[22bb007361] Bijlage behorende bij 22bb7270 - Strategische agenda MRDH 2023-2026
Tekst van het document
Rollen: De MRDH is mede-initiatiefnemer van Zuid-Holland Bereikbaar en bepaalt mede (met lokale inbreng van de
straatniveau' invoeren.
gemeenten) welke activiteiten voor duurzame gedragsverandering worden uitgevoerd. De individuele gemeenten
Rollen: De MRDH verleent de concessies voor het OV (per bus, tram en metro). De vervoerders stellen jaarlijkse
worden actief betrokken bij de ontwikkeling van de gebiedsaanpakken.
vervoersplannen op voor verbeteringen aan het OV en voeren de verbeteringen uit. De vervoerders doen, conform de afgesloten concessies, voorstellen en gemeenten adviseren ook vanuit lokaal perspectief op de vervoerplannen. De besluiten over de (randvoorwaarden voor de) concessies worden genomen in de Bestuurscommissie Vervoersautoriteit. Vervolgens wordt een gedragen vervoersplan na een zienswijzefase goedgekeurd.
3.3 Verwachte resultaten in 2026 (niet limitatief) De aankomende vier jaar zetten we ons in om de volgende resultaten mogelijk te maken:
Smart mobility, MaaS en programma AVLM We ontwikkelen en delen kennis op het gebied van Smart Mobility, Mobility as a Service (Maas) en Automatisch
Resultaten op straat
Vervoer op de first en Last Mile. We stimuleren het toepassen van innovaties die het regionale mobiliteitssysteem verbeteren en vernieuwen. Innovatie is geen doel op zich. We hanteren een afweegkader Smart Mobility en MaaS
^
Circa 100 km Metropolitane fietsroutes realiseren tot en met 2026.
waarbij bijdrage aan de opdrachten uit de Strategische Agenda voorop staat.
^
Verbeterd OV-systeem zodat het makkelijker en aantrekkelijk wordt voor de reiziger om het OV te gebruiken en
Rollen: De MRDH is kennismakelaar en subsidieverlener voor het toepassen van innovaties en nieuwe
een OV-systeem dat is afgestemd op lopen en fietsen en past in de buitenruimte.
technologieën. Wegbeheerders voeren de toepassingen uit en ook andere partijen zoals de vervoerders realiseren,
Daarvoor:
hiertoe gestimuleerd door de MRDH, innovatieprojecten.
»
voeren we aanpassingen van het OV-netwerk uit (vraag en aanbod), rekening houdend met andere opgaven, zoals inrichting van de buitenruimte, omgevingshinder, 30-50 km/u, lopen, fietsen
Programma duurzame mobiliteit
en verkeersveiligheid in de gemeenten. Onder meer via het 'Plan Toekomstvast Tramnet,
We ontwikkelen kennis en monitoren de effecten van duurzame mobiliteit op CO2-reductie en afname stikstof en
programma's 'Versnellen OV Regio Den Haag en Regio Rotterdam' en het programma 'Instroom
fijnstof. Daarvoor gebruiken we het al ontwikkelde digitale platform: www.mrdh.nl/duurzamemobiliteit. We helpen
Nieuwe Trams Haagse Regio';
maatregelen die een effectieve bijdrage leveren aan verduurzaming zoals deelmobiliteit en de werkgeversaanpak te realiseren. Met deze activiteiten dragen we bij aan de Europese doelstelling 5507o reductie van de CO2-uitstoot in
»
vergroten we de vervoercapaciteit waar de reizigersgroei dat op korte termijn noodzaakt;
2030, die in het Regeerakkoord is onderschreven.
»
onderzoeken we de mogelijkheden van de combinatie van OV, maatwerkvervoer, WMO, last mile
Rollen: De MRDH is kennismakelaar, adviseert (gevraagd en ongevraagd) de individuele gemeenten over duurzame
activiteiten en deeldiensten. Op initiatief van de individuele gemeenten wordt onderzocht wat
mobiliteit en stelt de vervoerders in staat om maatregelen voor duurzame mobiliteit uit te voeren. We agenderen
mogelijke verbeteringen zijn. Het uitgangspunt is een win-win situatie voor reigers, de financiën van
uitdagingen en randvoorwaarden voor duurzame mobiliteit bij andere partijen zoals het Rijk en provincie Zuid-
het OV en de financiën van de gemeenten in relatie tot WMO;
Holland. De individuele gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor het uitvoeren van de maatregelen voor
»
duurzame mobiliteit.
36 I
Strategische Agenda 2023 - 2026
voeren we in 2023 het landelijk anders betalen voor OV (OVpay) in. Het nieuwe systeem gebruiken we daarna voor nieuwe vormen van OV-tarieven.
37 I
Strategische Agenda 2023 - 2026
Opdracht 3
^
Opdracht 3
Circa zes projecten per jaar voor het testen en uitproberen van innovaties en nieuwe technologieën die het regionale mobiliteitssysteem verbeteren en vernieuwen.
^
Minimaal 250 emissievrije bussen laten instromen in de concessies. Daarnaast realiseren de concessiehouders verschillende projecten in de aankomende vier jaar die inzetten op duurzame mobiliteit zoals het plaatsen van zonnepanelen op de OV-assets, het inkopen van donkergroene stroom, het terugwinnen van remenergie en het benutten van de restcapaciteit van de elektriciteit van het metronet voor bijv. laadpalen bij metrostations.
3.4 Impact: maatschappelijk en meetbaar Door in te zetten op actieve en collectieve vormen van mobiliteit zorgen voor een prettige leefomgeving voor onze inwoners: dat ze werk, opleidingen, voorzieningen en ook vrienden en familie kunnen bereiken. Daarbij stimuleren we dat inwoners lopen, fietsen en gebruik maken van het OV zodat bestaande infrastructuur beter wordt benut en emissies worden verminderd. Dat leidt tot een verschuiving in de modal split: meer lopen, fietsen, OV en minder autogebruik.
Kennisontwikkeling en opdrachtverlening: ^
Kennisontwikkeling van Smart Mobility en het toepassen van innovaties die het regionale mobiliteitssysteem verbeteren en vernieuwen. Belangrijke onderwerpen zijn de digitaliseringsopgave van verkeersgegevens,
De impact van onze activiteiten maken we meetbaar door de volgende indicatoren: ^
Automatisch Vervoer op de first en Last Mile (AVLM) en (samenwerking op het gebied van) slimme
in 2026 is het gebruik van actieve en/of collectieve vervoerswijzen (lopen, (e-)fietsen en OV) als aandeel van de totale hoeveelheid verplaatsingen toegenomen ten opzichte van 2022;
verkeerslichten. ^ ^
Kennisontwikkeling en -deling van duurzame mobiliteit en monitoring van de effecten op de reductie van CO2,
in 2026 is de emissie van CO2 door verkeer afgenomen om bij te dragen aan de Europese doelstellingen 550Zo reductie van de CO2-uitstoot in 2030 en 007o CO2-uitstoot in 2050;
stikstof en fijnstof. ^
Kennisontwikkeling en -deling van deelmobiliteit.
^
We geven Zuid-Holland Bereikbaar opdracht om
3.5 Samenwerking en samenhang
mobiliteitsmanagement in de regio uit te voeren.
Voor de beschreven activiteiten werken we nauw samen met de vervoerders, andere wegbeheerders en Zuid-Holland Bereikbaar. Onder meer bij de onderwerpen fiets, smart mobility en duurzame mobiliteit stemmen we af en delen we kennis met de provincie Zuid-Holland en het Rijk. Zij zijn beide ook een initiatiefnemers van Zuid-Holland Bereikbaar en we zijn dan ook actief in de aansturing van Zuid-Holland Bereikbaar. De focus van deze opdracht 'ac * Indicatie op basis van huidige begroting 2023-2026 exclusief apparaatslasten. De cijfers in de begroting zijn leidend. Het bedrag bevat de gehele OV-concessies, zowel exploitatie als beheer en (vervangings)onderhoud.
tieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren' zetten we ook in bij opdracht 1, 5 en 6. De samenhang tussen deze vier opdrachten is groot.
