20250109- Notulen van de raadsvergadering van 9 januari 2025

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 9 januari 2025 Notulen van de raadsvergadering van 9 januari 2025 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 1 Voorzitter: mevrouw drs. C.J. Schouten Tegenwoordig zijn 41 leden, namelijk mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, de heer M.R. van Campenhout, de heer T.J. Vonk, mevrouw S. van de Peppel, de heer D.J. van Dommelen, de heer G.J. Engberts, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, de heer D.P.A. Tak, de heer N. Akhatab, mevrouw E. Rehim Zadeh, de heer R.T.J. van der Velden, mevrouw S. Reitema, de heer T.S.J. Coşkun, mevrouw I. Elfilali, mevrouw D.A. van Groningen, mevrouw A. Kockelkoren, de heer E.P.J. Verweij, de heer M. Crielaard, mevrouw C. Aafjesvan Aalst, de heer T. de Haan, mevrouw I. van Wifferen, mevrouw J.M. Nunnely, de heer T. Roskam, de heer M. Verhoef, mevrouw V.A. Bruin, de heer S.J.C. Becker, de heer S. Soytekin, de heer G.F.E. Koster, de heer R.N. Dahoe, de heer S. Ceulemans, mevrouw L.S. Vlieger, de heer M.H. Biljoen, mevrouw M.S. Abrahamse, mevrouw A.J.A. Maassen, de heer A.R. Oostdijk, mevrouw M.Y. Morkoç, de heer J.M.D. de Waard, de heer J. Vicario, mevrouw J. Bokhove, mevrouw M.E. Vogelaar en mevrouw M.S.S. de Jong, Afwezig zijn: de heer S.M. Bonte, de heer F. Elbay, de heer B. van Schaik en de heer T. Kind Namens het college zijn tegenwoordig: de heer F. Achbar, de heer R.

Buijt en de heer R.A.C.J. Simons Griffier: de heer W. de Bel 1.

Opening

De VOORZITTER. Ik open deze vergadering en heet u allen hartelijk welkom in de eerste raadsvergadering van 2025. Ook welkom aan degenen die op afstand onze vergadering volgen en de vertegenwoordigers van de media, die ik ook een heel goed nieuwjaar toewens, en onze medewerkers. Er zijn drie berichten van verhindering, van de heer Bonte, de heer Kind en de heer Elbay. 1.1

Toelating van mevrouw M.E. (Merel) Vogelaar als tijdelijk lid van de gemeenteraad

De VOORZITTER. We hebben een agenda en als eerste is het agendapunt 1.1, over de toelating van mevrouw Merel Vogelaar als tijdelijk lid van de gemeenteraad. Zoals u weet heb ik opnieuw tijdelijk ontslag verleend aan mevrouw Yildirim en ik wens haar ook een spoedig herstel toe. In de ontstane vacature heb ik mevrouw Vogelaar opnieuw tijdelijk benoemd als raadslid en ik heb de Commissie tot Onderzoek van de Geloofsbrieven gevraagd een onderzoek in te stellen naar de geloofsbrieven van mevrouw M.E. Vogelaar. Ik neem aan dat de commissie haar werkzaamheden al heeft verricht en ik geef het woord aan de voorzitter, de heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Voorzitter, ik deel u mede dat de commissie de geloofsbrieven van het opnieuw benoemde tijdelijke lid M.E. (Merel) Vogelaar heeft onderzocht. De commissie heeft de geloofsbrieven en de daarbij behorende bescheiden onderzocht en in orde bevonden. De commissie adviseert u M.E. (Merel) Vogelaar toe te laten als lid van de gemeenteraad ter voorziening in de tijdelijke vacature van D. (Duygu) Yildirim. De Commissie tot Onderzoek van de Geloofsbrieven, voorzitter. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Ik stel u voor dat advies van de Commissie tot Onderzoek van de Geloofsbrieven over te nemen en mevrouw Vogelaar toe te laten als tijdelijk lid van uw raad. 1.2

Beëdiging van mevrouw M.E. (Merel) Vogelaar als tijdelijk lid van de gemeenteraad

raadsvergadering van 9 januari 2025

Notulen pagina

1

De VOORZITTER. Dan gaan we nu ook over tot de beëdiging. Mag ik de griffier verzoeken mevrouw Vogelaar binnen te leiden? Ik verzoek u allen te gaan staan, ook de aanwezigen op de publieke tribune voor zover dat mogelijk is. Hartelijk dank en fijn dat u hier voor mij bent verschenen. Mevrouw Vogelaar, u heeft aangegeven de verklaring en belofte af te willen leggen, klopt dat? Mevrouw VOGELAAR (pvda). Ja. De VOORZITTER. Door de gemeenteraad is tot uw benoeming als toelating van deze vergadering besloten. Alvorens uw functie te kunnen uitoefenen, dient u overeenkomstig artikel 14 van de Gemeentewet in de vergadering in handen van de voorzitter de eed of een verklaring en belofte af te leggen. U heeft aangegeven de verklaring en belofte af te zullen leggen. Na voorlezing door mij van het wettelijk voorgeschreven formulier, verzoek ik u mij na te spreken de woorden ꞌDat verklaar en beloof ikꞌ. ꞌIk verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.

Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Dat verklaar en beloof ik.ꞌ Mevrouw VOGELAAR (pvda). Dat verklaar en beloof ik! De VOORZITTER. Dan feliciteer ik u hiermee namens de gehele raad en wens u succes met de voortzetting van uw werkzaamheden als lid van de raad. Van harte gefeliciteerd. (Applaus.) Fijn dat mevrouw Vogelaar weer in ons midden is, of nog steeds in ons midden is. 1.3

Mededelingen

De VOORZITTER. Dan kom ik nu bij 1.3, het onderdeel Mededelingen. Er zijn voor zover ik weet geen mededelingen. Ik kijk rond en dat blijkt hier ook niet het geval. 2.

Vaststelling van de agenda voor de buitengewone raadsvergadering van 9 januari 2025

De VOORZITTER. Dan gaan we over naar agendapunt 2, de vaststelling van de agenda voor de buitengewone raadsvergadering van 9 januari 2025. We hebben één verzoek ontvangen voor een regulier debat naar aanleiding van het ontslag van wethouder Mohamed-Hoesein per 2 januari 2025. Ik stel voor om dit te behandelen als agendapunt 4.a. Ja, daar stemt u mee in. Dan kom ik nu bij de spreektijd voor vandaag. Het voorstel is om één uur spreektijd op de klok te zetten. Heeft dat uw instemming? Ja, dat blijkt ook het geval. Dan is de agenda hiermee vastgesteld. Aansluitend is er na afloop van deze vergadering een lunch op de omloop met de medewerkers van de fracties en de griffie, de burgercommissieleden, de collegeleden en de politiek assistenten. Mevrouw Verkoelen heeft nog een vraag. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja voorzitter, u moet standaard altijd even naar mij kijken als u spreektijd zegt. U ging iets te snel voor me. Ik zou anderhalf uur willen vragen. Voor de eenpitters is het drie minuten, daar kan ik echt, echt geen debat over voeren. Drie minuten is echt iets te kort. Ik krijg net twee minuutjes erbij wanneer het anderhalf uur is, dus dat verzoek ik. De VOORZITTER. Ik kijk even rond. Ik zie wat gemengde reacties op deze vraag.

Als ik daar geen eenduidigheid over krijg, dan zou ik gewoon willen verzoeken om erover te stemmen, want volgens mij krijg ik nu verschillende signalen door, dus dan stel ik voor dat we gaan stemmen over het verzoek van mevrouw Verkoelen om de spreektijd uit te breiden naar anderhalf uur. Als u daar voor bent, bent u er voor. Als u daar tegen bent, bent u er tegen. De uitslag is dat er 17 voor zijn en 23 tegen en daarmee is het verzoek afgewezen. Dan handhaven we dus de spreektijd op één uur. 3.

