20250911- Notulen van de raadsvergadering van 11 september 2025

Nu ben ik 42 jaar en een aantal verhuisbewegingen verder woon ik alweer zestien jaar naar volle tevredenheid in Rotterdam-Oost. Maar voorzitter, de tijden zijn veranderd en als voorbeeld wil ik vertellen over onze dochter van 28 jaar die samen met haar partner, beiden hun diploma's, beiden een fulltimebaan en beiden geen kans op de woningmarkt. Daar waar ik op mijn 28e al mijn tweede koopwoning had, twee jonge peuters en twee tieners, zie ik onze dochter vastlopen. Ze kan niet verder, ze zit vast in hun kleine woning, hun leven staat stil. De volgende die ik nu zie stagneren, is onze zoon van 24. Ook hij wordt zenuwachtig bij de gedachte dat hij geen woning kan vinden, want hij ziet de strijd van zijn zus. En voorzitter, dit is dus de realiteit van velen. Eigenlijk moet ik niet klagen, want ik ken wel ergere situaties van woningzoekenden. We zien ook steeds meer Rotterdammers in onze stad verlaten om hun heil te zoeken in de randgemeentes en dit zijn vooral die sociale stijgers die we juist willen behouden. En waarom vertrekken ze? Ze vertrekken, omdat die randgemeentes wel die betaalbare woningen en leefbare omgeving hebben. Dit geldt voor koop en huur. Om die reden dienen wij zo dadelijk, samen met D66, een motie in die het college vraagt om te onderzoeken om net die middenhuur toe te werken naar een langere instandhouding termijn in onze stad.

Wat betreft de huur, ook hier is de markt verstoort. Verhuurders vinden met veel gemak een huurder, maar een huurder vindt nog steeds geen woning en is daarmee aan de leeuwen overgeleverd. Hierover heb ik goede vragen gehoord in de uren durende commissievergaderingen die we de afgelopen jaren hebben gehad. Dat brengt mij tot die beperkte keuze, de stress, de angst die daarmee komt. Vorig jaar hebben we de insprekers gehoord, ernstige situaties achterstallig onderhoud en schimmels, want door die beperkte keuze in de woningmarkt is ook een lekkend dak met schimmel een dak boven je hoofd. Recent heb ik zo'n zaak gehad, moeder en kind ziek van een te vochtige woning. Oplossing van de verhuurder is huurder moet verhuizen en dan sluiten we die vochtige kamer af van die woning. We onttrekken die ruimte aan de woning, las ik in mijn mailbox. Met andere woorden, het vochtprobleem lossen we niet op, we verstoppen het achter een muur. Reactie van de huurder, ik ga niet weg, ik blijf dan wel. Gevolg, moeder en kind blijven ziek en zullen alleen maar zieker worden met gevolgen voor hun gezondheid en hun leven. Voorzitter, op pagina 18 in de voortgangsrapportage lezen we om de belangrijkste resultaten voor 2024, vocht- en schimmelklachten, samen met de corporaties informeren wij Rotterdammers intensiever over het voorkomen van en wegwerken van schimmel- en vochtproblemen.

Ook zijn de corporaties meer in actie gekomen als het gaat om schimmelproblemen. Zij hebben hierop hun onderhoudsprocessen aangescherpt. Maar laten we eerlijk zijn, die discussie, die ging niet over het gebrek aan kennis bij bewoners, die discussie en het probleem zat bij die woningcorporaties die jarenlang nauwelijks actie hebben ondernomen. Nog steeds moeten raadsleden, niet alleen ik, ook andere raadsleden, ingrijpen om bewoners uit ongezonde woningen te krijgen of om massaal onderhoud af te dwingen. Ze laten in veel gevallen nog steeds na om adequaat op te treden, terwijl de gezondheidsrisico's overduidelijk zijn. Zolang raadsvergadering van 11 september 2025

Notulen pagina

1685

de gemeente het narratief van die corporaties blijft volgen, dat het vooral aan die bewoners ligt, verandert er weinig. Voorzitter, een vraag aan de wethouder, hoe staat het met de schimmelcampagne? Daarnaast, er zijn ook gelukkig positieve resultaten. Het bouwrecord van 2018 is inmiddels verbroken, dat is een resultaat waar dit college trots op mag zijn. Tegelijkertijd laat het monitor zien dat de structurele problemen rondom wonen in Rotterdam, deels door externe omstandigheden, maar ook door het beleid, nauwelijks verbeteren. Dat is echt een doorn in ons oog. Dan voorzitter, geef ik graag het woord aan mijn fractiegenoot Marcel Verhoef om het woord te voeren over bouwen. Dank u wel. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, mevrouw Bruin. Ook aardig dat u het woord geeft aan Marcel Verhoef, maar daar ga ik over. Mijnheer Verhoef, het woord is aan u. De heer VERHOEF (lr): Dank u wel, voorzitter. Ik wil nog kort ingaan op RAUW, oftewel de Rotterdamse aanpak uitvoering Woningbouw. Het lezen van deze lijst met ideeën om de woningbouw in Rotterdam vlot te trekken, leest als een lijstje met goede voornemens op oudejaarsavond. We lezen veel wat we willen gaan doen, maar weinig, hoe dan? We zijn ook zeer benieuwd hoe dit straks concreet vorm gaat krijgen. Toch wil ik een punt uitlichten dat ons zorgen baart.

In het onderdeel woonoppervlakte lezen we namelijk, in de actualisatie van het kwaliteitsbeleid is het voorstel om voor nieuw te bouwen woningen de woonoppervlakte voor sommige gebieden te verlagen. En tegelijkertijd wordt gewerkt aan het aanpassen van de normen voor aanpassingen in de bestaande voorraad, specifiek de minimale oppervlakte eis bij woningvorming en splitsing. We begrijpen dat het inhoudelijk voorstel nog volgt, maar dit roept wel vragen op. Er is behoefte aan betaalbare, kleinere woningen voor eenpersoonshuishoudens en ouderen die willen doorstromen, maar voor ons heeft dat kleiner wel een ondergrens. Mensen wegzetten in te kleine kippenhokken met maximale huur is wat ons betreft absoluut niet de bedoeling. Dit gaat naar onze mening negatieve uitwerking hebben op de leefbaarheid in de wijken en de leefbaarheid binnenshuis die net zo belangrijk is. We zijn geen Amsterdam. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Verhoef, ik ga een kort moment even onderbreken. Zou u misschien de microfoon uit en aan willen doen voor de kijkers thuis? Want wij zagen nog enkel het spreekgestoelte. U mag nu weer uw betoog hervatten, dan gaan we even kijken hoe die uitpakt en dan ziet het beeld er in een keer veel beter uit. Dank u wel, gaat u door. De heer VERHOEF (lr): Dan ga ik verder. We zijn geen Amsterdam, daar was ik gebleven.

Daarom hoor ik graag alvast een eerste reflectie, een tipje van de sluier van de wethouder op dit punt. Tot zover, dank u wel. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, mijnheer Verhoef. Dan gaan we door naar de volgende spreker en dat is de heer Vonk, heb ik op mijn lijstje staan. De heer VONK (cu): Dank u wel, voorzitter. We zitten in een enorme woningcrisis en voor sommige partijen is de simpele oplossing bouwen, bouwen, maar voor wie eigenlijk? Voor de bemiddelde yuppen voor buiten onze stad? Als we weer een woontoren realiseren waar mensen komen die de volgende ochtend in de file aansluiten richting 020 of die overvolle intercity naar Amsterdam nemen, dan hebben wij niks bereikt. We moeten bouwen voor de Rotterdammers, dat is onze inzet als ChristenUnie altijd geweest. We willen een Woonvisie die werkt voor Rotterdammers, voor alle Rotterdammers. Waar staan we dan nu? Voorzitter, laat ik allereerst beginnen met een positieve ontwikkeling. We zien dat met deze Woonvisie, we meer aandacht krijgen voor mensen die geen dak boven hun hoofd hebben. We hebben altijd gepleit voor een Woonvisie die ook oog heeft voor de mensen die dakloos raken. Die niet terug moeten vallen op opvang, waar de MO zich over buigt, maar dat het thuishoort in stedelijke ontwikkeling. We zien dat deze wethouder dat heeft opgepakt. Er komt aandacht raadsvergadering van 11 september 2025