Voorbeeldproject per gebiedstype
Metropolitaan en hoogstedelijk gebied
Stedelijk woon- en werkgebied
In dit gebiedstype werken we onder meer aan
In dit gebiedstype werken we onder meer aan
de Metropolitane fietsroute van Den Haag naar
de verbetering van de fietsinfrastructuur 'onder
Pijnacker en het Plan Toekomstvast Tramnet
doorgang Hoornbrug noordzijde' in Rijswijk en
(regio Rotterdam).
de Parkshuttle 2.0.
Ruimtelijk wonen en recreëren
Greenports en Mainport
In dit gebiedstype werken we onder meer aan
In dit gebiedstype werken we onder meer aan
R-net Ridderkerk-Rotterdam en de Metropoli-
fietsstroken Veilingweg in De Lier, Automatisch
tane fietsroute van Delft naar Naaldwijk door
Vervoer naar Rotterdam The Hague Airport en
Midden-Delfland.
aan de Metropolitane fietsroute van Zoetermeer naar Rotterdam door Lansingerland.
38 I
Strategische Agenda 2023 - 2026
39 I
Strategische Agenda 2023 - 2026
Opdracht 4
Opdracht 4
Werklocaties
Vernieuwen van werklocaties
LEGENDA Werkmilieus Regulier Gemengd stedelijk
4.1 Inzet
Grootschalige distributie Grootschalige productie Overig
Blijvende inzet Het economische en maatschappelijk belang van winkelgebieden, kantorenlocaties en bedrijventerreinen is groot. Deze plekken bieden werkgelegenheid aan een brede beroepsbevolking, bieden ondernemers en bedrijven de ruimte om te produceren, innoveren en slimme oplossingen te bedenken. Daarmee spelen ze (in potentie) een sleu telrol in grote transities, zoals de energietransitie, circulaire transitie en klimaatadaptatie (waaronder ruimte voor groenblauwe oplossingen op bedrijventerreinen) en digitalisering. De metropoolregio Rotterdam Den Haag telt 250 bedrijventerreinen, 80 kantorenlocaties en 100 winkelgebieden. Werklocaties vertegenwoordigen het overgrote deel van het verdienvermogen van de regio door de gevestigde MKB en zijn de plekken waar productie, creativiteit en innovatie hun basis vinden. Hier zijn de kenmerkende secto ren van de regio geclusterd, zoals de winkels in de binnensteden en de maakindustrie, logistiek en voedselindustrie op bedrijventerreinen. Het mobiliteitsaspect is hierbij van belang. Mensen werken over het algemeen het liefst dicht bij hun woonplaats. Dat geldt zeker voor mbo'ers.De ruimte voor werklocaties, en specifiek bedrijventerreinen, staat onder druk. Er is sprake van een tekort aan verschillende typen bedrijventerreinen en er ontstaat door diverse gebiedstransformaties een extra ruimtevraag.
In relatie tot de verstedelijking is er een opgave om de verhouding tussen bevolkingsgroei en ruimte voor werken en bedrijven te bewaken. Vernieuwde inzet
We zetten extra in op het beter benutten van de beschikbare ruimte voor werken. De Metropoolregio Rotterdam Den Haag helpt gemeenten proactief bij voldoende en kwalitatief goede ruimte om te werken en een goede balans tussen werken en wonen.
Roos heeft een goed lopend loodgietersbedrijf in Moerwijk. Ze groeit uit haar jasje daar. Maar er gloort nieuw perspectief: op de Binckhorst kan ze binnenkort meer vierkante meters krijgen en een energiezuinig bedrijfsgebouw en fijn: wonen doet ze boven haar onderneming.
40 l
Strategische Agenda 2023 - 2026
41
|
Strategische Agenda 2023 - 2026
Opdracht 4
Opdracht 4
4.2 Aanpak en rollen We werken de komende vier jaar met onze partners aan de volgende activiteiten: Strategie Werklocaties MRDH
Rollen: De MRDH levert bij de versnellingsaanpak bedrijventerreinen op de drie activiteiten projectondersteuning
Aan de hand van de Strategie werklocaties MRDH sturen de 21 gemeenten op het versterken van de ruimtelijke
en cofinanciering, advies, kennisontwikkeling, monitoring en lobby voor financiering van projecten met een
economische structuur van de regio door markevenwicht tussen vraag en aanbod van ruimte te stimuleren, het
regionaal belang. Dat doen we in nauwe samenwerking met onze partners, zoals de provincie Zuid-Holland.
beter benutten van de bestaande werklocaties en het aanjagen van vergroening en verduurzaming. De strategie bestaat uit de modules 'kantoren', 'detailhandel' en 'bedrijventerreinen; waarin een visie, strategische opgaven en
Regionale kantorenvisie en -programmering
regionale afspraken zijn opgenomen.
Het coronavirus heeft een aantal bekende trends versterkt, zoals geconcentreerde vestiging bij knooppunten, de
Rollen: om voldoende en kwalitatief goede ruimte voor werklocaties te realiseren is goed samenspel met het
ontmoetingsfunctie van kantoren en een dalende kantoorquotiënt (m2 per werknemer). Daarom actualiseren
ruimtelijk instrumentarium van de gemeenten en de provincie Zuid-Holland van belang. Dit geldt ook voor de
we vanaf medio 2023 de Regionale Kantorenvisie en programmering op basis van een nieuw marktonderzoek
organisatiegraad van ondernemers op bedrijventerreinen. Hier ondersteunt de MRDH bij met de beschreven
wat dan door de provincie Zuid-Holland beschikbaar wordt gesteld. Daarnaast is de verduurzaming van het
programma's.
kantorenvastgoed een opgave. Vanaf 2023 gaat de verplichting van energielabel C in. Formeel mag een kantoor niet worden gebruikt als deze geen energielabel C of hoger heeft. Echter één derde van de huidige voorraad heeft geen
Regionale afstemming over passende ruimte voor werklocaties
of een te laag energielabel. Daarom ontwikkelt de MRDH een aanpak voor de individuele gemeenten op het gebied
De MRDH organiseert de regionale afstemming tussen de individuele gemeenten om gezamenlijk te sturen op de
van verduurzaming van kantoren.
voorraad van winkels, bedrijventerreinen en kantoren. Met een ontwikkelplan en afwegingskaders komt de MRDH
Rollen: De MRDH levert een actualisatie van de kantorenvisie en adviseert de individuele gemeenten over
tot een regionaal advies. Door goede afstemming ontstaat een bij de marktvraag passende voorraad van kantoren,
bijvoorbeeld verduurzaming van kantoren. Daarnaast delen we kennis, brengen trends en ontwikkelingen in beeld,
detailhandel en bedrijventerreinen, waarmee de regio inspeelt op trends en concurreert met andere grootstedelijke
ondersteunen pilots en monitoren de regionale vastgoedmarkt voor kantoren. We doen dit in samenwerking met
regio's.
de provincie Zuid-Holland. De vastgoedeigenaren zijn verantwoordelijk voor de realisatie van de verduurzaming.
De al gemaakte afspraken van de bestaande woonwerk-akkoorden zijn integraal meegenomen in de geactualiseerde regionale bedrijventerreinenvisie. Rollen: de MRDH geeft regionaal afgestemd advies aan de provincie Zuid-Holland en maakt afspraken met de
Versnellingsaanpak vitale stads- en dorpskernen
individuele gemeenten over regionale programmering van kantoren en bedrijventerreinen, zodat inzichtelijk is
Het revitaliseren van winkelgebieden is onvermijdelijk door het teruglopend winkelaanbod.
waar nog extra (of juist vermindering van) het type bedrijfsruimte komt.
De MRDH ondersteunt de individuele gemeenten die krimp, kwaliteitsverhoging, concentratie en/of transformatie verwerken in een gebiedsvisie/centrumvisie in winkelgebieden. De focus van de MRDH is hierbij niet alleen
Versnellingsaanpak bedrijventerreinen
groeibewaking en detailhandel, maar ook het realiseren en behouden van vitale centrumgebieden.
