[22bb003528] Bijlage behorende bij 22bb3527 over Eindrapportage Verkenning

Uitzendbranche

WFZ

Wet Flexibiliteit en Zekerheid

Voor de verbetering en bescherming van de rechtspositie van de uitzendwerknemer is de Flexwet, Wet Flexibiliteit en Zekerheid (Wfz) ingevoerd. Deze wet bepaalt dat een uitzendovereenkomst gelijk is aan een arbeidsovereenkomst.

Uitzendbranche

WID

Wet op de identificatieplicht

De identificatieplicht houdt in dat iedereen vanaf 14 jaar een geldig identiteitsbewijs moet kunnen tonen als de politie daar om vraagt. Ook andere ambtenaren die toezicht houden op de naleving van wetten, kunnen u vragen om een geldig identiteitsbewijs. Bijvoorbeeld boswachters, belastinginspecteurs en milieu-inspecteurs. De identificatieplicht geeft de politie of

26

Aandachtsgebied

Afkorting

Wet/regelgeving/ richtlijn

Doel toezichthouders niet de bevoegdheid zonder reden uw identiteit te controleren.

Uitzendbranche

Awf

Algemeen werkloosheidsfonds

Met ingang van 2020 kent het Algemeen werkloosheidsfonds (Awf) een hoge en een lage WW-premie. Dat komt door het afschaffen van de sectorpremie voor de WW vanwege de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB). Voor vaste contracten komt er een lage WW-premie, voor flexibele contracten een premie die standaard vijf procentpunten hoger ligt dan die voor vaste contracten. Dit verschil moet het aantrekkelijker maken om werknemers een vast contract aan te bieden

Uitzendbranche en algemeen

Whk

Werkhervattingskas

De werkgever blijft na de eerste twee jaar loondoorbetaling nog tien jaar verantwoordelijk voor de WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsongeschikten) uitkering. Sinds 1 januari 2014 gelden de risico's niet alleen voor medewerkers in vaste dienst, maar ook voor flex- en tijdelijke medewerkers. Via de beschikking Loonheffingen gedifferentieerd premiepercentage Werkhervattingskas (Whk) worden deze kosten van UWV door de Belastingdienst doorbelast aan die werkgevers die het arbeidsongeschiktheidsrisico hebben ondergebracht bij UWV.

Flexibel wonen

SNF

Stichting Normering Flexwonen

Stelt normen op voor de kwaliteit van huisvesting van arbeidsmigranten. Het gaat dan bijvoorbeeld om ruimte en privacy, sanitair, hygiëne en veiligheid. Het keurmerk beheert ook de registers van organisaties die aan de normen voldoen. De normen waarop SNF controleert zijn ook opgenomen in de CAO van de uitzendbranche.

Flexibel wonen

AKF

Agrarisch Keurmerk Flexwonen

Dit private keurmerk moet zorgen voor betere woonruimten voor arbeidsmigranten. Het keurmerk stelt normen op voor de kwaliteit van huisvesting van arbeidsmigranten. Het gaat dan

27

Aandachtsgebied

Afkorting

Wet/regelgeving/ richtlijn

Doel bijvoorbeeld om ruimte en privacy, sanitair, hygiëne en veiligheid. AKF heeft ook eisen opgenomen voor huisvesting voor bijvoorbeeld de pieken tijdens de oogst in de agrarische sector in de zomer. Daarnaast beheert het keurmerk de registers van organisaties die aan de normen voldoen. Stelt normen op voor de kwaliteit van huisvesting van arbeidsmigranten. De normen van AKF zijn opgenomen in de agrarische cao's

Flexibel wonen

Lokale beleidsregels voor huisvesting arbeidsmigranten

Diverse gemeenten hebben beleidsnotities m.b.t het huisvesten van tiideliike arbeidsmigranten zoals de gemeente Deurne Voorbeeld Beleidsregels afwegingskader voor huisvesting van arbeidsmigranten in de gemeente Rheden (https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR655699/1j

Flexibel wonen

Chw

Flexibel wonen

Bouwbesluit 2012

Crisis- en herstelwet

De Crisis- en herstelwet (Chwj haalt geplande bouwprojecten naar voren, bijvoorbeeld door kortere procedures. Op deze manier zorgt de overheid dat bouwbedrijven tijdens de crisis voldoende werk houden Het Bouwbesluit 2012 bevat voorschriften voor veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid en milieu. Alle bouwwerken moeten aan die voorschriften voldoen. Het besluit bevat ook Europese voorschriften en toezeggingen aan de Tweede Kamer. Aanpassen oppervlakte norm in bouwbesluit: Op dit moment is de norm voor leefoppervlakte in het Bouwbesluit per persoon 12 m2. Aan het Bouwbesluit zouden eisen moeten worden toegevoegd voor de huisvesting van

28

Aandachtsgebied

Afkorting

Wet/regelgeving/ richtlijn

Doel arbeidsmigranten naar analogie van de bepalingen voor studenten. Daarin wordt een ondergrens voor woonoppervlakte van 15 m2 vastgelegd. Hoewel het Bouwbesluit per 1 januari 2022 opgaat in de Omgevingswet, kan het vastleggen van deze norm in het Bouwbesluit ervoor zorgen dat de 15 m2 ook een vertrekpunt vormt voor beleid in decentrale omgevingsplannen.

