20241128 - Notulen van de raadsvergadering van 28 november 2024

De heer ACHBAR (denk) (wethouder). Ja, ik heb hem snel gezien. Motie 6A, ꞌEen inclusieve sportcultuur Rotterdamꞌ. Ik zie enige aanpassing, maar ik moet hem alsnog blijven ontraden voorzitter. Hij is daarmee overbodig. Dit is precies wat we al aan het doen zijn. Het is in lijn met het beleid dat we aan het voeren zijn vanuit enerzijds het Actieplan Samenleven, maar ik had u ook aangegeven dat we juist met John de Wolf, een veilige sportomgeving voor iedereen, zonder geweld of zonder uitsluiting

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2282

ook hard daarop aan het inzetten zijn. Dat doen we voor alle groepen in de samenleving, dus dat gesprek voeren we al en daar zetten we ook al heel erg op in, dus deze motie ontraden voorzitter. De VOORZITTER. De heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1). Ja excuus voorzitter, ik heb de verkeerde motie ingetrokken. De motie die ingetrokken moest worden was ꞌInclusief onderwijs voor iedereenꞌ. Die had ingetrokken moeten worden. En de motie die had moeten blijven staan is ꞌSamen voor een toegankelijke transzorg in Rotterdamꞌ. Excuus. De VOORZITTER. Even voor de administratie. Motie 9 wordt dus ingetrokken en motie 8 moet blijven staan. Ja? Motie 8 moet blijven staan, motie 9 wordt nu ingetrokken. Helder. Dan hebben we dat volgens mij compleet en bent u klaar met de beantwoording. De heer Coşkun heeft nog een vraag. De heer COŞKUN (sp). Ja voor de veegronde voorzitter. Kijk, over een uur gaat de documentaire online van BOOS over Feyenoord en ik wil graag een reactie van de wethouder die we zo snel mogelijk kunnen bespreken. Niet vanmiddag, maar wel in de commissie WIOSSAN, al dan niet gecombineerd met BOFV. De VOORZITTER. Wethouder. De heer ACHBAR (denk) (wethouder). Ja voorzitter, het is ons bekend dat om 16.00 uur BOOS met een uitzending komt waarin het zal gaan over de club Feyenoord en zijn supporters.

De exacte inhoud daarvan ken ik nog niet, maar zodra de inhoud ons bekend is zullen wij als college als het ons ook aangaat daar een reactie op formuleren. Met uw zorg ben ik het absoluut eens, dat we moeten waken dat mensen zich veilig in de stad kunnen voelen en ook de ruimte hebben om te zeggen wat ze willen zeggen, ook al stoot dat sommigen voor het hoofd. En daar moeten we ook voor gaan staan. En heel specifiek, als u het hebt over Roze Kameraden is dat echt wel een partij waar we dan ook voor moeten staan en dat die zichzelf kunnen zijn. En dat geldt voor iedereen, dus er zullen ook meer mensen deel hebben genomen aan die documentaire waarvan ik zeg dat je daar voor moet staan omdat iedereen een plek moet krijgen in de stad en moet zeggen wat die wil zeggen. De inhoud ken ik nog niet, maar ik denk dat het goed is dat als wij de inhoud kennen dat wij daar een reactie op geven als college en dat samen bespreken in de commissie. De VOORZITTER. Zijn er nog anderen voor de veegronde? Nee, ik zie geen andere zaken. Er is nog één vraag onbeantwoord van de wethouder Zorg, maar we moeten toch even kijken of er nog een tweede termijn nodig is. Ja, die is nodig, dus dan kunnen we ook ondertussen op die vraag misschien een antwoord krijgen. Dan begin ik met de tweede termijn en dan geef ik als eerste het woord aan mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl).

Voorzitter, heel kort, voor onze motie voor een onderzoek naar een transkliniek zou ik toch echt in ieder geval naar de raad kijken en de raad vragen om gewoon vanuit eigen partijen te stemmen. Het is maar een onderzoeksmotie, zoals ik al net toelichtte, gewoon breed kijken wat de mogelijkheden zijn. We hebben een zorgplicht als gemeente, dus laten we die ook echt pakken. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan kijk ik even naar anderen. Mevrouw Maassen, niet? De heer Ceulemans, mevrouw Vogelaar. Ja, de heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1). Ja, ik wil toch nog meegeven dat u zich moet hard maken voor de transkliniek. Het is vaak niet een kwestie van kunnen, maar willen, dus ik hoop toch dat we andere resultaten gaan zien dan we nu hebben gekregen. De VOORZITTER. Zijn er nog anderen die hier nog iets willen toevoegen? Niet? Dan vraag ik of de wethouder toch nog wil reageren op de opmerkingen die nog net zijn gemaakt in de tweede termijn. Het waren meer oproepen, dat besef ik, en mogelijk heeft u al een antwoord op de vraag van mevrouw Maassen over de wethouder Zorg.