De versnellingsaanpak bedrijventerreinen maakt het beter benutten van bedrijventerreinen mogelijk. We
Rollen: De MRDH levert projectondersteuning en cofinanciering, advies over vitale stads- en dorpskernen, deelt
onderscheiden daarin drie verschillende activiteiten: beter benutten, Next Economy Bedrijventerreinen en
kennis en monitort de regionale vastgoedmarkt voor detailhandel. In samenwerking met de provincie Zuid-Holland.
functiemenging. Beter benutten betekent actief aan de slag met planologisch optimaal benutten en vormen van intensivering, te beginnen met een goede analyse van het feitelijk gebruik. Tevens wordt er gekeken naar een intensievere benutting van de ruimte bijvoorbeeld door de hoogte en/of de diepte in te gaan, of meervoudig ruimtegebruik toe te passen. Er is daarnaast veel behoefte aan hogere milieucategorie bedrijventerreinen (HMC) en aan watergebonden bedrijventerreinen in de regio. De MRDH werkt een regionale aanpak uit om het totaal areaal HMC/watergebonden bedrijventerrein beter te benutten. Daarnaast ondersteunt de MRDH de individuele gemeenten om in te zetten op de aandachtsgebieden die van belang zijn voor de kwaliteit van bedrijventerreinen: groenblauwe oplossingen op bedrijventerreinen, mobiliteit/ CO2-reductie, energie, circulariteit, informatie, personeel en financieringsvraagstukken. Kennisontwikkeling is gericht op het ontwikkelen van versnellingsmethodieken. Functiemenging is een belangrijk middel om bedrijfsruimte te behouden in transformatiegebieden. Functiemenging is niet het doel, maar een instrument. Dit instrument is relatief nieuw. Om doelstellingen daadwerkelijk te realiseren, met aandacht voor voldoende werklocaties, ondersteunt de MRDH de individuele gemeenten met kennisdeling en projectfinanciering.
42 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
43 I
Strategische Agenda 2023 - 2026
Opdracht 4
Opdracht 4
pd
4.4 Impact: maatschappelijk en meetbaar
4.3 Verwachte resultaten in 2026 Lager percentage leegstand bedrijventerreinen, kantoren en detailhandel (o.b.v. vloeroppervlakten).
De inspanningen op een samenhangend ruimtelijke-economisch beleid zorgen voor een aantrekkelijk woon- en vestigingsklimaat wat bijdraagt aan brede welvaart. De aandacht voor duurzame kantorenlocaties in multimodaal
Beter benutten van geschikte locaties voor HMC bedrijven op bestaande bedrijventerreinen. Beter benutten van geschikte locaties voor watergebonden bedrijven.
bereikbare gebieden draagt bij aan een aantrekkelijke leefomgeving. Banen bevinden zich nabij huidige en toekomstige inwoners. Door daarnaast winkelgebieden te vitaliseren, door het blijven aanbieden van een divers winkelaanbod, blijven voorzieningen bereikbaar op korte afstand van woningen.
Hoger percentage kantoren met minimaal energielabel C. Revitalisering/verduurzaming verouderd of leegstaand vastgoed op bedrijventerreinen voor nieuwe bedrijvigheid.
«8,0 miljoen*
* Indicatie op basis van huidige begroting 2023-2026 exclusief apparaatslasten. De cijfers in de begroting zijn leidend.
De impact van onze activiteiten maken we meetbaar door de volgende indicatoren: ^
woonwerkbalans meer in evenwicht;
^
match tussen vraag en aanbod (per werkmilieu) op bedrijventerreinen;
^
match tussen vraag en aanbod (type) kantoren;
^
minder winkelleegstand;
^
terugdringen aantal gemeenten met meer dan 100/) winkelleegstand;
^
terugdringen gemiddeld percentage leegstand kantorenvoorraad;
^
onttrekking kantoren op incourante locaties uit regionale voorraad.
Voorbeeldproject per gebiedstype:
Metropolitaan en hoogstedelijk gebied
Stedelijk woon- en werkgebied
In dit gebiedstype werken we onder meer met
In dit gebiedstype werken we onder meer aan
het Fonds vitale kernen Rotterdam.
verduurzaming bedrijventerrein in Nissewaard en Capelle aan den IJssel.
4.5 Samenwerking en samenhang Voor de realisatie van de hierboven beschreven activiteiten en resultaten werken we samen met onder meer de provincie Zuid-Holland en het Rijk. Temeer omdat de integrale afweging van bovenlokale ruimteclaims in gebieden
Ruimtelijk wonen en recreëren
Greenports en Mainport
In dit gebiedstype werken we onder meer aan
In dit gebiedstype werken we onder meer mee
het vergroenen van Capelle West om tot optima
aan de Ruimtelijke Economische Strategie
le kwaliteit te komen en versnellingsmethodie-
Greenport.
de formele taak van de provincie Zuid-Holland is (in nauwe samenwerking met de gemeenten). We houden rekening met de locaties voor werken bij de opdrachten die zich richten op het verbeteren van de bereikbaarheid.
ken voor meer zon op dak in bijvoorbeeld Halfweg-Molenwatering (gemeente Nissewaard).
44 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
45 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
Opdracht
dracht 2
Opd icht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Opdracht 6
Opdracht 5
Regionale mobiliteitsnetwerk 2023 - 2026
Versterken van het regionale mobiliteits netwerk
LEGENDA —-- Snelwegen ------ N-wegen — Spoornetwerk -
5.1 Inzet
Jti—,
Q ^
Metropolitaan knooppunt
5.Naaldwijk - Delft
(IC-Stations en station Zoetermeer, HOV-knoop Beurs en Zuidplein)
6. Delft - Rotterdam Alexander
O #
Bovenlokaal knooppunt Sprinter station
------
Overige doorfìetsroutes
|
Knooppunt ontwikkeling 1. Den Haag Laan van NOI
Blijvende inzet
2. Rijswijk
De 21 gemeenten verbeteren de kwaliteit van het bestaande mobiliteitsnetwerk inclusief de knooppunten van
4. Den Haag Ypenburg
verschillende vervoerssystemen zodat meer mensen het netwerk gebruiken en hoger waarderen. Zo verbeteren we
6.Zoetermeer
de bereikbaarheid van de metropoolregio vanuit kwalitatief oogpunt en benutten we het bestaande netwerk beter.
8. Langsingerland (Berkel) Westpolder
Een robuust, betrouwbaar en samenhangend netwerk in de metropoolregio is en blijft noodzakelijk. In het bijzon
10. Maassluis West
der voor de Mainport en de Greenport. Het logistieke verkeer maakt immers gebruik van hetzelfde autonetwerk.
12.Schiedam
3. Den Haag Hoornwijck 5. Nootdorp 7.Pijnacker Zuid 9. Rotterdam Alexander 11. Schiedam Vijfsluizen 13.Rotterdam Beurs
De aankomende decennia worden grootschalige werkzaamheden uitgevoerd in het kader van beheer en onder
14. Capelsebrug
houd van de infrastructuur. Dit is noodzakelijk om de kwaliteit van het huidige netwerk op orde te houden. Maar dit
16. Rhoon
15.Poortugaal 17. Barendrecht
betekent structurele (forse) hinder als gevolg van verminderde capaciteit op het wegennetwerk. Daarom werken we met acht partners samen in Zuid-Holland Bereikbaar om de hinder te beperken en om duurzame gedragsveran dering te realiseren (zie opdracht 3). De eigen OV-infrastructuur is op termijn steeds moeilijker te dekken uit onze huidige BDU-gelden. Nu al gaat het merendeel van de BDU op aan beheer en onderhoud van OV-infrastructuur en de trend is stijgende door extra noodzakelijke areaaluitbreidingen.
