20bb17864 Bijlage behorende bij 20bb18075 over locatieonderzoek Kanaalweg

6.

Eisen aan een stadscamping ......................................................................................................... 18 Bereikbaarheid .......................................................................................................................................... 18 Eisen aan terrein en voorzieningen ............................................................................................................ 18

7.

Conclusies ...................................................................................................................................... 19

Colofon .................................................................................................................................................. 20

Het belang van de stadscamping. Quick Scan naar de economische en maatschappelijke waarde voor Rotterdam

2

1. Het belang van een Rotterdamse stadscamping

Een afweging voor de gemeente De stad Rotterdam krijgt de komende jaren te maken met sterke groei. De Rotterdamse bevolking groeit, volgens het CBS1, tot 2035 met maar liefst 15%. Bij bevolkingsgroei hoort ook groei van stedelijke voorzieningen, recreatieve en economische functies. Veel van die groei moet worden opgevangen in het bestaand stedelijk gebied, waardoor de ‘druk’ op de beschikbare ruimte verder toeneemt. In deze context van een zich verdichtende stad moet de gemeente Rotterdam ook een afweging maken over de stadscamping aan de Kanaalweg. De eigenaar van de camping is op zoek naar een langjarig perspectief om een aantal noodzakelijke investeringen te kunnen doen en denkt daarbij aan aankoop van de grond. De gemeente moet beslissen of zij meewerkt aan dit langjarig perspectief, maar wil eerst weten wat de waarde van de stadscamping voor de stad is, in economisch, maar ook in maatschappelijk opzicht. Het betreft voor de gemeente een strategisch gelegen locatie: niet ver van het centrum, aan de Ring Rotterdam Noord (A20) en bij een belangrijke invalsweg. Er zijn nu geen concrete plannen, maar de locatie is op lange termijn mogelijk geschikt voor andere, intensievere invullingen, zoals woningbouw of als werklocatie.

Als de gemeente nu langjarig perspectief biedt waarbij ook noodzakelijke structurele investeringen in de camping mogelijk zijn, is een alternatieve invulling van deze locatie, voor de gemeente, ook op langere termijn moeilijker. Als de gemeente nu geen langjarig perspectief voor de camping op deze locatie biedt, wordt het voor de camping lastig om urgente en noodzakelijke investeringen op deze locatie te doen. Een afgeleide vraag die bij deze afweging speelt is daarom ook of de huidige campingfunctie mogelijk op termijn ook nog op een andere locatie kan worden gerealiseerd.

1

CBS, 2019. https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2019/37/sterke-groei-in-steden-en-randgemeenten-verwacht

Het belang van de stadscamping. Quick Scan naar de economische en maatschappelijke waarde voor Rotterdam

3

Opzet van deze rapportage Deze rapportage biedt informatie bij die afweging, echter zonder die afweging te maken. Deze rapportage gaat in op het economische en maatschappelijk belang van de stadscamping voor Rotterdam, maar niet op eventuele andere belangen en afwegingen rond deze locatie (zoals de behoefte aan woningen en andere stedelijke invullingen). Zij is daarom een bouwsteen bij de afweging. Deze rapportage gaat wel in op een aantal andere onderwerpen (nummers corresponderen met de paragraafnummers in deze rapportage). 2. Beschrijving van de stadscamping: het aantal gasten, arbeidsplaatsen, vrijwilligers, de aard van de bezoekers en hun bestedingen. Daarbij gaat het om de situatie op dit moment, 3. Trends en ontwikkelingen in de vraag naar Stadskamperen in en buiten Rotterdam en hun betekenis voor de stadscamping. 4. Het belang voor de stad: Welke functie/betekenis heeft de stadscamping voor de stad? In termen van economisch belang, duurzaamheid, maatschappelijke meerwaarde, identiteit. Kan de stad eigenlijk zonder camping en wat mist zij dan? Welke relatie heeft het stadskamperen met andere functies, bijvoorbeeld stedelijke festivals? Hoe uniek is de camping? Zijn er andere campings in de regio die dezelfde functie vervullen? 5. Benchmark andere grote steden. Hoe zit dat in andere steden met hun camping? Heeft elke stad een camping en hoe groot is zo’n camping? 6.

Eisen aan de locatie van de stadscamping. Een stadscamping trekt stadsbezoekers aan. In die zin is de stadscamping dus niet vergelijkbaar met een landelijk gelegen camping waar de bezoekers vaak juist de stad achter zich laten en zich onderdompelen in de natuur en het landschap. Aan welke locatie- en bereikbaarheidseisen moet een stadscamping idealiter voldoen (OV, fietsafstand tot het centrum)? Zodoende kan ook gekeken worden of er andere geschikte locaties zijn. 7. Het rapport sluit af met de belangrijkste conclusies.

Het belang van de stadscamping. Quick Scan naar de economische en maatschappelijke waarde voor Rotterdam

