21bb14837 Bijlage behorende bij 21bb14831 over Nota van beantwoording zienswijzen en adviezen ontwerp omgevingsvisie en ROER
Tekst van het document
Nota van Beantwoording Ontwerp omgevingsvisie en ROER Oktober 2021
1. Inleiding Rotterdam werkt aan een Rotterdamse omgevingsvisie. De omgevingsvisie beschrijft de koers voor de ruimtelijke ontwikkeling van het hele gemeentelijk grondgebied op middellange en lange termijn. De visie biedt houvast en geeft een inspirerend toekomstbeeld van stad en haven. Deze omgevingsvisie legt een basis voor projecten in de fysieke leefomgeving. Ze vormt daarmee een kader voor toekomstige activiteiten, die belangrijke gevolgen met zich mee kunnen brengen voor het milieu en voor de omgeving. In de ‘Verkenning omgevingsvisie Rotterdam (2018)’ zijn de trends en transities beschreven, die aanleiding waren voor het vroegtijdig starten met dit proces. De Verkenning resulteerde in vijf perspectieven voor de toekomst van Rotterdam (compact, productief, inclusief, gezond en duurzaam). Dit is uitgewerkt in ‘De Veranderstad, op weg naar de eerste Rotterdamse omgevingsvisie (2019)’: een basis voor een gesprek over kernpunten voor een nieuwe, ruimtelijke strategie. Onderdeel van deze ruimtelijke strategie zijn gebiedsuitwerkingen. Rotterdam heeft te maken met zowel kansen als bedreigingen en heeft behoefte aan een goed onderbouwde visie. Daarom is er bij de omgevingsvisie een ROER opgesteld: een Rotterdams omgevingseffectrapport. In het
ROER worden niet alleen milieueffecten, maar ook sociale en economische effecten in beeld gebracht. 1.1 Nota van Beantwoording In de periode van 2 juli 2021 tot 10 september 2021 heeft de ontwerp omgevingsvisie en het ROER ter inzage gelegen. Tijdens deze periode kon iedereen een zienswijze indienen. Voor de Rotterdamse bestuurscommissies geldt dat zij een advies geven aan het college en voor hen is de periode tot 17 september 2021 verlengd in verband met de reeds vastgelegde bestuurlijke overlegmomenten. Op de ontwerp omgevingsvisie en het ROER zijn totaal 66 reacties binnengekomen. Daarvan kwamen er zeven zienswijzen van particulieren, van bedrijven en organisaties en negen van medeoverheden. Van Rotterdamse bestuurscommissies ontvingen wij zeventien adviezen. Een aantal bestuurscommissies heeft laten weten geen advies in te dienen. De volgende belanghebbenden gaven hun zienswijzen en adviezen:
2
7 particulieren AVVN Samen Natuurlijk Tuinieren AVVN VTV Vreelust Gemeente Vlaardingen Port of Rotterdam Cuypersgenootschap ATV Kweeklust Woonbron VTV Tot Nut en Genoegen VTV De Wielewaal Tennet Natuurmonumenten Echt de Esch Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard VTV Blijdorp Stichting Volkstuindersbelangen Rijnmond Warm Rotterdam Recht op Stad KNNV Initiatiefgroep Natuurlijk Rotterdam Stedin Politie Urban Department Store Rotterdam Vestia De Natuurlijke Stad V.T.V. Reyerwaard Delfshaven Coörporatie VTV Ons Genoegen Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond RRKC Hoogheemraadschap van Delfland V.T.V. Nooit Gedacht LSNed Leidingenstraat Nederland
Natuurlijk Spangen Kralingen aan de Maas Stichting Huurdersbelang Stadswonen Gebiedscommissie Overschie Deltalinqs Gebiedscommissie Centrum Havensteder Gebiedscommissie Hillegersberg - Schiebroek Gebiedscommissie Nesselande Gebiedscommissie Prins Alexander Kleine Kernen (Pernis & Rozenburg) Gebiedscommissie Kralingen – Crooswijk Gebiedscommissie Hoogvliet Gemeente Nissewaard Gebiedscommissie IJsselmonde Wijkraad Provenierswijk Gebiedscommissie Hoek van Holland Gebiedscommissie Charlois Gemeente Ridderkerk Gemeente Capelle aan den IJssel Wijkraad Kop van Zuid - Entrepot Wijkraad Agniesebuurt Woonstad Rotterdam Gebiedscommissie Delfshaven Wijkraad Feijenoord Wijkraad Noordereiland
De gebundelde geanonimiseerde zienswijzen en adviezen zijn in deze Nota van Beantwoording opgenomen. 1.2 Manier van behandelen zienswijzen en adviezen Iedere reactie heeft een registratienummer gekregen op volgorde van binnenskomst. Dit nummer wordt aan indieners bekend gemaakt bij verzending van de Nota van Beantwoording. In deze nota verwijzen we naar deze registratienummers om de privacy van de indiener te waarborgen. De zienswijzen en adviezen zijn opgeknipt in zo helder mogelijke aandachtpunten, vragen, opmerkingen etc. We geven een antwoord op de verschillende vragen en suggesties uit de zienswijzen en adviezen per indiener. We hebben daarbij geprobeerd zo volledig mogelijk te antwoorden. We geven, waar mogelijk is, aan wat we met een ingebracht punt doen. In het geval van een aanpassing in de omgevingsvisie is dit vermeld in de laatste kolom. Het proces van beantwoorden is met de grootst mogelijke zorg uitgevoerd, desalniettemin kan er een onvolkomenheid in het document terecht zijn gekomen.
1.3 Advies Commissie m.e.r. We hebben ook de Commissie m.e.r. om advies gevraagd op de ontwerp omgevingsvisie en het ROER. De commissie heeft in een eerder stadium ook advies uitgebracht op de reikwijdte en detailniveau van het ROER (notitie reikwijdte en detail). De Commissie m.e.r. heeft op 30 september 2021 haar advies omtrent ontwerp omgevingsvisie en ROER gepubliceerd. We nemen het advies van de Commissie m.e.r. ter harte en hebben op basis van haar aanbeveling een Addendum op het ROER geschreven met aanvullende, essentiële informatie. In het laatste deel (3.0) van deze Nota van Beantwoording zijn de overige, resterende vragen van de commissie opgenomen.
4
2. Zienswijzen, adviezen en beantwoording Zie de tabel met beantwoording per indiener. Nr #
Hoofdvraag zienswijze / advies
1
Hoe verwacht de gemeente aan de gezond wonen doelstellingen van de omgevingsvisie en het ROER te kunnen voldoen als daar relatief weinig ruimte voor bewoning/verstedelijking ingepland wordt in de gezondere gebieden (zie kaart op bladzijde 128 van omgevingsvisie)?
1
Gezien het belang voor de uitbreiding van vooral goedkope woningen wat elders in de omgevingsvisie vermeld wordt lijkt mij dat er veel meer locaties voor verstedelijking met bewoning in de meer gezondere gebieden nodig zijn. Dit zodat de gemeente aan de gezond wonen doelstellingen van de omgevingsvisie en het ROER kan voldoen omdat lijkt alsof daar momenteel relatief weinig ruimte voor ingepland wordt.
Wijziging omgevingsvisie De gezondere gebieden op de kaart zijn veelal bestaande (woon en groen)gebieden. Uiteraard zetten we in die gebieden in op verstedelijking, maar op minder grote schaal dan de grootschalige zoekgebieden voor verstedelijking. De grootste ruimtelijke kansen liggen inderdaad in gebieden waar de huidige situatie qua gezondheid nog onvoldoende is. Bij de concrete uitwerking van deze gebieden hebben we aandacht voor leefomgevingskwaliteit, bijvoorbeeld door maatregelen aan de bron, inzet op mobiliteitstransitie, slim ontwerp van gebied en woningen, etc. De genoemde locaties in de ontwerp Omgevingsvisie zijn grootschalige zoeklocaties voor verstedelijking. Uiteraard zijn er ook veel kleinschalige ontwikkelingen in de andere, door u genoemde, gebieden mogelijk. De omgevingsvisie focust zich vooral op de grootschalige plekken.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
5
1
Het ROER gaat ook uitgebreid in op "schone verplaatsingen" waarbij in het transport geen of veel lagere emissie van luchtvervuiling plaatsvindt. In dat kader is mijn zienswijze dat de Gemeente inzet op een aantal maatregelen om het percentage schone verplaatsingen sterk te laten stijgen. Maatregelen die daarbij nodig zijn kunnen bijvoorbeeld maatregelen zijn die elektrisch transport over water, overstap van bedrijven en burgers op vol-elektrische transportmiddelen en het elektriciteitsnetwerk weerbaar maken tegen de hogere vraag (door bijv. gebruik van slimme batterij capaciteit in plaats van "gas peaker plants"). Deze maatregelen zullen leefomgeving gezonder maken rondom het transportnetwerk, maar de veiligheidsissues vanwege transport van gevaarlijke stoffen blijven.
