21bb15288 Bijlage behorende bij 21bb15282 over Ruimtelijke Onderbouwing Renovatie en Vervanging Van Brienenoordbrug

MC Renovatie Bruggen

Ruimtelijke Onderbouwing Renovatie en Vervanging Van Brienenoordbrug

Discipline

Omgevingsmanagement

Werkpakket

WP03 Conditionering

Datum

2021-10-05

Revisie

1.0

Status

Definitief

Titel Document

Vervanging Van Brienenoordbrug – Ruimtelijke onderbouwing

WIJZIGINGSBEHEER Revisie

Datum

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Status

Opmerkingen/ Wijzigingen

Persoon

Revisie: 1.0 2/70 2021-10-05

INHOUDSOPGAVE WIJZIGINGSBEHEER ............................................................................................................................ 2 INHOUDSOPGAVE................................................................................................................................. 3 1

2

INLEIDING ....................................................................................................................................... 6 1.1

Aanleiding ................................................................................................................................. 6

1.2

Ligging en begrenzing van het projectgebied ........................................................................... 6

1.3

Vigerende bestemmingsplannen .............................................................................................. 7

1.4

Omgevingsvergunning voor afwijking bestemmingsplan .......................................................... 8

1.5

Leeswijzer ................................................................................................................................. 8

Beschrijving van het project ......................................................................................................... 9 2.1

Bestaande situatie Van Brienenoordbrug ................................................................................. 9

2.2

Bouwhistorie............................................................................................................................ 10

2.3

Besluit vervanging en scope ................................................................................................... 12

2.4 Projectbeschrijving nieuwe Van Brienenoordbrug .................................................................. 12 2.4.1 Vervanging boogbruggen ................................................................................................ 12 2.4.2 Renovatie beweegbare brug............................................................................................ 14 2.4.3 Tijdelijke werkterreinen en ligplaatsen ............................................................................. 14 2.4.4 Tijdelijke bruggenwerf ...................................................................................................... 16

3

2.5

Duurzaamheid ......................................................................................................................... 16

2.6

Planning op hoofdlijnen ........................................................................................................... 16

2.7

Hinder ...................................................................................................................................... 17

2.8

Tijdelijke consequenties .......................................................................................................... 19

Wettelijk kader en beleid ............................................................................................................. 21 3.1 Rijksbeleid ............................................................................................................................... 21 3.1.1 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) ..................................................................................... 23 3.2 Provinciaal beleid .................................................................................................................... 24 3.2.1 Omgevingsvisie Zuid-Holland (2020) .............................................................................. 24 3.2.2 Omgevingsverordening Zuid-Holland (2020)................................................................... 24 3.3 Gemeentelijk beleid ................................................................................................................ 26 3.3.1 Stadsvisie Rotterdam: Ruimtelijke ontwikkelingsstrategie 2030 ..................................... 26 3.3.2 Gebiedsvisie Stadionpark (2018)..................................................................................... 26 3.3.3 Stedelijk Verkeersplan Rotterdam 2016 – 2030+ ............................................................

28 3.3.4 Welstand .......................................................................................................................... 28 3.3.5 Duurzaamheid en circulariteit .......................................................................................... 28

4

Omgevings- en milieuaspecten .................................................................................................. 30 4.1 Milieueffectrapportage ............................................................................................................ 30 4.1.1 Wettelijk en/of beleidskader ............................................................................................. 30 4.1.2 Onderzoek ....................................................................................................................... 30 4.1.3 Conclusie ......................................................................................................................... 31 4.2 Natuur: soortenbescherming................................................................................................... 31 4.2.1 Wettelijk en beleidskader ................................................................................................. 31 4.2.2 Onderzoek ....................................................................................................................... 32 4.2.3 Conclusie ......................................................................................................................... 34 4.3 Natuur: gebiedsbescherming ..................................................................................................

34 4.3.1 Wettelijk en beleidskader ................................................................................................. 35 4.3.2 Onderzoek ....................................................................................................................... 35 4.3.3 Conclusie ......................................................................................................................... 36 4.4

Luchtkwaliteit........................................................................................................................... 37

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 3/70 2021-10-05

4.4.1 4.4.2 4.4.3

Wettelijk en beleidskader ................................................................................................. 37 Onderzoek ....................................................................................................................... 38 Conclusie ......................................................................................................................... 38

4.5 Geluid ...................................................................................................................................... 38 4.5.1 Wettelijk en beleidskader ................................................................................................. 38 4.5.2 Onderzoek ....................................................................................................................... 38 4.5.3 Conclusie ......................................................................................................................... 42 4.6 Lichthinder............................................................................................................................... 42 4.6.1 Wettelijk en beleidskader ................................................................................................. 42 4.6.2 Onderzoek ....................................................................................................................... 43 4.6.3 Conclusie ......................................................................................................................... 45 4.7 Water ....................................................................................................................................... 45 4.7.1 Wettelijk en beleidskader .................................................................................................

45 4.7.2 Onderzoek ....................................................................................................................... 50 4.7.3 Conclusie ......................................................................................................................... 52 4.8 Bodem ..................................................................................................................................... 52 4.8.1 Wettelijk en beleidskader ................................................................................................. 52 4.8.2 Onderzoek ....................................................................................................................... 52 4.8.3 Conclusie ......................................................................................................................... 53 4.9 Archeologie ............................................................................................................................. 53 4.9.1 Wettelijk en beleidskader ................................................................................................. 53 4.9.2 Onderzoek ....................................................................................................................... 55 4.9.3 Conclusie .........................................................................................................................

56 4.10 Cultuurhistorie ..................................................................................................................... 56 4.10.1 Wettelijk en beleidskader ................................................................................................. 56 4.10.2 Onderzoek ....................................................................................................................... 56 4.10.3 Conclusie ......................................................................................................................... 59 4.11 Ontplofbare oorlogsresten ................................................................................................... 59 4.11.1 Wettelijk en beleidskader ................................................................................................. 59 4.11.2 Onderzoek ....................................................................................................................... 60 4.11.3 Conclusie ......................................................................................................................... 62 4.12 Externe veiligheid ................................................................................................................ 62 4.12.1 Wettelijk en beleidskader .................................................................................................

62 4.12.2 Onderzoek ....................................................................................................................... 63 4.12.3 Conclusie ......................................................................................................................... 63 4.13 Nautische veiligheid ............................................................................................................ 64 4.13.1 Wettelijk en beleidskader ................................................................................................. 64 4.13.2 Onderzoek ....................................................................................................................... 64 4.13.3 Conclusie ......................................................................................................................... 68 4.14 Kabels en leidingen ............................................................................................................. 68 4.14.1 Wettelijk en beleidskader ................................................................................................. 68 4.14.2 Onderzoek en conclusie .................................................................................................. 68 4.15

Circulariteit en duurzaamheid.............................................................................................. 68

4.16 Overige aspecten ................................................................................................................ 69 4.16.1 Geurhinder ....................................................................................................................... 69 4.16.2 Stofhinder......................................................................................................................... 69 5

Uitvoerbaarheid ............................................................................................................................ 70 5.1

Economische uitvoerbaarheid................................................................................................. 70

5.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid .......................................................................................... 70

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 4/70 2021-10-05

Bijlagen: ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐

Bijlage 1: Tekeningenset VO Bijlage 2: Mer-beoordeling Bijlage 3: Natuurtoets Bijlage 4: Memo lichthinder Bijlage 5: Bouwhistorische verkenning Bijlage 6: Vooronderzoek Ontplofbare Oorlogsresten Bijlage 7: Onderzoek externe veiligheid

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 5/70 2021-10-05

1

INLEIDING

1.1

Aanleiding

De Van Brienenoordbrug (VBB) over de Nieuwe Maas aan de oostkant van Rotterdam is toe aan groot onderhoud. De Van Brienenoordbrug bestaat in feite uit twee boogbruggen (westboog en oostboog) en drie beweegbare basculebruggen (met brugkelders). Bij de boogbruggen is sprake van vermoeiingsschade van het rijdek en van de bruggen als geheel. Ook de twee oostelijke beweegbare brugdelen zijn toe aan vervanging, tevens wordt de aansturing van de beweegbare brug vervangen. Daarom heeft de Minister van Infrastructuur en Waterstaat in juni 2020 besloten om de Van Brienenoordbrug te gaan vervangen (in plaats van te renoveren). De uitvoering van dit project valt onder de verantwoordelijkheid van Rijkswaterstaat (RWS).

