20251218- Notulen van de raadsvergadering van 18 december 2025

Onze insteek, dat is ook echt in overleg met het havenwezen zelf en met de bedrijven aldaar, is veel meer op vraaggericht vervoer, dus vanpooling, waar medewerkers zelf een busje besturen dat mensen ophaalt en waar ook de bestuurder wat geld voor krijgt, carpooling hoef ik u niet uit te leggen en die Cityhopper. Dat doen we nu in de Botlek en proberen, als dat succesvol is, natuurlijk steeds meer bedrijven aan te schakelen, om op die manier de haven ook bereikbaar te maken. Dat zijn ontzettend goede initiatieven.

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2690

Lees daar vooral eens op, op reizennaardehaven.nl. Die website is een paar weken geleden in de lucht gegaan om bedrijven te enthousiasmeren, maar ook medewerkers en toekomstig potentieel van de haven, nieuwe medewerkers, te enthousiasmeren op een andere manier dan de klassieke auto naar de haven te komen. Wij zetten echt in op dat systeem, omdat wij ook uit verleden wel weten dat het ov daar dan niet zo heel succesvol zou zijn, gezien de specifieke aard van de bedrijfsvoering. Tot zover, mevrouw de voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Sta mij toe dat ik niet voor 1 motie beantwoording nog wissel van rol, dus dat ik dan ook gelijk de voorzitter en de beantwoorder ben, als dat oké is. De heer Lammering Varela had nog een motie op stuk nummer 13, om de Workers’ Memorial Day toe te voegen aan de vaste herdenkingsagenda van de gemeente De herdenkingsagenda van de gemeente wordt gevormd door herdenkingen die gerelateerd zijn aan oorlogen, conflicten en het slavernijverleden. Dit is echt van een andere orde. Dit gaat over vreselijke ongevallen, bedrijfsongevallen, en ik denk dat dat juist niet echt past in alle zaken die wij herdenken als gemeente. Ik vind het wel heel belangrijk dat er ook aandacht voor is, dus ik waardeer ook wel enorm dat in dit geval de vakbonden ook hier aandacht voor vragen, juist ook om het belang te benadrukken van veiligheid in het werk.

Dat kan niet genoeg benadrukt worden. Dan denk ik dat de wethouder dat met mij eens is. We hebben helaas afgelopen jaar ook een aantal bedrijfsongevallen gehad met dodelijke afloop en dat is vreselijk. Dat is zo afschuwelijk, maar ik denk dat het niet helemaal past bij de herdenkingsagenda van de gemeente. Dus ik wil wel het belang benadrukken van het herdenken, maar niet via de gemeente, zoals wij dat formeel doen. Dus daarom ontraad ik deze motie. Ik kijk rond of er nog vragen zijn bijna blijven liggen voor een veegronde. Zijn er mensen die behoefte hebben aan een tweede termijn? Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Dank u wel, voorzitter. Het kan vrij kort. U hoort vandaag vanuit de VVD, maar ook in de commissie, vanuit de andere partijen de vraag om keuzes vanuit deze wethouder. Wat ik heel veel terughoor in de antwoorden is: we hebben het samengesteld met het rijk, met de provincie, we hebben de visie van iedereen meegenomen. Maar, ik denk, wat wij missen als gemeenteraad is de visie van Rotterdam. Er is niet iets in deze visie waar we op tegen kunnen zijn, maar we missen wel die Rotterdamse stem. Dus ik hoop dat ook met onze motie om deze visie concreet te gaan maken in KPI's, dat we vervolgens ook echt gaan zien welke keuzes Rotterdam nou gaat maken, want dat is wel wat we ook verwachten en dat is waar wij, denk ik, raadsbreed om vragen.

Dat is nog een verbeterslag die gemaakt kan worden in deze visie. Maar de wethouder omarmt die motie, dus daarmee kunnen wij wel deze visie hiermee steunen. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Zijn er nog anderen die het woord wensen? Dat is niet het geval. Dan zijn we daarmee aan het eind gekomen van de agendapunt 5.2 en dan gaan we zo met 5.3, de erfpachtkwestie beginnen. Ik zou willen verzoeken of misschien een vervangend voorzitter het wil overnemen, want mijn hoofd begint nu echt heel helemaal vol te lopen en eruit te lopen. Dat betekent waarschijnlijk ook dat ik jullie niet meer zie voor het einde van het jaar. Ik wil jullie alvast alle goeds wensen voor het nieuwe jaar, maar ook vooral heel veel rust voor de komende dagen, want jullie gaan allemaal nog, ieder op zijn eigen manier, een heel drukke periode tegemoet. Heb ook tijd voor datgene wat er echt toe doet in het leven. Dat wens ik jullie toe. Dank jullie wel. 5.3

Erfpachtkwestie 1. Het voorstel tot vaststelling van de uitgangspunten erfpachtbeleid. 2. Het voorstel tot wijziging van de Nota Rotterdams Grondbeleid betreffende de looptijd van nieuwe tijdelijke erfpachtcontracten.

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2691

De VOORZITTER (de heer De Waard): Dames en heren, een heel fijne middag en vanuit deze plek natuurlijk beterschap aan de burgemeester. Wij gaan door met agendapunt 5.3, de erfpachtkwestie. De eerste spreker op mijn lijstje is de heer Roskam. De heer Roskam, het woord is aan u. De heer ROSKAM (lr): Voorzitter, erfpacht. Twee jaar geleden sprak bijna niemand in de stad erover. In deze gemeenteraad was het een voetnoot in begrotingen en beleidsdocumenten, voor bewoners niet meer dan een verplicht riedeltje bij de notaris, vlak voordat ze de sleutels kregen van hun nieuwe thuis. Hoe anders is het nu? Wat begon met 250 brieven aan erfpachters kwam bij veel Rotterdammers pas echt binnen na het artikel in het AD: bewoners van Rotterdams buurtje slaan steil achterover: erfpacht verloopt, 140.000 euro betalen. Niet alleen bewoners sloegen steil achterover, ook bij de fractie van Leefbaar Rotterdam waren we met stomheid geslagen. Door druk vanuit de samenleving en deze raad is het project na die 200 brieven razendsnel stilgelegd. Voorzitter, ik ga mijn hele commissietermijn hier niet overdoen. Daarvoor is de tijd te kort. Maar ik wil wel duidelijk maken dat dit voor Leefbaar Rotterdam nadrukkelijk niet het moment was om zelfgenoegzaam achterover te leunen en te wachten op het advies van de commissie. Dat doen we nog steeds niet.

Zo kregen we maandag van mijnheer Van der Veer te horen, hij vroeg ons om advies, want hij ging een huis kopen in de Beverwaard met erfpacht. Afgelopen maandag passeerde de akte bij de notaris. Hij stuurt een mail naar de gemeente om van de HGW gebruik te maken en tot verbazing werd zijn mail gebounced. Gemeentelijk mailadres was niet beschikbaar. Door het snelle handelen van onze fractiemedewerker Thijs Pince van der Aa werd dit snel opgelost door de organisatie. Stelt u zich eens voor: heb je recht op die historische grondwaarden regeling, wil je het aanvragen, geeft de gemeente niet thuis. Wethouder, alstublieft, regel dit soort zaken. Dit zijn startpunten. Maar goed, we organiseerden bewonersavonden, onderhielden een erfpachtupdate met meer dan 1000 aanmeldingen, beantwoordden wekelijks tientallen mails, gingen de straat op, flyerden 30.000 woningen en spraken met experts die ons verder konden helpen. Toen bleek dat we simpelweg niet over alle informatie beschikten, dienden we een WOO-verzoek in en vroegen we aanvullende stukken op via de griffie. We moesten weten wat eerdere raden en colleges hadden besloten om scherp te krijgen waar de oplossing voor de erfpachters ligt. Wat bleek, voorzitter, het was effectief.