4

2. Beschrijving van de stadscamping Rotterdam Trekkershutten Beschutte staanplaatsen Receptie

Trekkersveld 1 Trekkersveld 2

Sanitair gebouw

Korte beschrijving van de camping Stadscamping Rotterdam bestaat al sinds het einde van de jaren ‘50 van de vorige eeuw en is zeer informeel begonnen. Langzaam maar zeker werden de bouwwerken, die eerst zonder vergunning ontstonden, gelegaliseerd. De camping is 3 ha groot (met het sportterrein erbij 4 ha). De camping heeft twee grote trekkersvelden voor caravans, campers en tentjes. Daarnaast zijn er nog een aantal beschutte plekken voor grotere tenten en caravans. Tenslotte zijn er 20 trekkershutten met 48 bedden. Deze hutten zijn zeer eenvoudig ingericht met een stapelbed en een wastafel met koud water. Ze hebben geen eigen toilet. De camping telt ca 250 plaatsen maar is flexibel ingedeeld. Zo is er bijvoorbeeld ruimte voor grote scoutingtenten, voor als het zo uitkomt, maar kan e.e.a. ook krapper worden ingedeeld bij grote drukte. Zo waren er vorige week met North Sea Jazz 522 gasten, en stonden overal tenten en caravans. Een absoluut maximum. Met 250 plaatsen is de capaciteit vergelijkbaar met die van een groot hotel. De camping is het hele kalenderjaar open. De camping heeft te maken met achterstallig onderhoud: de grond is verzakt en ingeklonken, het sanitair verouderd, het asfalt gescheurd en de kwaliteit van de riolering is slecht. Daarnaast heeft de camping te kampen met gebrek aan beschikbaar elektrisch vermogen.

Steeds meer gasten beschikken, naast een televisie over een elektrische kachel, een koelkast, magnetronoven of een airco, die veel vermogen vragen, dat lang niet altijd geleverd kan worden.

Het belang van de stadscamping. Quick Scan naar de economische en maatschappelijke waarde voor Rotterdam

5

Het bezoek en de bezoekers aan de stadscamping Verdubbeling aantal overnachtingen Het jaarlijks aantal overnachtingen bedroeg in 2018 30.000. Het stijgt ieder jaar. Vijf jaar geleden was het aantal overnachtingen nog de helft van nu. De groei van de city trips en de opkomst van de camper zijn hiervan de belangrijkste oorzaak. Uitgaand van 250 plaatsen2, een gemiddelde van 1,6 persoon per tent en een jaarrond opening is de gemiddelde bezettingsgraad dus 21 procent. De bezetting is, zoals bij de meeste campings, ongelijk over het jaar verdeeld. In de zomerperiode zijn er uitschieters naar 100 procent bezetting, met name tijdens evenementen. Zo waren er met North Sea Jazz 2019 522 gasten, en stonden overal tenten en caravans. Met dit aantal is de maximumbezetting bereikt. De winterbezetting is laag. Herfst en voorjaar zitten er tussenin. Volgens cijfers van de stadscamping werd in 2018 58% van de overnachtingen in het derde kwartaal gerealiseerd en zo’n 30% van de overnachtingen in het tweede kwartaal. Gasten zijn stadsbezoekers De gasten komen uit binnen en buitenland en bestaan vrijwel alleen uitsluitend uit stadsbezoekers en gebruikers. Ze komen naar Rotterdam voor een city trip, voor een evenement en soms ook voor bezoek aan familie en vrienden die in de stad wonen (of verblijven: ziekenhuis) maar hun gasten niet thuis kunnen accommoderen.

De verblijfsduur is over het algemeen 2 tot 3 dagen. Het bezoekmotief van bezoekers aan de stadscamping wijkt dus sterk af van de ‘normale’ camping, waar men juist de stad ontvlucht om zich onder te dompelen in rust, ruimte, natuur en landschap, duinen of kust. Dit soort campings biedt dan ook geen alternatief voor de stadscamping. Dit beeld van de stadscampingbezoeker komt overeen met het beeld van andere stadscampings in Nederland. Er is op de stadscamping geen sprake van langdurig verblijf van woningzoekenden. Er wonen en verblijven geen arbeidsmigranten, althans niet op (semi-)permanente basis3 en er is slechts één vaste staanplaats die op termijn verdwijnt. Mogelijkheid voor low-budget groepen, circussen en bij evenementen De camping blijkt soms een uitkomst te zijn voor groepen scholieren en kinderen die beperkt zijn qua budget en toch in één keer ergens onder dak moeten. Ook blijkt de camping af en toe ruimte te bieden aan woonwagens en caravans van circussen (bijv. het Wintercircus) en evenementen ( bijv. Standhouders AHOY ) die in de stad neerstrijken. De camping biedt soms ook ruimte aan studenten die aan het begin van het studieseizoen een kamer zoeken maar deze nog niet hebben gevonden.4 Een enkele keer is een festivaltent met stapelbedden geplaatst.

Dit gebeurde een aantal jaren geleden, tijdens de internationale scholierensport ontmoeting in samenwerking met de Gemeente Rotterdam.

2

Ter vergelijking: hotel Blijdorp heeft met 189 kamers een kleinere gastencapaciteit dan Stadscamping Rotterdam (maar wel een veel hogere bezettingsgraad omdat deze het hele jaar door goed gevuld is). 3 Volgens opgave van de campingeigenaar. In het kader van deze quick scan heeft hiernaar geen onderzoek plaatsgevonden, maar er zijn geen aanwijzingen gevonden dat er sprake zou zijn van (semi-)permanente bewoning van de camping door arbeidsmigranten of anderszins. 4 Volgens opgave van de campingeigenaar. Aantallen zijn niet beschikbaar.

Het belang van de stadscamping. Quick Scan naar de economische en maatschappelijke waarde voor Rotterdam

6

Het grote kampeerveld en de rest van de camping lopen vol tijdens North Sea Jazz 2019.

Locatie en bereikbaarheid Stadscamping Rotterdam ligt ingeklemd tussen grootschalige infrastructuur: de A20/A13, het Kleinpolderplein, het Noorderkanaal/Kanaalweg, de Stadshoudersweg en de spoorweg HSL/Utrechtboog.

Goede combinatie van bereikbaarheid en uitvalsbasis Stadscamping Rotterdam combineert een zeer goede bereikbaarheid voor de doelgroep (OV en auto/camper) met een zeer goede ligging als uitvalsbasis voor stadsbezoek. Beiden zijn belangrijk voor een stadscamping (zie ook H6).