Flexibel wonen

Huisvestinaswet 2014

Net als in de voorgaande Huisvestingswet regelt deze wet de verdeling van woonruimte en de samenstelling van de woonruimtevoorraad binnen gemeenten. De mogelijkheid om dit te doen wordt met deze wet echter ingeperkt. Dat is vooral gebeurd met het oog op het EVRM 1) -grondrecht dat een ieder die wettig verblijft in een lidstaat ook vrij is om zijn verblijfsplaats te kiezen.

Huisvestingsverordening

De Huisvestingsverordening van de gemeente bevat regels over het beschikbaar stellen van woonruimte aan arbeidsmigranten, en kan een vergunning nodig zijn.

Flexibel wonen

Verhuurvergunning

Onderdeel van Rotterdamse regelgeving

Flexibel wonen

Leegstandswet

De Leegstandswet is een wet die in het leven geroepen is op 21 mei 1981 ter bestrijding van maatschappelijk onaanvaardbare (onwenselijke) leegstand van woningen en gebouwen. Onder de Leegstandwet worden woningen verhuurd die op de nominatie staan voor sloop, renovatie of verkoop. Voor deze tijdelijke verhuur moet de verhuurder een vergunning aanvragen bij de gemeente. Leegstandswet. Per 1 juli 2013 is de Leegstandswet gewijzigd, waardoor de mogelijkheden voor

29

Aandachtsgebied

Afkorting

Wet/regelgeving/ richtlijn

Doel tijdelijke verhuur zijn verruimd. Gebouwen kunnen nu 10 jaar tijdelijk verhuurd worden onder de Leeastandswet. (Routekaart.pdf)

Flexibel wonen

Reaelina vaststellina reaels verstrekken eenmaliae specifieke uitkerina aan aemeenten huisvestina kwetsbare doelaroepen

Flexibel wonen

Wdh

Wet doorstromina huurmarkt 2015 Het doel van de Wet Doorstromina Huurmarkt, inaevoerd in 2015, was om te zoraen voor meer huurwoninaen en minder ‘scheefhuurders' in de particuliere huurmarkt.

Flexibel wonen

Wohv/ Overleawet

Wet op het Overlea Huurders Verhuurders

Flexibel wonen

Woninawet 2015

Flexibel wonen

Wro

Vaststellina van reaels voor het verstrekken van een eenmaliae specifieke uitkerina aan aemeenten ten behoeve van de huisvestina van kwetsbare doelaroepen (waaronder spoedzoekers)

De rechten en plichten van huurdersoraanisaties en bewonerscommissies zijn vastaelead in de ‘Wet op het Overlea Huurders Verhuurders' . Woninacorporaties en andere verhuurders van 25 of meer woninaen moeten bijvoorbeeld minimaal 1 keer per jaar overleaaen met hun huurdersoraanisaties en bewonerscommissies. Woninacorporaties moeten zoraen voor huurwoninaen voor mensen met laaere inkomens. Dit is de belanarijkste artikel voor woninacorporaties uit de Woninawet 2015. Ook wil de Rijksoverheid zo min moaelijk administratieve lasten voor woninacorporaties.

Wet ruimtelijke ordenina

De Wet ruimtelijke ordenina (verder: de Wro) heeft betrekkina op het bouwen en aebruik van aebouwen en percelen. Deze wet is verder uitaewerkt in het Besluit ruimtelijke ordenina (verder: het Bro). In de Wro is bepaald dat aemeenteraden voor elk perceel binnen de aemeentearenzen een bestemminasplan moeten vaststellen. In een bestemminasplan reaelt de aemeenteraad op perceelsniveau de bouw- en aebruiksmoaelijkheden. Zo krijat elk

30

Aandachtsgebied

Afkorting

Wet/regelgeving/ richtlijn

Doel perceel zijn eigen bestemming. De mogelijke bestemmingen kunnen variëren van agrarisch gebied zonder bebouwing, tot wonen, winkels of zware industrie met dichte en hoge bebouwing. In een bestemmingsplan kan de gemeenteraad locaties aanwijzen die gebruikt zouden kunnen worden voor het aanbieden van kamerverhuur of logies aan derden. Deze derden hoeven niet per definitie arbeidsmigranten te zijn, maar de eigenaren kunnen de locaties wel gebruiken om arbeidsmigranten in te huisvesten. Het is ook mogelijk in het bestemmingsplan afwijkingsmogelijkheden op te nemen voor het aanbieden van kamerverhuur of logies. In dat geval is kamerverhuur of logies niet rechtstreeks toegestaan, maar kan het college per geval besluiten of kamerverhuur of logies wenselijk is. Het toepassen van deze bevoegdheid is geen verplichting. Het college kan derhalve ook besluiten dat kamerverhuur of logies op de betreffende locatie onwenselijk is.