Niet alleen ontdekten we dat het college de HGW-regeling sinds 2008 niet correct heeft uitgevoerd, maar ook dat deze regeling voor iedereen toepasbaar was met algemene bepalingen voor 1988 en dat het voor deze groep nooit goed was uitgevoerd. Ik weet nog dat ik het allemaal aan een zekere mijnheer Visser uitlegde. Zijn reactie was simpel maar duidelijk: mijnheer Roskam, dat klinkt als wanbeleid en kutbestuur. Wat gaat u eraan doen om het op te lossen? Daarover straks meer. Net als in de commissie wil ik hier wel meteen hardnekkige mythe de wereld uit helpen. Erfpachters krijgen vaak te horen dat ze de kleine lettertjes maar beter hadden moeten lezen. Dat is onzin. Het vergde ons een WOO-verzoek, uitvragen bij de griffie, uren werk om deze informatie boven tafel te krijgen. Bewoners wisten het niet, college wist het niet, de raad wist het niet, de uitvoering wist het niet. Dit is geen kwestie van kleine lettertjes, dit is een structureel informatieprobleem. Erfpacht is een complex product. Voorzitter, voor het voorstel dat nu voorligt, is het vooral van belang dat deze ontdekking erfpachters meer keuzevrijheid en meer bewegingsruimte heeft gegeven. Ik wil kort uitleggen waarom het helemaal niet zo ingewikkeld is als vaak wordt gedaan.

De historische grondwaarden regeling, de HGW noemen we hem vaak, houdt in dat 50 jaar canon aanvullend kan worden afgekocht tegen de historische grondwaarde. Als de canon al eens voor 50 jaar is afgekocht, kan bij aankoop van een woning binnen een maand per mail opnieuw aanvullend worden afgekocht voor 50 jaar tegen historische grondwaarden. Dat betekent dat je een klein bedrag betaalt om de huur voor 50 jaar vooruit te betalen. Is de eerste periode niet afgekocht, dan wordt de canon per kwartaal betaald. Iedere 10 jaar van het contract volgt een herziening en bij zo'n herziening kan je wederom aanvullend voor 50 jaar afkopen. Dan nog de term toedeling. Daar bestond in de commissie nog onduidelijkheid

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2692

over, want anderhalve week geleden, niemand had hem gezien. Het college heeft daar zelf Pels Rijcken opnieuw voor geraadpleegd. Toedeling betekent niets anders dan het wijzigen van het eigendomsdeel: scheiding, overdracht, overlijden en ook in die gevallen kan afkoop mogelijk zijn. Het is niet ingewikkeld, maar we moeten de mensen wel wijzen op het recht. Daar later meer over. Maar goed, voorzitter, wat staat erfpachters nu te wachten? Vanaf 1 januari lanceert de wethouder een nieuw erfpachtproject, aantoonbaar beter dan het oorspronkelijke plan. Voor zittende erfpachters is de canonrente gelijkgetrokken met die van de andere G4-steden. De canon wordt berekend over 75 procent van de grondwaarde. Wie de canon niet kan betalen, krijgt uitstel van betaling. Niemand hoeft zijn woning te verlaten. De correctie op de aankoop van de grond is verhoogd van 25 naar 40 procent om te compenseren dat de grond niet bouwrijp is en niet in vol eigendom. De historische grondwaardenregeling wordt na 17 jaar weer correct uitgevoerd voor iedereen. Er komt een herstelactie voor fouten uit het verleden, waardoor sommige erfpachters tienduizenden euro's kunnen terugkrijgen. Dankzij ons is deze uitgebreid, niet alleen voor een paar 100 mensen vanaf 2008, nee, vorige keer kregen we de toezegging van de wethouder dat deze herstelactie ook zou kijken naar iedereen met algemene bepalingen voor 1988.

Oftewel: nog eens 7500 Rotterdamse huishoudens. Daarnaast komen er duidelijke informatiepakketten zodat de erfpachters weten waar ze recht op hebben. Dankzij de motie van de heer Biljoen, daar zit hij weer, en mij, wordt erfpacht periodiek besproken binnen de regeling risicovolle projecten, zodat de raad kan bijsturen wanneer het nodig is. Voorzitter, tot slot wil ik nog een paar punten toevoegen voor de Rotterdamse erfpachters. Leefbaar Rotterdam dient een motie in om de HGW-regeling als volwaardige derde optie op te nemen in iedere aanbiedingsbrief, inclusief een simpele en begrijpelijke uitleg. Een tip van mij, ik ga niet over de uitvoering en ik ben er zelf ook slecht in, maar besteed het uit aan een club die dit wel goed kan uitleggen. Daarnaast willen wij dat canonbetalers die gebruikmaken van een uitstelregeling in schrijnende gevallen in aanmerking kunnen komen voor kwijtschelding. Als hun woning onder water staat en mensen nauwelijks rondkomen, is het onacceptabel om alsnog duizenden euro's aan erfpachtschuld te innen. Tot slot blijkt uit veel mailcontact dat het vinden van stukken, correspondentie en erfpachtinformatie vaak een hels karwei is. Daarom wil Leefbaar Rotterdam dat alles overzichtelijk beschikbaar komt via Mijn Loket. Want als de waardering van de grond via de BAG gaat en de makelaars deze niet mogen gebruiken, zie ik disputen in het vooruitzicht.

Dan maar beter alles digitaal bij de hand. Voorzitter, dit is niet de laatste keer dat we hierover spreken, maar we mogen wel vaststellen dat er veel is bereikt. Dus concluderend: er is een hoop gebeurd en we spreken hier nu over dit onderwerp een week voor de kerst. Kerst is toch een moment dat staat voor een nieuw begin, licht in donkere tijden, maar ook een moment van bezinning. Voor veel erfpachters hangt erfpacht als een grauwe sluier over deze feestdagen. Daarom willen wij met onze moties werken aan herstel en een lichtpuntje bieden. Herstel van vertrouwen in de politiek door te zorgen voor een fatsoenlijke overheid die juist handelt, die mensen de juiste informatie geeft en barmhartig zijn eigen fouten toegeeft en niet elkaar overschreeuwt met kortingen. Tot zover. Dan heb ik nu een paar moties. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, de heer Roskam. Dat levert een reactie op bij de heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Ik haak aan op dat kwijtschelding. Kennelijk dient u daar nu ook een motie voor in, schrijnende gevallen, kwijtschelding, maar dan vraag ik me af: kwijtschelding van wat stelt u voor? De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Roskam. De heer ROSKAM (lr): We stellen een onderzoeksmotie voor om te kijken dat je zegt: in welke gevallen kan je het kwijtschelden? Het gaat vooral om canonbetalers. Stel, je kunt de canon

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2693

niet betalen, er is dan een uitstelregeling nu in het huidige voorstel waarbij je later dan alsnog gaat betalen. Maar we kunnen ons ook voorstellen, we hebben het over 50 jaar in de toekomst. We kunnen ons ook voorstellen, net zoals in 2008, dat er een woningcrisis komt, dat de huizenprijzen kelderen, dat je met dat huisje opeens financieel onder water staat. Wij vinden het best wel een schrijnende situatie als je dan alsnog die erfpachtschuld komt verhalen. De VOORZITTER (de heer De Waard): De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Dus het gaat over kwijtschelding van het betalen van de canon, als ik het goed begrijp. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Roskam. De heer ROSKAM (lr): Dat is inderdaad onze insteek. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Dan vraag ik me af: waarom dient u dan een onderzoeksmotie in? Waarom dient u niet een amendement in? We kunnen vandaag dat voorstel beter maken. U zegt: het hangt als een grauwe sluier boven de feestdagen. Regel dan wat, maar u doet een onderzoeksmotie. U weet zelf wat er vaak gebeurt met onderzoeksmoties. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Roskam. De heer ROSKAM (lr): Ja, op een onderzoeksmotie komt een afdoening en dan maak je een voorstel en dan zie je een motie in. Het is simpel, je weet niet wat er de komende 50 jaar gaat gebeuren.