Nieuwjaarsrede burgemeester en de nestor.

raadsvergadering van 9 januari 2025

Notulen pagina

2

Tijdens de toespraak van de burgemeester zal een moment stilte worden gehouden n.a.v. de gebeurtenissen in IJsselmonde. De VOORZITTER. Dan komen we nu bij agendapunt 3 en dat is de nieuwjaarsrede. Dan ga ik bij mij even die kant op begeven. Mevrouw SCHOUTEN (burgemeester). Geachte leden van de raad, geacht college, vanaf hier wens ik u, raadsleden, wethouders en al onze geweldige medewerkers en ondersteuners een goed en gezond 2025 toe. En ook de mensen die thuis meekijken of die hier op de tribune aanwezig zijn. Velen van u heb ik hier eerder deze week al gezien en ook een goed nieuwjaar gewenst, maar nog niet in deze zaal. De zaal waarin u meedenkt en meebouwt aan ons mooie Rotterdam, om onze stad mooier, beter en veiliger te maken. Maar het jaar begon met een zwarte bladzijde. De tijd van hoop en troost, die in december haar intrede deed, sloeg in IJsselmonde en de rest van Rotterdam om in verdriet en angst na de vreselijke schietincidenten die daar plaatsvonden. Het heeft diepe wonden geslagen in de harten en de zielen van de nabestaanden, van vrienden en kennissen, van straat- en buurtgenoten. Het is hartverscheurend wat daar gebeurd is. Daarom wil ik u ook verzoeken uit respect voor en ter nagedachtenis aan de mensen die zijn overleden te gaan staan en een minuut stilte in acht te nemen. (Stilte.) Ik dank u wel.

Als we de gebeurtenissen van de afgelopen weken in IJsselmonde, maar ook rond het recente overlijden van twee jonge Rotterdammers en een vrouw uit Zevenkamp op ons laten inwerken, kunnen we elkaar dan nog een goed en gelukkig nieuwjaar toewensen? Het was de vraag die mij de afgelopen dagen bezighield. Want het lijken dan al snel op holle woorden. Maar ik zag ook iets anders deze dagen. In alle donkerte was er ook licht. De zielskracht van Rotterdam werd zichtbaar in al die stadsgenoten die klaarstonden voor elkaar. De stad huilde, maar troostte tegelijkertijd. Tegenover kilte werd warmte geplaatst. Verdriet werd gezien en steun werd geboden. Door buren, buurtgenoten, maar ook door onze hulpverleners, politie, recherche en medewerkers van de gemeente. En ook hen wil nogmaals allemaal bedanken voor hun goede en betekenisvolle werk. En toen ik me de vraag stelde of we elkaar een goed en gelukkig nieuwjaar kunnen toewensen, besefte ik ook dat we hier elke dag de mogelijkheid hebben om aan dat goede jaar voor de stad te werken. Hier, in dit stadhuis, samen met u. En dat is ook een ongelofelijk voorrecht en een grote verantwoordelijkheid. Op uw volstrekt eigen wijze geeft u als raad vorm en ruimte aan de stad en haar inwoners, met een scherp oog voor de belevingswereld van uw achterban en politieke overtuiging.

En in alle gesprekken die ik met u heb gevoerd is de liefde voor Rotterdam onmiskenbaar aanwezig. En vanuit dat vertrekpunt bedrijft u politiek. Op z'n Rotterdams, soms rauw, maar ook realistisch. En vanuit die grondhouding maakt u afwegingen. Ik zei het net al, volksvertegenwoordiger zijn is een buitengewone eer en verantwoordelijkheid. U bent bij elkaar de stem van 671.000 Rotterdammers. En namens diezelfde Rotterdammers vraag ik ook u dit jaar weer de mouwen op te stropen voor deze stad. Iedere dag biedt een nieuwe kans om het goede te doen voor Rotterdam. Soms om zaken te verbeteren die de dag ervoor niet goed zijn gegaan, maar ook om het Rotterdam van de toekomst vorm te geven. Ik moest hier de laatste dagen ook denken aan Riek Bakker. Zij is het afgelopen jaar tachtig jaar geworden. En eind vorig jaar zag zij de mogelijkheden van Rotterdam door de toen bestaande werkelijkheid heen. En die werkelijkheid was grimmig. Rotterdam ging gebukt onder een recessie en een grote werkloosheid, maar Riek Bakker keek verder dan de tijdgeest waaronder onze stad op dat moment zuchtte. En stadsvernieuwing leek op dat moment het laatste waar Rotterdam behoefte aan had. Maar Bakker hield vol. Rotterdam kon een eenheid worden, was haar vaste overtuiging. Noord en Zuid samen.

Een moedige visie, want het behelsde niet alleen een grote financiële investering, het zou ook het aangezicht van de stad drastisch veranderen. Noord en Zuid zouden zich naar elkaar toedraaien. Of zoals Bakker het destijds richting het stadsbestuur indringend stelde, en ik citeer: "Jullie staan met je rug naar de rivier gekeerd, maar dat moet andersom zijn." Riek Bakker overtuigde en ze gaf concreet handen en voeten aan die visie. Het resultaat mag er nog steeds zijn. Haar verbeelding resulteerde in een Rotterdam dat velen niet voor mogelijk hadden gehouden. En Rotterdam wordt gemaakt door mensen zoals Riek Bakker. Mensen die niet alleen de problemen zien, maar vooral ook nadenken over hoe deze problemen samen opgelost kunnen worden. Dat kost tijd, moeite, doorzettingskracht en het vermogen je in te schikken. De kwaliteiten die in combinatie met de liefde voor de stad bergen kunnen verzetten. En we kunnen een hoop leren van Riek Bakker's benadering. Lessen die we dertig jaar na dato ter harte kunnen nemen. Namelijk: praat niet alleen over het waarom, maar vul het ook in met het hoe. Overtuig elkaar met deze combinatie en vind bondgenoten voor beide klassieke lijnen van progressief en conservatief, van coalitie en oppositie. En van ons als raad wordt betrokkenheid en verantwoordelijkheid verwacht. Sterker, Rotterdam eist dat. In deze onrustige tijden vraagt het

raadsvergadering van 9 januari 2025

Notulen pagina

3

nadrukkelijk om moed. Moed om met elkaar naar oplossingen te zoeken, naar elkaar te luisteren, verder te bouwen op elkaars standpunten, de ander echt te zien en heel te laten en te zoeken naar de gezamenlijkheid, in het belang van de stad. Ik vraag dit niet zomaar. Hoewel ver weg zijn de gemeenteraadsverkiezingen al best dichtbij. En in een democratisch bestel vragen verkiezingen om verschillen te benadrukken, misschien zelfs uit te vergroten. En toch vraagt de periode die voor ons ligt ook om moed, moed om verschillen te overbruggen. Moed om te leiden, maar ook moed om te volgen. En er zijn genoeg uitdagingen waar we als stad voor staan. Het aantal explosies, vandalisme, eenzaamheid, armoede, mensen die op straat slapen, het vestigingsklimaat in onze stad, de verduurzaming van de haven, het toenemende gevoel van polarisatie. Dit vraagt wat van ons allemaal. Maar de wederopbouw van Rotterdam laat zien dat moedige oplossingen worden beloond en we gaan daarmee door. Er staan veel zaken op stapel. Binnenkort worden twee nieuwe musea geopend die de geschiedenis van onze stad nog beter in beeld brengen en dat is zelfs in New York niet onopgemerkt gebleven. Er wordt op dit moment op zijn Rotterdams overal geheid en gebouwd, zodat we zorgen voor nog meer broodnodige woningen.

En de stad wordt groener, met onder andere de aanpak van het Hofplein en de start van de aanleg van het Nelson Mandelapark. Het zijn allemaal voorbeelden waar we hier met elkaar aan hebben gewerkt en die tot stand zijn gekomen door samenwerking. Die mooie en vruchtbare onderlinge samenwerking wens ik u ook toe in het nieuwe jaar. Investeer in elkaar, help elkaar, denk met elkaar mee, blijf altijd in gesprek, blijf altijd oog houden voor die ander. Ook en vooral als u het laaiend oneens bent met elkaar. Blijf elkaar ook als mede-Rotterdammer zien, ongeacht oppositie of coalitie, maar als mens en medemens. En blijf zo ook naar Rotterdammers kijken, als uw buren, want dat zijn het. En samen maken we Rotterdam, u hier in deze zaal, maar juist ook al uw 671.000 buren buiten deze muren. Geïnspireerd door Riek Bakker zou ik willen zeggen: wees moedig, houd altijd in gedachten waarom u hier zit, voor de Rotterdammer. Maak met elkaar van deze stad de mooiste stad van de wereld. Want dat is ze en dat blijft ze. Aan de slag dus, voor Rotterdam en de Rotterdammers. Dank u wel. (Applaus.) De VOORZITTER. Dan vraag ik nu de nestor om ook zijn rede uit te spreken. De heer COŞKUN (nestor). Voorzitter, bedankt. Leden van de raad van Rotterdam. Al duwend en trekkend wordt Rotterdam schoner, heler en veiliger.