Notulen pagina

1686

voor transitieplekken. Er komt aandacht voor Room First en we zijn daar blij mee. Het is hoopgevend en het is net gestart, dat realiseer ik me ook, maar het zou ook fijn zijn als de wethouder ons misschien de laatste ontwikkeling nog even kan schetsen waar we nu staan met die realisatie van die transitieplekken en die plekken voor Room First. Positief, maar er zijn ook ontwikkelingen die haaks staan op de realisatie van woningen voor Rotterdammers. Neem bijvoorbeeld het dieptepunt van de short stay verhuur, het is een schrijnend voorbeeld. Prachtig voor experts op een stevig dubbel salaris, maar als gewone Rotterdammer heb je er niks te zoeken. Binnen een half jaar moet je weer wegwezen. Het zijn veredelde hotels waar ook fatsoenlijke, betaalbare appartementen hadden kunnen zitten. Voorzitter, dit moeten we niet willen. Wat ook sterk is trouwens aan dit beleid, dat zijn de ronkende ambities. De ambities, daar is weinig mis mee, op papier. Naast reguliere sociale woningen belooft dit college maar liefst 2000 flexwoningen, woningen van goede kwaliteit voor ten minste vijftien jaar en waar ook steeds vaker voor dertig jaar kan worden gewoond. Prachtig, maar nu het slechte nieuws, slechts 84 zijn er opgeleverd. Heel misschien komen er deze collegeperiode nog een aantal bij.

Dat maakt dat we een enorm productie tekort hebben op betaalbare woningen en de wethouder, wat ons betreft, lijkt daar blind voor. Het gaat om duizenden verloren woonjaren. In deze periode, als je alleen al naar die flexwoningen kijkt, al bijna 3.000 woonjaren die verloren zijn gegaan, omdat we gewoon eenvoudigweg niet realiseren. Naarmate de realisatie langer duurt, loopt het alleen maar op. Als een groot deel van die woningen er nooit niet gaat komen, dan lopen die woonjaren op tot ver boven de 20.000, zo laat zich dat eenvoudig uitrekenen. De wethouder lijkt inmiddels afscheid genomen te hebben van de ambitie van die 2.000 flexwoningen en te gaan voor een meer realistisch verhaal. Het is wat laat, maar we waarderen dat dat inzicht is gekomen. Vraag is wel, hoe gaat het college dan in dat productietekort voor betaalbare woningen voorzien? Voorzitter, laten we ons ondertussen vooral niet blindstaren op nieuwbouw. Natuurlijk moeten we blijven bouwen. Graag een paar 1.000 woningen per jaar, maar het gaat niet harder dan het gaat. Bouwen, bouwen, bouwen is een mantra dat ons eigenlijk nog maar weinig gebracht heeft. De woningen zijn niet betaalbaarder geworden, het is voor de doorsnee Rotterdamse woningzoekenden afgelopen jaren alleen maar moeilijker geworden om een woning te vinden. Mevrouw Bruin die gaf een persoonlijk verhaal, ook vanuit haar gezinssituatie.

Ik zou die ook kunnen geven, drie kinderen en ze zoeken allemaal naar de uitgang uit Rotterdam. Ze kunnen hier eenvoudigweg niet blijven wonen. Voorzitter, als het met de flexwoningen voorlopig niet veel wordt, dan zit er niks anders op dan inschikken, optoppen en doorstromen. Dat betekent aanpakken van leegstand, een werkprogramma voor optoppen en het actiever stimuleren van hospitaverhuur en doorstromen naar passende woningen. Splitsen hebben we eerder al gemakkelijker gemaakt, maar wat ons betreft zet dit college en het volgende op meer vlakken echt een paar tandjes bij met duidelijke realistische doelen. Zolang er niet alleen maar grootschalig veel meer betaalbaar wordt gebouwd, zijn dit de knoppen waar we daadwerkelijk aan kunnen draaien en meer betaalbare woningen voor Rotterdammers kunnen realiseren. Voorzitter, ten slotte, we hebben het vandaag ook veel over kwantiteit, maar laten we vooral niet vergeten dat een goede Woonvisie ook gaat over kwaliteit van wonen en daar schort het nog te vaak aan. Te veel Rotterdammers zitten in een slechte woonsituatie. Ze slapen bij anderen op de bank, huren te duur, wonen te gehorig, te slecht geïsoleerd, te vochtig en ook daar is het verhaal van mevrouw Bruin zeer herkenbaar en uit het hart gegrepen. Goed Huren en Verhuren laat mooie resultaten zien en tegelijk ook schokkende cijfers.

Dankzij de krapte hebben te veel verhuurders vrij spel om te veel te vragen en te weinig te doen. Als wij een Woonvisie willen, een echte Woonvisie, een die werkt voor Rotterdammers, dan zal er meer aandacht naar kwaliteit toe moeten. Die kwaliteit is niet alleen afhankelijk van het stadsbestuur, dat realiseren we ons. Hoe Rotterdammers willen wonen, is er ook een zaak van bewoners, coöperaties, eigenaren, architecten en bouwers. Dat er nu een sociaal statuut is dat bewoners meer zeggenschap geeft op hun wonen en leefomgeving, is een goede ontwikkeling. Kortom, laten we werken aan zo'n Woonvisie waar alle Rotterdammers echt wat aan hebben. Een Woonvisie die ook werkt voor dakloze mensen, voor bankslapers, voor arbeidsmigranten, voor ouderen en ook voor de jongeren die zo graag raadsvergadering van 11 september 2025

Notulen pagina

1687

die woningmarkt op willen. Als het niet met dit college gaat, laten we het dan regelen in de volgende, wij doen mee. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, heer Vonk. Gaan we nu naar de volgende spreker, dat is mevrouw Vogelaar. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Voorzitter, ik heb de scheurkalender van vandaag meegenomen. Waarop staat, dit gezin die vertellen, we werken hard voor de toekomst voor ons dochtertje, maar zonder een vaste woning is dat heel lastig, aldus het gezin Golan. Zij geeft samen met 364 anderen, op een scheurkalender, een gezicht aan de mensen die een woning zoeken in onze regio. De familie Golan, die is vandaag aan de beurt en hoe zou het met dit gezin zijn? Vraag ik me af. Zouden ze inmiddels een huisje hebben gevonden? Gaat het dochtertje, wat destijds 3 jaar was, inmiddels naar school? En hoe kies je eigenlijk een school uit als je niet weet wanneer je een vaste woning vindt en waar die dan staat? Hoe houden ze de moed erin? Voorzitter, er is te weinig betaalbaar aanbod waardoor mensen met elkaar gaan concurreren voor een betaalbare woning, terwijl wonen een grondrecht is. De PvdA-fractie blijft daarom aandringen op het vergroten van het aanbod van sociale huurwoningen en woningen in het middensegment, zowel koop als huur.

In het verkiezingsprogramma van D66 Rotterdam las ik dat D66 in de komende 25 jaar 100.000 nieuwe woningen wil bouwen, dat zijn 4.000 woningen per jaar. We weten allemaal in deze raad hoe lastig het is om die 4.000 te halen. Oplossingen daarvoor die liggen volgens het verkiezingsprogramma, bij het schrappen van overbodige bureaucratie en het investeren in voldoende en deskundig personeel. Maar dan zou mijn vraag zijn, de wethouder hoeft dan toch niet te wachten tot 19 maart om tempo te maken met D66 in het college en de wethouder als lijsttrekker? Iedereen hier wil toch af van overbodige bureaucratie? En is er dan nu onvoldoende deskundigheid binnen de gemeentelijke organisatie en onvoldoende capaciteit? Dan kunnen we toch juist nu dat fiksen? De VOORZITTER (de heer De Waard): U heeft een interruptie van mijnheer De Haan. De heer DE HAAN (d66): Overbodige bureaucratie of overbodige regels zou bijvoorbeeld een parkeernorm zijn, de hoeveelheid parkeren. Ik ben benieuwd hoe de Partij van de Arbeid daarover denkt, als we naar een parkeernorm voor nul gaan voor woningen. Ik denk dat we het ook daarover hebben. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mevrouw Vogelaar. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Het zijn altijd lastige dilemma's en wij zijn natuurlijk als PvdA, willen we altijd goed op de parkeernormen letten.

