20250320- Notulen van de raadsvergadering van 20 maart 2025

Tjonge, jonge, het is ongelooflijk dat de hetze die Leefbaar voert nog even overtoept door Forum voor Democratie. Een absurde schande. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): De link van Extinction Rebellion naar terroristische organisatie had ik niet zo snel gelegd, maar de heer Oostdijk doet dat wel. Maar als ik hem dan goed begrijp, zegt de heer Oostdijk, zo'n beetje alles en iedereen die tegen de overheid is of zo’n soort van een verandering wil veroorzaken, wordt dan onder de noemer van een terreurorganisatie geplaatst. Of heb ik dat verkeerd begrepen? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd): Ik weet niet hoe u het begrepen heeft, maar wat ik in ieder geval ermee wil aangeven, is dat de methodiek en de herhaling en de organisatie die erachter zit erg zou kunnen passen in die definitie. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Soytekin. Nee, gaat over. De heer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd): Waar waren we? NCTV definieert terrorisme als het uit ideologische motieven dreigen met, voorbereiden of plegen van, mensen gericht ernstig geweld dan wel daden raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

481

gericht op het aanrichten van maatschappij ontwrichtende zaakschade, met als doel maatschappelijke veranderingen te bewerkstelligen, de bevolking ernstige vrees aan te jagen of politieke besluitvorming te beïnvloeden. Voorzitter, als de burgemeester zo naar deze definitie luistert, is ze het dan met de fractie van FvD Rotterdam eens dat deze organisatie onder deze definitie valt? Afrondend voorzitter, Nederland heeft geen behoefte aan doemdenken en anarchistische ontwrichting, maar aan rationele en haalbare oplossingen. Wij bij Forum voor Democratie geloven in innovatie en technologie, duurzame economische groei en bescherming van onze democratie en rechtsstaat tegen extremisten, die via angst en chantage hun zin willen doordrijven. Voorzitter, de toekomst van Nederland moet gebaseerd zijn op verstandige beleidskeuzes, democratische besluitvorming en economische vrijheid. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mijnheer Oostdijk, u bent ver over uw tijd aan het gaan. Ik verzoek af te ronden. De heer OOSTDIJK (fvd): Ik ga wat overslaan, maar ik wil nog graag wel aan de burgemeester vragen wat zij van plan is om te gaan doen tegen deze wanordelijkheden en de gepleegde strafbare feiten door deze organisatie, om het voor eens en altijd een halt toe te roepen? Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. Zijn er nog andere sprekers? De heer Coşkun.

De heer COŞKUN (sp): Voorzitter, de vraag aan de burgemeester is, zijn er strafbare feiten gepleegd? Zijn er wanordelijkheden geweest? En als ik naar de definitie van de heer Oostdijk luister, dan zegt hij eigenlijk met terugwerkende kracht dat de heer Baudet van zijn organisatie en de coronademonstranten alsnog tot terroristen moeten worden bestempeld. Of heb ik het dan verkeerd begrepen? Voorzitter, stop met het criminaliseren en demoniseren van goedwillende actievoerders. Daar zitten ook heel veel hardwerkende Rotterdamse arbeiders, jongens en meisjes tussen en zelfs ouderen, zeg ik dan tegen de heer Ceulemans, die claimt dat hij namens Rotterdamse arbeiders spreekt, terwijl hij er volgens mij nog nooit één heeft ontmoet. Voorzitter, aanstaande zaterdag ga ik weer demonstreren met duizenden anderen in Amsterdam tegen dit soort taal, wat van de rechterkant in deze zaal wordt geuit. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Oostdijk, u heeft 30 seconden om te reageren. De heer OOSTDIJK (fvd): Ik werd persoonlijk aangesproken. Daar wil ik graag kort op reageren. Er is een groot verschil tussen de demonstraties die wij de afgelopen keer bijvoorbeeld in het WTC hebben gezien en de demonstraties op het Museumplein.

Dat waren mensen met gele paraplu’s en die riepen wat en die lieten wat dingen zien, maar er werd geen geweld, er werden geen rookbommen, daar werden helemaal geen acties uitgevoerd tegen zaken of mensen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Zijn er nog andere sprekers op dit punt? Nee, dat is niet het geval. Dan geef ik het woord voor de beantwoording aan de burgemeester. Mevrouw SCHOUTEN (burgemeester): Dank u wel, voorzitter. En dank ook voor het debat. Het is altijd bijzonder om te zien dat demonstreren schuurt, ook in deze zaal. En volgens mij is dat ook de kern van demonstreren. Er zijn weinig demonstraties die ik ken die niet tot doel hebben om iets op de kaart te zetten, om echt iets kracht bij te zetten. En daar worden verschillende methodes voor gebruikt. En laat één ding helder zijn, demonstreren is een grondrecht. En dat zijn toch wel onze hoogste rechten die wij hebben. Die grondrechten zijn ingevuld ook door de Wom, de Wet openbare manifestaties. Ik ga toch even herhalen wat er in de Wom staat. Dat is al een aantal keren wel geduid, maar ik ga hem toch nog zeggen, want dat biedt ook het kader voor hoe wij de demonstraties wegen. Op grond van de Wom kan ik mijn bevoegdheden bij demonstraties slechts aanwenden ter bescherming van de gezondheid, in het belang van het verkeer en ter bestrijding of voorkoming van wanordelijkheden.

En zoals hier al blijkt uit dit debat zijn dat altijd afwegingen die elke keer per geval worden gemaakt. Elke demonstratie wordt op zijn eigen merites beoordeeld. Ook omdat ik van tevoren niet weet wat er vaak gaat gebeuren. Er is hier een vraag gesteld, wat is de relatie tussen demonstranten en burgemeesters? Er zijn heel veel demonstraties die gewoon aangemeld worden. Dan kijken wij ook wat dan de aard en de bedoeling is van de demonstratie. Waarbij steeds ook het uitgangspunt is, een demonstratie faciliteer je, want dat is ook het grondrecht. Daar kan ik beperkingen aan opleggen. Dat doe ik ook weleens. U herinnert zich misschien ook nog de demonstratie die plaatsvond voor Ahoy, tegen een Defensiebeurs die daar werd georganiseerd. Daar heb ik een demonstratievak aangewezen, omdat ik op dat punt het gevaarlijk achtte voor het verkeer, maar ook voor de mensen die toegang tot een op zich gewoon legale beurs ... Dat dat zou kunnen verhinderen. Dan leg ik een beperking op, om dat soort redenen. Er zijn ook heel veel demonstraties die niet worden aangekondigd. En dan worden wij op dat moment raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

482

ook, laat ik zeggen, verrast door de demonstratie die er is. Dat is in zichzelf geen reden om dan een demonstratie gelijk op te doeken. Ook als een demonstratie niet is aangemeld bij een burgemeester mag de demonstratie gewoon doorgaan en wordt hij ook dan weer op zijn eigen merites beoordeeld. Dat is even, denk ik, goed om mee te geven in het kader en ook op de vraag, hoe gaat het precies tussen een burgemeester en de aanvraag van demonstraties? De heer Soytekin vroeg daar volgens mij naar. Even dan heel specifiek, want daar wordt nu op ingezoomd, de casus bij het WTC. En het is ook prima dat we hier overigens over praten, laat dat duidelijk zijn, want ik moet ook gewoon verantwoording afleggen over de keuze die ik maak. Dat doe ik met liefde in deze raad, ook over de demonstratie die bij het WTC op woensdag 12 maart plaatsvond. Woensdag einde van de middag, dat was rond 17.00 uur, begon Extension Rebellion met demonstreren. Er stonden zo'n 20 demonstranten buiten bij het WTC met spandoeken. En nog eens 20 demonstranten zijn het WTC binnengegaan. En er zijn inderdaad een aantal rookpotten afgestoken. En daarna verliep in het WTC de demonstratie rustig. Er waren spandoeken zichtbaar en de demonstranten maakten gebruik ook van de geluidsinstallatie.

