Welstandsbeleid voor de gebouwen 3.1 Ruimtelijke inpassing

3 Gebouwen WELSTANDSPARAGRAAF PARKHAVEN

De architectonische eenheid in ParkHaven is een ensemble van onderling verschillende gebouwen. De beeldtaal van de architectuur is terughoudend, verfijnd en tegelijkertijd eigentijds. De nieuwbouw contrasteert daarbij in vormgeving met de bestaande gebouwen van de Euromast en de Maastunneltraverse, maar onderling vertonen de nieuwe gebouwen in het ensemble een overeenkomst in maat en schaal. ParkHaven heeft een dubbele oriëntatie. De architectuur van de gebouwen versterkt het concept van een compacte, groene stedelijke setting in de parkstrook aan de kade. De hoofdrol is voor de monumenten en voor het groen. De plinten en de toppen van de gebouwen onderscheiden zich. Het ontwerp richt zich op de schaal van de voorbijganger, zo maakt de plint de ervaring op straat en vanuit het Park aantrekkelijk. De toppen maken samen het markante silhouet van ParkHaven en vormen een aantrekkelijk uitzicht vanuit de Euromast. De gebouwen als geheel zien er duidelijk uit als woongebouwen en zijn niet generiek en/of visueel uitwisselbaar met kantoren. De individuele gebouwen versterken de gelaagdheid en de transparantie van het ensemble. De gebouwen vormen een samenhangend geheel, tegelijkertijd onderscheiden ze zich van elkaar, zodanig dat elk individueel gebouw een herkenbare eigen karakteristiek en identiteit krijgt.

Aanzicht vanaf de Müllerpier

Voor het ensemble als geheel gelden de volgende uitgangspunten: Het ensemble heeft is een parkwaterfront met een rotterdams karakter. - De architectuur is eigentijds, vernieuwend, vooruitstrevend en vanzelfsprekend. - het is een architectuur die we nog niet kennen en tegelijkertijd tijdloos is. Voor de gebouwen gelden de volgende uitgangspunten: - De gebouwhoogten variëren tussen minimaal 25 en maximaal 35 meter. - Het middendeel van de gebouwen eindigt onder de hoogte van de ‘scheepsbrug’ (=29,980 + NAP) . Deze beëindiging is in feite de goothoogte of ‘baseline’ van de gebouwen; - Vanaf de goothoogte beginnen de toppen van de gebouwen. De toppen wijken ten opzichte van de middenbouw terug, door middel van setbacks; - De setbacks zijn minimaal 1,5 meter groot. Op de gebouwhoogte regel zijn twee uitzonderingen: - Aan het Drooglever Fortuynplein komt een toren van maximaal 70 meter hoog; - Er zijn 2 accenten van maximaal 45 meter hoog ten zuiden van de Euromast.

29

(besluit hierover in samenspraak met gemeente in ontwikkelfase) In deze opzet steekt aan beide zijden de parkeergarage door onder de openbare ruimte bij de gebouwen die de groene ontvangstruimte rond de Euromast flankeren. Aan de noordzijde zorgt het grondpakket van minimaal 1,6 - 2 meter op de kelderbak voor voldoende ruimte om de landschappelijke opzet met orthogonale groenvlakken met beplanting en meerstammige bomen in te vullen. Net zoals in de ParkHaven ‘Greens’ is de opbouw van het groenpakket op de kelderbak geschikt voor de gewenste groene kwaliteit (zie principe doorsnede paragraaf 7.3). Aan de zuidzijde steekt de parkeerbak door onder de bestrating rondom het gebouw in de richting van de nieuwe overbrugging van het Maastunneltracé. Dit is vergelijkbaar in maat en oplossing als de doorsteek onder de stoep aan de kade,

