[22bb002852] Bijlage 1 behorende bij 22bb2851 over Bureau Beke Eindrapportage ‘Beelden van de samenleving over de bejegening van burgers door de politie in relatie tot discriminatie. Een onderzoek naar ervaringen en meningen’

Your rights matter: Police stops, Fundamental Rights Survey. Luxembourg: Publications Office. Gawronski, B. en Bodenhausen, G. (2006). Associative and propositional processes in evaluation: an integrative review of implicit and explicit attitude change. In: Psychological bulletin, 132(5), 692. Govers, E., Samaniri, I., Zuidweg, I., Van Wijk, J., Blad, J., en Van de Wiel, J. (2021). Professionele klachtbehandeling door de politie. Een onderzoek naar klachtbehandeling door de politie. Den Haag: Nationale ombudsman.

92 Beelden van burgers over bejegening door de politie

Kapel, M. van, Broekhuizen, J. en Steketee, M. (2019). Vertrouwen van jongeren in een rechtvaardige behandeling door de politie. Ervaren procedurele rechtvaardigheid, legitimiteit van de politie en zelfgerapporteerde criminaliteit onderzocht op basis van de ISRD-3. In: Noppe, J., Verhage, A., Vijver, K. van der, Kolthoff, E. (2019). In: Politie en legitimiteit. Den Haag, Gompel&Svacina, Cahiers Politiestudies. Keijzer, L en Van Wijk, E. (2011). Omgaan met verschillen. Een overzicht van theorieën over het omgaan met diversiteit. Apeldoorn: Politieacademie, Lectoraat Multicultureel Vakmanschap & Diversiteit. Kuppens, J., Lenders, A., Scholten, L., Hardeman, M. en Ferwerda, H. (2017). Beelden van de samenleving over de bejegening door de politie van burgers, in relatie tot discriminatie Een onderzoek naar ervaringen en meningen. Arnhem: Bureau Beke. Kuppens, J. en Ferwerda, H. (2019). De politieaanpak van etnisch profileren in Amsterdam. Een onderzoek naar effecten, criteria en meetbare indicatoren. Arnhem: Bureau Beke. Landman, W., en Kleijer-Kool, L. (2016). Boeven vangen. Een onderzoek naar proactief politieoptreden. Apeldoorn/Amersfoort: Politie & Wetenschap/Twynstra Gudde. Landman, W. en Sollie, H. (2018). Tegengaan van etnisch profileren. Een internationale literatuurstudie naar effecten van interventies. Apeldoorn/Amersfoort: Politie & Wetenschap/Twynstra Gudde. Leun, J.P.

van der, Van der Woude, M.A.H., Vijverberg, R.D., Vrijhoef, R.P.M. en Leupen, A.J. (2014) Etnisch profileren in Den Haag? Een verkennend onderzoek naar beslissingen en opvattingen op straat. Leiden: Universiteit Leiden. Mutsaers, P. (2015). A public anthropology of policing. Tilburg: Tilburg University. Nagin, D. en Telep, C (2020). Procedural justice and legal compliance A revisionist perspective. In: Criminology & Public Policy, 2020; 19, 4 April 2020.

Geraadpleegde literatuur 93

Nationale Politie (2018). Uitvoeringsregeling klachtbehandeling politie 2018. Den Haag: Nationale Politie. Nationale Politie (2020). Politie voor iedereen: veilige, competente en effectieve teams. Den Haag: Nationale Politie. Ong, T., Sarmo, D., Van Sauers, S. en Spoelstra, S. (2014). Effecten van ervaren selectiviteit bij politiecontroles. Een uiteenzetting aan de hand van interview en focusgroepsgesprekken in Rotterdam en Breda. Rotterdam: Art. 1/RADAR. Svensson, J., Sollie, H., & Saharso, S. (2011). Proactief handhaven en gelijk behandelen. Amsterdam: Politie & Wetenschap. Svensson, J. en Saharso, S. (2014). Proactive policing and equal treatment of ethnic-minority youths. Enschede: Institute of Innovation and Governance Studies, University of Twente. Terpstra, J., (2008). Wijkagenten en hun dagelijks werk. Een onderzoek naar de uitvoering van gebiedsgebonden politiewerk. Apeldoorn: Politie & Wetenschap. Terpstra, J., Van Duijneveldt, I. Eikenaar, T., Havinga, T en Stokkom, B. van (2016). Basisteams in de Nationale Politie: Organisatie, taakuitvoering en gebiedsgebonden werk. (Politie & Wetenschap). Den Haag: Reed Business. Vijver, C. van der (2012). De professionaliteit van de politie. Apeldoorn: Politie & Wetenschap.

