20251002- Notulen van de raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 2 oktober 2025 Notulen van de raadsvergadering van 2 oktober 2025 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 13 Voorzitter: mevrouw C.J. Schouten Tegenwoordig zijn 41 leden, namelijk de heer D.J. van Dommelen, de heer T.S.J. Coşkun, de heer L.P.A. Dekkers, mevrouw M.S. Abrahamse, de heer M.R. van Campenhout, de heer S.J.C. Becker, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, de heer E.P.J. Verweij, de heer R.G.C. SegersHoogendoorn, de heer T.J. Vonk, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer M. Crielaard, de heer J.M.D. de Waard, de heer T. Kind, de heer R.N. Dahoe, mevrouw S. van de Peppel, de heer N. Akhatab, mevrouw E. Rehim Zadeh, mevrouw V.A. Bruin, de heer G.F.E. Koster, de heer S. Ceulemans, mevrouw A. Kockelkoren, de heer S. Leewis, de heer T. de Haan, de heer E.H. Balcha, de heer R.T.J. van der Velden, mevrouw L.S. Vlieger, de heer M.H. Biljoen, mevrouw M.Y. Morkoç, de heer S. Soytekin, mevrouw A.J.A. Maassen, mevrouw J.M. Nunnely, mevrouw M.E. Vogelaar, mevrouw S. Reitema, de heer B. van Schaik, de heer M. Verhoef, mevrouw J.M. de Bruijn, de heer A.R. Oostdijk, mevrouw D. Yildirim, mevrouw M.S.S. de Jong en de heer S.M. Bonte Afwezig zijn: mevrouw I. van Wifferen en de heer T. Roskam Namens het college zijn tegenwoordig: de heer S. Kasmi en de heer R. Buijt Griffier: mevrouw I.C.M.

Broeders, met dien verstande dat zij van 12.09 uur tot 12.12 uur is waargenomen door de heer W. de Bel 1.

Opening

De VOORZITTER: Beste mensen, ik open deze raadsvergadering en ik heet u allen van harte welkom. In het bijzonder welkom aan de nabestaanden van oud-raadslid Theun Woudenberg en ook welkom aan degenen die op afstand onze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en onze medewerkers. Er zijn een aantal berichten van verhindering. Wethouder Zeegers is van 9.30 uur tot 13.30 uur afwezig in verband met haar werkzaamheden voor de VNG. Ikzelf ben van 18.00 uur tot 18.30 uur ongeveer afwezig. Ik probeer het tijdens de dinerpauze te plannen, maar ik moet een speech houden bij het Maritiem Museum, dan hoop ik dat goed te plannen. Als dat net niet lukt, dan moet ik naar vervanging kijken. Mevrouw Van Wifferen is afwezig en de heer Segers-Hoogendoorn is vanaf 19.30 uur vanavond afwezig. Dan gaan wij nu eerst beginnen met een memoriam van ons … De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr): Als afwezige is misschien niet helemaal goed doorgekomen de heer Roskam. Hij is vanwege ziekte afwezig en zal vanavond gepaird zijn met de heer SegersHoogendoorn. De heer Bonte is tot 17.00 uur afwezig, maar hij is wel weer op tijd terug voor de stemmingen. De VOORZITTER: Hartelijk dank voor deze aanvullingen. 1.1

In memoriam oud lid van de gemeenteraad T. (Theun) Woudenberg raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1821

De VOORZITTER: Dan komen we bij het in memoriam van ons oud-raadslid de heer Theun Woudenberg. Ik zal zo meteen ook een memoriam uitspreken. Dat zal ik zo meteen doen bij de katheder. Na het uitspreken van het memoriam is er ook een moment van stilte, waarbij alle aanwezigen, voor zover dat mogelijk is, ook verzocht zullen worden te gaan staan. Ik zal deze kant opgaan. Beste aanwezigen, in het bijzonder de familie van de heer Woudenberg, vandaag staan we stil bij het overlijden van Theun Woudenberg op 12 augustus jongstleden. En daarmee staan wij stil bij het overlijden van een betrokken en veelzijdig persoon, een oudraadslid, ondernemer, vrijwilliger, echtgenoot en vader. Hij laat dus op veel plekken een leegte achter. Ook hier, als het even kon, was hij altijd aanwezig bij de bijeenkomsten en excursies van oud-raadsleden. De heer Woudenberg voelde zich tot het einde betrokken bij de politiek en in het bijzonder bij zijn VVD. Hij volgde alles op de voet, van de lokale politiek tot Europese zaken en zeker ook de landelijke politiek. Wat ik begreep, was hij een man met een sterke mening en veel idealen. De heer Woudenberg liet die idealen in deze zaal voor het eerst horen van 1992 tot 1994.

Een kort maar krachtig lidmaatschap, zoals burgemeester Peper het toen omschreef, waarin de heer Woudenberg met veel deskundigheid en zorgvuldigheid sprak over de onderwerpen die hier de revue passeerden. Onderwerpen als de renovatie van het Schouwburgplein en het verzelfstandigen van het bestuur van het openbaar onderwijs. Hierbij keek hij verder dan de vergaderstukken en zag de maatschappelijke realiteit die erachter schuilging. Tot zijn grote verdriet hield zijn raadslidmaatschap in 1994 op. Maar de heer Woudenberg liet het er niet bij zitten. En zo keerde hij in 1998 terug in deze zaal voor een tweede termijn. Dat was nog wel spannend, want aanvankelijk viel hij net buiten de boot. Maar door gezondheidsredenen bij de toenmalig lijsttrekker van de VVD, kwam er alsnog een plek vrij. Twee dagen later dan zijn collega's, legde de heer Woudenberg opnieuw de eed af en was hij voor de tweede keer raadslid in Rotterdam. Gedurende deze periode hield hij zich vooral bezig met ruimtelijke ordening en stadsvernieuwing. Iets wat hij overigens niet alleen deed in zijn functie als raadslid, maar ook in de vele activiteiten die hij elders in de maatschappij verrichtte. De leefbaarheid van de stad stond bij hem hoog in het vaandel.

De bereikbaarheid van de stad vond de heer Woudenberg ook enorm belangrijk en hierin bleek hij zelfs een waar visionair, mengde zich veelvuldig in de discussies over de wenselijkheid van een, toen al, derde stadsbrug tussen Kralingen en Rotterdam-Zuid. Zo blijkt maar weer dat wij staan op de schouders van hen die ons voorgingen. Uiteindelijk bleef de heer Woudenberg tot 2006 raadslid van zijn geliefde stad en was hij van 2002 tot 2006 voorzitter van de commissie voor wijken en buitenruimte. Dit deed hij met de degelijkheid en duidelijkheid waar hij om bekend stond. Dit leverde hem een bijnaam op, de gentleman voorzitter. Het was geen toeval dat hij voorzitter werd van de commissie die over buitenruimte ging, dat lag hem aan het hart. Onder het motto schoon en heel legde hij het college het vuur aan de schenen. De stad moest schoner, beter en groener en dankzij zijn inzet werd er fors geïnvesteerd in de uitvoering van groenplannen en natuurcompensatie. Ook hielp hij met het idee van een investeringsbijdrage om de vlaggenparade aan de boompjes werkelijkheid te maken, iets wat nu niet meer weg te denken is uit Rotterdam. De Woudenberg heeft niet alleen als gemeenteraadslid veel betekend voor de stad, zijn leven wordt gekenmerkt door een grote maatschappelijke betrokkenheid. In het bijzonder voor de SWeDoRo.

Velen weten waarschijnlijk wat betekent, ik niet, zeg ik maar eerlijk bij ook. Samen met zijn vrouw Matty was hij nauw betrokken bij de stichting die zich inzet voor het welzijn van de doven in Rotterdam. Hij was erg begaan met de doven en heeft zich veelvuldig ingezet voor dove vluchtelingen uit Oekraïne. De nalatenschap van de heer Woudenberg is fysiek terug te zien in onze stad. In de vlaggen, in het groen en in de bereikbaarheid, maar nog het meest in wat hij voor de mensen heeft betekent. Een verbinder in de tijd dat de Rotterdamse politiek verhardde. Een man die echt betrokken was bij zijn Rotterdam. We zijn hem daarom ook dankbaar voor alles wat hij voor de stad heeft gedaan. Hij zal worden gemist. Ik wil u vragen te gaan staan, voor zover mogelijk, en enkele ogenblikken stilte in acht te nemen. Ik dank u wel.