Het belang van de stadscamping. Quick Scan naar de economische en maatschappelijke waarde voor Rotterdam

7

Bereikbaarheid voor bezoekers die naar de camping komen • Met de auto/Camper: direct vanaf de Ring Rotterdam de A13 af, en vrijwel direct op de camping. De camping ligt net buiten de milieuzone, wat betekent dat alle campers de camping kunnen bezoeken. Overigens wordt de milieuzone per 1 januari 2020 opgeheven. • Wie met de trein komt heeft een directe en frequente busverbinding vanaf Rotterdam Centraal (bus 33 en 40) en is binnen 10 minuten vanaf Centraal bij de bushalte (5 min lopen naar de camping). • Wie met het vliegtuig komt heeft een directe en frequente busverbinding met Rotterdam Airport (bus33). • De camping ligt goed ten opzichte van het netwerk van langeafstand fietsroutes (LF). • Wie met de metro vanaf bijv. den Haag of Hoek v Holland komt (en bijv. aldaar aankomt met de ferry) kan bij halte Blijdorp uitstappen, vanwaar het nog 10 minuten lopen is naar de camping. Bereikbaarheid van de stad vanaf de camping voor bezoekers Wie vanaf de camping de stad wil bezoeken laat vrijwel altijd de auto/camper staan en pakt de fiets, de bus of loopt naar het centrum. De Coolsingel ligt op een kwartier fietsen en 45 minuten lopen van de camping (3,5km). Bus 32, 33 en 40 hebben haltes op korte loopafstand en geven verbindingen met het centrum, de metro en het station. Diergaarde Blijdorp ligt met zijn ingang vrijwel tegenover de camping.

Er zijn veilige fietsroutes naar het centrum maar ook is er een fietstocht naar Delft te maken (en er is een directe busverbinding naar Delft).

Het belang van de stadscamping. Quick Scan naar de economische en maatschappelijke waarde voor Rotterdam

8

3. Ontwikkelingen in de vraag naar (stads)kamperen

Het tweede trekkersveld van Stadscamping Rotterdam gevuld met campers (2019)

De sterke opmars van de camper De jaarlijkse verkoop van campers in Nederland is in de periode 2010-2017 met bijna 60% gestegen. Ook de NKC, Europa’s grootste camperclub, groeit met de campermarkt mee: juli 2018 werd het 50.000e lid ingeschreven. De afzet van nieuwe campers groeide in 2018 nog sneller: met 14,1 procent ten opzichte van 2017. Nog nooit is de groei van de verkoop in 1 jaar zo hoog geweest. Dat blijkt uit cijfers van Kampeer en Caravan Industrie (KCI). Deze explosieve verkoop van campers zorgt voor een recordaantal geregistreerde campers in Nederland. Sinds 2010 is het aantal geregistreerde campers in Nederland gegroeid met ruim 81%. Op de peildatum 1 juli 2018 zijn er 115.359 kampeerauto’s in ons land. volgens officiële cijfers van de BOVAG en Kampeer en Caravan Industrie (KCI). Stan Stolwerk, directeur van de NKC, ziet de populariteit van de camper in de toekomst alleen nog maar meer groeien. "Er staat een nieuwe groep camperaars op. Dit zijn jongere mensen die hun camper ook verhuren of delen met vrienden en familie. Dankzij de verhuur via particuliere platforms wordt camperen laagdrempeliger. De doelgroep bestaat niet meer enkel uit de klassieke babyboomgeneratie. Steeds meer mensen ontdekken de vrijheid van het camperen en dat zien we terug in de cijfers.” Campers worden veel gebruik voor kortere city trips.

De Nederlandse camperaar recreëert het hele jaar door, en gaat gemiddeld ruim tien keer per jaar op pad, waarvan vijf keer kort (1-3 dagen). De camperaar blijft gemiddeld drie dagen op één locatie (bron: onderzoek Nederlandse Kampeerauto Club, NKC). Camperaars hebben soms voorkeur voor een eenvoudige plek met enkele basisvoorzieningen (40% van de overnachtingen). Vaker hebben zij voorkeur voor een camping, met meer faciliteiten en sociale controle en veiligheid dan een eenvoudige camperplaats (54%), (bron: NKC). Camperaars hebben veel voorzieningen aan boord als televisie, koelkast, magnetron, of een elektrische kachel. Een eigen

Het belang van de stadscamping. Quick Scan naar de economische en maatschappelijke waarde voor Rotterdam

9

aansluiting met voldoende elektrisch vermogen is daarom een eerste vereiste voor alle camperplekken. Pas daarna volgen water en sanitair. De opmars van de camper en hun belangstelling voor de stadscamping zien we terug in de groeicijfers van Stadscamping Rotterdam. De verdubbeling van het aantal campinggasten in de afgelopen 4 jaar is voor een belangrijk deel toe te schrijven aan de toename van het aantal camperaars, aldus de eigenaar van de camping. De camper zorgt ook voor seizoensverlenging, omdat ze juist ook buiten de zomerpiek de camping opzoeken.