Ik werd vrij kort nadat ook die rookpotten in het WTC waren afgegaan op de hoogte gesteld ook, dat gaat via de politie, maar ook via onze eigen mensen, dat er een demonstratie plaatsvond en wat er gaande was. De politie was vrij snel ter plaatse, maar die zagen niet dat er op dat moment door mensen ook rookpotten werden afgestoken. Zij zagen wel dat het was gebeurd, maar niet dat op dat moment dat nog plaatsvond en ook dat dat iemand was die dat op dat moment deed. Maar de politie bleef aanwezig om vinger aan de pols te houden, omdat ze wilden voorkomen dat het nog een keer zou gebeuren, of dat er wanordelijkheden zouden gaan plaatsvinden. Toen de politie ter plaatse was, nogmaals, waren de demonstranten niet meer in dat gebouw aanwezig. Waren zij met spandoeken buiten aan het demonstreren, wat in zichzelf gewoon toegestaan is. Even kijken. De politie heeft daardoor niet meer zelf ook de demonstratie hoeven te beëindigen, want er was op dat moment ook geen sprake meer van wanordelijkheden of zaken die mogelijk strafbaar zijn. En op enig moment is die demonstratie ook weer beëindigd door Extension Rebellion. Er is aangifte gedaan door het WTC. Die hebben aangifte gedaan van lokaalvredebreuk. En de aangever heeft ook schade benoemd.

En de vraag was aan mij, of ik dan vind dat het ook een schending is van het strafrecht of dat daar overtredingen zijn begaan? Dat is niet aan mij om te beoordelen. Dat is altijd de verdeling in de trias politica. Ik heb gewoon een bevoegdheid om een demonstratie al dan niet toe te staan, met al dan niet beperkingen en al dan niet beëindigen als er wanordelijkheden plaatsvinden. Maar of een bepaalde activiteit strafbaar is, dat is altijd nog aan justitie om te beoordelen. En dat gebeurt nu ook. Er ligt een aangifte. Die is bij de politie gedaan. Dan is het vervolgens ook aan justitie om te beoordelen of dat zo is. Ik ga nooit beoordelen of iets strafbaar is. Dat is echt aan justitie om dat te doen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr): Korte vraag. De burgemeester zei, toen de politie kwam, waren de mensen alweer buiten en was niet duidelijk wie daar binnen zijn gang was gegaan. Dat impliceert dat als de politie dat wel gezien had, die mensen opgepakt waren. Een hele simpele vraag, wordt er nu gewerkt naar achteraf die mensen op te sporen, bijvoorbeeld met camerabeelden? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De burgemeester. Mevrouw SCHOUTEN (burgemeester): De politie moet natuurlijk zien, of er moet geconstateerd worden wie een overtreding begaat. Dat kan je niet zomaar op een soort wild guess doen. Dat moet je echt wel vaststellen.

Dat konden ze op dat moment dat zij daar kwamen niet doen. En hoe de politie nu dat onderzoek inricht, dat weet ik niet. Dat is echt aan de politie zelf om dat te beoordelen. En ook de aangifte die is gedaan door het WTC om dat ook te doen. En dan is het vervolgens ook nog aan justitie om te beoordelen of dat strafbaar is of niet. En de heer Ceulemans heeft gevraagd, dat zit ook in zijn motie, of dat ik dan ook in de driehoek daar me hard voor wil maken. In het algemeen, en dat is echt, die scheiding vind ik heel belangrijk, ik heb mijn bevoegdheden gewoon op basis van de wet, maar de opsporing en de eventuele vervolging zijn echt aan politie en OM. Bij wat voor situatie dan ook, dring ik nooit aan op vervolging of wat dan ook. Dat zijn echt de scheidingen der machten. En ik denk dat het heel belangrijk is dat we die op die manier ook in stand houden, want anders krijg je ook een soort willekeur. Als ik vind dat iets vervolgd moet worden, dat ik daar druk op ga uitoefenen, terwijl dat nu juist ... Vrouwe Justitia is blind, zegt men altijd. En dat zou ik ook graag zo willen houden. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr): Ik vind dat ik een hele nette, redelijke motie indien, die alleen vraagt, maak gebruik van de bevoegdheden die de wet biedt en zorg ervoor dat mensen die strafbare feiten plegen,

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

483

dat die opgepakt, vervolgd worden. Dat lijkt mij heel normaal. Zo zou het moeten werken in het land. Mijn enige vraag is, we zien dat deze organisatie continu de beest uithangt, dat Rotterdam dat kotsbeu is en dat er mogelijkheden zijn om die mensen te vervolgen. En het enige wat ik vraag is, wilt u, op het moment dat die mensen zich schuldig maken aan strafbare feiten, erop aandringen dat daar ook een vervolg komt? Punt. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De burgemeester. Mevrouw SCHOUTEN (burgemeester): Maar de heer Ceulemans veronderstelt dat ik daarop moet aandringen. Als er strafbare feiten zijn, dan zal dat ook echt wel bekeken worden. Hier zit ook al een soort suggestie in van de heer Ceulemans dat justitie daar een willekeur in zou hanteren. Dat is niet zo. Zij gaan ook altijd kijken naar een situatie, naar een casus of dat het te vervolgen is of niet? En dat is niet aan mij om te beoordelen of ze dat bij de een meer moeten doen dan bij de ander. Dat is echt de scheiding der machten. Dan was er ook nog een vraag van de heer Ceulemans, dat ging even specifiek over de demonstratie rondom de Botlek. Want dat was een demonstratie, die op zaterdag 15 maart plaatsvond. Wij wisten via social media dat er een landelijke operatie was, dat er demonstraties zouden kunnen plaatsvinden. Wij hadden wel begrepen dat het ook bij Uniper in Rotterdam-Oost zou plaatsvinden.

Wij hadden zo'n vermoedens dat het ook nog op andere plekken zou kunnen plaatsvinden, maar ook daar is geen aankondiging van gedaan vooraf. Dat was gewoon ook op basis van onze eigen inschatting. Wij hebben die demonstratie vooraf ook in de driehoek besproken. En daar hebben we ook met elkaar de beleidsuitgangspunten en de tolerantiegrenzen vastgesteld. We hebben ook stilgestaan bij het feit, waar zou de demonstratie wel kunnen plaatsvinden en waar zou het tot mogelijk gevaar kunnen leiden? Dat was bijvoorbeeld op het terrein van Uniper zelf. Zij voorzien natuurlijk ook een groot deel van de regio in warmte en dat soort zaken. Dan zou dat ook consequenties kunnen hebben als ze op het terrein zelf kwamen. We hebben ook duidelijk gezegd, als het op het terrein zelf is, dan staan we dat niet toe. Dat weet de politie dan ook van tevoren, dat ze daarop kunnen ingrijpen. Maar voor de hekken kunnen zij demonstreren, want dat mag. Zo bekijken we dan ook weer de eigen ... Op de eigen merites beoordelen wij die demonstratie dan ook. Specifiek ten aanzien van de Botlek. Daar kwam rond 13.00 uur het bericht dat er ook een demonstratie van XR gaande was in het Botlekgebied. En dat ging om 50 demonstranten die verdeeld stonden over de Hartelbrug en de Botlekbrug en de Welplaatweg nabij Exxonmobil. De Hartelbrug was geblokkeerd.

Dat gaf geen hele grote problemen, want de demonstranten lieten het autoverkeer door, maar alleen het vrachtverkeer afkomstig van de Exxonmobil werd geblokkeerd. Tijdens die demonstratie zou er ook een shiftwissel plaatsvinden bij Exxonmobil. Wij hebben toen gekeken, samen met de politie en het bedrijf, of er een alternatieve route was om het verkeer door te laten stromen. Dat was zo. En dat hebben we op die manier ook kunnen vormgeven. Door Waterstaat is gekeken naar een omleidingsroute voor het verkeer met gevaarlijke stoffen, want we wilden ook ervoor zorgen dat dat geen problemen zou opleveren. Dat is ook mogelijk gebleken. En dat hebben we ook zo in werking laten treden. We kijken dan ook heel goed op die manier van, hoe kunnen we voorkomen dat er gevaarlijke situaties ontstaan, doordat bijvoorbeeld vrachtwagens met giftige stoffen door een woonwijk gaan rijden? Dat willen we niet. Dat kon hier voorkomen worden. Er was een omleidingsroute, waardoor ook de bedrijfsvoering door kon gaan, waardoor het personeel het bedrijf kon verlaten en tegelijkertijd dat de demonstranten gewoon ook konden demonstreren. En zo rond 16.30 uur werd de demonstratie ook door de demonstranten beëindigd. Dit laat maar zien dat wij elke keer eigenlijk plaats- en contextafhankelijk wegen of de demonstratie plaats kan vinden op een manier overeenkomstig de Wom.