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1822

1.2

Beëdiging plaatsvervangend griffier bedrijfsvoering mevrouw G.M.H.M. (Gertruud) Hurkmans

De VOORZITTER: Dan zijn we nu aangekomen bij agendapunt 1.2, de beëdiging van een plaatsvervangend griffier bedrijfsvoering mevrouw Gertruud Hurkmans. Op 17 juli 2025 heeft uw raad, mevrouw Hurkmans aangewezen als plaatsvervangend griffier, belast met de bedrijfsvoering en nu gaan we over tot de beëdiging. Mag ik de griffier verzoeken om mevrouw Hurkmans naar voren te leiden? Dan verzoek ik u allen ook te gaan staan, ook de aanwezigen op de publieke tribune, die er niet zijn, maar voor zover dat mogelijk is. Goedemorgen, mevrouw Hurkmans legt de verklaring en de belofte af. Alvorens uw functie te kunnen uitoefenen, legt u conform artikel 12 van het reglement van orde, de eed of de verklaring en de belofte af. U heeft aangegeven de verklaring en belofte af te leggen. Na het voorlezen van de tekst door mij, verzoek ik u uit te spreken, dat verklaar en beloof ik. Ik verklaar dat ik, om tot plaatsvervangend griffier benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te kunnen doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.

Ik beloof dat ik alle plichten die de gemeentewet en door de raad vastgestelde of vast te stellen instructie aan het ambt van plaatsvervangend griffier hebben verbonden, eerlijk en vlijtig zal vervullen. Mevrouw HURKMANS: Dat verklaar en beloof ik. De VOORZITTER: Dan mag ik u hartelijk feliciteren namens de hele raad. Heel veel succes bij uw werkzaamheden als plaatsvervanger. (Applaus.) Dan schors ik een moment, zodat u ook mevrouw Hurkmans kunt feliciteren. (De vergadering is geschorst.) De VOORZITTER: Ik verzoek de leden weer plaats te nemen, zodat wij door kunnen met de agenda. Beste mensen, mogen we de aandacht? We gaan weer door met de vergadering. 1.3

Mededelingen

De VOORZITTER: We komen bij agendapunt 1.3, de mededelingen. De heer Dekkers heeft aangegeven een initiatiefvoorstel te willen indienen. Ik ga het woord geven aan de heer Dekkers en u krijgt 5 minuten de tijd om uw voorstel toe te lichten. Het mag korter uiteraard. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, in Europa zetten grote steden in op autovrije centra en vergroening. Parijs maakt 500 straten autovrij en werkt aan een tuinstad. Barcelona maakt de stad leefbaar door de inzet van Superblocks en Brussel heeft een fantastisch voetgangersgebied en een autovrije zondag. Dan Rotterdam, wij komen momenteel niet verder dan een fantastische pilot op De Meent. Vaak is Rotterdam de stad van geen woorden maar daden. In dit geval blijft het bij mooie praatjes, maar zien we te weinig voortgang. Loop je het stadhuis uit, dan loop je zowat een snelweg op. Ga je op De Witte de Withstraat wat drinken, dan adem je uitlaatgassen in. Zit je hier om de hoek op De Meent, dan wordt je overstemd door getoeter van verkeer. Voorzitter, dat het anders en beter kan, hebben we deze zomer gezien. De groene oase op De Meent was een daverend succes. Dus laten we niet wachten, maar laten we doorpakken. In winkelstraten, zoals de Hoogstraat en de Lijnbaan, is een autovrije inrichting al de norm. Maar als Volt willen we dit uitbreiden naar alle horecastraten.

Daarom hebben we afgelopen periode hard gewerkt aan het initiatiefvoorstel ‘Op weg naar autovrije en groene horecastraten in Rotterdam’. Hierin stellen we het volgende voor, maak De Meent en de Witte de Withstraat, waar al succesvolle pilots zijn geweest, definitief autovrij. Maak de andere horecastraten in het centrum, zoals de raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1823

Pannekoekstraat en de Kruiskade, op ten duur ook autovrij. En maak een plan van aanpak om horecastraten buiten het centrum, zoals de Zwaanshals of de Beijerlandselaan autoluw te maken. Zorg ervoor dat deze straten bijdragen aan het visitekaartje van Rotterdam en promoot daarom sfeer en groen in deze straten. Voorzitter, we hebben nog een lange weg te gaan naar een autovrij centrum, maar laten we onze verschillen over de verre toekomst voor nu even parkeren en laten we samen de eerste stap zetten door de horecastraten autovrij te maken. Voorzitter, afrondend wil ik mijn fractie bedanken, die heeft gewerkt aan dit initiatiefvoorstel. In het bijzonder Sipke Dijkshoorn voor het voeren van de vele gesprekken en het schrijfwerk en ook Alyssa Graafmans voor de vormgeving van het document. Team, bedankt. Dank u wel. (Applaus.) De VOORZITTER: Kort en bondig, hartelijk dank. Dank u wel. En we zullen vragen om een advies en geleiden het initiatiefvoorstel ´Op weg naar autovrije en groene horecastraten in Rotterdam´ door naar de commissie MHEK. De heer Koster heeft aangegeven een initiatiefvoorstel te willen indienen en ook voor hem geldt maximaal 5 minuten. We wachten even tot de wethouder erbij kan zijn. Dat is misschien wel zo goed, omdat het ook zijn voorstel betreft. Dus die roepen we even op.

Dan vraag ik nu wel of mevrouw Aafjes-van Aalst al haar initiatiefvoorstel zou willen toelichten. Mevrouw AAFJES-VAN AALST (lr): Voorzitter, seksueel getinte appjes, blijvend aandringen op dates of seks, shaming en exposing, wraakporno en het ongevraagd sturen van naaktfoto's, het zijn allemaal voorbeelden van online seksueel grensoverschrijdend gedrag. Online seksueel grensoverschrijdend gedrag houdt in dat er ongewenst wordt omgegaan met seksueel getint beeldmateriaal. Seksueel getinte berichten van anderen zonder toestemming van diegenen wordt verspreid of het ongevraagd versturen van seksueel getinte berichten naar iemand die dit niet wenst. Met de opkomst van social media afgelopen decennia is ook de omvang van het probleem van online seksueel grensoverschrijdend gedrag toegenomen. Zo gaf ruim 1 op de 10 personen van 16 jaar en ouder aan dat ze afgelopen 5 jaar 1 of meerdere ongewenste online seksuele ervaringen te hebben meegemaakt. Online seksueel grensoverschrijdend gedrag beperkt zich niet naar geslacht, seksuele oriëntatie of leeftijdscategorie. Wel wees onderzoek uit dat vrouwen bijna 2 keer zo vaak ermee te maken krijgen dan mannen.

Ook komt online seksueel grensoverschrijdend gedrag relatief vaker voor bij homoseksuele mannen en vrouwen en geeft ook ruim 7 procent van de heteroseksuele vrouwen aan in het afgelopen jaar te maken gehad te hebben met online seksueel grensoverschrijdend gedrag. De groep die hiermee te maken krijgt, is het grootst tussen de 16 tot 28 jaar. Op latere leeftijd lijkt het steeds iets af te nemen, maar zelfs vanaf 65 jaar en ouder krijgt nog iets meer dan 1 procent te maken met online seksueel grensoverschrijdend gedrag. Van de 1 op 10 mensen van 16 jaar en of ouder, die aangaf dat zij in de afgelopen 5 jaar te maken hebben gehad met online seksueel grensoverschrijdend gedrag, gebeurde dit bij 5 procent daarvan afgelopen jaar. Dit komt neer op zo'n 760.000 mensen per jaar die slachtoffer worden van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Ook in Rotterdam is dit een groot probleem. Het tafereel speelt zich af op social media apps als WhatsApp, Instagram, Snapchat en Telegram. De gevolgen van online seksueel grensoverschrijdend gedrag of online seksueel geweld lopen uiteen van paniek en angst tot schaamte en schuldgevoelens en van eenzaamheid tot een minderwaardigheidscomplex. Dit kan op lange termijn weer zorgen tot mentale klachten, depressies, suïcidaliteit en zelfs PTSS. De maatschappelijke schade is groot, slachtoffers lijken steeds jonger te worden en deze groep groeit.