1.2 Ligging en begrenzing van het projectgebied De Van Brienenoordbrug overspant de Nieuwe Maas aan de oostkant van Rotterdam. Het projectgebied omvat de twee boogbruggen en de beweegbare brugdelen alsmede de eronder liggende en nabijgelegen gronden die gedurende langere tijd nodig zijn als werkterrein. Op basis hiervan is het projectgebied in figuur 1.1 bepaald.

Figuur 1.1 Ligging en begrenzing projectgebied

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 6/70 2021-10-05

1.3

Vigerende bestemmingsplannen

Ter plaatse van het projectgebied gelden verschillende bestemmingsplannen (zie tabel 1.1 en figuur 1.2).

Tabel 1.1 Geldende bestemmingsplannen Naam bestemmingsplan 1 DWL‐De Esch 2 Kralingseveer 3

IJsselmonde Noord

4

Oud‐IJsselmonde

5

Parapluherziening terrassen

6

Parapluherziening parkeernormering Rotterdam

7

Parapluherziening biologische veiligheid

8 Parapluherziening evenementen 9 Rivium (Capelle aan den IJssel) 10 Parkeren (Capelle aan den IJssel)

Status onherroepelijk op 07‐11‐2012 vastgesteld op 07‐09‐2017 (onherroepelijk) vastgesteld op 27‐06‐2019 (onherroepelijk) vastgesteld op 01‐06‐2017 (onherroepelijk) vastgesteld op 19‐02‐2015 (onherroepelijk) vastgesteld op 14‐12‐2017 (onherroepelijk) vastgesteld op 14‐06‐2018 (onherroepelijk) ontwerp op 07‐04‐2021 onherroepelijk op 10‐06‐2013 vastgesteld op 09‐07‐2018 (onherroepelijk)

Figuur 1.2 Geldende bestemmingsplannen (stand van zaken d.d. oktober 2021)

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 7/70 2021-10-05

1.4 Omgevingsvergunning voor afwijking bestemmingsplan De ter plaatse van de huidige Van Brienenoordbrug geldende bestemmingen (Water-1 in bestemmingsplan Kralingseveer, Groen en Water-2 in bestemmingsplan IJsselmonde Noord), in samenhang met de aanduidingen ‘brug’ op de verbeelding van beide plannen, bieden onvoldoende ruimte voor de nieuwe boogbruggen en beweegbare delen. Het fietspad aan de oostbrug wordt breder en de nieuwe westboog wordt breder om veiligheidsredenen. Om die reden is voor de realisatie van de boogbruggen en beweegbare delen op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) – naast een omgevingsvergunning bouwen – onder andere ook een omgevingsvergunning afwijking bestemmingsplan/planologisch strijdig gebruik (ex artikel 2.1, eerste lid, onder c, Wabo) vereist. Deze zal door Rijkswaterstaat worden aangevraagd. Om aan te tonen dat de realisatie van de boogbruggen en beweegbare delen voldoet aan de eisen van een goede ruimtelijke ordening en deze vergunning derhalve kan worden verleend, is in opdracht van Rijkswaterstaat onderhavige ruimtelijke onderbouwing opgesteld.

1.5 Leeswijzer Deze ruimtelijke onderbouwing (kortweg ROB genoemd) is als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op het planvoornemen, de doelstelling en uitgangspunten. Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 het beleidskader van het Rijk, de provincie en de gemeente uiteengezet. Hoofdstuk 4 gaat in op de milieu- en omgevingsaspecten die voor dit projectgebied relevant zijn. Tot slot volgt in hoofdstuk 5 een beschrijving van de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het project.

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 8/70 2021-10-05

2 Beschrijving van het project 2.1 Bestaande situatie Van Brienenoordbrug De bestaande Van Brienenoordbrug maakt deel uit van de rijksweg A16 en verbindt aan de oostkant van de gemeente Rotterdam de oevers van de Nieuwe Maas met elkaar. De brug bestaat uit twee boogbruggen (een westboog en een oostboog) met op iedere oever een onderbouw/brugpijler, een beweegbare basculebrug (met brugkelder) aan de westzijde en twee beweegbare basculebruggen (met brugkelder) aan de oostzijde, een bedienhuis en de aanbruggen op de noordelijke en zuidelijke oever. De totale lengte (inclusief aanbruggen) van de Van Brienenoordbrug bedraagt 1.320 meter. Daarvan zijn de bogen circa 300 meter lang en de beweegbare delen circa 85 meter.

Figuur: Schematische weergave van de Van Brienenoordbrug

The link ed image cannot be display ed. The file may hav e been mov ed, renamed, or deleted. Verify that the link points to the correct file and location.

Figuur 2.1 Beschrijving brugonderdelen De huidige brug heeft zes rijstroken per rijrichting en faciliteert dagelijks circa 250.000 voertuigen (peildatum 2019). Daarmee is de brug één van de breedste en drukste autosnelwegtrajecten van

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 9/70 2021-10-05

Nederland. Aan de buitenzijde van de oostboog en de oostelijke beweegbare brug ligt voorts een tweerichtingsfietspad, waar dagelijks circa 2.500 (brom)fietsers gebruik van maken. De doorvaarthoogte van de bogen voor het scheepvaartverkeer op de Nieuwe Maas is ongeveer 24 meter. Gemiddeld passeren per jaar 120.000 vaartuigen de brug. Het aantal brugopeningen bedraagt gemiddeld 150 keer per jaar.

Figuur 2.2 Illustratie toevaren westboog

2.2 Bouwhistorie Om de bouwgeschiedenis en daarmee ook de cultuurhistorie en de cultuurhistorische waarden van de Van Brienenoordbrug te beschrijven is door het Monumenten Advies Bureau een bouwhistorische verkenning uitgevoerd (Bouwhistorische verkenning met waardenstelling Van Brienenoordbrug Rotterdam, Monumenten Advies Bureau, 26 maart 2019, bijlage 5). Voor deze verkenning is gebruik gemaakt van het archief van Rijkswaterstaat, beeldbanken en het stadsarchief van Rotterdam. Korte beschrijving Oostboog De Oostboog van de Van Brienenoordbrug vormt sinds de opening in 1965 de overbrugging van de Nieuwe Maas. In die tijd was de brug de grootste stalen overspanning in Nederland. De grootste verandering vormde de bouw van een extra boogbrug ten westen van de bestaande brug. Deze westelijk gelegen brug werd in 1990 geopend. Binnen het eigen cultuurhistorisch onderzoek van kunstwerken van Rijkswaterstaat is de gehele opzet uit 1959-1965 van het bascule deel, de boogbruggen en de aanbruggen aan beide zijden van de rivier ook aangemerkt als een “oranje kunstwerk”. Het gaat hierbij om kunstwerken van RWS met een hoge cultuurhistorische waarde maar zonder een wettelijke bescherming.

