20241219- Notulen van de raadsvergadering van 19 december 2024

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 19 december 2024 Notulen van de raadsvergadering van 19 december 2024 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 19 Voorzitter: mevrouw drs. C.J. Schouten, met dien verstande dat het voorzitterschap van 10.57 uur tot 11.02 uur is waargenomen door mevrouw A. Kockelkoren Tegenwoordig zijn 42 leden, namelijk de heer T.S.J. Coşkun, de heer A.R. Oostdijk, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, de heer M. Crielaard, de heer M. Verhoef, de heer J.M.D. de Waard, mevrouw V.A. Bruin, de heer T. Roskam, de heer S. Soytekin, mevrouw M.S. Abrahamse, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer T.J. Vonk, mevrouw A. Kockelkoren, de heer M.R. van Campenhout, de heer G.F.E. Koster, de heer S.M. Bonte, de heer N. Akhatab, mevrouw E. Rehim Zadeh, mevrouw D.A. van Groningen, de heer R.N. Dahoe, de heer S. Ceulemans, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, de heer D.J. van Dommelen, mevrouw S. van de Peppel, de heer T. de Haan, mevrouw J. Bokhove, mevrouw J.M. Nunnely, mevrouw I. van Wifferen, de heer R.T.J. van der Velden, mevrouw A.J.A. Maassen, mevrouw S. Reitema, de heer G.J. Engberts, de heer T. Kind, de heer D.P.A. Tak, de heer M.H. Biljoen, mevrouw M.E. Vogelaar, de heer J. Vicario, mevrouw L.S. Vlieger, de heer S.J.C. Becker, mevrouw M.Y. Morkoç, de heer B. van Schaik en mevrouw M.S.S. de Jong Afwezig zijn: de heer F.

Elbay, mevrouw I. Elfilali en de heer E.P.J. Verweij Namens het college zijn tegenwoordig: de heer R. Buijt en de heer R.A.C.J. Simons Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders, met dien verstande dat zij van 12.09 uur tot 12.12 uur is waargenomen door de heer W. de Bel 1.

Opening en mededelingen

De VOORZITTER. Nogmaals goedemorgen. Ik open deze raadsvergadering en ik heet u allen hartelijk welkom, ook degenen die op afstand deze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en ook onze medewerkers. Ik kan u meedelen dat ik mevrouw Yildirim op haar verzoek opnieuw zestien weken verlof wegens ziekte heb verleend en ik zal mevrouw Vogelaar opnieuw tijdelijk benoemen in deze vacature. Dat zal op 9 januari in het nieuwe jaar worden geformaliseerd, dus dan weet u dat. Er zijn berichten van verhindering van mevrouw Elfilali en de heer Elbay. En ik wil ook nog even speciale aandacht hebben voor de heer Elbay en de heer Verweij, want deze zijn allebei vader geworden van twee zoons. (Applaus.) Ja, allebei één zoon, het is niet zo dat ze allebei twee zoons hebben, maar beiden hebben een zoon gekregen. Ik heb nog één mededeling. Wethouder Zeegers is afwezig tot 13.00 uur. Dat is ook in verband met een afspraak met een bewindspersoon, en we proberen daar in de agenda ook rekening mee te houden. Ik zag dat mevrouw Van Groningen al een mededeling had. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, dan worden het twee mededelingen, want de heer Verweij is ook inderdaad afwezig. Die is net zoals de heer Elbay met vaderschapsverlof, dus ik hoop dat ze lekker genieten met hun nieuwste wondertjes.

En de heer Becker is tot 12.00 uur afwezig en volgens mij gepaird met de PvdA, dus dat is goed om te weten. Voorzitter, de reden dat ik hier ook sta is het volgende en ik denk dat het goed is om even aan het begin van de vergadering te doen, want er moet me namelijk iets van het hart. Dat is het volgende, dat ik merk dat de laatste tijd in debatten, maar ook in kranten, ambtenaren of politiek assistenten genoemd worden. Dat zijn mensen die heel hard voor ons werken, zich dag en nacht met ziel en zaligheid inzetten voor ons allemaal, die zich niet kunnen verdedigen in deze raadzaal of in een krant. En ik zou toch vanaf deze plek graag willen oproepen en overigens ook als wij ons er zelf schuldig aan maken, dan mijn excuses daarvoor, maar echt een oproep om dat niet te doen, om met elkaar het fatsoen en het respect te betrachten elkaar op

raadsvergadering van 19 december 2024

Notulen pagina

2417

een nette manier te bejegenen en met name ambtenaren en politiek assistenten niet te noemen. Ik ga niemand aanwijzen, ik wil gewoon heel graag dit gezegd hebben en vanuit deze plek ook mijn waardering uitspreken voor al deze mensen die knetterhard voor ons werken. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Van der Velden wil daarop reageren? De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja dank u voorzitter. Dan zou ik graag een toelichting willen hebben, want ik heb echt geen idee waar dit over gaat. Ik weet echt niet waar dit over gaat, dus dan moet mevrouw Van Groningen maar een toelichting geven, want ik begrijp het niet zo goed. De VOORZITTER. Eerst mevrouw Verkoelen nog eventjes. Mevrouw VERKOELEN (50+). Idem dito. Ik snap echt bij god niet waar het over gaat, en ik wil elk boetekleed aantrekken als er iets is, maar ik vind het een beetje raar om het zo ins Blaue hinein de raadzaal in te gooien zonder dat we weten waar het over gaat. De VOORZITTER. Met het risico dat we nu een debat krijgen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, maar dat lokt mevrouw Van Groningen zelf uit hierdoor. Ze roept ons op tot iets waar wij geen van allen van weten waartoe we opgeroepen worden. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen wil hier nog op reageren. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Nou ja, kort voorzitter. Want het ging mij er meer om dat ik dit statement graag wil maken dat we dit gewoon met zijn allen moeten betrachten.

Ik heb ook gezegd dat ik niemand wil aanwijzen. Ik heb gewoon gezien in debatten dat er dan soms werd gezegd: ja, maar die ambtenaar. Ja, die ambtenaar kan zich niet verdedigen en een raadslid of een wethouder zou daarvoor moeten waken. Dat geldt ook voor onze griffie. Dat geldt ook voor onze politiek assistenten die hard werken, of onze medewerkers. Onlangs verscheen er een artikel in het AD waar inderdaad een politiek assistent van een wethouder werd genoemd. Ik vind dat gewoon vervelend en daarom zeg ik dat hier, omdat ik gewoon graag hoop, gewoon meer als oproep, dat we dat met elkaar niet doen. En als u het al niet doet is dat fantastisch. En doet u dat wel, dan hoop ik dat we dat vanaf nu niet meer doen. De VOORZITTER. De heer Tak tot slot, want we gaan hier geen debat over voeren. Ik ga er zo ook nog even wat over zeggen. De heer TAK (pvda). Ja goed, er wordt verwezen naar een artikel waarin volgens mij gewoon een feitenrelaas werd genoemd. Een wethouder die het onderscheid niet kon maken tussen juridisch advies en advies dat hij van iemand anders heeft gekregen. Dat is geen oordeel over de persoon die dat advies geeft. Dat is meer een oordeel over de wethouder. Ik denk dat we dat erover moeten zeggen, maar goed, daar kunnen we zo in het debat verder op ingaan. De VOORZITTER.

Het lijkt mij, en volgens mij is het in het algemeen, los van dat er nu wel of niet een directe aanleiding zou zijn, is het gewoon altijd wenselijk dat onze medewerkers, ambtenaren, griffie, wie dan ook, niet in debatten betrokken worden. Ik probeer daar ook altijd op te sturen als dat hier gebeurt, maar ik denk dat het ook gewoon een goede aanmoediging voor onszelf is om, mochten we die verleiding hebben, daar niet aan toe te geven en anders moeten we daar als voorzitters ook gewoon alert op zijn. Dus in die zin denk ik dat we die mededeling ter harte kunnen nemen. 2.

Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 19 december 2024

De VOORZITTER. Dan gaan we naar de vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van deze dag. Ik ga die agenda met u doornemen en ik zal ook goed opletten of er nog aanvullende opmerkingen zijn. Bij agendapunt 6 is er één verzoek ontvangen voor een regulier debat, ꞌBehoud buitenschoolse muzieklessenꞌ. Ik kijk even of er ook draagvlak is om dat ook als een debat te behandelen. Dat is het geval. Dan stel ik voor dit te behandelen als agendapunt 6.3. Ik heb ook begrepen dat de heer Tak een verzoek wil doen inzake de bespreking van agendapunt 7.3 over de aanbesteding van doelgroepenvervoer.

raadsvergadering van 19 december 2024

Notulen pagina

2418

De heer TAK (pvda). Ja, dank u wel voorzitter. Door de recente ontwikkelingen zou ik dit graag tot een regulier debat willen maken. De VOORZITTER. Ik kijk even of daar draagvlak voor is. Mevrouw Van Aalst wil daar wat over opmerken? Mevrouw AAFJES-VAN AALST (lr). Ja voorzitter, dat lijkt mij op dit moment gewoon overbodig, in afwachting tot de rechtszaak geweest is. We kunnen hier weinig op dit moment verder over vertellen, en zeker het college niet. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, ik deel deze mening. Het lijkt mij ook zinvol om eerst de juridische gang af te wachten en wellicht kan anders het college een korte reflectie geven. De VOORZITTER. Ik stel voor dat we erover gaan stemmen. Nou, de heer Tak nog. De heer TAK (pvda). Ja sorry, ik wil hier wel één opmerking over maken. Ik heb namelijk getracht om hier een commissiebehandeling over te hebben. Die commissiebehandeling is mij eerst ontzegd, op een juridisch advies, het kan niet. Later bleek dat toch te zijn, toen bleek het niet meer te passen in de agenda. Ik wil hier vandaag gewoon fatsoenlijk bij stilstaan. De enige manier om hier nog uitgebreid bij stil te kunnen staan is dit debat en dat is de reden dat ik dit verzoek doe. Ik reken op coulance omdat de wethouder helaas zelf het verkeerde advies heeft gegeven. De VOORZITTER. We gaan nu nog niet het debat openen.

Dit is een aanvraag voor een debat. Ik merk dat er verdeeldheid is, dus ik stel voor dat we gaan stemmen of we dit debat een regulier debat laten zijn. U kunt nu stemmen. Ik constateer dat er 20 stemmen voor zijn en 18 stemmen tegen. Dat betekent dat dit verzoek voor een regulier debat zal worden toegevoegd aan de agenda. Dan wil ik dat ook bespreken na 6.3, dus we gaan even goed kijken wanneer we het inplannen, maar dat zal na 6.3 zijn. Dan zijn er ten aanzien van agendapunt 7, de tweeminutendebatten, twee verzoeken ontvangen voor een tweeminutendebat. ꞌDe invoering van de zero-emissiezone per 1 januari 2025ꞌ van de PvdA en ꞌEvenementenkalenderꞌ van Volt. Ik stel voor deze te behandelen als agendapunten 7.6 en 7.7. Akkoord? Dan is dat hierbij besloten. O excuus, mevrouw Bruin. Mevrouw BRUIN (lr). Dank u wel voorzitter. Ten aanzien van agendapunt 7.5, de Grondbank, hebben wij gisteravond stukken in onze kluis ontvangen. Die hebben wij gelezen en wij vinden het nodig om daar een besloten deel aan te wijden vandaag. Dus het verzoek aan u om daarmee akkoord te gaan. De VOORZITTER. Ik kijk even rond om agendapunt 7.5 deels besloten plaats te laten vinden. Als daar begrip en instemming voor is, dan zullen wij organiseren dat een deel van agendapunt 7.5 besloten zal zijn. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+).

Ja, ik snap hem, ik heb er alleen moeite mee dat dat nu gebeurt in de raadsvergadering. Dus mijn vraag is eerder: is het nodig dat wij daar vandaag nog over praten of kunnen we het ook op een later moment in een commissievergadering doen? Want ik vind het een beetje vervelend om dat nu in een raadsvergadering te doen, want daarmee wordt het wel echt een heel ander agendapunt dan een tweeminutendebat en ik had zelf geen neiging voor een tweeminutendebat. Als het naar de commissie gaat kan ik misschien bedenken wat ik er dan mee wil in het besloten gedeelte. Mijn verzoek, althans mijn vraag is: moet het per se vandaag of kan het een vergadering later en dan terug naar de commissie waar we het dan in een besloten gedeelte kunnen behandelen? De VOORZITTER. De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Ja, dat kan ik wel vertellen, want gisteravond hebben we pas die stukken gehad in de kluis. Dus dit is de eerste mogelijkheid dat we het erover kunnen hebben. Mevrouw VERKOELEN (50+). Dat is ook de reden.

raadsvergadering van 19 december 2024

Notulen pagina

2419

De heer VERHOEF (lr). Het agendapunt kunnen we nu volgens mij niet van de agenda af halen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Omdat dit stuk erbij gekomen is, onverwachts, een avond van tevoren, vind ik dat alle reden om te zeggen: als het niet behandeld hoeft te worden, waarom het dan niet terugverwijzen naar de commissie en het nu van de agenda afvoeren? Ik weet niet of het kan, maar het is gewoon heel duidelijk dat we dus veel te laat een stuk krijgen. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Maar het is wel een moeilijk verhaal om er nu een geheim gedeelte aan te gaan hangen. De VOORZITTER. Mevrouw Bruin en de heer Van Dommelen en dan gaan we even proberen een voorstel te doen. Mevrouw BRUIN (lr). Nou, ik vind dat dit niet onverwachts is. Dat zijn de woorden die mevrouw Verkoelen gebruikt. Dit is gewoon conform afspraak om dit voor de raadsvergadering te krijgen. Dat is gisteren gebeurd. We hebben het tot ons kunnen nemen en daar willen wij gewoon een kort besloten deel over hebben. Het hoeft niet lang te duren, maar wij vinden het wel nodig om dat bericht, die tekst even met elkaar te kunnen wisselen en met de wethouder. Dus wat ons betreft gewoon vandaag. De VOORZITTER. Ik stel voor om het conform het voorstel van mevrouw Bruin te behandelen en het moet ook vandaag, heb ik begrepen.

En dan gaan we bekijken hoe we dat goed kunnen organiseren op zo'n manier dat iedereen daar goed aan kan deelnemen. Ja? Aldus besloten. Indien we voor de lunchpauze al toekomen aan de tweeminutendebatten, dan stel ik ook voor dat we de agendapunten van wethouder Zeegers na de lunchpauze behandelen als zij weer aanwezig is. Maar ik denk dat het best ambitieus gaat worden voor de lunchpauze, maar ik wilde het toch maar even gemeld hebben. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ik heb een verzoek. Bij de hamerstukken staat agendapunt 5.8. Dat gaat over de eindejaarsbrief. Ik zou daar een kort bespreekpunt van willen maken, omdat ik daar eigenlijk alleen een motie bij wil indienen. Dus mijn verzoek is om 5.8 een bespreekpunt te maken. De VOORZITTER. Dan stel ik voor, en ik kijk of daar geen bezwaar tegen is, dat we dit agendapunt dan na de tweeminutendebatten aan het eind van de lijst zetten. Dat wordt dan na 7.7. Oké, aldus besloten. Dan zijn er nog twee verzoeken ontvangen bij agendapunt 8 voor een motie vreemd aan de orde van de dag. Dat is ꞌJa voor de ꞌEuropean Capital of Democracyꞌꞌ, van D66 en SP, en ꞌGeen onderscheid tussen Rotterdammersꞌ van GroenLinks. Beide onderwerpen hebben een negatief behandeladvies gekregen. Dat was bij de aanvraag van ꞌJa voor de ꞌEuropean Capital of Democracyꞌꞌ omdat deze te laat is ingediend.