En dat is, denk ik, ook de manier waarop we het moeten blijven doen. Want ik vind soms ook echt wel iets van demonstraties en het doel, maar ik moet daar totaal blind voor zijn. Het is niet aan mij om te beoordelen of ik de inhoud wel of niet goed vind, of ik de inhoud wel of niet vind toegestaan. En sterker nog, ik zou u willen waarschuwen, en dat is dan ook in het specifieke geval, ik kom zo nog op de moties, bij die moties, want u licht er hier één partij uit. De volgende week staan wij hier een debat te voeren bij een demonstratie waar een ander deel mogelijk van de raad het heel erg ingewikkeld vindt wat daar gedaan wordt. En als we op die manier gaan redeneren, dan wordt het afhankelijk van een soort politieke willekeur of we een demonstratie wel of niet toestaan. Dat is gewoon niet overeenkomstig het grondrecht wat er is. En ik zou het ook tegen iedereen van u willen zeggen, u snijdt u in uw eigen vingers als u gaat beoordelen op basis van de inhoud of u het wel of niet eens bent met een demonstratie. Want dit kan echt terugslaan op onderwerpen die ook misschien voor u of voor de ander heel belangrijk zijn. En dat is de reden dat wij kaders hebben, dat wij toetsen op of het gevaarlijk is of het verkeer zodanig hindert dat het ook echt ontwrichtend wordt en of dat de gezondheid in gevaar is. Dat zijn de kaders. We kijken niet naar de inhoud.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

484

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr): Heel even kort. Mevrouw de burgemeester zegt dat wij moeten oppassen dat we hier een beeld creëren. Zij creëert nu een beeld van ons wat niet terecht is. Het gaat mij niet om de inhoud van demonstratie. Het gaat mij om het feit dat hier grootscheeps de maatschappij ontwricht wordt, iedere week opnieuw. Daar gaat het ons om. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De burgemeester. Mevrouw SCHOUTEN (burgemeester): En als dat zo is van tevoren, als wij weten dat dat gebeurt, of op het moment zelf dat het gebeurt, dan grijp ik ook in. Ik heb net een aantal dingen uitgelegd hoe we dat dan ook proberen te voorkomen, maar dat doen op een manier waarop het demonstreren in zichzelf nog wel doorgang kan vinden. Dat is steeds de afweging die wij maken. En dat is ook waar ik voor sta. Maar nogmaals, ik vind het ook heel riskant, laat ik het zo maar zeggen, als we nu op één onderdeel gaan zitten inzoomen. Als de strafbare feiten zijn gepleegd, dan wordt dat opgepakt door justitie. Dat gebeurt ook ongeacht de achtergrond of de reden van de demonstratie. Het is een beetje ter bescherming van uzelf, laat ik het zo maar zeggen, om ook daar niet de willekeur in door te laten gaan. Even kijken. Ik heb de vragen van de heer Ceulemans denk ik daarmee ook wel ... Ik heb geprobeerd zo volledig mogelijk te ...

Hij vroeg ook, zijn er aanhoudingen verricht? Er zijn terplekke geen aanhoudingen verricht. Maar nogmaals, er is aangifte gedaan en ik weet niet wat daar verder nu uitkomt. Mevrouw Van Groningen vraagt mij, herken ik het beeld dat de ooggetuigen schetsen? Ik heb gewoon de informatie van de politie gekregen die daar ter plekke was. Ik weet niet het beeld van de aanwezigen. Ik constateer dat er inderdaad rookpotten naar binnen zijn gegooid, dat daar stickers zijn geplakt. Volgens mij kreeg ik ook door, een aantal zaken hebben daar in het gebouw plaatsgevonden. En dat werd ook bevestigd door de politie, dat daar sprake van was. Even kijken. De kosten van de schade in het pand, materieel en immaterieel. Er is aangifte gedaan van lokaalvredebreuk en er is ook schade benoemd. En daar zal dan denk ik ook naar gekeken worden. Maar ik weet niet wat voor exacte bedragen daar aanhangen. Mevrouw Van Groningen vroeg nog in het algemeen, de kosten van demonstraties die dat met zich meebrengt in de stad. Ik neem aan dat ze dat breed bedoelt, ook voor politie-inzet en dat soort zaken. Wij maken geen specifieke uitsplitsing wat de kosten zijn voor demonstraties bij politieagenten.

Wij hebben ook weleens discussies gehad over bijvoorbeeld, wat kost de politie-inzet bij een wedstrijd van Feyenoord? Ik denk als we die kant opgaan, dat het ook weer heel ingewikkeld wordt om te zeggen, als je op basis van de kosten moet gaan kijken, mag je iets wel of mag je iets niet doen? De kaders zijn, zorgen dat demonstraties waar mogelijk gefaciliteerd worden. En als dat anders moet, dat we dat ook doen. Dat kost politie-inzet. Dat kost het ook bij andere activiteiten in de stad. Het is wel zo dat het aantal demonstraties is toegenomen, ook in de stad. Als ik het gewoon heel logischerwijs beredeneer, zal dat ook de kosten hebben doen toenemen. Maar wij splitsen dat niet uit naar specifieke taak van de politie op dat moment. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd): Voorzitter, volgens mij was de vraag niet helemaal duidelijk. Maar de vraag was, gemeente, stad en de samenleving en de politie. Eigenlijk die 3 entiteiten. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De burgemeester. Mevrouw SCHOUTEN (burgemeester): Dat is allemaal niet met een schaar te knippen. En als we dat al zouden willen, als we allemaal inzichtelijk gaan maken wat bepaalde zaken kosten bij de politie ... Nogmaals, ik heb ook nog wel wat kosten aan een wedstrijd van Feyenoord die gevoerd wordt. Daar zitten altijd kosten aan.

Dat is ook de prijs voor de openbare orde en veiligheid. In het algemeen hoop ik altijd dat we gewoon zo met elkaar kunnen omgaan dat we dat niet nodig hebben. Helaas constateer ik dat dat ook niet het geval is. Maar we hebben niet een specifieke uitsplitsing, ook niet bij de gemeente. De heer Soytekin vraagt, hoe verloopt het contact vooraf aan de kennisgeving? Nogmaals, die was hier niet in dit geval gedaan. Dan is er gewoon geen contact. Dan gaat het om het contact wat je ter plekke hebt, ook met de demonstranten. En de politie was ter plaatse om daar ook het contact te hebben. Wordt een organisator aangesproken op gedrag, indien het niet goed is verlopen? Wij proberen altijd van tevoren toch nog contact te zoeken, als we weten dat er iets gaat gebeuren. Dat is bijvoorbeeld bij Uniper ook gebeurd. We hebben daar een iemand die we kenden bij Extension Rebellion gevraagd. Maar het kenmerk van Extension Rebellion is ook dat het steeds verschillende groepen zijn. Dat hoeft dan niet per se degene te zijn die dan ook die demonstratie organiseert of daar een woordvoerder van is. Tijdens de demonstratie heeft de politie doorgaans goed contact ook met

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

485

degenen die staan te demonstreren. En als er contact is met een demonstrant, dan wordt er na afloop van een demonstratie ook nog weleens contact opgenomen om het verloop van de demonstratie te bespreken. Dat is niet standaard. Dat kan gebeuren. Hangt ervan af of de demonstranten daarvoor openstaan. De heer Soytekin vraagt ook, zie ik een patroon dat demonstraties toenemen? We zien ze afgelopen jaren wel lichtelijk toenemen. Het aantal spontane demonstraties neemt sowieso toe. In het verleden was het toch wat meer dat het gemeld werd. En nu is het vaker ook spontaner. Mevrouw Van Wifferen vraagt, is het strafbaar wat er is gedaan? Nogmaals, dat is niet aan mij om te beoordelen. De heer Oostdijk zegt, wat ben ik van plan om te gaan doen aan de verantwoordelijkheden in deze strafbare feiten? Daar heb ik denk ik ook net op geantwoord. De heer Coşkun vroeg dat eigenlijk als een wedervraag. Heb ik ook op geantwoord. Mevrouw Bokhove vroeg ook nog of dat het ... Even kijken hoor. Het was niet mevrouw Bokhove, denk ik. Dat ging ook nog over de vraag van, woensdag was tijdens de commissie de publieke tribune afgesloten. Iemand vroeg dat. Vroeg u dat? Dat was wel uw vraag. Wij hebben geen bewuste keuze gemaakt om geen bezoekers in het Stadhuis toe te staan.