Alle onderdelen van de eerste brug zijn objecten die in het kader van het CIWW-project (Cultuurhistorische Inventarisatie en Waardering van Waterstaatswerken) een hoge cultuurhistorische waarde bezitten, maar geen wettelijk beschermde status hebben. Volgens de richtlijnen van Rijkwaterstaat moet vervanging van de brug dan ook gebaseerd worden op een gedegen onderzoek en documentatie en een samengestelde waardenstelling. De VBB heeft na de bouw en ingebruikname een aantal waarden waarop hierna kort wordt ingegaan. Het gaat daarbij om: 1. de bouwhistorische waarde; 2. de cultuurhistorische waarde;

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 10/70 2021-10-05

3. zeldzaamheidswaarde; 4. de situerings- en ensemblewaarde; 5. getrapte waardenstelling op onderdelen. In het vervolg wordt in grote lijnen ingegaan op de uiterlijke zichtbare waarden. Ad 1. De bouwhistorische waarde Oostboog De eerste Van Brienenoordbrug uit 1965 bezit een hoge bouwhistorische waarde, die is gelegen in de materialisering en detaillering van de verschillende brugdelen. Bijzonder is dat de complete brug, inclusief pijlers en landhoofden, nog in de oorspronkelijke staat verkeert en op de oorspronkelijke plaats ligt. De combinatie van de toegepaste materialen zoals voorgespannen beton en staal is kenmerkend voor de bouwtijd. De brug vormt een belangrijke overgang van traditionele bruggenbouw met stalen verstijfde staafbogen naar de moderne tijd van aanbruggen, landhoofden en pijlers in voorgespannen beton. Bij de opbouw van de basculebrug en de boogbrug is een traditionele opzet gekozen van hoofdliggers met uitwendige fietspaden met langsliggers en dwarsdragers. De oorspronkelijke rivierpijlers van de boogbrug hebben in 1987-1990 een nieuwe betonnen aanbouw gekregen. De noordelijke pijler is toen ook uitgebreid en voorzien van een nieuw bedieningshuis ter vervanging van het oorspronkelijke bedienhuis uit 1965.

Dit huis, opgebouwd uit een koker van betonnen prefab elementen en een kunststof behuizing aan de bovenzijde van de koker, lijkt qua vorm te refereren aan de opbouw van de Euromast. Hoewel het bedieningshuis wat betreft materialisatie of detaillering niet waardevol is, heeft het onderdeel wel een hoge beeldwaarde. Ook de referentie naar de Euromast als iconisch symbool voor de stad is hierbij interessant. Het rijdek van de basculebrug met bijbehorend fietspad bestaat uit het oorspronkelijke houten dek en bezit derhalve een hoge bouwhistorische waarde. Ook erg waardevol is de bewegingsinrichting als technisch hart van de basculebrug. De opzet en indeling van de basculepijler zijn grotendeels nog oorspronkelijk, waarbij raamindelingen behouden zijn en tevens verschillende binnendeuren bewaard zijn gebleven. Deze oorspronkelijke elementen zijn sober van uitvoering en hebben bouwhistorische waarde vanwege de tot het oorspronkelijke concept behorende materialisering en detaillering. Opmerkelijk is ook de constructiemethode van de basculepijler die met een betonnen caissonfundering is uitgevoerd en geheel in het water van de Nieuwe Maas is gesitueerd. De negen aanbruggen aan noord- en zuidzijde zijn nog deels oorspronkelijk in opzet en constructie. De betonnen pijlers, bestaande uit land- en rivierpijlers, hebben verschillende funderingstechnieken gekregen vanwege de ondergrond.

De rubberen oplegging van het betonnen rijdek zijn nog uit 1965. Westboog 1990 Ook bijzonder waardevol in de bouwgeschiedenis is de verbreding van de brug in de periode tussen 1987 en 1990 waarbij een kopie, zij het iets breder, gemaakt is van de oostelijke boogbrug, uitgevoerd met moderne technieken. Doordat de boogbrug met basculedeel en aanbruggen een identieke opzet heeft als de eerste brug bezit deze verbreding vooral een hoge beeldwaarde. Onderdelen uit de periode 1987-1990 met een hoge bouwhistorische waarde bestaan uit de bewegingsinrichting van de basculebrug en het kunstwerk aan de westzijde van de nieuwe pijler. Dit kunstwerk geeft de bewegingsinrichting van de klep aan. De opzet van de westboog is voornamelijk vanwege de beeldwaarde waardevol. Ad 2. Cultuurhistorische waarde De brug is onderdeel van de uitbreiding van de rijksweg A16 tussen Rotterdam en Breda in de jaren ’60 van de vorige eeuw. Door de bouw van de brug werd de verbinding tussen het westelijke deel van Noord-Brabant en het westen van het land verbeterd. Voor lokaal verkeer betekende de brug, ter vervanging van het oude veer, een betere verbinding tussen de zuid- en noordoever van de Nieuwe Maas.

Daarnaast bezit de Van Brienenoordbrug met 287 meter een hoge cultuurhistorische waarde als de brug met de langste stalen overspanning van Nederland, gevolgd door de Erasmusbrug uit 1995 met 278 meter en de brug bij Ewijk over de Waal uit 1976 met 270 meter. De verbreding van de brug in de periode tussen 1987 en 1990 is een representatief voorbeeld van een infrastructurele

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 11/70 2021-10-05

ingreep van de Rijksoverheid om het groeiende fileprobleem in de jaren ’80 van de vorige eeuw tegen te gaan. Ad 3. Zeldzaamheidswaarde De zeldzaamheidswaarde van de Van Brienenoordbrug is hoog. Er zijn weinig verkeersbruggen in Nederland uit de naoorlogse periode die een opzet hebben van aanbruggen, basculebrug en een verstijfde boog van staal. De verbreding uit 1987-1990 is derhalve ook waardevol, waarbij de eerste brug als voorbeeld diende. Ad 4. Situerings- en ensemblewaarde De brug met zijn opvallende architectonische verschijning van twee hoge bogen met ranke stalen hangkabels, heeft een hoge beeldwaarde voor de omgeving. Met de toepassing van dunne tuien is er vanaf de brug een goed uitzicht over de omgeving. Door de hoogte van de brug, in combinatie met de lengte van het geheel, is de brug bijzonder nadrukkelijk aanwezig in het silhouet van dit deel van Rotterdam. Ad 5. Getrapte waardenstelling op onderdelen Ook onderdelen van de brug kennen specifieke waarden. Hierbij moet gedacht worden aan de materialisering en detaillering van bijvoorbeeld de verstijfde boogbrug uit 1965, maar ook aan de stalen deuren en ramen in de gevels van de basculepijler uit 1965. Alle onderdelen zijn gekwalificeerd volgens de door de Stichting Bouwhistorie Nederland opgestelde richtlijnen.