Wtl

Wet tegemoetkomingen loondomein

Met de Wet tegemoetkomingen loondomein wil de overheid het aantrekkelijker maken om personeel aan te nemen aan de onderkant van de arbeidsmarkt of in een positie met een afstand tot de arbeidsmarkt. De Wet tegemoetkomingen loondomein (Wtl) bestaat uit 3 tegemoetkomingen voor werkgevers. De wet heeft als doel om werknemers met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt in dienst te nemen of te houden. De Wtl vervangt de premiekortingen arbeidsgehandicapte werknemer en oudere werknemer door het loonkostenvoordeel (LKV) voor deze groepen. Daarnaast bestaat de Wtl uit het lage-inkomensvoordeel (LIV) en het jeugdLIV. Het lage-inkomensvoordeel (LIV). Een werkgever die een 31

Aandachtsgebied

Afkorting

Wet/regelgeving/ richtlijn

Doel werknemer in dienst neemt of heeft die rond het minimumloon verdient, kan een tegemoetkoming krijgen in de loonkosten. Het gaat hier om werknemers met een salaris van 100% tot 125% van het volledig wettelijk minimumloon. De LIV-regeling geldt per 1 januari 2017. Het loonkostenvoordeel (LKV). Het LKV is een vernieuwde systematiek voor de vroegere premiekortingen, die het aanvragen van de tegemoetkomingen voor oudere werknemers, arbeidsgehandicapten en de doelgroep banenafspraak en scholings belemmerden eenvoudiger moet maken. De LKV-regeling geldt per 1 januari 2018. Minimumjeugdloonvoordeel (jeugd-LIV). Als compensatie voor de stapsgewijze verhoging van het minimumjeugdloon vanaf 1 juli 2017, introduceert de wetgever een tegemoetkoming in de loonkosten voor 18- t/m 21-jarigen. Qua opzet en uitvoering lijkt deze regeling op de LIV-regeling. De jeugd-LIV regeling geldt per 1 januari 2018.

Algemeen

Wet kinderopvang

Algemeen

PW

De Wet kinderopvang bepaalt dat ouders, werkgevers en de overheid samen verantwoordelijk zijn voor de kosten van de kinderopvang. Daarnaast regelt de wet aan welke kwaliteitseisen de kinderopvang moet voldoen en hoe het toezicht daarop is geregeld. Arbeidsmigranten kunnen ook aanspraak maken op kinderopvangtoeslag. Participatiewet

Iedereen die kan werken maar het op de arbeidsmarkt zonder ondersteuning niet redt, valt onder de Participatiewet. De wet moet ervoor zorgen dat meer mensen werk vinden, ook mensen met een arbeidsbeperking. De wet is gericht op de begeleiding naar werk, en niet op andere onderdelen van inburgering, zoals

32

Aandachtsgebied

Afkorting

Wet/regelgeving/ richtlijn

Doel het leren van de taal. Ook schrijft de wet geen aparte aanpak voor statushouders voor.

WAO

Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering

Algemeen

WAZ

Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen

Algemeen

WIA

Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen

De Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) is een Nederlandse wet die op 29 december 2005 in werking is getreden en is de opvolger van de WAO. De wet regelt een uitkering voor de periode na de wettelijke loondoorbetalingstermijn van 104 weken. De WIA is een werknemersverzekering. De WIA geldt voor mensen die op of na 1 januari 2004 arbeidsongeschikt zijn geworden. Degenen die voor die datum al arbeidsongeschikt waren, blijven onder de WAO vallen.

Algemeen

Wet BPR

Wet basisregistratie personen

Om gegevens in de BRP te mogen gebruiken of bekijken, gelden regels. Die staan in de Wet basisregistratie personen.

Bestuurlijke boete basisregistratie personen Algemeen

Wet Waiong

Wet Wajong is voor mensen die voor hun 18e of tijdens een studie arbeidsongeschiktheidsvoorziening een ziekte of handicap hebben. Door deze ziekte of handicap jonggehandicapten kunnen zij nooit meer werken. Zij hebben recht op Wajong als ze aan de voorwaarden voldoen.

Zvw

Zorgverzekeringswet

De Zorgverzekeringswet (Zvw) is een wet die de verplichte basisverzekering regelt voor verzekerden. De zorgverzekeringswet

33

Aandachtsgebied

Afkorting

Wet/regelgeving/ richtlijn

Doel bepaalt dat wie in Nederland woont of werkt, verplicht is verzekerd voor zorg. Deze moet een werkgever (uitzendbureau) betalen De zorgverzekeraars zijn verantwoordelijk voor het uitvoeren van de Zvw.

Algemeen

Wtl

Wet tegemoetkomingen loondomein

Algemeen

WW

Werkloosheidswet

Algemeen

Zvw

Zorgverzekeringswet

Algemeen

ZW

Ziektewet

De Werkloosheidswet of WW is een Nederlandse wet, en een werknemersverzekering die daarin wordt geregeld, die werkloze werknemers, met voldoende arbeidsverleden (voldoen aan de weken-eis) en beschikbaar voor arbeid, een werkloosheidsuitkering biedt.

De Ziektewet (ZW) is een Nederlandse wet die regelt dat zieke werknemers, in gevallen waarbij de loondoorbetalingsverplichting voor de werkgever bij ziekte niet van toepassing is, recht hebben op een uitkering. Beroep op de ZW staat open voor werknemers die: (1) geen werkgever (meer) hebben, zoals zieke WW-gerechtigden, zieke uitzendkrachten en zieke werknemers van wie hun dienstverband afloopt tijdens ziekte, of (2) een werkgever hebben maar een - gepercipieerd hoog ziekterisico hebben (no-riskpolis, orgaandonoren en zwangere vrouwen). Omdat deze groepen onder de werkingssfeer vallen van het vangnet van de ZW worden zij ook wel vangnetters genoemd.