En bij de aanvraag van ꞌGeen onderscheid tussen Rotterdammersꞌ omdat de motie niet beleidsarm is en dit onderwerp vraagt om politiek debat, wat zoals u weet niet gebruikelijk is bij de motie vreemd aan de orde van de dag. Ik zie dat er al een aantal leden staan, dus ik had al zo'n vermoeden dat zij er wat van zouden vinden. De heer De Haan, wat wilt u daarover opmerken? De heer DE HAAN (d66). Ja dank u wel voorzitter, ik sta hier deemoedig met de pet in de hand, want in overleg met de nestor dachten wij op tijd te zijn met deze motie vreemd, maar helaas, anderhalf uur te laat. Op 30 januari komt de jury van de European Capital of Democracy langs om dat in Rotterdam te toetsen en te bevragen, en dat is de reden voor mij en de heer Coşkun om de raad hier tijdig een uitspraak over te laten doen. De VOORZITTER. Wil mevrouw Verkoelen hierop ingaan? Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, ik strijk over mijn hart naar D66. Ik ken geen rancune, dus ik zou dit aan de raad willen voorleggen. Ondersteunt u dit, want laten we er geen Kafka van maken, het is nodig en tijd mag daar gewoon ook geen belemmering in zijn. De VOORZITTER. Ik zal erover gaan stemmen, maar even, anderhalf uur te laat is niet één minuut te laat. En jullie weten allemaal, nee, maar ik ga ook eventjes de griffie hierin beschermen. Zij hebben gewoon procedures en zij willen iedereen gelijk behandelen.

Op het moment dat één iemand een minuut te laat is dan gaan we daar ook netjes over doen. Ik ga hier gewoon over stemmen of we dit

raadsvergadering van 19 december 2024

Notulen pagina

2420

behandelen, maar u bent er echt zelf bij. U weet hoe laat de indieningstermijn is. Wij doen niet aan aanziens des persoons, dus wij gaan iedereen gelijk behandelen en daarom ga ik nu even stemmen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Maar even een puntje van orde voorzitter. U zegt iets fout in mijn beleving. Ik doe de oproep niet richting de griffie, maar richting onszelf, van: jongens, laten wij zelf dit niet doen. Dat is het punt. De VOORZITTER. Dat begrijp ik en dat is waar, alleen merk ik tegelijkertijd ook dat soms dan de druk op de griffie wordt opgevoerd om iets wel op de agenda te zetten, maar oké, dat is bij de heer De Haan niet. We gaan stemmen. De heer CEULEMANS (lr). Voorzitter, één punt van orde. U kunt wel weer geïrriteerd kijken, maar ik heb een suggestie. De VOORZITTER. Nou, mijnheer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). De suggestie is, ik begrijp het punt, het is vervelend dat je soms iets te laat indient. Die afspraak hebben we ook niet voor niets. Kan deze motie niet bijvoorbeeld gewoon bij de jaarstukken worden ingediend? Er is vast wel een haakje te zoeken, dan kunnen we ons gewoon aan de afspraken houden. Dan hebben we dit circus niet nodig en dan kan de motie ingediend worden. De VOORZITTER. De heer Coşkun, misschien kunt u ook gelijk ingaan op de suggestie van de heer Ceulemans. De heer COŞKUN (sp). Ja, dat kan altijd. Maar wij maken zelf ons Reglement van Orde.

Daar waar wij dachten, de heer De Haan en ik, dat we 24 uur van tevoren een motie vreemd moesten doen, bleek het 48 uur te zijn en we waren dus met 46,5 uur van tevoren te laat. Wij maken zelf die regels. Wij kunnen die regels ook elk moment veranderen. Daar kunnen we een heel debat over voeren in het presidium. De heer De Haan heeft het boetekleed al aangetrokken, inclusief ikzelf. Een mea culpa, mea culpa. Maar het is wel belangrijk, zeker als het om de democratie gaat, dat de raad daar unaniem achter gaat staan. Anders wapperen we met een vlag, Europese Hoofdstad van de Democratie, terwijl we dat niet hebben uitgesproken. Dus wij vinden dat nodig om dat uit te spreken voordat het volgend jaar ingaat. Het kan bij elk agendapunt worden ingediend. De VOORZITTER. We gaan stemmen. Het zou echt mijn suggestie nu zijn om te gaan stemmen. Er hoeft niet gestemd te worden. De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Volgens mij zijn we nu al langer bezig dan we de motie vreemd zelf hadden besproken, dus ik maak graag gebruik van de suggestie van de heer Ceulemans. Volgens mij is dat een prima suggestie en dan maak ik er een motie van bij de jaarstukken. De VOORZITTER. Ik ga hem toch even procedureel strak trekken, want anders snappen wij er ook helemaal niets meer van. We gaan erover stemmen dat de motie nu bij motie vreemd aan de orde van de dag ingediend kan gaan worden. Graag stemmen.

Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, het verzoek is ingetrokken. De VOORZITTER. Nee, de heer De Haan zei: ik wil hem bij een ander punt best wel gaan onderbrengen. Alleen het is niet duidelijk bij welk punt. Hij is nu ingediend als vreemd aan de orde van de dag en ik wil nu even helder hebben of we hem daar kunnen gaan behandelen ja of nee. Nee, we gaan echt stemmen, het is klaar. We gaan stemmen en als u daar geen problemen tegen heeft, dan kunt u daar gewoon voor stemmen. Er zijn nog een aantal mensen die nog niet gestemd hebben. Ik zie dat de meerderheid tegen de behandeling van de motie vreemd aan de orde van de dag is. We gaan hem dus hier niet behandelen. Dan de volgende motie. Mevrouw Vlieger heeft daar een opmerking over, over de tweede motie vreemd aan de orde van de dag. Mevrouw VLIEGER (gl). Ja voorzitter, hij was als concept ingediend en daarmee trekken we hem nu ook in.

raadsvergadering van 19 december 2024

Notulen pagina

2421

De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan zijn er geen punten meer bij de motie vreemd aan de orde van de dag. Aldus besloten. Dan is de vraag of er nog andere leden zijn die nog wat op willen merken over de agenda? Niet? Dan is de agenda hierbij vastgesteld. Dan kom ik bij de spreektijd voor vandaag. Het voorstel is om 2,5 uur spreektijd aan te houden en mevrouw Verkoelen heeft daar een opmerking over. Mevrouw VERKOELEN (50+). Uiteraard, dat snapt u. We hadden het er al in het presidium over dat het zou gaan komen, want ik vond het daar al krap aan. Toen stelden we al voor: zullen we er drie uur van maken? We hebben volgens mij nu vier reguliere, vijf reguliere debatten gekregen. Mijn voorstel is om nu het toch gewoon een beetje op te plussen en niet van 2,5, laten we het naar drie zetten. Dat er in ieder geval iets meer lucht is. En ik wil ook graag de wat grotere partijen meegeven: als u echt een beetje een leuk debat wilt hebben, dat scheelt voor kleinere partijen in die korte periode wel heel veel. Voor grotere partijen maakt het weinig uit in spreektijd, maar voor een kleinere partij heeft het echt wel effect, een minuut meer of minder. Dus vandaar is mijn voorstel of we naar drie uur kunnen. De VOORZITTER. Het voorstel is om de spreektijd te verhogen naar drie uur. Ik kijk even rond. Volgens mij is daar overeenstemming over. Dan zullen wij de spreektijd oprekken naar drie uur.

Aldus besloten. Mevrouw Van Groningen heeft nog een ander punt. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, excuus voor deze verwarring, maar op de agenda staat een hamerstuk, 5.7. Daar gaat u zo naartoe. Ik wilde daar even een opmerking bij plaatsen, want daar staat bij dat wij een vacature hebben in de commissie BOOR. Maar goed nieuws is: die hebben wij inmiddels ingevuld, de heer Engberts gaat namelijk mevrouw Van de Peppel vervangen, dus we zijn hartstikke blij dat hij aan de commissie wordt toegevoegd. En ik dacht: dat vind ik dan toch goed om dit alvast even te noemen. Dan klopt dat ook voor de stukken. De VOORZITTER. Fantastisch. En heel veel dank aan de heer Engberts dat hij dat ook op zich wil nemen. En mevrouw Van de Peppel dank voor al dat werk dat zij heeft verricht. Ja sorry. 3.

