20251204- Notulen van de raadsvergadering van 4 december 2025

Mijn eerste vraag aan de wethouder is, ik heb dit ook al in het commissiedebat gevraagd: hoe zorgt u er nou voor dat die kinderen niet te lang op de Silja blijven, maar snel zullen doorstromen naar een landlocatie, een huis waar ze veilig kunnen wonen en naar school kunnen? Dat is voor D66 Rotterdam echt een van de belangrijkste prioriteiten en we zullen daar ook op blijven letten, ook in het nieuwe jaar, op het moment dat er kinderen worden gehuisvest die van buiten de regio Rotterdam op de Silja zullen worden geplaatst. Daarnaast zien we ook dat bij het zoeken naar opvanglocaties in de stad er altijd behoefte is vanuit de wijk om mee te praten hierover. Dat gaat nogal eens rommelig en die rommeligheid draagt niet bij aan het draagvlak wat we hier in deze stad hebben voor juist die opvanglocaties voor kwetsbare groepen. Daarom heeft mijn fractie een motie, de motie heet ‘de lokale spreidingswet’, waarin we, als we dus in de hele stad al die opvanglocaties gaan ontwikkelen, we ook een duidelijk kader hebben hoe we lokale partners in de wijken laten meepraten over die opvanglocaties, zodat vooraf voor iedereen duidelijk is hoe, wanneer en op welke wijze ze kunnen meepraten en meedenken over de vormgeving van de opvanglocaties. De VOORZITTER: Mevrouw Vlieger heeft een vraag.

Mevrouw VLIEGER (gl): Voorzitter, in eerdere debatten hierover werd er steeds verteld dat er al kaders waren, dat we al heel duidelijke richtingen hadden over hoe we dat deden als er een nieuwe locatie zou komen. Toen hebben we nog heel veel debatten gehad over amvlocatie Nesselande. Dus welk signaal heeft mevrouw Maassen dat dit nodig is? Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, ik heb meerdere keren in de afgelopen 4 jaar hier debatten over gevoerd, elke keer over een andere locatie. Het begon aan de Sint Jobskade, waarbij er inderdaad een wijkraad was die zei: we zijn onvoldoende hierin meegenomen. Toen heeft de wethouder toegezegd: we gaan dit beter doen, we gaan aan de voorkant communiceren. Toen kwam Nesselande. Toen werd er gezegd: er is een kader. Nu hebben we recent hotel Emma gehad en nu blijkt toch dat er onduidelijkheden zijn. Dus daarom heeft mijn fractie besloten om toch iets op papier te zetten, een motie te maken om te vragen: laten we daar nou met elkaar duidelijkheid over geven. Dit gaat overigens niet alleen over asielopvang. Dit gaat over meerdere thema's. Ik merk, het wijkraadsmodel en de manier waarop de wijkraden inspraak krijgen op bepaalde onderwerpen, dat is per wijkraad zelfs nog eens wisselend, omdat mensen daar een ander beeld bij hebben. Dus wat ik nu vraag is: maak afspraken met elkaar hierover, zodat het aan de voorkant duidelijk is.

Ik ben het met u eens, u hebt daar vaker vragen over gesteld. Ik dacht dat het goed was geregeld. Ik kom tot het inzicht dat het beter kan. Daarom deze motie.

raadsvergadering van 4 december 2025

Notulen pagina

2464

De VOORZITTER: Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl): Uiteindelijk horen we dat dan ook graag van de wethouder. Want inderdaad, we hebben best wel vaak hierom gevraagd en toen is ons altijd verteld: gaat u maar slapen, we hebben het allemaal heel goed afgedekt en heel goed geregeld. Natuurlijk, wat wel ook heel erg belangrijk is, denk ik, is het verschil in de groepen. Ik hoop dat daar ook straks op gereflecteerd wordt. Want volgens mij was het zo dat er net verteld werd dat bij de Oekraïne-opvang andere regels gelden dan wanneer er een amv-locatie zou moeten komen. Dat las ik, volgens mij, niet terug in de motie. Dus ik denk dat het ook wel belangrijk is dat we dan misschien verschillende kaders hebben. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Daar ben ik ook nieuwsgierig naar. Ik vraag me af of dat echt nodig is, want het hoeft niet een heel specifiek kader te worden. Het moet een algemeen kader zijn waarbij de wijkraad de ruimte heeft om per situatie de eigen rol in te vullen naar eigen inzicht. Maar ik vind het wel belangrijk om aan te geven hoe die rol er dan uitziet, op welk moment, en dat de wijkraad ook van tevoren weet: hier kunnen we over meepraten en dit deel ligt bij het college, dit deel ligt bij de wijkraad en dit deel ligt bij de raad. De VOORZITTER: U mag door. Mevrouw MAASSEN (d66): Ik was klaar met mijn betoog. Dank u wel.

De VOORZITTER: Mevrouw Maassen heeft de volgende motie ingediend. Motie 6. De lokale spreidingswet “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 december 2025, ter bespreking van agendapunt 6.5: Stand van zaken Opvang en Huisvesting Vluchtelingen; constaterende dat: - in recente situaties, zoals de opvanglocatie aan de Nieuwe Binnenweg (voormalig Hotel Emma), een asielboot aan de Sint-Jobskade en een oriëntatie naar een eventuele AMVlocatie in Nesselande, onduidelijkheid bestond over de verwachtingen en rol van lokale adviesorganen bij besluitvorming over opvanglocaties; - het betrekken van adviezen van wijkraden de realisatie van opvanglocaties verbeterd en het draagvlak hiervoor vergroot; - het ontbreken van duidelijke, vooraf vastgestelde gemeentelijke kaders heeft geleid tot verschillen in interpretatie, verwachtingen en besluitvorming rondom asiellocaties; overwegende dat: - de gemeente een wettelijke verantwoordelijkheid heeft om passende opvang voor vluchtelingen en ontheemden te realiseren op verschillende plekken in de stad; - voor de realisatie van opvanglocaties op die verschillende plekken in de stad het belangrijk is om daarbij adviezen van de wijkraden te betrekken; - het belangrijk is om hiervoor een helder, centraal vastgesteld kader te hanteren, zodat consistentie, rechtsgelijkheid en uitvoerbaarheid worden gewaarborgd voor alle wijken; - met een

dergelijk kader het voor wijkraden duidelijk wordt hoe, wanneer en binnen welke kaders zij kunnen adviseren, zodat het advies kan worden betrokken in de besluitvorming en zij hun advisering hierop kunnen afstemmen; verzoekt het college:

raadsvergadering van 4 december 2025

Notulen pagina

2465

-

een advieskader voor wijkraden te ontwikkelen voor de inrichting, ontwikkeling en realisatie van opvanglocaties, zodat wijkraden hun advies kunnen geven aan de hand van dit vooraf vastgestelde kader; dit advieskader te ontwikkelen door hiervoor input op te halen vanuit de wijkraden; in dit advieskader in ieder geval op te nemen in welke fase en waarover de wijkraad een advies kan uitbrengen bij de realisatie van opvanglocaties, zodat wijkraden hun advies kunnen geven aan de hand van dit vooraf vastgestelde kader; de raad te informeren op welke wijze dit wordt verankerd in de beleidskaders en hoe dit in de praktijk wordt toegepast bij toekomstige besluitvorming over opvanglocaties;

en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. A.J.A. Maassen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Dan is het woord aan de heer Vonk. De heer VONK (cu): Dank u wel, voorzitter. We hebben in de commissie al uitgebreid over dit onderwerp gesproken, maar toen is er heel veel onduidelijk gebleven en daarom staan we hier vandaag weer. Waar we het wel over eens zijn, is dat de Silja een noodmaatregel is. Voor sommigen een creatieve noodmaatregel, voor anderen een heel lelijke noodmaatregel. Wij zeggen: met een plaatsing op een boot vallen mensen die nieuw zijn tussen wal en schip. Mensen huisvesten, doe je in een huis, dat doe je in een wijk, dat doe je in een gemeenschap. Een kenmerk van een noodmaatregel is: je wilt wat anders en het is tijdelijk. Alle reden dus om zo snel mogelijk op zoek te gaan naar een duurzame oplossing, op land dus. Wat in de commissie niet helder werd, daarom ga ik het opnieuw vragen: is de wethouder gericht, volgens een plan, systematisch op zoek naar een alternatief op land? Ja of nee? Zo ja, hoe ziet dat plan eruit en hoe ziet het alternatief eruit? Gaat het om 1 opvangvoorziening of gaat om meerdere kleinschalige opvangvoorzieningen? Zo nee, dan weten we 1 ding zeker: dan gaat het er ook nooit komen.