34

Aandachtsgebied

Afkorting

Wet/regelgeving/ richtlijn

Doel

Algemeen

AKW

Algemene Kinderbijslagwet

Kinderbijslag is een bijdrage van de overheid in de kosten voor uw kind(eren) tot 18 jaar. Kinderbijslag is onafhankelijk van uw inkomen.

Algemeen

ANW

Algemene Nabestaandenwet

De Algemene nabestaandenwet (Anw) geeft recht op een uitkering als de partner overlijdt. Voor kinderen is er de wezenuitkering.

Algemeen

IACK

Inkomensafhankelijke combinatiekorting

De inkomensafhankelijke combinatiekorting (IACK) is bedoeld voor ouders met jonge kinderen die allebei werken. Ouders bij wie de een werkt en de ander niet, komen niet in aanmerking.

Algemeen

Kindgebondenbudget

Algemeen

AOW

Algemene Ouderdomswet

Algemeen

IOAW

Wet inkomensvoorziening oudere De Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk gedeeltelijk arbeidsongeschikte arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) is een inkomensvoorziening voor oudere werkloze werkloze werknemers werknemers. Werknemers die minstens 50 jaar oud waren toen zij werkloos werden, kunnen in aanmerking komen voor een IOAW-uitkering als hun WW-uitkering afloopt.

Algemeen

IOAZ

Wet gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen

Kindgebonden budget is een bijdrage in de kosten voor kinderen tot 18 jaar. Die men krijgt naast de kinderbijslag indien de aanvrager en uw eventuele toeslagpartner aan de voorwaarden voldoen. AOW is een basispensioen van de Rijksoverheid. Heeft iemand in Nederland gewoond of gewerkt? Dan ontvangt deze persoon AOW van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) vanaf de AOWleeftijd tot het overlijden.

De Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) biedt de mogelijkheid van een uitkering voor de oudere gewezen zelfstandige die zijn zelfstandig beroep of bedrijf moet stoppen omdat het inkomen hieruit onvoldoende is.

35

Aandachtsgebied

Afkorting

Vestigen van een bedrijf

Omgevingsvergunning Gemeente Rotterdam

Wet/regelgeving/ richtlijn

Doel Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. Zodat het straks bijvoorbeeld makkelijker is om bouwprojecten te starten. De Crisis- en herstelwet (Chw) maakt dit nu al mogelijk, bijvoorbeeld door bestaande regels aan te passen. Naar verwachting treedt de Omgevingswet op 1 januari 2022 in werking.

Omgevingsvergunning provincie Zuid-Holland

Vestigen van een bedrijf

APV

Vestigen van een bedrijf

BAG

Vestigen van een bedrijf

Controle bestemmingsplan

Vestigen van een bedrijf

Bouwvoorschriften

Vestigen van een bedrijf

Huurbescherming Huurbescherming bij winkelruimten

Vestigen van een bedrijf

Huurprijsbescherming

Vestigen van een bedrijf

Welstandsadvies

i.v.m. eventuele vergunningen

Bibob procedure

Bibob (onderdeel van Ondermiiningswet.

Wet Bibob/ Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur

36

Bijlage 2 Stakeholders nader uitgewerkt De Verkenning is uitgevoerd vanuit een systeembenadering: hoe werkt het systeem van werven, selecteren, inhuren, werken en wonen van arbeidsmigranten? Welke stakeholders kent deze markt? Vanuit welk perspectief handelt men? Wat zijn de rollen van de verschillende stakeholders, incl. die van de migrant zelf. Uit de verkenning zijn inzichten naar voren gekomen over de rol en handelingswijze van de verschillende stakeholders. Ter informatie zijn deze hier verder uitgewerkt.

Werkgevers/inleners Werkgevers zijn actief in de volgende branches: distributiecentra en voedingsmiddelen, vlees- en visverwerking, glastuinbouw, land- en tuinbouw, schoonmaak, transport en bouw. Zij hebben een grote flexibele schil (20 tot ca. 80%), die per branche en per werkgever verschilt. Enkele sector-CAO's hebben een maximale flexibele schil. Redenen om met flexkrachten te werken zijn: maximale flexibiliteit; minimalisering van risico's van ziekteverzuim en transitievergoeding; lage kosten; seizoenspatronen spelen in beperktere mate een rol. Redenen om het contract van de uitzendkracht te beëindigen zijn: onvoldoende presteren; einde werkzaamheden; ontoelaatbaar gedrag: niet komen, te laat, gedragsregels van bedrijf overtreden; einde contractfase uitzendcontract. Weinig werkgevers bieden een vaste arbeidsomvang, de meesten zien dit als de verantwoordelijkheid van het uitzendbureau. Met betrekking tot de woon-werksituatie van migranten zijn er 3 typen opdrachtgevers: ik snap het, het moet goed en dat kost geld; ik snap het, het kost geld en dat heb ik niet; ik wil het niet snappen. Deze groep schijn je veel te treffen in de land & tuinbouw, vleessector, pluimvee, logistiek en bouw. De inschatting van deze groep varieert van 5% tot 10% in de agrarische sector.