Vaststelling van de notulen van: a. de openbare raadsvergaderingen van 7 en 12 november b. de openbare raadsvergadering van 28 november

De VOORZITTER. Dan komen we bij agendapunt 3, de vaststelling van de notulen van de openbare raadsvergadering van 7 en 12 november en de openbare raadsvergadering van 28 november. Wenst iemand nog het woord naar aanleiding van deze notulen? Dat is niet het geval. Dan stel ik deze voor vast te stellen. 4.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2024 week 48 tot en met 50

De VOORZITTER. Agendapunt 4, mededeling van de ingekomen stukken aan de raad. Ik stel u voor om de behandelwijze zoals vermeld bij het desbetreffende stuk vast te stellen. Als u een opmerking heeft met betrekking tot een bepaald stuk, dan verzoek ik u ook het bijbehorende bb-nummer te noemen dat bij het stuk staat. Wenst hierover iemand het woord? Dat is niet het geval. O, excuus, ja. Mevrouw MORKOÇ (gl). Voorzitter, bij de ingekomen stukken heb ik vier stukken die ik graag zou willen benoemen. Dat is 24bb008299, beantwoording vragen verbod op fossiele reclames, die graag naar de procedurevergadering van MHEK. 24bb008416, wethoudersbrief over nieuwe EU-richtlijn luchtkwaliteit, ook graag naar de procedurevergadering van de commissie MHEK. 24bb008302, over dierenmishandeling, graag naar de procedurevergadering van de commissie BOFV. En dan heb ik er nog eentje, ik heb daar alleen geen bb-nummer van. Dat is de vragen over de noodtoestand in de haven, dat zijn mijn schriftelijke vragen, ook graag naar de commissie MHEK. De VOORZITTER. Bij die laatste zullen wij zelf even het bb-nummer opzoeken. Geen andere toevoegingen? Dan constateer ik dat met deze toevoeging de lijst van ingekomen stukken is vastgesteld. 5.

HAMERSTUKKEN

raadsvergadering van 19 december 2024

Notulen pagina

2422

De VOORZITTER. Dan komen we bij de hamerstukken. 5.1

Het herziene voorstel tot wijziging van de ꞌVerordening toegang woningmarkt en samenstelling woningvoorraad 2021ꞌ

De VOORZITTER. Hamerstuk 5.1, het herziene voorstel tot wijziging van de ꞌVerordening toegang woningmarkt en samenstelling woningvoorraad 2021ꞌ. Ja, dan stel ik deze hierbij vast. 5.2

Het voorstel tot vaststelling van de BBV-aspecten met betrekking tot de grondexploitatieportefeuille Jaarrekening 2024

De VOORZITTER. 5.2, het voorstel tot vaststelling van de BBV-aspecten met betrekking tot de grondexploitatieportefeuille Jaarrekening 2024. Mevrouw Verkoelen tegen, in de hamer, excuus, ik had beter op moeten letten. Met die aantekening is hij vastgesteld. 5.3

Het voorstel om kennis te nemen van de Najaarsrapportage 2024 en de Eerste Begrotingswijziging van het Recreatieschap Rottemeren en hierop geen zienswijze in te dienen

De VOORZITTER. Agendapunt 5.3, het voorstel om kennis te nemen van de Najaarsrapportage 2024 en de Eerste Begrotingswijziging van het Recreatieschap Rottemeren en hierop geen zienswijze in te dienen. Ja? Dan is die hierbij vastgesteld. 5.4

Het voorstel tot vaststelling van de lijst met relevante wet- en regelgeving 2024 ten behoeve van de accountantscontrole en rechtmatigheidsverantwoording

De VOORZITTER. 5.4, het voorstel tot vaststelling van de lijst met relevante wet- en regelgeving 2024 ten behoeve van de accountantscontrole en rechtmatigheidsverantwoording. Geen opmerkingen? Dan is het hierbij vastgesteld. 5.5

Het voorstel tot vaststelling van: a. de verordening parkeerregulering en parkeerbelasting 2025 b. de wijziging in de verordening belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten 2024 c. de verordening belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten 2025

De VOORZITTER. 5.5, het voorstel tot vaststelling van de verordening parkeerregulering en parkeerbelasting 2025, de wijziging in de verordening belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten 2024 en de verordening belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten 2025. De heer Van der Velden stond net wat eerder. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, wij stemmen tegen 5.5a. De VOORZITTER. Helder. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, wij stemmen tegen het ontwerpbesluit verordening parkeerregulering en parkeerbelasting 2025. De VOORZITTER. Helder. Mevrouw Verkoelen stond nog. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, idem dito. Maar ook met betrekking tot b en c. De VOORZITTER. Oké, met deze aantekeningen worden de genoemde stukken vastgesteld. 5.6

Het voorstel tot vaststelling van de ꞌVerordening maatschappelijke ondersteuning en Jeugdhulp Rotterdam 2025ꞌ

De VOORZITTER. 5.6, het voorstel tot vaststelling van de ꞌVerordening maatschappelijke ondersteuning en Jeugdhulp Rotterdam 2025ꞌ. Niemand? Dan is dit onderdeel vastgesteld.

raadsvergadering van 19 december 2024

Notulen pagina

2423

5.7

Het voorstel met betrekking tot het jaarplan 2025, de begroting 2025-2029 en de tweede voortgangsrapportage 2024 van Stichting BOOR

De VOORZITTER. 5.7, het voorstel met betrekking tot het jaarplan 2025, de begroting 2025-2029 en de tweede voortgangsrapportage 2024 van Stichting BOOR. Geen opmerkingen, dan is het hierbij vastgesteld. 5.8

Het voorstel tot vaststelling van de Eindejaarsbrief 2024

De VOORZITTER. 5.8 wordt een tweeminutendebat, dus die hameren we nu niet af. 5.9

Het voorstel tot verlenen van ontslag aan de directeur van de Rekenkamer Rotterdam

De VOORZITTER. Dan komen we bij 5.9, het voorstel tot verlenen van ontslag aan de directeur van de Rekenkamer Rotterdam. Geen opmerkingen. Dan is dat hierbij vastgesteld. 6.

REGULIERE DEBATTEN

De VOORZITTER. Dan komen wij bij onderdeel 6, de reguliere debatten. 6.1

Definitieve jaarstukken 2023 a. Het voorstel tot vaststelling van de jaarrekening 2023, inclusief de baten en lasten per programma en de baten en lasten per taakveld. b. Het voorstel tot vaststelling van de aanbevelingen van de commissie tot Onderzoek van de Rekening naar aanleiding van de jaarrekening 2023, alsmede het verlenen van decharge aan het college voor het in 2023 gevoerde financieel beheer.

De VOORZITTER. Dan starten we met het debat over de definitieve jaarstukken. Eén moment, ik moet even… Excuus, 6.1, de definitieve jaarstukken 2023. Voordat we beginnen met het debat wil ik de voorzitter van de Commissie tot Onderzoek van de Rekening gelegenheid geven een toelichting te geven. Ik vraag de heer Biljoen of hij dat wil doen. De heer BILJOEN (voorzitter COR). Dank voorzitter. Voorzitter, leden van de raad, aanwezigen online en in de zaal. Vandaag sta ik hier weer namens de Commissie tot Onderzoek van de Rekening om de raadsbehandeling van de jaarstukken 2023 af te trappen. Ik zeg weer, omdat ik hier in juni ook stond. Toen met de nogal vervelende mededeling dat wij nog geen goedkeurende verklaring van de accountant hadden vanwege het lopende onderzoek naar de mogelijke fraudecasus bij De Doelen en Museum Boijmans Van Beuningen. Inmiddels hebben we een goedkeurende verklaring, maar wel met een aantal kanttekeningen. De goedkeurende verklaring bevat daarom twee zogeheten benadrukkingsparagrafen. Dit zijn zaken waar de accountant specifiek aandacht voor vraagt. De eerste benadrukkingsparagraaf betreft het externe fraudeonderzoek binnen het cluster Stadsontwikkeling. Begin 2025 zal de gemeenteraad hier verder inhoudelijk over gaan praten. En de tweede benadrukkingsparagraaf gaat over de financiën en administratie van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond.

Deze korten we af als de GRJR. Uit de stukken en gesprekken blijkt namelijk dat de administratie van de GRJR niet op orde was. En in alle eerlijkheid, ik zit hiermee in mijn maag. Kun je op het gevoerde financieel beleid decharge verlenen als deze tijdelijk is losgelaten? Ook als aan de andere kant de jeugdzorg voor onze jongeren is gecontinueerd. Maar ook vragen als: had de raad over het loslaten van de financiële sturing in de jeugdzorg vooraf geïnformeerd moeten worden? En wat zijn de consequenties als de door de raad vastgestelde rechtmatigheidsnorm wordt overschreden? De COR geeft u dit graag mee in het debat. Want hoe je het ook wendt of keert, alle plannen of ideeën die wij hier bespreken, vallen of staan met controle en duidelijkheid over de financiële situatie. We moeten samen deze verantwoordelijkheid dragen, ongeacht politieke kleur. Dit moeten wij doen als raadsleden, als wethouders, als burgemeester en als gemeente. Het financieel beheer is van cruciaal belang en laten wij hier dan ook samen aan werken. Zoals al eerder gezegd is, moeten wij aankomend jaar laten zien dat het beter kan. Het voorspellend vermogen moet omhoog, het aantal fouten en onzekerheden moet omlaag en de informatiewaarde van de stukken in de P&Cdocumenten moet beter. Er wacht ons komend jaar dus een uitdaging met een grotere verantwoordelijkheid.