Bron: NKC, 2019

Groei van het toerisme in en naar Nederland Het inkomend bezoek aan Nederland is de afgelopen jaren gegroeid met gemiddeld 5% per jaar. In diezelfde periode nam ook het binnenlands bezoek toe, met gemiddeld 2% per jaar (NBTC). Volgens verschillende bronnen5 groeit het toerisme in Nederland de komende jaren verder door. Er komen meer Nederlanders bij en zij kiezen vaker voor Nederland als bestemming voor een derde of zelfs vierde vakantie. Dit zorgt voor een intensiever gebruik van de openbare ruimte en infrastructuur. Ook op andere plekken in de wereld zien we deze ontwikkeling (NBTC; Perspectief 2030; 2018). Op basis van scenarioanalyse voorspelt NBTC dat het aantal inkomende verblijfsbezoekers met minimaal 50% groeit van 18 miljoen in 2017 naar 29 miljoen in 2030 (NBTC, 2018). ABN-AMRO verwacht in zijn Sectorprognose Leisure (mei 2019) voor de vier grote steden vooral een groei van het binnenlands toerisme: “Vooral de grote steden hebben de binnenlandse toerist in het vizier. Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag boekten de afgelopen zes jaar samen een groei van 54 procent van het aantal overnachtingen door Nederlanders”. De sectorupdate ‘Horeca en Recreatie’ van de RABO (2019) schrijft: “De horeca- en recreatiesector zit nog steeds in een groeifase. Consumenten geven meer uit en ook de hoeveelheid buitenlandse gasten blijft toenemen.

Landelijk beeld: een kentering in 2018 in de populariteit van het kamperen Het aantal Nederlandse kampeerders in Nederland is in de periode 2012-2017 met 15% afgenomen. Het aantal buitenlandse kampeerders dat naar Nederland kwam is echter in dezelfde periode stevig gegroeid. Dit zorgt

5

Naast NBTC ook Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur in zijn advies over Waardevol Toerisme (2019), de UNWTO.

Het belang van de stadscamping. Quick Scan naar de economische en maatschappelijke waarde voor Rotterdam

10

ervoor dat het aantal overnachtingen op kampeerplekken in de periode 2012-2017 in Nederland slechts met 4% is gedaald. In 2018 groeide het aantal campinggasten echter met 10% naar ruim 4 miljoen. Vooral juli en augustus waren topmaanden met 1,7 miljoen gasten, 10,8% meer dan in 2017. Het aantal overnachtingen groeide in die maanden met 4,8% naar 10,5 miljoen. Vooral het aantal buitenlandse gasten groeide met 13,7% sterk. Dat alles zorgde voor een flink hogere bezettingsgraad (CBS / NRIT / ABN-AMRO).

Vraag naar kwaliteit, duurzaamheid en kwaliteit internet en stroomvoorziening In haar sector-updates beschrijft ABN AMRO ook een aantal kwalitatieve vraagtrends binnen het kamperen die kansen bieden maar ook vragen om extra investeringen (ABNAMRO, 2019). Relevante trends voor de stadscamping zijn6: •

Meer buitenlandse gasten en vooral meer Duitsers betekent meer behoefte aan een hoger kwaliteitsniveau. Duitsers zijn bovendien gevoeliger voor het milieu.

•

De internationale groeikansen rijken verder dan alleen gasten uit Duitsland en België. Een relatief nieuwe markt is Oost-Europa. Daar zijn de inkomens inmiddels op een niveau dat een vakantie naar Nederland voor een relatief grote groep tot de opties behoort. In deze landen is bovendien al een kampeercultuur aanwezig.

•

Steeds minder mensen hebben een eigen kampeermiddel. Dat vraagt om uitbreiding van verhuureenheden en eventueel een totale overgang waarbij het idee van klassiek kamperen wordt verlaten.

•

Als we ervan uit gaan dat er meer zomerse dagen per jaar komen, dan worden enkele specifieke investeringen aantrekkelijk. Dit betreft bijvoorbeeld attracties als zwembaden, sprayparken of waterglijbanen, de beschikbaarheid van meer schaduwrijke terrassen en kampeerplekken en airco in centrale ruimtes. Een toenemend aantal campings investeert in zonnepanelen.

•

De snelle ontwikkeling van techniek vereist dat de kampeersector regelmatig vernieuwingen aanbrengt in het internet en de stroomvoorziening, net als het doen van voortdurende aanpassingen aan onder meer online marketing, de website en de reserveringssoftware.

6 Grotendeels geciteerd uit Kennisbank PleisureworldNRIT.

Het belang van de stadscamping. Quick Scan naar de economische en maatschappelijke waarde voor Rotterdam

11

De groei van het toerisme in Rotterdam blijft aanhouden. De stad verwelkomde in 2018 1,3 miljoen hotelgasten, een groei van 15 procent ten opzichte van het jaar ervoor. De stad bleek populairder dan ooit in eigen land. Rotterdam trok 15 procent meer hotelgasten uit Nederland dan het voorgaande jaar. Ook was de stad in 2018 – net als de rest van Nederland – enorm in trek bij buurlanden België en Duitsland. Zo blijkt uit voorlopige bezoekcijfers (Rotterdam Partners, 2019). De musea zagen het aantal bezoeken toenemen met 15 procent naar 1,5 miljoen bezoeken. De populairste musea in 2018 waren Kunsthal Rotterdam, Museum Boijmans Van Beuningen en het Maritiem Museum Rotterdam. Ook de betaalde attracties bleven met 3,5 miljoen bezoeken onverminderd populair. Net als voorgaande jaren werden Diergaarde Blijdorp, Spido en de Euromast het beste bezocht. (Rotterdam Partners, 2019). Ook al zal de groei in 2019 minder uitbundig zijn dan in 2018, aldus de Rabobank (2019), het bezoek aan Rotterdam blijft naar verwachting verder groeien. Als Rotterdam de landelijke verwachtingen volgt hebben we het dus over minimaal 4-6 procent per jaar.

Wat betekenen deze ontwikkelingen voor de stadscamping?