Maar we beseffen ook dat als we hier uit willen komen, moet je soms ook naar je eigen heilige huisjes kijken. Volgens mij moeten wij daar dan naar kijken en zorgen dat we inderdaad overbodige regels kunnen elimineren. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer De Haan. De heer DE HAAN (d66): Maar dat is mooi. Het was eerst een fijne oneliner en daarna was het een lastig dilemma. Politiek is net lastig met keuzes maken, mevrouw Vogelaar. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, heer De Haan. Gaan we door naar mijnheer Verhoeven. De heer VERHOEF (lr): Interruptie op mijnheer De Haan. Misschien kan mijnheer De Haan ons vertellen wanneer dan die metrolijn naar de Maasvlakte komt. Zodat al die havenarbeiders die nu nog aangewezen zijn op eigen vervoer, daar ook gewoon op tijd op hun werk kunnen komen. raadsvergadering van 11 september 2025

Notulen pagina

1688

De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer De Haan. De heer DE HAAN (d66): Ik wil best uitgebreid het debat doen over het concept verkiezingsprogramma, waar ook onze leden nog over gaan, maar ik denk dat we volgens mij nu een woondebat hebben over de voorstellen die nu er liggen. Maar als u dat wil dan ben ik met plezier, wil ik daarover uitwijden. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, heer De Haan. Mevrouw Vogelaar kan doorgaan met haar betoog. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Dank u wel, voorzitter. Ik wil dan in ieder geval, ook om dit verkiezingsdeeltje dan af te ronden, wel vragen aan de wethouder welke mogelijkheden zij nu ziet om dan knelpunten rondom bureaucratie en ook capaciteit binnen de gemeentelijke organisatie op te lossen. We hebben immers ook nog een begroting die eraan komt. Daarnaast vindt de PvdA-fractie dat de gemeente alle mogelijke middelen uit de kast moet trekken om bestaande woningen betaalbaarder, beter en beschikbaar te maken. Met een leegstandsverordening bijvoorbeeld, ons voorstel is onderweg, met meer capaciteit voor handhaving op de juiste huur en goed verhuurderschap en een verhuurdersvergunning voor heel Rotterdam om te zorgen voor meer transparantie en inzicht in de particuliere huurvoorraad en om nog slimmer te kunnen handhaven. Voorzitter, ik sluit af met een wijk waar ik me bijzonder veel zorgen om maak, Bloemhof.

Bewoners verkeren daar nog steeds in onzekerheid over hun woning vanwege de verzakkingsproblematiek. Ik vraag aan de wethouder, hoe verlopen de gesprekken en bijeenkomsten die de gemeente in de wijk organiseert? En ook in de zogenaamde buurtcommissie? En hoe verloopt de zoektocht naar mogelijke financieringsbronnen voor een gezamenlijke aanpak van de verzakkingsproblematiek, zodat bewoners niet aan hun lot worden overgelaten, maar weer handelingsperspectief krijgen? Bijvoorbeeld via Woontopafspraken. Ik verwacht hierop een stevige inzet van de wethouder, want de bewoners van Bloemhof verdienen dat. Ik heb ook nog twee moties die ik graag wil indienen. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, mevrouw Vogelaar. Ik zie de moties met smart tegemoet om ze natuurlijk even te beoordelen of ze voldoende zijn ondertekend. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Dank u wel. De motie ‘Bouwen aan betaalbaarheid’ is voldoende ondertekend en maakt deel uit van de beraadslaging. De volgende motie ‘Verhuurdersvergunning voor eerlijk huren in Rotterdam’ is ook voldoende ondertekend en maakt ook deel van de beraadslaging. Gaan we door naar de volgende spreker en dat is de heer Coşkun, die al klaarstaat aan de zijkant. De heer COŞKUN (sp): Voorzitter, we hebben het er heel vaak over gehad en we gaan het er nog heel vaak over hebben.

Het is goed dat we opnieuw over die Woonvisie spreken, want het is niet alleen een Rotterdams probleem, maar ook een landelijk probleem. Ooit bouwde de beste architecten de mooiste huizen voor de werkende klasse, nu wordt er gebouwd en getransformeerd, maar niet genoeg en vaak ook niet goed. De woningmarkt heeft duidelijk gefaald. Hoe dan wel? Nu zitten we met een wooncrisis en een tekort aan … Mijn kaartje ging schuiven, dan word je het zwijgen opgelegd. Krijg je dat weer, maar we … De griffier doet ook mee? Goed, ik ga door. Nu zitten we in een wooncrisis met een tekort aan woningen en leven veel mensen in ongezonde woningen. Zoals bekend wil de SP een sociale Woonvisie, een beleid, maar het gaat om het recht op wonen en voldoende woningen gegarandeerd door de overheid. Ook landelijk moet er nog veel gebeuren en daarom hebben we het plan ‘Wonen zonder winst’, is waar wij in het hele land ook veel steun voor halen en zeker ook in Rotterdam. We hebben, om dat toe te passen … Mijn collega Emin Basoglu heeft in de commissie heel veel voorbeelden aangehaald. We zijn op allerlei plekken bezig, bijvoorbeeld in Sportdorp tegen de sloop van goede woningen of voor de aanpak van schimmelwoningen. Maar we hebben dat vertaald in drie moties die de wethouder ook kan zien als vragen aan raadsvergadering van 11 september 2025

Notulen pagina

1689

haar. Een is motie ‘80 procent betaalbaar’, grote bouwprojecten van meer dan honderd woningen zou je minstens 40 procent sociaal en 40 procent middenhuur kunnen doen. Dan krijgt de heer Verweij ook zijn huizen voor de beroemde middenklasse. Die willen we graag alsnog dat de raad daarachter gaat staan. ‘Proceskostenfonds voor huurders die procederen tegen foute verhuurders’, we hebben helaas door die woningnood ontzettend … Daar liggen allerlei kansen voor foute verhuurders om misbruik van te maken van de nood van de mensen. Mensen kunnen vaak niet procederen, omdat ze daar de centen niet voor hebben. In Den Haag en Amsterdam, die hebben al een gemeentelijk proceskostenfonds, wij vragen het college om de mogelijkheid te onderzoeken om dat ook in Rotterdam in te voeren. En als derde over short stay zoals bij het Ungerplein, dat haalt toch goede woningen van de woningmarkt en maakt van Rotterdam een soort hotelfunctie. Je komt er in, je gaat eruit, lijkt Amsterdam nu wel. Wij zijn daartegen, we zijn tegen die short stay. De huurcommissie vindt de short stay constructie ook een schijnconstructie die wettelijk eigenlijk niet mag. Wij willen dat dat ook in Rotterdam verdwijnt. Dat was het, voorzitter, drie moties. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, heer Coşkun. Wacht ik ook uw moties even af om te kijken of deze voldoende zijn ondertekend. Dank u wel.

Allereerste motie ‘Short-day hotelkamertje verbieden’ is voldoende ondertekend en maakt deel uit van de beraadslaging. De volgende motie ‘Proceskostenfonds voor huurders die procederen tegen foute verhuurders’ is ook voldoende ondertekend en maakt ook dat van de beraadslaging en de laatste motie ‘80 procent betaalbaar’ is ook voldoende ondertekend en maakt ook uit van de beraadslaging. Dank u wel, gaan we door naar de volgende spreker en dat is de heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd): Dank u wel, mijnheer de voorzitter. De zon die gaat weer schijnen in Rotterdam. Er is nog verschrikkelijk veel werk te verzetten, maar er gloort langzaam licht aan het einde van de tunnel die de wooncrisis heet. Laat ik beginnen met het probleem even goed scherp te zetten, want in deze raadszaal bestaat daar nog wel eens verwarring over. Er zijn te weinig woningen voor het aantal mensen dat een woning zoekt. Alle andere problemen, de dure huren, de overbiedingen, de lange wachtlijsten, dat zijn allemaal gevolgen van het woningtekort, de onderliggende problemen. Dat is belangrijk om dat scherp te hebben, want anders ga je alleen de symptomen bestrijden zonder dat je het onderliggende probleem oplost. Om dit onderliggende probleem op te lossen, voorzitter, moeten er twee dingen gebeuren.

