20250130- Notulen van de raadsvergadering van 30 januari 2025

Ik zal ze niet alle negen voorlezen die toen werden verleend, maar één was vrijheid van godsdienst en twee was buiten de stad een stuk grond aankopen om tot begraafplaats in te richten. En dat tweede privilege conform de Joodse Codex, dat was ook een plek die nooit geruimd zou worden. Wat dat betreft hebben we al ruim 400 jaar een situatie in de stad waarin we niet alleen, zoals in de katholieke traditie zeg ik tegen mevrouw Verkoelen, relikwieën van overledenen in een gebedshuis kunnen hebben, maar waar ook in een aantal gemeenschappen ook behoefte is aan eeuwigdurende grafrust. Want zoals het Rotterdam van de zeventiende eeuw al een diverse stad was met al zijn verschillende bevolkingsgroepen en daarbij behorende geloofsgemeenschappen, denk aan

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

132

de Waalse Kerk, de Schotse kerk of de lutherse kerk van de heer Engberts, en natuurlijk ook de sefardische en asjkenazische gemeenschap en de sjoels. En zo is vandaag de dag onze stad nog steeds hyperdivers en ik ben dan ook blij, mede ook met het coalitieakkoord dat we vorm hebben weten te geven aan die diversiteit in geloofsgemeenschappen en de wensen bij een uitvaart. Recent is er ruimte gecreëerd voor een hindoestaanse asuitstrooiplek, vandaag starten we hoop ik met de realisatie van een islamitische begraafplaats. Wat D66 betreft een prima nota van uitgangspunten en gelet op de betrokkenheid van de verschillende gemeenschappen hierbij ook, zijn we er ook wel van overtuigd dat dit ook tot wasdom zal komen. Dank u wel. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan de heer Roskam. De heer ROSKAM (lr). Voorzitter, voor ons ligt een nota van uitgangspunten islamitische begraafplaats. Vanuit de Partij voor de Dieren zal een motie komen en vanuit Leefbaar Rotterdam een. Graag licht ik mijn overwegingen toe. Maar allereerst een compliment voor de wethouder dat hij heeft toegezegd een Bibob uit te voeren bij de organisatie. Zoals u weet is Leefbaar Rotterdam voorstander van de scheiding van kerk en staat. Discriminatie en uitsluiting pakken we aan en niemand verdient een voorkeursbehandeling. Of zoals de heren Jacobse en Van Es al zeiden: geen gezeik, allemaal gelijk.

Het liefst zouden we alleen algemene begraafplaatsen hebben. Eén stad in het leven, één stad in de dood. Door deze uitzonderingen te maken creëren we als gemeente een ongelijk speelveld op basis van geloof. Immers, iedere andere Rotterdammer die een begraafplaats wil starten zal zich wel aan de geldende normen moeten houden. Helaas wordt er door de wethouder een andere keuze gemaakt. Is uw overledene moslim? Dan kunt u extra parkeerplekken krijgen. Indien niet, helaas. Is uw overledene moslim? Dan kunt u de grond kopen. Indien niet, helaas. Sommigen zullen het wellicht goedpraten, want er zijn immers ook joodse begraafplaatsen. Tegen u zeg ik: deze stammen uit een tijd dat vrouwen geen stemrecht hadden, er geen leerplicht was voor kinderen, geen sociale woningbouw, en Nederland nog koloniën had. Wellicht is dit het morele kompas waarlangs u tegenwoordig besluiten wilt nemen. Ik niet. Door voor deze moties te stemmen, stemt u voor een gelijk speelveld in de stad. Door voor deze moties te stemmen, stemt u voor een modern moreel kompas. Door voor deze moties te stemmen, stemt u tegen discriminatie op basis van geloof. Voorzitter, voor ons is de keus duidelijk en ik dien graag de volgende motie in. De VOORZITTER. De heer Roskam heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

Eeuwigdurende erfpacht voor oneindige grafrust "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 30 januari 2025, ter bespreking van de Nota van Uitgangspunten islamitische begraafplaats; constaterende dat: - islamitisch begraven eeuwigdurende grafrust als randvoorwaarde stelt; voorts constaterende dat: - de gemeente in de nota van uitgangspunten afwijkt van het gemeentelijk beleid om grond voor maatschappelijke voorzieningen in eeuwigdurende erfpacht uit te geven, door te kiezen voor verkoop van de grond; overwegende dat: - het waarborgen van eeuwigdurende grafrust prima kan met uitgifte van de grond in eeuwigdurende erfpacht, waarbij de gemeente regie kan houden; - gebruikmaking van erfpacht ertoe bijdraagt dat de functie van de begraafplaats voor de stad behouden blijft, met daarbij de mogelijkheid om in het erfpachtcontract afspraken te maken over bestendig en duurzaam gebruik van het beoogde perceel; verzoekt het college: - te kiezen voor uitgifte van de grond voor de islamitische begraafplaats in eeuwigdurende erfpacht; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Roskam