Een deel van de mensen zal in een fijne situatie zitten, financieel gezien, en zeggen: je kunt het opplussen met mijn hypotheek, mijn overwaarde. Ik weet het niet. Er zal ook een groep mensen zijn die bijvoorbeeld zeggen: ik heb nog maar 10 jaar te gaan. Ik heb een AOW, die stijgt niet mee, dat je voor dat soort situaties wel iets biedt. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, dat hoeft de heer Roskam mij niet uit te leggen, daar gaan we straks allemaal voorstellen voor doen om inderdaad de meest kwetsbaren te beschermen. Daarom haak ik aan op dat zinnetje van u over kwijtschelding, want ik denk: daar zit een optie. Nu kan ik me voorstellen dat u zegt: college, werk uit, onderzoek dat, wat is schrijnend en wat is niet schrijnend. Maar u kunt vandaag wel regelen dat er kwijtschelding in komt. Bijvoorbeeld in het voorstel. Dat zou een majeure stap zijn. Maar door er een onderzoeksmotie van te maken, weet u zelf wat u doet. Dan kan het college van zeggen: dat willen we best onderzoeken, mijnheer Roskam. En dan kunt u zeggen: kwijtschelding, daar hebben we naar gekeken. Nee, vandaag is het moment waarop we als raad dingen kunnen regelen, kwetsbaren kunnen beschermen. Dat zit in uw betoog. Doe het dan ook.

Maak dan ook een voorstel waarbij, als dat een meerderheid krijgt en ik denk dat dat zomaar eens zou kunnen in deze zaal, ik heb dat vorige keer ook al gezegd: de panelen verschuiven, dus we kunnen andere meerderheden hier vinden. Dan hebben we een meerderheid erop en dan kunt u het vandaag regelen. Dus mijn oproep aan u is: maak er geen onderzoeksmotie van, want daar kan nog van alles mee gebeuren. Regel het. Zet een kwijtscheldingsregeling in dat voorstel.

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2694

De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, mijnheer Segers-Hoogendoorn. Daar zat niet per se een vraag in, maar u mag van mij reageren, mocht u daar behoefte aan hebben. Mijnheer Roskam. De heer ROSKAM (lr): Misschien dat de heer Segers-Hoogendoorn met een onderzoeksmotie, met de uitkomst ervan, niets doet, maar ik niet. Daarom zeg ik ook net: het is een komma en geen punt. Dus we gaan hier nog verder mee. We hebben al kwijtscheldregelingen voor minima. Er zat een optie in het voorstel hoe ze het willen gaan aanpakken. Ik heb er nog een aantal vragen bij, dus ik dien een onderzoeksmotie in. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, afrondend en met permissie. De heer Roskam reageert niet op wat ik zeg. Ik zeg: vandaag kunnen wij dingen regelen. Er is hier een meerderheid in de raad om dit soort dingen te doen. Doe het dan ook, want als u een onderzoeksmotie indient, heeft u niets geregeld. Dan komt er een onderzoek en weet ik wanneer ergens een keer een antwoord. U zegt zelf: mensen hebben die grauwe sluier boven zich hangen. Dus regel het vandaag. Mijn steun heeft u en van heel veel partijen. Dat is de oproep die ik doe. Dus geen onderzoeksmotie, gewoon een amendement: kwijtscheldingsregeling erin. Doe het. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, mijnheer Segers-Hoogendoorn. Mijnheer Roskam.

De heer ROSKAM (lr): Dan hoop ik, als de motie afgedaan wordt en we komen met een voorstel om het aan te passen, dat ik nog steeds uw steun heb. U wilt nu beslissen over dingen die u niet weet. Ik vind het onbetrouwbaar, u niet schijnbaar. Daarover verschillen we van mening. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, nu dan afrondend. De heer Roskam had het over herstel van vertrouwen in de politiek, dat doet hij hiermee niet. Dit is een jij-bak naar mij. Dat is onterecht. U kunt hier vandaag iets regelen voor waar u zegt voor te staan. U doet het niet. U kiest er zelf voor om het niet te doen. Een onderzoeksmotie in te dienen. Daarmee wordt helemaal niets geregeld, voorlopig in ieder geval niet. Dus u moet het niet met mij gaan hebben over wanneer die motie afgedaan wordt. U kunt vandaag iets regelen en u kiest ervoor om het niet te doen. Dat is de conclusie. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Roskam. De heer ROSKAM (lr): U wilt iets regelen wat u inhoudelijk niet kent, prima. Ik hoop wel dat ik over een paar maanden, als het afgedaan gaat worden, dat ik alsnog op uw steun kan rekenen. Indien niet: c’est soit. De VOORZITTER (de heer De Waard): Een andere interruptie van mevrouw Verkoelen, maar ook van mevrouw Kockelkoren. Mevrouw Verkoelen, het woord is aan u.

Het woord is aan u, mevrouw Verkoelen, neem uw moment. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Ik ken mijn voorzitter, vandaar. Voorzitter, ik heb een vraag aan de heer Roskam, want het is een prachtig verhaal en u klopt stevig op de borst. Ik hoor u weer over 2008 en als ik ga vragen: wat, gaat u beginnen over de Partij van de Arbeid, maar het was allemaal 2002, de historische grondwaarde. In de commissie, ik was er zelf bij, zei u

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2695

keihard: dat moet het worden. Gaat u daarvoor of gaat u daar niet voor als we daar een amendement voor indienen? De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Roskam. De heer ROSKAM (lr): Kunt u uw vraag verduidelijken? U zegt de historische grondwaarde of bedoelt u de historische grondwaardenregeling? De VOORZITTER (de heer De Waard): Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus): De regeling. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Roskam. De heer ROSKAM (lr): Laten we scherp zijn. Daarvoor hebben we een motie ingediend. Wij hebben boven water getrokken dat die niet uitgevoerd is. Wij hebben boven water getrokken dat die voor een heel grote groep Rotterdammers wel van toepassing was, Pels Rijckenrapport van november: de gemeente is nalatig, staat erin. Komt het in de herstelactie? Hij is er, mensen hebben recht op die regeling. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Niet iedereen, mijnheer Roskam, dat weet u verdomd goed. Ik wil van u boter bij de vis, hetzelfde als wat zojuist de heer Segers-Hoogendoorn zei: wat gaan de mensen nu van u krijgen, anders dan wat er in het voorstel staat? Wie gaat hier extra voordeel aan krijgen? U was keihard enige in de commissie: wij gaan de historische grondwaarderegeling doorvoeren. Dat gaat u niet doen, zo duidelijk is het. U zegt: wij doen nu van alles.

Nee, u hebt het fout gedaan in 2002 als Leefbaar, want toen had u het moeten regelen. Dat heeft u toen niet gedaan. Dat kunt u nu herstellen. Dat zegt u ook in de commissie en ik wil graag van u weten: gaat u het doen, ja of nee? De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Roskam. De heer ROSKAM (lr): Allereerst is het in 1988 al fout gegaan en toen was ik nog niet oud genoeg om te stemmen. U geeft heel duidelijk aan dat u dus nog steeds niet begrijpt hoe de historische grondwaarderegeling werkt. Dat is het enige dat u aangeeft met uw betoog. U hebt geen kennis van zaken, u spint mensen een rad voor de ogen. De historische grondwaarderegeling geldt voor iedere erfpachter in Rotterdam. Er zijn voorwaarden waar je aan moet voldoen en we hebben een motie ingediend dat er duidelijk wordt gecommuniceerd naar iedereen, zodat ze kunnen zien: maken we hier aanspraak op? En zo ja, hoe? De VOORZITTER (de heer De Waard): Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Dus niemand gaat grote rekeningen van 80.000 tot 140.000 euro krijgen? Die gaan allemaal terug. Dat krijgen wat ze kregen in 1988 plus 10 procent. Ja of nee? De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Roskam. De heer ROSKAM (lr): Nee en wederom: u begrijpt het niet, want dat is niet het voorstel dat voorligt. Het is heel simpel. Mensen hebben de keuze. Wij zeggen: voer 3 opties in.