Uitzendbureaus -

-

-

De uitzendmarkt voor om/laaggeschoold werk is sterk concurrerend: marges zijn relatief laag. Men streeft naar grote volumes. De factor die uitzendbureaus kunnen rekenen varieert sterk per branche. Enkele voorbeelden: glastuinbouw hanteert factor 1,32 - 1,35; voedingsmiddelensector hanteert factor 1,83, transport hanteert factor 2, handel hanteert een factor tussen 1,8 en 2,0. Als de factor te laag is dan zal het uitzendbureau sneller geneigd zijn om meer marge op de overige posten te nemen, zoals huisvesting en ziektekostenverzekering. Dit kan onderdeel worden van verdienmodel Uitzendbureaus werken met lokale agenten in landen van herkomst. De grotere uitzendbureaus hebben eigen kantoren in de landen van herkomst.

37

-

-

-

Selectie van uitzendkrachten op vacatures en motivatie vindt (zeer) beperkt plaats. Lokale agenten krijgen een vergoeding per geworven migrant of (soms) per gewerkt uur door migrant. Men heeft leveringsplicht. Bij de werkgever in Nederland valt ca. 40% in de eerste 2 weken uit. Uitzendbureaus schakelen derde partijen in voor de huisvesting of regelen dit via een aparte BV, die onderdeel is van dezelfde groep. Het uitzendbureau neemt het risico van onderbezetting van de huisvesting voor zijn rekening. Malafide uitzendbureaus maken gebruik van de mogelijkheid van turboliquidatie Bonafide uitzendbureaus ervaren oneerlijke concurrentie en aantasting van hun imago door de malafide partijen Iedereen kan een uitzendbureau starten. Niet alleen is er geen certificeringsplicht, ook zijn er geen vakbekwaamheidseisen. Dit terwijl het uitzenden en op de juiste wijze verlonen in een complex wettelijk en CAO-landschap ingewikkeld is.

Huisvesters -

-

-

-

De huisvestingsmarkt kent huisjesmelkers en grotere commerciële huisvestingspartijen. Commerciële huisvestingspartijen zijn gespecialiseerd in tijdelijke huisvesting, o.a. voor arbeidsmigranten. Zij regelen de huisvesting: ontwikkelen, bouwen, exploiteren, inrichten en exploiteren, beheer en toezicht. Zij verhuren de huisvesting aan de uitzendbureaus, die de kosten doorberekenen aan de EU arbeidsmigrant. De huisvesters lopen nauwelijks debiteuren- en bezettingsrisico. 12 Huisvesters gespecialiseerd in arbeidsmigranten hebben zich verenigd in de vereniging voor Huisvesting Arbeidsmigranten (VHA). De VHA biedt 25% van de huisvesting van migranten, verspreid over NL. In totaal gaat het om ± 60.000 bedden. Hun marktaandeel is derhalve 8 - 10%. Deze huisvesting is op basis van logies. Kafra Housing (voorheen van Otto Workforce) is een onafhankelijke huisvester gespecialiseerd in tijdelijke huisvesting voor o.a. arbeidsmigranten Huisjesmelkers verhuren vooral losse pandjes. Hier is nauwelijks toezicht op. Bijna alle private partijen zijn van mening dat tijdelijke huisvesting met een bepaalde schaalgrootte (300 tot 400 bedden) de meest optimale vorm van huisvesting is. Dit vanwege ontwikkelings- en exploitatiekosten van goede huisvesting en beheersbaarheid mogelijke overlast. Huisvesting (o.a. recreatieparken) die niet past in gemeentelijk verhuur beleid wordt gedoogd.

Dit geeft echter problemen met inschrijven in BRP.

Arbeidsmigranten DE arbeidsmigrant bestaat niet. Er worden 4 typen arbeidsmigranten3 onderscheiden: Tijdelijke, circulaire migranten: zij onderhouden weinig contacten met Nederlanders en werken vooral om het verdiende geld in het herkomstland te investeren. Transnationale of bi-nationale migranten die relatief goed geworteld zijn in Nederland en tegelijkertijd sterke banden hebben met het thuisland. Vestigingsmigranten hebben veelal kinderen in Nederland hebben en een partner die niet (meer) in het land van herkomst woont. Footloose migranten zijn relatief kort in Nederland en hebben weinig contacten hebben met het thuisland. Vaak hebben deze migranten een lage opleiding en zijn alleenstaand.

3 Bron: Wetenschappelijke Raad voor regeringsbeleid

38

Vooral de circulaire en footlose migranten zijn kwetsbaar voor malafide praktijken. Degenen die hun problemen in het herkomstland ontvluchten, nemen deze mee. Uitzendbureaus en werkgevers hebben een duidelijk beleid op te laat of helemaal niet komen van EU-arbeidsmigranten op het werk: na 2 of meer waarschuwingen wordt het contract beëindigd. Uitzendbureaus plaatsen de arbeidsmigrant dan nog 1 of meer keer door bij een andere inlener. Daarna gaat moet de arbeidsmigrant weg. Hij verdwijnt dan uit het vizier. De verwachtingen van werken in Nederland lijken vooraf niet altijd goed gemanaged. Het is fysiek zwaar werk in specifieke werkomgevingen (warm in de kassen, koud/nat in de vleesverwerking, veel lopen en werken met polsband in de distributiecentra, ...). Dit vereist fysieke fitheid en motivatie om het werk te doen. 20X tot 50^. valt in de eerste twee weken werken in Nederland uit. De krapte op de woningmarkt kan bovendien leiden tot lange reistijden woon-werk.