Het ging er meer om dat op dat moment we ook wilden voorkomen dat er in het Stadhuis, vanwege de gebeurtenissen bij het WTC, dat dat zich zou verplaatsen binnen naar het Stadhuis. En dat is de reden waarom wij hebben besloten om beveiligingsmaatregelen te nemen, ook hier in het pand, omdat er hier ook een diner gaande was en omdat we dat diner wel een goede voortgang wilden laten geven. Er is geen bewuste keuze daarin gemaakt dat mensen niet naar de publieke tribune konden komen. Dat is daar dan waarschijnlijk een gevolg van geweest. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl): Dank u wel voor de toelichting. Feit is dat dat inderdaad wel gebeurd is, dat mensen niet naar die publieke tribune konden. En mijn vraag was ook, zou dat in de toekomst anders kunnen, zodat we dat kunnen proberen te voorkomen, door bijvoorbeeld andere ingangen te nemen of door mensen zich te laten te legitimeren? Want het is ook jammer als de publieke tribune niet publiek toegankelijk is. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De burgemeester. Mevrouw SCHOUTEN (burgemeester): Nogmaals, op dat moment dat het besluit werd genomen om het Stadhuis hier toch wat meer te beveiligen, ik zal het maar even naar mezelf toe trekken, heb ik daar niet rekening mee gehouden dat er hier ook een debat was waar de publiek tribune dan moeilijker toegankelijk was.

Als we dat weten, is dat goed om even te doordenken. Dat was op dat moment niet iets wat on top of mind was, geef ik eerlijk toe. Maar goed, voorzitter, ik hoop dat ik op deze manier heb kunnen laten zien dat we aan de ene kant demonstreren belangrijk vinden, dat we dat toe willen staan, maar ook in goede banen willen leiden. Dat ik mijn bevoegdheden daarvoor inzet op het moment dat dat nodig is, maar dat we ook moeten waken voor het feit dat we specifieke demonstraties, dat we daar allerlei meningen over gaan hebben, als we niet een breder debat hebben dan ... En dat is hier ook wel een beetje geprobeerd over demonstratierecht als zodanig. Want dan hebben we de ene week het over XR en de volgende week weer over een ander onderwerp. En dat geeft maar aan dat demonstreren, denk ik, voor iedereen in meer of mindere mate belangrijk is. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. Dat zijn de antwoorden in de eerste termijn. De moties? De burgemeester moet nog even naar de moties. Mevrouw SCHOUTEN (burgemeester): Er zijn 2 spreekt uit-moties. Die mag u zelf beoordelen. Maar ik hoop dat u een beetje heeft geproefd hoe ik erin zit, op basis van mijn beantwoording. De derde motie heb ik impliciet al beoordeeld.

Maar u vraagt mij om krachtiger op te treden tegen acties van XR en ook mijn bevoegdheden sneller daarvoor in te zetten en me in de driehoek maximaal in te spannen daarvoor, voor het oppakken dan wel achteraf opsporen. Ik heb net gezegd dat het aan justitie is om te beoordelen of mensen al dan niet opgespoord en vervolgd worden. En dat acties, überhaupt als het niet gaat volgens de kaders van de Wom, dat ik dan mijn bevoegdheden sowieso al inzet. En ik altijd elke demonstratie op zijn eigen merites beoordeel. Ik ga niet op voorhand zeggen dat ik iets wel of niet krachtiger doe, want het past ook niet bij het beleid wat wij voeren. Ik ontraad hem. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. Zijn er nog vragen blijven liggen uit de eerste termijn? Nee? De burgemeester is heel volledig geweest. Dan gaan we even kijken of er nog vragen zijn in de 2de termijn. De heer Ceulemans.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

486

De heer CEULEMANS (lr): Afsluitende opmerking. Dit is helaas de uitkomst waar ik al van uitgegaan was. Kennelijk is het nodig dat wij dit telkens opnieuw gaan agenderen. En dat is precies wat we zullen gaan doen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): Applaus voor de burgemeester. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Een vraag die bij me is opgekomen, naar aanleiding van de beantwoording van de burgemeester. Die gaf aan dat de spontane demonstraties de afgelopen periode zijn omhooggegaan. En ze gaf in de beantwoording ook aan dat de demonstratie van Extinction Rebellion niet was aangemeld. Nu weet ik niet in hoeverre Extinction Rebellion demonstraties in de regel wel of niet aanmeldt, maar hebben die 2 dingen dan ook met elkaar te maken? Meldt Extinction Rebellion in de regel bijna nooit demonstraties aan, zodat het ook moeilijker is voor de gemeente om daarin te faciliteren? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Zijn er nog anderen in de 2de termijn? Nee. Dan is het woord nog aan de burgemeester om de laatste vraag van de heer Soytekin te beantwoorden. Mevrouw SCHOUTEN (burgemeester): Mijnheer Soytekin pakt er nu een groep uit, Extinction Rebellion. En soms weten we wel iets, soms ook niet.

Maar ik wil hem er ook even op wijzen dat ik heel veel spontane demonstraties rondom pro-Palestina-demonstraties heb. Het is niet afhankelijk van één onderwerp. Gewoon vaker gebeurt dat. En dan nog kijken we, waar kunnen we faciliteren, ook al is het niet aangemeld, als het binnen de kaders van de Wom is? Als dat niet zo is, heb ik mijn bevoegdheden en zal ik ze inzetten. Ook hier, laten we oppassen dat we het niet op één onderwerp plakken, want dit gaat echt van de ene naar de andere kant. Er zijn heel veel groepen die om wat voor reden willen demonstreren. En ik heb daar alleen naar te oordelen, onafhankelijk van het onderwerp. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Het was totaal niet mijn intentie om groepen met elkaar te vergelijken. Ik begreep ook de vergelijking niet waarom u andere demonstraties erbij heeft gehaald. Ik refereer gewoon naar het antwoord wat u heeft gegeven. U geeft aan, er zijn meer spontane demonstraties in de stad. U geeft aan, Extinction Rebellion heeft de laatste demonstraties niet aangemeld. Ik ben benieuwd, ook in het kader van het faciliteren van die demonstraties, of dat vaker voorkomt bij Extinction Rebellion. Heeft niks te maken met andere groepen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De burgemeester. Mevrouw SCHOUTEN (burgemeester): Ik snap dat u de vraag stelt over Extinction Rebellion.

Mijn punt is, volgens mij zit er de vraag onder, over spontane demonstraties die plaatsvinden. Als ik het weet, stemmen wij af, proberen wij goed zicht te krijgen op wat de bedoeling is en ga ik dan ook proberen te beoordelen of ik vooraf al beperkingen moet opleggen of niet. Bij Uniper, voorbeeld van XR, wisten wij via sociale media dat ze daar waarschijnlijk wel naartoe zouden gaan, in ieder geval in RotterdamOost. Proberen wij contact te zoeken. Maar gaan we van tevoren ook in de driehoek al beoordelen, hoe gaan we hiermee om? Maar ook als een demonstratie niet is aangemeld, ongeacht welk onderwerp het is, zal ik dat op die manier beoordelen. Het enige punt is dat ik dan niet een dag van tevoren heb om dat te beoordelen, dan moet ik het ter plekke doen. Dan is het gewoon wat korter tijd voor mij om dat samen met de partners in het driehoek te beoordelen. Maar het maakt niet uit op hoe wij dan op dat moment ook met de demonstranten omgaan. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. Dan zijn we aan het einde gekomen van agendapunt 6.4. En dan geef ik de hamer weer over aan de burgemeester. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan zijn wij aan het einde gekomen bij de reguliere debatten. 7.