De gemeente Rotterdam zet in op Nul-Emissie Mobiliteit (NEM) en richt zich daarbij op alle onderdelen van het mobiliteitssysteem. Het elektrificeren van personen- en vrachtvervoer, ook over water, zorgt voor meer elektriciteitsgebruik en een hogere capaciteitsvraag. Om te zorgen dat het energiesysteem toereikend blijft, wordt samen met de netbeheerder in beeld gebracht waar en wanneer de verhoogde vraag naar elektriciteit zich zal voordoen en hoe hiermee het beste omgegaan kan worden om netcongestie zoveel mogelijk te voorkomen. De genoemde technieken als slim laden en batterijen voor opslag inzetten worden hierbij toegepast. Ten behoeve van een optimaal toekomstvast elektriciteitsnet werkt de gemeente nauw samen met Stedin.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
2&3
Beoordeel volkstuinen niet alleen op recreatieve waarde, maar ook op bijdrage aan het ecologisch netwerk, de sociale functie, bijdrage aan het beperken van hittestress en waterbeheer, positief effect op gezondheid en bijdrage aan groene leefomgeving.
De volkstuinen kunnen inderdaad bijdragen aan meer dan alleen de recreatieve waarde. Voor de beleving van groen in de stad en het hebben van een sociale functie zien wij mogelijkheden om deze te benutten. De ecologische waarde, de hittestress beperking voor de stad en stadsbewoners en de sociale functie kunnen per complex en locatie verschillen.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
4
Complimenten over opzet en compleetheid van omgevingsvisie!
Wij danken de indiener voor dit compliment.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
6
4
Bij de vijf hoofdkeuzes voor de groei van de haven wordt gesproken over onder andere elektrificatie van processen en inzet van waterstof als energiedrager. Hierbij missen wij dat er ook wordt ingezet op bijbehorende beperking van milieucontouren ten gevolge van deze schonere technieken.
Industriële elektrificatie en gebruik van waterstof zijn schoner vanuit een klimaatperspectief, maar deze technieken zorgen niet per definitie voor een lagere lokale milieu impact. De transitie van de haven is een grote opgave, waarbij zowel bestaande bedrijven zullen vernieuwen als nieuwe bedrijven in het gebied zullen komen. Dit proces kost tijd, is afhankelijk van investeringen vanuit de markt en van de beschikbaarheid van fysieke en milieugebruiksruimte. Onze inschatting is dat de haven, ook bij de inzet van schonere technieken, de komende jaren eerder meer ruimte zal vragen dan zal opleveren.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
4
De bedrijven die hinder veroorzaken en daarom in een hoge milieucategorie vallen wil Rotterdam zoveel mogelijk concentreren op een paar locaties. Wordt hierbij rekening gehouden met waar deze concentraties zullen plaatsvinden, zodat Vlaardingen minder in plaats van meer hinder zal ondervinden? Wordt indiener betrokken in de keuze welke locaties dat worden?
Het haven- en industriegebied is, naast (het noordelijke deel van) Spaanse Polder en bedrijventerrein Noord-West, de locatie waar we bedrijven met een hoge milieucategorie willen intensiveren en concentreren. Deze inzet is in lijn met het nationale en provinciale beleid inzake de Rotterdamse haven. Met de gemeente Vlaardingen wordt reeds intensief samengewerkt en afgestemd op het gebied van industrielawaai, juist om de balans tussen de economische ontwikkeling van de haven en de leefomgevingskwaliteit te borgen. Deze samenwerking zal de komende jaren voortgezet worden. Bedrijven in een hoge milieucategorie, op grote kavels of met veel logistieke bewegingen, passen bij uitstek op grootschalige bedrijventerreinen of gezoneerde industrieterreinen. Omdat de ruimte op bedrijventerreinen in Rotterdam steeds schaarser wordt, wordt de resterende ruimte op de ‘monofunctionele’ terreinen beschermd en efficiënter gebruikt voor bedrijven die alleen op deze bedrijventerreinen passen. Op binnenstedelijke plekken kan dit (schuif) ruimte opleveren voor andere functies. Voor de stedelijke bedrijventerreinen is deze ruimte de kaart (p123) aangeduid als ‘monofunctioneel werkmilieu’. De zwaardere, havengerelateerde bedrijvigheid worden geconcentreerd in het havenindustrieel complex mits die binnen de huidige milieucontouren passen.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
7
4
4
4
Rotterdam heeft negatieve milieueffecten op de omliggende gemeenten. De Rotterdamse haven neemt als grootschalig haven- en industriecomplex in het milieuvraagstuk een bijzondere positie in. Met name op het gebied van geluid en stikstofdepositie spelen urgente opgaven die zowel de ontwikkeling van de haven als de omgeving raken. Gemeenten die grenzen aan het haven-industrieel complex ondervinden de sterkste milieueffecten vanuit de haven. Op regionale schaal is het dus zoeken naar een balans tussen enerzijds de ontwikkeling van de haven en anderzijds het werken aan een gezonde leefomgeving. Deze onderwerpen worden meegenomen in de NOVI-aanpak die voor de Rotterdamse haven wordt ontwikkeld (NOVI staat voor Nationale Omgevingsvisie) Vanwege bovenstaande tekst uit het ROER, vragen wij of bij de voorgestelde efficiëntieverbetering en verduurzaming ook ingezet wordt op beperking van milieucontouren binnen 10 jaar. U geeft aan dat industriegeluid slechts in ongeveer 3% van de Rotterdamse gevallen de meest dominante bron is. Het is in deze kernen en ook in de omliggende gemeenten echter een factor van belang als het gaat om geluidsoverlast. Vandaar dat wij vragen waarom op de kaart van geluidscontouren en externe veiligheid geen industriegeluid is aangegeven, omdat dat van invloed is op omliggende gemeenten, waaronder Vlaardingen, maar ook op diverse Rotterdamse kernen.
U geeft aan dat bij autonome ontwikkeling in Rotterdam de reductie van de directe CO2-uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990 nihil is en dat pas in 2040 1/3 minder uitstoot zal plaatsvinden. Kunt u aangeven waarom de CO2-reductie in Rotterdam zo fors achterblijft bij landelijke en Europese reductiecijfers?
De transitie van de haven is een grote opgave, waarbij zowel bestaande bedrijven zullen vernieuwen als nieuwe bedrijven in het gebied zullen komen. Dit proces kost tijd, is afhankelijk van investeringen vanuit de markt en van de beschikbaarheid van fysieke en milieugebruiksruimte. Onze inschatting is dat de haven, ook bij de inzet van schonere technieken, de komende jaren eerder meer ruimte zal vragen dan zal opleveren. Beperking van de milieucontouren binnen 10 jaar beschouwen we om deze reden als niet realistisch.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
Het beleid om te komen tot voldoende emissiereductie in 2030 is nog volop in ontwikkeling. Pas wanneer het voorgenomen beleid en afspraken met partijen in de stad tot uitvoering worden gebracht (bijvoorbeeld qua plannen aardgasvrij in de gebouwde omgeving en verduurzaming van industrie) vermindert de CO2-uitstoot voldoende bovenop de autonome trends. Dit geldt ook voor andere Europese landen en Nederland als geheel.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
Bij autonome ontwikkeling van CO2 reductie wordt uitgegaan van CO2 reductie, zonder dat daarvoor stevige maatregelen en impulsen zijn ingegeven of opgelegd vanuit de (lokale) overheid. Hoewel CO2 reductie maatschappelijk gaande is (zonnepanelen, elektrisch rijden, enz.) vindt tegelijkertijd een toename van CO2 producerende activiteiten plaats (economische groei, is groei uitstoot wegverkeer én energieproductie). In de haven van Rotterdam wordt circa 90% van de CO2 in onze stad uitgestoten. Reductie van CO2 in Rotterdam is in hoge mate gekoppeld aan het tempo waarin het Haven Industrieel Complex (HIC) CO2 reductie zal realiseren.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
8
4
In het ROER wordt verder nog opgemerkt dat, als gevolg van toenemende ruimteclaims sprake kan zijn van toenemende grondprijzen, waarmee de betaalbaarheid van woningen verder onder druk komt te staan. Dit effect is, met name voor kwetsbare doelgroepen, die ook in de gemeente Vlaardingen aanwezig zijn, zeer ongewenst. Ook voor dit effect blijft onderbelicht hoe dit kan worden voorkomen.