hier komt een foto Ahmed vindt dat hij op de mooiste plek op aarde woont: Brielle. Maar ja, elke dag van huis naar je werk -een kledingzaak op de Lijnbaan- dat was een hele onder neming. Blij dat er nu een R-Net bus naar metrostation Spijkenisse rijdt, want van daaruit ben je in no time in hartje Rotterdam. Strategische Agenda 2023 - 2026
47 I
2. Den Haag HS - Naaldwijk
HOV-netwerk Internationaal knooppunt
I
46 I
Metropolitane fietsroutes 1.Den Haag CS - Monster
Strategische Agenda 2023 - 2026
3. Den Haag - Pijnacker 4. Zoetermeer - Rotterdam
7. Westland - Rotterdam 8. Dordrecht - Rotterdam 9. Dordrecht - Rotterdam
Opdracht 5
Opdracht 5
5.2 Aanpak en rollen De MRDH zet voor de aankomende vier jaar in op de volgende activiteiten: Regionaal basisnetwerk fiets
Doorstromingsprojecten uit OV Ontwikkelprogramma's Haagse regio en regio Rotterdam
Het regionale basisnetwerk fiets bestaat uit ongeveer 1.400 km fietspad. In 2022 is het regionale basisnetwerk fiets
In opdracht 1 zijn deze programma's uitgebreid beschreven. Via deze programma's werken wij met individuele ge
geactualiseerd en kunnen gemeenten de komende jaren subsidie tot maximaal 500/) subsidie aanvragen om fiets
meenten, vervoerders en andere partijen aan een aantal doorstromingsprojecten voor de tram en bus.
paden in het netwerk te verbeteren. Daarbij maken we de koppeling met het programma verkeersveiligheid en gaat
Rollen: De MRDH is concessieverlener van het regionale OV en werkt met de individuele gemeenten en vervoerder
het om verbeteringen die de kwaliteit en de verkeersveiligheid verhogen:
de projecten voor de ontwikkeling van het OV uit.
^
fietspaden verbreden en met de juiste verharding;
^
fietspaden langs 50km-wegen zijn gescheiden;
^
op rotondes binnen de bebouwde kom heeft de fietser voorrang.
OV-concessies, onderdeel assets Binnen de railconcessies HTM en RET maken wij afspraken over het beheer en onderhoud van de gehele portefeuil le voor het financiële langere termijnperspectief. Daarnaast maken we afspraken over de raakvakken met lopen, fietsen, deelmobiliteit, vervoer over water, kwaliteit buitenruimte en verkeersveiligheid. We faciliteren verbeterin Rollen: De MRDH verleent subsidie voor verbeteringen op het regionale basisnetwerk fiets op basis van de samen
gen aan het OV-netwerk door de komende jaren extra remisecapaciteit toe te voegen, zowel in Den Haag als regio
afgesproken inhoudelijke randvoorwaarden. Daarnaast is de MRDH kennismakelaar. Wegbeheerders voeren de
Rotterdam voor metro, tram én bus. Onder meer op de locaties GAVI Den Haag, 's Gravenweg en Waalhaven-Zuid
verbeteringen aan de fietspaden uit.
Rotterdam, Beverwaard Rotterdam en Poeldijk Westland. Rollen: De MRDH is concessieverlener van het regionale OV en maakt financiële afspraken met HTM en RET over het
Regionale UitvoeringsAgenda Verkeersveiligheid
benodigde beheer en onderhoud van de assets (incl. remises) op basis van de kaders die in de bestuurscommissie
We werken vanuit de aanpak 'Maak een punt van Nul; aan het verminderen van het aantal slachtoffers in het ver
Vervoersautoriteit worden vastgesteld.
keer. De vastgestelde verkeersveiligheidsagenda geeft een beeld van de risico's van de infrastructuur, risico-gedragingen en risicogroepen in het verkeer. Vanuit dit beeld is duidelijk, waarop de komende jaren wordt ingezet. We
Autonetwerk en verkeersmanagement via Zuid-Holland Bereikbaar
onderscheiden vier onderwerpen:
We optimaliseren het bestaand wegennetwerk door te adviseren bij infrastructurele ingrepen in het netwerk door
^
verbetering fietsinfrastructuur, zie het regionale basisnetwerk fiets;
^
verbetering van weginrichting conform Duurzaam Veilig met extra aandacht voor basisschoolomgevingen
wegbeheerders en maken aanvullende kansen (zoals fietsverbindingen) mogelijk, waarbij ook ingezet wordt op andere mobiliteitsoplossingen en gedragsverandering. Bij de doorstromingsmaatregelen openbaar vervoer wordt
en 30-50 km/u; ^
handhaving;
^
gedragsbeïnvloeding: educatie op scholen en voorlichting voor jongeren en ouderen.
samen met de wegbeheerders gekeken waar bus en tram sneller door het netwerk kunnen. We geven opdracht aan Zuid-Holland Bereikbaar voor het verkeersmanagement (monitoring en informatievoorziening bij ongevallen) en om de programmering van beheer- en onderhoudsprojecten op elkaar af te stemmen. Rollen: MRDH is adviseur voor de wegbeheerders bij infrastructurele ingrepen en is mede-initiatiefnemer van Zuid-Holland Bereikbaar. De gemeenten, provincie Zuid-Holland en het Rijk (als wegbeheerders) zijn verantwoorde
Voor elk onderwerp is in de aanpak een streefwaarden voor 2025 geformuleerd. Rollen: De MRDH ondersteunt de individuele gemeenten met kennis, accountmanagement en financiële middelen
lijk voor de realisatie van infrastructurele ingrepen en de afstemming van de wegwerkzaamheden met Zuid-Holland Bereikbaar als helpende schakel.
om gedragsinterventies en infrastructurele maatregelen tot uitvoering te brengen. De MRDH is gesprekspartner van het Rijk over het nationale verkeersveiligheidsbeleid en de Rijksinzet in nationale kaders en (financiële) middelen. Programma knooppunten De MRDH, stationsbeheerders en de individuele gemeente(n) hebben samen onderzocht en bepaald welke knooppunten worden aangepakt. Vervolgens helpt de MRDH om de opgave uit te werken, de raakvlakken tussen modaliteiten onderling en met de ruimtelijke omgeving (o.a. verstedelijking) te bespreken, de relevant partijen te betrekken en de oplossingsrichtingen te verkennen. Rollen: De MRDH helpt de individuele gemeenten en andere partijen met de planvorming en het opstellen van het startdocument. Daarnaast levert de MRDH subsidie voor de verbetering van het OV-knooppunt. De gemeenten (als wegbeheerder) of de stationsbeheerder is verantwoordelijk voor de realisatie van de verbetering.
48 I
Strategische Agenda 2023 - 2026
49 I
Strategische Agenda 2023 - 2026
Opdracht 5
5.3 Verwachte resultaten in 2026 (niet limitatief)
Opdracht 5
Voorbeeldproject per gebiedstype
Resultaten op straat
Metropolitaan en hoogstedelijk gebied
Stedelijk woon- en werkgebied
In dit gebiedstype werken we onder meer aan
In dit gebiedstype werken we onder meer
Circa 100 km fietspad op het regionaal basisnetwerk fiets is verbeterd in 2026 (incl. verkeersveilige inrichting).
OV-knooppunt Laan van NOI en Rotterdam
aan Duurzaam Veilig inrichten Weteringlaan
^
Circa 160 projecten voor verbetering van de verkeersveiligheid van het regionale mobiliteitsnetwerk.
Beurs en versnellen tramlijn 25 en bus 70 in
(Delft), herinrichten Dr. Van Noortstraat
^
Een toename van het aantal deelnemende basisscholen aan SCHOOL op SEEF van 330 naar 620 en toename
Rotterdam.
(Leidschendam-Voorburg) Bereikbaarheidsplan
^
Mall of the Netherlands, Bereikbaarheidsplan
van het aandeel deelnemende voortgezet onderwijs scholen aan Totally Traffic van 380 naar 490. ^
Beatrixlaan en aan de OV-knooppunten station
Circa 18 OV-knooppunten zijn verbeterd in 2026. De volgende knooppunten staan op de planning:
Nootdorp, Pijnacker-Zuid, Rijswijk, Spijkenisse en
Capelsebrug, Delft Campus, Den Haag Hoornwijck, Den Haag Ypenburg, Pijnacker Zuid, Nootdorp,
Westpolder.