Daarom wil Leefbaar Rotterdam de schijnwerpers op dit onderwerp en dit probleem zetten, investeren in voorlichting en educatie, signaleren en melden, willen we de online monitoring met politie en jeugdzorg intensiveren en samenwerkingsverbanden in de keten verbeteren. Deze initiatiefnotitie geeft daar concrete voorstellen en handvaten voor. Tot zover.

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1824

De VOORZITTER: Hartelijk dank. We zullen het college vragen om een advies en we geleiden de initiatiefnota ‘actieplan tegen online (seksueel) grensoverschrijdend gedrag’ door naar de commissie BOFV. Dan is nu alsnog het woord aan de heer Koster, die ook een initiatiefvoorstel heeft. De heer KOSTER (lr): Voorzitter, dank u wel. Dank u wel ook dat de wethouder Kasmi aanwezig is. Mijn initiatiefnota heet ‘meer grip op cultuur’. Rotterdam investeert jaarlijks substantiële publieke middelen in culturele instellingen. Die instellingen vervullen een centrale rol in het culturele, educatieve en maatschappelijk leven van de stad. Instellingen als Boijmans, het Maritiem Museum, Rotterdams Philharmonisch Orkest, Theater Rotterdam, de Kunsthal ontvangen miljoenen aan subsidies. In veel gevallen beheren zij waardevol Rotterdams cultuurbezit, in alle gevallen dragen ze bij aan het culturele fundament van de stad. Dames en heren, een vergelijkbare rol vervult het Nederlands Fotomuseum. Hoewel deze instelling Nationaal Erfgoed beheert, is zij diepgeworteld in Rotterdam en ontvangt zij eveneens structurele ondersteuning van de gemeente. Tegen deze achtergrond groeit de noodzaak voor een stevige publieke borging van governance en strategische besluitvorming bij dergelijke instellingen. Voorzitter, dit onderwerp komt afgelopen jaren steeds terug.

Naar aanleiding van de discussie over de renovatie van museum Boijmans heeft deze raad de noodzaak eerder onderkend in motie, waarin werd opgeroepen te onderzoeken of de uitgangspunten en wensen, die het college en gemeenteraad bij de verzelfstandiging van diverse musea in 2006 voor ogen hadden, zijn gerealiseerd en of herziening nodig is en mogelijk is. Het wordt tevens onderschreven in het coalitieakkoord ‘Eén Stad’. Mooi akkoord, maar daar staat 1 ding in wat nog niet is uitgevoerd en dat is, wij onderzoeken hoe we de governance en betrokkenheid van de gemeente bij instellingen die ons cultuurbezit beheren transparanter kunnen maken en kunnen verstevigen. Voorzitter, de recente casus rondom Boijmans en het Fotomuseum maken duidelijk dat de huidige governance-afspraken niet altijd toereikend zijn voor … Maakt duidelijk dat de gemeente Rotterdam op cruciale momenten de kern van de zaak, het publieke belang, niet kan beschermen of tijdig invloed kan uitoefenen. Daar gaan we iets aan doen met dit initiatiefnota van vandaag. Wij stellen de volgende viertrapsaanpak voor, dit zijn zaken die we contractueel gaan regelen bij het volgende moment dat subsidies worden toegekend. Het volgende moment, dat zal de volgende cultuurplan periode zijn.

Punt 1, goedkeuringsrecht bij majeure besluiten, bij ingrijpende bestuursbesluiten, zoals grote investeringen, wijziging van de missie, fusie, verhuizingen, maar bijvoorbeeld ook het ontslag van een bestuurder binnen de benoemingstermijn, dient de gemeente wat mij betreft een formeel goedkeuringsrecht te krijgen. Deze bepaling is analoog aan het artikel dat ziet op naamloze vennootschappen, waar aandeelhouders bij de naamloze vennootschap goedkeuring moeten geven aan belangrijke bestuursbesluiten die de identiteit van de onderneming wijzigen. Hoewel stichtingen, dat weet ik heel goed, geen aandeelhouders kennen, vervult de gemeente bij grootschalige subsidie feitelijk de rol van publieke aandeelhouders. Zij dient daarom het recht te krijgen om in te stemmen met besluiten die raken aan de identiteit, koers of continuïteit van de instelling. Punt 2 is er dient meegewerkt te moeten worden aan onderzoek door de Rekenkamer. De controle op culturele instelling en de besteding van gemeentelijke subsidies is in de praktijk beperkt. Dit hangt samen met het feit dat de meeste instellingen opereren als een stichting, een rechtsvorm die geen aandeelhouders heeft. Daardoor ontbreekt een intern toezicht orgaan met formele bevoegdheid om informatie op te vragen, die aandeelhouders wel hebben of het verzoek om een onderzoek naar het gevoerde beleid te toetsen.

Aandeelhouders kunnen dit dus wel, die kunnen via het enquêterecht afdwingen dat onderzoek wordt gedaan naar het beleid en de gang van zaken binnen een organisatie. Dit is er niet bij subsidiaire overheden bij stichtingen. Hierdoor is het voor de gemeente moeilijk om diepgaand inzicht te krijgen in het interne functioneren van de instellingen en dit leidt tot, volgens mij, een lacune in publieke controle. Deze situatie staat ook op gespannen voet met het uitgangspunt van transparantie en publieke verantwoording bij besteding van gemeenschapsgeld. Ook deze lacune willen wij ondervangen door de verplichting om mee te raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1825

werken aan een onderzoek van de Rekenkamer. Instellingen worden contractueel verplicht, wat mij betreft, om volledige medewerking te geven aan dat onderzoek, voor zover het onderzoek betrekking heeft op de adequate besteding van gemeentelijke middelen. Wat ook het op verzoek verstrekking van alle relevante informatie. Ik leg dit graag neer bij de Rekenkamer, die zoals bekend onafhankelijk en onpartijdig, conform haar wettelijke taak opereert om het gemeentelijke beleid en de besteding van publieke middelen te onderzoeken. Voorzitter, ik maak tempo. Ik wil ook een voorstel doen op het verbreden van het actualiseren van de statuten. Hier moet ook het publieke belang van Rotterdam in weerspiegeld worden. De maatschappelijke opdracht dient zodanig te worden geformuleerd dat de instelling zich aantoonbaar committeert aan het versterken van de Rotterdamse culturele infrastructuur en bijdraagt aan maatschappelijke economische waarde van kunst en cultuur in de stad. Punt 4, ik ga er nu heel snel doorheen. Ik vind dat het college bij een aantal instellingen die meer dan 3 miljoen subsidie krijgen een bindende voordracht moet kunnen doen om iemand te benoemen in de raad van toezicht. Dus niet coöptatie in de raad van toezicht en daarna goedkeuring, maar het college moet zelf iemand kunnen benoemen die de belangen van Rotterdam borgt.

Dit voorstel is gericht op instellingen die meer dan 3 miljoen subsidie ontvangen. Voor instellingen die tussen de 1 en 3 miljoen subsidie ontvangen, stellen wij een goedkeuringsrecht voor bij milieuregels en ook het onderzoek aan de Rekenkamer. De VOORZITTER: Rond u af. De heer KOSTER (lr): Ik ben bijna klaar. Ik denk ook dat deze voorwaarden in andere zaken van toepassing kunnen zijn. Bij casus Blijdorp, waar we geld aan gaan uitlenen waarschijnlijk, kan hier ook uit worden geput. Voorzitter, ik rond inderdaad af. Wij streven met deze aanpak naar zorgvuldige en evenwichtige versterking van de gemeentelijke positie. Niet om culturele instellingen te politiseren of hun artistieke vrijheid te beperken, maar om te zorgen voor meer transparantie, democratische verantwoording en bescherming van publieke middelen. Voorzitter … De VOORZITTER: Punt. Het is nu klaar, want u heeft al een minuut extra gekregen. De heer KOSTER (lr): Dit was hem. De VOORZITTER: Super (Applaus.). Wij zullen het college vragen om een advies en we geleiden het initiatiefvoorstel ‘grip op cultuur’ ook door naar de commissie ZWCS. Daarmee zijn wij aan het einde gekomen van agendapunt 1.3. 2.

Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 2 oktober 2025

De VOORZITTER: Gaan wij over naar agendapunt 2, de vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van vandaag, 2 oktober 2025. Ik zal met u de agenda doornemen en aan het einde zal ik u gelegenheid geven nog aanvullende opmerkingen te maken. Agendapunt 7, er is vanuit de raad 1 verzoek ontvangen voor een regulier debat ‘Opening Fotomuseum Rotterdam’. Ik stel voor dit agendapunt te behandelen als agendapunt 7.4, akkoord? Dat is besloten. Agendapunt 8, er zijn vanuit de raad 2 verzoeken ontvangen voor een tweeminutendebat ‘(G)een klokje horen luiden’ van de ChristenUnie en ‘Sportclubs die bijdragen aan bezetting, apartheid, genocide of racisme zijn in Rotterdam ongewenst’ van BIJ1. Ik stel voor deze te behandelen als agendapunten 8.10 en 8.11. Ik heb begrepen dat agendapunt 8.9, ondernemersstrategie Havenbedrijf Rotterdam 2025-2029, dat als tweeminutendebat op de agenda staat, mogelijk als regulier debat wordt besproken. Dat moet ik checken, want dan kan ik de volgorde bepalen. Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, ik kan ze wel kort toelichten. Na het debat was ik de enige die over was en toen mocht ik beslissen wat we gingen doen met het debat. Toen zei ik, raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1826

als het aan mij ligt een regulier debat, maar ik wil het graag ook teruggeven aan de commissie. Toen is via de appgroep besloten voor een tweeminutendebat en daar wil ik me ook wel bij neerleggen. Helaas. De VOORZITTER: Dat maakt een hoop duidelijk. Dank u wel voor deze toelichting. Wel heel goed dat u ook nog gewoon als enige overbleef, dat moet ik ook wel noemen. Dan blijft dit gewoon agendapunt 8.9, het tweeminutendebat en dan hebben we agendapunt 8.10, tweeminutendebat over de klok horen luiden van de ChristenUnie en 8.11, de sportclubs van BIJ1. De heer Leewis. De heer LEEWIS (gl): Voorzitter, 1 voorstel, we hebben in de commissie een uitgebreid debat gevoerd over 8.2, voortgang Beleidskader basisvaardigheden. Daarvoor wilde ik 1 motie indienen, maar de brief van de wethouder was duidelijk genoeg en die behoefte is niet meer aanwezig. Dus mijn voorstel zou zijn om 8.2 af te voeren van de agenda. De VOORZITTER: Ik kijk of er nog anderen zijn die wel behoefte hebben aan … Nee, volgens mij is iedereen het daarmee eens. Dan gaan we agendapunt … De heer Van Campenhout, op dit punt? De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Ja, sorry voorzitter. Wij hebben wel een motie, dus we willen graag het agendapunt aanhouden. De VOORZITTER: Dan laten we hem staan, want mensen mogen gewoon moties indienen. Dan houden we agendapunt 8.2 op de agenda.

Dan is er geen verzoek voor een motie vreemd aan de orde van de dag. Zijn er nog andere leden die iets willen opmerken met betrekking tot de agenda anders dan nu al is gedaan? Niets, dan stellen we de agenda overeenkomstig vast. Maar dan kom ik nu, mevrouw Verkoelen, bij de spreektijd. U krijgt altijd uw moment. Gezien het voorstel van het presidium en de nu voorliggende agenda, stel ik voor om 3,5 uur spreektijd op de klok te zetten. Kunt u daarmee instemmen? Wilt u dat hardop zeggen in de microfoon? Ik vind het wel een heel bijzonder moment. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Wat een goed moment van deze voorzitter en burgemeester om er 3,5 uur van te maken. Top, maar het zijn wel heel veel agendapunten, moet ik wel zeggen. De VOORZITTER: Maar we hebben gewoon een deal in 1 keer, 3,5 uur besloten. Ik hamer hem snel af. Het stemvenster is aan het einde van de vergadering en indien nodig zullen we uiteraard voor het stemvenster ook weer schorsen voor fractieoverleg. Er is om kwart voor een ongeveer 12.45 uur lunch beschikbaar op de omloop en de warme maaltijd zal ongeveer rond 18.30 uur op de gebruikelijke locatie beschikbaar zijn. 3.

Vaststelling van de notulen van de openbare raadsvergadering van 11 september 2025

De VOORZITTER: Dan komen we bij agendapunt 3, de vaststelling van de notulen van de openbare raadsvergadering van 11 september 2025. Wenst er nog iemand iets te zeggen? De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): Het is altijd weer verbazingwekkend hoe uit mijn gebrabbel deze mooie notulen kunnen komen. Maar op pagina 616, 189, vierde regel van onder wordt een landelijk SP-plan wonen zonder wind genoemd, maar het is wonen zonder winst. Dat zou ik toch graag veranderd willen hebben.

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1827

De VOORZITTER: Wonen zonder wind is denk ik ook heel fijn, maar we zullen deze typefout, die dat vast is, zullen wij herstellen. Zijn er nog anderen die iets opmerken over de notulen? Niet, dan stel ik die vast. 4.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2025 week 37 tot en met week 39

De VOORZITTER: Dan komen we bij agendapunt 4, de mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2025 week 37 tot met week 39. Ik stel voor de behandelwijze, zoals vermeld bij het desbetreffende stuk, vast te stellen. Als u een opmerking heeft met betrekking tot een bepaald stuk, dan verzoek ik u het bijbehorende BB-nummer te noemen dat bij het stuk staat. Wenst iemand hierover het woord? De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr): Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ingekomen stukken week 38, beantwoording schriftelijke vragen Verkoelen en Bruin over het stopzetten van de samenwerking met het huurteam in Rotterdam staat nu als kennisgeving aannemen. Die zien wij graag doorgeleid naar de procedurevergadering van de commissie BWB en het nummer is 25bb006671. De VOORZITTER: Hartelijk dank, zijn er nog anderen? Niets, met deze toevoeging wordt dit agendapunt vastgesteld. 5.

BENOEMING VAN EEN WETHOUDER

5.1

Voordracht van een kandidaat wethouder

De VOORZITTER: Dan gaan we naar de benoeming van een wethouder, agendapunt 5. Dat is een voordracht voor een kandidaat-wethouder en ik geef de heer Ceulemans de gelegenheid om de formele voordracht te doen van de kandidaat-wethouder die door de fractie van Leefbaar Rotterdam is voorgedragen. De tijdelijke vervanging van de wethouder Financiën, Organisatie, Dienstverlening en Grote Projecten. Daarna is er, als daar behoefte aan is, de mogelijkheid om hierover vragen te stellen aan de heer Ceulemans. Er is geen gelegenheid om vragen te stellen aan de kandidaat zelf. Het woord is aan de heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr): Voorzitter, dank. U zei het al, er is voor de derde keer een wettelijke verlof termijn van 16 weken toegekend aan wethouder Struijvenberg vanwege gezondheidsredenen. We zijn blij dat voor de derde keer de heer Bart-Joost van Rij bereid is om die taken op zich te nemen. Ik denk, woorden zijn verder overbodig, iedereen kent hem, ook zijn kwaliteiten. Daar kan ik heel breed over uitweiden, maar volgens mij spreken die voor zich. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Zijn er nog anderen die hier over het woord wensen? Dat is niet het geval. 5.2

Het voorstel tot het verlenen van ontheffing van het vereiste van het ingezetenschap

De VOORZITTER: Dan hebben we ook het voorstel tot het verlenen van ontheffing van het vereiste van het ingezetenschap. Wenst iemand hierover nog het woord te voeren? Is ook niet het geval, dan is dat besloten. Dan wil ik, voordat we overgaan tot de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven, ook nog vanaf deze plek de heer Struijvenberg laten weten dat we aan hem denken en dat kan ik denk ik ook namens de raad doen.