94 Beelden van burgers over bejegening door de politie

Bijlage 1 – aangewezen locaties straatenquêtes en respons 2017

2021

Locatie

n

%

n

%

1 Afrikaanderplein

28

5,5

31

6,0

2 Beverwaard

30

5,9

30

5,8

3 Binnenban

30

5,9

30

5,8

4 Binnenrotte

31

6,1

30

5,8

5 Centraal Station

31

6,1

30

5,8

6 Feijenoord

30

5,9

30

5,8

7 Hesseplaats

32

6,3

30

5,8

8 Lusthofstraat

30

5,9

30

5,8

9 Middelland

30

5,9

30

5,8

10 Overschie

30

5,9

30

5,8

11 Plein 1953

29

5,7

30

5,8

12 Poolsterplein

29

5,7

30

5,8

13 Schiebroek

29

5,7

30

5,8

14 Spangen

29

5,7

35

6,7

15 Spinozaweg

31

6,1

30

5,8

16 Winkelstrip Wolphaertsbocht MCD

30

5,9

33

6,4

17 Zwart Janstraat

30

5,9

30

5,8

Totaal

509

100

519

100

Bijlagen 95

Bijlage 2 – protocol straatgesprekken Onderwerp In opdracht van gemeente Rotterdam, politie en Openbaar Ministerie wordt aan Rotterdamse burgers naar hun mening over de Rotterdamse politie gevraagd. Het gaat dan bijvoorbeeld over de wijze waarop de politie in het algemeen omgaat met burgers, maar ook of burgers vinden dat de politie discrimineert. Het onderzoek volgt op ruim vier jaar geleden uitgevoerd onderzoek naar de bejegening van burgers door de politie van Rotterdamse burgers. Voor het onderzoek worden onder andere face-to-face enquêtes op straat afgenomen met burgers, de zogenaamde straatgesprekken.

Doel van de straatgesprekken Het doel van de circa 500 straatgesprekken is om te onderzoeken welke beelden binnen de Rotterdamse samenleving bestaan over de bejegening door de politie.

Doelgroep Burgers die in Rotterdam wonen en minimaal 15 jaar zijn. Het is belangrijk dat burgers de vragen die wij stellen begrijpen. Er is daarom een Nederlandse en Engelse versie van de vragen die wij de burgers voorleggen.

Gebied Zie bijlage 1 voor de locaties. Het streven is om per locatie 30 enquêtes af te nemen, verspreid over de dag (tussen 10 en 13 uur en tussen 16 en 19 uur).

De vragenlijst Er wordt onder andere gevraagd naar de eigen ervaring met de politie, naar een mening over de politie, waarom er contact was met de politie en achtergronden van de burger zelf (leeftijd, geslacht en herkomst).

96 Beelden van burgers over bejegening door de politie

Werkwijze van de enquêteurs De volgende regels zijn belangrijk voor het onderzoek: ƒ Vraag vriendelijk of burgers mee willen doen ‘aan een onderzoek naar het optreden van de Rotterdamse politie, in opdracht van de gemeente Rotterdam’. Dan maak je meteen duidelijk waar het om gaat. Geef desnoods aan dat je niks wilt verkopen… En geef eventueel nog aan dat de vragenlijst 5 à 10 minuten duurt. ƒ Vraag allereerst of mensen in Rotterdam wonen en 15 jaar of ouder zijn. Alleen zij mogen meedoen aan het onderzoek! ƒ Er kan telkens maar een antwoord worden gegeven tenzij er duidelijk bij staat dat er meerdere antwoorden mogelijk zijn. Dat is alleen bij vraag 2 aan de orde. ƒ Schrijf antwoorden op open vragen zo bondig mogelijk en duidelijk geschreven op, het liefst zonder afkortingen. ƒ Achter de vragen staat soms een toelichting die je aan de burger kunt voorleggen, om onbekende termen toe te lichten. Als een burger ondanks de toelichting echt geen antwoord kan geven terwijl hier geen vakje voor bestaat, zet dan ‘geen antwoord’ achter de vraag. ƒ Na het invullen van de laatste vraag (eventuele opmerkingen van de burger) bedank je hem/haar hartelijk en neem je afscheid. Daarna moet je twee burgers laten passeren en de derde weer aanspreken om mee te doen aan het onderzoek. Dit willen we om respondenten zo objectief mogelijk te kiezen.

ƒ Noteer op iedere vragenlijst de locatie in de rechterbovenhoek. Zie bijlage 1 voor de locatienummers. ƒ Bij vragen: neem contact op met Jos Kuppens. Ook als je problemen mocht ondervinden. Laat Jos via de mail (j.kuppens@beke.nl) of app even weten op welke momenten je waar naartoe gaat om te enquêteren, dan komt hij misschien nog even langs. ƒ Probeer je binnen de locatie te verplaatsen (als de locatie het toelaat), dus dat je niet vier uur lang op hetzelfde stukje staat. ƒ Ga in principe op de openbare weg staan, niet bv. in een winkel.