Private zelfregulering Zelfregulering vindt op de volgende wijze plaats: Controles op toepassing CAO-uitzendbranche en CAO's inleners Controles op uitvoering keurmerken De normen voor de keurmerken worden bepaald door de sociale partijen (uitzendbranche, werkgeversorganisaties) en voorheen ook de werknemersorganisatie FNV Inspectiebureaus zijn geaccrediteerde private organisaties die in opdracht van uitzendbureaus en inleners controles uitvoeren. SNCU controleert op toepassing uitzend-CAO bij uitzendbureaus. Zelfregulering kent de volgende beperkingen: Alle organisaties hebben onvoldoende capaciteit voor inspectie SNCU controleert op toepassing van de CAO in de uitzendbranche; uitzendbureaus die voor meer dan 50^. in een bepaalde sector werken vallen onder de CAO van die sector. De SNCU kan dan helemaal niets meer doen, de controle ligt in die gevallen bij de brancheorganisaties. Echter niet alle brancheorganisatie doen dit daadwerkelijk. Bij geconstateerde misstanden kan men alleen maar civiele procedures volgen, de malafide partijen zijn hier niet van onder de indruk Onduidelijk is wie controleert op de inhoudingen van huur, boetes, zorgverzekering en andere sociale aspecten. De sociale partners hebben geen afspraken gemaakt over huurprijzen.

Ook zijn er geen afspraken (voor zover bekend) over klachtenprocedures en begeleiding van arbeidsmigranten (taalonderwijs, wegwijs in Nederland, e.d.) De controles zijn alleen administratief en vooraf aangekondigd Uitzendbureaus kunnen met meerdere BV's werken om controles te omzeilen: één bedrijf kan een keurmerk hebben en 4 andere bedrijven niet binnen dezelfde holding SNF controleert op technische aspecten van de huisvesting. niet op sociale aspecten met betrekking tot wonen van arbeidsmigranten. Locaties kunnen 100^. SNF gecertificeerd zijn, maar nog steeds niet passen binnen de normen van de gemeente of de vakbonden. SNA controleert aanbieders van werk op hun verplichtingen uit arbeid, zoals betaling loonheffingen en andere fiscale verplichtingen, loonbetaling conform Wet Minimum Loon en identiteitscontroles van werknemers en organisaties.

39

-

Iedere organisatie krijgt, ongeachte de grootte, dezelfde tijd voor inspectie. Grotere organisaties kunnen gemakkelijk iets verdoezelen, zowel qua woonruimte als ook wat betreft administratieve tekortkomingen.

-

Op de faciliterende partijen, zoals vervoerders en zorgverzekeraar, is geen controle.

Enkele cijfers: -

-

ca. 4700 organisaties staan in het SNA register, minder dan 7% à 8% krijgt jaarlijks inspectie (bron Normec, inspectiebureau) SNCU krijgt ca. 7.000 meldingen/jr. van uitzendkrachten, 400- 500 gevallen worden onderzocht, meer dan 80% hiervan is niet conform CAO, maar dat kan ook een administratieve hygiënefout zijn In het SNF register staan 12.000 locaties, in 2020 zijn 3.000 controles uitgevoerd (bron SNF). Tegelijkertijd heeft in een aantal gevallen 1 onderneming een keurmerk en 4 andere ondernemingen binnen dezelfde holding niet. SNF controles worden sinds 1/9/2021 100% op alle locaties van een onderneming gedaan en er komt ook een administratieve controle, waarbij de opgave huisvesting getoetst wordt. Het SNF ledenregister is openbaar, de huisvestingslocaties zijn echter niet openbaar.

Uit de verkenning is niet gebleken dat er gecontroleerd wordt op detachering met A1verloning en ZZP-constructies, noch door publieke noch door private instellingen. Tot op heden zijn er weinig best practices gevonden van integrale handhaving in de publiek - private samenwerking. De SNA geeft in haar jaarverslag aan dat zij samenwerken met de Belastingdienst en de Inspectie SZW, alsmede met de ministeries SZW en Financiën. Zowel de publieke als de private handhaving hebben onvoldoende capaciteit. De private zelfregulering werkt steekproefsgewijs en/of op basis van meldingen. De publieke handhaving werkt veelal signaal gestuurd. Niet alleen de wet- en regelgeving is veelomvattend en complex, ook zijn er meerdere meldpunten voor misstanden. Het is voor de EU-arbeidsmigrant lang niet altijd duidelijk waar hij misstanden kan melden.

Publieke handhaving SZW De publieke handhaving rond arbeidsmigranten van SZW is niet stelselmatig en verspreid over 17 verschillende thema's en programma's en diverse publieke samenwerkingsvormen zoals RIEC, IT AMU en het Kennis en Informatie Platform (KIP) (bron jaarverslag SZW). Men heeft diverse programma's die misstanden rondom arbeidsmigranten kunnen raken. Men kent sectorprogramma's die zich richten op een (risicovolle) sector, zoals bouw, transport, uitzendbureaus, schoonmaak e.d. Daarnaast kent men themaprogramma's, o.a. op de onderwerpen arbeidsdiscriminatie en psychosociale arbeidsbelasting, arbeidsuitbuiting, schijnconstructies, cao-naleving en fraude. Verder kent men stelselprogramma's met de focus op een goede werking van een wettelijk stelsel van bevoegdheden en actoren. Tot slot heeft men meldingenprogramma's betreffende meldingen van bijv. arbeidsongevallen.