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1828

5.3

Onderzoek van de vereisten welke verband houden met het wethouderschap

De VOORZITTER: Dan verzoek ik de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven verslag uit te brengen over het onderzoek dat naar de vereiste en de verenigbaarheid van functies is gedaan. Ik geef het woord aan de voorzitter, de heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): Dank u wel, voorzitter. Ik deel u mee dat de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven kennisgenomen heeft van de voordracht vanuit de fractie van Leefbaar Rotterdam met betrekking tot de tijdelijke benoeming van de heer B.J. (Bart-Joost) van Rij tot wethouder. De commissie heeft de vereisten en verenigbaarheid van functies die verband houden met het wethouderschap van de kandidaat-wethouder onderzocht. De commissie heeft kennisgenomen van het besluit van uw raad om de heer Van Rij, op grond van artikel 36a van de gemeentewet, ontheffing te verlenen van het vereiste van ingezetenschap. De commissie heeft geconstateerd dat de heer Van Rij voldoet aan de wettelijke vereisten voor het wethouderschap en geen functies vervult die niet verenigbaar zijn met het wethouderschap. De heer Van Rij is derhalve benoembaar tot wethouder van de gemeente Rotterdam. De VOORZITTER: Hartelijk dank. U kunt uiteraard de bevindingen van de commissie betrekken bij uw afweging die u maakt bij het volgende punt. 5.4

Benoeming van een wethouder

De VOORZITTER: Dat is namelijk de stemming over de benoeming van de wethouder. Ik ga een aantal leden benoemen tot lid van het stembureau en dat zijn en de heer Dekkers als voorzitter, De Haan, mevrouw Reitema en mevrouw Vlieger. Er zullen een aantal biljetten rondgedeeld worden. Stembiljet A betreft de tijdelijke vacature voor de wethouder Financiën, Organisatie, Dienstverlening en Grote Projecten. Mag ik nog even uw aandacht, beste mensen? Mevrouw VERKOELEN (50plus): Voorzitter, mag ik een puntje van orde? De VOORZITTER: Zeker. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Moet het zo op deze wijze echt? Ik kan me dat niet van de vorige keer herinneren. Ik dacht van, misschien zijn we wel allemaal eens, gezien het feit dat het al voor de derde keer is, dan zijn we sneller klaar. De VOORZITTER: De raad kan besluiten om met hamerslag te benoemen (Applaus.). Zoveel unanimiteit, dat … Formeel moeten wij altijd de raad in de gelegenheid stellen om daar zelf een mening over te vormen, maar als u nu al zo kunt aangeven we dat doen, dan gaan we dat gewoon bij hamerslag doen. Dan is dat dus hierbij besloten. Dan stel ik vast dat de heer Van Rij is benoemd tot wethouder voor de duur van 16 weken. Ik had al gehamerd, nog een keertje hiervoor (Applaus.). 5.5

Beëdiging van een wethouder

De VOORZITTER: Dan gaan we nu over tot de beëdiging en dan verzoek ik de griffier om de heer Van Rij naar voren te laten komen. Dan verzoek ik u allen te gaan staan, voor zover dat uiteraard mogelijk is. Dan gaan we nu over tot beëdiging. De heer Van Rij, zojuist heeft de raad u opnieuw benoemd tot wethouder voor de duur van 16 weken. Voordat ik tot beëdiging kan overgaan, dien ik u ook te vragen of u de benoeming wilt aanvaarden. Gelukkig, hij zei ja. U heeft ook aangegeven dat u de eed wil afleggen, klopt dat? Klopt. Alvorens uw functie te kunnen uitoefenen, legt u conform artikel 41 van de gemeentewet, de eed of de verklaring of raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1829

de belofte af en u heeft dus aangegeven dat u de eed wil afleggen. Na het voorlezen van de tekst door mij, verzoek ik u beide voorste vingers van uw rechterhand op te steken en uit te spreken, zo waarlijk helpe mij God almachtig. Ik zweer dat ik, om tot wethouder benoemd te worden, rechtstreeks nog middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks nog middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als wethouder naar eer en geweten zal vervullen. De heer VAN RIJ (wethouder): Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De VOORZITTER: Dan mag ik u hartelijk feliciteren met uw benoeming (Applaus.). De wethouder heeft aangegeven dat hij niet nog een felicitatieronde nodig acht, dus u mag hem in de pauze ook een handje geven. Hartelijk dank. 6

HAMERSTUKKEN.

6.1

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Hytransport

De VOORZITTER: Dan komen we nu bij agendapunt 6, de hamerstukken. 6.1, het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Hytransport. Akkoord? Aldus besloten. 6.2

Het voorstel tot vaststelling van de Kadernota reserves en voorzieningen Rotterdam 2025

De VOORZITTER: 6.2, het voorstel tot vaststelling van de Kadernota reserves en voorzieningen Rotterdam 2025. Akkoord? Aldus besloten. 6.3

Het voorstel tot vaststelling van de lijst met relevante wet- en regelgeving 2025

De VOORZITTER: Agendapunt 6.3, het voorstel tot vaststelling van de lijst met relevante wet- en regelgeving 2025. Akkoord? Besloten. 6.4

Het voorstel tot presidium tot intrekken van raadsbesluit ‘Rotterdam Politiek bestuurlijk waardenkader algoritmes’ (25bb006170) d.d. 11 september 2025

De VOORZITTER: Het voorstel van het presidium tot intrekken van raadsbesluit ‘Rotterdam Politiek bestuurlijk waardenkader algoritmes’ van 11 september 2025. Akkoord. 6.5 Het herziene voorstel tot vaststelling van het ‘Politiek bestuurlijk waardenkader algoritmes’ De VOORZITTER: Agendapunt 6.5, het herziene voorstel tot vaststelling van het ‘Politiek bestuurlijk waardenkader algoritmes’. Akkoord. 6.6

Het voorstel van het presidium tot wijziging van het Reglement van Orde en de Commissieverordening

De VOORZITTER: Agendapunt 6.6, het voorstel van het presidium tot wijziging van het Reglement van Orde en de Commissieverordening. Akkoord? Aldus besloten. 6.7

Het voorstel van het presidium tot vaststelling van de Verordening op de Commissie tot Onderzoek van de Rekening 2025

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1830

De VOORZITTER: Agendapunt 6.7, het voorstel van het presidium tot vaststelling van de Verordening op de Commissie tot onderzoek van de Rekening 2025. Akkoord? Aldus besloten. 6.8

Het voorstel tot vaststelling van het herstelbesluit bestemmingsplan Lijnbaankwartier-Coolsingel

De VOORZITTER: Agendapunt 6.8, het voorstel tot vaststelling van het herstelbesluit bestemmingsplan Lijnbaankwartier-Coolsingel. Akkoord? Aldus besloten. 6.9

Het voorstel tot wijziging van de Verordening rechten markten 2025

De VOORZITTER: 6.9, het voorstel tot wijziging van de Verordening rechten markten 2025. Akkoord? Aldus besloten. 7

REGULIERE DEBATTEN.

7.1

Initiatiefvoorstel Verkoelen over ‘Vrouw in beeld’

De VOORZITTER: Dan komen we nu bij de reguliere debatten en we beginnen met het initiatiefvoorstel van mevrouw Verkoelen over ‘Vrouw in beeld’. Ik nodig mevrouw Verkoelen uit om achter de collegetafel plaats te nemen. Wij gaan de wethouder erbij halen. De heer CEULEMANS (lr): Voorzitter, mag ik een punt van orde maken? Ik weet niet of de wethouders meeluisteren. U kunt er niks aan doen, maar kan dit wat soepeler. We zitten nu heel de tijd te wachten op wethouders die uit alle hoeken en gaten getrokken moeten worden. We hebben een hele lange agenda. Dit is gewoon irritant. De VOORZITTER: Ik deel uw mening dat het fijn is als de wethouders er op tijd zijn. Wij doen ons best. De wethouder is er. Ik zou echt willen verzoeken om de agenda in de gaten te houden, want we hebben een lange agenda en het is wel van belang dat we daar genoeg tijd voor hebben. Dan vraag ik mevrouw Verkoelen of zij nog behoefte heeft om aan een korte toelichting? Mevrouw VERKOELEN (50plus): Altijd, voorzitter en dank u wel. Dames en heren en voorzitter, eeuwenlang hebben vrouwen gestreden voor een plek die gelijkwaardig is aan die van mannen. Van het recht op onderwijs tot het stemrecht tot gelijke kansen op de arbeidsmarkt. Ondanks al die strijd, helaas, zien we vandaag nog steeds ongelijkheid in beloning, in invloed, in zichtbaarheid.