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

133

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dan geef ik nu het woord aan de heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Voorzitter, we zijn hier niet alleen heel erg blij om, maar ook heel erg dankbaar, dat eindelijk deze islamitische begraafplaats gaat komen in het Zuiderpark in Rotterdam. Ik word hier ook wel een beetje stil van, maar niet zo stil als Ayaz, het broertje van mijn kinderen, dat nota bene op mijn veertigste verjaardag na acht maanden zwangerschap stilgeboren werd in het Erasmus MC. En Ayaz kon hier niet begraven worden, in zijn eigen stad. En zijn ouders moesten uitwijken naar een andere gemeente, een extra last in een toch al onvoorstelbaar verdrietige periode. Voorzitter, het is goed nieuws dat dit voorstel hier nu voorligt en dat er jarenlang is vastgehouden aan dit plan. Onze dank gaat uit naar het college en wethouder Achbar, maar ook Stichting SPIOR, en IBO. Voor Ayaz en andere Rotterdamse kinderen die veel te vroeg zijn gegaan, komt deze begraafplaats misschien te laat, maar we moeten hun namen niet vergeten. Daarom hebben we een motie opgesteld om een namenmuur te realiseren, een plek van herinnering voor alle stilgeboren Rotterdamse kinderen. Want voorzitter, ook zij waren Rotterdammers. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Dahoe heeft de volgende motie ingediend. Motie 2.

Online Sterrenkinderenregister en Namenmuur "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 30 januari 2024, ter bespreking van agendapunt '9.6 Nota van Uitgangspunten islamitische Begraafplaats'; constaterende dat: - er in Rotterdam geen centrale plek is waar ouders en families van stilgeborenen hun verlies kunnen herdenken en een blijvende herinnering kunnen creëren; - het verlies van een kind, hoe vroeg in het leven ook, een diepe emotionele impact heeft op ouders en hun omgeving; - een online sterrenkinderenregister en fysieke namenmuur een tastbare en digitale herinneringsplek kunnen vormen; - andere gemeenten met soortgelijke initiatieven erkenning, troost en een collectieve herinnering bieden aan ouders van stilgeborenen.

van mening dat: - een online sterrenkinderenregister en een fysieke namenmuur voor stilgeborenen een belangrijke symbolische waarde hebben en erkenning geven aan een vaak onzichtbaar verdriet; - het realiseren van een dergelijke plek aansluit bij het inclusieve karakter van Rotterdam, waar ruimte is voor persoonlijke en collectieve rouw; - een namenmuur, bij voorkeur op de Zuiderpark Begraafplaats, tevens een serene plek kan zijn die bijdraagt aan sociale verbinding en steun binnen de gemeenschap; verzoekt het college: - te onderzoeken hoe een onlineregister voor stilgeborenen gerealiseerd kan worden en hoe dit kan worden gekoppeld aan een fysieke namenmuur op een serene en toegankelijke locatie in Rotterdam, zoals de Zuiderpark Begraafplaats; - in kaart te brengen wat de wens van maatschappelijke organisaties en ouders is wat betreft een herdenkingsmuur; - de uitvoerbaarheid van een herdenkingsmuur te verkennen; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.N. Dahoe De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dank, ook voor uw persoonlijke verhaal mijnheer Dahoe. Zijn er nog andere leden die het woord willen? De heer Van der Velden.

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

134

De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Wij zijn blij met deze islamitische begraafplaats voor Rotterdam. Het is wederom een nieuwe maatschappelijke voorziening voor de stad. Eindelijk, zouden we zeggen, want in 2017 stemden wij al voor de komst van een islamitische begraafplaats. Voorzitter, ik wil dan wel aandacht vragen voor één ding en dat is het autoparkeren bij deze begraafplaats. De normen van de gemeente voor autoparkeren schrijven voor dat de initiatiefnemer van de islamitische begraafplaats ten minste 37 parkeerplaatsen realiseert. En de initiatiefnemer, blijkens de nota van uitgangspunten voor de islamitische begraafplaats, staat het vrij om meer parkeerplaatsen te realiseren tot een hoeveelheid van onbepaalde omvang. Het wordt gerealiseerd in het Zuiderpark, waardoor een grote parkeerplaats op gespannen voet staat met de groene omgeving van het Zuiderpark. Dat vinden wij geen goed idee. Duurzaam gebruik van de begraafplaats zou het uitgangspunt moeten zijn en dat staat op gespannen voet met overmatig autogebruik. Daarom verzoeken wij het college met de initiatiefnemer van de islamitische begraafplaats af te spreken het aantal parkeerplaatsen te maximeren tot 37 parkeerplaatsen. Deze motie dienen wij samen in met raadslid Roskam. Ik wil ook nog iets zeggen tegen mijnheer Roskam, want Jacobse en Van Es ken ik vrij goed.