Is dat voor de wethouder een acceptabel toekomstscenario? Dit is een vraag aan de wethouder, maar ook aan de andere partijen. Ik ben heel benieuwd hoe de coalitiepartijen bijvoorbeeld uiteindelijk de wenselijke uitkomst zien. Willen zij ook gaan voor die duurzame oplossing op land en sporen zij ook de wethouder aan om hier systematisch, planmatig over na te denken en vinden zij het ook een heel terechte vraag dat we als raad dat plan inzichtelijk krijgen? Voorzitter, dan een ander punt wat ook naar toen naar voren kwam: de stopzetting van subsidie aan VluchtelingenWerk. De impact daarop is groot. Niet alleen op het gebied van gezinshereniging, maar juist ook omdat niet beschikken over steun en goede informatie ervoor zorgt dat procedures onnodig lang duren, de kans op fouten toeneemt en de problemen die dan ontstaan tot hogere kosten zullen leiden, kosten voor de samenleving wel te verstaan. Wij dringen er bij de wethouder dan ook op aan: ga in gesprek met vluchtelingenwerk en andere betrokken organisaties om te zorgen dat dit risico op verschraling van het hulpaanbod wordt opgelost door eigen afspraken, desnoods met andere partijen. Daarom ondersteunen we ook de motie die daarover door GroenLinks is ingediend. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen heeft een vraag.

Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, er wordt door de ChristenUnie de indruk gewekt alsof de Silja permanent zou zijn, maar dat is het juist helemaal niet. Dus ook hier weer de vraag: hoe komt u erbij dat Silja permanent is? De heer VONK (cu): Voorzitter, de Silja is inderdaad nooit bedoeld als permanent, maar wat we nu weten, is dat er een verlenging is geweest tot volgend jaar en dat er zelfs al op gehint wordt dat het nog langer zal gaan, maar dan op een andere plek. Het enige dat wij als raad raadsvergadering van 4 december 2025

Notulen pagina

2466

formeel weten, is dat de Silja de enige oplossing is die wij bieden aan deze statushouders voor tijdelijke opvang. Meer informatie heb ik in ieder geval niet, maar misschien bent u op een andere wijze geïnformeerd. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Ik weet dat de Silja inderdaad voor een tijdelijke duur is verlengd. Dat is ook de informatie op basis waarvan ik handel. Daarom dat ik een beetje verbaasd ben dat u de indruk wekt alsof de Silja permanent is. Dat is niet zo. Ik denk ook dat we op basis daarvan als raad hier het debat met elkaar zouden moeten voeren. Want daarmee wekt u een verkeerde indruk. Ik denk dat er genoeg partijen in deze raad zijn die zeggen: we moeten inderdaad werken naar die landlocaties, maar ik ben daar ook heel realistisch in, want ik hoor de wethouder ook zeggen: we komen nog niet aan onze doelstelling van 2000 opvanglocaties voor Oekraïners, dus daar ligt op dit moment nu mijn prioriteit. Dat begrijp ik heel goed, want aan de wettelijke taakstelling van de spreidingswet hebben we voldaan. Er ligt ook nog een taak om die Oekraïners op te vangen, dus dan gaat de wethouder daar ook mee aan de slag.

Ik zie heel veel kwetsbare groepen in deze stad die opvang nodig hebben en ik vind het goed dat we in dat geheel met elkaar kijken: voor welke groep gaan we nu het meest aan de slag, omdat we zien dat die groep het op dit moment het hardst nodig heeft. De VOORZITTER: Heeft de heer Dekkers een vraag aan mevrouw Maassen? U hebt het woord. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, we moeten het toch over het begrip tijdelijkheid hebben dan. We hebben al een aantal jaar de Silja liggen. Mijn beeld was dat we op zoek zouden gaan naar een alternatief en er ligt nu een voorstel voor een jaar verlenging en nog een jaar verlenging. En D66 hoor ik in de inbreng zeggen: daar ben ik blij mee, maar wij zijn daar helemaal niet blij mee. Wij zitten hier als raadslid 4 jaar, dat is niet een tijdelijk raadslid. Je bent raadslid. Ik vind het een enorm vervelende invulling van het woord tijdelijk. We hebben een structurele situatie met een schip met niet-humaan beleid en we zien geen enkel alternatief. Ik had gehoopt dat we een aantal alternatieven zouden kunnen hebben, dat we daarover zouden kunnen discussiëren. PvdA komt nog met een voorstel, dan wordt de deur alweer dichtgegooid. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, ik ben blij dat Volt hier op aanhaakt, want dan is mijn vraag aan Volt: u bent voor landlocaties, voor humane locaties.

Hoe kijkt u dan tegen het initiatief van de gemeente Barendrecht aan om ook een azc-locatie te ontwikkelen op de voorgenomen locatie die de gemeente Barendrecht op dit moment voor ogen heeft. Dat is een landlocatie en volgens mij is het COA daar best wel enthousiast over. Hoe kijkt de fractie van Volt daartegenaan? De VOORZITTER: De heer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, dit is een afleidingsmanoeuvre op de Silja, waar we een inhumane situatie hebben. Volt staat voor azc's, dat die op veel plekken in het land moeten komen, want we willen duurzame en goede opvang. Als we het hebben over Barendrecht, zijn we daar helemaal niet tegen. Wij gaan er overigens niet over. Wel kunnen we daar een gesprek hebben over draagvlak in de maatschappij en het is ook goed om dat te hebben, als mevrouw Maassen daarop doelt. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. raadsvergadering van 4 december 2025

Notulen pagina

2467

Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, ik vraag het omdat uw commissielid de indruk wekte dat ze, net zoals Leefbaar, tegen het azc waren in Barendrecht. Dat is waarom ik het aan u nogmaals vraag. U hebt het over de Silja en over humane opvang, maar ik begreep van uw collega dat ze überhaupt tegen opvang was, in ieder geval op de locatie van Barendrecht. Dus daarom dat ik een beetje in de war ben geraakt. D66 ziet in: de Silja is niet ideaal, maar wat ik ook zie, is dat er heel veel kwetsbare groepen in de stad zijn die opvang nodig hebben. Daarom zetten wij op dit moment prioriteit voor de groep Oekraïners waarvan we de doelstellingen op dit moment niet halen. Daar moeten we keihard mee aan de slag. Dat betekent dat we voor de landlocaties op dit moment oriëntaties neerleggen, zodat we die 2000 aan opvang voor Oekraïners ook kunnen realiseren. De VOORZITTER: De heer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, ik moet hier echt een streep trekken. Er worden hier woorden in de mond gelegd van een commissieraadslid dat in de commissie wat zegt. We hebben gezegd over het azc in Barendrecht dat we moeten werken aan draagvlak en dat we dat als gemeentes samen moeten bespreken en samen op moeten trekken. Dat wij kritisch zijn op dat proces, daar sta ik volledig achter. Dat is iets anders dan dat framen dat wij tegen een azc zouden zijn.