Vrouwen dragen nog altijd het grootste deel van de zorgtaken en in de politiek en in topfuncties zijn vrouwen nog steeds ondervertegenwoordigd. Voorzitter, met dit voorstel willen wij bijdragen aan een samenleving waarin vrouwen niet alleen formeel, maar ook zichtbaar gelijkwaardig zijn. Daarvoor zijn opvoeding, scholing en beleid nodig, maar vooral ook symbolen. Wat wij laten zien in de openbare ruimte, hoe wij denken en hoe we elkaar behandelen, voorzitter, die zichtbaarheid is meer dan decoratie. Het is respect, waardering en erkenning en het laat zien wie wij als stad belangrijk vinden. Wanneer meisjes overal mannen zien pronken, maar nauwelijks vrouwen, krijgen zij de boodschap mee dat hun prestaties er minder te doen en jongens groeien op met datzelfde beeld. Daarom zijn die rolmodellen zo ontzettend belangrijk. Elk meisje moet zich kunnen spiegelen aan vrouwen die iets betekend hebben en elk jongetje moet leren dat vrouwen waardevol zijn en met respect behandeld dienen te worden. Voorzitter, we zagen hoe krachtig die representatie kan zijn toen Disney’s Ariël De Kleine Zeemeermin, ik heb het eerder genoemd, gekleurd bleek te zijn. Gekleurde meisjes en

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1831

jongetjes herkenden zich eindelijk in een heldin en alle witte kinderen vonden dat ook prachtig en vanzelfsprekend. Het bewijst hoe groot de impact van herkenning kan zijn. Het ontroert, het inspireert en het verandert ons inzicht en onze blik. Voorzitter, diezelfde beweging kan Rotterdam ook maken door vrouwen een plek te geven in ons straatbeeld, laten we zien dat zij ertoe doen. Dat versterkte respect en bewustwording. Het draagt daarbij mee aan het terugdringen van huiselijk geweld en seksueel geweld en het vergroot het welzijn en de veiligheid van vrouwen in onze stad. Ons voorstel vraagt om een standbeeld van een Rotterdamse vrouw op een prominente plek, om te sturen op diversiteit bij kunstprojecten en gebiedsontwikkelingen en om via straatnamen en herkenningspunten vrouwen zichtbaar te maken. In de commissie ZWCS hebben we het voorstel uitgebreid behandeld en het college heeft het voorstel ontvangen en benadrukt dat representatie van vrouwen bijdraagt aan erkenning en bewustwording. Ook is er grote steun voor de campagne ‘Vrouw in beeld’ en er wordt gewerkt aan bredere mogelijkheden om vrouwen zichtbaar te maken, ook door vrouwelijke kunstenaars meer kansen te geven. Voorzitter, ten slotte, dit voorstel past in een lange traditie van de strijd voor gelijkwaardigheid. Het gaat niet alleen om kunst, maar ook om erkenning, respect, veiligheid en bewustwording.

Een krachtig signaal van gelijkwaardigheid. Voorzitter, een stad die zijn vrouwen waardeert, eert ze en zet ze op een voetstuk en zegt, vrouwen doen ertoe. Zo geven we toekomstige generaties, onze kinderen en kleinkinderen, het mooiste geschenk dat er is. Onze oma's, moeders, zusters en dochters doen ertoe. Tot zover, voorzitter (Applaus.). De VOORZITTER: Hartelijk dank voor deze gepassioneerde toelichting. Zijn er nog vragen vanuit de raad? De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd): Dank u, voorzitter. Ik vind het wel een mooi gezicht, mevrouw Verkoelen achter de collegebanken. Eindelijk een beetje kleur tussen alle donkere pakken, maar dan met mannen. Het staat u goed en wie weet voor de toekomst. Terug naar uw initiatiefvoorstel. Zoals ik in de commissie zei, wij vinden het heel goed initiatiefvoorstel. Wij zullen het ook steunen. De strijd voor de zichtbaarheid van vrouwen, maar überhaupt voor vrouwen, gaat mij ook aan het hart. Ik heb in het verleden me ook al hard gemaakt voor bepaalde strijd voor vrouwenrechten en het is heel goed dat Rotterdam eindelijk eens een keer de vrouw zichtbaar maakt. Niet alleen op straat, maar overal in de Rotterdamse maatschappij. Dus volledige steun voor dit initiatiefvoorstel en wij zullen instemmen ermee. De VOORZITTER: Hartelijk dank.

Zijn er nog anderen? De heer VONK (cu): Het politieke deel komt nog, dan gaan we ook nog politieke vragen stellen aan mevrouw Verkoelen toch? De VOORZITTER: Ja. De heer VONK (cu): Een technische vraag dan nog over het proces, want we hebben de collegereactie gezien. Er zijn nog echt wel wat stappen nodig om ook echt te komen tot de realisatie hiervan, hoe ziet u dat voor zich dat proces? De VOORZITTER: Moment, mevrouw Verkoelen, want ik ga eerst de indieners af. Maar voor de duidelijkheid, dit is ook gelijk wel het politieke debat hoor. Dit is ook wel echt het afrondende gedeelte. U mag uiteraard … (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) De heer Vonk.

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1832

De heer VONK (cu): Omdat er zo nadrukkelijk werd gevraagd om technische vragen, dacht ik dat dit de technische was. De VOORZITTER: Ik heb gezegd, zijn er nog bijdragen vanuit de raad? Dit is het debat. De heer VONK (cu): Zeker, maar dan willen wij in de eerste plaats, dan maak ik het politiek, mevrouw Verkoelen van harte feliciteren met het initiatief. Niet alleen omdat ze de moed heeft genomen. Ik weet dat het veel tijd kost en dat je daar mag zitten, dat is een mooie afsluiting, dus van gefeliciteerd ermee, maar we zijn er nog niet. Dat was ook de reden waarom ik die technische vraag wilde stellen over dat proces, want als we de reactie van het college zien, dan hadden wij eerlijk gezegd wel wat meer steun verwacht. Zo van, het is een leuk idee, ga vooral uw gang en als we ergens misschien iets met een locatie kunnen, dan staan we wel aan uw zijde. Maar iets meer steun, ook in financiële zin, had wat ons betreft als ChristenUnie ook niet misstaan. We onderstrepen echt van harte het belang van zoiets. Het is niet alleen maar een symbool, het is meer dan dat. Het heeft een enorme grote betekenis als we hier een stap in kunnen zetten. Ik zei, over die financiën maken wij ons wel zorgen, maar dan kijken we wel hoopvol naar de VVD. Die heeft inmiddels een manier gevonden om als het college niet wil betalen, om dan met een crowdfunding te komen.

Mocht het geld voor het vuurwerk niet helemaal toereikend zijn, wellicht als het geld wat over is hieraan besteed zou kunnen worden, zou mijn suggestie naar de VVD zijn. Voorzitter, wat ik nog in wil brengen is ook dat dit voorstel niet alleen gaat over een standbeeld. De VOORZITTER: Wie voelt zich geroepen bij de VVD? Allebei geloof ik. De heer VAN DOMMELEN (vvd): Dit is heel grappig, sorry. Ik vind het wel leuk dat u naar ons kijkt om de portemonnee te trekken, maar wat let u dan zelf om de portemonnee trekken? Het is lekker makkelijk om naar een ander te kijken. De VOORZITTER: De heer Vonk. De heer VONK (cu): Ik wilde uw creativiteit eren met als het college niet met geld komt, dat er andere wegen zijn te vinden en wellicht heeft u straks nog wel wat in de pocket. Ik wilde ook daarin u uitdagen om eens te kijken van, misschien kan u dan daarin nog een bijdrage leveren. De VOORZITTER: De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd): Laat ik vooropstellen dat ik het een prachtig initiatief vind. Ik vind het ook heel erg mooi dat mevrouw Verkoelen zelf ook op de shortlist staat van de standbeelden. Maar als het gaat om het geld, wij maken onze eigen keuzes waar we wel of niet crowdfundingacties voor willen doen. Dank u wel. De heer VONK (cu): Voorzitter, helemaal eens. Dat verdient verder ook niet echt, wat mij betreft, debat.