En het was niet: geen gezeik, iedereen gelijk, maar: geen gezeik, iedereen rijk. Dat was de uitspraak, dus een kleine correctie. De VOORZITTER. De heer Van der Velden heeft de volgende motie ingediend. Motie 3. Eeuwigdurende duurzaamheid "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 30 januari 2025, ter bespreking van de Nota van Uitgangspunten islamitische begraafplaats; constaterende dat: - de normen van de gemeente voor autoparkeren voorschrijven dat de initiatiefnemer van de islamitische begraafplaats ten minste 37 parkeerplaatsen realiseert; - het de initiatiefnemer blijkens de nota van uitgangspunten voor de islamitische begraafplaats vrij staat om meer parkeerplaatsen te realiseren, tot een hoeveelheid van onbepaalde omvang; overwegende dat: - de islamitische begraafplaats wordt gerealiseerd in het Zuiderpark, waardoor een grote parkeerplaats op gespannen voet staat met de groene omgeving; - duurzaam gebruik van de begraafplaats het uitgangspunt moet zijn, dat tevens op gespannen voet staat met overmatig autogebruik; verzoekt het college: - met de initiatiefnemer van de islamitische begraafplaats af te spreken het aantal parkeerplaatsen te maximeren tot 37 parkeerplaatsen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden en T. Roskam De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Morkoç.

Mevrouw MORKOÇ (gl). Dank voorzitter. GroenLinks vindt het belangrijk dat er nu ook een islamitische begraafplaats komt. Het doet recht aan de diversiteit van Rotterdam. We horen ook graag het antwoord van de wethouder op de gestelde vragen zodat wij de moties straks kunnen overwegen. Heel veel mensen hebben gewerkt aan dit plan en wij willen hen allen erg bedanken. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Mevrouw Verkoelen wilde ook nog het woord. Mevrouw VERKOELEN (50+). De heer Van der Velden en ik zijn van dezelfde generatie en ik wilde het ook al zeggen. Jacobse en Van Es. Ja, ik heb een nieuwe partij zoals u weet, de Jongeren Ouderen Unie. Nou, de oudere jongere was van dezelfde doelgroep. Deze kende ik ook: geen gezeik, iedereen rijk, ik heb het wat afgeblèrd. Voorzitter, de vraag naar islamitische begraafplaatsen groeit en vraagt om een

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

135

strategische en toekomstgerichte aanpak. Islamitische begraafplaatsen vereisen eeuwigdurende grafrust, wat een permanente ruimtevraag creëert. De nota van uitgangspunten erkent dit probleem, maar laat open hoe de ruimte eerlijk verdeeld en beheerd wordt. Voorzitter, ik heb eens rondgebeld en recente cijfers tonen aan dat islamitische begraafplaatsen met eeuwigdurende grafrust in Nederland snel vol raken. Almere zat vol en heeft er nu driehonderd begraafplaatsen bij, vertelden ze mij. En dat doen ze voor alleen de eigen inwoners, want anders kunnen ze die weer niet plaatsen. Zuidlaren, met 1400 begraafplaatsen is ook praktisch vol. Bergen op Zoom heeft 1500 graven, maar, gaven ze daar aan, meer dan 80% van de begrafenissen zijn van buiten de gemeente, zelfs vanuit België. Er wordt daar al jaren geprobeerd 1000 m2 extra grond van de gemeente te krijgen om toch maar alsjeblieft die ruimte te gaan creëren. Arnhem opende in 2023 een begraafplaats met 16.000 graven, maar dit verlicht de druk op andere steden totaal niet. De Rotterdamse begraafplaats krijgt 2500 graven en in de nota van uitgangspunten staat dat er geschat is dat het voor zestig jaar voldoende zou moeten zijn. Maar zonder restricties zal deze capaciteit net als elders veel sneller uitgeput raken. Dit zou betekenen dat Rotterdamse moslims geen toegang meer hebben tot een islamitische begrafenis in hun eigen stad.

Voorzitter, om dit te voorkomen moet Rotterdam voorrang geven aan de eigen inwoners, om zo de beperkte ruimte eerlijk te verdelen. Daarnaast is een langetermijnstrategie nodig om die uitbreidingsmogelijkheden binnen en buiten onze gemeente te gaan onderzoeken. Mijn fractie dient hiervoor dan ook een motie in, en de coalitie zal het zeker aanspreken, Rotterdam first, 'Een islamitische begraafplaats voor de Rotterdammers'. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen heeft de volgende motie ingediend. Motie 4. Een islamitische begraafplaats voor de Rotterdammers! "De gemeenteraad, in vergadering bijeen op 30 januari 2025 ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Nota van Uitgangspunten islamitische begraafplaats; constaterende dat: - het college een Nota van Uitgangspunten over een islamitische begraafplaats heeft opgesteld; - het principe van eeuwige grafrust en de toenemende behoefte aan islamitische begraafplaatsen in Nederland de ruimtevraag voor islamitische begraafplaatsen steeds meer toeneemt; - de schaarste aan beschikbare ruimte binnen de gemeentegrens vraagt om een zorgvuldige afweging bij de toewijzing van begraafplaatsen; - de grote schaarste aan islamitische begraafplaatsen in Nederland ertoe leidt dat veel gebruik zal worden gemaakt van de islamitische begraafplaats in Rotterdam; - dit betekent dat de beschikbare capaciteit van 2500