Hotelovernachtingen in de vier grootste steden. Bron: Colliers international, 2019

Groei van het toeristisch stadsbezoek aan Rotterdam

De geschetste ontwikkelingen laten zien dat de behoefte aan gebruik van de stadscamping nog verder zal toenemen. Het binnen- en buitenlands toerisme blijft toenemen met een aantal procenten per jaar. De populariteit van Rotterdam neemt sterk toe en de groei ervan lijkt nog niet ten einde. Ook de landelijke populariteit van het kamperen daalt niet meer. En, last but not least, het aantal camperaars is sterk gegroeid en ook die groei lijkt nog niet ten einde (zie blz. 9). Ook als de sterk gegroeide verkopen van campers van de laatste jaren gaan stagneren, zal het gebruik van campers naar verwachting niet afnemen. De investering is immers gedaan en de camper zal nog lange tijd meegaan. Camperaars maken veel korte trips door het jaar heen. Juist voor deze groep is de Stadscamping Rotterdam een geliefde bestemming, vanwege de perfecte bereikbaarheid en de ideale uitvalsbasis voor een stadsbezoek. Voorwaarde is wel dat de voorzieningen van de camping deze huidige en nieuwe gasten kunnen bedienen: WiFi, sanitair/riolering en bovenal: de capaciteit van het elektriciteitsnet. Dat is nu, zonder nieuwe investeringen, (nog) niet het geval. Daarnaast kunnen verdere verhogingen in kwaliteit van de geboden voorzieningen (zie p.11) de aantrekkelijkheid van de camping verhogen.

Het belang van de stadscamping. Quick Scan naar de economische en maatschappelijke waarde voor Rotterdam

12

4. Betekenis en belang voor Rotterdam Economisch belang Werkgelegenheid De stadscamping biedt werk aan de full time beheerders (2 personen), een schoonmaakbedrijf, onderhoudswerkzaamheden (klussenman en een timmerbedrijf). Het groenonderhoud is uitbesteed aan de gemeente Rotterdam. Al met al mag worden gerekend op 5-7 fte aan directe werkgelegenheid. Bestedingen in de lokale economie De 30 duizend overnachtingen van de stadscamping genereren bestedingen in de lokale economie van Rotterdam. Niet alleen de besteding aan de staanplaats, maar ook vervoer naar de stad, bestedingen in musea, attracties en de horeca. Er zijn geen cijfers van de bestedingen van de gasten op de stadscamping Rotterdam, dus we moeten een schatting maken op basis van kengetallen en onderzoek elders. •

Volgens CBS-NBTC (onderzoek inkomend toerisme) geven buitenlandse vakantiebezoekers aan Nederland zo’n 180 euro per dag uit tijdens hun verblijf.

•

Dagbezoekers aan steden geven volgens NBTC gemiddeld in Nederland zo’n € 51,- uit. Dit bedrag gaat grotendeels naar winkels, horeca en entrees. Het ligt voor de hand te veronderstellen dat verblijfsbezoekers, dus ook de gasten van de camping aanzienlijk meer uitgeven dan dagbezoekers, omdat zij, naast de activiteiten van de dagbezoekers aanvullend meer uit eten gaan en uitgaan.

•

Uit onderzoek van de NKC (het belangrijkste netwerk van campergebruikers) blijkt dat de gemiddelde camperaar in Nederland 68 euro per dag besteedt. Ook hier mag worden aangenomen dat de camperaar / campinggast die als stadsbezoeker komt gemiddeld significant meer uitgeeft, aangezien een stadsbezoek nu eenmaal veel meer uitgaven met zich meebrengt dan een bezoek aan landschap of natuur. Bovendien gaat het veelal om relatief korte trips, wat ook een hogere besteding per dag met zich meebrengt.

•

Uit onderzoek naar verblijfsaccommodaties in Zuid-Holland blijkt dat het toeristisch kamperen in de provincie Zuid-Holland 2017 1,2 miljoen overnachtingen heeft gerealiseerd en het totale kamperen (inclusief vaste staanplaatsen) bestedingen in de economie ter waarde van 97 miljoen euro. (ZKA, 2019, marktverkenning Verblijfstoerisme Zuid-Holland). Ook hier geldt de aanname dat een verblijfstoerist op een stadscamping meer besteedt dan een gemiddelde kampeerder, vanwege de relatief korte verblijfsduur en het bezoek aan de stad.

Al met al moeten we ruime marges hanteren, maar mogen we er voorzichtig van uitgaan dat een gemiddelde campinggast van de stadscamping tussen de 80 en 120 euro per dag besteedt in de lokale economie, waarmee de totale bestedingen, veroorzaakt door de camping, tussen de 2,4 en 3,6 miljoen euro bedragen. Ketenfunctie bij andere activiteiten Tenslotte speelt de camping een rol als ondersteuning of onderdeel van andere (economische) activiteiten, zoals culturele en sportevenementen. De aanwezigheid van de camping maakt het evenement aantrekkelijker om te bezoeken, waardoor er meer bezoekers naar het evenement komen.

Het belang van de stadscamping. Quick Scan naar de economische en maatschappelijke waarde voor Rotterdam

13

Maatschappelijk belang Stageplaatsen De camping biedt 2 tot een enkele keer 11 stageplaatsen aan voor jongeren met een recreatieopleiding. De camping werkt met zorgleerlingen die extra aandacht en een meer beschermde omgeving nodig hebben. De camping was in 2011 één van de drie genomineerden voor leerbedrijf Recreatie van het jaar. De begeleiders besteden extra aandacht aan de sociale ontwikkeling van de leerlingen en de jury constateerde dat zij dat op een zeer gedreven manier aanpakken7. Sport en recreatie, verenigingsleven, festivals De camping biedt af en toe ruimte aan groepen die voor een sportevenement komen. Vaak nemen de bezoekers hun eigen tent mee, een enkele keer is er een festivaltent met stapelbedden gebouwd voor de deelnemers, een aantal jaren geleden bij de internationale scholierensportontmoeting. Stichting Rotterdam Festivals geeft, na mondelinge navraag, aan dat festivalorganisatoren regelmatig vragen of er in Rotterdam een kampeeraccommodatie is, voor hun gasten, of voor de crew om te overnachten. Studie en excursies De camping krijgt enkele keren per jaar verzoeken van buitenlandse groepen studenten die, als onderdeel van een georganiseerde excursie, op de camping willen neerstrijken. Ruimte voor woonwagens en caravans van circussen Ook blijkt de camping ruimte te bieden aan woonwagens en caravans van circussen (bijv. het Wintercircus).