Ik vind het kwalijk dat u dat doet als afleidingsmanoeuvre. We hebben het hier over de Silja, het gaat over 2000 mensen, daar zitten 600 kinderen in een situatie waar Artsen zonder Grenzen aan de bel heeft getrokken, waar het niet goed is en wat we zagen als noodmaatregel. We worden nu een 2 jaar verlenging ingerommeld. Daar moet u zich druk om maken. De VOORZITTER: Afrondend, mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, het hele punt van uw commissielid was dat de afspraken met Barendrecht onderdeel waren van de deal met de Silja. Het is geen afleidingsmanoeuvre. Dat is wat uw commissielid zelf heeft aangegeven. Ik ben zelf geen groot fan van de deal die het college met de provincie daarin heeft gemaakt en volgens mij is de gemeente Barendrecht daar helemaal niet aan gebonden. Maar goed, op het moment dat dat ervoor zorgt dat wij hier in deze stad de Silja kunnen hebben, waardoor we ervoor kunnen zorgen dat er 2000 mensen uit het hele land opvang hier in Rotterdam hebben, dan heeft het mijn zegen. Ik ben het helemaal met u eens: landlocaties zijn beter, maar wat ik nog erger vind, is als er mensen bij Ter Apel op straat moeten slapen. De VOORZITTER: De heer Dekkers, afrondend. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, laat ik dan een stap naar u toe zetten. Ik vind het ook verschrikkelijk als mensen in Ter Apel natuurlijk buiten moeten slapen.

Ook ik stond erachter dat we met de Silja een noodopvang creëerden, maar wel met de klemtoon op ‘nood’, tijdelijk. Ik zou nu graag samen optrekken om te zeggen: laten we die tijdelijkheid zo kort mogelijk houden en laten we aan het college vragen en aan de wethouder om zo snel mogelijk met alternatieven te komen. Want u bent het toch met me eens dat de enige mogelijkheid voor de Silja is: goede, duurzame, alternatieve opvang op het land. De VOORZITTER: Ik probeer ook de vaart in het debat te houden. Mevrouw Maassen tot slot en dan ga ik naar de heer Lammering Varela. Mevrouw MAASSEN (d66): De oplossing voor de Silja is ervoor zorgen dat alle gemeenten die hun statushouders graag bij ons huisvesten, dat die daar woningen voor vinden, in hun eigen gemeente, zodat die statushouders zo snel mogelijk daadwerkelijk een huis hebben. Dat is de echte oplossing voor de Silja. Want er zitten heel weinig gekoppelde statushouders raadsvergadering van 4 december 2025

Notulen pagina

2468

van Rotterdam in de Silja, die krijgen we allemaal op tijd een huis. De andere gemeentes moeten we aanspreken, zodat zij ook voor de huisvesting zorgen voor die statushouders. De VOORZITTER: Mijnheer Dekkers, ik ga echt door naar de heer Lammering Varela. Anders blijven we hangen. De heer Lammering Varela. De heer LAMMERING VARELA (pvda): Dank u wel, voorzitter. Toch kijken of ik mevrouw Maassen van D66 dan ook goed begrijp en haar positie in dit verhaal. We hebben het over een noodoplossing, een tijdelijke noodoplossing, die, wat ons betreft, nu echt steeds meer een permanent karakter krijgt. Maar wat ziet D66 dan als een tijdelijke oplossing? Over hoeveel maanden hebben we het dan? Het gaat over kinderen die in sommige gevallen echt al, van wat wij begrijpen, langer dan een jaar aan boord zitten. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): We hebben met elkaar afgesproken dat, ideaal gezien, mensen maximaal een half jaar op de Silja verblijven, in het bijzonder voor kinderen. Ik vind het namelijk ook heel erg dat sommige gemeentes het voor elkaar krijgen om die kinderen meer dan een jaar op de Silja te hebben. Daarom stel ik vragen aan de wethouder, want daarop moeten we druk uitoefenen en daar moeten we druk uitoefenen bij de regiogemeentes en bij alle andere gemeentes in het hele land die nu ook hun statushouders op onze Silja willen zetten.

De VOORZITTER: De heer Lammering Varela. De heer LAMMERING VARELA (pvda): Dank u wel, voorzitter. Het is heel goed dat die druk wordt uitgeoefend en dat we de wethouder eventueel ondersteunen om die druk ook uit te voeren. Maar waarom kan het niet allebei? Waarom kunnen we niet tegelijkertijd op zoek gaan naar die landgebonden alternatieven, zoals bijvoorbeeld leegstaande kantoorpanden, om toch een deel van die mensen zo snel mogelijk, met name die kwetsbare doelgroep, die kinderen, zo snel mogelijk aan het land op te vangen. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, volgens mij gebeurt dat dus ook. Ik zie het opvangvraagstuk wel een geheel als 1 geheel. Als 1 geheel van allemaal kwetsbare groepen die allemaal een plek moeten kunnen vinden in onze stad. Daarom is, volgens mij, de wethouder dag in dag uit bezig met het vinden van landlocaties. Maar wat we nu zien, is dat we de doelstellingen voor de opvang van Oekraïners niet halen en we daarom op dit moment prioriteit geven aan de opvang van Oekraïners, wat ook mensen zijn die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld. De VOORZITTER: Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl): Voorzitter, ik hoorde D66 zeggen dat ze het heel erg vinden als er mensen in Ter Apel op de grond slapen en ik moet toch wel echt stilstaan bij het feit dat we hier keer op keer debat over hebben gehad.

Dat er toen duidelijk geen draagvlak was vanuit D66 om daar iets aan te doen. Dus het was toch niet zo erg, op dat moment. De VOORZITTER: Anderen nog vragen? Niet. Dan gaan we naar de heer Vonk. Ik weet niet meer waar hij gebleven was, maar dat weet hij zelf hopelijk wel. De heer VONK (cu): Ik zat ergens in mijn eerste termijn, voorzitter. Blij dat dit punt, want dat is toch een heel belangrijk punt, inderdaad, over wat is nou uiteindelijk het perspectief waar raadsvergadering van 4 december 2025

Notulen pagina

2469

we voor gaan, dat dat nog eens een keer aan de orde komt. De conclusie lijkt mij wel helder: we weten met elkaar als raad in ieder geval niet wat het perspectief is voor deze locatie en we hopen dat het wethouder daar zo dadelijk duidelijkheid over kan geven. Voorzitter, een ander punt dat ik ook nog wilde aangeven: we koesteren de initiatieven vanuit de stad om met vrijwilligers hulp te bieden. Gelukkig gebeurt dat ook. Zo zijn er bijvoorbeeld fietslessen voor met name kinderen op het dorpsplein. Maar met de herinrichting van de buitenruimte, lijkt het erop dat deze moet stoppen. Is de wethouder bereid om een gesprek te organiseren waarin met dit initiatief gekeken wordt hoe dit, bijna gratis, maar zo kostbare burgerinitiatief doorgang kan vinden? Graag een toezegging op dit punt, voor zo’n gesprek. Dan mijn laatste punt, voorzitter, dat gaat over die maximale verblijfsduur. Het werd zonet ook al genoemd, ook door D66: terecht dat die zich ook daarover zorgen maken. Vanaf dag 1 was er namelijk al zorg over die verblijfsduur op de Silja. Je weet dat als je een noodlocatie start en je hebt met elkaar het voornemen om maximaal tot 6 maanden, dan weet je dat dat een probleem gaat worden. Iedereen snapt dat dat ongewenst is, zeker voor kinderen. Dan maakt het niet uit of je een aan Rotterdam gekoppelde statushouder bent of aan Leeuwarden, Stadskanaal of waar je ook vandaan komt.

Voor ieder mens is dat onwenselijk. Dus moeten we op een eenvoudige manier een overzicht kunnen krijgen van mensen die langer dan 6 maanden op dit schip zitten. Als je dat niet op een heel eenvoudige manier kan genereren, dan heb je je administratie niet op orde. Het eerdere antwoord van de wethouder dat deze informatie niet voorhanden zou zijn, is ongeloofwaardig. Omdat die tijdelijkheid zo ontzettend belangrijk is, moeten wij die informatie ook hebben. Daarom alvast een motie om deze opdracht bij de wethouder neer te leggen. Die motie is medeondertekend door Volt, CDA, GroenLinks, PvdA, SP en mevrouw Verkoelen. Dat is het einde van mijn termijn. De VOORZITTER: De heer Vonk heeft de volgende motie ingediend. Motie 7.