We moeten veel meer woningen bijbouwen en we moeten beter gebruikmaken van de bestaande voorraad en in die zin zijn we het redelijk met elkaar eens. In beide missies worden gelukkig ook hele grote stappen gemaakt. Vorig jaar zijn er per saldo 3.800 woningen bijgekomen en dat is een record sinds 2019. Dit bouwrecord is denk ik een groot compliment waard. Niet per se aan ons of aan het college, want de gemeente bouwt zelf immers geen woningen, maar een groot compliment aan al die projectontwikkelaars die in deze raadzaal worden verguisd als grijpgrage egoïsten, die misbruik maken van de schaarste. En een compliment natuurlijk ook aan de bouwvakkers, aan de stukadoors, elektriciens en de schilders en de mensen die daadwerkelijk hun klauwen uit de mouwen steken om die woningen te bouwen. Zonder hun harde werk zou onze stad tot stilstand komen. Dit stadsbestuur, wij allemaal, verdienen wel een compliment, omdat wij de regels rondom splitsen en verkameren hebben versoepeld. We hebben het makkelijker gemaakt om van een verouderde woning, meerdere nieuwe appartementen te maken en het ook makkelijker gemaakt om met elkaar een woning te delen. Wij moeten als overheid niet voor mensen gaan bepalen dat het mensonwaardig is als ze op 50 vierkante meter wonen of als volwassenen een keer huisgenoten hebben met elkaar, dat moeten we aan die mensen zelf overlaten.

In die zin zijn we op de goede weg om te doen wat nodig is, om dat onderliggende probleem op te lossen. Maar daar gaan ook dingen verkeerd, voorzitter. Dat zijn meestal ontwikkelingen of keuzes waar de Rotterdamse VVD wel degelijk voor heeft gewaarschuwd, maar die soms uit economische onwetendheid of politiek populisme in de wind zijn geslagen. Zo riepen linkse partijen eerder dit jaar op om de sociale huren te bevriezen, januari van dit jaar. Wij hebben raadsvergadering van 11 september 2025

Notulen pagina

1690

daarop moeten wijzen, op de negatieve impact, op de vermogens van corporaties om nieuwbouw te verzorgen. Toen de rijksoverheid een paar maanden later met precies datzelfde voorstel kwam, toen eiste precies dezelfde partijen op hoge poten dat we een debat zouden houden over het domme voorstel om de sociale huren te bevriezen. Hypocrieter heb ik het nog niet gezien in deze raad. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Verweij, u heeft een interruptie van mevrouw Vogelaar. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Voorzitter, want de heer Verweij die heeft de mond vol over dat we het bij de feiten moeten houden. Maar feit is dat het voorstel van die linkse partijen, dat kwam van GroenLinks-PvdA, een heel ander inhoudelijk voorstel was dan het voorstel van het kabinet. Ik zou het ook graag even bij de feiten houden. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd): Voorzitter, ik heb mijnheer Engberts horen erkennen, ik had in die motie eigenlijk moeten vragen om een compensatie voor de coöperaties. Heb ik niet gedaan, was niet goed. Ik heb de feiten scherp op een rijtje, ik heb voetnoten en al. Ik heb dat heel scherp dat het exact hetzelfde voorstel was, daar stond geen compensatie in. Voorzitter, wat gaat er dan mis? Ten eerste hebben wij het qua nieuwbouw heel lang slechter gedaan dan omliggende en vooral dan grotere gemeenten.

Het is lastig om daar een oorzaak voor aan te wijzen, maar nieuwbouw is nu eenmaal verschrikkelijk duur. Tegelijkertijd stellen wij mega strenge eisen aan wat een nieuw te bouwen woning eigenlijk mag opleveren. De koopprijzen in Rotterdam die lagen al lager dan gemiddeld in Nederland, die lagen relatief laag. Het college erkent heel terecht, betaalbaar wonen kost vaak meer dan dat het opbrengt, dat betekent dat het kosten gevend is. Mevrouw de voorzitter of mijnheer de voorzitter, excuus. Is het nu heel raar dat er weinig gebouwd wordt als een woning die vier ton kost, alleen maar mag worden verkocht voor drie ton? Zou een bakker het heel lang volhouden om ieder brood maar weer te verkopen tegen een prijs die lager ligt dan de kostprijs van hetzelfde brood? Die prijsregeling, voorzitter, die zorgt ervoor dat nieuwbouw meer kost dan het oplevert en dat staat nieuwbouw in de weg. Het stemt me gunstig dat er gelukkig een stijgende lijn te zien is in het aantal nieuwbouwvergunningen, maar Rotterdam zou wat dat betreft meer ambitie moeten hebben en ook waar moeten kunnen maken. De VOORZITTER (de heer De Waard): U heeft een interruptie van mijnheer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, dank u wel. Want ik ben het altijd even kwijt als de VVD gaat rekenen.

Want volgens mij bouwen we in meerdere segmenten en in het hoog segment kun je heel veel verdienen en in het sociale segment verdien je wat minder. Als je een goede mix bouwt, dan heb je een goede businesscase voor die ontwikkelaars en die ondernemers en dan kunnen ook mensen betaalbaar wonen, zo kijken wij als Volt daarnaar. Ik ben even benieuwd, als ik zo het verhaal hoor, zegt de heer Verweij nu, we moeten niet meer bouwen in het sociale segment, want de businesscase is daar niet goed. Want daar wil ik wel graag duidelijkheid over. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, heer Dekker. Mijnheer De Haan. De heer DE HAAN (d66): Kleine preek, als we het dan toch over cijfers en over feiten hebben. Het is niet dat je in het sociale segment ietsjes minder verdient, je legt daarop toe. Je legt er op elke euro, 60 cent toe. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, heer De haan. Mijnheer Verweij.

raadsvergadering van 11 september 2025

Notulen pagina

1691

De heer VERWEIJ (vvd): Voorzitter, er is een tekort aan betaalbare woningen, zijn we met elkaar eens. We zijn het niet met elkaar eens dat je dat alleen maar oplost door nieuwbouw betaalbare woningen te leveren. Als je een tekort hebben aan betaalbare auto's en nieuwe auto’s zijn hartstikke duur, is het dan niet wijs om te zorgen voor de productie van dure auto's, zodat mensen nieuwe auto's kunnen kopen die dat kunnen betalen en dat die mensen occasions achterlaten? Ik kan ook geen nieuwe auto betalen, maar wel een occasion. Ik ben geholpen met de bouw van nieuwe dure auto's, zodat mensen kunnen door verhuizen in een auto. In dit geval geldt het voor de woningmarkt ook. Prioriteit een, twee en drie moet aantal woningen zijn, prioriteit vier moet zijn, hoeveel daarvan is eigenlijk betaalbaar? Alsof er een onbetaalbare woning gebouwd wordt, die worden namelijk niet verkocht of niet verhuurd. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, dank u wel. Ik krijg vrij lang antwoord, terwijl de vraag was simpel, vindt de VVD dat we niet in het sociale segment hoeven te bouwen? Volgens mij samenvattend zegt de heer Verweij, correct, daar willen wij niet in bouwen. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd): Heeft u mij niet horen zeggen, voorzitter.

De voorraad in de sociale huurwoningen moet stabiel blijven, dat hoeft dan niet te groeien. We zijn al landskampioen. We moeten ons concentreren op de bouw van zoveel mogelijk nieuwe woningen. Bij voorkeur, als het inderdaad kan, ook in sociaal segment om die voorraad stabiel te houden, maar de prioriteit moet zijn, aantal woningen. De VOORZITTER (de heer De Waard): Toch nog een interruptie van mijnheer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): Want uw partij heeft onlangs een lijsttrekker voor Rotterdam gekozen of benoemd of aangesteld. Ik weet niet hoe dat gaat bij jullie. Maar die zegt, geen sociale woningbouw meer in Rotterdam. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd): Voorzitter, het verkiezingsprogramma is nog niet vastgesteld. Daar gaat ongeveer in komen te staan, voordat we erover mogen spreken, dat we niet toe hoeven te werken naar een krimp van de voorraad. We hoeven ook zeker niet toe te werken naar een groei. Nee, daar is geen sprake van dat we gaan mikken op een lagere, kleinere sociale voorraad. Niet het geval. De VOORZITTER (de heer De Waard): Een interruptie van mijnheer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Dank u wel, voorzitter. U bent van mening dat de netto sociale huurwoningen moeten gelijk blijven, die moeten dus niet krimpen. Hoor ik dat goed? De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Verweij.