Wat nog wel een punt is, dit gaat niet alleen over het standbeeld, dit voorstel, maar ook over de straatnamen en daar sloegen wij wel op aan. Ik denk inderdaad, laten we dit moment weer markeren om dat nog eens extra te onderstrepen. Hoe belangrijk het is ook dat vrouwen een plek krijgen in de straatnamen, daar wordt al het nodige aan gedaan. Dat realiseren we ons, maar dit is toch ook een mooi moment om dat nog eens te onderstrepen en dat wilden wij dan ook doen met een motie. Wij zien ook dat er een nieuw stadsdeel ontwikkelt, namelijk de Oostflank. Hoe mooi zou het zijn als we dit moment nu eens markeren om te zeggen, als de Oostflank komt, dan willen we ook zeker daar de vrouwen eren die een

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1833

ongelooflijk belangrijke rol hebben gespeeld in Rotterdam, zowel in de politiek, in de kerken, in de samenleving, breed. Vandaar de motie ‘Suze Groenewegweg’ die oproept om bij de Oostflank daar alvast ruimte voor te creëren. Uiteraard mede ingediend door deze indiener mevrouw Verkoelen. De VOORZITTER: Hartelijk dank. De motie ‘Suze Groenewegweg’ is voldoende ondertekend en maakt deel uit van het debat. Zijn er nog anderen die het woord wensen? De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): Voorzitter, allereerst, geweldig initiatief, geweldig uitgewerkt ook. Ooit komt er in de wandelgangen van dit stadhuis een portret te houden hangen van de eerste vrouwelijke burgemeester, naast al die tientallen andere burgemeesters. Dat is in ieder geval een zekerheid die wel gerealiseerd wordt. Ik ken ook de historische heldin, Machteld Cairo, die in jullie voorstel voorkomt. Haar ken ik heel goed, ze woonde bij mij om de hoek. Zeer actief in de bewonersvereniging Agniesebuurt in de jaren 70 en 80 van onze eeuw. Ook met de lokale pioniers Annie Verdoold uit Spangen, Amina Hussen, die actief is in het Oude Westen, heb ik goed mee kunnen samenwerken. Hetzelfde geldt natuurlijk voor de onmisbare vrouwen, zoals Loes Luca en Michelle Van Tongerloo. Gelukkig leven velen van de op de lijst 94 genomineerden, waaronder uzelf, nog.

Bijvoorbeeld onze Ineke Palm die in deze raadszaal afgelopen dinsdag nog kwam inspreken. Kortom, Rotterdam heeft geweldige vrouwen en dit is een geweldig initiatief. Niet iedereen hoeft tot een standbeeld, maar elk jaar 1 als symbool ter ere van al die anderen, dat moet toch kunnen? Ik ben benieuwd wat je dan vindt van de slappe reactie van het college die zegt, we zijn ook voor, maar we doen niks. Dat moet de initiatiefnemer doen. Wat vindt u van het feit wanneer de B&W de uitvoering terugschuift naar een raadslid, terwijl de uitvoering toch bij het college zou moeten liggen? De VOORZITTER: Hartelijk dank. De heer Koster. De heer KOSTER (lr): Dank u wel, voorzitter. Ik reageer op de initiatiefnota en meteen richting de wethouder. Wij staan positief tegenover het voorstel. We hebben het ook gezien, we zagen de nominatielijst waar mensen namen konden noemen. Mevrouw verkouden stond er ook op. Helaas maar twee stemmen, ik had u iets meer gegund. Alle respect voor u, maar wij zouden toch liever een standbeeld van Joke Bruijs willen laten plaatsen in de stad. Dat zou een heel mooi eerbetoon zijn voor iemand die zoveel heeft betekend voor onze stad. We hebben ook gezien dat de wethouder het idee van u wel steunt, maar geen middelen heeft. Voorzitter, dat komt echt veel te vaak terug.

Ik kan me nog een bijdrage herinneren hier bij een ander onderwerp van een doodgewone Rotterdammer met de strekking, geld? De wethouder heeft nooit geen geld. Behalve dan voor de IABx als die hier naar Rotterdam komt. Deze zomer kwamen ze langs, drie dagen om een beetje advies te geven over kunst. Daar was wel ineens 250.000 euro voor beschikbaar. Of de brief, die pak ik er dan bij, Afronding realisatie Depot. Daarin schrijft de wethouder, daarnaast reserveren wij 800.000 euro om ruimte te maken voor subsidies die experimenten mogelijk maken en impulsen geven aan de transitie van de cultuursector. Hierbij leggen we een accent op de makers. Voorzitter, als ik de wethouder vraag wat hij bedoelt met cultuurtransitie, blijft hij altijd stil. Ik vind dat kwalijk, want dit geld hadden we hier met zijn allen op een mooie manier kunnen besteden. Voorzitter, waar een wil is, is een weg en we hebben vertrouwen erin dat de wethouder die weg zal vinden. We hopen een beetje gauw. Tot zover. De VOORZITTER: Hartelijk dank. De heer Akhatab. De heer AKHATAB (denk): Dank u wel, voorzitter. Dank aan mevrouw Verkoelen voor het indienen van dit belangrijke initiatiefvoorstel over meer vrouwelijke representatie in het

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1834

straatbeeld van onze stad Rotterdam. Voorzitter, dit voorstel is in tijden van toenemende onveiligheid bij vrouwen, extra urgent. Daarom is het van belang dat we ook via onze straatbeeld zichtbaar maken dat vrouwen een volwaardige, gerespecteerde plek innemen in onze samenleving. Beeldtaal doet daartoe, het bepaalt wie we erkennen, wie we herinneren en wie we als rolmodel presenteren aan de huidige en toekomstige generaties. Maar we mogen ook trots zijn op wat we wat er al is. Het beeld wat pal voor Rotterdam Centraal staat, is een krachtig symbool. Een trotse, sterke vrouw van kleur. Zichtbaar, waardig, indrukwekkend. Een voorbeeld van hoe het ook kan en moet, maar toch zijn we er nog niet helemaal. Voorzitter, ik heb 1 vraag aan mevrouw Verkoelen. In het initiatiefvoorstel zien we een hele lijst met genomineerden of voorgedragen Rotterdamse vrouwen die eventueel een beeld verdienen. Mijn vraag is, waar ik benieuwd naar ben is, hoe is de lijst tot stand gekomen? Is daar een heuse commissie voor uitgetrokken? Of is dat een lijst die mevrouw Verkoelen zelf heeft opgesteld? Tot zover. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Mevrouw Nunnely. Mevrouw NUNNELY (d66): Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, mevrouw Verkoelen voor dit initiatief. Ik was zelf ontzettend blij om zoveel rolmodellen in uw initiatiefvoorstel te zien.

Mijn collega noemde haar naam al, Machteld Cairo die echt gewoon ontzettend veel voor de stad, en in ieder geval voor vrouwen zoals mij, heeft betekent. Nogmaals dank daarvoor. De afgelopen zomer is wederom gebleken dat de samenleving nog op alle fronten tekortschiet als het gaat om de emancipatie van vrouwen en mannen. Wij ondersteunen dan ook het initiatiefvoorstel van mevrouw Verkoelen. Meer representatie van vrouwen zorgt voor een hogere waardering voor vrouwen. Een standbeeld draagt daar zeker aan bij. Ik herinner me ook het moment van Moments Contained, hoe emotioneel iedereen geraakt was bij het Centraal station en tot de dag van vandaag. Mijn fractie kijkt dan ook uit naar de uitvoering van het voorstel en we hopen snel een mooi en krachtig standbeeld te zien van een Rotterdamse vrouw. U staat op de lijst, mevrouw Zeegers staat op de lijst, de burgemeester staat op de lijst, maar gelukkig zijn jullie voorlopig nog onder ons en zullen we daar nog op moeten wachten voordat dat beeld in ieder geval van jullie daar komt te staan. Ik ben ook blij om te lezen dat het college het belang van de representatie van vrouwen in de openbare ruimte onderstreept. Inderdaad, de middelen zijn natuurlijk wel van belang, dus ik ben ook wel heel nieuwsgierig, mijn collega noemde het net al, crowdfunding.