2.3 Besluit vervanging en scope De westelijke boogbrug is gebouwd in de periode 1986-1990 en de oostelijke boogbrug in 1961-1965. Uit onderzoek in de afgelopen jaren is gebleken dat beide boogbruggen en het rijdek technische gebreken en vermoeiingsschade vertonen, waardoor de constructieve veiligheid niet meer aan de normen voldoet en de kans op noodreparaties toeneemt. Om die reden is door RWS in 1997 de buitenzijde van de westelijke basculebrug reeds vervangen. Het staal en andere delen van de brug (waaronder de beweegbare delen van de middelste en oostelijke basculebrug, de houten vallen van de middelste en oostelijke brug en de bedienings- en besturingssystemen) zijn aan renovatie of vervanging toe. In verband hiermee heeft de Minister van Infrastructuur en Waterstaat op 9 juni 2020 (Kamerbrief over vervanging Van Brienenoordbrug, 9 juni 2021) besloten om de boogbruggen van de Van Brienenoordbrug te vervangen (in plaats van te renoveren), waarbij ook de beweegbare delen gedeeltelijk zullen worden vervangen. De val (dat wil zeggen de stalen delen) van de in 1997 gerenoveerde westelijke basculebrug en de aanbruggen op beide oevers vallen buiten de scope die RWS voor het project hanteert.

2.4 Projectbeschrijving nieuwe Van Brienenoordbrug Het project Van Brienenoordbrug omvat globaal de vervanging van de beide boogbruggen en de renovatie van de beweegbare brug (vervanging kleppen en aandrijving oostbrug, vervanging elektrotechnische technische installaties (3B) gehele brug). Daarnaast zijn werkterreinen rond de brug nodig en is elders een locatie aan diep water nodig waar de grote bouwdelen kunnen worden gebouwd en/of gerenoveerd (tijdelijke werf). De scope van deze deelprojecten wordt in de navolgende paragrafen preciezer beschreven. De tekeningenset behorende bij het voorlopig ontwerp (VO) van de brugvervanging is opgenomen in bijlage 1. Deze bestaat uit het ontwerp geprojecteerd in het platte vlak met als ondergrond de bestaande situatie en een aantal dwarsfprofielen.

2.4.1

Vervanging boogbruggen

Stappen brugvervanging

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 12/70 2021-10-05

Als eerste stap binnen dit deelproject wordt de bestaande westelijke boogbrug vervangen door een geheel nieuwe westelijke boogbrug die elders (op de tijdelijke bruggenwerf, die geen onderdeel uitmaakt van dit planvoornemen) is gebouwd. Zodra de nieuwe boog klaar is, wordt deze op pontons naar de bruglocatie gevaren en wordt de bestaande westboog verwijderd. Vervolgens wordt de nieuwe westboog op de bestaande onderbouw/pijlers geplaatst. Aan de huidige pijlers worden constructieve betonwerkzaamheden uitgevoerd, maar de omvang en locatie van de pijlers blijft gelijk aan de bestaande situatie. De oude westboog wordt naar de tijdelijke bruggenwerf gevaren en daar gerenoveerd. Na de renovatie wordt de brug op pontons teruggevaren ter vervanging van de bestaande oostboog. De oude oostboog wordt via het water afgevoerd, naar verwachting, naar de bruggenwerf en daar opgeslagen tot deze elders kan worden hergebruikt. Voor het uit- en invaren van de bestaande oostelijke boogbrug moet het bestaande bedienhuis aan de oostzijde worden verwijderd. Het bedienhuis heeft geen functie meer na de vervanging van de bestaande installaties van de beweegbare brug en daarom wordt naar een nieuwe locatie en bestemming gezocht. De werkzaamheden worden afgerond met het aanbrengen van (technische) voorzieningen zoals een nieuwe hemelwaterafvoer.

Uitgangspunten brugvervanging Voor de boogbruggen geldt de zogenoemde “één-op-één-vervanging” als uitgangspunt. Dat houdt in dat de nieuwe en gerenoveerde boogbruggen zoveel mogelijk dezelfde verschijningsvorm en afmetingen krijgen als de bestaande bruggen. Dit zijn de uitgangspunten voor de één-op-éénvervanging: 1. Geen tijd en ruimte voor extra functionaliteiten. 2. Geen extra scope met betrekking tot aanbruggen en beweegbare delen west. 3. Pijlers van de fundering hoeven niet aangepast te worden. 4. Geometrie blijft gelijk aan bestaand (mogelijke uitzondering voor fietspad). 5. Rijstrookindeling blijft gelijk aan bestaand. 6. Enkellaags ZOAB op de boogbruggen met de mogelijkheid om in de toekomst dubbellaags ZOAb toe te passen. Omdat de bruggen wel moeten voldoen aan de huidige normen op het gebied van veiligheid, onderhoud en techniek, zullen de nieuwe en de gerenoveerde boogbrug op ondergeschikte punten afwijken van de huidige boogbruggen. Zo wordt de nieuwe westelijke boogbrug circa twee meter breder dan de bestaande westelijke boogbrug. Ook moeten de pijlers worden aangepast omdat de westelijke boogbrug korter en breder wordt dan de bestaande oostelijke boogbrug en moet bij een van de pijlers een kleinschalig platform (circa één m2) worden aangebracht om de reeds aanwezige nooduitgang bereikbaar te maken.

Daarnaast wordt het nieuwe fietspad aan de oostbrug circa 1,5 meter breder dan het huidige fietspad.

Figuur 2.3 Illustratie van het huidige fietspad Brugwissel en raakvlakken

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 13/70 2021-10-05

Om de brugwissels beheerst te laten verlopen worden diverse tijdelijke hulpconstructies geplaatst. De op de brug aanwezige kabels en leidingen worden voorafgaand aan de werkzaamheden verlegd zodat deze tijdens de brugwissels functioneel in stand kunnen worden gehouden. De aanwezige radarposten zullen tijdelijk worden verplaatst zodat deze blijven functioneren.

2.4.2

Renovatie beweegbare brug

Vervanging vallen, aandrijving oostbrug en technische installaties Binnen dit deelproject worden de twee verouderde stalen brugvallen (brugkleppen) met houten dek aan de oostzijde vervangen, inclusief het aandrijvingssysteem. Meer specifiek worden de volgende onderdelen vervangen:  Het draaipunt, staartstuk, ballastkist, voegovergang en alle bijbehorende werktuigbouwkundige onderdelen in de brugkelder.  De industriële automatiseringsonderdelen (IA), de elektrotechnische en mechanische installaties (E&M) van het beweegbare deel van de gehele brug (oost, midden en west).  Het dak van de oostelijke brugkelder. Daarnaast zal de voorwand van de brugkelder worden aangepast en versterkt in verband met aanpassing van het aandrijfsysteem. Daarbij blijft de huidige doorvaartbreedte bij de beweegbare brug gehandhaafd. Voorts zal het fietspad aan de oostelijke beweegbare brug en de oostboog circa 2 meter worden verbreed (van 2 x 1,75 meter naar circa 2 x 2,50 meter plus een middenscheiding van circa 0,50 meter). Vervanging technische installaties Voor alle beweegbare delen (zowel oost, midden als west) wordt het 3B-Bruggen Bouwblok (Bediening, Besturing en Bewaking Bruggen) van RWS toegepast. De beweegbare delen worden, conform het UKVC-bouwblok (Uniformering Koppelvlak Verkeerscentrale) aangesloten op de Verkeerscentrale VCZWN te Rhoon.