Natuurlijk kan ik als nestor niet anders dan mij volmondig aansluiten bij de wijze en warme woorden van onze voorzitter over het drama met de drie doden in IJsselmonde, naast het verongelukken van de 14-jarige jongen en de dood van een 4-jarig meisje rond de feestdagen. Voor hen en al hun familieleden, vrienden en buren was het zeker geen feest deze jaarwisseling. Toch wil ik beginnen met u allen en ons allen een zalig nieuwjaar toe te wensen, zo heb ik dat geleerd van onze moeder. In al haar diversiteit hoor je in Rotterdam dat zalig nieuwjaar ook als beste wensen, of happy new year, bonne année, mutlu yillar of in een van de vele andere moedertalen die Rotterdammers gewoon zijn te spreken. In al haar diversiteit is de boodschap hetzelfde. Met nieuwjaar wensen we elkaar het allerbeste en nemen we ons voor om van Rotterdam een nog betere stad te maken. Deze gemeenteraad is daar nu bijna drie jaar mee bezig en begint aardig volwassen te worden. We weten inmiddels wat we aan elkaar hebben, we weten wie er verstand heeft van cultuur, wie we moeten hebben als het om schimmelwoningen gaat, wie zich sterk maakt voor de evenementen, wie voor het welzijn van de dieren met wie we in deze stad samenleven, wie alles weet over daklozen en noem alle beleidsterreinen maar op. Elk van ons heeft inmiddels een speerpunt gemaakt en gekregen van de collega's.

We zijn daarbij alle vijfenveertig zeer verschillend. Sommigen houden meer van cijfers, anderen weer van letters, maar we weten tegelijkertijd dat de cijfers drie tot de vierde macht maal vijf in het kwadraat, hetzelfde is als de letters MMXXV, omdat ze allebei de vijf woorden vertegenwoordigen die we in vier cijfers hebben gevat, namelijk 2025. Als u dit kon volgen dan bent u gelijk weer wakker en mag u door naar de volgende ronde. Sommigen onder ons willen zeker weten of de cijfers kloppen. Anderen vinden dat we juist een goed verhaal moeten hebben. Tegelijkertijd heb je niets aan kloppende cijfers of logisch klinkende woorden als de wereld buiten een heel ander beeld laat zien of de Rotterdammers zich niet herkennen in de getallen en de mooie verhalen die hier geproduceerd worden. Ons eigen Rotterdam blijft de stad van geen woorden maar daden, en dat is maar goed ook. Want mensen maken de stad en wij hebben de schone taak om dat namens hen in goede banen te leiden. Het afgelopen jaar lukte het opnieuw om vaker coalities te smeden op de inhoud van een thema. Maar liefst tien initiatiefvoorstellen vanuit de raad en twee nieuwe versies van eerder ingediende initiatiefvoorstellen. Deze raad wacht steeds minder af of het college nog met een voorstel komt, maar pakt zelf de handschoen op om Rotterdam schoner, heler of veiliger te maken.

Bij de voorstellen die B&W wel zelf aan ons voorlegt, getuigen de honderden moties en amendementen enerzijds van de magere kwaliteit van die voorstellen, maar tonen ze anderzijds

raadsvergadering van 9 januari 2025

Notulen pagina

4

vooral de enorme eigenzinnige dadendrang van deze gemeenteraad, waarbij opvallend veel moties tegenwoordig zelfs met algemene stemmen worden aangenomen. Om onszelf bij te scholen gingen we gluren bij de buren en na Wenen 2023 bezochten we in 2024 Stockholm, Marseille en Aalborg, en begin dit jaar volgt zelfs een reis helemaal naar Antwerpen. De zaadjes van de indrukken die we daar hebben opgedaan, beginnen nu te ontkiemen en hopelijk komen die in 2025 tot groei en bloei. Het Woonakkoord was daar de eerste vrucht van, en ook de inzet van de gehele raad bij de totstandkoming van het vierjaarlijkse Cultuurplan was groots. En zo waren er meer voorbeelden, om te beginnen natuurlijk de wisseling van de wacht op die hoge stoel daar in het midden. Een complete metamorfose oftewel gedaantewisseling heeft daar plaatsgevonden. Precies een jaar geleden kondigde de heer Aboutaleb aan dat hij ons langzaam maar zeker en op een gepast moment zou verlaten en moesten we op zoek naar een nieuwe voorzitter die tevens geschikt zou zijn als burgemeester. Ik denk dat de huidige voorzitter het volmondig met ons eens is dat we in die missie volledig zijn geslaagd door haar hier op 10-10 te laten installeren.

Het was een eervolle klus van onze Vertrouwenscommissie, die we dankzij de enorme extra inzet van onze griffier en haar medewerkers met glans geklaard hebben, zeker ook door de Rotterdammers volop de gelegenheid te geven om met ons mee te denken. In 2024 werd er naast ons gewone werk in de commissies BWB, WIOSSAN, MHEK, ZWCS, BOFV en de onvolprezen COR achter de schermen hard gewerkt in de Werkgeverscommissie, het presidium en die al eerder genoemde Vertrouwenscommissie en daarnaast nog verschillende werkgroepen, om ons politieke debat hier in deze raadsvergaderingen stevig voor te bereiden om aan het eind van die vergadering voor Rotterdam die besluiten te nemen die onze stad schoner, heler en veiliger maken. Er waren in 2024 daarnaast natuurlijk ook nog wat personele wisselingen, bijvoorbeeld omdat onze voormalige collega's Karremans en Coenradie dachten dat het een promotie is om staatssecretaris te worden in Den Haag. Hun plekjes hier zijn gelukkig inmiddels ingenomen door de collega's Vicario en Koster. Kortom, we hadden het lekker druk in 2024, maar dat deden we natuurlijk als 45 gekozen raadsleden niet alleen. Allereerst werden we geholpen door de griffier en haar medewerkers, maar ook door inmiddels tientallen burgerraadsleden en dankzij de inzet van de griffie konden we nog veel meer fractiemedewerkers inhuren vanwege de verhoogde fractiebudgetten.

De lunches bij de raadsvergadering op de omloop en straks in de Burgerzaal worden gretig geconsumeerd door een veelvoud van de 45 die in deze zaal wel het woord mogen voeren. Zonder hen zijn wij natuurlijk niet helemaal niks, maar zijn we wel veel minder. Dank daarvoor. Maar pas op, het jaar 2025 wordt het jaar van de waarheid. Daarover drie dingen. Ten eerste, nu deze raad op stoom is gekomen, hebben we nog slechts zes maanden om productief te kunnen zijn voor de Rotterdammers, bijvoorbeeld in de voorjaarsnota. Na de zomer vallen we terug naar een beleidsarme begroting en komt er niet veel nieuws meer uit onze pijplijn. Laten we dus onze resterende tijd effectief gebruiken. Ten tweede, vanaf nu krijgen we steeds vaker de vraag: ga jij door? Na de zomer worden de kandidatenlijsten definitief, dus de komende maanden moet elk van ons die vraag beantwoorden. Vandaag zou ik een oproep willen doen aan alle collega's die neigen te stoppen in maart 2026: denk daar nog eens goed over na. Je bent nu eindelijk goed ingewerkt, het raadswerk wordt nu pas leuk en productief. Raadswerk leer je niet op school. Al doende leer je het. Kortom, durf te strijden, durf te winnen, want politiek is niet voor bange mensen, daar ben je inmiddels wel achter. Een beetje ervaring geeft je een enorme voorsprong. Ten derde, pas op voor de medewerkers.