Niet toeristisch stadsverblijf De stadscamping biedt tijdelijk onderdak aan eerstejaars studenten die nog geen onderdak gevonden hebben, aan familieleden en vrienden van langer opgenomen ziekenhuispatiënten, of van bezoekers aan Rotterdammers die zelf geen onderdak kunnen bieden (bv bij feesten en partijen). Bovenstaande vormen van gebruik van kamperen zijn niet statistisch bijgehouden, maar ze zijn, naar de inschatting van de campingeigenaar beperkt in vergelijking met het gebruik van de camping door citytrippers en festivalbezoekers.

7

Voor de toekomst bestaan er bij de eigenaren van de camping meer ideeën om de maatschappelijke functie verder uit te werken. Zij spelen met het idee om ouderen die nog kwiek en fit zijn vrijwilligerswerk te laten doen om zo meer sociale contacten te kunnen leggen. Bijvoorbeeld door als city-host op te treden voor toeristen.

Het belang van de stadscamping. Quick Scan naar de economische en maatschappelijke waarde voor Rotterdam

14

Uniciteit / Alternatieven Alternatieven voor de stadscamping? Het belang van de stadscamping heeft ook te maken met de aanwezigheid van alternatieven. Zijn er andere campings in de buurt met dezelfde functie, waardoor gebruikers een alternatief hebben? In onderstaande tabel zijn de belangrijkste campings opgenomen van waaruit men Rotterdam met de fiets en/of het OV binnen een uur kan bereiken. Ook is de andere Rotterdamse camping in Hoek van Holland aan het lijstje toegevoegd, (ook al ligt deze ver buiten de 1-uurs fietsafstand van Rotterdam). Naam

# plaatsen

Bereikbaarheid

OV-Fiets Ligging tov Rotterdam-Centrum

Stadscamping Rotterdam

250 Hele jaar open

Fiets ++ Auto/Camper ++ OV ++

Delflandhoeve, Delft Midden-Delfland

35 Geen grote campers of caravans

Naturistencamping Abtswoudsehoeve Delft Midden-Delfland Boerderijcamping Lansingerland Bergschenhoek De Oude Maas Barendrecht

220 (eigen schatting) Ook vaste plaatsen Hele jaar open

Fiets ++ Auto/Camper +/– (smalle toegangsweg) OV afwezig Fiets ++ Auto /Camper +/– OV afwezig

Fiets: 15 minuten OV 10 min bus, (minimaal 4x/uur) Te voet 45 min Fiets: 37 minuten OV afwezig

Camping Hoek van Holland

100 trekkersplaatsen 200 vaste jaarplaatsen Hele jaar open

20 Alleen in seizoen 70-100 (eigen schatting) Ook vaste plaatsen Hele jaar open

Fiets ++ Auto /Camper +/– OV afwezig Fiets ++ Auto /Camper + OV: +/- (bus 1x/u vanaf station Barendrecht) Fiets: ++ Auto / Camper: + OV: -- 45 min vanaf Schiedam Centrum, incl 15 min lopen, vanaf 2020

Fiets: 40 minuten OV: afwezig

Fiets: 35 minuten OV: afwezig Fiets: 50 minuten OV: 45 minuten (bus en trein, 1x per uur) Fiets: 1 uur en 50 min OV: 50 min (15 min lopen + 35 min metro) (Vanaf 2020 als metroverbinding naar ‘Strand’ er is)

Conclusie: Er zijn momenteel geen alternatieven in de regio aanwezig Er zijn in de regio nu geen andere campings die dezelfde functie (kunnen) vervullen als Stadscamping Rotterdam. De andere campings zijn veelal gericht op natuur en openluchtrecreatie. Ze zijn veel minder of niet geschikt als uitvalsbasis voor een bezoek aan de stad of stedelijke evenementen, bijvoorbeeld omdat er geen openbaar vervoer is of de fietstafstand te groot is. Daardoor zijn deze campings niet geschikt voor fietstoeristen / backpackers en camperaars die niet beschikken over een personenauto om de stad in te gaan.

Het belang van de stadscamping. Quick Scan naar de economische en maatschappelijke waarde voor Rotterdam

15

5. Stadscampings in andere drie grootste steden Alle steden hebben stadscampings, en meer capaciteit dan Rotterdam Hoe zit het met stadscampings in Amsterdam, Utrecht en Den Haag? Hoeveel stadscampings vinden we daar? En hoe zit het met de bereikbaarheid en de populariteit? In het overzicht op de volgende pagina staan de belangrijkste stadscampings van deze drie steden op een rijtje8, met aantal plaatsen, voorzieningen en bereikbaarheid. Van sommige campings is het jaarlijks aantal overnachtingen gevonden. Wat leren wij van dit overzicht? Een aantal snelle bevindingen: •

De drie andere grootste steden hebben allemaal twee of meer stadscampings: campings georiënteerd op de stadsbezoeker, van waaruit het centrum met OV en fiets over het algemeen gemakkelijk kan worden bereikt. Deze campings richten zich ook met hun websites en publiciteit op de stadsbezoeker.