7.4 ParkHaven ‘Greens’ De stedenbouwkundige setting van het masterplan voorziet in acht stadsblokken omgeven door groen. De grootste groene ruimtes bevinden zich aan de noord en zuidzijde van de blokken en bij de Euromast die een landschappelijke ruimte krijgt. Tussen de blokken bevinden zich nog zes groene tussenruimtes: de ParkHaven ‘Greens’. Op het hoogste schaalniveau zorgen de ‘Greens’ ervoor dat er sprake is van een zogenaamde groene dooradering. Het Park en de Groene kade zijn hiermee stevig met elkaar verankerd. Op het kleinere schaalniveau hebben de ‘Greens’ de rol van zowel een doorgaande route voor Locatie parkeergarage in het plan de voetganger als toegang tot de publieke plinten en als entree van de stadsblokken. Op de begane grond zijn Fietsenstallingzowel voorzieningen als woningen aanwezig diePublieke zorgen opgangen maaiveld voor een natuurlijke sociale waarde (“eyes on the street”). De ‘Greens’ zijn niet allemaal hetzelfde maar variëren in 146 Parkeerplaatsen 220 Parkeerplaatsen breedte tussen 11 en 17 meter, gemiddeld zijn ze 15 meter breed. De ‘Greens’ liggen op het dak van de ondergrondse parkeergarage. Het uitgangspunt is dat de ‘Greens’ worden ervaren als toegankelijk, openbaar en goed verankerd met hun omgeving.

Om de groene kwaliteit te kunnen waarmaken wordt op de parkeergarage een pakketdikte opgebracht van 1 meter die zorgt voor een voedingsbodem voor zowel lage beplanting als voor bomen van de 2e categorie met een flinke kroon.

Parkeerplaatsen: 366 Fietsen:

B’

A’

P

P

B

118

30

(Entree incl. opstelplaats inpandig)

(Entree incl. opstelplaats inpandig)

A

160

Opgang bewoners: entree woongebouw bereikbaar via route buitenom (anti-ondermijnings maatregel)

3050

Boven: In de ParkHaven ‘Greens’ is overal een dekking van 1 meter Rechts: Doorsnede door een van de ParkHaven ‘Greens’ met daaronder de parkeergarage

Maatvoering en uitgangpsunten van de garage in relatie tot dekking in het maaiveld

5.10 Stedenbouwkundige inpassing parkeren Parkeren voor bewoners en bezoekers gebeurt ondergronds, dit geldt voor auto’s en fietsen. Onder elk deel van de bebouwing wordt een parkeergarage in één 3.2.1 Garage: prettig voor auto’s en fietsen Doorsnede Y welkom laag gerealiseerd. Voor de stedenbouwkundige inpassing van de garage gelden de volgende uitgangspunten. 34,2 m

3 Garage

Parkeren voor bewoners en bezoekers gebeurt ondergronds, dit geldt voor - De bovenkant van de garage ligt in zijn geheel onder het auto’s en fietsen. Onder elkmaaiveld deel en van de1,5bebouwing wordt een parkeergarage m heeft een gronddekking van minimaal 1 meter. in één laag gerealiseerd. Voor de stedenbouwkundige inpassing van de positionering van de ondergrondse parkeerbak garage gelden de volgende- De uitgangspunten.

WELSTANDSPARAGRAAF PARKHAVEN35,0 m

1,5 m

steekt ca. 4,0m uit richting de kade. Aan de kadezijde is de gronddekking minimaal 2,0 meter ten behoeve van inpassing kabelen leidingtracés, - De bovenkant van de garage ligt invan zijn geheel onder conform het aaiveld en heeft het handboek leidingen. In de vervolgfase zal 1,5 m een gronddekking van minimaal 1 meter; onderzocht worden of een dekking van 1,50 meter mogelijk is indien acceptabel voor de beheerder. - De positionering van de ondergrondse parkeerbak steekt ca. 4,0m uit

richting de kade. Aan de kadezijde is de gronddekking minimaal 2,0 meter ten - Entrees, hellingbanen en opgangen van de garage behoeve van inpassing vanworden kabelen leidingtracés, conform het handboek inpandig opgelost, inclusief opstelruimte, automaten, slagbomen/speedgates cetera. leidingen. In de vervolgfase zal onderzocht wordenetof een dekking van 1,50 meter mogelijk is indien acceptabel beheerder; - De opgangenvoor vanuit de de twee parkeergarages komen uit in gebied,van conform anti-ondermijningsbeleid. - Entrees, hellingbanen en openbaar opgangen de het garage worden inpanding opgelost, inclusief automaten, slagbomen/speedgates etcetera. De - Routes en entrees zijn sociaal veilig: hoogwaardig opstelruimtes liggen tussenvormgegeven, stoep enzichtbaar gebouw in openbaar gebied, zodat de en goed verlicht. veiligheid van voetgangers beschermd wordt met in en uitrijden; - De opgangen vanuit de twee parkeergarages komen uit in openbaar gebied, conform het anti-ondermijningsbeleid; - Routes en entrees zijn sociaal veilig: hoogwaardig vormgegeven, zichtbaar 17 m en goed verlicht.