En dan niet die van de griffie, die zijn loyaal aan ons allemaal. Nee, pas op voor uw fractiemedewerkers. Want we weten donders goed dat als je hier een paar jaar fractiemedewerker bent, dat je dan op een gegeven moment gaat denken: ik kan dat debat zelf veel beter dan dat raadslid. Ik had dat onderwerp nog zo goed voorbereid en nu bakt hij er weer niets van of komt mijn pleidooi maar half uit de verf. Het zuchten en kreunen in de fractiekamers dringt af en toe hoorbaar door in deze raadzaal. Democratie is tenslotte ook een competitie tussen personen, dus niet alleen: wat zijn de beste ideeën?, maar ook: wie kan die plannen met de meeste overtuigingskracht naar voren brengen? Jouw partijgenoten in de fractie worden na de zomer zo opeens je concurrenten. Wees daarbij wel een beetje lief voor elkaar. Individueel weten we allemaal het altijd beter dan die ander, omdat in het land der blinden nu eenmaal eenoog koning is. Tegelijkertijd wordt in het land der blinden veel door de vingers gezien en mag iedereen ook fouten maken. Daar leer je net zoveel van als van successen. Deel daarom zowel je goede als je slechte ervaringen, ter meerdere eer en glorie van het collectief. Tot slot iets heel anders. Omdat ook vanuit Rotterdam alle wegen naar Rome leiden, zelfs alle spoorwegen, waren mijn vrouw Pinar en ik daar met de jaarwisseling.

Capodanno, noemen ze oudejaarsavond in dat mooie Rome. Sinds Kerstmis is in Rome het Jubeljaar oftewel het Heilig Jaar begonnen, waarbij de paus enkele heilige deuren heeft geopend die eind van het jaar weer op slot zullen gaan. Wij hoefden dus zelf geen heilige huisjes omver te werpen, want de deuren stonden al open. We beklommen wel wat heilige trappen, struikelden over de duizenden toeristen die bij de Trevifontein, inmiddels prima gerestaureerd van de vernielingen van onze Feyenoord-hooligans, maar

raadsvergadering van 9 januari 2025

Notulen pagina

5

dat terzijde, en we bewonderden de vele kunstschatten van Rafaël en Michelangelo, en zagen overal de leus, die mij intrigeerde: Caput mundi. Caput mundi betekent niet dat de wereld kapot is, maar dat Rome zichzelf ziet als de hoofdstad van de wereld. Rotterdam heeft zichzelf genomineerd als Caput Democratia 2026, oftewel Europese Hoofdstad van de Democratie. Maar dan moeten we in 2025 wel aan de bak collega's. Met de wijkraden, maar vooral met de Rotterdammers, want het is tenslotte hun stad, en zij kunnen het beste aangeven wat ze willen behouden, naast wat ze willen veranderen. De beschamende opkomst van slechts 38,9% bij de vorige raadsverkiezingen moeten we echt achter ons laten, willen we die eretitel van Caput Democratia 2026 ook verdienen. Dat kan op zijn Rotterdams met opgestroopte mouwen en de schouders eronder. Daar hoef je helemaal niet rooms voor te zijn. Als voorzitter, en dan echt tot slot, van de commissie ZWCS zit ik vaak in deze zaal op die hoge stoel daar in het midden, en lees dan vlak onder de publieke tribune de zin ꞌAudendo atque agendo res romana crevitꞌ, oftewel, ik dacht eerst: moordend en plunderend, maar nee, letterlijk staat er: door te wagen en te handelen is het Romeinse rijk gegroeid.

Waarom zouden wij anno 2025 nog een voorbeeld willen nemen aan het Romeinse imperialisme van tweeduizend jaar geleden, met allerlei landjepik, waarbij de door hen overwonnen volkeren tot slaven werden gemaakt en in het Colosseum voor de leeuwen werden geworpen. Bovendien gold die Romeinse democratie, net als die van Athene, alleen voor de mannen, en ontaardde die maar al te vaak door keizers als Nero en andere despoten. Laten we die Latijnse woorden vervangen door het puur Rotterdamse ꞌSterker door strijdꞌ, zoals dat onder dat beeld van die blote man hier in de hal staat, of door de leus: ꞌAl duwend en trekkend wordt Rotterdam schoner, heler en veiligerꞌ. Zo collega's, deze hartenkreet is eruit, en nu aan de slag. De VOORZITTER. Hartelijk dank mijnheer Coşkun, voor deze halve verbouwing die alweer wordt aangekondigd door de spreuk hier te gaan veranderen in ꞌSterker door strijdꞌ, maar ik denk dat we dat nog even door het presidium moeten laten gaan voordat het bewaarheid wordt. Ik hoor hier al tegenstanders, maar dank voor uw mooie woorden. 4.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, de weken 51 en 52 van 2024 en week 1 van 2025

De VOORZITTER. Dan komen we nu bij agendapunt 4, Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies. Ik stel u voor de behandelwijze zoals vermeld bij het desbetreffende stuk vast te stellen. Als u een opmerking heeft met betrekking tot een bepaald stuk, dan verzoek ik u het bijbehorende bb-nummer te noemen dat bij het stuk staat. Wenst iemand hierover het woord? Dat is niet het geval. Dan is hiermee de lijst van ingekomen stukken vastgesteld. 4.A.

Debat over het ontslag van wethouder Natasha Mohamed-Hoesein per 02 januari 2025, aangevraagd door het lid Verkoelen e.a.

De VOORZITTER. Dan komen we aan bij agendapunt 4.a, het debat naar aanleiding van het ontslag van mevrouw wethouder Natasha Mohamed-Hoesein per 2 januari 2025. Er is al ingeschreven door deze en gene, dus ik ga de volgorde benoemen van de sprekers. Er is een spreektijd vastgesteld, die ziet u voor u. Ik zal als eerste aan mevrouw Verkoelen vragen of zij het woord wil voeren. Mevrouw VERKOELEN (50+). Dank u wel voorzitter. Gezien de tijd zal ik het kort houden en de vragen aan u schriftelijk mededelen en dan heeft u dat maar, want ik wil natuurlijk wel mijn tekst kwijt van wat ik erover vind. Voorzitter, ik vraag me af wat dit college zich had voorgesteld toen zij het roer van de stad overnam. Besturen betekent hard werken, verantwoordelijkheid nemen en je volledig inzetten voor de belangen van de Rotterdammer. Maar voorzitter, dit college maakt dat helaas niet waar. Overschatting, opschepperij, pronken en een focus op macht en loopbaanontwikkeling hebben geleid tot een futiel en nietszeggend stadsbestuur. En voorzitter, dat brengt ons bij het ontslag van de wethouder Armoede. De oud-wethouder stelt dat zij haar streven naar rechtvaardigheid beter kan voortzetten vanuit een andere rol.

Maar wat bedoelt de wethouder daarmee eigenlijk? Wat mevrouw Mohamed-Hoesein namelijk niet zegt maar wat duidelijk is, is dat er niets rechtvaardigs is aan het bijna volledig schrappen van haar portefeuille Armoede in de begroting van dit college. En hoe kan het rechtvaardig voelen als je eigen partijgenoot enthousiast en met volle overtuiging de bed-badbroodregeling wegsaneert? Hoe kan het rechtvaardig zijn dat je eigen fractie hierover zwijgt? Waar bleef eigenlijk de kritiek vanuit de fractie DENK? Voorzitter, het is ook niet rechtvaardig dat de wethouder Welzijn opnieuw het vertrek van Yigit goedpraat door een gebrek aan diversiteit in het ambtenarenapparaat aan te halen. Dit argument wordt keer op keer gebruikt om het falen te maskeren

raadsvergadering van 9 januari 2025

Notulen pagina

6

ten koste van de geloofwaardigheid van de zojuist vertrokken wethouder Armoede. Maar het allerergste voorzitter, is dat het belangrijkste thema van deze stad, het aanpakken van armoede, met dit interne gerommel in het college, al drie jaar lang geen schijn van kans heeft gehad. En dat voelen de zwaksten in onze samenleving direct. Neem het toeslagenschandaal. Met plaatsvervangende schaamte zien wij het kabinet al jaren falen dat op te lossen. Maar ook bij de gemeente Rotterdam vangen de gedupeerden bot door dit gezwalk met wethouders. Voorzitter, Rotterdam, met het grootste armoedeprobleem van Nederland, verdient veel beter. En de tijd dringt, want de minderheden staan in de kou. En dat brengt mij bij een set vragen die ik gezien mijn tijd verder niet benoem, maar wel aan u schriftelijk. Het zijn een aantal vragen aan wethouder Simons namens het hele college en aan wethouder Achbar die de vervanging doet van Armoede. En wij willen heel graag weten hoe het met DENK zit en hoe het met het college zit als we het over armoede hebben. Tot zover voorzitter. Ik wil toch nog even. Dan heb ik ook nog twee moties. Ik weet dat die het zeker niet zullen gaan halen, maar misschien is het wel tijd dat we als raad ook zelf het heft weer in handen nemen en zelf gaan bepalen waar we heel belangrijke onderwerpen zoals armoede willen beleggen.