Maar ik geloof dat wij dit kunnen dragen en ik wil ook niet alleen maar de nadruk leggen op wat er fout is gegaan dit jaar. Want er is door veel mensen hard gewerkt aan de

raadsvergadering van 19 december 2024

Notulen pagina

2424

totstandkoming van de definitieve jaarstukken 2023 en de controle daarvan. Heel veel werk dat niet voor iedereen zichtbaar is door bijvoorbeeld het concern, financial audit, en de accountant. Vanaf deze plek wil ik dan ook iedereen bedanken die hieraan heeft meegewerkt. Tot slot wil ik ook mijn medeCOR-leden bedanken voor al hun harde werk en inzet, want voor je het weet zit je aan de andere kant van de zaal. En last but not least, onze fantastische griffie, voor al hun ondersteuning. Ik wens u allen veel wijsheid toe bij het debat over de definitieve jaarstukken van 2023. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. Hartelijk dank mijnheer Biljoen, als voorzitter ook van de COR. Ik kijk even rond of er mensen zijn die het woord willen voeren. Ja, de heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja, dank u wel voorzitter. En ook vanuit mijn fractie inderdaad dank aan de COR en inderdaad ook alle ambtenaren die hebben meegewerkt aan de totstandkoming van deze jaarstukken. Mijn fractie vindt het wel goed, ondanks dat we natuurlijk vandaag de jaarstukken wel gewoon gaan vaststellen, toch nog heel even stil te staan bij afgelopen jaar.

De onrechtmatigheidsfout of de rechtmatigheidsfouten en met name inderdaad de administratieve problemen ten aanzien van de GRJR en wat net niet genoemd is, maar die zijn wel heel specifiek aan de gemeente Rotterdam, Rotterdam heeft het minder goed op orde dan andere gemeenten, moeten koste wat het kost worden voorkomen, een herhaling daarvan. En ik weet dat de wethouder dat ook in de commissie heeft gezegd, en dat hij ook heeft gegarandeerd dat een herhaling moet worden voorkomen. Maar goed, we gaan het straks hebben over het doelgroepenvervoer, en ook daar stevenen we, nota bene voor het jaar 2025, af op een rechtmatigheidsfout. En mijn fractie maakt zich zorgen, met name zorgen over de portefeuille van onze wethouder Zorg, of we daar wel goed genoeg grip hebben om te voorkomen dat er nog een keer een herhaling komt zoals we ook in 2023 hebben gezien. De accountant geeft niet voor niets dit college een tik op de vingers, en ik zie het ook echt als een tik op de vingers, en ik verwacht ook echt van dit college dat het zich daar rekenschap van geeft. Ik zal straks bij het andere debat een motie indienen over het voorkomen van rechtmatigheidsfouten. Dat zal ik doen bij het doelgroepenvervoer. Maar ik kijk de wethouder daar wel echt op aan, en ik reken er echt op dat we koste wat het kost een herhaling van dit jaar 2023 gaan voorkomen. Dank u wel. De VOORZITTER. Hartelijk dank.

Ik heb begrepen dat de heer Roskam ook wil reageren. De heer ROSKAM (lr). Nou, niet echt, we hebben het verantwoordingsdebat al met de wethouder gevoerd. Daarom werden bepaalde zaken duidelijk. Het woonplaatsbeginsel, dat per 01-01-2022 inging en onvoldoende voorbereid was, waardoor we echt geconfronteerd werden met een administratieve achterstand en dus inderdaad een onrechtmatigheid. En ja, ik heb er eigenlijk wel het vertrouwen in, ook mede naar aanleiding van de commissievergadering met ZWCS, die toch zeer druk bezocht was met mevrouw Kockelkoren, mevrouw Vogelaar en ikzelf. Nee, dus, de wethouder heeft inderdaad de toezegging gedaan. En weet je, een man, een man, een woord, een woord, dus we zien elkaar sowieso het komende jaar. Dus ik heb er eigenlijk wel het vertrouwen in dat het allemaal goed gaat lopen. Dat was het. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Mevrouw Maassen is er niet. Zij stond op mijn lijstje. O, de heer De Haan. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) O, mevrouw Maassen stond op mijn lijstje. U bent een waardig vervanger. De heer DE HAAN (d66). Dat hoop ik. Veel dank aan de COR en veel dank aan iedereen die zo hard aan deze stukken heeft gewerkt. De jaarstukken gaan over alles, dus ook over hoe we ons democratisch hebben georganiseerd in de stad.

En ik heb daar lang met de nestor over na moeten denken, maar nu hebben we recent een nominatie ontvangen, met dank ook aan wethouder Simons voor die brief, voor de European Capital of Democracy. Die jury komt op 30 januari a.s. langs om ons te beoordelen. Goed dat we ons als raad ook over die nominatie uitspreken met groot enthousiasme en daar heb ik dan ook een motie voor. De VOORZITTER. De heer De Haan heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Ja voor de European Capital of Democracy "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 19 december 2024, ter bespreking van agendapunt 6.1: definitieve jaarstukken 2023;

raadsvergadering van 19 december 2024

Notulen pagina

2425

constaterende dat: - met brief 24bb007787 de wethouder en het college de raad heeft geïnformeerd dat is besloten om Rotterdam aan te melden voor 'European Capital of Democracy 2026'; - bij deze aanvraag in de brief is uitgegaan van een positieve grondhouding van de raad om daarin samen als college en raad op te willen trekken bij het verder vormgeven van de activiteiten in het kader van 'European Capital of Democracy'; overwegende dat: - als Rotterdam gekozen wordt, we als gemeenteraad ook graag de handschoen oppakken om samen met het college een mooi Rotterdams programma vorm te geven; - een programma gerust ook onze worstelingen mag laten zien zoals bijvoorbeeld het historisch lage opkomstpercentage bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022; - zo'n programma ook evengoed de Rotterdamse dadendrang weergeeft, waarbij we al decennialang op unieke wijze vorm en invulling geven aan de lokale democratie; - deze dadendrang misschien soms met horten en stoten gaat, maar deze ook de nodige experimenten en vernieuwing in zich herbergt; spreekt uit: - om als Rotterdamse gemeenteraad dit initiatief te steunen, met de 'European Capital of Democracy', met de Raad van Europa te werken aan een netwerk van steden dat burgerlijke participatie stimuleert, zodat we samen de democratie kunnen versterken.

En waarbij wij van mening zijn dat het geweldig is als Rotterdam in de aanloop naar de gemeente-, wijk- en dorpsraadverkiezingen in 2026, wordt verkozen als hoofdstad van de Europese democratie!; verzoekt het college: - samen met de raad het eelt op de duimen te duimen zodat we deze nominatie binnenhalen om daarna gezamenlijk de schouders eronder te zetten; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. de Haan en T.S.J. Coşkun De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dan kijk ik naar de heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Voorzitter, het is heel lang geleden dat de jaarstukken pas na de zomer werden vastgesteld. Dat was echt iets van de monistische tijd. Maar het is wel goed dat we er toch vlak voor Kerstmis nog een punt achter kunnen zetten en dat de jaarstukken alsnog kunnen worden goedgekeurd, met dank ook aan de COR, met dank ook aan alle ambtenaren die hier heel hard aan hebben gewerkt. En ook goed dat de accountant alsnog een goedkeurende verklaring heeft kunnen geven voor de jaarstukken van 2023. Ik hoop dat we dat kunnen herhalen, maar dan liefst voor de zomer van 2025, als we het over de jaarstukken van 2024 gaan hebben. Maar zoals de heer De Haan zei, de jaarstukken gaan over alles.