In het ROER worden aanbevelingen gedaan om te blijven sturen op het toevoegen van de juiste woonsegmenten op de juiste locaties met als doel wijken in balans te brengen. Dit beleid is uitgewerkt in de Gebiedsatlas 2.0 Ontwikkeling Woonvoorraad. Een voorbeeld van beleid dat op een specifiek onderdeel van deze balans stuurt is het Actieplan Middenhuur (2019) van de gemeente Rotterdam. Hierbij worden aanvullende eisen en/of financiële middelen beschikbaar gesteld om een betere balans te krijgen van woonsegmenten bij nieuwe ontwikkelingen. Ook kan gestuurd worden via de prestatieafspraken met de woningcorporaties dat er voldoende (betaalbare) woningen zijn voor kwetsbare doelgroepen. Dit wordt nu al gemonitord met de voortgangsrapportage van de woonvisie.
De hoofdkeuze Vitale wijken is gewijzigd. Dit geldt welteverstaan voor de Rotterdamse wijken.
9
4
Verder missen wij bij geluid een visie op de luchthaven en het effect van geluid op de omringende gemeenten (een deel van Vlaardingen ligt onder de aanvliegroute).
In de omgevingsvisie wordt aangegeven dat Rotterdam de verbindingen via de lucht wil behouden, maar tevens wil inzetten op het zoveel mogelijk beperken van de negatieve effecten van luchtvaart op de omgeving (zie pag 124 van de ontwerp-omgevingsvisie Rotterdam). Dat is ook de reden dat deze effecten beschreven zijn in de Staat van de leefomgeving in het ROER. De uiteindelijke effecten van de Rotterdam The Hague Airport (RTHA) zullen afhangen van het Luchthavenbesluit. In het vigerende luchthavenbesluit (de zogenaamde Omzettingsregeling, Staatscourant 26 april 2013 nr. 11153) zijn geluidscontouren opgenomen. De omzettingsregeling moet vervangen worden door een nieuw luchthavenbesluit. Voor dit nieuwe luchthavenbesluit zal door de aanvrager (de luchthaven RTHA) in het kader van de wettelijke procedure een milieueffectenrapportage opgesteld moeten worden. In deze milieueffectenrapportage worden ook de effecten van het vliegtuiggeluid opgenomen en zichtbaar gemaakt middels kaarten met geluidscontouren. Voor dit nieuwe luchthavenbesluit loopt een participatietraject dat voorafgaat aan de wettelijke procedure. De gemeente Rotterdam en de indiener zijn beide deelnemer in dit participatietraject.
In de wettelijke procedure die na het participatietraject volgt, kunnen zienswijzen worden ingediend op het ontwerp-luchthavenbesluit wat de minister van infrastructuur en waterstaat ter inzage zal leggen.
Hoofdkeuze Vernieuwen Verdienvermogen is gewijzigd.
4
Bij de hoofdstukken natuur en landschap wordt een kans gezien voor vergroening van de havenbekkens. Ook de havens in Vlaardingen zijn ingekleurd. Dit onderdeel is niet nader uitgewerkt. Hoe ver gaat de ambitie van Rotterdam?
De Rotterdamse omgevingsvisie is uiteraard alleen van toepassing op het grondgebied van de gemeente Rotterdam. De ambities met betrekking tot de rivier, hoofdkeuze prettig leven in de delta, sluiten aan op regionale ambities hieromtrent.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
4
En hoe ziet u uw rol voor de omliggende gemeenten in de ecologische (aquatische) verbinding?
De gemeente Rotterdam wil in overleg met omliggende gemeenten tot afstemming, en letterlijk aansluiting, komen van ecologische verbindingen zowel aquatisch als terrestrisch aansluitend op ons in de gemeenteraad vastgestelde Uitvoeringsagenda biodiversiteit.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
10
4
In het kader van de energie- en grondstoffentransitie missen wij een visie op de transitie van de (petro)chemische havens in het Botlekgebied.
Ook de transitie van het (petro)chemisch cluster in de haven is ingezet en zal de komende jaren een nadere inzet vereisen. Hiervoor is o.a. de ontwikkeling van een efficiënt energie- en grondstoffensysteem van belang. Een dergelijk systeem vereist een tijdige aanpassing en vernieuwing van de infrastructuur voor warmte, stoom, CO2 en elektriciteit, en infrastructuur voor aanlanding en transport van waterstof en voor de kabels van toekomstige windparken op zee. De elektrificatie van de industrie en de uitbreiding van windparken zijn essentieel voor het realiseren van de Rotterdamse klimaatambities. Tegelijkertijd versterken ze de Rotterdamse offshore sector en daarmee de economie.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
4
In het ROER is aangegeven dat er een monitoring- en evaluatieplan komt. De indiender wil graag bij dit plan worden betrokken.
Wij danken de indiener voor dit aanbod en zal te zijner tijd in overleg treden hoe dit gestalte kan worden gegeven.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
5
Ziet het College in dat zijn wensen omtrent het aantrekken van kansrijke doelgroepen die passen bij het perspectief van de Compacte stad in de woonvisie, ook leidt tot verdringing van minder kansrijke inwoners naar o.a. de zuidelijke Tuinsteden (Lombardijen, Pendrecht, Zuidwijk en Groot-IJsselmonde)? Ziet het College verder in dat het bouwen voor een wooncarrière in de zuidelijke Tuinsteden conform het perspectief voor een Inclusieve stad afhankelijk is van de bestedingsmogelijkheden die inwoners van deze wijken bezitten? Hoeveel nieuwbouwwoningen die momenteel gebouwd worden (Guido Gezelleweg, Smeetsland hier en straks Hordijkerveld in Groot-IJsselmonde) gaan nu echt bewoond worden door ‘sociale stijgers’ uit deze wijken die hier in willen investeren?
Uitgangspunt is een thuis voor iedereen en streven naar wijken in balans, zowel in het centrum als in de tuinsteden. Juist om ervoor te zorgen dat er voor alle inkomensgroepen ruimte is en geen verdringing hoeft plaats te vinden. Dit staat centraal als gedachtengoed bij de hoofdkeuze Vitale Wijken Uit de monitor nieuwbouwprojecten blijkt dat ca 70% van de eerste bewoners van nieuwbouwprojecten in Charlois afkomstig is uit Rotterdam Zuid; in IJsselmonde is dat 50%. Wij onderkennen het aandachtspunt dat de gemiddelde bestedingsruimte van woningzoekenden op Zuid lager is (zie onderzoek Sociale Stijgers ). Dit heeft onze aandacht bij zowel gebiedsontwikkelingen als de aanpak van de bestaande voorraad in het kader van het Werkprogramma Wonen van het Nationaal Programma Rotterdam Zuid.
De hoofdkeuze Vitale wijken is gewijzigd.
5
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
11
5
Welke stappen onderneemt het College om zorg te dragen voor een goede sociale structuur in de Zuidelijke tuinsteden, om gegeven uw wensen een buffer te creëren om de grotendeels sociale problematiek in deze wijken op te vangen? In uw omgevingsvisie spreekt u over de aanpak “op Zuid”, maar dit betreft enkel (deels autonome) ontwikkelingen die niet ten goede komen van de genoemde wijken
Het is onze insteek bij de uitwerking van de Omgevingsvisie voor Rotterdam Zuid in het Toekomstpersectief Zuid (zie hoofdstuk 6 'De gebieden') ook in te zoomen op de sociale structuren in de Tuinsteden. Wij delen uw mening, dat dit niet voldoende uit de tekst blijkt en zullen hier een aanscherping op doorvoeren. Wel benadrukken wij daarbij dat de Omgevingsvisie, en als uitwerking daarvan het Toekomstperspectief Zuid, vooral betrekking heeft op wat vanuit de sociale opgave bekeken nodig is aan fysieke maatregelen zoals een divers woningaanbod, divers voorzieningenaanbod en de aanwezigheid van ontmoetingsruimtes in de openbare ruimte etc. Het gaat niet over zaken als de aanpak schuldenproblematiek en achter de voordeur aanpak.