Dat is wat mij betreft in ieder geval niet meer bij een nieuwe wethouder van DENK, want die heeft sowieso al een halfjaar nodig om in te werken, dan vervolgens nog de markt te gaan leren kennen, en dan gaan we de verkiezingen in. Laat het maar zitten, zet het maar uit bij of de wethouder Werk en Inkomen, want daar gaat het natuurlijk ook over. En als die geen tijd heeft gezien zijn zware agenda, mag van mij het komend jaar ook de burgemeester dit agendapunt pakken. Die heeft ook een zware agenda, maar die is in ieder geval woordvoerder Armoede geweest in het verleden. De VOORZITTER. Zelfs nog wel wat anders dan woordvoerder. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, ik heb even een punt van orde. Begrijp ik het goed dat mevrouw Verkoelen haar vragen schriftelijk gaat stellen? Maar ik neem aan dat het schriftelijke vragen zijn die niet tijdens dit debat worden beantwoord. Want mochten er vragen worden gesteld dan hebben we hier het gebruik om die mondeling in het debat te stellen, zodat we daar met elkaar op kunnen reageren en zodat het ook voor iedereen die meeluistert duidelijk en transparant is welke vragen er worden gesteld.

En op het moment dat er niet voldoende spreektijd is om alles te zeggen wat u wilt zeggen, dan kun je als raadslid prioriteren en afwegen: wat wil ik wel en niet zeggen, dus ik stel wel voor dat de wethouders nu niet iets gaan beantwoorden waarvan wij geen kennis hebben kunnen nemen. Harstikke fijn dat er nu al een blaadje wordt gedeeld, maar dat gaat dan via de gebruikelijke route dat er schriftelijke vragen via iBabs kunnen worden ingediend. De VOORZITTER. Even aansluitend op mevrouw Maassen. De schriftelijke vragen kunnen op een schriftelijke geëigende manier gesteld worden. De vragen die in het debat niet zijn gesteld hoeven hier ook niet beantwoord te worden, dus dat is wel even de vraag even aan mevrouw Verkoelen, of zij deze nog als schriftelijke vragen… Mevrouw VERKOELEN (50+). Ik begin bij dertig seconden en er is vast en zeker een collega die nog een vraag heeft. De VOORZITTER. Nee. Mevrouw VERKOELEN (50+) Hoe reflecteert… De VOORZITTER. Nee mevrouw Verkoelen, als u heel veel vragen heeft dan zijn daar gewoon geëigende manieren voor om die vragen te stellen, namelijk via schriftelijke vragen als u gewoon hiervoor kiest. U had de tijd ook kunnen gebruiken om deze vragen allemaal te stellen.

Dat heeft u ook niet gedaan, dus het is nu echt even aan u of u deze vragen anders schriftelijk gaat indienen, maar we gaan ze nu niet onderdeel van het debat maken omdat ze hier nu gewoon rondgedeeld worden. Dat kan echt niet. Mevrouw VERKOELEN (50+) Ik heb dertig seconden. Die gebruik ik, en dan ga ik ze verder doorgeven aan anderen. Hoe reflecteert wethouder Simons op dit wangedrag? Hoe reflecteert wethouder Simons op het vertrek van mevrouw Mohamed-Hoesein? Was het college op de hoogte dat dit stond te gebeuren? Hoe gaat het college de voortgang van de armoedeaanpak monitoren om te voorkomen dat dit weer stilvalt door deze voortdurende bestuurlijke instabiliteit? Hoe reflecteert het college als geheel op het feit dat Rotterdam vier jaar lang geen effectief armoedebeleid heeft? Vindt de

raadsvergadering van 9 januari 2025

Notulen pagina

7

wethouder ook niet dat gezien we nog maar een jaar te gaan hebben, we het op een andere manier moeten oplossen en daar heb ik twee moties voor ingediend. Aan de DENK-wethouder: wat is er gebeurd dat wederom een DENK-wethouder vertrekt? Is het niet tijd voor DENK om te erkennen dat zij heeft gefaald op de portefeuille Armoede? Moet DENK überhaupt nog wel deze portefeuille willen invullen? Hoe reflecteert de wethouder daarop? Mevrouw MAASSEN (d66). Voorzitter. Mevrouw VERKOELEN (50+) Wat gaat de wethouder doen om het vertrouwen van de Rotterdammer te herstellen in het armoedebeleid? En dan heb ik er nog drie. Welke concrete plannen zijn er om op korte termijn armoede aan te pakken, ondanks de chaos binnen het college? Hoe kijkt de wethouder naar de mogelijkheid om met maatschappelijke organisaties en andere fracties samen te werken om het beleid rondom armoedebeleid alsnog kracht bij te zetten? En hoe wordt de Rotterdammer actief betrokken bij het herstel van vertrouwen in het armoedebeleid? Dat waren mijn vragen en die heb ik op schrift gesteld en ook aan de beide wethouders nog doen toekomen, zodat ze konden beantwoorden. Overigens hadden hun PA's ze ook al. Mevrouw MAASSEN (d66). Voorzitter. De VOORZITTER. Ja. Mevrouw MAASSEN (d66). Ik vind het een totale schoffering van deze raad hoe mevrouw Verkoelen zich op dit moment gedraagt. Ik heb een punt van orde gemaakt.

Er wordt niet geluisterd naar de voorzitter van de raad. We hebben respect te hebben voor de voorzitter van de raad, want die is degene die de orde bepaalt. Het is overduidelijk, het was geen interruptie op mevrouw Verkoelen, het was een punt van orde. Er wordt aangegeven dat er niet hoeft te worden gereageerd. Mevrouw Verkoelen doet het toch. We hebben hier regels met elkaar afgesproken. Die regels hebben we met elkaar te handhaven. Op het moment dat we op deze manier het debat gaan voeren met elkaar kan ik ook nog tien minuten pakken, dat ga ik niet doen, want ik heb respect voor de regels en voor de voorzitter. Mevrouw VERKOELEN (50+). Dat bent u ook aan het doen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ik heb nog 9,5 minuut dan. En voor de voorzitter. Wat mij betreft handhaven we, wat ik zojuist heb gezegd, dat deze schriftelijke vragen geen onderdeel zijn van het debat, omdat op een oneigenlijke manier deze schriftelijke vragen in het debat worden gefietst. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen, u had gelijk voordat mevrouw Verkoelen dit allemaal ging uitspreken. Ze zijn nu uitgesproken. Ik kijk gewoon ook even naar het college of ze in staat zijn om daar een antwoord op te formuleren. Dat is zo. Dan gaan we het gewoon aan het college laten welke vragen ze hiervan kunnen beantwoorden en welke niet. Ik zou u wel willen vragen, dit is het eerste debat van het nieuwe jaar, beste mensen.