Monitor het maximum “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 december 2025 ter bespreking van de stand van zaken Opvang en Huisvesting Vluchtelingen; constaterende dat: - de MS Silja een noodvoorziening is die kortdurende opvang moet bieden aan statushouders voor maximaal 6 maanden; - momenteel statushouders langdurig(er) verblijven in noodvoorzieningen zoals de MS Silja; - statushouders op de MS Silja ook aan andere gemeenten zijn gekoppeld; overwegende dat: - het streven is om de aan Rotterdam gekoppelde statushouders binnen 6 maanden definitieve huisvesting te bieden; - er ook aangedrongen wordt dat andere gemeenten binnen 6 maanden voor huisvesting zorgen; - de wethouder in de commissie heeft aangegeven niet over informatie te beschikken wat betreft de verblijfsduur van de mensen op de Silja; - het dus onduidelijk is in hoeverre het doel van een maximale verblijfsduur van 6 maanden gehaald wordt of niet; - het voor de raad van belang is om te controleren of het streven naar een verblijfsduur van maximaal 6 maanden gestand wordt gedaan; verzoekt het college: - in de voortgangsrapportage over de opvang en huisvesting van statushouders standaard te rapporteren over de verblijfsduur van mensen op de MS Silja en daarin aan te geven hoeveel mensen langer dan 6 maanden op het schip verblijven; raadsvergadering van 4 december 2025

Notulen pagina

2470

-

daarbij aan te geven of het volwassenen of kinderen betreft en aan welke gemeente deze mensen gekoppeld zijn;

en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. T.J. Vonk, L.P.A. Dekkers, R.G.C. Segers-Hoogendoorn, L.S. Vlieger, S.F. Lammering Varela, T.S.J. Coşkun en P.J.H.D. Verkoelen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: De heer Segers-Hoogendoorn en daarna de heer Oostdijk. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, dank. Ik hou er niet zo van om in deze zaal grote woorden te gebruiken, maar ik maak daar vandaag een uitzondering op. De opvang van 2000 mensen, waaronder 600 kinderen, op de Silja is een schande, ik kan het niet anders zeggen, zoveel mensen op een schip, waaronder zoveel kinderen. Dat is niet de enige reden waarom ik het een schande vind. De tweede reden waarom ik dat vind, is omdat het geen uitvoering geeft aan de spreidingswet, ook al is er een of andere deal gesloten die het voor Rotterdam ineens heel anders maakt dan voor alle andere gemeenten, waardoor er een verlaging van het aantal asielzoekers is en een verhoging van het aantal statushouders. Dat is een deal. Het is geen uitvoering geven aan de spreidingswet. Dat is de tweede reden. De derde en laatste reden waarom het een schande is, is omdat dit schip echt symbool staat voor de invulling van dat coalitieakkoord met dat quotum, dat we nooit eerder hadden gezien in deze stad, een quotum voor niet meer dan 500 asielzoekers.

Een deal, een schip is daar het symbool van geworden, van bestuurlijk onvermogen om dat coalitieakkoord maar in de lucht te houden, zodat D66 en DENK kunnen zeggen: kijk eens aan wat wij doen, we vangen 2000 mensen op en zodat Leefbaar Rotterdam kan blijven zeggen: kijk eens aan wat wij doen, er zijn niet meer dan 500 asielzoekers in deze stad. Dat is wat het is en dat kan niet vaak genoeg gezegd worden. Dus ik neem vandaag weer de gelegenheid om dat te zeggen. Dus die opvang op dat schip is een schande. Daarom, voorzitter, dien ik in ieder geval een eerste motie in, dat doe ik samen met Volt, dat er onder geen beding een automatische verlenging van de Silja kan komen, met een dictum dat simpelweg oproept, het is erg dat we dat moeten doen, maar dat wij de wet volgen en een duurzame invulling geven aan de spreidingswet. Ik wijs dan met name D66 erop, gezien de verhoudingen in ons land, waarbij onze 2 landelijke partijleiders op dit moment proberen ons land uit het slop te trekken, dat dit ook heel duidelijk in het formatieakkoord staat. Dat is de eerste motie, ‘geen automatische verlenging van de Silja’, die ik zo zal indienen. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen wil hierop reageren. Mevrouw MAASSEN (d66): Ik lijk een soort fact checker vandaag, maar ook hier, er is geen automatische verlenging. Die is er niet.

Hoe komt u er nou bij dat dat gaat plaatsvinden? De VOORZITTER: Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, geen automatische verlenging Silja’ is slechts de titel van deze motie. Het dictum roept op, nogmaals, triest dat dat moet, maar we doen het toch maar, om een structurele invulling te geven aan de spreidingswet. Dat is wat het dictum zegt en daarom dien ik deze motie in. Nogmaals, wat mij betreft een dieptepunt. Daarom vind ik het ook een schande. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen.

raadsvergadering van 4 december 2025

Notulen pagina

2471

Mevrouw MAASSEN (d66): Waar haalt de heer Segers-Hoogendoorn nou ervandaan dat dit college niet aan de spreidingswet zou voldoen? Dat doet ze, dat deed ze vanaf het moment dat de spreidingswet in werking trad en dat gaan we ook doen tot het moment dat de spreidingswet van kracht is. Dat zijn de afspraken. Dat is heel logisch. Het zijn wethouders, die houden zich aan de wet. Dus daar gaat het geen verandering in brengen. Volgens mij heeft u een overbodige motie gemaakt. De VOORZITTER: De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, ik vind het dapper, maar niet zo heel verstandig dat D66 iedere keer de aanvallende optie kiest in de raad. Want nogmaals, ze zou zich echt moeten schamen voor deze deal. Ik gebruik die grote woorden, want het is terecht. Er is een deal gesloten tussen een wethouder, op dat moment misschien wel demissionair, want wij hebben in dit land tegenwoordig bijna alleen maar demissionaire ministers en staatssecretarissen, voortdurend, een deal gemaakt over statushouders. Dat zou afgaan van het quotum voor asielzoekers. Dat is geen uitvoering geven aan de spreidingswet, want de spreidingswet roept iedere gemeente op, in dit land, om haar quotum aan asielzoekers op te vangen. Daarom zouden mensen in Ter Apel niet meer buiten hoeven slapen. Dat is wat de spreidingswet is. Niets anders.

Dat hier Rotterdam in een deal tussen een wethouder en welke staatssecretaris dan ook, op welk moment dan ook een deal heeft gesloten, wij gaan dat in Rotterdam eens anders doen, steek die vlag niet op die modderschuit, want het is een schimmige deal in het redden van jullie coalitieakkoord. Ik zeg het hier gewoon, want het hoort hier gezegd te worden. De VOORZITTER: De heer Becker wil hier ook op reageren. De heer BECKER (vvd): Dank u wel, voorzitter. Er is niets schimmigs aan. Wat Rotterdam hier doet, is verantwoordelijkheid nemen voor die asielketen, ook voor de regio. Dit is een perfecte oplossing om opvang te realiseren op korte termijn, op flexibele basis, opvang die de woningvoorraad in Rotterdam niet belast. Dat wordt in dit debat door linkse partijen niet genoemd, maar er is een enorme woningnood. Op het moment dat we niet dit soort oplossingen zoeken, want er zijn ook voor Oekrainers slaapschepen geregeld als opvanglocatie, wat goed werkt, dat er op korte termijn voor zorgt dat er opvang is in Rotterdam. Als we dat niet op die manier doen, als we het proberen in die woningvoorraad te huisvesten, dat gaat ten eerste niet lukken op korte termijn. Ten tweede zijn er heel veel Rotterdammers die jarenlang aan het wachten zijn op een woning, die die woning niet krijgen en dat belang hebben we ook te behartigen.