Lansingerland Westpolder, Schiedam Vijfsluizen, Maassluis West, Rhoon, Poortugaal, Barendrecht, Zoetermeer Station, Schiedam Centrum, Den Haag Laan van NOI, Rotterdam Beurs, Rotterdam Alexander en Rijswijk Station. ^
^
We investeren in doorstromingsmaatregelen voor het OV om ervoor te zorgen dat de reistijd in het OV wordt
Ruimtelijk wonen en recreëren
Greenports en Mainport
verkort. De tramlijnen voor de langere afstanden worden versneld, en aanvullend worden enkele buslijnen
In dit gebiedstype werken we onder meer aan
Basisaanpak verkeersmanagement Zuid-Holland,
omgebouwd tot volwaardige BRT-lijnen (bus rapid transit). In het hele netwerk worden bovendien vele kleinere
de fietsstraat Tijsjesdijk (Albrandswaard), de
Regioregie (afstemming onderhoudsprojecten
ingrepen (afscheiding langs trambanen, optimaliseren van verkeerregelinstallaties en halteverplaatsingen)
rotonde Burgemeester Aalberslaan - Koekoek-
en evenementen incl. OV).
voorbereid, waar de maatregelen en impact per lijn zal verschillen.
straat (Krimpen aan den IJssel) en OV-knoop-
We geven in de aankomende 4 jaar opdracht voor beheer- en onderhoudsprojecten van het regionaal OV.
punten Rhoon, Poortugaal en Barendrecht.
Voor het beheersen van de toenemende druk op de onderhoudsbudgetten voor de railinfrastructuur komen wij met inhoudelijke en financiële voorstellen inclusief lobby over de verhoging van de BDU-gelden. Om zo te voorkomen dat de nu gereserveerde bedragen aan het einde van de railconcessies rond 2034 ontoereikend blijken. ^
5.4 Impact: maatschappelijk en meetbaar
De concessiehouders voegen de komende jaren extra remisecapaciteit toe zowel in de regio Haaglanden als regio Rotterdam voor metro, tram én bus.
Door de kwaliteit van het huidige netwerk op orde te houden en te verbeteren waar dat nodig is kunnen meer inwoners op een prettigere manier werk, opleiding, sociale contacten en voorzieningen bereiken. We dragen bij aan het veilig reizen en de gezondheid van onze inwoners. We verlichten de druk op het wegennet zodat er voldoende
Advisering en opdrachtverlening
ruimte ontstaat om de ritten te faciliteren die niet op een andere manier gemaakt kunnen worden. ^
Advisering bij infrastructurele ingrepen en subsidiering voor optimalisatie in het wegennetwerk door De impact van onze activiteiten maken we meetbaar door de volgende indicatoren:
wegbeheerders. ^
Via Zuid-Holland Bereikbaar wordt het verkeersmanagement uitgevoerd en afstemming multimodale programmering werkzaamheden spoor ã weg georganiseerd. Zo worden ook problemen met
^
in 2026 is 710 van het regionale basisnetwerk fiets breed genoeg;
^
in 2026 is de gemiddelde gebruikerswaardering van de OV-knooppunten minimaal 7,5 op 900 van de punten.
verkeersmanagement en de programmering van wegwerkzaamheden gesignaleerd en geadresseerd bij de
Daarbij onderscheiden we (inter-)nationale OV-knooppunten (8), metropolitaan OV-knooppunt (7,5) en lokaal
betreffende gemeenten.
OV-knooppunt (7); ^
in 2026 is de gemiddelde gebruikerswaardering in de concessies een 8,0;
4204
^
in 2026 is de gemiddelde snelheid op 700 van de regionale tram- en buslijnen;
miljoen
^
toegenomen met minimaal 2 km/u op de regionale tram,- en buslijnen ten opzichte van 2022;
^
in 2026 is de doorstroming en betrouwbaarheid van minimaal 900 van het regionaal autonetwerk minimaal voldoende*.
*
50 I
Strategische Agenda 2023 - 2026
Na voltooiing van de Adaptieve Ontwikkelstrategie wegen en fietsnetwerk wordt bekeken of deze indicator gehandhaafd blijft of wordt aangepast.
* Indicatie op basis van huidige begroting 2023-2026 exclusief apparaatslasten. De cijfers in de begroting zijn leidend.
51
|
Strategische Agenda 2023 - 2026
9Ç'
Opdracht 5 "ft*
•fÄ* X
ť. r»
5.5 Samenwerking en samenhang
■a ^
■*'r.
-
«si»
Voor de activiteiten in deze opdracht werken we samen en stemmen we af met onder meer de vervoerders, Mŕ?
provincie Zuid-Holland, omliggende regio's en gemeenten in Zuid-Holland, hoogheemraadschappen,
WÉ*-/* *‘-r
ZÍ\ A ‘áTV. jJjOÉ \ i
A j
A
-
s
O
stationsbeheerders en het Rijk. Zeker voor de financiële en inhoudelijke ondersteuning van het Rijk bij verkeersveiligheid. Voor dat onderwerp is ook de samenwerking met de veiligheidsdriehoek belangrijk. Ook met uitvoerende partners zoals RWS, ProRail en het Havenbedrijf zoeken we de samenwerking op. Met Zuid-Holland Bereikbaar en de mede-initiatiefnemers werken we samen voor het verkeersmanagement (en mobiliteitsmanagement) in de regio. De activiteiten bij deze opdracht richten zich op het in orde houden van de basis (het regionale mobiliteitsnetwerk). Deze basis is van essentieel belang voor de activiteiten beschreven bij de andere opdrachten, zoals deel- en ketenmobiliteit en verstedelijking.
v 4* I es'’b Įą .fj -; L~- J w
r
t
g*
.
AåÊMIĨ
9&S
I
52 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
L
—i ^
Opdracht
dracht 2
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Oodra
Opdracht 1
Opdracht 2
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Opdra
Herstellen van het OV-systeem Disclaimer: de actualiteit kan de nuance van deze opdracht snel achterhalen. De grote lijn blijft staan. De besluitvorming in het OV-transitieprogramma is leidend.
hier komt een foto
6.1 Inzet Blijvende inzet Omdat het OV-gebruik door de coronacrisis en de gedragsverandering als gevolg daarvan langdurig is gedaald, hebben de OV-concessiehouders in de metropoolregio een forse opgave. In september 2022 was het aantal reizi gers ongeveer 850/) van de situatie 'pre-corona'. De meest recente modellen en berekeningen van de concessiehou ders gaan uit van 850/) tot 950/) in 2023. De huidige rijkssteunregeling (BVOV2022) eindigt per 31 december 2022. Het Rijk stelt een eenmalige vangnetregeling voor 2023 beschikbaar, maar die is ontoereikend om de lagere reizigersinkomsten in 2023 aan te vullen. Daarmee is de paradoxale situatie ontstaan dat, terwijl de coronacrisis voorbij is, de corona-opgave in het openbaar vervoer groter is dan ooit. De bestuurscommissie Vervoersautoriteit heeft daarom op 12 oktober 2022 de maatregelen uit het eerdere Transitieprogramma OV en corona verlengd voor de jaren 2023 en 2024. De MRDH stelt een eigen bijdrage beschikbaar van maximaal ē 37 miljoen. Dit is aanvullend op reeds eerder genomen maatregelen om de vervoerbedrijven financieel te ondersteunen, om de transitie te maken naar een toekomstvast OV-systeem en aanvullend naast de reguliere concessiekosten.