Tot slot wordt de gehele installatie getest zodat deze van een CE-markering kan worden voorzien.

2.4.3

Tijdelijke werkterreinen en ligplaatsen

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 14/70 2021-10-05

Figuur 2.4 Tijdelijke werkterreinen Ten behoeve van het project zijn onder, op en in de omgeving van de brug diverse tijdelijke werkterreinen nodig voor het uitvoeren van alle benodigde (vervangings-)werkzaamheden, inclusief bouwketen en opslag en stalling van materieel en materiaal. Om de boogbruggen voor en na de brugwissel gedurende enige weken te kunnen afmeren zijn ligplaatsen nodig. Hiervoor wordt onder andere gekeken naar de bestaande ligplaatsen (van het Havenbedrijf Rotterdam (HbR)) aan de noordzijde van het Eiland van Brienenoord. Het projectteam onderzoekt de mogelijkheid om in het water en op de oever van de Schaardijk aan de oostzijde van de Van Brienenoordbrug een kranenplatform te bouwen ten behoeve van de vervanging van onderdelen van de beweegbare brug.

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 15/70 2021-10-05

2.4.4 Tijdelijke bruggenwerf Voor het bouwen en renoveren van de boogbruggen en eventueel de vallen is een tijdelijke bruggenwerf nodig. Van daaruit kunnen de boogbruggen c.q. vallen over het water van en naar de bruglocatie worden vervoerd. Momenteel onderzoekt het project diverse potentiële locaties. De realisatie en het gebruik van de tijdelijke bruggenwerf valt nadrukkelijk buiten de scope van deze ruimtelijke onderbouwing (ROB). Indien nodig zal hiervoor een aparte planologische procedure worden gevoerd.

2.5 Duurzaamheid Bij de uitvoering van het project Van Brienenoordbrug geeft RWS invulling aan haar eigen duurzaamheidsambities. Door de renovatie van de bestaande westelijke boogbrug ten behoeve van de oostelijke boogbrug wordt 3.000 ton staal hergebruikt (circa 50% van het gewicht van de gehele brug). Voor de oostboog wordt andere hergebruiksopties buiten het project onderzocht. Naast het hergebruik van de boogbruggen streeft RWS naar zo veel mogelijk hergebruik van bestaande materialen en brugonderdelen, zoals de houten balken van het rijdek van de twee oostelijke vallen, het staalwerk, de hekwerken, de trappen, de metalen onderdelen, de verlichting, enzovoort. Het bestaande bedienhuis moet worden verwijderd voor de vervanging van de oostelijke boogbrug. Na de vervanging heeft het bedienhuis geen functie én invloed op de constructie. Daarom wordt het bedienhuis niet teruggeplaatst. Voor dit beeldbepalende objectonderdeel wordt nagegaan of een nieuwe bestemming elders in de omgeving wenselijk en mogelijk is. Herplaatsing van het bedienhuis elders maakt echter geen onderdeel uit van deze ruimtelijke onderbouwing (ROB).

2.6 Planning op hoofdlijnen Planning op hoofdlijnen In onderstaande figuur is de planning op hoofdlijnen weergegeven. In 2026 zal worden gestart met de vervanging van de westelijke boogbrug. In 2027 volgt dan de vervanging van de beweegbare delen. In 2028 zal de oostelijke boogbrug worden vervangen. Gedurende deze tijdsperiode zijn de raakvlakken met omliggende projecten (Blankenburgverbinding, verlenging A16, verbreding A20 en vernieuwing A27 tussen Houten-Hooipolder) het geringst.

Figuur 2.5 Planning op hoofdlijnen Om tijdig met de uitvoering te kunnen starten worden met name de risicovolle delen van het projectontwerp en uitvoeringswijzen in 2021/2022 verder uitgewerkt tot een Definitief Ontwerp (DO), wordt de aanbestedingsprocedure voorbereid en worden de diverse vergunningprocedures opgestart.

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 16/70 2021-10-05

In 2022 zal worden gestart met de aanbestedingsprocedure die circa een jaar zal duren. Na de gunningsbeslissing heeft de aannemer ongeveer 2,5 jaar tijd voor de eerste brugwissel in 2026. In deze periode worden alle werkzaamheden voorbereid en wordt op de tijdelijke werf de nieuwe westelijke boogbrug gebouwd. Deze tijdelijke werf maakt geen onderdeel uit van deze ruimtelijke onderbouwing. De aannemer heeft de mogelijkheid in 2025 al een aantal voorbereidende maatregelen in het veld te treffen. Uitvoeringsplanning In de zomervakantie van 2026 vindt de eerste brugwissel plaats: de vervanging van de westelijke boogbrug (rijrichting Dordrecht) door een nieuwe brug. Naar verwachting zal deze brugwissel circa zes weken duren. Daarna wordt de bestaande westelijke boogbrug op een tijdelijke werf gerenoveerd en in de zomer van 2028 teruggebracht voor de tweede brugwissel: uitwisseling van de oostelijke boogbrug (rijrichting Den Haag). Naar verwachting zal de tweede brugwissel ook circa zes weken duren. In het tussenliggende jaar (2027) worden de beweegbare delen vervangen. De uitvoeringsduur daarvan bedraagt circa 8 maanden. Waarbinnen circa 12 weken de oostkant van de Van Brienenoordbrug niet beschikbaar is voor wegverkeer.

Na openstelling van de beweegbare bruggen kan de oostelijke brug verder worden afgebouwd, kunnen de tijdelijke voorzieningen weer worden verwijderd en kan de vernieuwde Van Brienenoordbrug na oplevering weer worden overgedragen aan de beheerder RWS-WNZ. Gezien de complexiteit van de opgave wordt in de planning rekening gehouden met een reservejaar (2029).

2.7 Hinder Naar verwachting zal zowel het weg- als het scheepvaartverkeer aanzienlijke hinder ondervinden van de werkzaamheden, maar anders dan bij de eerder onderzochte totaalrenovatie, leidt de keuze voor de vervanging van de boogbruggen tot een “kort en hevig” hinderprofiel. Om die hinder zoveel mogelijk te beperken zullen de werkzaamheden worden uitgevoerd in de zomervakanties van de jaren 2026, 2027 en 2028.

Figuur 2.6 Globale planning werkzaamheden Verkeershinder De hinder voor het wegverkeer gedurende de beide brugwissels duurt elk circa zes weken. Tijdens de werkzaamheden aan de beweegbare bruggen zal het wegverkeer circa twaalf weken worden gehinderd. Voor de vervanging van de boogbruggen en de vallen is een referentiefasering plus aanvullend maatregelenpakket opgesteld:  Referentiefasering: Tijdens twee of drie achtereenvolgende zomers zal het wegverkeer gedurende ongeveer twee maanden gedeeltelijk gestremd zijn. Er blijven zes rijstroken (van de twaalf) beschikbaar voor het verkeer in beide rijrichtingen over de oost- dan wel westbrug, per rijrichting drie rijstroken op de brug. Daar waar verkeer zal gaan omrijden gebeurt dit met name

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 17/70 2021-10-05



via de A4 door de Beneluxtunnel (via A15-A4-A20), op de nog aan te leggen Blankenburgverbinding (A24) en op de A27 (via A15-A27-A2-A12). Aanvullende maatregelen: sturingsmaatregelen in het netwerk en lokale optimalisaties bij aansluitingen, samenvoegingen en kruispunten op het onderliggend wegennet.