Hoofdkeuze Vernieuwen verdienvermogen is gewijzigd. Tekst gebied Zuid is gewijzigd
6
Indiener is nauw betrokken bij de ontwikkeling van de omgevingsvisie. Wij waarderen de onderlinge samenwerking in dit traject zeer.
We danken de indiener voor het compliment.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
6
Balans milieugebruiksruimte haven, leefomgevingskwaliteit en verstedelijking Wereldwijde ontwikkelingen, zoals de energie- en grondstoffentransitie en digitalisering, vereisen substantiële aanpassingen van het Rotterdamse haven- en industriecomplex. In de ontwerpomgevingsvisie wordt terecht geconstateerd dat bestaande en nieuwe bedrijven in de haven milieugebruiksruimte nodig hebben om deze transitie te kunnen realiseren, en de transitie de komende jaren eerder meer ruimte zal vragen dan opleveren. Tegelijkertijd wordt in de ontwerpomgevingsvisie ingezet op een verdere verdichting en verstedelijking in combinatie met meer rust in het stedelijke gebied. In tegenstelling tot hetgeen in de ontwerp-omgevingsvisie wordt gesteld, is indiener van mening dat bij de verdere verdichting en verstedelijking gestart moet worden met het houden van voldoende afstand tussen haven- en industrie en geluidgevoelige functies om zo voor beide zekerheid en duidelijkheid te bieden. Juist de locatie van nieuwe woningbouw en het maken van afspraken met ontwikkelaars over stille gevels en goede gevelisolatie
Per ontwikkeling wordt gekeken naar passende maatregelen om geluidsoverlast zoveel mogelijk te voorkomen. Voor elke geluidsbron geldt dat bronmaatregelen het meest effectief zijn: een gebied, groter dan bij andere maatregelen, heeft baat bij de maatregel. Daarom wordt altijd eerst naar bronmaatregelen gekeken. Bij woningen en andere gevoelige functies (scholen, ziekenhuizen) is het houden van genoeg afstand van geluidsproducerende functies, eveneens een belangrijk uitgangspunt. Evenals het maken van afspraken met ontwikkelaars van nieuwe projecten over stille gevels, slimme situering van de woning en technische toepassingen, zoals geluidsisolatie.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
12
zijn van belang om overlast te voorkomen. Uiteraard moet daarnaast ook gestreefd worden naar het beperken van de daadwerkelijke geluidproductie. Wij verzoeken u om de desbetreffende teksten op dit punt aan te passen.
6
Tevens vragen wij nadrukkelijk aandacht voor de externe veiligheidsrisico’s die gepaard kunnen gaan bij een verdere verstedelijking nabij transportcorridors van gevaarlijke stoffen van/naar de haven. Zoals in de ontwerp-omgevingsvisie wordt opgemerkt, is voldoende afstand houden tot de risicobron van belang, waarbij de risico’s als gevolg van de energie- en grondstoffentransitie in de toekomst ook groter kunnen zijn dan nu verwacht.
In Rotterdam krijgt externe veiligheid langs transportcorridors nadrukkelijk de aandacht. Het is vanwege de verstedelijkingsopgave niet te voorkomen dat meer mensen langs deze corridors gaan wonen. De keuze voor deze verstedelijkingslocaties is gebaseerd op basis van een integrale afweging waarbij externe veiligheid één van de aspecten is. Per locatie onderzoeken we hoe we het zo veilig mogelijk kunnen inrichten. Het houden van voldoende afstand is daarbij één van de ontwerpprincipes.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
13
6
Verstedelijking Maashaven, Merwe-Vierhavens en op lange termijn de zone Waalhaven - Rotterdam-Zuid In de ontwerp-omgevingsvisie wordt verstedelijking gedefinieerd als het toevoegen van (een combinatie van) wonen, bedrijvigheid en voorzieningen. Op de kaart op pagina 87 en pagina 139 lijkt verstedelijking gepland te zijn op een deel van het water in de Maashaven. Verstedelijking van een deel van het water van de Maashaven sluit niet aan op de afspraken uit de gezamenlijke Samenwerkingsovereenkomst Stadshavens. De Maashaven is belangrijk voor het haven- en industriecomplex. Daarom heeft indiener daar recent omvangrijke investeringen gedaan in de herschikking van de ligplaatsen voor de binnenvaart. Wij verzoeken u daarom om de desbetreffende kaartbeelden aan te passen.
Wij respecteren de gemaakte Samenwerkingsovereenkomst Stadshavens. Zoals in de legenda bij de kaarten staat aangegeven betreft de Maashaven en het omliggende water een zoekgebied voor verstedelijking. De exacte invulling daarvan zal in het kader van de Toekomstvsie Zuid verder worden uitgewerkt. We gaan graag samen met u in gesprek over het proces tot verdere uitwerking.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
6
De verdergaande verstedelijking van Merwe-Vierhavens na 2040 zal, gelet op de ervaringen die wij gezamenlijk opgedaan hebben in het kader van de huidige afgesproken transformatie van dit gebied, niet eenvoudig zijn. Zeker niet gelet op de eisen die de nieuwe Omgevingswet stelt. Dergelijke ontwikkelingen vereisen tevens een wijziging van onze Samenwerkingsovereenkomst Stadshavens. Wij verzoeken u daarom de tekst over de lange termijn ontwikkeling van MerweVierhavens te nuanceren.
Wij respecteren de gemaakte Samenwerkingsovereenkomst stadshavens. Zoals in de legenda bij de kaarten staat aangegeven betreft de verstedelijking van dit deel van Merwe Vierhavens een lange termijn zoekgebied verstedelijking. De exacte invulling daarvan werken we bij een toekomstige gebiedsuitwerking uit. We gaan graag samen met u in gesprek over het porces tot verdere uitwerking.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
14
6
De lange termijn inzet voor een westelijke oeververbinding en verstedelijking van delen van de Sluisjesdijkpier en zone Waalhaven - Rotterdam-Zuid vereisen ook nadrukkelijk nader overleg. Indiener heeft de afgelopen jaren al nadrukkelijk ingezet om het oostelijk deel van de Waalhaven een zachtere overgang te laten zijn naar de stedelijke agglomeratie. Met onder andere de introductie van diverse kantoorfuncties is in dit gebied een aanzet gemaakt met verstedelijking die de "harde” havenfuncties op het water en aan de westzijde niet blokkeert. Wij zien geen mogelijkheden voor woningbouw in (delen van) de Waalhaven. Wel zien wij kansen voor het versterken van de sociaaleconomische relatie van de Waalhaven met Rotterdam-Zuid. Denk aan ontwikkelingen op het gebied van economie, energie en circulariteit (incl. scholing), sociale samenhang en klimaatverandering en het verbeteren van de bereikbaarheid van beide gebieden door het ontwikkelen van de knooppunten Charloisse Poort (incl. metrostation) en Charloisse Hoofd (Cultuurcampus). Wij stellen daarom graag voor om samen met de gemeente (en partijen als NPRZ en Deltalinqs) een sociaaleconomische agenda en gebiedsvisie op de benodigde ruimtelijke ontwikkeling in de zone Waalhaven - RotterdamZuid te maken. Wij verzoeken u deze nuancering op te nemen.