Dus wij zijn heel blij met deze wethouder en met de verlenging van de Silja. De VOORZITTER: De heer Dekkers heeft hier een vraag over. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, dank u wel. Ik hoor de VVD zeggen: een perfecte oplossing. Ik vind het stuitend. Ik vind het echt schandalig. We hebben het hier over een inhumane situatie die we moeten stoppen en dan hebben we het over een perfecte oplossing. Het is uw partij geweest die een opvangcrisis heeft veroorzaakt. Ik vind het echt een schandalige inbreng. De VOORZITTER: De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, als een VVD het tegenwoordig, ook dat vind ik heel vervelend, maar het is wel een feit tegenwoordig, in een bijzin gebruikt ‘links’, dan weet je genoeg, dat is een alarmsignaal, want iedere partij links van het tamelijk rechtse VVD, is tegenwoordig in het frame van de VVD links. Dat zegt alles over waar die partij op dit moment staat. Nogmaals, steek die vlag niet op die modderschuit, neem je verlies. Jullie raadsvergadering van 4 december 2025

Notulen pagina

2472

hebben hier een deal gemaakt ten bate van een coalitieakkoord van 4 lokale partijen in Rotterdam, die indruist tegen wat de spreidingswet bedoelt. Dat is wat het is. Daarom dien ik deze motie in. Nogmaals, niet met plezier, want ik vind het een dieptepunt. Ten slotte, voorzitter, het tweede en laatste deel van mijn termijn. We hebben te leven met die Silja, hoe erg het ook is en in die context is het dan op zijn minst aan de orde dat we werkelijk alles wat we maar kunnen doen om de opvang voor kinderen in ieder geval, op die plek, zo min mogelijk mensonwaardig te maken. Ook dit doe ik weer met heel weinig plezier, maar toch, deze motie dienen we in samen met de SP en gelukkig D66: ‘Child Friendly City voor alle kinderen’. Die roept op om in de gemeentelijke opvang onderdeel te laten zijn van die Child Friendly Cities Initiative en daarover de raad te informeren. Daarmee wil ik afronden. Dank. De VOORZITTER: De heer Segers-Hoogendoorn heeft de volgende moties ingediend. Motie 8.

Geen automatische verlenging Silja “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 december 2O25, ter bespreking van agendapunt 6.5 'Stand van zaken Opvang en Huisvesting vluchtelingen'; constaterende dat: - het college heeft besloten de MS Silja voor een extra jaar als noodopvanglocatie te laten functioneren in Rotterdam; - de afspraken en randvoorwaarden met het Rijk en COA daarmee lopen tot februari 2027; - een mogelijke verlenging tot 2028 nadrukkelijk in de afspraken wordt genoemd; - de Spreidingswet geldt en op een goede manier ingevuld dient te worden; overwegende dat: - de MS Silja een noodopvanglocatie is en daarom enkel ingezet kan worden als laatste redmiddel; - de MS Silja daarmee geen duurzame invulling is van de Spreidingswet; - zonder realistische andere opties voor Rotterdam de verlenging tot 2028 eigenlijk al een feit is om aan de Spreidingswet te voldoen; - zonder actie van de wethouder realistische andere optie voor Rotterdam sowieso niet mogelijk zijn; verzoekt het college: - in overleg met COA en het ministerie te streven naar een duurzame invulling van de Spreidingswet; - hierover de raad te informeren voor het meireces van 2026; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. R.G.C. Segers-Hoogendoorn en L.P.A. Dekkers Motie 9.

Child Friendly City voor alle kinderen “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 december 2O25, ter bespreking van agendapunt 6.5 'Stand van zaken Opvang en Huisvesting vluchtelingen'; constaterende dat: - Rotterdam zich heeft aangesloten bij het "Child Friendly Cities lnitiative" van Unicef; - het initiatief vraagt van gemeentes zich actief in te zetten voor een kindvriendelijke leefomgeving; - kinderrechten voor alle kinderen gelden, of ze nu vast of tijdelijk in Rotterdam verblijven;

raadsvergadering van 4 december 2025

Notulen pagina

2473

overwegende dat: - het aansluiten bij het “Child Friendly Cities lnitiative” in combinatie met de kinderrechten ervoor moet zorgen dat alle kinderen in Rotterdam gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien en zich optimaal kunnen ontwikkelen; verzoekt het college: - het welzijn van de kinderen die zich bevinden in gemeentelijke asielopvang ook onderdeel te laten zijn van het "Child Friendly Cities lnitiative"; - de raad specifiek te informeren over het welzijn van kinderen in de opvanglocaties in onze stad; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. R.G.C. Segers-Hoogendoorn, T.S.J. Coşkun en A.J.A. Maassen De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: De heer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd): Dank u wel, voorzitter. Ik dacht dat ik vergeten was. Daar geniet ik van, van dat momentje, nu het er nog is. Voorzitter, vandaag bespreken we de stand van zaken rondom de opvang en huisvesting van vluchtelingen. Een brief die tot in detail beschrijft wat Rotterdam allemaal doet om de opvang te faciliteren, te begeleiden, te organiseren en uit te breiden. Maar wat opvalt, voorzitter, is niet alleen wat er in de brief staat, maar ook wat er niet in staat. Het college spreekt uitgebreid over opvangplekken, welzijnsprogramma's, onderwijs, inburgering, doorstroom, pilots, begeleiding en projecten.

Een lange lijst van voorzieningen die stuk voor stuk worden opgetuigd, maar 1 cruciaal onderdeel ontbreekt volledig. We hebben het in ieder geval niet kunnen vinden. Het college zwijgt volledig over vrijwillige terugkeer, over het recht van mensen in deze voorziening om te weten dat terugkeer naar het land van herkomst een legitieme, beschikbare en door de overheid ondersteunde optie is. Voorzitter, dat is geen detail, dat gaat om de kern. Een gemeente informeert asielzoekers en statushouders tot in de puntjes over alles wat met verblijf te maken heeft: leefgeld, opvanglocaties, begeleidingstraject et cetera, et cetera, maar nergens wordt gemeld dat vrijwillige terugkeer ook mogelijk is en dat dit in bepaalde situaties zelfs verstandig kan zijn en dat organisaties, zoals de IOM, mensen daadwerkelijk erbij kan helpen. Door deze essentiële informatie weg te laten, wordt mensen een keuze ontnomen, een echte keuze, gebaseerd op volledige informatie. Voorzitter, laten we eerlijk zijn, dat kan niet, dat mag niet. Het recht op volledige informatie is niet optioneel. Daarom dienen wij de motie ‘informatieplicht terugkeer als optie’ in.

We verzoeken het college om in relevante standaard informatievoorziening naar de statushouders, asielzoekers, amv’s en bewoners van opvanglocaties expliciet op te nemen dat vrijwillige terugkeer ook altijd tot de mogelijkheden behoort en dat de overheid hierbij ondersteuning kan bieden. Voorzitter, dit gaat niet over wie wel of niet zou moeten blijven, dit gaat niet over het voeren van een politieke strijd via mensen in opvang, het gaat over transparantie en over keuzevrijheid, een overheid die volledig eerlijk en open communiceert. Rotterdam moet mensen niet alleen informeren over verblijf, maar ook over terugkeer, want alleen met een volledige informatie, kan iemand een echte keuze maken. Dank u wel. De VOORZITTER: De heer Coşkun heeft een vraag. De heer COŞKUN (sp): Voorzitter, ik ging bijna lachen als het niet zo triest was. Want zou de heer Oostdijk dan iedereen die zich komt melden, hierachter, bij de basisadministratie en die zegt: ik woon nu in Tilburg, in Appingedam of in Groningen en zegt: ik wil graag in Rotterdam komen wonen, ik kom me inschrijven. Wilt u dat we die dan gaan vertellen: waarom blijft u raadsvergadering van 4 december 2025

Notulen pagina

2474

niet in Appingedam? Waarom gaat u niet terug naar Groningen? Waarom gaat u niet in Zaandam wonen? Dat is toch geen serieus voorstel, mijnheer Oostdijk? De VOORZITTER: Mijnheer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd): Dank u wel, voorzitter. Jazeker is het een serieus voorstel. Er is een heel groot verschil tussen iemand uit Groningen die naar Rotterdam wil verhuizen of iemand uit een land waar voor oorlog en geweld gevlucht gaat worden. Ik ga ervan uit, in ieder geval, dat het in Groningen allemaal niet zo slecht is. Dus op het moment dat iemand zich aandient bij een opvanglocatie of in ieder geval bij de grens, daar gaan wij vanuit, en iemand komt terecht in een opvanglocatie voor een flink lange tijd, dan heb je best wel eens kans dat in de tussentijd er allerlei omstandigheden veranderen en dat het land van herkomst ineens een stuk aantrekkelijker is om weer naar terug te gaan dan hier in een azc opgesloten te zitten. De VOORZITTER: Mijnheer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): Voorzitter, we hadden het ook over de Silja, van mensen die al een hele procedure, jarenlang helaas vaak, achter de rug hebben, die zijn toegewezen aan Rotterdam, die kunnen nergens anders wonen dan in Rotterdam. Je zegt ook niet tegen studenten die van armoede weer bij moeder thuis gaan wonen: jammer, we bouwen geen studentenkamers in Rotterdam. Blijf maar bij je ouders thuis wonen.