Waar in de besluitvorming tot nu toe nog geen rekening mee gehouden is, zijn de kostenstijgingen waarmee de vervoerbedrijven te maken hebben, vanwege gestegen materiaal-, energie- en personeelskosten. In de concessieafspraken tussen de MRDH en vervoerbedrijven is vastgelegd hoe hiermee wordt omgegaan. Door indexatie van exploitatiesubsidies en doordat de MRDH risicodragend is voor het beheer en onderhoud van infrastructuur en railvoertuigen, komt een deel van de kostenstijgingen voor rekening van de MRDH. De bijdrage die de MRDH van het Rijk krijgt, de BDU-gelden, groeit
Joke staat in de tram en
echter onvoldoende mee.
kijkt om zich heen. Het OV is best wel weer goed gevuld. Dat was
De MRDH voert een sterke lobby richting het Rijk gezien het belang van het OV voor de verstedelijkingsopgave,
wel even anders tijdens de coronacri
voor het economische vestigingsklimaat en en de klimaatopgave. Wij verwachten dat de reizigersaantallen en reizi-
sis. Soms leek het wel of de tram alleen
gersopbrengsten in 2025 weer zullen zijn teruggekeerd op het niveau 'pré-corona', en dat er vanaf 2025 een verdere
voor haar reed. Goed dat het OV toen op de
groei van het OV-gebruik plaatsvindt. Tegelijk moeten we rekening houden met scenario's waarbij het herstel in een
rails gehouden werd en dat ook nu nog de
ander tempo plaatsvindt. Als de reizigersaantallen onverhoopt structureel lager blijven, ondanks inzet om reizigers
Metropoolregio Rotterdam Den Haag geld
weer terug te winnen en nieuwe inwoners als OV-reiziger te verwelkomen, dan is er sprake van een nieuwe werke
bijlegt om voldoende openbaar vervoer te
lijkheid die rechtvaardigt dat eerder genomen beslissingen ter discussie gesteld worden. Daarbij zal samenhang
laten rijden. Wie garant staat voor goed
moeten bestaan tussen de maatregelen die worden genomen bij de OV-exploitatie (de hoeveelheid vervoeraan
OV, staat garant voor de toekomst van
bod) en de investeringsbesluiten die de MRDH neemt om de (eerder verwachte) groei van de vervoervraag tijdig op
de mensen die hier wonen en
te vangen.
werken.
De jaren 2023-2024 kunnen gezien worden als overgangsjaren. Sterk uit deze (financiële) situatie komen betekent ook in de toekomst dat het vervoeraanbod zo goed mogelijk aansluit op de (gewijzigde) vervoervraag, en dat er ruimte is voor verbetering en investeringen in de mobiliteit en bereikbaarheid voor de groei van welvaart en welzijn van onze metropoolregio, zie opdracht 5.
54 I
Strategische Agenda 2023 - 2026
55 I
Strategische Agenda 2023 - 2026
Opdracht
dracht 2
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Opdracht 1
Oodra
Opdracht 2
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Opdra
6.2 Aanpak en rollen
6.4 Impact: maatschappelijk en meetbaar
Wij verwachten de aankomende twee jaar de volgende activiteiten uit te voeren:
Ons OV-systeem is financieel weer gezond in 2025. Op dat moment zijn de reizigersaantallen en inkomsten op concessieniveau weer op het niveau van referentiejaar 2019. De erfenis van de pandemie, een systeem dat veel te
^
sterke lobby richting het Rijk met onze partners voor het belang van en daarmee extra middelen voor het OV;
^
2023 en 2024: indien nodig halfjaarlijkse periodieke herijkingen van het Transitieprogramma OV en corona om
OV-reizigers bij en het OV-systeem als geheel vertoont weer jaarlijks groei ten opzichte van 2019. Het OV-systeem is
bij te sturen op de genomen transitiemaatregelen;
ook kwalitatief beter geworden. Het nieuwe betalingssysteem maakt het laagdrempelig voor incidentele reizigers.
wanneer de situatie stabiel genoeg is: herijking van de concessieafspraken tussen MRDH en de vervoerders om
De reistijd op veel OV-lijnen is meetbaar en merkbaar voor reizigers verkort. Op sommige plekken zijn deelmobili-
het OV ook op langere termijn betaalbaar en wendbaar te houden, (zoals in een normale situatie) langdurige
teitsdiensten een logisch en betaalbaar onderdeel van de reis van onze inwoners geworden als vervanging van een
inhoudelijke en financiële afspraken te bereiken en het tijdelijke Transitieprogramma OV en corona te
verbinding die onvoldoende perspectief bleek te hebben. Overdag is het drukker in het OV, de spits is niet overal
beëindigen. Ook zal als het kan weer een reguliere vervoerplanprocedure worden gehanteerd, dus los van het
teruggekomen. Knooppunten zijn en worden opgeknapt en worden hoger gewaardeerd door reizigers. Juist daar
Transitieprogramma;
vindt steeds meer stedelijke ontwikkeling plaats.
weinig inkomsten geneert om in stand te kunnen houden, is opgelost. Reizigers zijn weer terug, er komen nieuwe
^
^
om het OV extra te stimuleren investeert de MRDH in versnellingsmaatregelen, ketenmobiliteit, nieuwe betaalwijzen (de mogelijkheid om het OV te gebruiken met een bankpas, naast een OV-pas), lokaal
We streven er dan ook naar om deze opdracht in december 2024 af te ronden.
maatwerkvervoer en verbetering van de arbeidsmarkt van de vervoerbedrijven, zoals benoemd bij opdracht 3 en 5.
De impact van onze activiteiten maken we meetbaar door de volgende indicatoren: ^
pre-corona 2019.
De keuzes worden gezamenlijk gemaakt aan de hand van het Afwegingskader dat in oktober 2020 is vastgesteld door de bestuurscommissie Vervoersautoriteit, en waarin onder meer staat dat het maatregelenpakket evenwichtig
De kostendekkingsgraad van het OV per concessie is op december 2024 (of eerder) weer op het niveau van
^
Aantal dagelijkse OV-gebruikers is weer op het niveau van pre-corona 2019.
moet zijn: geografisch, qua reizigersdoelgroepen en qua toegankelijkheid. Het is van essentieel belang dat gebie den niet geïsoleerd raken van het OV. Alle maatregelen worden beoordeeld aan de hand van het Afwegingskader
De precieze langdurige financiële impact van de coronacrisis is nog niet bekend. Momenteel gaan we uit van een
OV dat door de bestuurscommissie is vastgesteld op 28 oktober 2020.
financiële opgave van ē 133 miljoen euro in 2023 en 2024, die grotendeels wordt gedekt door de combinatie van rijkssteun, aanvullende financiële steun door de MRDH en de inhoudelijke maatregelen uit het Transitieprogramma OV en corona. Hoe groot de opgave zal zijn, ook in de jaren na 2024, is nog onzeker en hangt af van de mate waarin
6.3 Verwachte resultaten in 2026 ^
het reizigersherstel plaatsvindt vanaf het najaar 2022. Ook wat betreft de kostenstijgingen die zich voordoen is het momenteel nog niet duidelijk hoe hoog deze zijn en in hoeverre deze structureel zijn.
Het OV-systeem is voor reizigers aantrekkelijk, sluit aan op de gewijzigde vervoervraag, faciliteert tijdig (verwachte) groei van het OV-gebruik.
^
De lobby bij het Rijk heeft opgeleverd dat er (zicht is op) een structureel financieel gezonde situatie is bereikt.
^
Vervoerbedrijven hebben concessies die financieel gezond kunnen zijn, perspectief om te kunnen voortbestaan en aanbestedingen en inbestedingen kunnen weer op gang komen.
6.5 Samenwerking en samenhang We zijn in grote mate afhankelijk van het Rijk voor het versneld afronden van de activiteiten binnen deze opdracht. Zonder structurele rijkssteun zijn ingrijpende maatregelen niet uitgesloten en is er onvoldoende perspectief op een
^
Vanaf 2025 verwachten wij weer voldoende reizigers (teruggekeerde en nieuwe) te hebben om het OV-systeem
structureel gezonde situatie, zowel voor de MRDH als voor haar vervoerbedrijven met negatieve regionale effecten
verder te ontwikkelen en te groeien wat nodig is met de komst van 400.000 extra inwoners in Zuid-Holland.
-breder dan het OV alleen- tot gevolg. Daarom zetten we fors in op lobby richting het Rijk. Daarnaast zijn de activi teiten om het OV verder te ontwikkelen afhankelijk van deze uitkomst. Hoe eerder het OV-systeem weer financieel gezond is hoe eerder verbeteringen worden doorgevoerd. Dat neemt niet weg dat de toekomstige ambitie en activiteiten uit opdracht 1 overeind blijven en we die in het vizier houden.
56 l
Strategische Agenda 2023 - 2026
57 l
Strategische Agenda 2023 - 2026
JkTj.