We gaan graag met u in gesprek over de toekomst van de Waalhaven en de versterking van de relatie tussen de Waalhaven en Rotterdam Zuid. De omgevingsvisie beschrijft een opgave voor de langere termijn, waarbij de door u genoemde mogelijkheden en uitdagingen zorgvuldig met de stakeholders moeten worden uitgewerkt. Uw suggestie om samen met deze stakeholders dit op te pakken is hierbij een goede.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
15
6
Bereikbaarheid haven- en industriegebied, ook voor werknemers In de ontwerp-omgevingsvisie is het belang en ook de kwetsbaarheid van de Ruit voor de bereikbaarheid van de haven erkend. Het groeiend aantal verkeersbewegingen verhoogt de druk op de weginfrastructuur. Samen met toekomstige veranderingen op het vlak van de mobiliteit leidt dit tot knelpunten op wegen, vaarwegen, spoorwegen, kabels en leidingen en in het openbaar vervoer. Naast de ontwikkeling van stads- en wijkhubs voor logistiek van goederen en grondstoffen in het stedelijke gebied, wil de gemeente de ontwikkeling van het ov-netwerk samen op laten gaan met de verstedelijking om de afhankelijkheid van de auto te verminderen. Hierdoor signaleren wij geen verbetering in de (ov-)bereikbaarheid van de haven en is het maar de vraag of door deze maatregelen de kwetsbaarheid van de Ruit minder wordt. Wij vrezen dat werknemers met de auto via de steeds drukker wordende Ruit werklocaties in de haven moeten bereiken hetgeen de bereikbaarheid van de haven vermindert. Tevens betekent deze inzet vanuit de gemeente dat een deel van het arbeidspotentieel in Rotterdam en aangrenzende gemeenten niet in de haven benut kan worden. In de ontwerp-omgevingsvisie wordt opgemerkt dat er gekeken wordt naar de mogelijkheden om de bereikbaarheid voor werknemers naar de haven te verbeteren.
Wij worden graag nader betrokken bij deze uitwerking.
De betekenis van de Ruit voor de bereikbaarheid en connectiviteit van Rotterdam onderschrijven wij. We herkennen ook de bereikbaarheidsopgave van de haven voor werknemers. Uw aanbod om hier, bijvoorbeeld in het kader van de Havenvisie, verder samen naar te kijken pakken wij graag op.
Hoofdkeuze Vernieuwen verdienvermogen is gewijzigd.
7
De gemeente is op de goede weg door meer monumenten te laten beschermen. Maar dit is nog niet voldoende. Voor veel waardevol te behouden erfgoed ontbreekt nog een goede bescherming voor behoud voor de komende generaties. We denken aan verdere uitbreiding van de gemeentelijke monumentenlijst, uitbreiding van beschermde stadsgezichten, inventarisatie en verdere bescherming van de zgn. Post-65 erfgoed (erfgoed na 1965). Daarnaast vinden wij ook belangrijk dat er een goed handhavingsregime komt om te voorkomen dat monumenten worden verwaarloosd of zonder vergunning worden gewijzigd.
Dank voor uw reactie met daarin aandacht voor het erfgoedbeleid en het recreatieoord Hoek van Holland. In 2017 is het erfgoedbeleid voor het gebouwde en aangelegde erfgoed herijkt en vastgelegd in de Erfgoedagenda Rotterdam. De Erfgoedagenda zet de koers en schetst de concrete activiteiten rond het gebouwde en aangelegde cultuurhistorisch waardevolle erfgoed van Rotterdam. Waar u in uw zienswijze op de Omgevingsvisie aan refereert is opgenomen in de Erfgoedagenda, waarvan het gekoppelde uitvoeringsprogramma in 2021 wordt geactualiseerd.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
16
7
Daarnaast willen wij u aandacht vragen voor behoud en bescherming van het recreatieoord Hoek van Holland waarvoor het voornemen is om het als onderdeel van het vierseizoenenbadplaats te laten ontwikkelen. In onze brief van 8 april hebben wij al aandacht voor gevraagd. Deze brief sluiten we als bijlage bij. Behoud en bescherming kan gerealiseerd worden door vaststelling van een bestemmings/omgevingsplan (beschermd gezicht) waarbij de indeling van het terrein met de objecten worden verankerd en beschermd. Zo blijft het karakteristiek van het recreatieoord in stand waarbij de bestaande kleinschalige bebouwing met huisjes gehandhaafd blijven. Voor enkele oorspronkelijke huisjes zijn wij voornemens om binnenkort de monumentenstatus aangevraagd met instemming van de gebruiker.
Dit vraagstuk van een specifieke locatie en de vraag naar het bestemmingsplan/omgevingsplan ligt buiten de scope van deze omgevingsvisie. Op een ander schaalniveau en in andere instrumenten zoals het omgevingsplan kan kom dit terugkomen.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
8
Indiener vraagt tot slot aan de gemeente om de volkstuinparken niet alleen te beoordelen op hun recreatieve functie maar ook hun bijdragen aan het ecologisch netwerk, aan de sociale cohesie, aan het beperken van de gevolgen van klimaatverandering, aan het verminderen van (stedelijke) hittestress, aan hun positief effect op de gezondheid en aan hun bijdrage aan een groene leefomgeving mee te wegen. Kortom, de volkstuinparken vervullen op meerdere onderdelen de perspectieven van het gemeentelijke omgevingskompas. De drie volkstuinparken in De Esch onderschrijven deze vraag van indiener van harte. Positie volkstuinparken in de Omgevingsvisie en zienswijze op Verstedelijking In de omgevingsvisie worden de volkstuinparken tot onderzoeksgebieden verklaard. Ze worden door de gemeente gerangschikt onder gebieden met extensief ruimtegebruik, die intensiever gebruikt zouden moeten worden, of, als dit niet lukt, verplaatst zouden moeten worden naar gebieden die buiten de verstedelijkingsopgave liggen. Het gaat er dan om dat de volkstuinen slim opgenomen worden in groene netwerken en eventuele woningbouwprojecten. Indieners zijn daarom van mening dat zij van de
De volkstuinen kunnen inderdaad bijdragen aan meer dan alleen de recreatieve waarde. Voor de beleving van groen in de stad en het hebben van een sociale functie zien wij mogelijkheden om deze te benutten. De ecologische waarde, hittestress beperking voor de stad en stadsbewoners en de sociale functie kunnen per complex en locatie verschillen.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
Wij herkennen de recreatieve en ecologische waarde van de volkstuinen in de Esch. Tegelijkertijd zien wij de druk op de ruimte in de gehele stad toenemen. Om hierin de juiste afwegingen te maken worden de gebiedskeuzes voor het gebied Alexander-Zuidplein komende periode verder uitgewerkt tot een ontwikkelvisie die we met een uitgebreid participatieproces met belanghebbenden, zoals bewoners en gebiedscommissies, zullen opstellen.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
8
17
gemeente mogen vragen om bij de uitwerking van de omgevingsvisie in gebiedsplannen hiermee terdege rekening te houden. En om de kaart op bladzijde 144 daarop aan te passen. Daarbij komt dat de wachtlijsten nu al lang zijn (die trend zette zich al in vóór ‘corona’) en dat de behoefte aan een volkstuin, zeker in geval van woningverdichting in de vorm van gestapelde appartementen, naar verwachting alleen maar zal toenemen.
8
8
8
Opmerkingen en vragen over de Oeververbinding In de omgevingsvisie is de geplande multimodale oeververbinding tussen Kralingen-De Esch en Feijenoord een cruciaal onderdeel. Dit roept bij indieners de volgende vragen op: • Wat betekent multimodaal? Een verbinding voor metro of tram en voetgangers en fietsers? Of ook voor autoverkeer? Dit laatste zou in strijd zijn met alle mooie ambities die de gemeente verwoordt in de omgevingsvisie zoals: verminderen van de dominantie van auto’s in de stad (niet alleen in de binnenstad maar ook in de zogenaamde vitale wijken, zie blz.144), aanpakken van lucht- en geluidsbelasting en betere leefkwaliteit in wijken. • Koerst de gemeente op een tunnel of een brug? Wat blijft er over van de omgevingsvisie en de verstedelijkingsopgave als de oeververbinding er, om welke redenen dan ook, niet kan komen? In de omgevingsvisie is de (aanvoer naar de) oeververbinding op bladzijde 144 op kaart gezet. Zoals het is ingetekend (via de Kralingse Zoom) is er voor de volkstuinparken weinig aan de hand (behalve extra lucht- en geluidsbelasting). Het probleem is nu dat de besturen van de volkstuinparken, evenals de bewoners van De Esch, hierover geen zienswijze kunnen uitbrengen. Dit kan pas in de loop van 2022 wanneer de uiteindelijke voorkeursvariant wordt gekozen.