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2283

De heer ACHBAR (denk) (wethouder). Ja, nou ja goed, ik begrijp uw oproep, ik begrijp uw moties. Zo heb ik ze ook proberen uit te leggen, dat er begrip is voor de motie en de vraag of het verzoek dat u aan het college doet. En uw oproep is nu gericht aan de raad en het is natuurlijk uiteindelijk u die daarin bepaalt hoe die motie uiteindelijk erdoorheen komt. Dan inmiddels een antwoord vanuit het college. We zijn als college altijd bereid om manifesten aan te nemen als ze aan het college worden aangeboden en ik kan u zeggen, als het echt specifiek aan de heer Buijt wordt aangeboden dan zal ook de heer Buijt die met alle liefde in ontvangst willen nemen. De VOORZITTER. Nou, toch nog een toezegging gekregen op de valreep. En de wethouder heeft ook nog andere toezeggingen gedaan. Hij zal de raad informeren wat er gedaan wordt aan zorg en bescherming voor transgenders en hij heeft toegezegd dat de LHBTQIA+-community betrokken zal worden bij het onderzoek. En de wethouder komt met een reactie op de documentaire van BOOS over Roze Kameraden in relatie tot Feyenoord. Dat zijn de toezeggingen die ik heb genoteerd. Nog iets gemist, nee? Dan sluit ik hierbij dit agendapunt. En hartelijk dank aan de wethouder. 5.4

Beantwoording vragen Van Dommelen over Kunst & Complex

De VOORZITTER. Dan gaan wij door met het volgende agendapunt en dat betreft het debat over het toekomstperspectief Kunst & Complex op de locatie van de Keilewerf en dan geef ik als eerste het woord aan de heer Van Dommelen. En ik heet ook iedereen van harte welkom op de publieke tribune, want er is grote belangstelling voor. Fijn dat jullie allemaal zo betrokken en geïnteresseerd zijn. De heer Van Dommelen, mag ik u het woord geven? De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Vorige week hebben we in de commissie Bouwen van de gemeenteraad gesproken over het pand Kunst & Complex in het MerweVierhavensgebied. Het was druk, de publieke tribune was afgeladen met veel kunstenaars, journalisten en de ontwikkelaars van het complex. Er is een documentaire gemaakt op OPEN Rotterdam, er heeft een uitgebreid artikel gestaan in Vers Beton, in het Algemeen Dagblad, en nu opnieuw een volle publieke tribune. Dat zegt wel wat. Kunst & Complex doet ertoe en de huidige situatie rondom het hele pand houdt de gemoederen flink bezig. Vanmorgen hebben we het er al over gehad, Merwe-Vierhavens is een oud havengebied en kan een van de mooiste wijken worden van Rotterdam, met een mix van innovatief ondernemen, cultuur en wonen. En om te voorkomen dat Merwe-Vierhavens een zoveelste Vinex-locatie wordt, moeten we ervoor zorgen dat de kunstenaars in het gebied hun plek behouden.

En ik begrijp best wel dat placemaking niet voor de eeuwigheid is, maar juist bij Kunst & Complex is door de gemeente gekozen bij het uitzenden van een tender om de kunstenaars wel een plek te geven. Dus juist Kunst & Complex zou een plek kunnen zijn waar we dat wel voor langere termijn kunnen doen. Het gebouw is na een tender gegund aan De Mannen van Schuim, terwijl er nota bene hogere biedingen waren, en dat vind ik op zichzelf een dappere keuze van de gemeente. Men heeft toen willen kiezen voor de kwaliteit van het plan. Maar nu zijn we drieënhalf jaar verder en wat ik wil voorkomen is dat als de rook straks is opgetrokken er een leegloop van de kunstenaars heeft plaatsgevonden en dat er straks een kantoorpand staat op deze prachtplek. En dat is nu net wat we niet willen met de ontwikkeling van Merwe-Vierhavens. We willen juist dat cultuur een belangrijke plek behoudt binnen Merwe-Vierhavens. Bovendien, als je een tender uitzet, dan moet je ervoor zorgen dat de winnaar zich aan de afspraken houdt, toch? En als dat niet gebeurt, dan zou je de transactie terug moeten kunnen draaien, toch? Welnu, we moeten verder en de vraag is waar de oplossing ligt en hoe we uit deze impasse komen. Ik heb begrepen dat de gemeente in de persoon van wethouder Zeegers al pogingen gedaan heeft om uit die impasse te komen en ik denk dat het goed is dat de gemeente deze pogingen doorzet.