De heer VERWEIJ (vvd): Voorzitter, ik ga niet in mijn eentje over het verkiezingsprogramma. Het concept wordt binnenkort door de leden vastgesteld. Als u mij vraagt, is het doel om die voorraad kleiner te maken? Echt niet. Is het doel om die groter te maken? Nee, ook niet. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Dat is fijn om te horen, want er komt straks een motie aan, dus ik verwacht uw steun daarop. Tot zover. raadsvergadering van 11 september 2025

Notulen pagina

1692

De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd): Voorzitter, verwachting is de moeder van teleurstellingen. Ik ben benieuwd wat er precies in staat, ik zal er met open blik en eerlijkheid naar kijken. Ten tweede voorzitter, want het eerste probleem is we zijn heel erg teleurstellend eigenlijk, lange tijd geweest met het bouwen van nieuwe woningen. Maar ten tweede, wij kiezen ervoor om de vrije sector zo strak te reguleren dat het aanbod huurwoning in de vrije sector rap verdwijnt. De opkoopbescherming, de verhuurvergunning en het college dat zichzelf nota bene trots op de schouder slaat met een geslaagde lobby voor de wet ‘betaalbare huur’, zijn een van die omstandigheden die bijdragen aan een krimpende vrije huursector. En linkse partijen als PvdA, GroenLinks en ook Leefbaar Rotterdam, die steunen enthousiast het bestaan van de opkoopbescherming. Terwijl het na onderzoek, na onderzoek, na onderzoek blijkt dat juist middeninkomens hierdoor in de verdrukking raken. Wijken worden rijker en worden witter. Wie streeft hier nu precies naar gentrificatie? Vraag ik me dan af. De VOORZITTER (de heer De Waard): U heeft een interruptie van mijnheer Verhoef. De heer VERHOEF (lr): Mijnheer Verweij weet natuurlijk ook, via de voorzitter, dat de opkoopbescherming door ons wordt gesteund, omdat bestaande appartementen bij de lopende band werden verkamerd.

Waar u altijd uw betoog voor houdt, dat de opkoopbescherming zorgt tot minder middenklasse huurwoningen, tot tweeverdieners minder een huurwoning kunnen krijgen, dat gebeurt ook als die appartementen gewoon worden verkamerd, want daar kan je ook niet met je gezin inwonen. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd): Voorzitter, ik zie verkameren ook niet per se als iets slechts. Er zijn hartstikke veel jonge mensen die afgestudeerd zijn, meteen na hun studie met huisgenoten een woning willen delen. Die zouden maar wat graag inderdaad een appartement delen met elkaar. Het wordt vaak een huurwoning, want samen kopen is in Nederland nu eenmaal best wel ingewikkeld. Die mensen zijn afhankelijk van vrijesectorhuurwoningen. Wij maken beleid om die mensen dat te verbieden, om te voorkomen, omdat wij denken dat verhuur een soort van kwaadaardig verdienmodel is over schaarste. Terwijl wij zeggen, nee, er zijn voor heel veel mensen hele goede redenen om op zoek te zijn naar een vrijesectorwoning. We maken nu doelbewust beleid om die sector kapot te maken, dat heeft nadelen en daar zijn we niet eerlijk over en daarom zijn we op sommige punten dom beleid aan het maken. De VOORZITTER (de heer De Waard): Een interruptie van mijnheer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, ik heb even een verhelderende vraag.

Want uw partij zit landelijk in de regering en u zit hier ook in de coalitie, dus wie maakt er nu slecht beleid, zegt u? De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd): Voorzitter, ik ken Volt als een partij die democratisch hart op de goede plek heeft en ook begrijpt dat je in een dualistisch systeem niet overal het mee eens bent. Zo zat bijvoorbeeld de VVD in het vorige coalitie, hebben ze tegen de wet ‘betaalbare huur’ in de Tweede Kamer gestemd, hebben ze tegen de wet ‘betaalbare huur’ in de Eerste Kamer gestemd. Juist dat soort dualisme lijkt mij iets wat Volt zou moeten aanspreken. Ik denk dat de fractie van de VVD de goede keuze heeft gemaakt door tegen die wetten te stemmen. Ik denk dat de regering een verkeerde keus heeft gemaakt door de huursector zo kapot te reguleren dat er geen vrijesectorhuurwoningen niet meer te vinden is. Als u mij vraagt, aan wie kan sta ik? Aan de fractie die tegen die wet heeft gestemd. Voorzitter, het raadsvergadering van 11 september 2025

Notulen pagina

1693

logische en het voorzienbare gevolg van al deze overregulering en regelzucht, is dan ook dat er steeds minder huurwoningen in de vrije sector te vinden zijn. Dat is een ramp voor de Rotterdammers met een modaal inkomen die heel vaak te veel verdienen voor sociale huur, maar ook nog niet kunnen kopen. Ongeveer 2 procent van de koopwoningen is beschikbaar met een modaal inkomen. Je bent in Rotterdam beter af als je arm genoeg bent voor een sociale huurwoning, dan dat je zou zijn met een inkomen net boven de inkomensgrens voor sociale huur. Dat betekent dat je slechter af bent als je meer gaat verdienen en dat je slechter af bent als je promotie maakt of meer gaat werken. We bestraffen mensen die promotie maken en dat is onlogisch, dat is onrechtvaardig en wat mij betreft oliedom beleid. De VOORZITTER (de heer De Waard): Een interruptie van mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Voorzitter, hier moet ik toch even op ingrijpen, want je bent niet beter af. Beide groepen zijn gewoon veel te slecht af in Rotterdam. Ik vind het een beetje weinig behulpzaam om dan te zeggen van, de ene groep is … Deze mensen die dan te veel verdienen, zijn slecht af. Ze hebben allebei een betaalbare woning nodig en kunnen dat niet vinden. Ik ben blij dat u daar ook voor pleit, maar die groepen tegen elkaar opzetten, dat heeft echt geen enkele zin.

De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd): Ik krijg dat verwijt altijd, voorzitter. Als ik dan aanwijs dat een specifieke groep extra in de verdrukking raakt, omdat wij hier met elkaar onverstandig beleid maken, dan ben ik groepen tegenover elkaar aan het uitspelen. Dat was ook in de discussie over wie geef je eigenlijk voorrang op een sociale huurwoning? Maak je onderscheid op basis van geboorteplaats of economische binding? Zodra ik dan aangeef van, pas op, als je een groep urgentie geeft, dan zet je de andere groep per definitie op achterstand. Dat is gewoon een hele harde werkelijkheid, krijg ik altijd dat verwijt, je zet groepen tegen elkaar op. Nee, ik heb de economische realiteitszin dat je niet iedereen tegelijk kan helpen. Ik zie dat maatregelen soms een nadeel hebben voor de ene groep, terwijl ze een voordeel hebben voor de andere groep. Ik wijs dat aan. Dat maakt niet dat ik de groepen tegenover elkaar zet, dat maakt dat ik ons als beleidsmakers aanspreek op de nadelen van de keuze die we maken en dat is realiteitszin. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): U bent ook naar Wenen geweest. We zijn allemaal naar Wenen geweest, ik niet, maar nogal wat mensen. In Wenen is juist sociaal en middenhuur bij elkaar, maken de woningbouw zo goed.