TWEEMINUTENDEBATTEN

De VOORZITTER: En dan wil ik graag doorgaan met de 2minutendebatten. U heeft even een soort ontluchtingstijd nodig, merk ik, maar we gaan het toch doen.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

487

7.1

Het voorstel tot vaststelling van het projectambitiedocument Sportlaan West

Dit agendapunt wordt behandeld als hamerstuk. 7.2

Monitor Werk en Inkomen derde tertaal 2024

De VOORZITTER: En het eerste 2minutendebat is het 2minutendebat Monitor Werk en inkomen derde tertaal 2024. En de wethouder is al in de zaal, waarvoor dank. En als eerste geef ik het woord aan de heer Vicario. De heer VICARIO (vvd): Dank u, voorzitter. Voorzitter, steeds meer jongeren worden via social media verleid door finfluencers, die een vertekend beeld schetsen van financieel succes. Ze promoten risicovolle investeringen en ondernemen zonder enige realistische context, waardoor jongeren verkeerde verwachtingen krijgen over werk en inkomen, en daarbij verkeerde keuzes maken. De gevolgen voor jongeren en voor onze stad zijn ernstig. Schulden, financiële onzekerheid en zelfs grote mentale problemen. Uit onderzoek blijkt dat de adviezen van influencers jongeren zelden iets oplevert. En toch blijven ze hun invloed uitbreiden. Daarom moeten we als gemeente ingrijpen. Het Jongerenloket speelt al een cruciale rol in het adviseren en begeleiden van jongeren naar werk en inkomen. De Rotterdamse VVD ziet graag dat we deze plek ook benutten om jongeren actief te waarschuwen voor financiële misleiding, en hen een realistisch beeld te geven van werk en inkomen. Met deze motie roepen wij het college op inmiddels het Jongerenloket de gevaren van finfluencers onder de aandacht te brengen en jongeren te helpen financieel zelfredzaam te worden.

Bij deze dien ik de motie in, samen met D66, Leefbaar Rotterdam en DENK. Niet allemaal tegelijk? Nee. Ik kan gewoon verdergaan? Ja. Tot slot, voorzitter, doen we het goed met betrekking tot mensen uit de bijstand te halen, maar het kan en moet beter. Nu de werkcoaches van de gemeente hun workload aanzienlijk intensiveren, van 30 naar 40 cliënten per werkcoach, ontstaat er een unieke kans om niet alleen meer aandacht te geven aan cliënten, maar ook om de kwaliteit van de begeleiding te verhogen. Dit zou uiteindelijk moeten leiden tot een hogere uitstroom uit de bijstand en duurzamer werk voor Rotterdammers. Ik zou dan ook graag van de wethouder de toezegging willen krijgen dat hij de raad zal informeren over hoe de kwaliteit en dienstverlening van de werkcoaches in deze nieuwe vorm wordt verbeterd, en ons hier structureel over zal blijven informeren. Tot zover mijn bijdrage. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Er moeten even wat moties opgehaald worden. Als dat kan. Dank u wel. De motie ‘Wijs jongeren op de gevaren van Finfluencers’ is voldoende ondertekend en maakt deel uit van het debat. Motie 1.

‘Wijs jongeren op de gevaren van Finfluencers.’ “De gemeenteraad, in vergadering bijeen op 20 maart 2025, ter bespreking van het 2minutendebat over 'Monitor Werk en Inkomen derde tertaal 2024; constaterende dat: - finfluencers via sociale media een vertekend beeld geven van financieel succes, waarbij risicovolle investeringen en ondernemerschap zonder realistische context worden promoot; - jongeren hierdoor misleid worden, wat leidt tot schulden, depressie en financiële onzekerheid; - onderzoek bevestigt1 dat de adviezen van finfluencers jongen zelden iets opleveren; - het Jongerenloket een cruciale rol heeft in het begeleiden van jongeren richting werk en inkomen; overwegende dat: - jongeren een realistisch beeld van werk en inkomen nodig hebben om financieel zelfredzaam te worden; - het Jongerenloket een juiste plek is om jongeren voor te lichten over financiële misleiding en op weg te helpen naar een realistische carrière; hardere handhaving en educatie noodzakelijk zijn om de invloed van finfluencers tegen te gaan; verzoekt het college om: - de gevaren van finfluencers onder de aandacht brengen bij jongeren van het jongerenloket; - jongeren actief wijzen op een realistisch beeld van werk & inkomen; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. J. Vicario, A.J.A. Maassen, C. Aafjes-van Aalst, S. Soytekin 1

https://nos.nI/artikel/2559546-het-advies-van-finflueneers-bIijkt-je-niks-op-te-leveren

De VOORZITTER: Dan ga ik over naar mevrouw Vlieger. raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

488

Mevrouw VLIEGER (gl): Voorzitter, de Rotterdammer benaderen vanuit vertrouwen en niet wantrouwen zou volgens GroenLinks de basis voor beleid moeten zijn. We zullen er dan ook alles aan blijven doen om wantrouwen en vooraf verdacht maken uit het beleid te halen. En daarom dien ik, zoals waarschijnlijk verwacht, een motie in om het Meldpunt Bijstandsfraude en de bijbehorende informatie weg te halen. Als mensen oprecht gegronde vermoedens hebben van fraude of misbruik moeten ze deze altijd kunnen melden. En dat kan gewoon via normale kanalen. Deze motie is gesteund door de SP, Partij van de Arbeid, BIJ1 en Partij voor de Dieren, na ook eerder idee van de SP Rotterdam al. Onze 2de motie gaat in op de beleidswijziging om in eerste instantie het starten of beheren van een stichting te ontmoedigen. We zien in het beleid dat het nog wel mogelijk blijft, alleen als uitzondering. Echter zou GroenLinks graag willen dat het uitgangspunt altijd maatwerk is en niet pas achteraf. Zo zorgen we ervoor dat mogelijkheden beter beschikbaar blijven voor de mensen die het echt kan helpen en kan activeren, bijvoorbeeld in hun intrinsieke motivatie om weer aan het werk te gaan. Ook kan bewijs van leiderschap en initiatief ervoor zorgen dat iemand een extra goede kans op de arbeidsmarkt maakt.

De VOORZITTER: De motie ‘Stop verdachtmaking bijstandsgerechtigden’ en de motie ‘’In principe niet’ uit het woordenboek van werkcoach’ zijn beide voldoende ondertekend en maken deel uit van het debat. Motie 2. ‘Stop verdachtmaking bijstandsgerechtigden.’ “De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 20 maart 2025 ter bespreking van agendapunt 7.2 Monitor Werk en Inkomen derde tertaal 2024; constaterende dat: - het meldpunt bijstandsfraude Rotterdammers oproept melding te maken bij verdenking van fraude door een mensen met een bijstandsuitkering; - bij fraudeonderzoeken naar aanleiding van de 468 meldingen van bewoners in slecht 16% van de gevallen onrechtmatigheden worden gevonden, hetgeen niet hetzelfde is als fraude; - in slechts 6% van de gevallen een uitkering wordt beëindigd; overwegende dat: - een meldpunt 'bijstandsfraude melden' het signaal geeft richting bewoners dat mensen met een bijstandsuitkering in de gaten gehouden moeten worden en hen hiermee verdacht maakt; - deze verdachtmaking een negatieve invloed kan hebben op bijstandsgerechtigden omdat men vanuit angst om verdacht over te komen een meer passieve houding aanneemt in ontwikkeling richting arbeidsparticipatie; - het opsporen van fraude én onregelmatigheden via het meldpunt een zeer inefficiënte methode is die meer geld kost dan het oplevert; - het stopzetten van het meldpunt niet betekent dat Rotterdammers geen