U begrijpt het niet en u wilt niet begrijpen, dat is prima. Mensen kunnen zeggen: ik ga canon betalen, dat is een optie, daar kunnen mensen voor kiezen. Mensen kunnen zeggen: ik maak er meteen

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2696

gebruik van, want ik wil mijn huis verkopen. Ik ga naar Curaçao toe. Die zeggen: ik maak gebruik van die 60 procent regeling van het college. Dat kan. Ik zou gaan voor die HGWregeling. Ik zeg: jongens, wat zijn de voorwaarden, moet ik doen om in aanmerking te komen? Dat is een keuze die bij mensen ligt. Een keuze die mensen hebben en een recht dat ze hebben. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dat wordt natuurlijk allemaal gezegd via de voorzitter, voor de duidelijkheid. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Dat is dus niet zo, via de voorzitter, dat is het totaal niet. U begrijpt de regeling niet, u begrijpt hem verdomd goed. U moet door de pomp, via de coalitie. U kunt niet de HGW-regeling doorvoeren en wat betekent dat? U zegt het zelf: dat is niet het voorstel. Dat klopt, dat is niet het voorstel. Heel veel erfpachters gaan er dus verrekte hard op achteruit. Als ik hem verkoop, gaat het een winst zijn voor degene die koopt, niet voor degene die verkoopt. Daar hebben we het nu over en die regeling, dat is de HGW-regeling en die pakt u niet aan. Dat zei u in de commissie: dat gaan we doen, maar u doet het uiteindelijk niet. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, mevrouw Verkoelen. We gaan door naar mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Voorzitter, ik zou wel graag het pleidooi van mevrouw Verkoelen willen ondersteunen.

Want wat wij hier zien, dat gebeurde ook al in de commissie, we zien een rookwolk die wordt opgetrokken van Roskam. Erfpachters kunnen gebruikmaken van HGW-regeling als zij nieuwe koper zijn. Anders moeten ze scheiden. Heel veel mensen zijn getrouwd, misschien dat ze willen scheiden, maar als je in je huis blijft wonen, kun je dus geen aanspraak maken op de HGW-regeling of ze kunnen trouwen. Maar sommige mensen zijn al getrouwd, kunnen ook geen aanspraak maken. Dan was er nog het ding van toedeling. Daarvan heeft Pels Rijcken uitgezocht: als wij 1 procent toedelen, alleen daarover krijg je dan een grotere korting. Dus wat de heer Roskam hier doet voorkomen, is alsof iedereen er aanspraak op kan maken. Dat is niet het geval. Wij willen dat heel helder hebben, want wij gaan zo meteen namelijk met een heel aantal partijen voorstellen doen indienen om wel voor alle erfpachters, 25.000 erfpachters, in de erfpachtregeling de historische grondwaarderegeling korting voor iedereen toegankelijk te maken. Dan wil ik graag horen van de heer Roskam: gaat u daarover mee of niet? Dan moet u eens ophouden met die rookwolken, gewoon ja of nee zeggen. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Roskam. De heer ROSKAM (lr): Ik merk dat een deel van de raad nog steeds de HGW-regeling niet begrijpt. Het is een redelijk duidelijke regeling.

We hebben er een motie over ingediend dat hij als volwaardige optie meekomt in het aanbod van het college. Dus vlees, vis, vega om het zo duidelijk te zetten. Dat is een oplossing waar iedere erfpachter recht op heeft. Er zijn voorwaarden waar je aan moet voldoen, net zoals met kiesrecht, daar zijn ook voorwaarden waar je aan moet voldoen. Je moet 18 zijn om te mogen stemmen. Het is heel simpel. Jullie begrijpen allemaal die regeling niet. Mijn voorstel is: we gaan hem weer toepassen. Dat is decennialang niet gebeurd. Iedereen krijgt te horen wat de regeling is. Hij wordt duidelijk uitgelegd en vervolgens is aan mensen de keuze. Als u de regeling wilt veranderen, want dat is waar u het over heeft, u wilt de regeling veranderen, dan vind ik dat niet betrouwbaar. Want ze zeggen: we hebben de regeling al decennia niet toegepast. U zegt: we begrijpen hem niet, want 2 weken geleden wist u allemaal ook niet waar het over ging. Nu zegt u: ik begrijp het niet. Doe dan maar iedereen, want volgens mij is het voordeliger. U verwijt het college Black Friday-deal om hem vervolgens zelf te overtoepen. Ik vind het onbetrouwbaar.

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2697

De VOORZITTER (de heer De Waard): Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Het is wel bijzonder dat de hele wereld iets niet begrijpt, behalve de heer Roskam. Dat maakt het verhaal zo onbegrijpelijk voor erfpachters en dat is nu juist waarvoor we hier staan. Wij willen een begrijpelijke, transparante en betaalbare regeling voor iedereen. Het is jammer dat de heer Roskam kiest voor dat rookgordijn. Want daarmee help je erfpachters geen een stap verder. Ik hoop dat die zo meteen na afloop van de eerste en tweede termijn, na al onze goede voorstellen om wel een eerlijke, transparante betaalbare methode voor alle erfpachters in te dienen, dat hij dan terugkomt van die ivoren toren. Want wat een bullshit. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Roskam. We hebben nog een paar andere mensen die staan. U kunt ook rustig doorgaan. Mijnheer Segers-Hoogendoorn, het woord is aan u. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, via u een vraag aan de heer Roskam. Wat zegt hij over zijn menukeuze, hij noemt het zelf steeds vlees, vis, vega, aan zittende erfpachters over de HGW-optie. Dat is 1 van de 3 opties. Wat zegt hij dan als iemand hem zou vragen: de heer Roskam, u weet als enige in deze wereld hoe deze regeling werkt. Leg het mij uit. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Roskam.

De heer ROSKAM (lr): Mijn voorstel zou zijn: ga voor die HGW-regeling als je in aanmerking komt. Er worden 2 opties worden aangeboden, wij zetten de derde optie erbij met onze motie. Dat is het verschil. Die zat niet in het voorstel, wij zetten hem erbij. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, dat is geen antwoord op mijn vraag. Mijn vraag was: wat zegt de heer Roskam tegen een zittende erfpachter die zegt: ik wil van die derde optie gebruikmaken, die HGW-regeling. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Roskam. De heer ROSKAM (lr): Dan zeg ik: kijk naar de voorwaarden en hoe je daaraan kunt voldoen. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, over betrouwbare politiek gesproken. De heer Roskam verkoopt dit als: kijk eens aan wat wij voor u geregeld hebben, een derde optie. Wat hij tegen die mensen alleen maar kan zeggen, is: u komt er niet voor in aanmerking want u moet anders eerst scheiden, u moet eerst een andere situatie creëren, want u komt er niet voor in aanmerking. Dat is het eerlijke verhaal. Dus kom niet met betrouwbare politiek, als u zelf maar dit van een antwoord geeft. Het is geen redelijke menuoptie en u weet dat. De VOORZITTER (de heer De Waard): In het kader van volledigheid, voor degene die de klok bijhoudt.

Ik zag net dat de heer Segers-Hoogendoorn 30 seconden interruptietijd kreeg. Maar dat was natuurlijk geen interruptie van mijnheer Roskam op mijnheer Segers-Hoogendoorn. Dat is wel heel aardig, natuurlijk, maar laten we dat wel strak houden. Mijnheer Roskam. De heer ROSKAM (lr): We hebben ook die hersteloperatie, dus mensen die er recht op hebben en wie het recht ontnomen is door het niet juist handelen van de overheid, krijgen dat herstel.