Ik wil toch even wat reflecties teruggeven. Nee, maar gewoon in het algemeen naar iedereen toe. Ik hoop dat u net heeft gehoord wat ik net heb gezegd over wat wij als raad kunnen en waartoe we in staat zijn. Laten we daar dan ook even indachtig gewoon deze raadsvergadering ook mee beginnen, en dat we ook op die manier gewoon met elkaar het goede debat voeren. Dat mag altijd gevoerd worden, maar ook wel op een manier dat we ook verder komen met elkaar. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ooit, als ik hier weg ben, ga ik dit missen denk ik. Maar even een inhoudelijke vraag aan mevrouw Verkoelen. Want de vragen zijn voorbij toch? Niet dat ik het risico loop, nee oké prima, dan heb ik een inhoudelijke vraag. Mevrouw Verkoelen zegt: doe de armoedeportefeuille trouwens maar even bij de burgemeester. Mevrouw Verkoelen hamert er altijd terecht volgens mij op dat armoede in deze stad een enorm groot probleem is. Het is ook iets met een enorme omvang, wat ook een heel brede aanpak vergt. Een simpele vraag, vindt mevrouw Verkoelen dat de veiligheidssituatie in deze stad momenteel zo op rolletjes loopt dat de burgemeester er wel even een groot dossier bij kan hebben? Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, mijn eerste voorstel is de wethouder Werk en Inkomen. En waarom? Dat is eigenlijk vakinhoudelijk altijd gekoppeld geweest aan armoede overigens. Wij hebben

raadsvergadering van 9 januari 2025

Notulen pagina

8

politiek hier ooit de keus gemaakt om het te scheiden. In andere gemeenten zit armoede gewoon bij de wethouder Werk en Inkomen, en daar zit ook een grote koppeling, want dat weten we allemaal. Wanneer mensen een beetje inkomen krijgen dan zie je dat ze uit de armoede gaan, dus het liefst zou ik dat zien. Dat het anders was, dat het college daarvoor heeft gekozen, snap ik ook. Want er waren in één keer gewoon negen wethouders, dus ik begreep dat heel goed. Alleen vind ik dat na twee keer falen van een wethouder we ondertussen een andere keuze zouden moeten maken. Ik snap het als daar niet voor gekozen wordt, en dan wil ik boven de partijen gaan hangen en kom ik eigenlijk met het voorstel van de burgemeester. Maar laat ik u heel eerlijk zeggen: mij zou het gewoon het liefst zijn als het gehangen werd aan de wethouder Werk en Inkomen. Daar hoort het het best thuis. Dat was de reden waarom ik tot twee kwam. Ikzelf heb ook niet echt de behoefte, want ik ben het met u eens, de burgemeester heeft het druk genoeg met haar portefeuilles, dus ik zou het het liefst daar niet zien, maar als het college kiest: wij willen het toch niet bij een andere vakwethouder van een andere partij, dan kwam ik bij de burgemeester terecht. Dat is de reden. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen heeft de volgende moties ingediend. Motie 1.

Portefeuille Armoede toewijzen aan wethouder Werk en Inkomen "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen in vergadering op 9 januari 2025 ter bespreking van het ontslag van wethouder Armoedebeleid; constaterende dat: - het armoedebeleid in Rotterdam met grote uitdagingen te maken heeft en een daadkrachtige aanpak vereist; - de wethouder Armoede recentelijk is afgetreden, wat de continuïteit van het armoedebeleid verder in gevaar brengt; - de wethouder Werk & Inkomen al verantwoordelijk is voor een portefeuille die nauw aansluit bij armoedeproblematiek, zoals werkloosheid en economische kansen; overwegende dat: - een integrale aanpak van armoede en werkgelegenheid beleidsmatig versterkend kan werken; - het onderbrengen van de portefeuille Armoede bij de wethouder Werk & Inkomen consistentie en urgentie in het Armoedebeleid kan bevorderen; draagt het college op: - de portefeuille Armoede per direct toe te wijzen aan de wethouder Werk & Inkomen zodat een integrale aanpak van armoede en werkgelegenheid wordt gewaarborgd; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. P.J.H.D. Verkoelen Motie 2.

Portefeuille Armoede toewijzen aan de burgemeester "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen in vergadering op 9 januari 2025 ter bespreking van het ontslag van wethouder Armoedebeleid; constaterende dat: - het armoedebeleid in Rotterdam onvoldoende voortgang boekt en prioriteit verdient; - de wethouder Armoede recentelijk is afgetreden, wat een crisis in het armoedebeleid heeft veroorzaakt; - de burgemeester een overstijgende en verbindende rol heeft binnen het college, waardoor zij geschikt is om regie te voeren over een dossier van dergelijke urgentie; overwegende dat: - het onderbrengen van de portefeuille Armoede bij de burgemeester een duidelijke signaalfunctie geeft over de prioriteit van dit beleid; - de burgemeester als neutrale figuur het vertrouwen in de aanpak van armoede kan herstellen;

raadsvergadering van 9 januari 2025

Notulen pagina

9

draagt het college op: - de portefeuille Armoede per direct toe te wijzen aan de burgemeester zodat er sterk leiderschap en een overstijgende aanpak wordt gegarandeerd; en gaat over tot de orde van de dag. " w.g. P.J.H.D. Verkoelen De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Hartelijk dank mevrouw Verkoelen. Dan ga ik nu over naar de heer SegersHoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dank voorzitter. Toen u uw nieuwjaarsrede uitgesproken had, had ik even toegevoegd aan wat ik wilde zeggen, dat indachtig de door u uitgesproken woorden, dit debat wat mij betreft totaal niet gaat over het uitvergroten van verschillen, totaal niet gaat over oppositie versus coalitie of dat je ergens voor of tegen bent. Het gaat wat mij betreft hier over het wat mij betreft volstrekt onverwachte en onwenselijke vertrek van wethouder Mohamed-Hoesein op de o zo belangrijke portefeuille Armoede. Daar wil ik het vandaag over hebben en hoop ik het ook vandaag over te kunnen hebben met elkaar. De fractie van DENK of de partij DENK zei niet voor niets, en dat was ik volstrekt met ze eens, dat het bij het uitbrengen van het coalitieakkoord een heel goede zaak was dat er voor het eerst in de geschiedenis een fulltime wethouder op die zo belangrijke portefeuille Armoede terechtkwam, omdat dat misschien wel het grootste probleem van onze stad is.

Voorzitter, en dat is voor mij de enige reden waarom ik meteen vond dat we het hier aan het begin van het jaar over moesten hebben. En voorzitter, ik heb geen enkele vraag aan het college, want uiteindelijk draagt een fractie een kandidaat-wethouder voor. Ik heb dus eigenlijk alleen maar vragen aan de fractie van DENK en ik hoop heel erg dat zij bereid zijn om die vandaag te beantwoorden. Ik zal de vragen stellen, of de fractie van DENK net zo verbaasd was als ik over het vertrek van mevrouw Mohamed-Hoesein? Of bij de fractie van DENK bekend was op welke manieren wethouder Mohamed-Hoesein voor zich zag om, zoals zij zelf omschrijft, die rechtvaardigheid in de stad te dienen? Of u weet waarom voormalig wethouder Mohamed-Hoesein uiteindelijk vond dat ze die ambitie beter op een andere plek kan vervullen? Want dat is eigenlijk het enige echte inhoudelijke wat in de ontslagbrief staat. Ten vierde, hoe de fractie van DENK zelf reflecteert op de situatie van twee keer een wethouder voordragen op dezelfde portefeuille en die twee keer in dezelfde periode te zien vertrekken. En ten slotte voorzitter, een vijfde vraag, hoe de fractie van DENK op zoek gaat naar een volwaardige vervanger op deze cruciale portefeuille. Dank u wel. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan geef ik nu het woord aan de heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda).

Voorzitter, als twee wethouders op dezelfde portefeuille vertrekken na elk ongeveer vijftien maanden dan klopt er iets niet. Dan is er iets aan de hand. Wij vinden het binnen onze fractie een gênante vertoning. De geloofwaardigheid in de stad ligt op zijn gat. Een wethouderschap is geen inwerkplek. Moet de volgende wethouder weer een kennismakingsronde gaan maken? Weer met alle mensen en organisaties een relatie opbouwen? Wat doet dit met het aanzien van dit college en van de Rotterdamse politiek? Het is ronduit schadelijk in onze ogen. U draagt bij aan het afbrokkelende vertrouwen in onze democratie, want de verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij alle wethouders. Je kan dit niet meer afdoen als een zaak alleen van DENK. Het is ook aan u om het vertrouwen van de gewone Rotterdammer in de politiek te waarborgen. En graag hoor ik van de locoburgemeester en politiek leider van de grootste coalitiepartij hierover hoe hij hiertegen aankijkt en wat hij eraan gaat doen. De gewone Rotterdammer, dat zijn ook de tienduizend gezinnen, slachtoffers van het toeslagenschandaal en het herstelschandaal. De gewone Rotterdammer, dat zijn ook de mensen in structurele armoede. En het zijn de mensen die verzonken zijn in het schuldenmoeras.