Deze onvolkomenheid roept de volgende vragen op: 1 Hoe heeft het bestuurlijk zover kunnen gebeuren dat de
Deze eerste Omgevingsvisie Rotterdam maakt nog geen keuze over de exacte vorm en locatie van de nieuwe oeververbinding. In de MIRT-verkenning Oeververbindingen Rotterdam worden nog diverse mogelijkheden voor de nieuwe oeververbinding onderzocht, zoals een multimodale brug, een multimodale tunnel en een geboorde metrotunnel. Multimodaal betekent dat er meerdere modaliteiten van de oeververbinding gebruik kunnen maken. In de verkenning wordt gekeken naar openbaar vervoer, fietsers, voetgangers en autoverkeer. Eind 2022 zullen de betrokken partijen gezamenlijk een afweging maken over het voorkeurspakket van maatregelen en bijbehorende bekostiging.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
Mocht onverhoopt blijken dat de ambities van de Omgevingsvisie niet haalbaar zijn, dan zal de Omgevingsvisie hierop worden aangepast in een van de toekomstige herzieningen. 1 De MIRT-verkenning Oeververbinding Rotterdam is een samenwerking tussen vier opdrachtgevende partijen, namelijk het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag, de Provincie Zuid-Holland en de gemeente Rotterdam. Namens de vier opdrachtgevers organiseert de projectorganisatie een uitgebreid palet aan participatiemogelijkheden om als belanghebbenden mee te denken over de onderzoeken en de besluitvorming te beïnvloeden. De vier opdrachtgevers werken toe naar een voorkeursvariant (pakket van maatregelen). De maatregelen die impact
Aanpassingen in Hoofdstuk 7
Op basis van punt 2: in de beschrijving van het gebied Alexander tot en met Zuidplein is dit gewijzigd Op basis van punt 4: hoofdstuk 7 is aangepast en verduidelijkt de positie van de omgevingsvisie in het stelsel van de Omgevingswet.
18
participatie van burgers, instellingen en verenigingen zo versnipperd in tijd mogelijk wordt gemaakt? 2 Waarom worden hieraan in de omgevingsvisie geen woorden gewijd en geen toelichting op gegeven? 3 Waarom is er geen ambtelijke en bestuurlijke afstemming tussen MIRT/oeververbinding en Omgevingsvisie? 4 Hoe moeten straks, als de gemeenteraad de omgevingsvisie gaat vaststellen, de belangen worden afgewogen? En hoe kunnen burgers, instellingen en verenigingen hierop hun democratische invloed uitoefenen?
8
Slotwoord over nader onderzoek en uitwerkingsopgaven In de omgevingsvisie wordt op bladzijde 147 bij ‘uitwerkingsopgaven’ aangegeven dat er voor wat betreft volkstuinparken onderzocht gaat worden hoe die parken intensiever en inclusief gebruikt kunnen worden. Bij punt 3 is al aangegeven dat indieners, bereid zijn om hieraan mee te werken. Maar hoe ziet de gemeente dat voor zich? Ofwel: hoe kunnen de besturen en gemeente hierbij samenwerken? Welke criteria zijn relevant? En wat is het tijdpad?
hebben op Rotterdams grondgebied, waaronder de oeververbinding en hoogwaardig OV-lijnen, zullen worden opgenomen in een (partiele) herziening van de Rotterdamse Omgevingsvisie. Betrokken partijen zullen opnieuw in de gelegenheid worden gesteld zienswijzen in te brengen op deze herziening van de omgevingsvisie. Deze herziening van de omgevingsvisie wordt ook door de gemeenteraad vastgesteld. 2 Deze toelichting ontbreekt momenteel in het ontwerp. In de definitieve versie van de omgevingsvisie zullen we toelichten dat er meerdere varianten voor de oeververbinding mogelijk zijn en hoe de processen van de MIRT-verkenning en de omgevingsvisie met elkaar samenhangen. 3 Uit uw zienswijze kunnen wij helaas niet herleiden waar u uit opmaakt dat er geen afstemming is tussen de MIRT-verkenning en de omgevingsvisie. Zowel ambtelijk als bestuurlijk vindt er regelmatig afstemming plaats. Wel kunnen beide trajecten hun eigen planning en proces, die na afronding van de MIRT-verkenning weer in elkaar zullen grijpen. Zie ook antwoorden hierboven. 4 Aanvullend op eerdere beantwoording. Uiteindelijke besluitvorming over een actualisatie/herijking omgevingsvisie verloopt via de gemeenteraad. Dit geldt ook voor een omgevingsplan of bestemmingsplan. Participatie is nadrukkelijk onderdeel van deze uitwerking, aansluitend op het principe "samen stadmaken".
Hartelijk dank voor uw aanbod om de opgaven voor intensiever en inclusiever gebruik van de volkstuinparken gezamenlijk uit te werken. Bij het opstellen van de ontwikkelvisie voor het gebied Alexander-Zuidplein organiseren we een uitgebreid participatietraject, waarin de betrokken volkstuinen worden uitgenodigd te participeren. Graag gaan we met u in gesprek om te bespreken of dit participatietraject voldoende ruimte biedt voor dit vraagstuk of dat we aanvullende afspraken moeten maken.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
19
9
9
9
9
Onlangs heeft u de Ontwerp-Omgevingsvisie Rotterdam, De Veranderstad, ter visie gelegd. Een prijzenswaardige prestatie, want het gaat om een nieuw wettelijk instrument waar iedereen nog aan moet wennen en mee moet leren werken. Op pagina 87 is een kaart opgenomen met een overzicht van zoekgebieden voor verstedelijking. Eén van die zoekgebieden betreft het centrum van Groot-IJsselmonde. In de tussen u en de corporaties gesloten BOK staat die locatie genoemd als één van de 6 compensatielocaties waar indiener bij betrokken wordt. Wij zien graag bevestigd dat de door u gewenste verstedelijking in dit gebied niet ten koste zal gaan van de reeds aanwezige woonfuncties in dit gebied, waaronder ruim 1.200 woningen van een specifieke corporatie. De ontwikkelrichting van het winnende ontwerp van de Europanprijsvraag voor dit gebied kan wat ons betreft prima dienen als kader. In het kader van vitale wijken is op pagina 96 een kaart opgenomen met een overzicht van de focuswijken voor stedelijke vernieuwing. Eén van die wijken is Oud-Mathenesse. Over Oud-Mathenesse zijn met ons geen speciale extra prestatieafspraken gemaakt. Wij gaan er dan ook van uit dat deze wijk is aangewezen vanwege de oplopende problematiek van misstanden op de particuliere huurmarkt.
Coolhaveneiland, waar we werken aan ingrijpende plannen om het hart van de wijk te vernieuwen, is op de kaart niet aangeduid als stedelijk vernieuwingsgebied. Wij verzoeken u vanwege onze plannen om het hart van Coolhaveneiland wel als zodanig aan te duiden. In de focuswijken voor stedelijke vernieuwing maar ook in andere (stads)wijken met veel particulier woningbezit vragen wij om meer aandacht voor de kwaliteit en het beheer van dat bezit en het toezicht daarop van uw zijde. Wij doen dat mede omdat er een relatie is tussen de staat waarin die particuliere woningen verkeren en de waarde-ontwikkeling van de in die wijken gelegen corporatiewoningen. Voor indiener gaat het dan met name om onze in Delfshaven gelegen woningen en ons woningbezit in Carnisse.
Wij danken de indiener voor het compliment
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
Groot IJsselmonde betreft een zoekgebied voor verstedelijking. De mate waarin verstedelijking plaatsvindt, op welke locaties precies en hoe zich dat verhoudt tot bestaande functies is in de ontwerp Omgevingsvisie nog niet uitgewerkt. Dit werken we in het gebied, in samenwerking met alle betrokken partijen, nader uit.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
Wij hebben de aanduiding Focuswijken stedelijke vernieuwing verder beschreven. Aanvullend op de NPRZ-wijken betreft dit in Rotterdam West Oud Mathenesse en Bospolder-Tussendijken.
De hoofdkeuze Vitale wijken is gewijzigd.