áiâ^ !Éötř’**A* T'qunnlnqhouders
Ss»
deelauto
DEEL Si.- jrįŕ*.
vĩvVfc, i’1'I' ,
t * '1 J
BMŴ
^•T T- -- 58 l
Strategische Agenda 2023 -2026
\
\ X
Met elkaar keuzes maken
Van ambitie naar resultaat
De Strategische Agenda bepaalt onze koers voor de aankomende jaren. De focus ligt op zes concrete opdrachten. Het is een ambitieuze agenda. Dat vraagt om vasthoudendheid, maar ook om wendbaarheid. Als we de uitvoering van projecten willen versnellen, nieuwe projecten zich aandienen, grote negatieve effecten door de coronacrisis in het OV blijven, we te maken krijgen met geen of lagere indexering van de BDU-gelden ten opzichte van de inflatie dan moeten we onze inzet faseren en prioriteren. Het ligt voor de hand dat we in die situatie eerst faseren en pas
Inleiding De koers en opdrachten voor de komende vier jaar zijn in de eerste twee hoofdstukken geschetst. Daarnaast is het belangrijk om vast te leggen hoe de we met elkaar samenwerken en welk instrumentarium we tot onze beschikking hebben. Daarbij nemen we ook de aanbevelingen mee uit de tussenevaluatie GR zoals het vergroten van de uitvoeringskracht, de betrokkenheid van de raadsleden en de aanpassing van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen. De Metropoolregio Rotterdam Den Haag heeft grote ambities en staat voor een forse opgave en de 21 samenwerkende gemeenten hebben elkaar nodig om onze ambities (de opdrachten) te behalen.
daarna prioriteiten opnieuw bezien. Bij het prioriteren gebruiken we leidende principes. Deze principes vormen de verbinding tussen wat we willen bereiken met onze opdrachten en de concrete uitvoering in de praktijk. De principes geven ons richting als we daadwerkelijk onze inzet moeten prioriteren en worden in de onderstaande volgorde gehanteerd. Bij de eerste stap passen we twee principes toe op één activiteit en vervolgens kijken we in stap 2 naar het totaal van onze inzet. Stap 1: A.
De inzet levert een directe bijdrage aan één of bij voorkeur (in samenhang) meerdere opdrachten uit de Strategische Agenda. Toelichting: Dit principe zorgt ervoor dat we focus aanbrengen in de inzet die we plegen. We bepalen of de inzet bijdraagt aan één of meerdere opdrachten. Dus draagt het bij aan:
Samenwerken: Hoe doen we dat?
^
investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren;
Met inzet, lef en vertrouwen
^
toekomstbestendige economie stimuleren;
Grote ambities vragen om wederzijds commitment en draagvlak om tot resultaten te komen. De geschetste
^
actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren;
^
vernieuwen van werklocaties;
vestigingsklimaat en het verbeteren van de bereikbaarheid. De 21 gemeenten vormen samen de MRDH en
^
versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk;
iedere aangesloten gemeente draagt bestuurlijk en ambtelijk zijn steentje bij. De werkorganisatie ondersteunt de
^
herstellen van het OV-systeem.
regionale opgaven zijn groot voor iedere individuele gemeente en juist gezamenlijk kunnen we meer impact maken. De inzet is om met lef en vertrouwen samen te werken aan het versterken van het economische
samenwerking en heeft een stimulerende, agenderende en faciliterende rol. B.
De inzet heeft directe impact op de groei van welvaart en welzijn van de metropoolregio waarbij we onder
Rolvast en agenderend
andere kijken naar kosteneffectiviteit.
De 21 gemeenten die samen de Metropoolregio Rotterdam Den Haag zijn, maken gezamenlijke afspraken over
Toelichting: Dit principe zorgt ervoor dat we bespreken en bepalen of en in welke mate de inzet bijdraagt aan
regionaal beleid op het gebied van Economisch Vestigingsklimaat en Verkeer en Vervoer en leggen dat vast in de
de groei welvaart en welzijn, oftewel Brede welvaart, van de metropoolregio.
Strategische Agenda 2022 - 2026. De Strategische Agenda vervangt de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid (2016). In deze Strategische Agenda geven de gemeenten invulling aan beide kerntaken van de MRDH. De taken hebben een relatie met en invloed op het omgevingsbeleid en gebiedsgericht werken zorgt voor een bredere afweging van ruimtelijke belangen. De MRDH agendeert bij de provincie Zuid-Holland om in het kader van het omgevingsbeleid
Stap 2: C.
We zorgen voor een evenwichtige inzet van het totaal aan activiteiten over de regio en houden daarbij rekening met de vastgestelde gebiedstypen.
te zorgen voor een integrale gebiedsgerichte afweging van bovenlokale belangen.
Toelichting: Dit principe zorgt ervoor dat alle gemeenten baat hebben bij onze samenwerking en de lusten en lasten evenwichtig over de regio worden verdeeld. Zorgt de samenwerking ook lokaal voor meerwaarde?
De Strategische Agenda is een formeel document volgens de Planwet Verkeer en Vervoer als de Omgevingswet op 1 januari 2023 nog niet inwerking is getreden. De Planwet Verkeer en Vervoer vervalt als de Omgevingswet inwerking treedt. De Strategische Agenda heeft dan geen wettelijke status, maar de 21 gemeenten spreken af het regionale beleid van de Strategische Agenda mee te nemen in het lokale beleid. De MRDH biedt de individuele gemeenten (gevraagd en ongevraagd) hulp en advies bij de doorvertaling van regionaal beleid bij bijvoorbeeld de totstandkoming en actualisatie van omgevingsvisie en mobiliteitsvisies.
Met het netwerk Onze samenwerking staat niet op zichzelf. Om onze opdrachten te realiseren, werken we samen met veel verschillende stakeholders zoals het Rijk, provincie Zuid-Holland, Yes!Delft en omliggende regio's en gemeenten in Zuid-Holland zoals Holland Rijnland, de smart delta Drechtsteden en de gemeente Hoeksche Waard. Daarnaast participeert de MRDH in verschillende samenwerkingsverbanden zoals het gebiedsprogramma MoVe, de Verstedelijkingsalliantie en de Economic Board Zuid-Holland. Ook is de MRDH medefinancier van Innovation Quarter en Zuid-Holland Bereikbaar. Er zijn raakvlakken met andere overlegtafels en samenwerkingen op het gebied van woningbouw, energie, natuur, water, landschap en recreatie. Daar waar opgaven elkaar raken en kunnen versterken adresseren we dat en zoeken we de samenwerking op om tot resultaat te komen.
60 I
Strategische Agenda 2023 -2026
61
|
Strategische Agenda 2023 - 2026
In verbinding staan met ons netwerk helpt om resultaten te boeken. De bestaande gremia zoals adviescommissies,
Bijdrageregeling Economisch Vestigingsklimaat
algemeen bestuur en bestuurscommissies helpen daarbij. Maar ook andere vormen van contact helpen daar in.