begraafplaatsen mogelijk sneller dan de geschatte zestig jaar volledig benut zal zijn; overwegende dat: - er onduidelijkheid bestaat over de mogelijkheden tot uitbreiding wanneer de capaciteit van de begraafplaats volledig is benut; - een beleid dat toegang beperkt tot inwoners van de gemeente consistent is met de wens om schaarse ruimte eerlijk te verdelen en een langdurige capaciteit te waarborgen; - gemeenten volgens de Wet op de lijkbezorging de bevoegdheid hebben om voorwaarden te stellen aan het gebruik van gemeentelijke begraafplaatsen; - het opnemen van een dergelijke beperking juridisch mogelijk en maatschappelijk verantwoord is; verzoekt het college: - in de verdere ontwikkeling van het plan voor de islamitische begraafplaats in Rotterdam een beleid op te nemen dat het begraven van niet-inwoners van Rotterdam uitsluit; - dit beleid vast te leggen in de beheersverordening of het reglement van de betreffende begraafplaats; - concreet te onderzoeken of en welke uitbreidingsmogelijkheden binnen of buiten de gemeentegrenzen beschikbaar zijn voor de toekomst; - de gemeenteraad te informeren over de voortgang en implementatie van dit beleid. en gaat over tot de orde van de dag." w.g. P.J.H.D. Verkoelen

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

136

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Zijn er nog andere leden die het woord wensen? Dat is niet het geval. Dan kijk ik naar wethouder Achbar of hij kan antwoorden. De heer ACHBAR (denk) (wethouder). Ja, dank voorzitter. Een tweetal moties maar ook een aantal vragen en ik ga eerst even in op de vragen. Om te beginnen ging het om het aantal parkeerplekken. Wat het parkeerbeleid voorschrijft is dat het sowieso de bedoeling is dat er op eigen terrein geparkeerd wordt. Als we nu uitgaan van de begraafplaats zoals we voor ogen hebben hoe die ontwikkeld wordt, zou je uitgaan van ongeveer zo'n 150 bezoekers per gebeurtenis. Als je dan uitgaat van zo'n vier personen per auto, dan kom je ongeveer uit op 37,5. Maar goed, 37 auto's, dus vandaar dat je dan ook binnen de parkeernorm uitgaat van dit aantal. We gaan er niet van uit dat er meer nodig is. Dat is niet de huidige situatie. Dit is een berekening op basis van alle prognoses, dus 37 lijkt voldoende te zijn op dit moment. En daarmee ook niet de intentie om oneindig te blijven uitbreiden in dezen. U zult begrijpen, als het parkeerbeleid aangeeft: u moet op eigen terrein parkeren, dat als er gekozen wordt voor extra parkeerplekken op eigen terrein, dat ten koste gaat van begraafplaatsen. En de voorkeur op een begraafplaats is nog eerder begraafplekken dan parkeerplekken.

Dus het uitgangspunt is 37 in dezen. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, een korte verhelderende vraag. Betekent dat dat de stichting zelf die beslissing neemt om dat wel of niet uit te breiden? Dat wordt niet opgelegd ook nog verder door de gemeente? Dan kan ik inderdaad me helemaal voorstellen dat het niet in hun belang is om daar meer te creëren. De heer ACHBAR (denk) (wethouder). Nee, de afspraak is nu, er is gewoon gekeken: wat is er op dit moment nodig als je uitgaat van die aantallen? Dan is 37 genoeg. Ik weet vanuit die organisatie dat zij zeggen: dat moet dan ook voor de komende tijd voldoende zijn. Ik bespeur niet dat daar de intentie is om meer parkeerplekken te realiseren ten opzichte van begraafplaatsen. De inzet zal, volgens mij is er ook berekening gemaakt van 2000 begraafplekken ten opzichte van 37 parkeerplekken. Zo moet je die verhoudingen zien en vooralsnog hoor ik niet dat daar meer parkeerplekken de ambitie is. De VOORZITTER. Een laatste vraag mijnheer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). De vraag was: het is aan hen om dat wel of niet te beslissen? De heer ACHBAR (denk) (wethouder). Ja. Zeker. Dan de vraag van mevrouw Abrahamse. Sowieso, als we grond uitgeven moet dat kostendekkend zijn, dus dat is even het antwoord op uw vraag. Het is niet zo dat daar een andere transactie plaatsvindt ten opzichte van hoe we het normaal doen.

U gaf ook aan: wat is het verschil tussen erfpacht en eigendom? Bij erfpacht blijft de grond eigendom van de gemeente en wordt deze voor een bepaalde periode of eeuwigdurend uitgegeven aan een bepaalde partij in de stad. En wat die partij dan doet, die betaalt daar een bepaalde bijdrage voor in de vorm van een canon. Die canon kan dan jaarlijks betaald worden of in één keer afgekocht worden. Die optie bestaat ook. Maar bij verkoop draagt de gemeente het eigendom over aan de koper en het bedrag wordt bij de overdracht betaald. Goed om ook wel te vermelden dat bij zowel een erfpacht als bij eigendom de gemeente aan het gebruik van de grond privaatrechtelijke verplichtingen kan verbinden. Dat waren volgens mij de vragen en dan heb ik twee moties voorzitter. Motie 1 van Leefbaar Rotterdam. Die ga ik ontraden met de toelichting die ik ook zonet heb gegeven voorzitter. Ik heb hier motie 4, maar ik heb maar twee moties. Klopt dat? (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) O ja, dan klopt het, ik dacht al. Dan heb ik motie 4 van mevrouw Verkoelen. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Dan de motie van mevrouw Verkoelen, ꞌEen islamitische begraafplaats voor de Rotterdammersꞌ. Ook al klinkt die heel sympathiek, Rotterdammers first, maar gelet op, hij is er nu ook op berekend dat de komende zestig jaar die plekken voldoende zouden moeten zijn en dus raakt hij voorlopig niet vol.