Hoe legt u dit nu aan hen uit? Wat betekent het voor hen dat er na vijftien maanden weer een armoedewethouder stopt? De wethouder zou juist net met een herstelplan komen voor de hersteloperatie van het toeslagenschandaal. Ik kom daar straks nog op terug met een paar moties. In haar brief aan de raad schrijft de vertrekkende wethouder dat zij voor rechtvaardigheid meer kan betekenen in een andere rol. Rotterdammers in armoede keken naar de wethouder in de hoop dat zij het verschil kon maken voor mensen. Ziet u zelf als college hoe kwalijk het is als uw eigen wethouder zich machteloos voelt, gevangen in het juk van de verstikkende coalitiepolitiek en te weinig kunnen betekenen voor het grootste probleem van onze

raadsvergadering van 9 januari 2025

Notulen pagina

10

stad? Voorzitter, de eerste fulltime wethouder Armoede in heel Nederland met een eigen budget met steun van de raad, die wethouder zou te weinig kunnen doen voor rechtvaardigheid. Hoe is dat mogelijk? Ik vind het eerlijk gezegd ook niet overtuigend. Het lijkt erop dat dit erbij gehaald is om iets anders te maskeren, een conflict. En mij lijkt het veel plausibeler wat in de wandelgangen gonst en wat wij in de media konden lezen, onenigheid in DENK over bed, bad en brood. En kan wethouder Achbar toelichten of er inderdaad sprake was van een verschil van inzicht over de aanpak van dit dossier? We verwachten een eerlijk antwoord en zijn bereid eventuele informatie ook op te vragen door middel van een Woo-verzoek. Voorzitter, bij het vertrek van de eerste DENK-wethouder werd onder meer beschuldigend gewezen naar obstructie vanuit de ambtelijke dienst. Dit werd toen in het debat door de wethouder Organisatie ontkend. Maar in een recent interview met wethouder Achbar in het Algemeen Dagblad werd dit punt van obstructie door hem herhaald. We willen graag van de wethouder Organisatie weten: is daar een nieuw inzicht gekomen? Is hij voornemens hier een onderzoek naar te doen en heeft dit ook mogelijk hier een rol gespeeld? Voorzitter, wat was DENK trots op de eerste fulltime wethouder Armoede. Met veel bombarie werd het gebracht als de reden voor deelname aan deze coalitie.

Het is ontaard in een blamage, want als er weer iemand op die stoel zit, pas tegen maart, april, ben je op stoom, een jaartje voor de verkiezingen. Ik zou daarom van de fractie van DENK willen weten: hoe zorgen jullie ervoor dat dit nog wat wordt? En we willen ook weten hoe DENK het tijdpad ziet voor de vervanging. Voorzitter, we maken ons enorme zorgen over de continuïteit en de resultaten in deze portefeuille. Het kan niet zo zijn dat de afspraken die gemaakt zijn met de raad op een zacht pitje komen of dat het ingezette beleid wordt heroverwogen. Daarom dienen wij allereerst een motie in die het college opdraagt om de afspraken rondom het herstelschandaal onverkort uit te voeren en een motie om de besteding van armoedegelden en schuldhulpverlening onverkort door te laten gaan. De VOORZITTER. Ik zie dat er een interruptie is van de heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ja voorzitter, even een vraag aan de heer Engberts, want hij wekt de indruk: als je een jaar voor de verkiezingen nog een nieuwe wethouder gaat neerzetten dan wordt het nooit meer wat. Maar waarom heb ik hem niet gehoord toen precies dat gebeurde met wethouder Kathmann, die een jaar voor de verkiezingen werd vervangen? Waarom heb ik u toen niet gehoord: dat wordt nooit meer iets en we hebben nog maar een jaar en het is een schande en dit is het afbrokkelen van vertrouwen? De VOORZITTER. De heer Engberts.

De heer ENGBERTS (pvda). Ja, ik snap de vraag en ik had hem ook wel verwacht. Ik heb er nog even op teruggekeken hoe dat ook alweer precies ging. Wethouder Kathmann zat er natuurlijk een stuk langer, was niet de derde wethouder die er kwam. Het was ook een andere fase. En zij heeft het lang van tevoren aangekondigd. We hebben hier ook nog drie, vier weken met elkaar verder kunnen vergaderen, er is ook een goede overdracht geweest. Ja, op dit moment is de wethouder Armoede van de ene op de andere dag vertrokken. We kunnen er niet eens meer over praten, laat staan dat er sprake kan zijn dat er een goede inwerk- en overdracht is, er valt gewoon een gat. De VOORZITTER. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ja, ik vind het een beetje een wankel verhaal, moet ik eerlijk gezegd zeggen. Dat het niet ideaal is hoe het loopt, dat ben ik met de heer Engberts eens, maar dit is gewoon hoe het kan lopen. En ik constateer dat op het moment dat een wethouder van DENK op 2 januari opstapt met hopelijk zo snel mogelijk een nieuwe opvolger, dat dan in een jaar eigenlijk niets meer kan gebeuren en dat het een verloren jaar is. En op het moment dat een wethouder van de PvdA opstapt om een baantje elders te hebben, in maart nota bene, waardoor er nog later een wethouder wordt geïnstalleerd, dat het dan geen probleem is vanwege een beetje een warrig verhaal. De VOORZITTER. De heer Engberts.

De heer ENGBERTS (pvda) Ik heb er eerlijk gezegd niet zo goed een vraag in gehoord, maar ik hoor meer een mening dat hij er op die manier naar kijkt, maar ik zag daar een heel mooie overdracht van een wethouder die zegt: ik wil mij kandideren voor de Tweede Kamer en ik vind het dan zuiver om daarin te stoppen totdat ik gekozen ben, dus niet daarop te wachten. We hebben daar toen een heel keurige, goede overdracht met elkaar gehad. En er stond inderdaad ook al heel veel beleid ook zo ver

raadsvergadering van 9 januari 2025

Notulen pagina

11

klaar. En hier is het voor ons nog ongelofelijk zoeken, ook wat er in die afgelopen vijftien maanden concreet is, er zouden juist nog een aantal dingen op ons afkomen. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, ik hoor zojuist de heer Engberts zeggen dat hij zich zorgen maakt over de afspraken die wij als raad hebben gemaakt met de wethouder Armoede, maar ik vraag me af: hoe komt de heer Engberts er nu bij dat wij als instituut raad een afspraak maken met het instituut college, wethouder, dat dat dan in één keer op de helling zou komen te staan op het moment dat er een andere persoon zou zitten? Want het gaat hier niet over mensen, we maken hier niet persoonlijke afspraakjes met elkaar, van: o fijn dat dit gebeurt. Op het moment dat er een motie wordt aangenomen en afspraken worden gemaakt, dan hebben wij als instituut ons daaraan te houden. Niet omdat ik er toevallig zit, Agnes Maassen, dat dat dan wel of niet gebeurt. Dus ik vraag me af hoe u daar dan naar kijkt. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda) Nou, het zou mij niet verrassen dat als er twee maanden lang geen volwaardige wethouder Armoedebeleid op dit moment zit en dat een volgende wethouder denkt: nou ja, ik moet ook eerst nog even inwerken, dat het eerste uitstelbriefje dan al wel in de pen zit. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66).

Ja voorzitter, dat is volgens mij geen antwoord op mijn vraag. Op het moment dat ik hier een motie indien, dan is die toch gewoon ingediend en staat dat, en staat die afspraak als hij wordt aangenomen, ook als ik daarna stop als raadslid. En als een wethouder een afspraak maakt met de raad, dan staat die afspraak, ook als die persoon dan stopt als wethouder. Die afspraak staat, omdat wij hier niet op persoonlijke titel afspraken met elkaar maken, maar als instituten met elkaar afspraken maken. Dus ik begrijp niet waar uw zorgen vandaan komen, want die afspraken veranderen niet bij het vertrek van een wethouder. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda) Dat ben ik niet met mevrouw Maassen eens. Om te beginnen gaat het om het tempo dat er in het dossier zit. Ik maak me grote zorgen dat we nu een klein jaar voor de verkiezingen, het tempo erin moeten blijven houden, ook wat we hebben afgesproken met elkaar. Dat lijkt me de aller-, allereerste afspraak. En ook omdat het prioriteit te laten zijn. Er zijn ook prioriteiten binnen de portefeuille gesteld. En daar kan inderdaad een volgende wethouder gewoon weer opnieuw het debat over beginnen en dat is iets wat wij niet willen. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66).