•

Utrecht, Amsterdam en Den Haag hebben meer stadscampingcapaciteit dan Rotterdam, ook moet worden opgemerkt dat de campings in Den Haag en Utrecht niet allemaal puur op de stadsbezoeker georiënteerd zijn.

•

Voor zover, in het korte bestek van dit onderzoek, cijfers zijn gevonden over het bezoek aan de campings, zien we overal forse stijgingen van het bezoek en groei van het aantal campers.

•

Stadscamping Rotterdam heeft jaarlijks minder overnachtingen dan de stadscampings in Amsterdam, ook in verhouding tot het aantal plekken. Waar precies het verschil zit is in het korte bestek van deze studie niet achterhaald. Een belangrijke reden zal de grotere spreiding over de seizoenen bij deze campings zijn.

•

In Amsterdam zijn plannen voor uitbreiding van camping Zeeburg. Nergens zijn plannen om campings te verkleinen of te verplaatsen.

•

Op diverse campings wordt geïnvesteerd in permanente onderkomens (chalets, woonwagens, ecocabins, wagonettes, et cetera).

•

Veel stadscampings hebben wat meer voorzieningen dan Stadscamping Rotterdam, zoals fietsverhuur, een (snack)bar en een campingwinkel.

8

De gegevens in de tabel op bladzijde 17 zijn verzameld op basis van campingvergelijkingssites (met name ANWB), sites van de camping zelf, gegevens uit krantenartikelen, informatie uit gemeentelijke plannen, websites van de campings, satellietopnames via GoogleMaps, ruwe oppervlaktemetingen m.b.v.. GoogleMaps en plattegronden van een aantal campings. Voor de bereikbaarheid is gebruik gemaakt van 9292.nl en GoogleMaps. Het betreft een quick scan om een algemeen beeld te krijgen; Gegevens bij benadering en niet volledig. Gegevens niet gecheckt bij de betreffende campings, waardoor er fouten of onvolledigheden in kunnen zitten.

Het belang van de stadscamping. Quick Scan naar de economische en maatschappelijke waarde voor Rotterdam

16

Overzicht Stadscampings Amsterdam, Utrecht, Den Haag Naam

oppervlakte

Aantal plaatsen

Mogelijkheid huren van hutten, chalets, et cetera

Faciliteiten

Aantal gasten/jaar

Afstand tot het centrum

Bereikbaarheid OV

Amsterdam ‘t Vliegenbos

4 ha

400 toeristisch

20 tenten bij ‘gezamenlijke hut’ groepsaccommodatie

Restaurant winkel

2013: 45.000 2018: 80.000 Steeds gegroeid

Amsterdam Zeeburg

3,8 ha + Uitbreidingsplan + 200 Tentplaatsen Flevopark

452

Eco Cabins

camperplaatsen + kampeerveld

Wagonettes

190.000 (volgens bestemmingsplan in 2015)

++ 10 min lopen naar de metro, dan nog 5 à 10 minuten naar CS, Rokin, of Vijzelgracht + 15 min lopen naar de tram en dan nog 10 minuten naar CS

Amsterdam Amsterdamse Bos Gem Amstelveen

5 ha

412 waarvan 130 chalets, et cetera

2015: 49.000 2018: 77.000 Steeds gegroeid

+/14 km 45 minuten

50-60 min incl diverse keren overstappen

Amsterdam Gaaspercamping

5 ha ‘Ideaal voor camperaars’

410

Chalets Eco cabins Cottages Diverse maten geen

Café Restaurant winkel Kinderboerderij Kanoverhuur Fietsverhuur Winkel Wasserette Speeltuin fietsverhuur Recreatieplas Winkel Fietsverhuur restaurant winkel

++ 2 km (veerpont) 15 min fietsen + 6 km 20 minuten fietsen

Niet gevonden

+/12 km 35 minuten

++ 7 minuten lopen naar de metro dan 20 minuten

Niet gevonden

++ 4 km 10 minuten

++ 5 minuten lopen naar de bushalte dan 10 minuten

Utrecht Budgetcamping Utrecht

4 ha

Waarvan 60 vaste staanplaatsen Min 250 plaatsen enkele chalets met vaste eigenaren

Utrecht Buitengoed de Boomgaard (Gem Bunnik) Den Haag Vakantiepark Kijkduin

5,5 ha Camperplaatsen onlangs uitgebreid

262, waarvan 161 toeristische staanplaatsen

Safari Cottages Boomgaard Lodges

Brood snackbar fietsverhuur

Niet gevonden

+ 8 km 25 min

++ 9 minuten lopen naar station dan 8 minuten

+/- 18 ha Direct aan het strand, niet echt een stadscamping

843 plaatsen waarvan 330 toeristische staanplaatsen

Diverse maten en soorten bungalows, chalets en strandhuisjes

Niet gevonden

+ 9 km 31 min

+/16 min lopen naar de bushalte, dan nog 25 min.

Den Haag Duinhorst (gem Wassenaar)

+/- 10 ha

421 plaatsen, waarvan 195 toeristisch

Enkele trekkershutten

Fietsverhuur Midgetgolf Tennisbaan Restaurant snackbar Winkel Zwembad snackbar

Niet gevonden

++ 5,3 km 19 min

+ 45 min bus met 1x overstap

50 vakantiewoningen. Nog in aanbouw (?)

6. Eisen aan een stadscamping Mede op basis van de inventarisatie van de stadscampings (inclusief Stadscamping Rotterdam), het belang dat gasten aan de verschillende voorzieningen hechten, en de opkomst van de camper kan een aantal eisen / voorwaarden worden geformuleerd waaraan een stadscamping moet voldoen.