Ik heb ook in de commissie gezegd: er moeten geen uitbraken zijn als corona, want dan zie je natuurlijk hier en daar een piek ontstaan. We zien ook dat andere gemeenten op dit moment ook bezig zijn met het realiseren van heel specifieke begraafplaatsen voor specifieke gemeenschappen. Daarmee zal er ook een verlichting van de druk ontstaan in verschillende gemeenten. Dus ik hoop dat we deze islamitische begraafplaats in deze collegeperiode kunnen

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

137

realiseren, om ook weer bij te dragen vanuit ons als gemeente. Dus de gedachte klinkt sympathiek, maar het gaat hoe dan ook knellen hier en daar. Hoe ga je bijvoorbeeld om met de situatie dat een Rotterdams gezin opa en oma uit Schiedam hier willen begraven omdat dat dan dicht bij huis is? Dat soort situaties wil je zeker niet in een periode van overlijden hebben, en juist heel snel een oplossing voor de familieleden hebben. Dus ook die motie ga ik ontraden voorzitter. En dan heb ik ze denk ik gehad. De VOORZITTER. Dan wethouder Lansink-Bastemeijer. O de heer Dahoe heeft nog een vraag. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Wethouder Lansink-Bastemeijer had ook nog een motie geloof ik. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd) (wethouder). Dank u wel mevrouw de voorzitter. De motie van DENK, motie 2, ꞌOnline sterrenkinderenregister en namenmuurꞌ. Die kan ik in deze vorm omarmen. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan zijn we hiermee aan het eind gekomen van agendapunt 9.6 en stemmingen vinden plaats tijdens het stemvenster. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Voorzitter. De VOORZITTER. De heer Van der Velden, excuus. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, ik heb nog geen advies van de wethouder op onze motie. De VOORZITTER. Ik zit even te kijken welke wethouder dat zou moeten zijn. Parkeren is wethouder Lansink. Er is nog één motie rondom parkeren. Excuus, ik was niet scherp.

De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd) (wethouder). Kijk, het is de verwarring dat dit hele project in de kundige handen van wethouder Achbar is geweest en dat ik dacht dat hij alles zou doen behalve het algemene deel waar ik over ga. Ik ga namelijk over begraven en cremeren in bredere zin, dus van al onze begraafplaatsen. Dus ik ga dit ook weer overnemen als hij er eenmaal is. Maar ik ga ook over parkeren, maar ik dacht dat hij hem ging beantwoorden. Het standaardverhaal, en eigenlijk had wethouder Achbar dat in zijn beantwoording van de vragen al aangegeven, is het bij ons bij de parkeernorm zo dat we altijd uitgaan van een minimumnorm. Wij zeggen altijd, op basis van de calculatie die wij met de parkeernormen hebben, wij komen uit op dit minimum en het is aan de gebruiker vervolgens om te kijken of hij of zij dat op wil rekken naar een bepaald maximum. Dus wij praten nooit over maximumzaken. Ik wil daar ook niet van afwijken, want dan zou vooral ook de fractie Leefbaar Rotterdam dat heel vervelend vinden, want die gaf aan: als je moslim bent dan hoef je je niet aan de parkeernormen te houden. Terwijl dit nu juist de standaardwijze is, dus die zou au contraire zijn ten opzichte van wat Leefbaar Rotterdam zou willen, want die wil gelijkheid. En derhalve wil ik die uit dat gelijkheidsprincipe ook gewoon ontraden.

Ik wil mij graag houden aan de parkeernorm zoals die geldt in Rotterdam en zoals we dat bij al onze ontwikkelingen toepassen. Dank u wel. De VOORZITTER. Dan zijn we volgens mij nu wel echt aan het einde gekomen van agendapunt 9.6, waarbij de stemmingen tijdens het stemvenster plaatsvinden. 9.7

Fietsmobiliteit

De VOORZITTER. Dan gaan we over naar agendapunt 9.7, Fietsmobiliteit en dan geef ik als eerste het woord aan de heer Kind. De heer KIND (volt). Ja, dank u wel voorzitter. Rotterdam is goed op weg om een fietsstad te worden, maar we komen natuurlijk ook van ver. Na de wederopbouw zijn we echt een autostad geworden, met brede wegen, gericht op de auto en het functioneel vervoer met de auto richting de snelweg en richting werk. En daarmee hebben we een stad gecreëerd die nog steeds op best wel grote achterstand staat ten opzichte van andere steden en andere dorpen in Zuid-Holland. Ik zal een voorbeeld geven. De fietser in Rotterdam geeft gemiddeld een cijfer 6 voor zaken als infrastructuur, fietsbeleving en veiligheid en daarmee komen we landelijk op de gedeelde 336 e plaats. Dus er is nog echt veel werk aan de winkel, ondanks dat we heel veel doen. Ik ga een aantal moties indienen, want er is al veel besproken in de commissie en we hebben al een aantal toezeggingen gekregen. De eerste motie gaat