In de huidige overspannen woningmarkt zien we - helaas dat er nauwelijks meer een relatie bestaat tussen de staat van de woningvoorraad en de waardeontwikkeling. Tegelijkertijd constateren we wel dat er in die particuliere voorraad een meervoudige opgave ligt, niet alleen bouwtechnisch, maar ook in het kader van het toekomstbestendig maken van die voorraad.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
20
9
De Veranderstad borgt in onze ogen in voldoende mate dat er in de omgeving van de woonwijken waar indiener woningen heeft geen situaties in stand worden gehouden of geentameerd die de woonwijkstatus ondergraven. Wel zijn er wat ons betreft 4 gebieden in de nabijheid van bestaand bezit van een corporatie waar nieuwe ontwikkelingen (gaan) plaatsvinden waarvan wij de omgevingseffecten beter in kaart gebracht willen zien. We zijn daarbij met name op zoek naar nog niet benoemde kansen om die nieuwe ontwikkelingen te koppelen aan sociale en economische versterking van het bestaande. Het gaat wat ons betreft om de volgende mogelijke kansen op programmatische verbinding:
9
9
a) Sportdorp aan Stadion Park b) Carnisse aan Hart van Zuid c) Schiemond aan M4H d) Hoogvliet aan Pernis en Botlek Onze toekomstige investeringen in Sportdorp en het daarmee samenhangende woonprogramma stemmen wij graag samen met u af op de woonprogramma’s van Feyenoord City en sportcampus Wij missen in De Veranderstad elke referentie naar Feyenoord XL. Het gaat, ruimtelijk gezien, om een belangrijk project dat Feyenoord City, Hillesluis, Vreewijk en Groot-IJsselmonde met elkaar gaat verbinden en de huidige barrière van spoor en rangeerterrein gaat opheffen. Daarnaast is het een bijzonder project omdat het een initiatief is van een groot aantal private partijen, waaronder indiener.
We delen de mening van indiener dat er nog niet altijd voldoende oog is voor de meekoppelkansen van de bestaande stadswijken met /in relatie grotere gebiedsontwikkelingen. Wij zien dit zeker als onze opgave. Wij hebben dit om die reden ook beschreven dat de verstedelijking tot versterking van de bestaande stad moet bijdragen.
Hoofdkeuze Vitale wijken is gewijzigd.
Dit is een uitwerkingsvraag voortkomend uit de Omgevingsvisie en gaan hierover graag met u in gesprek.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
We onderkennen in de ontwerp Omgevingsvisie de potentie van dit zoekgebied. De kaart op pagina 87 geeft het door u genoemd gebied als zoeklocatie voor verstedelijking weer. Ook het belang van het maken van verbindingen (en opheffen barrierewerking) tussen Feyenoord City en Hillesluis,Vreewijk en Groot IIsselmonde staan benoemd op kaart middels de witte pijlen. In het gebied Rotterdam Zuid (hoofdstuk 6) wordt nu ook verwezen naar Feyenoord XL.
Verwijzing naar Feyenoord XL in hoofdstuk 6
De gemeente heeft al groen licht gegeven voor het onderzoek naar de haalbaarheid. Dat zou reden moeten zijn om Feyenoord XL nu ook al te benoemen in de omgevingsvisie.
21
9
9
9
Op meerdere plekken in De Veranderstad schetst u, waar het gaat om bestaande wijken, het belang van aantrekkelijke, vitale wijken. In hoofdstuk 5 werkt u dit uit via vijf fictieve buurttegels die zijn afgeleid van de vijf perspectieven van de omgevingsvisie. U geeft daarbij aan dat de exacte invulling van deze buurttegels voor elke wijk anders is. Daarmee laat u zien dat u aandacht en respect heeft voor het feit dat elke Rotterdamse wijk anders is en dat niet eenheidsworst voor de wijken de oplossing is maar maatwerk. Wij waarderen dit. Het tweede aspect gaat over de balans tussen rust en reuring. U geeft aan dat alle woningen over minimaal één aangename geluidarme zijde moeten beschikken. Wij achten dit niet voor alle woningtypes mogelijk, bijvoorbeeld corridorwoningen, hoekwoningen in gesloten bouwblokken of woontorens. Wij begrijpen echter de achterliggende overwegingen bij de doelstelling van een stad waar rust en reuring is en waar de bewoners in een woning kunnen wonen waar ze zich in alle rust kunnen terugtrekken, maar vragen u deze operalitionalisatie nog eens te heroverwegen. Bovendien gaat de inclusieve stad niet alleen om wooncarrière maken maar ook over de beschikbaarheid van woningen voor alle Rotterdammers in alle wijken. Dus ook goedkope woningen in wijken waar daar nu nauwelijks aanbod in is. Dat missen we bij deze tegel op pagina 99.
Wij danken de indiener voor de waardering
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
De bedoeling is hier wel op te sturen. Door dit uitgangspunt is duidelijk dat het van belang is er al bij het ontwerp rekening mee te houden dat er een rustige zijde is. Dit gebeurt in combinatie met andere maatregelen zoals bron- en geluidsoverdracht-maatregelen.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
Dit is zeker het geval en is precies waarop wordt gestuurd met de Gebiedsatlas Ontwikkeling Woningvoorraad. Wij delen uw mening dat dit nu onvoldoende scherp uit het beeld op pagina 99 volgt en zullen dit aanscherpen.
Hoofdkeuze Vitale wijken is gewijzigd.
22
9
9
Bij het aspect hernieuwbare energiebronnen zijn wij het eens dat u primair inzet op verwarming van woningen via het warmtenet. Het is logisch om datgene te gebruiken en uit te breiden wat er al is en daarnaast ook in te zetten op WKO, geothermie en aquathermie. Op dit punt missen wij in De Veranderstad echter wel een duidelijk (kaart)beeld van de gebieden die wel op het warmtenet aangesloten (kunnen) gaan worden en de gebieden waar dat (waarschijnlijk) niet het geval zal zijn. Vooral in die laatste gebieden zullen alternatieve manieren onderzocht moeten worden om woningen van het aardgas af te krijgen. Dat wordt niet eenvoudig en wij hebben tijd nodig om tot een juiste keus te kunnen komen. Een aanduiding van uw kant van de gebieden waar wij zulk anticiperend onderzoek moeten gaan doen zou ons erg helpen. Als er voor deze huishoudens te weinig woningen zijn in Rotterdam vinden wij dat in Rotterdam de voorraad sociale huurwoningen uitgebreid moet worden. Daarom vragen wij u om de betreffende passage te nuanceren en duidelijk te maken dat regionale spreiding alleen niet de oplossing is die Rotterdam voor ogen heeft maar dat u ook van plan bent om in Rotterdam zelf de sociale voorraad uit te breiden. In dat kader willen wij ook wijzen op de dak- en thuislozenproblematiek die zichtbaar aan het toenemen is.
Wij vragen u om in De Veranderstad aan te geven met welke (woon)voorzieningen en waar in de stad u een oplossing voor dit probleem wilt bieden. Wij denken daarbij graag met u mee.
De Rotterdamse Transitievisie Warmte van juni 2021 schetst hoe de gemeente Rotterdam toewerkt naar een aardgasvrije stad. De hierin opgenomen WAT-kaart laat per buurt zien welk alternatief voor aardgas (MT/HT warmtenet, LT/MT collectieve oplossingen of all electric) op gebiedsniveau de laagste maatschappelijke kosten heeft voor de bestaande bouw.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
De ambities zoals vastgelegd in Thuis in Rotterdam - Addendum Woonvisie blijven onverminderd van kracht, de Omgevingsvisie vormt een kapstok hierboven. Dit betekent dat wij vasthouden aan het werken aan een betere balans in de Rotterdamse woningvoorraad, waarbij het midden en hoger segment zal groeien en de sociale voorraad kan afnemen, passend bij de woningbehoefte ontwikkeling van de Rotterdammers. Daarnaast heeft de aanpak van dakloosheid prioriteit van dit college. We geven hieraan uitvoering via het plan van aanpak kwetsbare Rotterdammers. Het is echter niet passend bij de aard en het abstractieniveau van de omgevingsvisie om specifieke locaties en soorten voorzieningen te benoemen.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
23
9
Op pagina 101 t/m 102 van De Veranderstad gaat u in op dit thema. U geeft onder andere aan dat er voor Rotterdam Zuid een opgave ligt om de diversiteit in het aanbod voor middelbare scholen te vergroten. Wij willen in dat kader aandacht vragen voor de wijk Beverwaard. Het gaat om een kinderrijke wijk met uitsluitend basisscholen en geen middelbare scholen. Kinderen uit deze wijk moeten voor vervolgonderwijs naar Groot-IJsselmonde of naar Ridderkerk en hebben daarbij te maken met behoorlijke afstanden en (verkeers)obstakels. Wij verzoeken u om op dit punt De Veranderstad nog eens tegen het licht te houden.