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2698

Dat is ook nog het geval. Dat kan ook het geval zijn bij inzittende erfpachter. Dat moet u ook niet vergeten. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Dat is maar een deel van de mensen. U draait daar de hele tijd omheen en u kunt geen antwoord geven op mijn vraag: wat zegt u tegen iemand die de HGW-regeling wil gebruiken en inzittende erfpachter is? Daar hebt u geen antwoord op. U regelt helemaal niets hier vandaag, tenzij u meegaat met de voorstellen die er allemaal gaan komen, goed uitgewerkt zijn, met iedereen besproken zijn, goed over nagedacht is en die vandaag allemaal de revue gaan passeren. Pas dan laat u zien waar u staat. De VOORZITTER (de heer De Waard): De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr): Ongeveer de helft van de erfpachters zijn nu meegekomen in die hersteloperatie dankzij ons. Dus als iemand niets voor de erfpachters zoekt, dan bent u het, mijnheer Segers-Hoogendoorn. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Het probleem dat hier wordt neergelegd, is dat er alleen teruggekeken wordt naar het verleden, wat Leefbaar Rotterdam allemaal zo goed heeft gedaan tot aan vandaag. Maar wij zitten hier vandaag om een gigantisch probleem voor erfpachters in de stad, 25.000 mensen, op te lossen.

Daar kunt u vandaag een slag in maken ten opzichte van het voorstel wat er nu ligt, wat nog onvoldoende betaalbaarheid biedt voor veel erfpachters. Dat is wat wij u vragen: doe vandaag wat goed is voor de komende 100 jaar voor erfpachters. Daarvoor hebben wij al deze voorstellen. Wilt u daaraan meedoen? De VOORZITTER (de heer De Waard): De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr): Om het voorstel te verbeteren, hebben wij ook moties ingediend. We hebben samen de regeling risicovolle projecten gekregen en ik hoop oprecht en eerlijk waar dat we het over 100 jaar niet meer over erfpacht in deze stad hebben, omdat het dan uitgeroeid is. De VOORZITTER (de heer De Waard): De heer Roskam heeft de volgende moties ingediend. Motie 1.

Erfpacht: Maatwerk voor betalingsproblemen “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 18 december 2025 ter bespreking van de erfpachtkwestie; constaterende dat: - in het huidige erfpachtproject de mogelijkheid bestaat om betaling van de canon uit te stellen; - uitstel van betaling in de praktijk kan leiden tot aanzienlijke canonschulden die kunnen oplopen tot tienduizenden euro's; - een dergelijke schuld bijzonder belastend kan zijn en bewoners kan beperken in hun bewegingsruimte bij verkoop van de woning of bij life-events zoals scheiding, pensionering, overlijden of verhuizing; - er signalen zijn dat juist financieel kwetsbare erfpachters risico lopen om op termijn in grotere problemen te raken dan bij tijdige ondersteuning; overwegende dat erfpachters

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2699

-

die door omstandigheden tijdelijk niet kunnen betalen geen schuld boven het hoofd moeten krijgen die hen later belemmert om te verkopen of door te stromen; het geen gegeven is dat de schuld per definitie met de overwaarde verrekend kan worden;

verzoekt het college: - te onderzoeken onder welke voorwaarden kwijtschelding of gedeeltelijke kwijtschelding van opgebouwde canonschuld mogelijk is in situaties waarin sprake is van schrijnende omstandigheden; - deze eventuele maatwerkvoorzieningen te verwerken in de bestaande uitstelregeling en dit helder te communiceren aan erfpachters die uitstel aanvragen; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. T. Roskam Motie 2. Erfpacht: Alles op 1 plek! “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 18 december 2025 ter bespreking van de erfpachtkwestie; constaterende dat: - de erfpachtkwestie inmiddels bijna twee jaar voortduurt; - veel erfpachters onvoldoende op de hoogte waren van hun rechten en plichten rondom erfpacht; - de gemeente Rotterdam zelf de archieven en het beleid jarenlang niet goed op orde had; - cruciale informatie pas werd "herontdekt" na het indienen van een Woo-verzoek; - deze informatie voor erfpachters met contracten van vóór 1988 (circa 7.500 erfpachters) nooit actief is gecommuniceerd; - erfpachters op dit moment via meerdere, versnipperde kanalen worden geïnformeerd, wat leidt tot onduidelijkheid en inconsistentie; overwegende dat: - een centrale, overzichtelijke en betrouwbare plek nodig is waar erfpachters alle relevante informatie kunnen vinden; - een digitaal portaal erfpachters in staat stelt beter geïnformeerde keuzes te maken en voorkomt

dat zij afhankelijk blijven van losse stukken of mondelinge uitleg; - dit portaal tevens kan helpen om vragen, procedures en documenten op één plek inzichtelijk te maken, wat zowel erfpachters als de gemeente ontlast; verzoekt het college: - binnen "Mijn Loket" op de website van de gemeente Rotterdam een aparte erfpachtpagina in te richten waar alle relevante documenten, (oude) correspondentie, voorwaarden, regelingen, veelgestelde vragen en stappenplannen overzichtelijk worden opgenomen; - ervoor te zorgen dat deze pagina actueel wordt gehouden en ook verwijst naar contacten voor verdere vragen of ondersteuning; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. T. Roskam

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2700

Motie 3. Erfpacht: Kennis is macht! “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 18 december 2025 ter bespreking van de erfpachtkwestie; constaterende dat: - de gemeente Rotterdam sinds 1988 gebruik maakt van de Historische Grondwaarderegeling (HGW-regeling); - bij collegebesluit is vastgesteld dat deze regeling geldt voor alle Rotterdamse erfpachters die aan de voorwaarden voldoen; - de gemeente sinds 2008 erfpachters niet langer juist heeft geïnformeerd over dit recht; - erfpachters met contracten van vóór 1988 hierover ook niet zijn geïnformeerd via de algemene bepalingen; - het college heeft aangegeven de HGW-regeling weer volledig te zullen toepassen; overwegende dat: - erfpachters pas een weloverwogen keuze kunnen maken wanneer alle opties en voorwaarden inzichtelijk zijn; - de HGW-regeling voor veel erfpachters een reëel alternatief kan zijn naast canonbetaling en conversie; - erfpacht in elke gemeente anders georganiseerd is en daarom maximale transparantie noodzakelijk is; verzoekt het college: - de HGW-regeling als volwaardige derde optie op te nemen in iedere aanbiedingsbrief en daarbij expliciet uit te leggen wanneer een erfpachter hiervoor in aanmerking komt; - de HGW-regeling op te nemen in de informatiepakketten zoals verzocht in eerder aangenomen motie "benader de bewoners", zodat erfpachters en alle betrokken partijen (waaronder notarissen en

taxateurs) volledig en correct worden geïnformeerd; - de bovengenoemde informatie voor zittende erfpachters te verwerken in het "Mijn Rotterdam" account zodat alle informatie in een oogomslag te vinden is; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. T. Roskam Motie 4. Erfpacht, wie heb ik aan de lijn? “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 18 december 2025 ter bespreking van de erfpachtkwestie; constaterende dat: - het eigen gemeentelijke erfpachtbeleid sinds 2008 niet meer correct is uitgevoerd, zoals vermeld in de door het college verstrekte stukken; - het college heeft aangekondigd een hersteloperatie op te starten voor erfpachters met erfpachtcontracten van vóór 1988; - Rotterdam ongeveer 7.500 particuliere erfpachters kent met contracten die (mogelijk) onder deze voorwaarden vallen; - de wethouder heeft toegezegd deze contracten individueel te zullen beoordelen om vast te stellen of erfpachters daadwerkelijk financieel benadeeld zijn; overwegende dat:

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2701

-

zorgvuldigheid en transparantie hierbij van groot belang zijn; er signalen zijn dat mogelijk ook andere erfpachters zich achtergesteld of benadeeld voelen, maar dit nog niet kunnen aantonen; het mogelijk moet zijn om direct geïnformeerd te worden over je eigen situatie;

verzoekt het college: - 14 010 te voorzien van een heldere trancheplanning én eenduidige scripts voor de herstelactie erfpacht, zodat individuele erfpachters die contact opnemen met de gemeente Rotterdam duidelijkheid krijgen over hun positie, planning en vervolgstappen; - dit terug te koppelen aan de gemeenteraad in Q2 2026; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. T. Roskam De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dan gaan wij door naar de volgende spreker, dat is mevrouw Kockelkoren. Het woord is aan u. Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Voorzitter, wij willen een betaalbare oplossing voor bewoners met een huis op grond in erfpacht. Deze huidige situatie is voor Rotterdamse erfpachters onmogelijk te begrijpen. Eerst komt er een enorme rekening op de mat en is er veel onrust, dan blijkt dat de gemeente jarenlang de betaalbare historische grondwaarderegeling niet heeft toegepast, daar hadden we het al over, waardoor nieuwe erfpachters niet het aanbod kregen waar zij wel recht op hadden en na maandenlange debatten ligt er nu eindelijk een voorstel van de wethouder. Maar de teleurstelling is groot, want voor de meeste erfpachters is dit geen echte oplossing. Zij krijgen nog steeds geen eerlijk aanbod. Voor GroenLinks, de PvdA en collega oppositiepartijen staat het belang van erfpachters voorop.

Wij willen voor al die mensen met een woning op erfpacht een betaalbare, begrijpelijke en transparante erfpachtregeling. Het belang van de inkomsten voor de gemeente om extra geld op te halen bij erfpachters, moet daaraan ondergeschikt zijn. Wij vinden het een eerlijke regeling om in het erfpacht project de historische grondwaarderegeling voor iedereen met een woning op erfpacht open te stellen. Zonder voorwaarden van vervreemding of toedeling. Alleen zo kunnen we de 25.000 erfpachters een betaalbaar, begrijpelijk en transparant voorstel bieden en daarvoor hebben wij dan ook een amendement. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Van Dommelen heeft voor u een interruptie. Mijnheer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd): Voorzitter, u wilt dat de wethouder de erfpacht meer geeft dan dat de experts redelijk vinden. Prima, dat is uw goed recht en ik vind het ook uw goed recht dat u opkomt voor de erfpachter. Tegelijkertijd zegt u ook: de begroting van de gemeente is daar ondergeschikt aan. Het gaat iedere keer daarover. Maar daar gaat het natuurlijk helemaal niet over. Het gaat om uitgaven aan andere zaken. Het gaat over toekomstig investeringsvermogen. U zegt dus: ik kies voor nu een zo goedkoop mogelijke prijs, onder de eerlijke prijs die door de experts is vastgesteld, en wat in de toekomst Rotterdam daarin misloopt. Dat is mij om het even.

Heb ik dat zo goed uitgelegd? De VOORZITTER (de heer De Waard): Mevrouw Kockelkoren.

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2702

Mevrouw KOCKELKOREN (gl): U zult begrijpen dat u dat zo niet goed heeft uitgelegd. Het gaat mij erom: het toekomstige investeringsvermogen van de gemeente Rotterdam is natuurlijk belangrijk, maar hier wordt iets omgedraaid. Er staat iets in de boeken. U wilt kennelijk 2,7 miljard hebben in 2105 gerekend over zoveel jaar. Wij zeggen: wij vinden dat het belang van die erfpachters moet vooropstaan en als ze daarmee dan 1,7 in plaats van 2,7 miljard in 2105 over hebben, waarmee we nog steeds zwembaden open kunnen houden en de sociale basis kunnen versterken, dan vinden wij dat nu de moreel rechtvaardigere keuze, de eerlijke keuze voor Rotterdammers. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd): Prima. Laat ik vooropstellen: het is geen begrotingsvraagstuk. Er staat een bedrag in de begroting en dat is niet waar we het over hebben voor die 2 tot 3 miljard, dat het waard zou zijn. Maar wat u dus zegt: ik vind het niet erg dat wat ik voorstel, dat dat een miljard aan toekomstig investeringsvermogen kost. Dat vindt u niet erg. Dat is wat u zegt. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Ik vind het belangrijk dat mensen die in het verleden een woning konden afkopen voor 7000 en dat nu voor 140.000 moeten doen, een eerlijke prijs krijgen. Dat vind ik belangrijk. De heer VAN DOMMELEN (vvd): Dan nog 2 vragen.

Dus de eerlijke prijs, waarvan experts zeggen dat het een eerlijke prijs is, dat vindt u geen eerlijke prijs. Ten tweede zegt u: 1 miljard toekomstig investeringsvermogen, daar ga ik dus niet voor, dat vind ik niet relevant. Overigens, dat is natuurlijk heel makkelijk: ik wil ook de goedkoopste prijs voor de erfpachters. Dat willen we hier allemaal, maar politiek is belangen afwegen en wat u doet, is heel gemakkelijk. U zegt: een zo goedkoop mogelijke prijs, maakt me niet uit, experts zeggen dit, maar ik vind dat het nog veel lager moet en wat dat voor de toekomst uitmaakt, is voor mij niet relevant. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, heer Van Dommelen. Ik gun mevrouw Kockelkoren eerst een reactie en dan ga ik naar u toe. Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Voorzitter, u hamert de hele tijd maar op die experts, maar ik heb ook de 20 experts gesproken die dat heel anders zien. Die het voorstel van de gemeente helemaal niet eerlijk vinden, die het helemaal niet redelijk vinden, die op het gebied van taxatie, op het gebied van allerlei pijlers van dit voorstel het niet eerlijk vinden. Daar verschillen dan kennelijk de meningen over. Twee, natuurlijk is de investeringscapaciteit van de gemeente Rotterdam in de toekomst belangrijk.

Alleen het college gaat daar nogal fluïde mee om, want ten opzichte van wat wordt dit dan nu gerekend? Misschien dat alle mensen vanaf dit moment wel tegen historische grondwaarden afkopen, dan is dat bedrag dat we over 100 jaar in de boeken hebben staan totaal fictief. Dat vind ik het probleem van deze hele discussie. Als je wil opkomen voor erfpachters, kan dat nu en daar zijn we ons allemaal van bewust. Dan neem ik die resultaten, die sowieso boterzacht zijn, of het nu uw methode is of mijn methode in de toekomst, die neem ik dan voor lief ten bate van de erfpachters. Zo zit ik erin. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, mevrouw Kockelkoren. Dan gaan we door naar mijnheer Dekker met een interruptie op mijnheer Van Dommelen, als ik het goed heb gezien. Ga uw gang.

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2703

De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, dank u wel. Ik heb een aanvulling op wat mevrouw Kockelkoren zegt. Ik heb het idee dat we het omdraaien. Als we namelijk die historische grondwaarde voor iedereen van toepassing zouden laten zijn zonder de voorwaarde, dan halen we heel veel geld op, 1,7 miljard en we maken nu de keuze om op deze groep van 30.000 mensen nog eens 1 miljard extra binnen te halen. Mijn vraag is dan ook aan de heer Van Dommelen: waarom kiest u er niet voor om nog 1 miljard extra binnen te halen, want dat zou hartstikke goed zijn voor de investeringen van Rotterdam. Dus ik wil maar zeggen: u draait het om. Waarom kiest u om deze extra 1 miljard binnen te halen op deze 30.000 gezinnen? Waarom kiest u daarvoor? De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, de heer Dekkers. Ik zie dat de heer Segers-Hoogendoorn aanvullend hierop ook een vraag heeft. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Aanvullend, inderdaad. Het is een mooie brug die de heer Dekkers maakt, want wij wisten natuurlijk dat er minimaal 1 coalitiepartij zou zijn die op een gegeven moment het miljard de zaal in zou gooien. Laten we ook zeggen waar we het dan over hebben. Dat miljard van het investeringsvermogen in de toekomst, is berekend op basis van 100 procent van de mensen die gebruik gaan maken van de regeling die het college vandaag voorstelt. Ik ga u vertellen: dat gaat lang geen 100 procent zijn.