Uw partij heeft 30 jaar geleden de knip gemaakt van dat mensen met een normaal inkomen niet meer met een sociale woning kunnen komen. Uw partij stemt, heeft u net gezegd, tegen alles ter bescherming van sociale huur. U zet groepen tegen elkaar op en u maakt de groep die altijd aan de woning kan komen, daar heeft u het helemaal niet over, die laat u buiten schot. U bent ook de enige partij die nog tegen de afschaffing van hypotheekrenteaftrek is, waardoor de woningen zo onbetaalbaar zijn. Uw partij is in mijn ogen, wat u aangeeft in uw betoog, voor de bescherming van de mensen met geld die een goede woning hebben. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd): Voorzitter, ik hoopte eigenlijk dat mevrouw Vogelaar dit punt zou maken, want de minister die verantwoordelijk is voor die inkomensgrens voor sociale huur, was Eberhart van der Laan, sociaaldemocraat. Het was geen VVD’er, dat is belangrijk om scherp te hebben. Dat was toen een sociaaldemocraat die zei van, misschien is het goed dat we die sociale huur gaan beperken voor mensen die er daadwerkelijk van afhankelijk zijn. Als raadsvergadering van 11 september 2025

Notulen pagina

1694

u voorstelt van, weet je wat we gaan doen? We hebben schaarste aan de sociale woningen en we gaan gewoon die inkomensgrens enorm oprekken, zodat twee keer zoveel mensen ervoor in aanmerking komen. Ik wijs erop dat je dan inderdaad twee keer zulke lange wachtlijsten krijgt. Dat het nadelen heeft om dat te koppelen. Ik denk dat het goed en logisch en verstandig is om mensen voor zoveel mogelijk een nieuwe woning door zichzelf te laten betalen en dat sociale huurwoningen alleen bedoeld zijn voor de mensen die daar inderdaad, op basis van een laag inkomen, daadwerkelijk voor in aanmerking komen. Dan trek je ergens een grens, dat vind ik een goed en logisch principe. Voorzitter, van het negatieve ga ik nu naar het positieve. Wat gaan we nu eigenlijk doen met elkaar om het op te lossen? Dat zijn vier punten. Ik zeg dat wij in de komende periode een aantal stappen moeten gaan zetten. We moeten terughoudend zijn met het stellen van betaalbaarheidseisen. Zorg nu vooral dat er zo veel mogelijk woningen worden gebouwd, ook als dat duurdere woningen zijn. Tel aantallen en voordeuren, niet percentages en segmenten. De mensen die een dure woning kopen, die laten altijd woningen achter, vaak betaalbare woningen. Zo komen er nog betaalbare woningen vrij, dus zijn mensen die een betaalbare woning zoeken, ook gebouwd bij de bouw van dure woningen. Ingewikkelder kan ik het niet maken.

Bovendien hoeft het tekort tussen de prijs van de woning en de kosten van de woning, die hoeft dan niet door de belastingbetaler opgehoest te worden. Mensen die een woning kopen, die betalen daadwerkelijk alle kosten van hun woning. Want waar wij het steeds met elkaar hebben over betaalbare woningen, betekent alleen maar dat de belastingbetaler het kort betaalt tussen de prijs en de opbrengst van de woning. Kostendekkend zou de norm moeten zijn. Wij moeten woningen bouwen die daadwerkelijk kosten wat ze kosten om te bouwen, daardoor gaan mensen woningen achterlaten, gaan die mensen woningen vrijlaten en zo los je het woningtekort op. De prioriteiten liggen bij aantallen nieuwbouw. We moeten ook zorgen dat het aantrekkelijk is om te investeren in woningbouw. Wees terughoudend met het stellen van allerlei vereisten die niet ook landelijk gelden. Verzin niet steeds nieuwe regeltjes om weer even een leuke krantenkop te scoren, zonder die regel achteraf weer af te schaffen. Ook een oproep aan mijn eigen partij, wees soms bereid kritisch te zijn naar je eigen stokpaardjes, naar je eigen regels die je ook hebt ingevoerd.

Stel jezelf de vraag, weegt het belang van deze regel nog op tegen de urgentie en de noodzaak om het woningtekort op te lossen? Geef nieuwbouw prioriteit boven andere belangen, dus woningen voor woningzoekenden misschien net even wat meer urgentie geven dan het leefgebied van de levendbarende zandhagedis of de gestreepte rugpad. Ten slotte voorzitter, laat de markt waar mogelijk het werk doen. Als de overheid dan nodig zou zijn, zorg dan vooral voor voldoende goede mensen die efficiënt werken om het woningtekort op te lossen. We zien dat de woningmarkt nog niet werkt voor mensen, maar we zien ook vooruitgang en ruimte voor nog verdere verbetering en daar zullen wij voor blijven strijden. De VOORZITTER (de heer De Waard): U heeft een interruptie, als eerste van mijnheer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, dank u wel. Ik hoor de heer Verweij zeggen, ben soms ook kritisch op je eigen stokpaardjes en ook op de eigen partij. Ik ben even benieuwd, wat bedoelt hij daarmee? Bedoelt hij dan de hypotheekrenteaftrek? Zegt de lokale VVD, daar zijn we dan toch tegen, moeten we niet doen, laten we dat stokpaardje maar eens doorbreken? De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd): Voorzitter, als je die hypotheekrente aftrekt, zou dat een drukkende prijs hebben op de woningprijs, de woningprijzen zouden omlaaggaan.

Dat betekent dat in Rotterdam nog minder rendabel zou worden om te bouwen. Er zitten wel degelijk grote nadelen aan. Ik denk ook aan de vraag, hoe ga je om met de mensen die net een woning hebben gekocht, rekenen op de hypotheekrenteaftrek en die zouden in een keer tot wel 600 euro per maand erop achteruitgaan, zonder waarschuwing of overgangsregeling. Er zijn hele raadsvergadering van 11 september 2025

Notulen pagina

1695

goede argumenten om zeker niet in het algemene zin, maar ook zonder goede overgangsregeling de hypotheekrenteaftrek af te schaffen. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, ik begrijp dat met een goede overgangsregeling de lokale VVD voor het stoppen van de hypotheekrenteaftrek is, dank u wel. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, Heer Dekkers. U had geen vraag en ik ga door naar mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, dank. We hebben ons de afgelopen minuten weer even kunnen wentelen in het neoliberale lala land van de heer Verweij van de VVD. Ik heb expres even gewacht tot zijn betoog klaar was met mijn interruptie. Ik zeg al eigenlijk deze hele periode, de VVD staat echt alleen als het gaat over wat ze allemaal over die woningmarkt zeggen Misschien vinden ze dat wel fijn, want je merkt dat ook aan opmerkingen zoals, dat alles is links dan ineens, ook Leefbaar Rotterdam was in dit betoog links. Dan weet je eigenlijk dat iemand echt helemaal alleen staat. Wat ik concludeer, is dat de VVD in ieder geval niet bouwt voor Rotterdammers. Ik snap wel dat de heer Verweij ontwikkelaars een aai over de bol geeft in het begin van zijn verhaal, want dat kan die in ieder geval kennelijk niet bij zijn eigen partij.

Want die zijn al decennia aan de macht, niet alleen in het land, maar ook in deze stap. Maar ik moet een interruptie dan toch eindigen met een vraag, hoewel dit eigenlijk allemaal concluderend is voorzitter. Maar ik wilde dan toch vragen aan de heer Verweij, waar is hij na al die jaren VVD beleid, waar is hij nu trots op? Als het gaat over die totaal failliete woningmarkt waar wij mee te kampen hebben. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, mijnheer Segers-Hoogendoorn voor deze vraag. Mijnheer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd): Ik wil beginnen met een reactie, want ik kreeg het verwijt van, u bouwt niet voor Rotterdammers. Dat hoorde ik een paar keer eerder ook al en dat is denk ik heel kenmerkend. Als je meer dan anderhalf keer modaal verdient dan telt dat in deze raadszaal niet mee. Als jij volgens je inkomen schijnt, net wat te veel verdient om nog als een middeninkomen beschouwd te worden, dan ben je geen Rotterdammer. CDA staat er niet voor u. Als de VVD zegt, het is belangrijk dat we ook bouwen voor mensen die meer gaan verdienen, mensen die hun tuin willen, mensen die een gezin willen opbrengen, wat grotere woning die misschien vijf ton kost, misschien een keer zes, misschien een keer zeven, volgens het CDA zijn dat geen Rotterdammers. Voor de VVD wel.