Voor bijdragen vanuit Economisch Vestigingsklimaat is via de bijdrageregeling versterking economisch
Gesprekstafels, een denktank of het starten van pilots zijn manieren om met de partners in verbinding te staan.
vestigingsklimaat MRDH 2020 circa 6 miljoen per jaar beschikbaar. Deze wordt gevoed door de gemeentelijke
Deze Strategische Agenda is tot stand gekomen door met elkaar het gesprek te voeren op inhoud. Om van ambitie
inwonersbijdrage van de 21 gemeenten aan Economisch Vestigingsklimaat. Hiervoor dragen de gemeenten
naar resultaat te komen passen we dat ook de komende jaren toe.
jaarlijks projecten aan die in aanmerking kunnen komen voor een bijdrage uit deze regeling. Daarbij is geen sprake van een meerjarig perspectief en zijn de bijdragen jaarlijks en eenmalig. In de bijdrageregeling vindt nog geen over-programmering plaats en is afwegen en prioriteren niet aan de orde. De bijdrageregeling is inhoudelijk in
Resultaat: Wat hebben we daarvoor nodig? De concrete activiteiten die volgen uit de opdrachten worden jaarlijks geïntegreerd in de begroting van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. De begroting geeft zo smart mogelijk aan wat we willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat dat kost en vervult daarbij ook de functie van werkplan. Het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit geeft, als bijlage bij de begroting, een concreet overzicht van lopende infrastructurele projecten, verkenningen en planstudies. De voortgang van deze activiteiten wordt via de bestuursrapportages en de jaarrekening gemeld. Om de activiteiten uit te voeren zijn er verschillende beleidsinstrumenten die we inzetten.
lijn gebracht met de Strategische Agenda. De toegankelijkheid, werking en het administratieve proces van de bijdrageregeling zijn verbeterd. De bestuurscommissie Economisch Vestigingsklimaat verleent bijdragen aan gemeenten voor projecten die de economische kracht en het woon- en leefklimaat van de metropoolregio verder versterken. Daarbij is de voorwaarde dat de projecten bijdragen aan de versterking van opdrachten 2 en 4 uit de Strategische Agenda. Subsidieverordening Vervoersautoriteit De Vervoersautoriteit van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag verleent subsidies voor verkeer- en vervoerprojecten. Het gaat om subsidies voor aanleg van infrastructuur, het beïnvloeden van rij- en reisgedrag,
Communicatieve instrumenten
exploitatie van het openbaar vervoer en voor sommige pilots. Deze subsidies worden voornamelijk bekostigd vanuit de beschikbare BDU gelden. Een voorwaarde voor het verkrijgen van een subsidie is dat het een regionaal
Kennisdeling en platformfunctie
doel moet bevorderen of dienen, zoals beschreven in de Strategische Agenda. Voor de subsidieverordening en de
De MRDH verzamelt voor veel van de onderwerpen uit de Strategische Agenda kennis en bundelt en deelt die
uitvoeringsregeling Vervoersautoriteit geldt dat aanvragers aangeven wat de bijdrage van het project is aan de
kennis met de individuele gemeenten. De 21 gemeenten hebben zo samen één loket voor kennis over bijvoorbeeld
opdrachten van de geactualiseerde Strategische Agenda.
de verduurzaming van werklocaties, de ondersteuning van het MKB, verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit. De MRDH biedt fysiek en digitaal een platformfunctie door inhoudelijke bijeenkomsten en www.mrdh.nl.
Voor investeringen op het gebied van verkeer en openbaar vervoer was de afgelopen jaren ongeveer 2007o, oftewel ē 100 miljoen, beschikbaar van de totale MRDH begroting. De trend is dat deze vrije ruimte steeds kleiner wordt en
Monitoring en evaluatie
bij gelijkblijvende BDU deze trend zich door zet. De MRDH zet in op het zo efficiënt en effectief mogelijk benutten
Voor alle activiteiten uit de Strategische Agenda is het essentieel om de voortgang van beleid en de voortgang
van de beschikbare investeringsmiddelen. Concreet betekent dit dat we keuzes moeten maken en/of prioriteiten
van de uitvoering te monitoren. Dat doen we aan de hand van de indicatoren beschreven bij de meetbare impact
moeten stellen. Bij het realiseren van nieuwe infrastructuur of aanpassing van bestaande infrastructuur is de
van elke opdracht. De MRDH verzamelt de beschikbare data, voert de analyse uit om de voortgang te bepalen en
MRDH een van de betrokken partijen. Het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit (IPVa) beschrijft waar we de
signaleert/adresseert aandachtspunten. De informatie wordt ook met de individuele gemeenten en andere partners
beschikbare investeringsruimte aan besteden: in de vorm van te verlenen subsidies, bijdragen en te verstrekken
gedeeld, die kunnen het gebruiken bij vorming of aanscherping van het lokale beleid en om de uitvoering bij te
opdrachten. Voor Kleine projecten ^ ē 10 miljoen subsidiabele kosten) wordt jaarlijks een subsidieplafond van ē 30
sturen. Daarnaast evalueren tussentijds we de koers en opdrachten van de Strategische Agenda in relatie tot nieuwe
miljoen ingesteld. Grote projecten ^ ē10miljoen subsidiabele kosten) doorlopen vijf fases.
ontwikkelingen en inzichten om zo wendbaar, flexibel en adaptief te blijven. Uitvoeringskracht vergroten: een eigen pool van experts voor regionale projecten Public Affairs
De uitvoeringskracht van gemeenten staat onder druk. Het ontbreken van menskracht en kennis zien we steeds
Naast de reguliere overleggen vanuit de inhoud heeft ook Public Affairs een rol in het behalen van onze resultaten.
vaker terug bij overheden. Daarmee ontstaat het risico dat de economische en maatschappelijke achterstand in
Dat vindt soms ad-hoc plaats, omdat vraagstukken snel actueel worden. Tegelijkertijd vraagt deze Strategische
onze regio onvoldoende wordt ingelopen of zelfs verslechterd. Door extra uitvoeringskracht te organiseren met
Agenda ook een structurele Public Affairs Aanpak (PAA). Langs de lijnen van de zes opdrachten zal een lobbyagenda
behulp van een flexibele schil vanuit de MRDH geven we structurele vorm aan ondersteuning van individuele
worden opgesteld inclusief verhoging van de BDU-gelden.
gemeenten bij de uitvoering van regionale projecten. Een pool van experts (zoals procesmanagers, projectleiders en subsidie-adviseurs) is tegen kostprijs beschikbaar om bijvoorbeeld het procesmanagement van de realisatie van
Financieel-economische instrumenten
een Metropolitane fietsroute uit te voeren of een regionale verkenning te leiden. Door deze pool blijft de kennis in de regio, organiseren we het goedkoper dan individuele, externe inhuur en realiseren we sneller resultaat voor onze
Procesmiddelen: van beleid naar uitvoering
inwoners.
Met de programma's, procesbegeleiding bij de initiatief- en planuitwerkingsfase en onderzoeksmiddelen stimuleert de MRDH dat het gezamenlijk ontwikkelde beleid tot uitvoering komt. De MRDH ondersteunt en helpt één of meerdere individuele gemeenten met het opstellen van een analyse, maken van een schetsontwerp voor een regionale project of met het uitvoeren van een onderzoek. De werkorganisatie vult dit in en bekijkt hoe zij voor meerwaarde kan zorgen als de individuele gemeenten met een verzoek komen.
62 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
63 I
Strategische Agenda 2023 - 2026
Juridische instrumenten Vergunningverlening De MRDH is wettelijk verantwoordelijk voor de veiligheid bij de aanleg, het onderhoud en het gebruik van het spoor voor tram, metro en RandstadRail. Om die veiligheid te waarborgen, verlenen wij vergunningen aan die partijen die op en rond het spoor werken of activiteiten verrichten. Concessies De MRDH is concessieverlener van het regionale en stedelijke openbaar vervoer in onze gemeenten. Hiervoor verleent de MRDH-concessies aan vervoerbedrijven en verstrekt zij subsidies voor de exploitatie van het openbaar vervoer. Het gaat om openbaar vervoer per bus, tram en metro. Een concessie is het exclusieve recht om openbaar vervoer uit te voeren in een gebied. Een vervoerbedrijf heeft een concessie nodig om openbaar vervoer te mogen aanbieden. De MRDH verbindt kwaliteitseisen aan concessies. Deze staan in het Programma van Eisen van de betreffende concessie. Belangrijke kwaliteitseisen zijn: ^
de frequentie waarop bus, tram of metro moeten rijden;
^
het geven van reisinformatie;
^
de toegankelijkheid van de voertuigen;
^
de verbindingen die een vervoerbedrijf minimaal moet aanbieden.
Overeenkomsten In het proces van beleid naar uitvoering werken we vaak met meerdere partners samen aan het behalen
Samen aan
van de opdrachten. Om dit proces effectief en efficiënt in te richten en daarmee resultaat te behalen, maken we gebruik van convenanten en (bestuurs-)overeenkomsten om de onderlinge afspraken, taakverdeling en verantwoordelijkheden goed vast te leggen. Het proces om te komen tot een overeenkomst begeleidt de MRDH met procesmanagement, zoals bij het programma Metropolitane fietsroutes.
64 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
de slag!
Colofon