mogelijke fraude meer kunnen melden bij de gemeente, hier zijn immers andere mogelijkheden voor beschikbaar; - het stopzetten van het meldpunt waarschijnlijk zal zorgen voor minder ongegronde meldingen die voortkomen uit bijvoorbeeld wraak of rancune; - het stopzetten van het inefficiënte opsporingsinstrument middelen vrijspeelt die ingezet kunnen worden voor het bevorderen van arbeidsperspectief van Rotterdammers in de bijstand, iets dat wél bijdraagt aan duurzaam omlaag brengen van het aantal bijstandsuitkeringen in Rotterdam; verzoekt het college: - het meldpunt bijstandsfraude te sluiten en communicatie hierover te verwijderen op de website van de gemeente; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. L.S. Vlieger, T.S.J. Coşkun, M.E. Vogelaar, M.R. van Campenhout, S. van de Peppel. Motie 3. ‘’In principe niet’ uit het woordenboek van werkcoach’ “De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 20 maart 2025 ter bespreking van agendapunt 7.2 Monitor Werk en Inkomen derde tertaal 2024; constaterende dat: - de wethouder heeft aangegeven dat bijstandsgerechtigden die aangeven een stichting te willen starten hier in principe geen goedkeuring voor krijgen van hun activerings-/werkcoach; overwegende dat:

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

489

-

het starten of besturen van een stichting zonder winstoogmerk niet in strijd is met de participatiewet; - het starten of besturen van een stichting een manier kan zijn om belangrijke, mogelijk laatste, stappen te zetten richting arbeidsparticipatie; - het aantal bijstandsgerechtigden dat overweegt een stichting te starten uiterst beperkt is; - het toepassen van maatwerk binnen dit beperkte aantal casussen mogelijk moet zijn, hetgeen een 'in principe niet' werkwijze overbodig en onwenselijk maakt; - 'in principe niet' nooit het uitgangspunt moet zijn van werk- en activeringscoaches maar dat er gekeken moet worden naar wat wél kan om optimaal gebruik te maken van intrinsieke motivatie van bijstandsgerechtigden in hun proces van persoonlijke ontwikkeling; verzoekt het college: - het starten en besturen van een stichting niet bij voorbaat te bestempelen als onverenigbaar met het ontvangen van een bijstandsuitkering; - derhalve de werkinstructie 'in principe niet' te schrappen en per casus maatwerk toe te passen; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. L.S. Vlieger, M.E. Vogelaar De VOORZITTER: Dan geef ik het woord aan de heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Dank, voorzitter. En uiteraard zijn wij ook blij dat er een daling is als we kijken naar het aantal bijstandsgerechtigden in Rotterdam, waar ik ervan uitga dat een hoop van die mensen ook doorstromen naar werk.

En ik denk dat wij ons ook terecht met de wethouder zorgen maken dat deze daling duurzaam moet zijn en blijven. We zien dat er in ieder geval wordt gezocht naar oplossingen, zoals die duurzame banen, en dat de menselijke maat in ieder geval over heel de linie wordt meegenomen. Maar het laten dalen van de aantallen mensen in de bijstand moet niet een fixatie worden van de wethouder, waardoor de menselijke maat wordt vergeten. Dat wil ik hem in ieder geval wel meegeven. En dan wil ik de wethouder ook wijzen op de motie van vorig jaar die wij hebben ingediend, ‘Check de gemeentelijke check’, waarin we hebben gevraagd om in ieder geval bij die heronderzoeken goed en duidelijk uit te leggen dat het niet om een fraudeonderzoek gaat. Misschien dat de wethouder daar in ieder geval alvast iets over kan zeggen. En in dat kader zou je zeggen, zo'n meldpunt staat daar ook haaks op, op de menselijke maat. Kijk, wij vinden zeker dat die fraudeurs gepakt moeten worden. Daar is geen discussie over. Alleen ik denk dat het goed is dat de wethouder nog een keer kort en krachtig inzicht geeft hoe zo’n meldingsproces precies eruitziet, want het lijkt mij niet de bedoeling dat je je buurman, waar je ruzie mee hebt, eventjes aangeeft en zegt, daar heb ik geen vertrouwen in. En dat hij dan flink wordt onderzocht. Want die geruchten leven er natuurlijk ook. En het is goed dat dat wordt ontkracht.

Kan hij stapsgewijs uitleggen hoe dat proces dan verloopt? Daar laat ik hem even bij, voorzitter. Dank. De VOORZITTER: Dank u wel. En dan kijk ik even rond of er anderen zijn die hier nog het woord willen voeren. Mevrouw Vogelaar. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Voorzitter, allereerst complimenten aan de wethouder en iedereen in Rotterdam die zich sinds jaar en dag inzet om mensen uit de bijstand en aan het werk te helpen. De bijstandscijfers laten een dalende trend zien, in tegenstelling tot de andere G3. We zijn goed bezig in Rotterdam. Maar zou dit de PvdA-fractie niet zijn als we ons geen zorgen zouden maken. Gister overhandigden 200 medewerkers van het werk ontwikkelbedrijf een petitie met meer dan 18.000 handtekeningen aan staatssecretaris Nobel. Door nieuwe belastingmaatregelen zijn medewerkers van werkontwikkelbedrijven namelijk tientallen euro's minder gaan verdienen. Is dit bij de wethouder bekend? En wat zou hij kunnen betekenen voor de medewerkers van Rotterdam Inclusief? Dan onze jongeren. Jongeren in de bijstand hebben vaak te maken met instabiele leefomstandigheden, zoals ouders die in scheiding liggen, of ze hebben al snel te maken met schulden.

Verschillende gemeenten zijn met initiatieven gestart om jongeren leefgeld te geven, zodat zij eerst hun leven op orde kunnen krijgen en vanuit stabiliteit een baan kunnen vinden of een opleiding kunnen gaan volgen en afronden. In het commissiedebat gaf de wethouder aan geen wettelijke mogelijkheden te zien om een dergelijke proef te starten. Maar inmiddels hebben we ontdekt dat er wel degelijk proeven worden gehouden in het land, waar het wel lijkt te kunnen en waar ook de verantwoordelijke staatssecretaris kansen ziet. Vandaar dat ik een motie indien die het college verzoekt om te onderzoeken of er een proef met een leefgeldregeling voor jongeren kan worden gestart.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

490

De VOORZITTER: De motie ‘Investeren in de toekomst van jongeren met leefgeld’ is voldoende ondertekend en maakt deel uit van het debat. Motie 4. ‘Investeren in de toekomst van jongeren met leefgeld.’ “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 maart 2025 ter bespreking van 3 e tertaal monitor werk en inkomen 2024; constaterende dat: - steeds meer gemeenten het initiatief nemen om kwetsbare jongeren een jaar lang leer- en leefgeld te geven; - pilots in meerdere gemeenten, zoals Zwolle, Eindhoven en Arnhem, en onderzoek naar de aanpak positieve resultaten laten zien; overwegende dat: - het bieden van leefgeld kwetsbare jongeren een toekomstperspectief geeft en hun kansen op werkervaring of het afronden van een opleiding vergroot; - de staatssecretaris van SZW heeft aangegeven niet bij voorbaat tegen dit soort projecten te zijn en dat het mogelijk is om een proef te houden zolang dit binnen de kaders van de participatiewet wordt gedaan; - de gemeente Zwolle een variant op deze leefgeldproef is gestart die binnen de regels van de participatiewet valt; verzoekt het college: - om onderzoek te doen naar de wijze waarop pilots met leer- of leefgeld in andere gemeenten worden uitgevoerd; - hierover voor het zomerreces aan de raad te rapporteren; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. M.E. Vogelaar, L.S. Vlieger, M.R. van Campenhout, S. van de Peppel, T.