Dat is toch geen oplossing, mijnheer Oostdijk? De VOORZITTER: Mijnheer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd): Mijnheer Coşkun haalt toch een paar dingen door elkaar, denk ik. We hebben het hier over een vrijwillige terugkeer. Die mensen weten dat waarschijnlijk niet eens op het moment dat ze hier aankomen. Op het moment dat ze daarover niet geïnformeerd worden, dan heb ik een keuze minder. Als u voor een aantal keuzes gesteld wordt en achteraf blijkt dat er 1 of 2 niet tussen zitten, vindt u dat ook vervelend. De VOORZITTER: Mijnheer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): Mijnheer Oostdijk, ik loop al een tijdje mee en ik ken allerlei soorten vluchtelingen, halve vluchtelingen, hele vluchtelingen van mensen die uit andere landen komen die en ik ken er ook heel veel die weer teruggegaan zijn of met 1 been zijn teruggegaan, een tijdje teruggegaan zijn. Die migratiestromen kent u toch ook? Mensen weten heel goed waar ze terechtkunnen. Maar mensen die toegewezen zijn aan Rotterdam, omdat ze de status hebben dat ze hier om allerlei redenen mogen en moeten verblijven, die moeten wij huisvesten. Dat geldt voor allerlei soorten mensen, maar dat geldt ook voor deze Rotterdammers. Waarom moeten die er per se op gewezen worden: u kunt ook ergens anders wonen.

Zegt u dat ook tegen buitenlandse studenten die hier komen studeren aan de Erasmus Universiteit? Tegen wie zegt u dat en waarom zegt u dat? De VOORZITTER: Mijnheer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd): Dank u wel, voorzitter. De doelgroep, daar hebben we het over. We hebben het niet over studenten, we hebben het niet over Groningers, we hebben het over mensen die hier noodgedwongen naartoe komen. Die ontvluchten hun thuisland. Op het moment dat je je thuisland ontvlucht, doe je dat, daar ga ik vanuit, niet vrijwillig. Dus op het moment dat er veranderende omstandigheden zijn en ze kunnen weer terug naar het land van herkomst, dan zou ik, als ik moest vluchten uit Nederland, ik mag het niet vergelijken, want we zitten gelukkig niet in die situatie, maar dan zou ik dat met 2 handen aangrijpen. Maar als

raadsvergadering van 4 december 2025

Notulen pagina

2475

ik die keuze niet krijg, als ik die informatie niet krijg. Het gaat hier om informatievoorziening, transparantie. Dat is het enige waar ik hier op doel. De VOORZITTER: Afrondend, de heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): Die mensen hebben die informatie, die krijgen informatie. Zo niet van de wethouder, dan kregen ze dat van VluchtelingenWerk Nederland en daar wordt juist op bezuinigd met steun van uw partij. Dus u wilt nu iets invoeren wat uw partij landelijk weer afbreekt. Waar zijn we in godsnaam mee bezig? Nou, laten we die erbuiten houden. De VOORZITTER: Afrondend, de heer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd): Ik rond dan ook af. Ik denk dat we hier niet uit gaan komen. Onze motie die is ingediend, gaat erover om het informeren van mensen die hier terechtkomen zo compleet mogelijk te maken. Dat is de enige strekking van de motie. De VOORZITTER: De heer Oostdijk heeft de volgende motie ingediend. Motie 10.

Informatieplicht: terugkeer als optie “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op donderdag 4 december 2025, ter bespreking van de collegebrief over stand van zaken Opvang en Huisvesting Vluchtelingen; constaterende dat: - de gemeente Rotterdam in diverse opvang- en huisvestingstrajecten communiceert met statushouders, asielzoekers, amv'ers, derdelanders en overige bewoners van gemeentelijke of COA-opvanglocaties; - deze correspondentie zich vrijwel volledig richt op verblijf, opvang, inburgering, voorzieningen en doorstroom; - informatie over vrijwillige terugkeer naar het land van herkomst momenteel niet standaard wordt vermeld in gemeentelijke brieven, gesprekken of begeleidingsdocumenten; - landelijke organisaties zoals IOM Nederland en de Dienst Terugkeer & Vertrek, via officiële regelingen zoals de REAN en AVRR, ondersteuning bieden aan personen die vrijwillig willen terugkeren en zich opnieuw willen vestigen in het land van herkomst; overwegende dat: - statushouders, asielzoekers en overige bewoners van opvanglocaties recht hebben op volledige en neutrale informatie, zodat zij alle beschikbare opties kennen, inclusief de optie op vrijwillige terugkeer; - volledige informatievoorziening onderdeel is van een zorgvuldige, menselijk en transparante dienstverlening; - het niet vermelden van de mogelijkheid tot vrijwillige terugkeer leidt tot een eenzijdig beeld

en daarmee tot een onvolledige informatiepositie van betrokkenen; verzoekt het college: - in alle relevante gemeentelijke correspondentie en voorlichtingsmaterialen richting statushouders, asielzoekers, amv'ers, derdelanders en overige bewoners van opvanglocaties standaard te vermelden dat vrijwillige terugkeer naar het land van herkomst een reële en beschikbare optie is; - aan te geven dat hiervoor ondersteuning beschikbaar is via landelijke organisaties zoals het IOM Nederland en DT&V, inclusief verwijzing naar de relevante regelingen (zoals REAN en AVVR);

raadsvergadering van 4 december 2025

Notulen pagina

2476

-

de gemeenteraad voor Q3 2026 te informeren over de wijze waarop dit in de praktijk is geïmplementeerd;

en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. A.R. Oostdijk De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Zijn er nog anderen die het woord wensen? De heer Dekkers als eerste en daarna de heer Coşkun. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, we staan aan het einde van een collegeperiode. Dat is het moment om de balans op te maken. Hebben we echt gebouwd aan duurzame opvang of vooral aan tijdelijke oplossingen? Dat brengt me meteen bij de Silja. Voor Volt zijn de omstandigheden op de Silja onaanvaardbaar en met de verlenging van een jaar stuurt de wethouder aan op ramkoers met ons als fractie en op humaan opvangbeleid. Wethouder, dit was toch bedoeld als een tijdelijke noodoplossing? U ging toch op zoek naar een alternatief? Als raad hebben we geen alternatief gehoord of gezien en worden we structureel een slechte situatie ingerommeld. Want onder het mom van tijdelijkheid, lijkt het nu alsof we het niet goed hoeven te regelen. Dat is onaanvaardbaar. Een menswaardige opvang is geen keuze, maar een plicht. Dat betekent nu investeren in betere voorzieningen, meer speelruimte voor kinderen en tijdelijke schoolvoorzieningen, betere bescherming voor kwetsbare groepen, zoals de vrouwen en de kinderen, maar vooral versnelde doorstroom naar grondgebonden permanente huisvesting.