Dus voorzitter, vanochtend heb ik namens de raad samen met mevrouw Verkoelen en mevrouw Vogelaar dit in ontvangst genomen als lid van de gemeenteraad van Rotterdam bij de actie op het Stationsplein, tegen dakloosheid in de stad. Een bericht aan u allen. De VOORZITTER. De heer Coşkun, ik ga u nu onderbreken. We hebben het hier er net even over gehad. Als er een petitie wordt aangeboden neem ik die altijd in ontvangst namens de raad. Dat gaat gewoon via de formele weg, via de griffie en volgens mij heeft u de laatste weken kunnen zien dat ik er dan gewoon sta. Deze is niet via de reguliere weg binnengekomen. U bent daarnaartoe geweest. Dat mag. Maar dit is dus niet formeel als een petitie aangeboden aan de raad. U heeft uw eigen manier om kenbaar te maken aan de raad dat u dit bericht heeft gekregen, maar dat gaan we niet in de raadzaal doen. Ik zie ook dat het gefilmd wordt. Ja weet je, het kan allemaal, maar we hebben dit overlegd. Ik vind dit gewoon niet zo netjes mijnheer Coşkun. Dus ik wil u toch verzoeken om gewoon met uw betoog door te gaan.

raadsvergadering van 19 december 2024

Notulen pagina

2426

De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, dan verschillen wij van mening over wat netjes is en wat niet netjes is. Ik weet niet om welke straat de formele weg naar de griffie genoemd wordt. We kunnen het formeel aanbieden, vandaag. We kunnen het op alle mogelijke manieren aanbieden. De VOORZITTER. Nee mijnheer Coşkun. Een petitie wordt aangeboden door mensen uit de stad. Een gemeenteraadslid gaat niet een petitie aan een gemeenteraad aanbieden. Dat weet u zelf ook. U loopt hier lang genoeg rond. Ik wil hier nu niet nog een hele discussie over gaan voeren. U heeft uw punt gemaakt. Maar ik vind het wel een beetje flauw omdat we dit echt van tevoren even besproken hebben, dat u het toch op deze manier probeert. Maak op uw eigen manier duidelijk aan uw collega-raadsleden wat u daar gehoord heeft, maar niet hier via deze raadsvergadering. En nu graag door op het onderwerp waar we het over hebben. De heer COŞKUN (sp). Nou ja, ik denk dat ik mijn punt voldoende heb duidelijk gemaakt, dus ik zal het hierbij laten. Maar ik denk dat we daar dan wel op terug moeten komen in het presidium, hoe dat dan gaat, want er worden veel petities aangeboden, ook tijdens commissievergaderingen, die ik dan als voorzitter voor de commissie in ontvangst neem, op alle mogelijke manieren.

De weg die mij vanochtend werd geschetst was mij niet duidelijk, was mevrouw Verkoelen niet duidelijk, was mevrouw Vogelaar niet duidelijk, was mevrouw Kockelkoren niet duidelijk, dus laten we er dan in het presidium nog eens over verder praten wat dan de formele weg is voor petities. De VOORZITTER. Dat kan altijd. Hartelijk dank mijnheer Coşkun. Mevrouw Van Groningen wil hier nog op reageren. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, toch kort, want eigenlijk had u het al mooi verwoord en ik wilde niet gaan staan, maar ik vind het gewoon een beetje jammer dat zeker de nestor van de raad dit zo doet. Hij weet prima hoe het werkt, maar dan mij wel de maat nemen in de presidium-app over iets wat ik eerder gezegd heb, wat gewoon opkomen is voor mensen hier in dit huis. Ik vind dat echt heel triest. De VOORZITTER. Oké, we gaan deze discussie niet verder voeren. Ik begrijp dat dit een onderwerp is dat we in het presidium een keer aan de orde moeten stellen. Dat gaan we doen, maar we gaan nu verder met het debat over de definitieve jaarstukken 2023. Zijn er nog anderen? De heer Vonk wil daar ook nog wat over zeggen. De heer VONK (cu). Ja, dank u wel voorzitter. Inderdaad terug naar de jaarstukken. We gaan hier volgens mij geen debat over voeren met elkaar. We hebben het er ook in de commissie over gehad, en toch wil ik wel markeren, het is wel een vrij uniek moment volgens mij.

Ik kan mij tenminste niet heugen dat wij in december van 2024 de jaarstukken van 2023 nog moeten vaststellen. Dat is een uniek moment en het is eigenlijk ook wel een treurig feit. En ook het feit dat er zo verschrikkelijk veel fouten en onduidelijkheden in deze jaarstukken hebben gestaan, wel drie keer onze eigen norm overschreden, dat is ook wel iets om bij stil te staan. En we stellen het vast in afwezigheid van de wethouder van Financiën, wat op zich natuurlijk verdrietig is. Hij is ziek, ik wens hem ook vanaf deze plek ook nog beterschap. Maar ook dat maakt dit moment wel bijzonder. Over dat laatste had ik trouwens wel een beetje een technische vraag. Als wij nu bijvoorbeeld nog een motie van treurnis willen indienen, of een motie van afkeuring of wat dan ook, over deze gang van zaken, is die dan gericht aan de heer Simons of is die dan gericht aan de heer Struijvenberg die zich hier niet kan verdedigen? Dat is even een technische vraag en ik hoop daar even wat duidelijkheid over te krijgen. Ja voorzitter, en dan over dat punt van zoveel fouten en onduidelijkheden. Ik heb in de commissie gezegd: we halen hakkelend en struikelend de eindstreep.

Ik wil dat punt toch nog even gemarkeerd hebben, want wij hebben in de commissie ook meerdere keren gesproken over de manier waarop wij organisaties in de stad vragen om zich te verantwoorden over subsidies van soms € 60.000,00, € 70.000,00. En de manier waarop dat dan gaat, zij moeten dan op eigen kosten daar een accountantsstatement bij aanleveren. Dat is toch in schril contrast met hetgeen we hier doen. Het gebeurt hier allemaal zonder consequenties. We hopen allemaal, en dat spreken we ook uit, dat beterschap komt en dat het volgend jaar niet zo gaat gebeuren en dan gaan we weer over tot de orde van de dag. Ik wil dat toch even gemarkeerd hebben. Misschien helpt het ons om voor een volgend jaar ook met meer coulance te kijken naar hoe wij verantwoording vragen van de mensen in de stad over die heel kleine subsidies, als wij zo omgaan met deze grote bedragen. Dat punt wilde ik nog gemarkeerd hebben, en dan denk ik dat wij straks die jaarstukken gaan vaststellen. Dank u wel.

raadsvergadering van 19 december 2024

Notulen pagina

2427

De VOORZITTER. Zijn er nog andere leden die het woord willen voeren? De heer Roskam wil nog reageren. De heer ROSKAM (lr). Ja, een kleine tip alvast voor de heer Vonk. De Subsidieverordening 2014, daarin hebben we de regels vastgelegd over verantwoording van subsidie door derden, maar ik zie dat hij druk in gesprek is met de heer Tak, dus zo interessant was het schijnbaar niet. Dank u. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter. We hebben een goede bespreking gehad van de jaarstukken in de commissie met wethouder Simons, die het overnam van wethouder Struijvenberg en dat deed hij erg goed, complimenten. Over één ding waren we het in ieder geval eens. Wethouder Simons vindt de jaarrekening net zo moeilijk leesbaar als ik hem vind. Ik ben ook blij dat de wethouder heeft toegezegd dat het komend jaar de stukken voorzien worden van een begrippenlijst. Maar dat is wat mij betreft pas stap één. Ik blijf van mening dat de jaarrekening van de gemeente Rotterdam ook voor een leek leesbaar moet zijn. Wij zijn een lekenbestuur en de meeste Rotterdammers zijn ook geen expert op het gebied van jaarrekeningen. Ik daag de wethouder dan ook uit om komend jaar op de stoel van de leek te gaan zitten bij het beoordelen en lezen van de jaarrekening en pas akkoord te gaan als de stukken ook voor niet-experts te begrijpen zijn. Dan nog even inhoudelijk.