Daarnaast zullen voorbereidende en afrondende werkzaamheden nodig zijn die hoofdzakelijk met kortdurende verkeersmaatregelen plaatsvinden in de WBU en/of weekendafsluitingen. Verder wordt mobiliteitsmanagement ingezet om de hoeveelheid verkeer tijdens de werkzaamheden te beperken.

Figuur 2.7 Vervanging Westelijke boogbrug: hoofdfasering wegverkeer

Figuur 2.8 Vervanging oostelijke boogbrug: hoofdfasering wegverkeer Scheepvaarthinder Tijdens de werkzaamheden zal er ook sprake zijn van scheepvaarthinder:  Volledige stremming van de vaarweg Nieuwe Maas ter hoogte van de Van Brienenoordbrug tijdens de brugwissels.  Stremming van de beweegbare brug (voor hoge scheepvaart) gedurende de vervangingsoperatie. Voor de vervanging van de boogbruggen (in 2026 en 2028) wordt uitgegaan van een volledige stremming van de vaarweg gedurende 1 week en een gedeeltelijke stremming (van alleen hoge vaart) gedurende drie à vier weken. De vervanging van de beweegbare bruggen (in 2027) leidt tot een volledige scheepvaartstremming van de hoge vaart gedurende van circa 8 maanden. De lagere vaart kan gedurende die tijd volledige doorgang vinden. De activiteiten binnen scheepvaart worden opgedeeld in vier onderdelen: 1. Voorbereiding brugwissel, gedeeltelijke stremming, variërende maatregelen (betonning, vaarweg management), xtal maanden. 2. Brugwissel, volledige stremming één week en instelling van omvaarroute via de Oude Maas. Hierover wordt overleg gepleegd met de betreffende stakeholders (vaarwegbeheerders en vertegenwoordigers van de binnenvaart). 3. Werkzaamheden beweegbare bruggen, hinder hoge vaart (lage vaart kan onder vaste bruggen door). 4. Transport bruggen (tussen werf en locatie).

Voor de stremmingsscenario’s van de vaarweg is een scheepvaartmodel opgesteld, dat met de relevante stakeholders, waaronder de Commissie Rijnvaart, wordt afgestemd.

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 18/70 2021-10-05

2.8 Tijdelijke consequenties Omdat het aantal en de ligging van de rijstroken van het wegverkeer (2x 6 rijstroken ongewijzigd blijven, het ruimtebeslag van de nieuwe boogbruggen (inclusief brugkleppen) slechts circa twee meter breder wordt dan de huidige boogbruggen en omdat de bestaande installaties vervangen worden door installaties die voldoen aan de eisen van deze tijd, zal de milieusituatie in de gebruiksfase weinig afwijken van de huidige milieusituatie en mogelijk zelfs iets verbeteren. Om die eindsituatie te bereiken zullen echter in de tussentijd werkzaamheden moeten worden verricht waarbij hinder voor de omgeving en gevolgen voor het milieu niet kunnen worden voorkomen, bijvoorbeeld vanwege werkzaamheden op de bruglocatie of door weg- en scheepvaartverkeer dat gedurende bepaalde perioden andere routes zal moeten volgen. In het kader van de vergunningprocedures voor de verschillende onderdelen van het project zullen de permanente en tijdelijke gevolgen voor het milieu in kaart worden gebracht, zodat de bevoegde gezagen die gevolgen kunnen betrekken bij hun besluitvorming. Overigens hoeft dat niet voor alle milieuaspecten even gedetailleerd, zeker niet voor tijdelijke effecten.

In dat opzicht is het van belang dat in deze ruimtelijke onderbouwing inzicht wordt gegeven in de tijdelijke en/of permanente consequenties van het project op de gronden in en rond het projectgebied dan wel in de tijdelijke gevolgen vanwege het omrijden omvaarverkeer, zodat het bevoegd gezag kan beoordelen of er (nog steeds) sprake is van een ‘goede ruimtelijke ordening’. In onderstaande tabel staan de relevante omgevingsaspecten van de verschillende deelprojecten benoemd en is aangegeven waar deze zich hoofdzakelijk zullen voordoen. In hoofdstuk 4 worden deze inhoudelijk toegelicht.

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 19/70 2021-10-05

Tabel 2.1 Relevante omgevingsaspecten Natuur (soortenbescherming Wnb) Natuur (gebiedsbescherming Wnb) Luchtkwaliteit Geluid

Lichthinder Water Bodem Archeologie en cultuurhistorie Ontplofbare oorlogsresten Externe veiligheid

Nautische veiligheid Kabels en leidingen Circulariteit/duurzaamheid

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Boogbruggen Werkzaamheden ter plaatse Werkzaamheden ter omrijden/ omvaren

plaatse

Beweegbare delen Werkzaamheden ter plaatse en

Werkzaamheden omrijden/omvaren

ter

plaatse

en

Permanent: Wegverkeer ter plaatse Tijdelijk: Werkzaamheden ter plaatse Permanent: Wegverkeer ter plaatse Tijdelijk: Werkzaamheden ter plaatse en omrijden/ omvaren Ter plaatse Ter plaatse Ter plaatse Ter plaatse

Permanent: Wegverkeer ter plaatse Tijdelijk: Werkzaamheden ter plaatse Permanent: Wegverkeer ter plaatse Tijdelijk: Werkzaamheden ter plaatse en omrijden/ omvaren Ter plaatse Ter plaatse Ter plaatse Ter plaatse

Ter plaatse Permanent: wegverkeer ter plaatse Tijdelijk: Werkzaamheden ter plaatse en omrijden/ omvaren Ter plaatse Ter plaatse Ter plaatse

Ter plaatse Permanent: wegverkeer ter plaatse Tijdelijk: Werkzaamheden ter plaatse en omrijden/ omvaren Ter plaatse Ter plaatse Ter plaatse

Revisie: 1.0 20/70 2021-10-05

3 Wettelijk kader en beleid 3.1

Rijksbeleid

Op rijksniveau zijn de volgende wettelijke regelingen en beleidsnota’s relevant:   

Nationale omgevingsvisie (NOVI); Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro); Besluit ruimtelijke ordening (Bro).

Nationale omgevingsvisie (NOVI) De NOVI is een instrument van de nieuwe Omgevingswet en loopt vooruit op de inwerkingtreding van die wet, die gepland staat op 1 juli 2022. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vervalt geheel (uitgezonderd Caribisch Nederland en Caribische Exclusieve Economische Zone). Voorts geldt de NOVI op grond van de Waterwet als een wijziging van enkele onderdelen van het Nationaal Waterplan 2016-2021 (NWP). De NOVI is op 11 september 2020 door de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vastgesteld (in overeenstemming met diverse ambtgenoten) en biedt een langetermijnperspectief op de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland tot 2050. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven, die het aanzien van Nederland de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. Denk aan het bouwen van nieuwe woningen, ruimte voor opwekking van duurzame energie, aanpassing aan een veranderend klimaat, ontwikkeling van circulaire economie en omschakeling naar kringlooplandbouw. Alles met zorg voor een gezonde bodem, schoon water, behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving. Omgevingskwaliteit is daarmee het kernbegrip: dat wil zeggen ruimtelijke kwaliteit én milieukwaliteit.