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

138

over een fietsburgemeester. We hebben vanmorgen ook het Nachtplan besproken. Daarin zie je dat een nachtburgemeester enorm kan helpen om maatschappelijke organisaties, bewoners, bedrijven en de gemeente samen te brengen om daarmee adviezen uit te brengen rondom het verbeteren van in dit geval de nacht, maar in dit geval dus de fietsbeleving en de fietsveiligheid en de fietsinfrastructuur in Rotterdam en daarom dienen we de motie ꞌFietsburgemeesterꞌ in. Dan nog het volgende punt. We hebben natuurlijk heel veel fietsenstallingen in de stad, maar we krijgen signalen dat het heel vaak voor fietsers nog best wel lastig is om die fietsenstallingen te vinden, waardoor zowel het straatbeeld overladen wordt met fietsen die overal staan, fietsenstallingen die niet altijd vol zijn of waar in ieder geval nog veel ruimte over is, en wij denken dat met slimme bewegwijzering we dit enorm kunnen verbeteren. Daarom dienen wij de motie ꞌStickers wijzen de wegꞌ in, samen met de PvdA, de heer Tak. En dan de laatste motie. Dat is ook een enorme frustratie. We hebben een APV-artikel over fietswrakken. Misschien hebt u dat ook wel eens een keertje meegemaakt, dat is voor heel veel Rotterdammers trouwens heel gebruikelijk om op een fiets te rijden die niet heel mooi is, want dan wordt hij ook niet gejat.

Maar er zijn momenten dat je fiets in één keer weg is, en dan blijkt dat de gemeente de fiets zelf heeft meegenomen en die moet je dan ophalen bij het Fietspunt. Wij denken dat we daar echt een enorme verbeterslag in kunnen maken op twee fronten. Ten eerste die communicatie over het labelen van een fiets als fietswrak. Dus wanneer is het nu een fietswrak, hoe kun je daarmee omgaan, hebben we bijvoorbeeld waarschuwingsstickers en hoe gaan we daarmee om. En het tweede is dat Fietspunt. Dat is bijna nooit open, maar je hebt twee weken de tijd om die fiets op te halen. Nou ja, nooit open, hij is best wel vaak open, maar van 8 tot 16 uur, en als je een werkend leven hebt, heb je dus eigenlijk best weinig tijd om je fiets op te halen, waardoor je fiets uiteindelijk wordt vernietigd of verkocht aan een kringloopwinkel. Dan kom je je eigen fiets nog tegen, dat is natuurlijk helemaal gênant. Of de fiets wordt in onderdelen verkocht aan andere zaken. Ook dat willen wij verbeteren en daarom dienen wij de motie ꞌFietswrakken en functioneren fietspuntꞌ in. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Kind heeft de volgende moties ingediend. Motie 1.

De Fietsburgemeester "De gemeente Rotterdam, in vergadering bijeen op 30 januari 2025 ter bespreken agendapunt 9.7 'Fietsmobiliteit'; constaterende dat: - fietsers in Rotterdam hun gemeente een 6- geven voor zaken als infrastructuur, fietsbeleving en veiligheid, waarmee Rotterdam als laatste eindigt binnen Zuid-Holland en landelijk de gedeelde 336e plaats inneemt1; - het totaal aantal fietsongevallen in Rotterdam hoger ligt dan in 2019 (laatste meetpunt voor COVID-bewegingen)2; overwegende dat: - een fietsburgemeester een onafhankelijke, verbindende en inspirerende rol kan vervullen tussen inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en de gemeente, waardoor fietsinfrastructuur en -veiligheid sneller op de agenda kan komen; - de stad in transitie is richting een duurzame stad, waar onder andere het vervoermiddel fiets een steeds belangrijkere rol in zal spelen; - er in verschillende gemeenten, zoals Utrecht, al veel positieve ervaringen zijn met een fietsburgemeester; - BYCS een internationale organisatie is die zich inzet voor het stimuleren van fietsen als middel voor duurzame stedelijke verandering3 en heeft bewezen succesvol te zijn in het ondersteunen van steden bij het aanstellen en begeleiden van fietsburgemeesters; - er namens BYCS een fietsburgemeester actief was in Rotterdam, maar de samenwerking hierin met de gemeente Rotterdam niet duidelijk is; verzoekt het

college: - bij andere gemeenten met een fietsburgemeester te inventariseren welke taken deze persoon uitvoert en een duidelijke functiebeschrijving te maken die aansluit bij de behoeften van Rotterdam; - in contact te treden met BYCS om samen een plan van aanpak op te stellen voor het aanstellen van een fietsburgemeester;

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

139

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind 1

https://www.ad.nl/rotterdam/rotterdam-wordt-niet-gewaardeerd-door-fietsers-krijgt-laagste-score-van-heel-zuidholland~a45936f4/ 2 https://www.ad.nl/rotterdam/aantal-verkeersongelukken-in-rotterdam-stijgt-naar-hoogste-niveau-sinds-1999~a4d7ad20/ 3 https://bycs.org/