Net zoals de ChristenUnie vindt ook de Rotterdamse VVD het totaal aan getrouwheidsfouten, rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden van € 128,7 miljoen veel te hoog. Zeker in relatie tot de afgesproken norm met de raad. We verwachten van de wethouder dan ook beterschap komend jaar. En voor de Rotterdammer die dit debat volgt, bij getrouwheid gaat het om de vraag of de opgenomen bedragen juist en volledig zijn, en bij rechtmatigheid gaat het om de vraag of de opgenomen bedragen volgens de juiste regelgeving tot stand zijn gekomen. Het goede nieuws is dat de accountant van PwC de jaarrekening goedkeurt, en het goede nieuws is ook dat het college alle aanbevelingen van de COR om de jaarrekening te verbeteren overneemt, heel goed en ook heel verstandig. Daarmee heeft de VVD vertrouwen in het college en in de wethouder van Financiën specifiek, dat zij aan de slag gaan met de aanbevelingen van de COR, en wij zullen dan ook voor het raadsbesluit ter vaststelling van de jaarrekening 2023 stemmen. Dank u wel. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Zijn er nog andere leden die het woord willen voeren? De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, dank. Nog een heel korte bijdrage, want je zou het bijna vergeten, we kijken een heel jaar terug. 2023. De nestor refereerde er net al naar. Het is uniek dat we pas aan het eind van 2024 gaan praten over de jaarrekening 2023.

Maar voorzitter, daarmee is het dus ook lastig om nog consequenties te gaan hangen aan de keuzes die al gemaakt zijn. We hebben een heel goede hoorzitting gehad vanuit de COR. Dat moet ik dan even met mijn COR-pet op zeggen. Er is een goede hoorzitting geweest, ook met de wethouders, waarin ook beterschap wordt beloofd. Er is beterschap beloofd door het college, maar het valt of staat natuurlijk wel met de naleving hiervan. En om de naleving te garanderen dienen wij een motie in. Deze gaan wij zo meteen indienen. En dan heb ik toch nog wel een aantal vragen voorzitter. Hoe zorgt de wethouder ervoor dat hij financiële onzekerheden eerder opmerkt en deze op tijd deelt met de raad? Dat zeg ik omdat we vorige week ook hebben gesproken over de eindejaarsbrief. In de eindejaarsbrief bleek dat binnen twee weken € 12 miljoen aan bezuinigingsverlies gevonden is. Waarom was dat in eerste instantie niet ontdekt? Ik heb begrepen dat er diep in de administratie is gekeken, maar het geeft ons niet heel veel vertrouwen dat het op deze manier goed gaat, dus hoe zorgt de wethouder ervoor dat hij deze onzekerheden eerder opmerkt en ook deelt met de raad? En daarmee dus ook dat hij de raad tijdig informeert bij financiële tegenslagen. En we hebben het ook al gehad over de rechtmatigheidsnormen.

We gaan daar nog een keertje over praten in de COR, want ik vraag me wel af: hoe vaak gaan we accepteren dat de rechtvaardigheidsnormen worden overschreden zonder dat daar consequenties aan hangen? Ja voorzitter, en dan heb ik hier eigenlijk ook een motie ꞌMaak het Simons-proofꞌ. Dat is eigenlijk in lijn met wat de heer Van Dommelen net ook heeft aangegeven, dat wij eigenlijk willen dat de P&Cdocumenten liever ook door wethouder Simons worden nagekeken om te kijken of hij het snapt. Als de wethouder het snapt, dan snapt iedereen het. We zullen de motie niet indienen vandaag, maar ik denk dat de boodschap wel overgekomen is. We zouden graag willen dat de wethouder eventueel ook meekijkt naar de documenten, zodat het ook voor iedereen begrijpelijk is.

raadsvergadering van 19 december 2024

Notulen pagina

2428

De VOORZITTER. De heer Biljoen heeft de volgende motie ingediend. Motie 2. Verscherpt toezicht op zorg "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 19 december ter bespreking van agendapunt 6.1 Definitieve jaarstukken 2023; constaterende dat: - op het programma WMO/Jeugd in de periode tussen 1 november 2023 en 1 mei 2024 de financiële sturing losgelaten is; - hierdoor in 2023 voor € 6,7 miljoen getrouwheidsfouten, € 2,0 miljoen rechtmatigheidsfouten en € 21,4 miljoen aan onduidelijkheden in de rechtmatigheid geconstateerd zijn; overwegende dat: - het programma Zorg, Welzijn en Wijkteams bijna een kwart van de totale gemeentelijke begroting behelst en daarmee de grootst mogelijke financiële controle verdient; - de forse bezuinigingen op de zorg extra druk leggen op het financiële beleid; - de raad in de jaarrekening van 2023 geconfronteerd werd met grote tekorten van miljoenen aan fouten en onduidelijkheden en daarbij onvoldoende in positie was om bij te sturen; - ook in de eerste voortgangscontrole voor boekjaar 2024 het programma WMO/Jeugd er met code oranje nog niet goed voor staat en verhoogde aandacht vereist; verzoekt het college: - de raad in staat te stellen verscherpt toezicht te houden op de financiële stand van zaken in het programma WMO/Jeugdzorg door hierover elk kwartaal te rapporteren; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.H. Biljoen en A.

Kockelkoren De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Ik kijk nog even rond voor andere sprekers. Dat is niet het geval. Dan zou ik heel even, er zijn hier jongeren van de Horeca Vakschool die ons iets willen aanbieden als wat lekkers. En dat zou ik heel even in ontvangst willen nemen. En zou ik daarom mevrouw Kockelkoren mogen vragen of zij het debat even wil overnemen? Ik ben zo snel mogelijk terug, maar het is bedoeld voor u allen, dus namens u geef ik alvast de dank over. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Oké, we zijn bij de beantwoording in de eerste termijn door de wethouder, maar die wacht nog eventjes op twee moties en dan kan hij beantwoorden. Dus een momentje. We gaan nu naar de beantwoording door de heer Simons in de eerste termijn. Ja, excuus mijnheer Van Dommelen, ik had net aangegeven dat hij even moest wachten op een motie. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. We hebben vorige week in de raad natuurlijk uitgebreid stilgestaan bij de fouten die er gewoon zijn. U heeft toen ook aan mij gevraagd welke maatregelen we nu het afgelopen jaar hebben genomen.

Nou, die had ik niet na twee dagen vervanging van de heer Struijvenberg paraat, maar die heb ik in de veegbrief gezet, en net werd door de voorzitter van de COR er natuurlijk ook aan gerefereerd dat alle aanbevelingen van de COR worden overgenomen. Het is natuurlijk gewoon een proces van verbetering. Ik heb ook in de commissie gezegd dat we moeten oppassen dat we niet alleen een stapeling van nieuwe richtlijnen en procedures gaan invoeren, maar dat je een organisatie ook beter krijgt door een lerende organisatie ervan te maken, een just culture, net zoals in de luchtvaart gebruikelijk is, waarbij gewoon op teamniveau in elke afdeling elke week het gesprek wordt gevoerd van wat er fout is gegaan. Want de neiging is soms dat als je iets fout doet, je daar liever niet over praat. Dat is een beetje de cultuur. En die cultuur kan natuurlijk versterkt worden als wij alleen maar de fouten benadrukken. Ik zeg niet dat dat niet moet gebeuren, maar de oplossing ligt dus niet alleen maar aan steeds striktere regels. Het is en/en. Dus dat is ook een stukje cultuurverandering in de organisatie, maar daar kunnen we volgens mij heel veel mee bereiken en daar zijn we ook mee bezig. En u heeft ook zelf gezien hoeveel aanbevelingen ook van

raadsvergadering van 19 december 2024

Notulen pagina

2429

rapporten in het recente verleden, dat daar aan wordt gewerkt, dat die worden uitgevoerd en dat die worden geïmplementeerd. Dan ga ik weer even terug naar something completely different. Dat is de European Capital of Democracy. Nou ja, dat is natuurlijk gewoon mooi. Die kunnen we allemaal omarmen en ik zie het als een steuntje in de rug. De heer Vonk, veel fouten. We hebben daar ook gewoon normen voor. Ja, de fouten zijn de fouten. We hebben daar uitgebreid over gesproken. U heeft ook in de veegbrief gezien welke aanbevelingen er worden uitgevoerd om het beter te maken. En met mijn opmerking net ook dat er ook in de organisatie een stukje cultuurverandering komt, dat fouten op een laag niveau gewoon sneller naar boven komen. Want dat zou denk ik ook een belangrijke verandering kunnen zijn die ertoe leidt dat we ook eerder worden geïnformeerd. En wat gaan we dan doen om er nog meer bovenop te zitten? Het is al gebruikelijk, dat heb ik ook in de commissie gezegd, dat in de staven van de wethouders natuurlijk financiële tegenvallers, fouten ook worden besproken, maar dat gaan we structureren door dat gewoon elke maand vast op de agenda te zetten, zodat ook vanuit die kant iedereen daar alert op is. Dus dat is ook echt de vraag van de heer Biljoen. Eens even kijken, zoveel vragen zijn er volgens mij verder niet gesteld.