De NOVI stelt een nieuwe aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisaties, en met meer regie vanuit het rijk. Met de NOVI benoemt het Rijk 21 nationale belangen, waaronder (6) het waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem en (7) het in stand houden en ontwikkelen van de hoofdinfrastructuur voor mobiliteit. Tevens geeft de NOVI richting met behulp van vier prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energiestrategie; 2. Duurzaam economisch groeipotentieel; 3. Sterke en gezonde steden en regio's; 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Toetsing NOVI Voor het project VBB zijn deze nationale belangen aan de orde. Door het project wordt een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem gewaarborgd en wordt een belangrijk onderdeel van de nationale hoofdinfrastructuur voor mobiliteit vervangen en voor meerdere jaren zeker gesteld.

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 21/70 2021-10-05

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening heeft het Rijk een aantal doorwerkingsregels opgenomen met betrekking tot de inhoud van bestemmingsplannen. Bijvoorbeeld ten aanzien van de Grote Rivieren, het Kustfundament, de Mainportontwikkeling Rotterdam en Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde. Het Barro is van toepassing tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet en daarom vindt toetsing van het project plaats op basis van het huidige Barro. Voor deze ruimtelijke onderbouwing zijn de titels 2.1 en 2.4 uit het Barro relevant: Rijksvaarwegen (titel 2.1) In verband met de ligging van de Nieuwe Maas binnen de scope van dit project dient op grond van artikel 2.1.3 van het Barro bij het opstellen van bestemmingsplannen dan wel de verlening van vergunningen voor afwijking van het bestemmingsplan rekening gehouden te worden met het voorkomen van belemmeringen voor:  de doorvaart van de scheepvaart in de breedte, hoogte en diepte;  de zichtlijnen van de bemanning en de op het schip aanwezige navigatieapparatuur voor de scheepvaart;  het contact van de scheepvaart met bedienings- en begeleidingsobjecten;  de toegankelijkheid van de rijksvaarweg voor hulpdiensten;  het uitvoeren van beheer en onderhoud van de rijksvaarweg. Bij de realisering van dit project worden deze voorwaarden in acht genomen.

Er ontstaan geen permanente belemmeringen en er vinden geen wijzigingen plaats die de doorvaart verminderen. Tijdens de periodes waarin de boogbruggen en de beweegbare brugdelen worden vervangen zal er sprake zijn van tijdelijke hinder voor de scheepvaart. Maatregelen die leiden tot belemmering van doorvaart, zichtlijnen, toegankelijkheid van de rijksvaarweg voor hulpdiensten en mogelijk het uitvoeren van beheer en onderhoud van de rijksvaarweg zullen tot een minimum beperkt blijven. Tijdens de stremmingen wordt een omvaarroute ingesteld, zodat de scheepvaart doorgang kan blijven vinden. In het hoofdstuk 4 Omgevings- en milieuaspecten zal nader worden ingegaan op het aspect nautische veiligheid en op welke wijze hier binnen het project mee wordt omgegaan. Grote Rivieren (titel 2.4) Het rivierbed van de Nieuwe Maas valt deels binnen het projectgebied. De Nieuwe Maas behoort tot het hoofdwatersysteem van Nederland en is onderdeel van de vier internationale stroomgebieden (Rijn, Maas, Eems, Schelde). Titel 2.4 regelt de ruimtelijke doorwerking van de Beleidslijn grote rivieren, de PKB Ruimte voor de Rivier en het Nationaal Waterplan voor zover het gebieden betreft die daarin worden gereserveerd voor mogelijke toekomstige rivierverruimende maatregelen.

Er worden in het Barro algemene eisen gesteld aan de inhoud van nieuwe bestemmingsplannen die betrekking hebben op gronden gelegen in het rivierbed. Deze strekken ertoe te voorkomen dat bestemmingsplannen worden vastgesteld c.q. omgevingsvergunningen voor afwijking van een bestemmingsplan worden verleend ten behoeve van werkzaamheden die in het kader van het Waterbesluit niet of slechts onder bepaalde voorwaarden zijn toegestaan.

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 22/70 2021-10-05

Figuur 3.1 Uitsnede Barro, kaart Grote Rivieren (bron: ruimtelijkeplannen.nl) Uit artikel 2.4.3 Barro blijkt dat nieuwe bestemmingen in een rivierbed alleen zijn toegestaan indien:  een veilig en doelmatig gebruik van het oppervlaktewaterlichaam gewaarborgd blijft;  er geen belemmering is voor de vergroting van de afvoercapaciteit van de rivier;  de waterstandsverhoging of de afname van het bergend vermogen zo gering mogelijk;  is de ecologische toestand van het oppervlaktewaterlichaam niet verslechtert. Bij de realisering van dit project worden deze voorwaarden in acht genomen. De werkzaamheden binnen het project VBB blijven beperkt tot de vervanging van de boogbruggen en de beweegbare brug. Verder zullen diverse werkzaamheden, renovaties en dergelijke binnen de constructie van de beide bruggen plaatsvinden. Er vinden derhalve in het kader van dit project geen werkzaamheden plaats die de afvoercapaciteit van de rivier of de ruimte voor de rivier permanent beperken. Toetsing Barro Het project levert geen belemmeringen op als bedoeld in titel 2.1 (Rijksvaarwegen) en titel 2.4 (Grote Rivieren) van het Barro.

3.1.1

Besluit ruimtelijke ordening (Bro)

In het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is in artikel 3.1.6 de Ladder voor duurzame verstedelijking opgenomen als instrument voor zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leegstand. Dit artikel leidt ertoe dat bij de herziening van bestemmingsplannen of een omgevingsvergunning voor afwijking van het bestemmingsplan, het bevoegd gezag moet voldoen aan een motiveringsvereiste als daarin nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Toetsing Bro Het project heeft betrekking op de vervanging van bestaande infrastructuur. Volgens de Handreiking behorende bij de ladder valt dit niet onder het begrip ‘stedelijke ontwikkeling’ en daarom hoeft het project niet aan de ladder te worden getoetst.

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 23/70 2021-10-05

3.2 Provinciaal beleid 3.2.1

Omgevingsvisie Zuid‐Holland (2020)

Met het omgevingsbeleid van Zuid-Holland streeft de provincie naar een optimale wisselwerking tussen gewenste ruimtelijke ontwikkelingen en een goede leefomgevingskwaliteit. De provincie heeft zes richtinggevende ambities geformuleerd in de fysieke leefomgeving. Door in te zetten op de zes ambities wordt bijgedragen aan het sterker maken van Zuid-Holland. Deze ambities zijn: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Naar een klimaatbestendige delta; Naar een nieuwe economie: the next level; Naar een levendige meerkernige metropool; Energievernieuwing; Best bereikbare provincie; Gezonde en aantrekkelijke leefomgeving.

Deze ambities zijn vertaald in beleidskeuzes voor de fysieke leefomgeving. Toetsing en conclusie Het project betreft weliswaar een vervanging van infrastructuur van formaat, maar de aard en schaal blijven min of meer vergelijkbaar met de huidige situatie. Daardoor heeft het project beperkte raakvlakken met de ambities en beleidskeuzes uit de provinciale omgevingsvisie. Verder kan worden vastgesteld dat door dit project de verbinding van stad en land in stand blijft en daarmee de bereikbaarheid van de provincie gewaarborgd blijft.