40

Bijlage 3 Geraadpleegde bronnen deskresearch Onderstaand een overzicht van de geraadpleegde bronnen voor het deskresearch. Het volledige deskresearch is eerder apart opgeleverd. Voor meer gedetailleerde informatie wordt verwezen naar dit rapport. Bronnen

documenten

CBS cijfers; dashboard migrantenmonitor

migrantenmonitor-2018

CBS: Arbeidsmigranten in Nederland; nieuwkomers op de voet gevolgd 2019

arbeidsmigranten.pdf; ouder rapporrt

CBS: De arbeeidsmarkt in cijfers 2020 Home - Het Kenniscentrum over arbeidsmigranten (hetkenniscentrumarbeidsmigranten.nl)

2021 - De resultaten van het 1e arbeidsmigrantenpanel Een eerste onderzoek naar de woon-, werk- en leefsituatie van arbeidsmigranten in Nederland

KvK-cijfers Rijnmond in zicht https://riinmondinzicht.nl/; verkenning Food Haaglanden in zicht Stichting Barka interim report 2020 Jaarverslagen SZW + https://www.inspectieszw.nl/inspectie-szw/iaarplannenen-iaarverslagen

Jaarverslag+2020+Inspectie+SZW.pdf en Inspect^SZW-Meerjarenplan-2019-2022.pdf

Ledenonderzoek ABU 2018 feiten en cijfers

Factsheet-A3-NBBU-ABU-Arbeidsmigrantenhighres.pdf.pdf

SZW: Rapport+Staat+van+eerliik+werk+2019++Risico's+aan+de+onderkant+van+de+arbeidsmarkt

Rapport+Staat+van+eerlijk+werk+2019++Risico's+aan+de+onderkant+van+de+arbeidsmarkt

Rapport arbeidsmigranten Inspectie SZW; 22 jan 2021

file:ZZZC:ZUsersZEvaZDownloadsZbijlage-1-rapportarbeidsmigranten.pdf

Barrieremodellen.nl

20210212 Barrieremodel Arbeidsuitbuiting en Malafide Uitzendbureaus2021.DEF

Stichting Normering Flexwonen

2021-06-03 -snf-register.xlsx

Stichting Normering Arbeid

2021-06-03 -sna-register

PBLQ EU-arbeidsmigranten in de provincie Zuid-Holland

2020 10 PBQL aantallenarbeidsmigranten 50 pagina's

Overzichten stichting Barka - dakloze EU migranten in Rotterdam

Barkajnterim report 2019; Barka-Rotterdam 1 kwartaal 2021; Barka-Rotterdam overzicht 2020; Rotterdam overzicht 2020 St Barka; Stichting Barka interim report 2020.pdf

Masterplan Vereniging voor glastuinbouw

Human-Capital-Agenda-Glastuinbouw-Nederland-20202022; Masterplan Internationale Werknemers (versie 02); Masterplan_Internationale_Werknemers.pdf Statement-Internationale-werknemers-en-huisvesting-_webversie

Samenwerking Aanpak Malafide Uitzendbureaus verloopt succesvol | NBBU (2013)

https://www.bpnieuws.nl/article/9267570/inspectie-szwjaagt-in-2021-met-groter-rechercheteam-achteruitbuiting-aan/

10 puntenplan LTO

Tienpuntenplan-arbeidsmigranten-LTO-Nederland.pdf

Stukken VNG

Presentatie KBG arbeidsmigranten Ontwikkelingen Tweede Kamer en Kabinet Eric de Rijk; Presentatie KBG arbeidsmigranten, Flexibel Regionaal Interventie Team Noord-Limburg, Sandra Dijk

Adviezen landelijk aanjaagteam EU-arbeidsmigranten (Commissie Roemer)

Adviezen landelijk aanjaagteam EU-arbeidsmigranten 011220; Geen tweederangsburgers Printversie

41

COV Centrale Organisatie voor de Vleessector: https://www.cov.nl/nieuws/covnieuws7nieuwsbericht?newsitemid^6494420992 Wetten en regelingen | Riiksoverheid.nl Lokale wet- en regelgeving | Overheid.nl ABU-Fair Employment Code NL

ABU-Fair Employment Code NL ABU-statement-Naar-een-nieuwe-arbeidsmarkt.-Met-

ABU OPROEP AAN EEN NIEUW KABINET voorstel

uitzendwerk-als-vaste-waarde-vooriaar-2021 https://www.abu.nl/app/uploads/2020/10/Veertienvoorstellen-voor-meer-kwaliteit-in-de-uitzendbranche-

ABU: Veertien-voorstellen-voor-meer-kwaliteit-in-de-uitzendbranche

2.pdf

Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid

Handreiking-integrale-aanpak-arbeidsuitbuiting https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/euarbeidsmigranten/Programmaplan-EU-