Motie 2. Stickers wijzen de weg "De gemeente Rotterdam, in vergadering bijeen op 30 januari 2025 ter bespreking van agendapunt 9.7 'Fietsmobiliteit'; constaterende dat: - er in het stadscentrum van Rotterdam diverse openbare, inpandige, fietsenstallingen zijn, die 24 uur per dag geopend is en gratis te gebruiken1; - er signalen zijn dat fietsers moeite hebben deze stallingen te vinden, wat kan leiden tot het willekeurig parkeren van fietsen op straat, of in tijdelijke fietsenstallingen; - de gemeente Rotterdam maatregelen neemt om het aantal inpandige fietsparkeerplekken uit te breiden en het fietsparkeren te verbeteren; overwegende dat: - duidelijke en zichtbare bewegwijzering fietsers kan helpen de beschikbare inpandige stallingen goed te vinden en vaker te gebruiken; - het plaatsen van grondstickers vanaf locaties waar fietsen vaak ongewenst worden gestald naar nabijgelegen fietsenstallingen een effectieve maatregel kan zijn; - dit de toegankelijkheid van de openbare ruimte voor voetgangers en andere weggebruikers verbetert; verzoekt het college: - te inventariseren welke bewegwijzering naar bestaande fietsenstallingen in het stadscentrum aanwezig is en waar deze verbeterd kan worden; - op strategische locaties, waar fietsen vaak ongewenst worden gestald of waar nu tijdelijke fietsenstallingen zijn zoals op de Coolsingel, grondstickers of andere vormen van bewegwijzering te

plaatsen die fietsers naar de dichtbijzijnste inpandige fietsenstalling leiden; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind en D.P.A. Tak 1

Fietsparkeren | rotterdam.nl

Motie 3. Fietswrakken en functioneren fietspunt "De gemeente Rotterdam, in vergadering bijeen op 30 januari 2025 ter bespreking van agendapunt 9.7 'Fietsmobiliteit'; constaterende dat: - volgens artikel 5:12, lid 3 van de APV verwaarloosde fietsen, getypeerd als 'fietswrakken', niet op straat mogen staan en na plaatsing van een sticker binnen een week moeten worden gerepareerd of verwijderd1; - onder een fietswrak fietsen vallen waarvan één of meerdere onderdelen ontbreken, kapot en/of verbogen zijn of bijvoorbeeld ernstige roest 2; - de constatering van zulke gevallen bij fietsen subjectief kan zijn, wat kan leiden tot het onterecht meenemen van actief gebruikte fietsen; - het ophalen van fietsen bij het Fietspunt momenteel beperkt is door openingstijden van maandag tot en met vrijdag van 8.00 tot 16.30 uur; overwegende dat:

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

140

-

eigenaren van fietsen meer tijd dan een week, en duidelijke informatie nodig hebben om te reageren op een sticker, bijvoorbeeld over wat er precies gerepareerd moet worden; de huidige openingstijden van het Fietspunt een uitdaging kunnen vormen voor Rotterdammers die op deze tijden werken;

verzoekt het college: - de communicatie over het labelen van een fiets als fietswrak te verbeteren door informatie hierover proactief aan te bieden op de waarschuwingssticker; - de haalbaarheid te onderzoeken van verruimde openingstijden bij het Fietspunt, bijvoorbeeld door middel van één avondopening per week of met een andere flexibele regeling; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind 1 2

APV | rotterdam.nl Fietspunt | rotterdam.nl

De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Ik constateer wel dat mijn rol helemaal uitgehold wordt in deze raad, met ook een fietsburgemeester die wordt voorgesteld. Eerst hebben we de nachtburgemeester al gehad. Het wordt een rustig bestaan. Dan geef ik nu het woord aan de heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja, dank voorzitter. In de commissie hebben we een heel goed gesprek gehad over fietsmobiliteit. Fietsmobiliteit is absoluut iets waar GroenLinks meer prioriteit op wil hebben. Mijn bijdrage vandaag is tweeledig. Allereerst wilden we het hebben over de kamelenbulten op zebrapaden, noem ik ze maar. Dat zijn de fietsdrempels die we graag willen realiseren, zeker bijvoorbeeld op de Coolsingel en het Stationsplein, waar we zien dat fietsers veel te hard rijden en niet meer stoppen voor zebrapaden. Tegelijkertijd hebben wij gisteravond een bericht gekregen van de wethouder via een afdoeningsvoorstel dat hij hier ook mee met stakeholders in overleg gaat en dat hij uiterlijk 1 juli a.s. hiermee dan terugkomt naar de raad, dus dat maakt het indienen van deze motie voor mij overbodig, want ik zie dat de wethouder hier al mee aan de slag is gegaan. Aan de andere kant hebben we het nog wel over fietswrakken.

In de commissie hebben we het hier ook over gehad en we zien dat vooral rondom het Centraal Station fietswrakken heel snel worden opgehaald maar in de omliggende wijken niet. En om dit waterbedeffect te voorkomen gaan wij de volgende motie indienen, ꞌEen weesfiets is drie keer nietsꞌ. Daarin vragen wij het college om te onderzoeken of de tweewekentermijn ook kan gelden voor omliggende woonwijken, om waterbedeffecten en verplaatsing van overlast te voorkomen en te zorgen voor een duidelijke communicatie richting fietsers over het beleid, zodat zij weten waar en hoelang zij hun fiets kunnen parkeren, want dat is heel vaak niet duidelijk. De VOORZITTER. De heer Biljoen heeft de volgende motie ingediend. Motie 4. Een weesfiets is drie keer niets "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 30 januari ter bespreking van agendapunt 9.