Kind, P.J.H.D. Verkoelen De VOORZITTER: Kan ik nog anderen het woord geven? Mevrouw Nunnely. U zit op een andere plek. Ik ben helemaal van mijn à propos. Mevrouw NUNNELY (d66): Ik dacht, laten we even ... Gezellig hier, inderdaad. Dank u wel, voorzitter. Tijdens het commissiedebat is er heel veel besproken. En nogmaals onze complimenten ook aan de wethouder. Bij het terugzien van het commissiedebat is er een punt wat onbesproken is gebleven, waar ik toch met schriftelijke vragen bij de wethouder op terug zal komen. En dat is de studenten van internationaal niveau, die eigenlijk maar 16 uur in onze stad mogen werken. Ik zal daar met schriftelijke vragen de wethouder vragen om hiernaar te kijken van, wat kunnen wij daaraan doen, in aansluiting op de vragen van mijn collega van de Partij van de Arbeid. Dank. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Zijn er nog anderen die het woord willen voeren? Dat is niet het geval. En dan vraag ik de wethouder ... De heer VERSNEL (wethouder): Voorzitter, dank u wel. En dank aan alle raadsleden voor de ideeën en vragen en moties. Ik begin met mijnheer Vicario van de VVD. Die heeft ook in de commissiebehandeling uitgebreid gesproken over die moderne trend van de finfluencers.

Ik ben zelf ook weleens doelgroep geweest daadwerkelijk, via YouTube, van zo'n blitse jongeman in een T-shirt op een strand in Dubai, die mij dan begint uit te leggen dat ik eigenlijk een sukkel ben dat ik normaal werk, dat ik veel makkelijker rijk kan worden. Dat gebeurde echt. En ik kan me ook wel voorstellen, want het kostte mij ook eventjes om door te hebben wat daar gebeurde, dat dat jongeren echt beïnvloedt en echt een verwrongen beeld oplevert van hoe je succesvol bent. En wij willen graag dat zoveel mogelijk jongeren in onze stad verstandige keuzes maken voor hun toekomst. En gewoon een goede opleiding afmaken met een startkwalificatie, en dan lekker aan het werk gaan bij een goede werkgever of een eigen bedrijf beginnen. En het zou inderdaad best wel zo kunnen zijn dat we hebben miskend wat de impact daarvan is, ook op een deel van de jonge bijstandsgerechtigden die wij nu al bij ons aan boord hebben. Ik wil zijn voorstel, om daar meer aandacht voor te hebben in de uitvoering, omarmen. Die motie omarm ik. Dan heeft hij ook gevraagd naar de kwaliteit van de werkcoaches. We hebben het in de commissie uitgebreid gehad over de herijking van onze dienstverlening. We gaan van een model van iedereen een beetje helpen naar per groep mensen superintensief helpen. De eerste resultaten daarvan zijn heel erg positief.

Dat is mede de reden waarom wij het op dit moment ook beter doen dan een groot deel van de rest van het land. En wat ik u wil toezeggen, is dat wij in de tertaalbrieven, waarbij we steeds ook reflecteren op de ontwikkeling van de bijstandscijfers, u raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

491

natuurlijk op de hoogte zullen houden van de impact van de herijking en van de voortgang van die herijking daarop. En daar maakt de professionaliseringsslag van de werkcoaches natuurlijk een onderdeel van uit. Laat dat mijn toezegging zijn, dat we daar in de tertaalbrieven, op de momenten dat we daar nieuws ook over te melden hebben, op terug zullen komen. Dan kom ik bij mevrouw vlieger van GroenLinks. Dank voor het nogmaals onder de aandacht brengen van het meldpunt. Ik ben natuurlijk tegen die motie. Ik vind dat die mogelijkheid er moet zijn om bij een afdeling die melding te doen, die dan ook zich daar goed raad mee weet. Dat is ook niet eenvoudig. De vraag van mijnheer Soytekin, die hint daar natuurlijk ook op. Dat is wel specialistisch werk. Omdat we enerzijds willen dat als mensen een gevoel van onrecht hebben dat ze daar ergens wat mee kunnen. Anderzijds willen we niet dat het leidt tot een soort heksenjacht, waarin allerlei mensen die helemaal niks hebben misdaan ineens worden opgejaagd door de gemeente, of dat het een makkelijke manier wordt om je buurman een hak te zetten als je ruzie hebt over waar de schutting staat. En dat vergt ook dat we daar mensen voor in dienst hebben die zo'n melding goed kunnen interpreteren.

En om dan gelijk ook antwoord te geven op de vraag van mijnheer Soytekin, ik ben heel graag bereid om ook schriftelijk met u echt het precieze stappenplan te delen, zodat u dat ook gewoon heeft en u kunt bekijken. Maar we handelen altijd vanuit het principe van, laat ik zeggen, subsidiariteit. We proberen altijd met zo min mogelijk interventie de melding af te doen. Dat begint met gewoon een bureauonderzoek, kijken of er überhaupt enige concrete aanwijzingen zijn meegeleverd bij de melding. Als dat niet zo is, dan houdt het sowieso snel op. En als er concrete informatie voorhanden is, dan wordt eerst gekeken gewoon met bureauonderzoek of die te verifiëren zijn. Als dat zo is, dan is er op een gegeven moment echt concreet een aanwijzing, dan kan ook een bijstandsgerechtigde worden uitgenodigd voor een gesprek. Dan worden de aangetroffen feiten besproken. En pas dan kan het eventueel echt een handhavingstraject worden, waarbij ook kwaliteitsmedewerkers wordt ingeschakeld. Dat is ook nooit iets wat door een enkele medewerker gebeurt. Daar zijn op verschillende stappen in dat proces ook echt kwaliteitswaarborgen, om te voorkomen dat dit een middel wordt voor mensen om elkaar gewoon dwars te zitten. Wij willen namelijk dat dit bijdraagt aan meer rechtvaardigheid in onze stad en niet aan minder. Die motie van mevrouw Vlieger ontraad ik.

De andere motie van mevrouw Vlieger gaat over ons beleid ten aanzien van het hebben van een stichting, als bijstandsgerechtigde. Kijk, we sluiten dat niet uit. Het is niet dat het per definitie of dat het absoluut niet mag. Maar wat we hebben gezien, is dat we mensen helpen als het uitgangspunt is, doe het niet. En dat is omdat het hebben van een stichting en ook het goed doen van de financiële huishouding daarvan vraagt veel van een mens. En we hebben helaas voorbeelden gehad, die ook breed in de publiciteit zijn geweest in het afgelopen jaar van mensen die vanuit goede intenties, goede bedoelingen uiteindelijk die verschillende financiële stromen die je met een stichting hebt, niet van hun persoonlijke financiële stromen hebben kunnen scheiden en daarmee gewoon in de problemen komen met de inlichtingenplicht van de Participatiewet. Daarnaast is het zo dat als je dat allemaal wel kunt, heb je echt wat in je mars. En dan willen we je liever helpen naar een passende werkplek. En dan willen we liever niet dat die talenten en die kwaliteit onbenut blijft op de arbeidsmarkt. Dat is waarom ik echt voor dat beleid sta en waarom ik ook die motie wil ontraden. Dan mijnheer Soytekin. Die vraagt mij om van de daling van het bijstandsbestand geen fixatie te maken. Die kans is verkeken. Het is iets dwangmatigs geworden. Een obsessie, kun je wel zeggen.

Ik overweeg ook op een gegeven moment toch therapie, als ik dit moet gaan loslaten. Maar natuurlijk is het zo dat we dat niet willen laten doorslaan in mensen, weet je wel, echt op een onmenselijke manier behandelen. Sterker nog, en dat is waarom ik echt trots ben ook op het beleid dat we voeren in Rotterdam, die fixatie op het laten dalen van het aantal mensen in de bijstand leidt juist tot meer menselijke maat. Want we hebben onderkend dat er meer bij komt kijken dan we hebben kunnen waarmaken in het vorige dienstverleningsmodel. Daarom hebben we juist ook die herijking gedaan, waarin we meer tijd maken om mensen heel intensief en op de persoon te begeleiden. Ik denk dat mijnheer Soytekin zich wat dat betreft geen zorgen hoeft te maken. Als het gaat om de heronderzoeken, hij heeft daar inderdaad een motie over ingediend, het is zo, en dat is ook echt de afspraak die ik met u heb gemaakt, maar die ook echt als wens vanuit de uitvoering naar mij toe is gekomen, dat we proberen die heronderzoeken een gesprek met wederzijds belang te maken. Wij willen graag weten of alles nog klopt. Dat is de rechtmatigheidschecks die wij dan uitvoeren. Maar dat gesprek gaat minstens zozeer over wat er nog aan gemeentelijke dienstverlening beschikbaar is, bijvoorbeeld schuldhulpverlening of andere gezinsondersteuning, waar de betrokkene nog geen gebruik van maakt.