De gemeente moet regie nemen en duidelijk maken hoe zij de opvang echt toekomstbestendig maakt. Deze verlenging, zonder perspectief op een duurzame oplossing, scoort voor ons een diepe onvoldoende. Wij zullen de moties van GroenLinks en CDA dan ook ondersteunen die oproepen dat er niet nog een verlenging kan komen. Op landelijk niveau snappen CDA en D66 in hun uitgangspunten dat we niet moeten investeren in de opvang voor boten. Laten we dat lokaal ook doen. Het kan wel. Voorzitter, Volt pleit voor menselijkheid, altijd. Rotterdam als veilige haven betekent voor iedereen zorgen en voor iedereen een veilige opvang. Dat betekent dat we ongedocumenteerden niet negeren, dat betekent dat we bed-bad-brood faciliteren in onze stad, maar in Rotterdam kan dat allemaal niet. Beleid mag nooit gaan over het dehumaniseren van mensen die bescherming nodig hebben. Die kant is het de afgelopen jaren wel opgegaan. We zullen met de progressieve kracht in deze raad de komende jaren dus hard moeten werken om het gure rechtse beleid van de afgelopen jaren bij te sturen naar een duurzaam en humaan beleid. Dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): Voorzitter, de heer Vonk heeft zojuist al de juiste vragen gesteld voor dit moment, die zal ik niet herhalen en de heer Segers-Hoogendoorn heeft al terecht de vinger op veel zere plekken gelegd in dit dossier.

Het is te gek voor woorden dat JA21, pardon, Leefbaar Rotterdam onderscheid maakt tussen de ene vluchteling of de andere. Blijkbaar zijn Oekrainers betere asielzoekers dan iemand uit Turkije, nota bene een land aan de andere kant van dezelfde Zwarte Zee. De veerboot Silja is geen cruiseschip, zeg ik tegen de heer Lammering Varela. Het was een tijdelijke noodopvang, maar nu komt jaar op jaar van uitstel afstel. Schandalig dat statushouders langer dan 6 maanden in zo'n kajuit zitten, schandalig dat daar ook honderden kinderen in zitten. Het is een noodopvang, bovendien ook nog eens twee keer zo duur als normale opvang en veel duurder dan normale huisvesting. Schandalig dat de regering onder leiding van de VVD en de BBB dit goedkeurt, actief hierin gesteund door Leefbaar Rotterdam. Wat een verspilling van belastinggeld en bovenal wat verschrikkelijk dat zo met statushouders en hun kinderen wordt omgegaan. Te gek voor raadsvergadering van 4 december 2025

Notulen pagina

2477

woorden dat D66 en DENK dit al jaren toestaan op Rotterdams grondgebied en blijven leven in hun papieren systeemwereld, terwijl de echte wereld er heel anders uitziet. Die veerboot, genaamd Silja, moet zo snel mogelijk naar de sloop en de mensen die er noodgedwongen wonen, moeten per omgaande een huis krijgen in de gemeente waarvan ze inwoner zijn geworden. Handhaven. Laat ze desnoods wonen in hun gemeentehuizen, in de fractiekamers daar of in de tientallen leegstaande penthouses en honderden luxeappartementen die leeg staan in de glazen woontorens van deze stad, omdat Leefbaar, D66 en DENK geen normale huizen willen bouwen. Leegstand als onderdeel van schimmige speculatie of als beleggingsobject. Voorzitter, de Silja is een schandvlek voor deze stad en moet zo snel mogelijk naar de sloop en die mensen moeten in een normaal huis. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Zijn er nog andere leden die het woord wensen? De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Kort, voorzitter. Er is al veel gezegd en we hebben vaak debatten gevoerd over dit onderwerp, terecht overigens, en over de Silja. Iedereen interpreteert dat op een andere manier. Volgens mij klopt het wel dat de situatie daar niet ideaal is, dat het geen ideale oplossing is, maar dat het wel een oplossing is om mensen tijdelijk onderdak te bieden. Wat dat betreft, ben ik het wel met een aantal sprekers eens.

Dat gezegd hebbende over de Silja had ik nog maar 1 vraag aan de wethouder. Het gaat over de opvang van de Oekraïense vluchtelingen en dan bij de particuliere opvang. We zien al een aantal jaren dat die aantallen gelijk blijven en dat is goed, ik heb ook bewondering voor de mensen die particulier mensen opvangen, maar ik kan me voorstellen dat dat ook heel veel met je doet. Er is natuurlijk vanuit landelijk een handreiking hoe je daar het beste mee om kunt gaan, maar ik was benieuwd of de wethouder of het team van de wethouder ook signalen ontvangt van de mensen die door particulieren worden opgevangen, of die situatie nou aan het veranderen is of dat hij merkt dat er behoefte is aan iets extra's qua ondersteuning, et cetera. Misschien dat hij daar kort op kan ingaan. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Anderen nog? Dan schors ik nu voor een paar minuten. (De vergadering is geschorst.) Heropening De VOORZITTER: Ik heropen de vergadering. Het woord is aan de wethouder. Ik heb gezegd een paar minuten, dus dan moet het toch maar doorgaan. De heer ACHBAR (wethouder): Ik dacht, ik stel die vraag, want ik hou wel van volle zalen. De VOORZITTER: Het is bekend, wethouder, dat u graag voor volle zalen spreekt. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Die moet hij verdienen. De VOORZITTER: Nee, mevrouw Verkoelen. We gaan inhoudelijk het debat voeren. De heer ACHBAR (wethouder): Ik ga beginnen.

Ik moet zeggen, zo aanschouwend, voorzitter, dit debat nogmaals na de vele keren dat we ook al dit onderwerp uitgebreid met elkaar hebben besproken, merk ik toch op dat er dat er een aantal aannames worden uitgesproken die geen recht doen aan de opvang die wij hier met zijn allen realiseren in de stad en dan heel specifiek ook ten aanzien van Silja. Ik heb toen ook in de commissie een aantal keer gezegd: hoe wij hier met elkaar het debat voeren, bepaalt ook hoe het draagvlak is in de stad ten aanzien van de grote opgave die we hier in het land hebben, zeker als dat gebeurt op basis van aannames die niet altijd volledig kloppen of juist zijn. Want als je de raadsvergadering van 4 december 2025

Notulen pagina

2478

indruk wekt dat we het hebben over een opvangvoorziening waar mensen heel lang in zitten, het is een tijdelijke oplossing voor mensen met het idee dat ze daar maximaal 6 maanden in zitten. Al zou theoretisch dat schip daar 10 jaar liggen, dan nog zou het niet uitmaken of die daar ligt. Het allerbelangrijkste is dat het maar tijdelijk is voor de mensen die daarop zitten en dat het daarmee dus ook een doorstroomlocatie is, al vanaf het begin. Er zitten mensen die er langer dan 6 maanden in zitten, maar dat zijn niet de mensen die gekoppeld zijn aan Rotterdam, omdat ik daar met zo goed als zekerheid, met enkele uitzonderingen daargelaten, dat we binnen 6 maanden de mensen een huis toewijzen. De VOORZITTER: De heer Vonk. De heer VONK (cu): Daar toch gelijk een opmerking over, want u maakt nu het onderscheid tussen mensen die aan Rotterdam zijn gekoppeld en mensen die niet aan Rotterdam zijn gekoppeld, maar het feit dat de maximale verblijfduur 6 maanden is, is omdat het niet wenselijk is voor mensen in zijn algemeenheid om zo lang in een noodlocatie te zitten. Dus het maakt helemaal niet uit of het mensen zijn die aan Rotterdam gekoppeld zijn of niet aan Rotterdam gekoppeld, geen enkel mens moet je langer dan 6 maanden in een noodlocatie willen hebben. Daarom moet je alles op alles zetten om erop te sturen dat mensen niet langer dan 6 maanden erin zitten.

Bent u het met me eens dat dat geldt voor alle mensen op de Silja? De heer COŞKUN (sp): Voorzitter? De VOORZITTER: De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): Aanvullend daarop: welke gemeentes houden zich niet aan de afspraak, kunt u ons dat vertellen? De heer ACHBAR (wethouder): Voorzitter, u hebt het artikel van het AD gelezen waarin ook de minister heeft gezegd: ik ben niet de captain of the ship, oftewel, u bent niet de baas van dit schip. Dat is ook zo. U moet zich ook heel goed realiseren dat wij gaan over de doelgroep Rotterdammers. Dus als wij hier een voorziening hebben in samenwerking met COA en het rijk, dan hebben we daar wel heel harde afspraken over gemaakt: hoe organiseren we dat met elkaar hier in de stad? Tegelijkertijd ligt er die verantwoordelijkheid bij het COA, waarin een van de verzoeken die we bij het COA hebben neergelegd: ga nou eens ook met die andere gemeentes ernaar streven dat ze niet langer dan 6 maanden daarin zitten. Dat wij onszelf dat hebben opgelegd als keiharde afspraak, dat vind ik fijn dat we dat ook kunnen realiseren. Tot zover reikt mijn invloedsfeer. Alleen ik kan geen enkele andere gemeente, of aangeven welke gemeente, dat zou COA moeten aanleveren, om dan informatie over een andere gemeente aan mij geven, zodat ik dat aan mijn raad kan delen. Dat is helaas niet hoe het werkt, voorzitter. De VOORZITTER: De heer Segers-Hoogendoorn.