3.2.2

Omgevingsverordening Zuid‐Holland (2020)

De Omgevingsvisie Zuid-Holland is vertaald in de Omgevingsverordening Zuid-Holland. Voor dit project zijn de onderwerpen ‘ruimtelijke kwaliteit’ en ‘natuur’ relevant. In de verordening zijn voor het onderwerp ‘ruimtelijke kwaliteit’ algemene regels voor ruimtelijke ontwikkelingen geformuleerd (waar bestemmingsplan staat, dient eveneens ruimtelijk plan (waaronder een omgevingsvergunning) gelezen te worden): Artikel 6.9 Ruimtelijke kwaliteit Lid 1 Een bestemmingsplan kan voorzien in een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling, onder de volgende voorwaarden ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit: a. de ruimtelijke ontwikkeling past binnen de bestaande gebiedsidentiteit, voorziet geen wijziging op structuurniveau, past bij de aard en schaal van het gebied en voldoet aan de relevante richtpunten van de kwaliteitskaart (inpassen); b. als de ruimtelijke ontwikkeling past binnen de bestaande gebiedsidentiteit, maar wijziging op structuurniveau voorziet (aanpassen), wordt deze uitsluitend toegestaan mits de ruimtelijke kwaliteit per saldo ten minste gelijk blijft door: 1. zorgvuldige inbedding van de ontwikkeling in de omgeving, rekening houdend met de relevante richtpunten van de kwaliteitskaart; en 2. het zo nodig treffen van aanvullende ruimtelijke maatregelen als bedoeld in het derde lid; c.

als de ruimtelijke ontwikkeling niet past bij de bestaande gebiedsidentiteit (transformeren), wordt deze uitsluitend toegestaan mits de ruimtelijke kwaliteit van de nieuwe ontwikkeling is gewaarborgd door:

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 24/70 2021-10-05

1. een integraal ontwerp, waarin behalve aan de ruimtelijke kwaliteit van het gehele gebied ook aandacht is besteed aan de fysieke en visuele overgang naar de omgeving en de fasering in ruimte en tijd, alsmede rekening is gehouden met de relevante richtpunten van de kwaliteitskaart; en 2. het zo nodig treffen van aanvullende ruimtelijke maatregelen als bedoeld in het derde lid. Lid 4 Een bestemmingsplan dat een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maakt als bedoeld in het eerste lid bevat een beeldkwaliteitsparagraaf, waarin het effect van deze ontwikkeling op de bestaande kenmerken en waarden wordt beschreven en waaruit blijkt dat de ruimtelijke kwaliteit ten minste gelijk blijft, voor zover het gaat om een ruimtelijke ontwikkeling: a. waarbij de richtpunten van de kwaliteitskaart in het geding zijn; of b. die is gelegen op gronden binnen een beschermingscategorie als bedoeld in het tweede lid, onder a en b; c. als de ruimtelijke ontwikkeling niet past bij de bestaande gebiedsidentiteit (transformeren), wordt deze uitsluitend toegestaan mits de ruimtelijke kwaliteit van de nieuwe ontwikkeling is gewaarborgd door: 1.

een integraal ontwerp, waarin behalve aan de ruimtelijke kwaliteit van het gehele gebied ook aandacht is besteed aan de fysieke en visuele overgang naar de omgeving en de fasering in ruimte en tijd, alsmede rekening is gehouden met de relevante richtpunten van de kwaliteitskaart; en 2. het zo nodig treffen van aanvullende ruimtelijke maatregelen als bedoeld in het derde lid. Voor het onderwerp ‘natuur’ zijn in de verordening ook algemene regels opgenomen, onder andere ten aanzien van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Aangezien het Eiland van Brienenoord is aangewezen als NNN bestaande en nieuwe natuur, in onderstaand artikel uit de verordening relevant: Artikel 6.24 Natuurnetwerk Nederland Lid 1 Een bestemmingsplan voor gronden binnen het Natuurnetwerk Nederland, (….) wijst geen bestemmingen aan die de instandhouding en ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van deze gebieden significant beperken, of leiden tot een significante vermindering van de oppervlakte, kwaliteit of samenhang van die gebieden. Toetsing en conclusie Het project valt in de categorie 'inpassen' van regeling Ruimtelijke kwaliteit. Er is sprake van een ontwikkeling van beperkte omvang die past binnen de gebiedsidentiteit. Het gaat immers om de vervanging/renovatie van de VBB, welke een passende functie is en wordt gezien als een icoon binnen bestaand stedelijk gebied.

Volgens de kwaliteitskaart valt het project binnen de categorie 'Stedelijke groen- en waterstructuur'. Als richtpunt geldt dat ontwikkelingen dienen bij te dragen aan het behouden en versterken van de stedelijke groen- en waterstructuur. Daarbij gaat het om de recreatieve kwaliteit, de bijdrage aan klimaatbestendigheid en de verbinding tussen stad en land. De waterstructuur blijft in voorliggend plan ongewijzigd. Er is geen sprake van aantasting van een groen- of waterstructuur. De locatie handhaaft de verbinding tussen stad en land en voldoet aan de richtpunten van de kwaliteitskaart. Er kan afhankelijk van de exacte locatie en dimensionering van werkterreinen, hulpconstructies en omleidingsroutes een tijdelijke aantasting optreden van gebieden die tot het Natuurnetwerk Nederland (NNN) behoren als gevolg van de renovatie en vervanging van de brugdelen van de Van Brienenoordbrug. Overleg met de provincie Zuid-Holland en de terreinbeheerder wordt aanbevolen om schade en eventuele consequenties tijdig in beeld te brengen

.

9V9589-30-DO-RP-ROB-125611

Revisie: 1.0 25/70 2021-10-05

3.3 Gemeentelijk beleid 3.3.1

Stadsvisie Rotterdam: Ruimtelijke ontwikkelingsstrategie 2030

Vastgesteld op 29 november 2007 door de Rotterdamse gemeenteraad De Stadsvisie vormt het ruimtelijk kader voor alle investeringen, projecten en plannen die in de stad worden gerealiseerd. De Stadsvisie is een ontwikkelingsstrategie voor de stad Rotterdam, voor de periode tot 2030. De Stadsvisie heeft als missie een sterke economie en een aantrekkelijke woonstad. De missie is uitgewerkt in een aantal kernbeslissingen op de onderwerpen wonen en economie en deze bepalen wat er de komende jaren op deze gebieden gebeurt in de stad. Veel van de kernbeslissingen zullen de komende vijftien jaar worden omgezet in de uitvoering van een aantal (bouw)projecten in de stad, waardoor Rotterdam over pakweg vijftien jaar inderdaad een sterke economie heeft en aantrekkelijke woongebieden kent. De kernbeslissingen zijn als volgt: 1. Rotterdam wil in 2030 op het gebied van kennis en innovatie de belangrijkste havenstad van Europa zijn. 2. Rotterdam benut vrije tijd als aanjager van de stedelijke economie. 3. Rotterdam maakt ruimte voor ondernemers. 4. Rotterdam bouwt in bestaand stedelijk gebied om in de woningbehoefte te voorzien. 5. Rotterdam realiseert woonmilieus die selectieve migratie tegengaan. 6. Rotterdam transformeert zwakke woonmilieus. 7. Rotterdam zet de openbare ruimte en de wateropgave in als accelerator van de beoogde ruimtelijke ontwikkelingen. 8.