We proberen echt te zorgen dat dat een win-winsituatie is, om dat gevoel van verkeerde bejegening niet te hebben. En dat lukt ook, want in de totaalmonitor houden we nog steeds keurig de bejegeningservaring bij, en we zien dat dat, ondanks alle beleidswijzigingen die er zijn geweest, nog steeds gewoon supergoed gaat. En op de vraag, wat gebeurt er concreet na zo’n melding, ik heb daar denk ik al het een en ander over gezegd. Maar natuurlijk graag bereid, als dat gewenst is,

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

492

om in aanvulling daarop dat ook nog eens op papier te zetten. Dan mevrouw Vogelaar van de Partij van de Arbeid. De financiële situatie van de medewerkers van Rotterdam Inclusief heeft al heel lang mijn grote aandacht. En dat is ontstaan al denk ik 2 jaar geleden, toen wij een nieuwe cao voor de gemeenteambtenaren konden afsluiten, waarmee voor hen een flinke inkomensstap werd mogelijk gemaakt. En dat voor de medewerkers van de SW-bedrijven, die soms letterlijk naast elkaar zitten, niet dat voelde als een groot onrecht. En wat ik toen heb gedaan, is de stap naar voren zetten binnen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, want dat is de cao-partij als het gaat om die cao Aan de Slag en de cao SW. En ik heb me daar aangemeld voor de Kamer Inclusieve Arbeid, die daarover gaat. En vervolgens voor de onderhandeldelegatie, die onderhandelt met de bonden vanuit de drive om te zorgen dat we daar als werkgevers steviger in staan en een beter bod zouden doen. Ik heb daarmee bijgedragen aan de nieuwe cao, die we vorig jaar hebben afgesloten. Dat is weliswaar niet een gigantische stap geweest, maar wel een significante stap vooruit. Nu zien we natuurlijk opnieuw dat daar zorgen over zijn. Maar nu komt dat niet vanuit 2 verschillende cao's, waarvan de één een beweging maakt en de ander niet, maar door fiscale consequenties van het rijksbeleid.

Maar we zijn ook nu opnieuw vanuit de VNG in een traject met de vakbonden om te komen tot een nieuwe cao. En toevallig morgen is er een bijeenkomst van die Kamer Inclusieve Arbeid, waarin ook verder zal worden gesproken over wat we als werkgevers kunnen bieden. Waarbij geldt dat de financiële gezondheid van die SW-bedrijven in het land heel erg varieert. Wij staan er in Rotterdam best goed voor financieel, maar dat geldt op heel veel andere plekken in Nederland niet. En daarbij speelt ook mee dat op veel plekken in Nederland is het SW-bedrijf veel meer op afstand gezet van de gemeente dan bij ons. En dat zorgt ook voor minder bereidheid bij gemeenten om daar dan extra de knip voor te trekken. Je merkt dat het met name aan de werkgeverskant echt best wel ingewikkeld is, waar dan ook nog doorheen speelt dat een heleboel gemeenten vinden dat het ministerie er meer geld voor zou moeten uittrekken. En het ministerie houdt dat af. Het is nog niet zo makkelijk, maar ik denk dat het moet lukken om een nieuwe cao af te sluiten en dat het ook moet lukken om daar een financiële stap in mogelijk te maken voor de medewerkers. Dan de motie, maar heb ik dan al? Die motie vraagt mij om in beeld te brengen hoe die pilots met leefgeld in den lande lopen en dan om dat aan u te melden. En dat wil ik doen.

Waarbij ik echt niet wil vooruitlopen op dat wij dat ook zouden doen, want u weet, ik ben daar kritisch op. Maar inlichtingen vergaren, ik ben ook de kwaadste niet. Dat gaan we doen. En dan mevrouw Nunnely, ten slotte, van D66. Zij gaat mij een aantal schriftelijke vragen sturen. En die zie ik natuurlijk met veel belangstelling tegemoet. En dan zullen we daar vanuit het college een goed antwoord op aan u dichten. Dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Zijn er nog resterende vragen die niet beantwoord zijn? De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Volgens mij gaf de wethouder een voorzet voor een toezegging die ik nu moet gaan inkoppen, denk ik dan. De vraag was of ik het op prijs stelde om een stappenplan te krijgen, met betrekking tot die meldingen? Ja, heel graag. De VOORZITTER: Dan heeft de wethouder toegezegd dat hij de raad in de tertaalbrieven zal informeren over de voortgang van de herijking van de dienstverlening. En hij zal de stappen van het handhavingsproces na het ontvangen van een melding toesturen. En de laatste, moet ik even ... Dat was de laatste. Dat was de 2de. Dan zijn die toezeggingen gedaan en de moties zijn beoordeeld. Dan sluit ik dit agendapunt. 7.3

Definitief Ontwerp Getijdenpark Feijenoord fase 1

De VOORZITTER: En gaan we over naar agendapunt 7.3, Definitief Ontwerp Getijdenpark Feijenoord fase 1. En de wethouder is al aanwezig. Waarvoor dank. En ik heb op mijn lijstje nog maar één spreker staan, de heer Dahoe. Maar u mag zich aanmelden als u ook wat wil vinden. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk): Dank u wel, voorzitter. Het getijdenpark is een aanwinst voor onze stad, en natuurlijk de bewoners daar. En dit park is in lijn met de werking van eb en vloed, en hierdoor ook bijzondere flora en fauna aantrekt, maakt het nog aantrekkelijker. We zijn als partij blij met de natuur om de hoek, bij dichtbevolkte stadswijken. En dit omdat het opzoeken van de natuur voor de stedeling niet altijd een optie is na een dag hard werken. Het getijdenpark maakt de woonomgeving mooier, aangenamer en een fijne plek voor kinderen om op te groeien en buiten te spelen. En fijn dat er opmerkingen uit de participatierondes goed zijn meegenomen, onder andere om geen hele hoge bomen te plaatsen die het uitzicht over de ri4 belemmeren, vinden wij belangrijk. En toch vragen we ons wel af of er na het ongevraagde advies van de wijkraad nog meer participatieronden zijn geweest.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

493

Dit ook omdat Feijenoord kenbaar had gemaakt, dat ze amper zijn meegenomen in de plannen. En verder, voorzitter, vinden we het heel mooi dat de geleerde lessen over zwerfafval op het Eiland van Brienenoord mee worden genomen hierin en toegepast zullen gaan worden. En tot slot waren er al plannen in voorbereiding voor natuureducatie. En dat vinden wij ook belangrijk. En wij vinden het ook belangrijk dat de mensen en de scholen in de buurt hierbij betrokken worden. En daarom dienen we een motie in ‘Educatie en groen moeten we vooral doen’. Dank u wel. Dat was het. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Dank u wel, voorzitter. We zijn ontzettend blij met deze groene impuls op Zuid en ook het tempo waarmee deze wordt aangelegd. Dat heb ik ook al genoemd in de commissie. En ik zou graag deze raadsvergadering nog willen gebruiken om nogmaals op te roepen ook echt die zwemplek daar te realiseren en alles daarvoor in staat te stellen, omdat we gewoon zien dat dat die behoefte enorm groot is. Dat zagen we al in het Rijnhavenpark, en hopelijk binnenkort ook een plons aan de andere kant op Zuid. De VOORZITTER: Hartelijk dank. En de motie ‘Educatie en groen moeten we vooral doen’ is voldoende ondertekend en maakt deel uit van het debat. Motie1.