De motie Simons-proof is niet ingediend, maar ik heb er natuurlijk wel iets over gezegd. Als je na twee dagen even de jaarstukken moet doorlezen, dan merkte ik natuurlijk ook op dat al het jargon best wel moeilijk was om daar doorheen te worstelen. Er staat natuurlijk ook nog een motie van u open waarvan we nog met de afdoening bezig zijn. Maar het is een continu proces en het blijft natuurlijk een dilemma, want er moet ook gewoon jargon gebruikt worden, want we moeten zoals u weet ons ook natuurlijk verantwoorden naar onze toezichthouders, zoals de provincie. En daar wordt ook van ons verwacht dat we ook het juiste jargon gebruiken, dat weer bij hun toezichtrol past. Dus we kunnen het niet helemaal vermijden, maar we hebben natuurlijk ook toegezegd dat er een begrippenlijst komt. Nou, de heer Van Dommelen zei terecht: dat zie ik ook als weer een stap erbij in de goede richting. Dus wat ons betreft is het alle hens aan dek en zullen wij, de wethouder van Financiën, maar ook het hele college, aankomend jaar extra ons best doen om te voorkomen dat we over niet al te lange tijd hetzelfde debat moeten voeren. Volgens mij heb ik daarmee alle vragen wel beantwoord en anders hoor ik het wel van u. Dan is er nog een motie die bij mijn collega Buijt op zijn terrein valt, dus daar gaat hij ongetwijfeld iets over zeggen. Maar dat is natuurlijk aan de voorzitter. De VOORZITTER.

Wethouder Buijt heeft het woord. De heer BUIJT (lr) (wethouder). Dank u wel voorzitter. Er zijn geen concrete vragen gesteld, wel heeft de heer Tak nogmaals opgeroepen dat het wat hem betreft ontzettend belangrijk is dat er bij de komende jaarrekening verbetering komt. Dat is uiteraard iets waar ik het niet mee oneens kan zijn. Misschien heeft u het gesprek met de COR teruggekeken, het was anderhalf uur. Misschien heeft u de commissie teruggekeken, waarin ik een aantal duidelijke statements heb gemaakt. Ik heb min of meer ook de garantie gegeven dat het niet meer gaat gebeuren, omdat ik ook werkelijk alle denkbare maatregelen heb genomen die denkbaar waren. Dus voor de rest is er een motie ingediend door de heer Biljoen, die vraagt om meer rapportages en de financiële stand van zaken. Die wil ik echt ontraden. Er zijn echt alle geijkte momenten dat u die informatie krijgt. We hebben een raadsmonitor waar u drie keer per jaar helemaal wordt bijgepraat. Er zijn commissievergaderingen waar regelmatig de GRJR, er zijn nu al maandrapportages van de GRJR waarop we al een aantal weken in de volgende maand de stand van zaken kunnen zien. Dus ik zou echt niet nog meer momenten gaan inbouwen. Ik snap dat er natuurlijk zorgen zijn op basis van wat er in 2023 gebeurd is, maar ik kan u zeggen dat de situatie op dit moment echt anders is en ik zou deze dan ook echt willen ontraden.

Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Zijn er nog vragen naar aanleiding van de beantwoording? Ja, de heer Vonk. De heer VONK (cu). Nou, ik had de technische vraag gesteld aan wie wij een eventuele motie van treurnis moeten adresseren. De VOORZITTER. Daar komen we heel even op terug. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Het is natuurlijk treurig dat we hierover moeten praten, maar ik ben nu de waarnemend wethouder van Financiën, dus als de raad een motie van treurnis voor het gevoerde beleid wil indienen, dan moet u die aan mij richten, want ik ben nu de waarnemend wethouder. Dus so

raadsvergadering van 19 december 2024

Notulen pagina

2430

be it. Dat ik dat wel een beetje treurig vind, daar kunt u zich iets bij voorstellen, maar het is aan de raad om moties in te dienen die u wenst. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu). Nou, dank voor deze opheldering. Ik denk niet dat wij die motie gaan indienen, hoewel er natuurlijk veel is waar we ons echt wel zorgen over maken en waarvan we ook denken dat het beter had gemoeten. Maar we vinden zo'n motie in dit geval niet gepast, maar dan weten we in ieder geval hoe dat voortaan werkt als een wethouder niet aanwezig is en iemand hem vervangt. Dank u wel. De VOORZITTER. We kunnen hem nog even formeel checken, maar ik denk dat het klopt, want formeel is wethouder Simons nu natuurlijk ook de vervanger van wethouder Struijvenberg, dus dan is dat ook degene aan wie u het moet adresseren. Anderen nog? Niet? Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Dat blijkt niet het geval. Dan zijn er een aantal moties ingediend en daar gaan we vanavond tijdens het stemvenster over stemmen. Dan sluit ik onderwerp 6.1. 6.2

Ontwikkelingen opvang van vluchtelingen en Oekraïners en huisvesting van statushouders

De VOORZITTER. Dan gaan we over naar onderwerp 6.2, Ontwikkelingen opvang van vluchtelingen en Oekraïners en huisvesting van statushouders. We piepen de wethouder even op. De wethouder is aanwezig, van harte welkom. Dan stel ik voor dat we ook meteen beginnen met het debat. De heer Ceulemans heeft het debat aangevraagd, dus hij krijgt het woord. De heer CEULEMANS (lr). Ik had het niet aangevraagd, maar ik sta kennelijk wel als eerste op de lijst. Nee, maar ik kan het meteen kort houden, want wat mij betreft had dit geen regulier debat hoeven zijn. We hebben een heel uitgebreid debat in de commissie gevoerd. Ik ga dat niet helemaal overdoen. En het mag ook heel duidelijk zijn hoe wij in het asieldossier staan. Wij vinden het dan ook goed dat Rotterdam een streng asielbeleid voert en het debat focust zich wat dat betreft vooral op de Spreidingswet. Daarvan ben ik al duidelijk geweest dat wij het heel goed vinden dat ondanks de Spreidingswet het aantal asielopvangplekken in Rotterdam 500 blijft. Dat we dat gewoon in stand kunnen houden, een goede zaak. En voor de rest hopen wij enorm op een heel snel landelijk wetgevingsproces met betrekking tot de instroombeperking die landelijk is aangekondigd.

En voor wat betreft Rotterdam zijn wij dan extra positief over niet alleen het voornemen om gemeenten te verbieden om statushouders voorrang te geven, maar ook sinds kort daar het voornemen bij om de wettelijk verplichte taakstellingen voor statushouders te schrappen. Wat ons betreft wordt dat liever gisteren dan morgen ingevoerd, zodat wij niet meer de gevolgen van het landelijke falende asielbeleid over de schutting krijgen en dat het falende asielbeleid ook niet meer op onze woningmarkt gaat drukken. De VOORZITTER. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Voorzitter, in deze gure tijden is het belangrijk om elkaar op te zoeken, lief te hebben en er voor elkaar te zijn. Dat is toch waar ieder mens behoefte aan heeft. Gezelligheid, genegenheid, gelijkheid. Ieder mens heeft recht op menswaardige, veilige opvang. Mede door de in het westen veroorzaakte klimaatcrisis, oorlogen, machtsmisbruik en modern kolonialisme zullen veel mensen nog steeds naar ons land en naar onze stad blijven komen. Als stad hebben wij een verantwoordelijkheid om deze mensen op te vangen. Zoals vaak gesteld is GroenLinks geen voorstander van opvang op boten en maken wij ons nog steeds ernstige zorgen om de kwaliteit van leven op deze locaties. Ook over de nieuwe regels en afbouw van mensen uit Oekraïne maken we ons zorgen.