Inleveren enquêtes Ingevulde enquêtes niet per post versturen, vanwege het risico van kwijtraken. Lever de ingevulde enquêtes in bij Jos Kuppens van Bureau Beke. Hij maakt een afspraak met je en zal de enquêtes komen ophalen.

Bijlagen 97

Bijlage 3 – vragenlijst Vragen die in vergelijking met het onderzoek uit 2017 in 2021 zijn toegevoegd staan cursief vermeld.

1. Hoe vindt u dat de politie in het algemeen burgers benadert? Als u zelf geen ervaring heeft met de politie, kunt dan aangeven welk algemeen beeld u heeft van de manier waarop de politie burgers benadert? Nadere toelichting: het gaat hier om politie, niet om gemeentelijke toezichthouders. De politie benadert burgers in het algemeen: ƒ Positief ƒ Neutraal ƒ Negatief Toelichting:

2. Waarop is uw beeld over hoe de politie burgers in het algemeen benadert gebaseerd? (Meerdere antwoorden mogelijk) ƒ ƒ ƒ ƒ ƒ

Op eigen ervaringen met de politie Op ervaringen van vrienden/familie/bekenden met de politie Op mediaberichten Van horen zeggen Anders, namelijk:

3. Hebben recente ontwikkelingen in de media rond politieoptreden een rol gespeeld in uw beeld over de benadering van burgers door de politie? ƒ Nee ƒ Ja, namelijk de volgende ontwikkelingen:

4. Heeft u de afgelopen 12 maanden contact gehad met de politie? ƒ Nee, ik heb geen contact met de politie gehad. (Ga verder naar vraag 10). ƒ Ja, ik heb één keer contact met de politie gehad. ƒ Ja, ik heb meerdere keren contact met de politie gehad.

5. Wat was de reden dat u voor het laatst contact had met de politie? ƒ Ik zocht zelf contact met de politie op straat ƒ Ik zocht zelf contact in een politiebureau voor een gesprek

98 Beelden van burgers over bejegening door de politie

ƒ Ik zocht zelf contact in een politiebureau voor het doen van aangifte ƒ De politie sprak mij aan vanwege een algemene controle op straat/in het verkeer ƒ De politie sprak mij aan vanwege een politieonderzoek naar een verdacht persoon ƒ De politie sprak mij aan vanwege een overtreding/fout van mijn kant ƒ De politie sprak mij aan vanwege de coronarichtlijnen ƒ Wil ik niet zeggen ƒ Anders, namelijk:

6. Hoe vond u dat de politie de laatste keer met u omging? ƒ Positief (ga na toelichting verder naar vraag 10) ƒ Neutraal (ga na toelichting verder naar vraag 10) ƒ Negatief Toelichting:

7. Wat is volgens u de reden waarom de politie negatief met u omging? De politie ging negatief met mij om omdat:

8. Voelde u zich gediscrimineerd door die benadering door de politie? ƒ Nee ƒ Ja, want:

9. Denkt u dat de achtergrond (bijvoorbeeld herkomst, leeftijd of geslacht) van de politieagent heeft bijgedragen aan de manier waarop u toen bent benaderd? ƒ Nee, de achtergrond van de agent speelde geen rol ƒ Ja, de achtergrond van de agent speelde een rol, namelijk …… ƒ Weet ik niet/geen mening

Bijlagen 99

Gezien het onderwerp van deze vragenlijst zouden we nog graag het volgende van u weten: 10.

Wat is uw leeftijd? … jaar

11.

Bent u in Nederland geboren? ƒ Ja ƒ Nee, in …

12.

Zijn uw ouders in Nederland geboren? ƒ Ja, beide ouders ƒ De een wel, de ander niet. De laatste in….. ƒ Beide niet, namelijk in… en in …

13.

Wat is naar uw eigen mening uw etnische afkomst? Ik ben van … afkomst.

14.

U bent een: ƒ Vrouw ƒ Man ƒ Zeg ik liever niet

15.

In welk gebied woont u? ƒ ƒ ƒ ƒ ƒ ƒ ƒ ƒ ƒ ƒ ƒ ƒ ƒ ƒ

Charlois Delfshaven Feijenoord Hillegersberg-Schiebroek Hoek van Holland Hoogvliet IJsselmonde Kralingen-Crooswijk Noord Overschie Pernis Prins Alexander Rotterdam Centrum Rozenburg

100 Beelden van burgers over bejegening door de politie