Of je nu stukadoor of projectontwikkelaar bent met een groot inkomen, al die mensen tellen mee, al die mensen hebben recht op een plaats in het woningdebat. Voor u niet, voor ons wel, daar ben ik trots op. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Dat is soort van antwoord op mijn vraag, niet helemaal en daar zit ook een jij-bak in. Ik heb gezegd, de VVD bouwt in ieder geval niet voor Rotterdammers, omdat u gewoon ongeveer de helft van de Rotterdammers gewoon buiten beschouwing laat in uw hele verhaal. Het werd al verteld, volgens mij zei de heer Vonk dat, de snelle intercity naar Amsterdam, die daar overigens voor zou kunnen zorgen dat ons vliegveld een stukje kleiner zou kunnen worden, die zorgt ervoor dat heel veel mensen uit die stad hier komen wonen. Ik ben op zich, als CDA zeggen we, iedereen is welkom. Maar dat zien we gebeuren met die woningmarkt die u realiseert in deze stad, voor het hogere segment bouwen, een businesscase kan niet uit. Vindt u niet erg, dan geeft u de ontwikkelaar een extra aai over de bol. Het CDA zou dan zeggen, ontwikkelaar, als u iets wilt doen voor Rotterdam, dan zeg eens eventjes, dat uw rendement wat omlaag kunt. U geeft gewoon een aai over de raadsvergadering van 11 september 2025

Notulen pagina

1696

bol van dat soort ontwikkelaars, dat zorgt ervoor dat mensen uit Amsterdam hier komen wonen en Rotterdammers die een huis zoeken, geen huis kunnen krijgen. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd): Voorzitter, ik heb geen vraag gehoord, maar toch een korte reactie dan. Als er mensen vanuit Amsterdam of Klazienaveen of Castricum of Barendrecht of Ridderkerk hierheen willen verhuizen, een bijdrage willen leveren aan de stad, zijn ze van mij van harte welkom. Maakt mij geen donder uit waar je vandaan komt. Ook voor Rotterdammers moet er plaats zijn, of die nu een laag inkomen of een hoog inkomen hebben. Ik heb, denk ik, gestructureerd uitgelegd waarom ook mensen met een laag inkomen geholpen zijn met een woningmarkt waarin zo veel mogelijk gebouwd wordt en een overheid die voorzichtig is met een haalbare betaalbaarheidseisen. Ik heb u uitgelegd waarom ik dat vindt en als u daarop plakt van, u bouwt alleen voor de Amsterdammers, kan. Kortzichtige flauwekul en een non-argument. De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): We zijn het in deze gaten helemaal niet met elkaar oneens, de heer Verweij. Dat zal straks in mijn betoog komen, ik zal namelijk proberen het vergrootglas te leggen op de dingen waar we het met elkaar over eens zijn in deze raad. Dat doet u niet.

U maakt alleen steeds de verschillen groter en komt alleen maar meer alleen te staan. Maar wij zijn het in deze raad helemaal niet met elkaar oneens over dat er meer gebouwd moet worden. Maar ik constateer wel dat uw partij, met al die regels die u vindt dat er allemaal maar zijn, de markt de vrije kans wil laten. U weet net als ik, maar dan bent u altijd oorverdovend stil, dat dan al die businesscases niet uit kunnen en dat het dan betekent dat al die geweldige ontwikkelaars van u alleen maar gaan bouwen voor het hogere segment. Want dat is de enige manier waarop in de neoliberale wereld van u iets uit kan. Dat is niet mijn wereld, dat is niet de wereld waar het CDA voor kiest. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, mijnheer Segers-Hoogendoorn. Ik heb daar geen vraag in gehoord, dus ik ga door naar mijnheer Dahoe. De heer DAHOE (denk): Dank u wel, voorzitter. De heer VERWEIJ (vvd): Voorzitter, punt van orde. Kan ik wel reageren op feitelijke stelling of is dan voor mij geen kans om daarop te reageren? De VOORZITTER (de heer De Waard): U mag daar zeker op reageren, maar dan kunt hem zo meteen in tweeën pakken als ik u zo het woord geef. Dank u wel, mijnheer Verweij. Mijnheer Dahoe. De heer DAHOE (denk): Dank u wel, voorzitter. Ik hou best wel van rekenen en ik hoorde iets wat mijn verbazing wekt.

U had het over de hypotheekrenteaftrek afbouwen en dat dit wel zo'n 600 euro per maand kan schelen. Zou u mij kunnen vertellen hoe dit opgebouwd is? De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, mijnheer Dahoe. Mijnheer Verweij, het woord is aan u. De heer VERWEIJ (vvd): Voorzitter, vorige week maandag of dinsdag heeft de NOS een artikel geschreven met verschillende scenario's, ik nodig de heer Dahoe uit om daar die cases uit te halen. Ik zal het zelf niet voorrekenen, juristen zijn daar nu zo sterk in, daar gaan ongelukken van komen. Maar meerdere NOS artikelen over verschenen vorige week.

raadsvergadering van 11 september 2025

Notulen pagina

1697

De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Dahoe. De heer DAHOE (denk): Volgens mij is dit compleet geen goede berekening, maar daar kunnen we het over gaan hebben, want dit klopt echt niet. 600 euro voordeel, dat klopt bij lange na niet. De VOORZITTER (de heer De Waard): Wel een hele mooie handreiking dat u daar nog later over wil praten samen, dat moment gun ik jullie ook. Mevrouw Bruin, ik zag u staan, gaat over. Mijnheer Verweij nog met een korte reactie. De heer VERWEIJ (vvd): Voorzitter, wat mijnheer Segers-Hoogendoorn nog aangaf van, als je ontwikkelaars de vrije gang laat gaan en niks laat doen of geen enkele eisen stelt, dan wordt er geen enkele goedkopere woning meer gebouwd. Dat is flauwekul, ontwikkelaars bouwen waar vraag naar is. Er is ook vraag naar goedkopere woningen, er is ook vraag naar sociale huurwoningen, dus hebben ontwikkelaars daar ook belang bij. Nog los van het feit dat niet elke ontwikkelaar alleen maar met de portemonnee bezig is, die zijn zich ook wel degelijk bewust van hun maatschappelijke relevantie. Het feit dat die mensen zouden worden vergeten als we iets meer ruimte geven aan de markt en iets minder gaan bepalen dat een woning voor 600 euro per maand prima te bouwen is, dan zouden we denk ik stuk verder komen met elkaar. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, mijnheer Verweij. U bent hiermee klaar met uw betoog, super.

Gaan we door naar de volgende spreker en dat is mijnheer Van Campenhout. Het woord is aan u. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Voorzitter, wat we zien is zowel de monitor Woonvisie als de Rotterdamse aanpak uitvoering Woningbouw is een beeld van groei, meer woningen, meer tempo, meer projecten, maar als we verder kijken zien we ook een ander verhaal. Een verhaal waarin sociale huurwoningen verdwijnen uit kwetsbare wijken, een verhaal waarin versnelling van woningbouw gepaard gaat met afbraak van zeggenschap, betaalbaarheid en rechtvaardige verdeling. Rotterdam zit niet alleen in een woningnood, voorzitter, maar zit ook in een woningongelijkheid. We hebben in deze stad 86.800 woningzoekenden en de slaagkans is nog geen 5 procent met wachttijden die oplopen tot 48 maanden. Tegelijkertijd staan er ruim 11.000 woningen leeg en hoe ga je dat aan de Rotterdammer uitleggen die al jaren op een woning wacht? Huizen zijn er om in te wonen en niet om winst in te maken. Toch zien we in Rotterdam dat speculatie en leegstand beschermd worden, terwijl duizenden Rotterdammers dringend een woning nodig hebben. Het criminaliseren van krakers is niet los te zien van een bredere koers van de afgelopen decennia. Sinds de jaren 80 is onder het neoliberale beleid recht op een woning stap voor stap ondergeschikt gemaakt aan de markt.