7 Fietsmobiliteit; constaterende dat: - het via de APV bepaald is dat het in Rotterdam verboden is om fietsen of bromfietsen onbeheerd buiten de daarvoor bestemde ruimten of plaatsen te laten staan en deze na vier weken worden verwijderd en tijdelijk worden opgeslagen bij Fietspunt; - op het stationsplein voor Rotterdam Centraal een strenger regime geldt, waarbij tweewielers die buiten de vakken worden geplaatst dezelfde dag worden verwijderd; - Langdurig geparkeerde fietsen in woonwijken en bij stations overlast veroorzaken voor bewoners, voetgangers en andere fietsers; - in de Provenierswijk weesfietsen als pilot al na twee weken worden verwijderd;

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

141

overwegende dat: - het positief is dat steeds meer mensen de fiets pakken, maar dit ook vraagt om voldoende en goed georganiseerde stallingsruimte; - het inkorten van de termijn waarin fietsen gestald mogen worden bijdraagt aan een betere doorstroming en beschikbaarheid van stallingsruimte; - niet alleen bij centraal station last is van langdurig geparkeerde (wees)fietsen, maar ook bij andere treinstations; - de huidige verschillen in handhavingsregimes in verschillende delen van de stad kunnen leiden tot ongelijkheid en een mogelijk waterbedeffect, waarbij fietsen worden verplaatst naar plekken met een soepeler regime; - het hanteren van een uniforme tweewekentermijn bij alle treinstations voor eenduidigheid zorgt en uitbreiding naar omliggende woonwijken rondom stations kan helpen om een waterbedeffect tegen te gaan en de leefbaarheid in die wijken te verbeteren; verzoekt het college: - te onderzoeken of de tweewekentermijn ook kan gelden voor omliggende woonwijken, om waterbedeffecten en verplaatsing van overlast te voorkomen; - te zorgen voor duidelijke communicatie richting fietsers over het beleid, zodat zij weten waar en hoe lang zij hun fiets kunnen parkeren; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.H. Biljoen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dan geef ik het woord aan de heer Tak. De heer Tak hoeft niet.

De heer Becker. De heer BECKER (vvd). Dank u wel voorzitter. We hebben het in de commissie uitgebreid over fietsen gehad en we hebben in Rotterdam al een fietsburgemeester. Dat is onze wethouder Lansink. Dus maakt u zich geen zorgen. Er wordt van alles gedaan om het fietsen in Rotterdam aantrekkelijker te maken en veiliger te maken. En dat laatste, je veilig kunnen bewegen in het verkeer, is een heel belangrijke. Wat ik ook in de commissie heb aangegeven is: laten we de balans, iedereen in Rotterdam moet zich niet alleen zo kunnen laten begraven als hij wil, maar ook zo door de stad kunnen bewegen zoals die wil. Dus net zoals sommige mensen kiezen voor de fiets, anderen gaan te voet of met het openbaar vervoer of met de auto, dat moet allemaal kunnen. We moeten allemaal plek hebben voor elkaar en rekening houden met elkaar. Dus dat vind ik ook wel een belangrijke, want soms lijkt het alsof de fiets boven alles en iedereen staat en dat is zeker niet zo. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Ja, dat mag. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, we hebben het vorige week inderdaad heel uitgebreid over fietsen gehad, ook over het initiatiefvoorstel van D66, ꞌAnders omgeleidꞌ, maar dat komt hier nog een andere keer terug in de raad, want dat moet nog een beetje worden herschreven.

Voor D66 is het belangrijkste met fietsen dat we de fietser ruim baan geven en dat we ook in dit coalitieakkoord echt zorgen dat de fietser vooropstaat. Fietsers first, noemen we dat bij D66, en dat we zorgen dat de auto een stukje wordt ontmoedigd in Rotterdam. Dus ik ben het niet eens met de heer Becker. Wat ons betreft staan voetgangers en fietsers fier voorop. Fietsers first. Wij denken ook dat dat een heel goede richting is. Wat ik nog wel wil vragen, want één punt dat echt wel aan de orde kwam was de fietsendiefstal. Ik wil nog wel aan de wethouder vragen wat nu de meest nuttige maatregelen zijn die er nu al worden genomen, of wat nog extra kan om fietsendiefstal tegen te gaan. Want we weten wel dat heel veel gebeurt, ook door bendes, ook veel fatbikes, elektrische fietsen, dus hoe kunnen we dat nu in Rotterdam nog beter tegengaan? De VOORZITTER. De heer Becker heeft hier nog een vraag over? De heer BECKER (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Ja, op iets wat mevrouw Van Wifferen net al eerder even zei. Voor D66 staan de fietsers en de voetgangers op één. Nou ja, dat is al lastig, want we zien bijvoorbeeld, ik pleit er echt voor dat alle verkeersdeelnemers rekening met elkaar houden. We zien

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

142