De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Met permissie, voorzitter, ik vind dit wel te makkelijk. Dit is nou weer het afschuiven van verantwoordelijkheid. U, als stadsbestuur, heeft zelf deze deal aangeboden, nogmaals, omdat u in de problemen zat met uw coalitieakkoord, dat daargelaten. U hebt deze deal aangeboden. Dan ligt dat schip er, niet fraai. U weet zelf ook, want dat lukt in deze stad ook mondjesmaat, dat die doorstroming op die hele woningmarkt die helemaal naar de puntje puntje is, daar hebben de heer Verweij en ik het in een ander commissiedebat over, dat dat dus niet haalbaar is. Dan zegt u nu, als daar dus onverkwikkelijke omstandigheden zijn en mensen zitten er al langer dan 6 maanden, dat is de verantwoordelijkheid van het COA, ik ben niet de captain of the ship. Dan bent u toch wel met mij eens dat u daarmee de verantwoordelijkheid volledig van u af duwt, terwijl u zelf het stadsbestuur bent geweest die deze deal aan het COA en aan de regering heeft aangeboden. raadsvergadering van 4 december 2025

Notulen pagina

2479

De heer ACHBAR (wethouder): Voorzitter, 2 dingen. Als het gaat om het verwijzen naar het coalitieakkoord, wil ik toch een aantal dingen onderstrepen. Nog voordat die spreidingswet er was, waarin het coalitieakkoord staat: wij leveren een bijdrage aan het ontstoppen van de asielketen door 500 asielzoekers in Rotterdam op te vangen. Daar is het mee begonnen. Vervolgens zagen wij dat in het land toch wel een grotere uitdaging was, maar ook op die woningmarkt een knelpunt ontstond. Toen hebben we gezegd: als wij willen bijdragen aan het ontproppen van die asielketen, dat is altijd de discussie geweest, ook met destijds staatssecretaris Van der Burg, wij willen best een bijdrage leveren, maar het probleem ligt in die asielketen, omdat gemeentes hun verantwoordelijkheid niet nemen door het tijdig huisvesten van statushouders. Vervolgens hebben wij gezegd: wij halen dus dat schip vanuit Velzen hiernaartoe, dragen bij aan het ontlasten van de asielopgave door wel te zeggen, dat is een specifieke doelgroep, gekoppelde statushouders, want dan kunnen we alvast programma’s organiseren zodat ze een softe landing kunnen hebben in de regio. Dat was de afspraak. Dus los van de coalitieafspraak leverde Rotterdam al een bijdrage om de asielketen te ontstoppen door al 2000 in de stad te hebben, 500 asielzoekers en 1500 op het schip. Vervolgens kwam die spreidingswet.

Dan maak ik het plaatje compleet, dat is waarom ik zeg: er worden een aantal aannames gedaan die niet volledig of correct zijn. Dan helpt het misschien als ik dit op deze manier schets. Vervolgens komt die spreidingswet waarvan wij hebben gezegd: dat schip heeft een capaciteit van 3500. Om het leefbaar en overzichtelijk te houden op dat schip, willen we een maximaal van 2000 om voldoende ruimte en lucht te creëren in dat schip. Dat was binnen die spreidingswet, hebben we dus ook aangeven: het gaat om het ontlasten van die asielketen. Dat is de belangrijkste opgave, dat er voldoende doorstroming is in die asielketen en welke bijdrage je aan die stad kan leveren. Dat wij, dat heb ik u vaker gezegd, dat ik een goede onderhandelaar ben en heb gezegd: wij doen al deze opgaven, wij houden het op deze manier en we bieden op die manier de 2500 aan die u vraagt binnen de spreidingswet, daar is destijds de minister mee akkoord gegaan. Dan zou u mij misschien best een compliment kunnen geven, dat het op die manier georganiseerd, vanuit het idee: u laat ze landen in die stad, in die regio en u laat ze alvast programma's draaien voor die goede landing in de stad. Dat is hoe de situatie in Rotterdam is, om weg te blijven van een doemscenario creëren of, zoals u dat zegt, een vlag hijsen op een modderschuit. Het is toch echt wel anders dan dat u het op deze manier schetst, voorzitter.

De VOORZITTER: De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, dit is een typisch voorbeeld van rechtbreien wat krom is. Het klopt van geen kanten. In het coalitieakkoord staat niet: wij zijn bereid om een bijdrage te leveren aan het ontstoppen van die asielketen met 500. Nee, in het coalitieakkoord staat, omdat Leefbaar Rotterdam nou eenmaal de grootste partij is in deze stad: wij vangen niet meer dan 500 asielzoekers op. Dat is een maximum, dat is iets heel anders. Vervolgens die spreidingswet. Natuurlijk heeft die spreidingswet als doel om de asielketen te ontlasten, want daar zitten verschillende schakels in. De IND speelt daar een rol in, statushouders huisvesten speelt daar een rol in en het opvangen van asielzoekers speelt daar een rol in. Die spreidingswet gaat over een verplichting van alle gemeenten in dit land om op basis van hun inwoneraantal en de SES-WOA-score een aantal asielzoekers op te vangen. Dat is voor Rotterdam meer dan 2000. Die had u moeten opvangen. Wat u vervolgens doet, is: dit komt niet overeen met mijn coalitieakkoord, ik moet hier iets anders over afspreken en u spreekt af: we leggen een schip neer waar we 2000 mensen op zetten.

We gaan gemeenten helpen om hun statushouders op te vangen, tijdelijk, want dat mag ook maar heel tijdelijk en we vangen niet meer dan 500 asielzoekers op, waarmee u 1500, meer dan 1500, ik weet het precieze bedrag niet, het is iets van 2200 zoveel, meer dan 1500 asielzoekers niet opvangt die u verplicht bent op te vangen binnen de spreidingswet. Ga niet tegen mij zeggen dat ik niet weet waar ik het over heb, want alles wat ik hiervoor heb opgenoemd, zijn feiten. Dus u breit recht wat krom is. raadsvergadering van 4 december 2025

Notulen pagina

2480

De VOORZITTER: De wethouder. De heer ACHBAR (wethouder): Voorzitter, voor mij is besturen toch echt iets anders dan zomaar iets roepen. Op het moment dat je zegt: we hebben een opgave in Nederland en er wordt iets gevraagd binnen de spreidingswet en daar willen we een bijdrage aan leveren en dat doen we dan op een bepaalde manier. De discussie in Rotterdam was altijd: die asielketen, daar zit een prop in. Om die prop eruit te halen, zouden alle gemeentes tijdig hun statushouders moeten huisvesten. Dan heb je voor een groot deel dat probleem niet meer. Vervolgens komt dan de optie dat wij de gekoppelde statushouders op dat schip kunnen opvangen. Daar hebben we aan bijgedragen vanuit de overtuiging: het hoeft niet per se om een asielzoeker hier op te vangen, het gaat erom dat je die asielketen ontlast. Dat moet je focus zijn en daar wil je aan bijdragen. Het gaat er dan toch niet om of je een asielzoeker hebt of een gekoppelde statushouder? De overtuiging daarbij is: haal juist die gekoppelde statushouders naar die stad, want dan kan je alvast inzetten op allerlei, er worden zelfs moties over ingediend, allerlei leer-werktrajecten, meedoebalies en onderdelen van een inburgering. Het lijkt mij fantastisch dat je zegt, als stad: focus nou eens op die doelgroep die gaan landen in het land of in de stad.