Dat miljard, over een fictief bedrag gesproken, dat is pas een fictief bedrag. Wat we zeker weten, is dat als we vandaag een betere deal neerleggen, waar meer mensen mee geholpen zijn, dat we dan in ieder geval de komende jaren juist veel meer ophalen. Dus het hele verhaal van u: steekt een dolk in het investeringsvermogen van deze stad, is een broodje aap, want dat miljard is het grootste fictieve bedrag dat hier vandaag in de zaal ligt. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel. Ik heb uw vinger gezien. Ik heb ook het woordje aanvullend gehoord, maar u wilde net ook 1 voor 1 zo heen en weer. Ik heb er nu 2 verzameld. Ik geef nu het woord aan de heer Van Dommelen, dan mag u daarna het woord nemen, mevrouw. De heer VAN DOMMELEN (vvd): Krijg ik nu een minuut, voorzitter? Allereerst richting de heer Dekkers: die 3 miljard die genoemd is in de diverse gesprekken, zit op alle grond met erfpacht. Een groot deel daarvan is grond van bedrijven op erfpacht. Dus dat hele bedrag is niet de waarde van al het onroerend goed of alle in erfpacht uitgegeven grond bij particulieren. Wat wel is, is op het moment dat iedereen de historische grondwaardemethode zou toepassen, zou dat 1 miljard schelen. Dan kunnen we zeggen: dat is fictief.

Maar let op: als je een waarde hebt van grond en je verkoopt het voor een bepaald bedrag of je verkoopt het voor een miljard lager, dan is dat wel degelijk een miljard. Dan kun je erover discussiëren, dat is ook richting de heer Segers-Hoogendoorn, dat het fictief is of dat het in de tijd is. Natuurlijk is het in de tijd, dat weet ik ook wel. Maar het gaat erom dat als jij iets hebt wat een waarde heeft, het is gewoon grond van de gemeente. Het wordt verkocht tegen een eerlijke prijs, dat zeggen de experts. Als u dan vervolgens zegt: ik wil het voor veel minder verkopen, voor veel minder dan het waard is, dan scheelt dat at the end of the day de gemeente plusminus een bedrag van 1 miljard. Ik vind het prima als u dat wil, maar als u zich maar wel realiseert dat dat betekent dat wij in de toekomst voor een bedrag van ongeveer 1 miljard, laat het 990 miljoen zijn, mijnheer Segers-Hoogendoorn, dat we daarvoor dus geen investeringsvermogen meer hebben voor andere zaken die voor alle Rotterdammers ook heel belangrijk zijn. Dat is het. Het is makkelijk om dingen weg te geven. Het is makkelijk om te pleiten voor de laagste prijs. Ik zou het ook willen, ik gun het iedereen, maar daar staat iets tegenover en dat is politiek bedrijf. Dat is de moeilijkheid van de beslissingen die wij met elkaar moeten nemen. U loopt daar, vind ik, wel heel makkelijk voor weg.

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2704

De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, mijnheer Van Dommelen. Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, dat is pas makkelijk. Mensen die een beter voorstel doen in deze zaal meteen neerzetten als mensen die dat onrealistisch doen. De heer Van Dommelen heeft geen antwoord gegeven op mijn vraag, dus ik ga hem wat simpeler stellen. Is het wel of niet zo dat dat miljard de uitkomst is van een som die ervan uitgaat dat 100 procent van de mensen gebruik gaat maken van, zeg even, de regeling Zeegers? De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd): Excuus. Ik dacht dat de vraag nog bezig was. Kunt u het nog 1 keer herhalen? De VOORZITTER (de heer De Waard): Dat mag van mij in technische tijd. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Fijn, voorzitter. Dank u wel. Is het wel of niet zo dat het miljard een uitkomst is van een som die uitgaat van 100 procent van de mensen die gebruik gaan maken van de regeling Zeegers, als we die vandaag goedkeuren? De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd): Nee, dat miljard heeft niets te maken met de regeling. Dat is de waarde van het onroerend wat op dit moment ingeschat wordt als de waarde van het in erfpacht uitgegeven onroerend goed. Dat is de waarde. Totaal gaat het om 2,5 tot 3 miljard. We hebben het hier over 1 miljard die at stake is.

Nogmaals, laat het 900 miljoen zijn, het gaat om megaveel geld van investeringsvermogen, dat we makkelijk prijsgeven op een moment dat we zeggen: de prijs die experts hebben bepaald, vinden wij nog steeds te hoog. Dat is uw goed recht dat te vinden, maar als u dat doet en als u daarvoor pleit, geeft u dit wel weg. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, dat klopt niet. Het miljard is namelijk het einde van het tabelletje dat ons voorgesteld is door de wethouder. Dat is dat investeringsvermogen, dat is die ingeboekte baat waar we het steeds over hebben. Het zijn geen kosten, het is een ingeboekte baat. Die baat komt in het hoogste dingetje uit op een miljard. Dat gaat er dus van uit dat iedereen gebruik maakt van de regeling. Ik zeg u hier nogmaals: als wij die hier vanavond aannemen, dan gaat daar maar een heel klein deel van de mensen gebruik van maken. Dat zijn namelijk alleen de mensen die het zich enigszins kunnen veroorloven om tegen een marktprijs dat te regelen. Dat is wat hier nu voorligt. Het is dus geen miljard, het is veel en veel minder. Nogmaals: het gaat over het inboeken van een baat. Als wij vandaag een betere regeling voorstellen, gaan veel meer mensen daarvan gebruikmaken en hebben we dus de eerste jaren juist veel meer inkomsten. Hou dat tussen je oren.

De VOORZITTER (de heer De Waard): Ik kijk naar mevrouw Kockelkoren. Is het aansluitend hierop of op een heel ander punt? Mijnheer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd): Nog 2 punten. De heer Segers-Hoogendoorn heeft het over mensen die zich kunnen permitteren om de marktprijs te betalen. Maar dat is het juist niet. U doet een voorstel om een veel lagere prijs te betalen. Wij zeggen: de prijs die nu voorligt, is door experts vastgesteld. Ik kan die prijs niet vaststellen. Dat kunt u ook niet, want u hebt er

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2705

geen verstand van, net zo goed als ik niet. Experts hebben die prijs vastgesteld en daar gaat het om. Het is niet een ingeboekte bate, het is de waarde van het vastgoed. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, mijnheer Van Dommelen. We gaan eerst naar mevrouw Kockelkoren, die stond echt als eerste. U gaat inderdaad heen en weer, dat is wel goed voor de kniespieren, dus wat dat betreft heel prima. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Dit is niet juist wat u doet. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mevrouw Verkoelen, u mag een punt van orde maken, maar dan kondigt u dat aan en voor de rest gaat u niet weer gillen zonder dat ik u het woord heb gegeven. Ik heb u een paar keer zien staan. We gaan eerst naar mevrouw Kockelkoren en daarna was u aan de beurt. Dank u wel. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Dan heb ik nu een punt van orde, voorzitter. De VOORZITTER (de heer De Waard): Ga uw gang, mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Ik wil schorsen, ik wil bij u komen. Ik ben zojuist netjes steeds gaan zitten, ik hoef niet de hele tijd te blijven staan. Ik zou na de heer SegersHoogendoorn de inbreng kunnen hebben. Er is een heel debat nu geweest. Ik ben daarna aan de beurt. Ik vind het echt uitermate vervelend wat hier gebeurt en ik snap het, er werd me al gewaarschuwd door een aantal: dat wordt weer ruzie.