Actieprogramma EU-arbeidsmigranten 2021-2025 (uitgangspunt)

arbeidsmigranten.pdf https://rotterdam.raadsinformatie.nl/document/2962399

Gemeente Rotterdam. Uitvoeringsagenda EU-arbeidsmigratie 2015 - 2018 pbl-2019-verkenning-bevolking-2050-zekerheden-enVerkenning Bevolking 2050: zekerheden en onzekerheden over de gevolgen van

onzekerheden-over-de-gevolgen-van-veranderingen-in-

veranderingen in de bevolking

de-bevolking-voortgangsrapportage-3974

Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut NIDI

- Sociale Vraagstukken

NIDI;nidi-cbs-2021-bevolking-2050-in-beeld.pdf

nidi-cbs-2021-bevolking-2050-in-beeld.pdf

Sociaal plan bureau; (1 relevant artikel)

en Cultureel Planbureau (scp.nl)

Arbeidsmigratie is onvoldoende voor groeiende zorgvraag

Kwesties voor het kiezen 2021 | Nieuwsbericht | Sociaal

PBL Planbureau voor de Leefomgeving PBL Ruimte voor flexwoningen

pbl-2020-ruimte-voor-flexwoningen-4202 pbl-2019-verkenning-bevolking-2050-zekerheden-enonzekerheden-over-de-gevolgen-van-veranderingen-in-

(PBL)

de-bevolking-voortgangsrapportage-3974

Het Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Plan Bureau, 6 relevante artikelen https://persberichtenrotterdam.nl/wpcontent/uploads/sites/4/actieplan-goed-huren-enGemeente Rotterdam. Actieplan Goed Huren en Verhuren in Rotterdam

verhuren 20bb014819.pdf

bevolkingsmonitor+januari+2021 (1).pdf https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/nieuw-in-rotterdam/ https://alleciifers.nl/gemeente/rotterdam/

42

https://www.rijnmond.nl/nieuws/189065/Aantal-arbeidsmigranten-inRijnmond-groeit-fors-lees-hier-hoe-het-in-jouw-gemeente-zit https:ZZpointer.kro-ncrv.nlZregistraties-arbeidsmigranten#/ 4 mei 2021 https://www.riinmond.nl/nieuws/1130093/Hotel-voor-700-arbeidsmigrantenin-Hellevoetsluis https://www.riiksoverheid.nl/onderwerpen/buitenlandse-werknemers https://www.flexpedia.nl/blog/top-5-arbeidsmigranten-wet-en-regelgeving/ https://www.artra.nl/nieuwsbericht/3-belangrijke-veranderingen-in-wet-enregelgeving-voor-q2-2021/ https://www.westlanders.nu/nieuws/meer-rechten-voor-arbeidsmigranten-innederland-36259/ https://decentrale.regelgeving.overheid.nl/cvdr/xhtmloutput/historie/Aalburg/ 282468/282468_1.html https://wetten.overheid.nl/zoeken Wet CAO en de Wet avv.

toepassing cao toepassing

https://www.fnv.nl/cao-sector/flex/let-op-je-rechten/hier-heb-je-recht-op-alsje-in-nederland-werkt Flexibel wonen

https://flexwonen.nl/

https://flexwonen.nl/category/wetten-en-regels/ https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/buitenlandsewerknemers/huisvesting-buitenlandse-werknemers https://www.woningmarktbeleid.nl/onderwerpen/flexwonen https://www.woningmarktbeleid.nl/onderwerpen/flexwonen/documenten/kam erstukken/2019/05/29/kamerbrief-over-stimuleringsaanpak-flexwonen https://flexwonen.nl/wpcms/wp-content/uploads/2017/01/HandreikingFlexwonen-januari-2019.pdf

voorbeelden

tk-av-167768-integrale-aanpak-misstande-arbeidsmigranten.pdf https://ondernemersplein.kvk.nl/wetten-en-regels/ https://ondernemersplein.kvk.nl/wetten-enregels/personeel/arbeidsvoorwaarden/ https://ondernemersplein.kvk.nl/wetten-enregels/personeel/arbeidsomstandigheden-en-ziekte/ https://www.zipconomy.nl/2021/02/nbbu-nieuwe-arbeidsmarktregels-ziin-nietnodig-als-we-beter-handhaven/

quick wins

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/buitenlandse-werknemers/vraag-

Geen werkvergunning nodig voor werknemers van Land

en-antwoord/welke-landen-horen-bij-de-europese-economische-ruimte-eer

van de EER

43

https://www.riiksoverheid.nl/onderwerpen/immigratie-naar-nederland/vraagen-antwoord/naar-nederland-komen-voor-werk-wat-moet-ik-regelen https://vng.nl/artikelen/landelijke-stuurgroepLSI: Landelijke Stuurgoep Interventies

interventieteams-lsi

https://docplayer.nl/119526-Huisvesting-arbeidsmigranten-10praktijkvoorbeelden.html https://www.abu.nl/kennisbank/wetgeving/wet-op-de-identificatieplicht-wid-2/

wet botst met dagelijkse gang van zaken

https://www.trouw.nl/opinie/het-kan-zo-niet-langer-europese-wetgevingmoet-arbeidsmigranten-gaan-beschermen~b87b7c08/ Schaduweffecten van EU-arbeidsmigratie in Rotterdam Risbo onderzoek Schaduweffecten_EU-arbeidsmigratie +

Een onderzoek naar de positie van personen met een EU-

management_samenvatting, 2017

achtergrond in Rotterdam

44