Ja, dus als ik het goed begrijp dan is elke afspraak die de heer Engberts als raadslid dan uiteindelijk met een college maakt, helemaal verloren op het moment dat de heer Engberts stopt als raadslid. Dat is best bijzonder. Ik denk dat ik een grotere voetafdruk achterlaat als raadslid hier. En ik ben hetzelfde van mening over de wethouders die hier zitten, dus ik deel niet uw opvatting dat alles verloren gaat op het moment dat iemand als persoon dit instituut verlaat. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja voorzitter, mevrouw Maassen loopt nu een beetje weg voor een paar problemen in de portefeuille. Om te beginnen de targets op het armoedebeleid. Die worden niet gehaald. En we hebben daarover ook afspraken met elkaar om daarop te versnellen. Over het herstelschandaal zijn er afspraken gemaakt in een sessie samen met ambtenaren en raadsleden om daar tempo op te maken. We zouden volgens mij in januari daar ook een stuk over krijgen. Ik vind het niet zo'n rare gedachte dat als er iemand abrupt stopt met wethouderschap en er eigenlijk een vacature is, dat je dan niet in januari dat zou kunnen krijgen, en ik wil dat borgen.

raadsvergadering van 9 januari 2025

Notulen pagina

12

De VOORZITTER. U vervolgt uw betoog. O, dat is afgerond. De heer Engberts heeft de volgende moties ingediend. Motie 3. Geen Rotterdammer de dupe van vertrek wethouder "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 9 januari 2025 ter bespreking van 'het ontslag van wethouder Natasha Mohamed-Hoesein per 02 januari 2025'; constaterende dat: - de wethouder Armoede, Schuldhulpverlening, Toeslagen en Taal per 2 januari 2025 haar ontslag heeft ingediend; - het college mede vanwege de trage totstandkoming van het beleidskader armoede en schulden en een eerdere wisseling van wethouder moeite heeft gehad om zijn eigen doelstellingen op deze thema's te behalen en het bestemde geld uit te geven; overwegende dat: - het vertrek van de wethouder mogelijk tot meer vertraging leidt in de uitvoering van het beleidskader armoede en schulden; - bij onderbesteding de niet-bestede middelen meestal terugvloeien naar de algemene middelen; - de ruim 10.000 Rotterdamse gezinnen die gedupeerd zijn door het toeslagenschandaal, de 80.000 Rotterdammers die in armoede leven, een op de vijf Rotterdammers die de basisvaardigheden niet hebben om mee te komen en iedere andere Rotterdammer die gewoon recht heeft op ondersteuning van de gemeente, niet de dupe mogen worden; draagt het college op: - te voorkomen dat het vertrek van de wethouder Armoede, Schuldhulpverlening, Toeslagen en Taal leidt tot

verdere stagnatie in de uitvoering van het beleidskader armoede en schulden en ten koste gaat van de Rotterdammers die gewoon recht hebben op ondersteuning van de gemeente; - mogelijke onderbesteding binnen het programma te behouden voor armoede en schulden; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. S. Reitema, R.G.C. Segers-Hoogendoorn, P.J.H.D. Verkoelen, I. Elfilali, R.T.J. van der Velden, M.R. van Campenhout, L.S. Vlieger Motie 4. Gedupeerden van het toeslagenschandaal niet de dupe van vertrek wethouder "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 9 januari 2025 ter bespreking van 'het ontslag van wethouder Natasha Mohamed-Hoesein per 02 januari 2025'; constaterende dat: - de wethouder Armoede, Schuldhulpverlening, Toeslagen en Taal per 2 januari 2025 haar ontslag heeft ingediend; - door het toeslagenschandaal vele ouders, hun gezinnen, kinderen, jongeren, ex-toeslagpartners en nabestaanden ernstig onrecht is aangedaan; - de hersteloperatie voor de gedupeerden van het toeslagenschandaal door de Ombudsman Rotterdam-Rijnmond inmiddels een herstelschandaal genoemd wordt; - veel gedupeerden nog dagelijks de gevolgen van het toeslagenschandaal ondervinden. Zij verdienen erkenning, begrip en ondersteuning.

De hersteloperatie zou moeten bijdragen aan het herstellen van het aangedane onrecht, het realiseren van een frisse start en het herstellen van verloren vertrouwen in de overheid; overwegende dat: - het aanstellen en inwerken van een nieuwe wethouder, met waarschijnlijk nieuwe inzichten, ideeën en een eigen manier van werken, veel tijd kan kosten; - de gemeenteraad, de voormalig wethouder Armoede, Schuldhulpverlening, Toeslagen en Taal en ambtenaren meerdere debatten en sessies hebben gehad over dit thema waardoor verwachtingen op hoop en vooruitgang zijn geschept;

raadsvergadering van 9 januari 2025

Notulen pagina

13

-

voor de ruim 10.000 Rotterdamse gedupeerde gezinnen geen dag te verliezen is voor het herstel van het aangedane onrecht en het realiseren van een frisse start;

draagt het college op: - ervoor te zorgen dat de gemaakte progressie op de hersteloperatie niet teniet wordt gedaan door de wethouderwissel en dat de nieuwe wethouder de ingezette weg voor het verbeteren van de brede ondersteuning om een groter herstelschandaal te voorkomen voortzet; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. S. Reitema, R.G.C. Segers-Hoogendoorn, P.J.H.D. Verkoelen, I. Elfilali, R.T.J. van der Velden, M.R. van Campenhout, T.S.J. Coşkun en L.S. Vlieger De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dan is het woord aan de heer Vonk. De heer VONK (cu). Voorzitter, aan het eind van vorig jaar kregen we als stad en ook als raad een mooi filmpje, een kerstfilmpje van het college. Daarin werden warme woorden gesproken door de burgemeester en de wethouders deden ook een duit in het zakje. En mevrouw Mohamed-Hoesein sprak de warme wens uit: laat 2025 een jaar zijn waarin we elkaar stevig vasthouden. Werkelijk waar, cynisch, met de kennis van nu. Want nog geen twee weken later laat ze de raad en het college met een nietszeggend briefje weten ons per direct los te laten en belangrijker, de stad keihard te laten vallen. Voorzitter, het zijn niet woorden, maar het is de relatie tussen woorden en daden waarmee je vertrouwen opbouwt en vertrouwen afbreekt.

En alle mensen, vooral de slachtoffers van het toeslagenschandaal en de mensen in armoede, die met opstaan en weer vallen, vertrouwen kregen in de aanpak van dit college, worden zo opnieuw in de kou gezet. En juist bij deze groep is het vertrouwen al zo broos. Kennelijk is het ook normaal dat als je wethouder bent, aangesteld met een besluit van de raad, dat je dan met een briefje per direct dat ook weer opzegt. Voorzitter, wij vinden dat ongewenst en ook ongepast. Ik wil ook weten hoe het college reflecteert op dit handelen en wij hopen dat het college de vraag hierover eerlijk beantwoordt, want we mogen niet normaal gaan vinden wat niet normaal is. Voorzitter, en als we dan de terugblik goed kunnen afhechten, dan gaan we vooruitkijken. Heeft de exwethouder afspraken gemaakt met het college over de overdracht? Heeft ze een ordentelijk overdrachtsdossier achtergelaten en zo ja, hoe ziet dat eruit? Ligt er een plan met minimaal een tijdspad waarin wordt aangegeven hoe de dossiers worden opgepakt door dit college? En met name maken we ons zorgen over het dossier van de hersteloperatie van het toeslagenschandaal. Want daarin zou in januari een plan komen te liggen en wij vragen ons af of dat ook daadwerkelijk gaat gebeuren. Kan het college dat inderdaad toezeggen? We nemen aan dat de oplossing vanuit DENK moet gaan komen als het gaat over de toekomstige invulling.