Beverwaard hoort ook bij Zuid en heeft onze aandacht wat betreft het aanbod voortgezet onderwijs. Voor het voortgezet onderwijs (VO) heeft de gebiedsuitwerking plaatsgevonden voor de twee stadsdelen van Rotterdam: Zuid en Noord. Voor Zuid is februari 2018 het convenant 'Herontwerp VO op Zuid' ondertekend door schoolbesturen en gemeente, met als doel te komen tot veelzijdig, solide en toekomstbestendig voortgezet onderwijs op Rotterdam zuid, voor de huidige en toekomstige leerlingen die wonen op Zuid. Door het herontwerp ontstaan scholen van gezonde omvang, met aansprekende keuzemogelijkheden voor ouders en leerlingen en wordt zoveel mogelijk leegstand verminderd. Beverwaard is onderdeel van Rotterdam zuid en is hier in meegenomen. De hieruit voortvloeiende projecten zijn opgenomen in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020-2023 dat in mei 2020 door de raad is vastgesteld.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
9
Onder thema 6 is de mogelijkheid tot recreatie al aan bod gekomen voor zover het betrekking heeft op sociaal contact. Het thema recreëren komt in algemene zin op meerdere plekken in De Veranderstad aan bod. Het is daardoor moeilijk om een overkoepelend beeld te vormen of de bewoners van alle wijken voldoende mogelijkheden hebben om te recreëren, in hun wijk en daarbuiten. Daarnaast missen wij een definitie. Op pagina 102 is een kaartje opgenomen van de sportcirkel. Sportvoorzieningen zijn een belangrijke recreatieve voorziening. Maar een park, een plein, een zwembad of Diergaarde Blijdorp zijn dat ook. Net zoals de vestigingen van de SKVR of over een paar jaar de Cultuurcampus. Van al dit soort recreatieve bovenwijkse voorzieningen kunnen wij ons vergelijkbare kaartjes voorstellen. Het zou ons een beter beeld geven van hoe ‘onze’ wijken gesitueerd zijn ten opzichte van deze voorzieningen en welke mogelijkheden tot recreatie onze huurders in hun wijdere omgeving kunnen aantreffen. Wij vragen u daarom om in De Veranderstad een beter beeld te schetsen van de ruimtelijke spreiding over de stad van de bovenwijkse recreatieve voorzieningen.
De omgevingsvisie geeft het ruimtelijke beleid weer voor de lange termijn met de bijbehorende hoofdkeuzes. De hoofdkeuzes zijn op kaartbeeld opgenomen. Wij onderschrijven het belang van bovenwijkse voorzieningen zoals parken, zwembaden of vestigingen van SKVR. Hierom is in de Omgevingsvisie opgenomen dat wij maatschappelijke voorzieningen mee laten groeien met de groei van de stad, onder andere door het gebruik van referentiewaarden voor maatschappelijke voorzieningen. Ook breiden wij het parkareaal uit langs de rivier. Het opnemen van alle bovenwijkse voorzieningen op kaartbeeld geeft geen toegevoegde informatie wat betreft het ruimtelijke beleid dat wij beogen in de Omgevingsvisie.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
24
9
Op pagina 94 en pagina 118 gaat u in De Veranderstad in op uw ambitie om het polycentrische karakter van Rotterdam te versterken. De binnenstad ziet u daarbij als City Lounge met Alexanderknoop, Kralingse Zoom, Feyenoord City en Hart van Zuid als stedelijke nevencentra met ieder een eigen economisch profiel. Verder gaat u op pagina 104 in op de economische rol van de stadsstraten en de buurt(winkel)centra. Bij elkaar geeft dit een gedifferentieerd beeld van de manier waarop en de plekken waar de bewoners van Rotterdam in hun consumptieve behoeften kunnen voorzien, ook de bewoners van onze woningen. De Veranderstad zou nog sterker worden als u explicieter aandacht zou geven aan de positieve impulsen die u verwacht van (spraakmakende) stedelijke voorzieningen in of bij achterstandswijken. Katendrecht en zijn verbinding met de Wilhelminapier is hiervan een goed voorbeeld maar ook van het toekomstige Attractiepark Rotterdam en de toekomstige Cultuurcampus mogen positieve impulsen verwacht worden.
Wij delen uw mening dat van dergelijke bijzondere voorzieningen een positieve impuls kan uitgaan. Het past echter niet bij de aard van de Omgevingsvisie om op unieke stedelijke voorzieningen in te gaan. Bij de uitwerking in gebiedsontwikkelingen komen deze aan de orde.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
10
Wij delen deze zienswijze van het gemeentebestuur en vragen dan ook om bij de te treffen maatregelen de tuinverenigingen te ontzien, te behouden danwel uit te breiden en te beschouwen als een essentieel onderdeel van de multifunctionele stad, waarbij juist het bestaan van Volkstuinen een grote rol spelen binnen het realiseren van ‘goede groei’. Voorts verzoeken wij om als belanghebbenden te participeren in het definiëren van de Omgevingsvisie met inbegrip van Volkstuinbeleid. In de ontwikkeling van de Omgevingsvisie zijn wij niet gehoord als belanghebbende. De vraag naar Tuinen is geëxplodeerd (zo blijkt uit het monitoringsonderzoek van SVR) en de Volkstuinmonitor van de gemeente zelf. Gezien de multifuctionaliteit van dit deel van het culturele erfgoed, is het onbegrijpelijk dat er binnen gemeente Rotterdam en binnen de omgevingsvisie amper aandacht is voor deze bestaande multifunctionele groene longen van de Stad.
De koepel van volkstuinverenigingen heeft goed geparticipeerd in de ontwikkeling van de omgevingsvisie. Ook u bent in de gelegenheid deze zienswijze in te dienen en dat stellen wij op prijs. We vinden elkaar in het belang van volkstuinen. Uit oogpunt van goede groei staat exclusief gebruik van ruimte onder druk. Blz. 102 staat het belang van recreatieve voorzieningen zoals volkstuinen benoemd. Wel moeten ze door meer mensen kunnen worden benut, juist vanwege hun belang voor een prettig leefklimaat. De afwegingen hiervoor werken we uiteraard uit met betrokken partijen.
Geen aanpassing in de omgevingsvisie.
25
10
10
De Volks- en Nutstuinen functioneren juíst op basis van de perspectieven die de gemeente nastreeft. De 5 perspectieven van goede groei (compact, gezond, inclusief, circulair & productief) en de 5 Hoofdkeuzes zoals omschreven on de Omgevingsvisie. Wij verzoeken u nadrukkelijk tot het (h)erkennen van het belang en de essentiële rol van Volkstuinen bij realiseren van de Vijf Hoofdkeuzes in de uitgewerkte herziening van de definitieve Omgevingsvisie De Volkstuinen worden in de gehele Omgevingsvisie op slechts twee bladzijden benoemd. Zij zijn in de gehele visie onderbelicht en niet zorgvuldig benaderd en gehoord in hun rol voor de stad. Wij verzoeken u dat te herzien en de Volks- en Nutstuinen een prominente rol toe te delen binnen deze visie, gezien het feit dat de doelstellingen op het gebied van: duurzaamheid, biodiversiteit, welzijn, preventie, levensverwachting, co2 uitstoot, wateroverlast en hittestress onmogelijk haalbaar zijn zonder behoud van Volks- en Nutstuinen. 1. Waarom de rol en betekenis van 43 Rotterdamse Volkstuinverenigingen niet is mee genomen in het kader van de doelen zoals gesteld in de Omgevingsvisie en coalitiedoelen. 2. In welke mate het verminderen van Volkstuinverenigingen bijdraagt aan het behalen van geformuleerde doelstellingen. 3.