Dat wordt inderdaad ruzie, want u hoort onafhankelijk netjes te doen zoals het hoort. U hebt mij het woord gegeven na de heer Segers-Hoogendoorn. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mevrouw Verkoelen, u hebt gevraagd om een schorsing. U wilt hier komen bij mij. Dat is ten zeerste aan te raden, want u hebt hier een paar uitspraken gedaan die ik graag met u wil bespreken. Komt u maar even naar voren. Ik schors de vergadering voor 10 minuten. (De vergadering is geschorst.) Heropening De VOORZITTER (de heer De Waard): Dan gaan wij door met dit agendapunt. In heel goed overleg met iedereen, geef ik nu het woord aan mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Dank u wel, voorzitter. Wat ik nog wilde aanvullen op de heer Segers-Hoogendoorn is natuurlijk dat het in de boeken staat voor historische grondwaarden. De heer Van Dommelen doet voorkomen alsof dit is. Het is wel degelijk een begrotingsverhaal. Dat is het grote punt. In de boeken staat de grond voor de historische grondwaarde. In de begroting wordt het anders en het gaat nooit 100 procent worden. Dat weet de heer Van Dommelen ook, want kijk maar wat er gebeurde in 2002, toen dachten ze ook allemaal: iedereen gaat dit aanbod aannemen. Het was nog niet 17 procent. Dat is de hele boodschap die wij keer op keer geven. Er gaat niets aan geld binnenkomen. Je kijkt naar de historische grondwaarden die in de boeken staan.

Dat is van belang. Als je niet naar de begroting wil kijken, wat de heer Van Dommelen zegt, dan moet je je daaraan gaan houden en dan hebben we niets te hebben. Dan hebben we alles wat we meekrijgen, meegenomen, maar niet meer gaan rekenen. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Van Dommelen.

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2706

De heer VAN DOMMELEN (vvd): Graag de tijd stopzetten als ik reageer op een interruptie, anders gaat het wel heel hard, dan krijg ik op mijn donder van mijn collega fractiegenoten. In de begroting staat een bedrag van 200 miljoen, de waarde van de grond is alles bij elkaar bijna 3 miljard. Dat is het grote verschil. Ik wijs er nog 1 keer op, dat zeg ik ook tegen mevrouw Verkoelen: het gaat er natuurlijk om, wat is een eerlijke prijs? Die eerlijke prijs is vastgesteld door experts, daar gaat het om. Dat is wat constant ter discussie wordt gesteld. Kennelijk vindt u een andere prijs eerlijker. Prima, dat is uw goed recht. Maar experts zeggen dat dit de eerlijke prijs is. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, de heer Van Dommelen. Dan gaan we naar mevrouw Kockelkoren die net nog stond. Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Voorzitter, de gemeente, bij elke verkoop van het huis, doet zelf het aanbod voor een historische grondwaarde. Dus dat dat niet marktconform is, is onzin, want daarvoor verkopen we het. Als nu iedereen zou verkopen, zijn dat de inkomsten die we krijgen. Dus dat hele verdere verhaal is een add on en dat vindt u kennelijk belangrijker. Wij vinden het belangrijker dat die erfpachters een betaalbare prijs krijgen. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd): Ik begrijp dit niet.

De gemeente verkoopt helemaal niet de grond tegen de historische grondwaarde. Ze hebben een heel andere methode en die staat ook in het voorstel. Dat er een historische grondwaardemethode van toepassing is, onder voorwaarden, heeft er alles mee te maken dat in de jaren ‘80 de markt helemaal op zijn gat lag, dat er geen verkopen plaatsvonden, dat toen bedacht was: we moet die verkopen stimuleren. Daarom zit die regeling ook op de koper. De verkoop moest worden gestimuleerd. Door allerlei fouten in de uitvoering is die regel nooit ingetrokken. Daarom hebben we het hierover. Dat heeft niets te maken met een normaal aanbod wat de gemeente doet aan een koper. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Een correctie, want u begrijpt me kennelijk verkeerd. Als alle woningeigenaren met een huis op erfpacht morgen hun woning zouden verkopen, dan zou voor die mensen de historische grondwaardemethodiek gelden. Zo zit het en dat zijn dan je inkomsten. Dus dat heeft niets te maken met dat dat niet marktconform zou zijn of dat dat niet volgens een door een expert vastgestelde methodiek zou zijn. Dat is een regeling die we zelf in leven hebben geroepen. Het enige dat wij zeggen, is: maak die regeling nou zonder voorwaarden toegankelijk voor alle zittende erfpachters. Dat is eerlijk. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, mevrouw Kockelkoren.

Mijnheer De Haan. De heer DE HAAN (d66): Ik was vooral benieuwd richting de heer Segers-Hoogendoorn, maar volgens mij heeft mevrouw Verkoelen daar net ook al deels een antwoord op gegeven. Het is evident dat niet iedereen gelijk van de regeling gebruik zal maken, dus die 1 miljard heeft u gelijk in. Tot op zeker hoogte is dat natuurlijk een fictief bedrag. Maar daar zal wel degelijk een groep gebruik van maken. Met het voorstel wat er zo nu ligt en als ik dat zo een beetje proef, met een veel forsere korting erop, betekent dat wel degelijk ook ruimte voor ons investeringsvermogen de komende jaren met zaken die ook belangrijk zijn voor de stad Rotterdam. Maar u weet klaarblijkelijk wel hoe groot het percentage is dat er wel gebruik van gaat maken? U verwijt net de heer Van Dommelen dat hij niet weet.

raadsvergadering van 18 december 2025

Notulen pagina

2707

De VOORZITTER (de heer De Waard): Een vraag aan de heer Segers-Hoogendoorn. Het laatste werd niet verstaan. U mag dat herhalen in technische tijd. De heer DE HAAN (d66): U zei heel stellig dat dat 1 miljard de situatie zou zijn wanneer iedereen er gebruik van zou gaan maken. Dat wist u de heer Van Dommelen te vertellen dat dat niet het geval zou zijn. Maar ik ben wel heel nieuwsgierig hoe groot dat percentage is dat er wel gebruik van zal maken. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Daar ben ik ook nieuwsgierig naar. Tegelijkertijd zeg ik alleen: als je een beter voorstel doet waar meer mensen gebruik van kunnen maken, dan krijg je juist op de korte termijn, in ieder geval de eerste jaren veel meer baten. Dus dat is ook mijn hele verhaal straks, maar ik ga mijn eerste termijn nu niet doen. We moeten nu dit voorstel doen omdat het op heel veel plekken afloopt, maar we doen het echt in de slechtst denkbare periode. Mensen hebben een kleine portemonnee, de gemeente heeft een kleine portemonnee en de huizenprijzen stijgen tot in de hemel. Alle 3 rode vlaggen en op basis daarvan gaan wij een marktconform voorstel doen. Dat is natuurlijk sowieso een beetje getikt.

Het enige waar ik op gereageerd heb, is: dat miljard, daarvan wist ik: dit wordt de zaal ingeslingerd, maar dat miljard is nou het meest fictieve bedrag dat hier in al die stukken staat. Dat zegt u net zelf ook. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer De Haan. De heer DE HAAN (d66): Volgens mij is het niet marktconform, want er vindt wel degelijk aftopping plaats, dus wel degelijk wordt er ook gekeken naar dat belang van de erfpachter daarin. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, de heer De Haan. Ik zie dat de heer Dekkers nog een interruptie heeft, volgens mij op mijnheer Van Dommelen nog. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, dat klopt. Voordat ik mijn interruptie richt op de heer Van Dommelen ook nog op het miljard, want ik heb ook nog technische vragen gesteld, dat was een paar weken geleden, en toen was er ook een bedrag van 500 miljoen. Dus we zien dat het nu ook wel heel erg uitkomt om dat bedrag op te kloppen en compleet te maximaliseren. Ik denk dat we daar echt voorzichtig mee moeten zijn. Daarnaast, dat is een punt gericht tegen de heer Van Dommelen: u beroept zich elke keer op experts, maar ik vind het wel moeilijk dat u dat selectief doet. Want als we kijken naar steden om ons heen, dan zijn wij de enige, hier in Rotterdam, die deze rekenmethode hanteert. Dat is niet aangedragen door de experts.