Bereikbaarheid Naar de camping • Aan een wat bredere weg, in verband met het toegenomen aantal (grote) campers dat naar de camping komt. •

Bereikbaar met een frequente verbinding van het openbaar vervoer, niet meer dan 10 minuten lopen van een halte (in verband met backpackers en hun bagage)

•

Een veilige fietsverbinding / fietspad.

Naar de stad: OV- en fietsverbinding met het centrum • Frequente en korte OV-verbinding, ook ’s avonds, waarmee men na maximaal 10 minuten lopen in 20 minuten OV-gebruik in de stad is. • Veilige fietsverbinding naar het centrum

Eisen aan terrein en voorzieningen Minimaal • Verharding die bestand is tegen het gewicht van grote en zware campers •

Elektrisch vermogen dat berekend is op de eisen van moderne campers (koelkast, magnetron-oven, airco, televisie, verwarming, opladen accu’s). Veel campings gaan uit van 10 Ampère (2300 Watt) per plaats. Comfortplaatsen kennen vaak 16 Ampère (3700 Watt) per plek.

•

WIFI, watertappunten, modern sanitair

•

Lozingspunt voor de vuilwatertank en het sanitair van campers

•

(Semi-) permanente kampeermiddelen: lodges, chalets in verschillende maten, et cetera.

•

(Nabijheid van) winkel voor eerste levensbehoeften.

•

Fietsverhuur

•

Aanwezigheid van tenminste 1 groot veld dat flexibel kan worden ingedeeld.

Gewenst • Duurzame opwekking van energie, bv. met zonnepanelen • • •

Zuinig omspringen met energie en water (sanitair, kranen) Speeltuin, zwembad, bar Clustering met recreatieve voorziening, zoals stedelijke attractie, zwembad of sportterrein

Deze eisen overziend is de huidige locatie van Stadscamping Rotterdam qua ligging en bereikbaarheid een zeer goede locatie. Dat neemt niet weg dat er ergens in de regio mogelijk een alternatieve locatie bestaat voor een nieuwe camping die aan de eisen voldoet. Een locatiescan naar alternatieve mogelijke locaties in de regio valt echter buiten het bestek van deze rapportage. Wil de camping zijn functie de komende jaren blijven vervullen en mogelijk nog groeien, dan is een aantal investeringen echter dringend en onvermijdelijk.

7. Conclusies De hoofdvraag van deze rapportage betreft de economische en maatschappelijke waarde/betekenis van de stadscamping Rotterdam. Daarbij is ook de vraag gesteld naar eventuele andere locaties die dezelfde functie kunnen krijgen. De verschillende paragrafen in deze rapportage leiden tot de volgende conclusies: 1. Stadscamping Rotterdam is een unieke voorziening in Rotterdam met vier functies: •

Belangrijk onderdak aan het groeiend aantal camperaars die city trips naar Rotterdam maken. Dankzij de stadscamping vinden zij een nette plaats met alle voorzieningen. Voor de camperaars die het stadscentrum zonder camper willen bezoeken, maar ook op een veilig en verzorgd campingterrein willen staan zijn er eigenlijk geen alternatieven.

•

De enige plek voor rondtrekkende kampeerders (met de fiets, te voet of de auto) die een camping als uitvalsbasis prefereren voor een city trip aan Rotterdam.

•

Een ‘vrij indeelbare groene verblijfsruimte’ voor het verblijf van bewoners van circussen (woonwagens), groepen jongeren en scholieren (grotere tenten), deelnemers aan sportevenementen, excursies, cetera

•

2.

3. 4. 5.

6.

Openlucht low-budget hotel voor mensen die in de stad moeten zijn, maar daar geen permanent onderdak hebben en niet terecht kunnen bij familie en vrienden, zoals studenten die een kamer zoeken, bezoek aan vrienden en familie bij feestjes of bezoek van een patiënt die langdurig in een specialistisch ziekenhuis verblijft. De huidige stadscamping is dringend toe aan onderhoud aan sanitair en riolering, verharding/asfalt, de verbetering van de ondergrond van de velden en het uitbreiden van het elektrisch vermogen bij de kampeerplekken. Indien investeringen uitblijven voldoet de camping niet meer aan de eisen en verwachtingen van de bezoekers. Er zijn op dit moment geen alternatieve campings met dezelfde functie of die de functie van Stadscamping Rotterdam over kunnen nemen. Dit komt door hun ligging en bereikbaarheid. Rotterdam is, vergeleken met de drie andere grootste steden, de enige stad met slechts één stadscamping en ze heeft naar verhouding weinig capaciteit aan stadscampingplaatsen. Het bezoek aan Stadscamping Rotterdam is in 5 jaar tijd verdubbeld en heeft, in lijn met de trends in andere steden, de potentie om verder door te groeien indien er verder wordt geïnvesteerd in achterstallig onderhoud en voorzieningen. De huidige stadscamping heeft, gezien zijn doel en functie, een zeer goede locatie en bereikbaarheid.

Het belang van de stadscamping. Quick Scan naar de economische en maatschappelijke waarde voor Rotterdam

19

Colofon Deze rapportage is gemaakt door Jan Oosterman

ADRES Bentincklaan 67-D, 3039KK Rotterdam TEL 06-52018641 E Jan.Oosterman@Vrijetijdszaken.nl IBAN NL08INGB0004322390 KvK 60518332 BTW NL 118887294 B01

augustus 2019, aangepast in oktober 2020

Het belang van de stadscamping. Quick Scan naar de economische en maatschappelijke waarde voor Rotterdam

20

F. Hydrologisch onderzoek Kanaalweg, 17 februari 2020