Sociale woningen werden afgebouwd, huren geliberaliseerd, woningcorporaties moeten zich marktconform gaan gedragen en het kraken, bijvoorbeeld van 2010, was daarin een logische volgende stap. Het beschermen van eigendom en leegstand boven het woonrecht. Het feit is dat sinds de invoering van het kraakverbod, de woningnood niet is afgenomen, maar juist verder is geëscaleerd. Kraken laat namelijk zien dat leegstand kan worden doorbroken. Het voorkomt dat panden verwaarlozen, geeft mensen die anders op straat komen te staan toch een thuis en door de geschiedenis heen hebben krakers bewezen dat leegstaande panden kunnen veranderen in waardevolle plekken voor de stad. Het worden sociale broedplaatsen, culturele centra's en ontmoetingsplekken. In Rotterdam kennen we voorbeelden zoals het poortgebouw Het Schieblock. Gebouwen die zonder krakers leeg en vergeten waren gebleven, maar dankzij hen nieuw leven hebben gekregen. Zolang de woningcrisis voortduurt, blijft het kraken noodzakelijk legitiem middel. Niet omdat mensen dat per se willen, maar omdat de overheid haar plicht niet nakomt om voldoende betaalbare woningen te garanderen. Het criminaliseren van krakers lost namelijk niets op, het beschermt slechts de leegstand en speculatie. Daarom dienen we vanaf vandaag namens BIJ1 drie moties in, die raadsvergadering van 11 september 2025

Notulen pagina

1698

allemaal moeten voorkomen uit een principe dat wonen een recht is en geen handelswaar. De monitor Woonvisie toont dat het sociale aandeel huur daalt en juist in die wijken waar het hardst nodig is. Wij willen daarom een harde ondergrens, geen nettoverlies van sociale huur in wijken met een onder gemiddelde voorraad. Versnelling mag geen vrijbrief zijn voor marktontwikkeling zonder publieke waarde en daarom eisen we dat elke versnellende aanpak onder de RAUW minimaal 50 procent sociale huur behoud van de bestaande woonvoorraad en bewonersparticipatie verplicht stelt. Kraken is geen probleem, het is een symptoom van een falend woonbeleid en deze motie vraagt het college om Rotterdam uit te roepen tot een kraakvriendelijke stad, ontruimingen laag te prioriteren en het kraakverbod landelijk ter discussie te stellen. Tot zover. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, mijnheer Van Campenhout en ik zie uw motie graag tegemoet. Als eerst de motie ‘Versimpeling ja - mits sociale randvoorwaarden bij RAUW gewaarborgd blijven’ is in voldoende mate ondertekend. De motie ‘Stop op netto afname sociale huur in kwetsbare wijken’ is ook in voldoende mate ondertekend en de motie ‘Kraken gaat altijd door’ is ook in voldoende mate ondertekend, dus maken ze alle drie hierbij deel uit van de beraadslaging. Dank u wel en gaan we door naar de volgende spreker op mijn lijstje.

Dat is mijnheer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, de ambitie om komend jaar 3.500 tot 4.000 nieuwe woningen te bouwen, waarvan 65 procent in het betaalbare segment, klinken hoopvol. Toch merkt de Rotterdammer daar nog weinig van. Voor jonge gezinnen, studenten en mensen met een modaal inkomen is een betaalbare woning nauwelijks te vinden. We maken ons dan ook zorgen over het aandeel betaalbare woningen. Nog te vaak hebben initiatieven het zwaartepunt namelijk liggen in het hogere segment. Denk aan Nieuw Kralingen, De Sax, de Atlas, het sociale segment staat onder druk in Rotterdam. Daarnaast hebben we gewezen op het belang van collectieve woonvormen die elders in Europa succesvol zijn en ook vragen we meer aandacht voor studentenhuisvesting. Dan niet alleen zelfstandige studio's, maar juist ook betaalbare kamers die de sociale ontwikkeling van mensen bevorderen. Want studenten lopen volledig vast in de huidige markt. Ze hebben vaak lage inkomens, geen huurtoeslag en er zijn steeds minder betaalbare kamers. Ondertussen zijn coöperaties gestart met pilots voor friendswoningen, een mooie kans voor jongeren om samen te wonen en kosten te delen. Studenten vallen echter buiten deze pilots, omdat de regeling uitgaat van twee werkende huurders. Daarom dienen we vandaag een motie in ‘Friendswoningen voor studenten met een campuscontract’.

Met deze motie vragen we het college om samen met coöperaties en onderwijsinstellingen te zorgen dat ook studenten met een campuscontract gebruik kunnen maken van deze woonvorm. De VOORZITTER (de heer De Waard): Ik heb de motie ontvangen. De motie ‘Friendswoningen voor studenten met een campuscontract’ is in voldoende mate ondertekend en maakt daarbij deel uit van de beraadslaging. Dank u wel. De heer DEKKERS (volt): Tot slot, voorzitter. Over Goed Huren en Verhuren. We zien dat de gemeente goed samenwerkt met het huurteam. Een team met meer dan 20 jaar ervaring, dat duizenden huurders helpt en voor tonnen huurverlaging heeft gezorgd. Juist daarom vonden wij het opvallend dat we in de krant moesten lezen deze zomer dat het contract na 2026 niet wordt verlengd. Terwijl de raad daarover nog geen evaluatie of alternatieven heeft gezien. Hoe de huurbescherming na 2026 zal worden ingericht, is daarbij voor ons nu volkomen onduidelijk. Voorzitter, vandaag de volgende vragen aan de wethouder. Een, waarom is dit besluit genomen? En twee, waarom is dit besluit genomen zonder de onderbouwing richting de raad? De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, mijnheer Dekkers. En dan gaan we ook door … U hebt nog een interruptie van mevrouw Bruin.

raadsvergadering van 11 september 2025

Notulen pagina

1699

Mevrouw BRUIN (lr): Ik hoorde de heer Dekkers over zijn eerste motie een campuscontract. Nu is het voor mij echt heel lang geleden dat ik dit allemaal … Ik heb eigenlijk nog nooit een campuscontract gehad, kunt u mij vertellen wat dat inhoudt? De VOORZITTER (de heer De Waard): Mijnheer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, ik heb daar ook niet de details voor. Maar wat we willen doen is een regeling voor als je een pilot zet, om dat op een gerichte groep te doen. Bijvoorbeeld studenten aan de Erasmus Universiteit. Om dat wat gerichter te doen en dat niet voor iedereen meteen open te zetten, dat is de gedachte erachter. De VOORZITTER (de heer De Waard): Dank u wel, heer Dekkers. We gaan door naar de volgende spreker en dat is de heer Dahoe. De heer DAHOE (denk): Dank u wel, voorzitter. Rotterdam wil een aantrekkelijke en toekomstbestendige stad zijn. Wij staan voor enorme uitdagingen. Betaalbaarheid, eerlijkheid, toekomstbestendig wonen voor alle inwoners. Uit de voortgangsrapportage blijkt ook dat er stappen zijn gezet en met de nieuwe wet ‘betaalbare huur’, strengere handhaving tegen malafide particuliere verhuurders en het Rotterdamse actieplan uitvoering Woningbouw dat bouwprocedures moet gaan versnellen, maar tegelijkertijd zien we ook knelpunten. Het woningtekort blijft groot en de druk op de woningmarkt neemt toe.

Voor veel bewoners zijn betaalbare en duurzame woningen nog steeds ver weg, vooral voor starters, doorstromers en senioren. Positief is wel dat wij 3.800 nieuwe woningen hebben gebouwd, het grootste aantal sinds 2019 en dat 65 procent ook betaalbaar is. Ook zijn er successen in de aanpak van die malafide verhuurders. Honderden huurders kregen hun te veel betaalde geld terug en in sommige gevallen kon dit oplopen tot honderden euro's nadat ze melding hadden gemaakt, bijvoorbeeld in Carnisse en andere gebieden. Voorzitter, wat ons ook wel zorgen baart is verduurzaming en het klimaatbestendiger maken van bestaande woningen. We lezen over goede ambities en bestuurlijke toppen, maar in praktijk horen we dat de bewoners en VvE's verdwalen in ingewikkelde tijdrovende subsidieprocedures wanneer ze in aanmerking willen komen voor de verduurzamingsubsidie. Hierdoor lopen ze soms helemaal vast en stoppen ze gewoon met de aanvraag en dat willen wij graag vergemakkelijken. Daarom vragen we ook aan de wethouder, is de wethouder bereid om te onderzoeken hoe deze aanvraag voor subsidies en verduurzaming makkelijker gemaakt kunnen worden en minder tijdrovend? Daar hebben we ook een motie voor, ‘Geen tussenkomst VvE010, maar versnelling willen we zien’.