Hoe kijkt u daar zelf naar om toch op een bepaalde manier dit te kunnen realiseren? Nogmaals felicitaties voor het indienen van dit voorstel. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl): Voorzitter, zoals eerder ook gezegd, hartelijk dank mevrouw Verkoelen voor dit mooie initiatiefvoorstel. GroenLinks kan zich echt vinden in de strekking en de belangrijke punten die mevrouw Verkoelen hier heeft aangedragen. Ook wij vinden dat vrouwen duidelijker in het straatbeeld naar voren zouden moeten komen, dus ontzettend goed punt. In de commissie zijn we ook al erg kritisch geweest over de reactie van het college. Het lijkt positief, maar is toch wel echt summier om de daadwerkelijke uitvoering en wijst dan naar de indiener zelf. Andere sprekers hebben ook aangegeven dat we dat wat vreemd vinden als commissie. Ook wij als GroenLinks hebben onze zorgen daarover en willen toch ook weer aan het college echt vragen, college, denk wat meer mee en laten we samen kijken hoe we dit wel kunnen doen. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Anderen? De heer Dekkers.

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1835

De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, dank u wel. Ook namens Volt Rotterdam willen we mevrouw Verkoelen natuurlijk complimenteren met dit voorstel. We vinden het erg belangrijk dat we werken aan gelijke zichtbaarheid in onze stad. Het is gewoon echt een enorm belangrijk onderwerp. Ik vind het ook leuk dat er een referentie naar de percentageregeling in staat die tijdens de Voorjaarsnota ook benoemd is, ik hoop dat we die nog vaak terug gaan zien. Tevens zouden we het natuurlijk ook mooi vinden bij de uitvoering dat we daar ook vrouwen betrekken, dan zou dat helemaal mooie dubbele betekenis krijgen. De meeste vragen zijn volgens mij gesteld, die heb ik dan niet meer. Rest mij gewoon om u te bedanken voor het voorstel. Wij staan er volledig achter. De VOORZITTER: Mevrouw Vogelaar. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Namens de PvdA-fractie in het Rotterdamse jaar van de vrouw is natuurlijk een collectie met Rotterdamse vrouwen in de Maastunnel niet genoeg, dus namens PvdA-fractie hulde voor het initiatiefvoorstel van mevrouw Verkoelen. De VOORZITTER: Die is duidelijk. Anderen? De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, wij hebben in de commissie ook gezegd, steun voor dit voorstel. Dat wil ik bij dezen herhalen en te meer omdat, dat is dan het nadeel van een eenmansfractie. Als je gepaird bent voor de stemmingen, staat je partij daar ook niet op.

Maar dan mag het via de notulen duidelijk zijn dat er ook steun is vanuit het CDA. De VOORZITTER: Dank u wel. Anderen nog? Dat is niet het geval. Dan zijn er vragen gesteld aan de indiener en zij kan daar eerst op reageren. Daarna geef ik ook de wethouder de gelegenheid om te reageren. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Dank u wel, voorzitter en vooral ook dank aan de raad. Ik ben ongelofelijk blij dat u het allemaal omarmt. Het is ook iets van ons allemaal, want ten slotte als je naar de samenleving kijkt en je bekijkt hoe het in elkaar zit, 50 procent vrouw, 50 procent man, dan doet het me groot genoegen om te zien dat wij dat in de raad ook met zijn allen breed dragen. De paar vragen die ik van u kreeg, Moments Contained is natuurlijk een meer dan geweldig symbool. Er zijn 2 zaken die mij daaraan dwarszaten. 1, het is een onbekende dame en dat vind ik mooi. Ik ben blij dat het toch die kracht heeft gekregen dat het een rolmodel is, maar het is onbekend. Ik had het nog mooier gevonden als dat 1 van de dames was geweest die wij ons gewenst hadden. Het tweede probleem wat ik eraan heb, het staat er maar 5 jaar. Het is via onze Droom en Daad filantroop aangekocht. Het staat er 5 jaar, nog 1 jaar en dan verdwijnt het. Dan is het weer weg, foetsie, dus we moeten iets stevigs en stabiel en definitiefs krijgen, dat ten eerste. Even naar DENK, deze actie is echt.

Het is, het werd net al gezegd, het jaar van de vrouw. Dat was ook de reden waarom ik het allemaal opgezet heb. 8 maart hebben wij een website geopend, 8 maart Internationale Vrouwendag, dit was een proef van ons. Een maand lang hebben we een website gehad waar iedereen kon nomineren en waar iedereen een toelichting kon geven waarom wie genomineerd moest worden. Ik geef even aan, we hadden 3 categorieën, die zijn er nog steeds, vandaar dat er ook hedendaagse dames overigens bij zitten. We hadden de categorie historische heldinnen, lokale pioniers en natuurlijk de onmisbare vrouwen. De voorzitter en anderen van ons hoorden tot de onmisbare vrouwen, dat is altijd leuk om te weten. Nog niet tot de historische heldinnen, dat is ook wel prettig om te weten. De VOORZITTER: De heer Van Dommelen wil denk ik ook op het lijstje.

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1836

De heer VAN DOMMELEN (vvd): Dat lijkt me vrij ingewikkeld, voorzitter. Ik ben benieuwd tot welk lijstje mevrouw Verkoelen zelf hoorde. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Dat is een goede, dan moet ik echt naar de bijlage, want daar staat het allemaal in vermeld. Ik denk dat ik ook behoorde tot de derde categorie of tot de lokale pioniers. Dat zou kunnen, ik durf het u eerlijk gezegd niet te zeggen. Het waren er uiteindelijk, vergist u niet, ik heb 400 aanmeldingen gekregen in een maand tijd. Het liep echt wel heel erg goed ook hoor, moet ik heel eerlijk zeggen. Maar het was een soort proef, daar komt het uit voort, daar zijn de namen uit voort. Het prachtige is, zoals we dat ook allemaal hier al genoemd hebben, je ziet de enorme diversiteit aan vrouwen die ook genoemd zijn en dat doet mij ook groot genoegen. Had het langer opengesteld kunnen worden, dan hadden we waarschijnlijk nog veel beter en nog representatiever het gehad. Alle andere vragen die u stelt, zijn allemaal op betrekking op de financiering. Ik ben het ook echt met u eens. Ik ben daar zelf ook redelijk kritisch over wat het college antwoordt. Met het aannemen van dit initiatiefvoorstel, beseft u zich dat ook, gaan wij wel het college de opdracht geven. Het ligt niet bij mij, maar het ligt bij het college als opdracht.

Daar staat het dan, het college op te dragen om in samenwerking met het CBK Rotterdam en maatschappelijke partners, een uitvoeringsplan, inclusief financiering en locatiekeuze, op te stellen. Daarmee krijgt het college wel degelijk toch die opdracht en ik laat het aan de wethouder cultuur om toe te lichten waar we het vandaan halen. We hebben het uitgebreid besproken binnen de commissie. Er zijn verschillende geldstromen te bedenken. We zouden naar de crowdfunding gaan, het CBL heeft een eigen potje, de éénprocentsregeling hebben we aan de orde gehad in de commissie. Daar moet wel iets meer nog voor gebeuren en dat laat ik verder buiten dit beeld. Maar hadden we die gehad, dan hadden we nu ook hier geld voor gehad, ook zelfs voor het standbeeld van Joke Bruijs. Dat is zo'n zelfde steun, dan hadden we dat kunnen doen. De heer Koster gaf natuurlijk zelf aan, de overschotten die we hebben uit het Depot, dat geld dat zouden we ook nog in kunnen zetten. Ik laat dat verder, als het u wel bevindt, over aan de wethouder om dat te beantwoorden. Diezelfde kritiek heb ik u ook gegeven. Mochten we het aannemen, kunnen we met zijn allen natuurlijk bij de begroting altijd nog een motie richting de wethouder indienen om ook te zorgen dat het gebeurt. Misschien wel, hoor ik heel goed door de griffier ingefluisterd, ook een amendement, dat kunnen we er dan ook nog van maken.