Wat vragen de kunstenaars? Het liefst zouden ze hun eigen ateliers zelf willen kopen. Maar als dat niet haalbaar is, vragen de kunstenaars, second best, een redelijke huurprijs, rekening houdend met het achterstallig onderhoud. Ze hebben bijvoorbeeld nu in de meeste gevallen niet eens verwarming. En ze vragen een huurtermijn met een langetermijnperspectief zodat ze ook zelf kunnen investeren. Concreet vraag ik aan de wethouder om persoonlijk de gesprekken voort te zetten, te beginnen met een een-op-een-gesprek met de vertegenwoordiging van de kunstenaars. En als tweede vraag ik de wethouder om het huurcontract een jaar te verlengen. Dat betekent dat de kunstenaars nog ten minste twee jaar in het gebouw kunnen zitten en daarmee kopen we tijd om tot een redelijke oplossing te komen. Mijn vraag is: bent u daartoe bereid? Twee vragen specifiek aan u. Tot slot wil ik nog even ingaan op de wethoudersbrief van afgelopen maandag 25 november. Mijn dank voor de snelle beantwoording. Toch nog twee vragen. Ik had een vraag gesteld over wat in de winnende tender is gezegd over kantoorruimte in het pand. Ik

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2284

krijg als antwoord dat het erfpachtcontract deze mogelijkheid biedt, maar dat is nu net waar de crux zit. Het gaat om de tender, niet zozeer om het erfpachtcontract, want dat is later afgesloten. De tender is de basis waar we de ontwikkelaar graag aan willen houden. Mijn vraag aan u is dus hoe het nu zit met die kantoorruimte in de tender. Tweede vraag is de vraag over de rechtsvorm. We hebben begrepen dat de tender is gewonnen door een stichting en het erfpachtcontract is afgesloten door een bv. U weet dat een stichting in principe een maatschappelijke doelstelling dient te hebben, een bv is over het algemeen op winst gericht. Daar is op zichzelf helemaal niets mis mee, maar ik wil toch graag weten waarom dit tijdens het proces is veranderd en waarom de gemeente hierin is meegegaan. Samenvattend, voor de Rotterdamse VVD is Kunst & Complex in Merwe-Vierhavens een sleutelproject. Als we de kunstenaars blijvend een plek kunnen geven, maken we een enorme stap naar de wijk die we graag willen hebben en ik vraag de wethouder om hier persoonlijk een goede rol in te spelen, zodat we uit deze impasse kunnen komen. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl).

Ja voorzitter, ik ben het ontzettend eens met de heer Van Dommelen, dat is ook wel eens leuk, want vanmorgen hebben we het bestemmingsplan Merwe-Vierhavens besproken, een gebied dat de gemeente wil ontwikkelen met behoud van de kennis, energie en initiatiefnemers uit het gebied. Een plek waar we het dus anders gaan doen dan op andere plekken, bijvoorbeeld met behoud van de kunstenaars in het pand van Kunst & Complex die daar al 38 jaar bezig zijn met het gebied op de kaart te zetten en een gezicht te geven. Net als andere initiatieven in het gebied, het Keilepand, de Voedseltuin, Joep van Lieshout et cetera. Voor GroenLinks is dit bouwen met initiatiefnemers op de plek een ongelofelijk belangrijk uitgangspunt voor Merwe-Vierhavens. We waren dan ook blij dat de gemeente dat ook zo heeft willen oppakken door in de tender voor Kunst & Complex te kiezen voor het beste plan van de wijk, waarbij gezocht is naar een plan met een open, positieve uitstraling. Tot zover het goede nieuws, want vier jaar na het winnen van de tender is er te weinig duidelijkheid voor de kunstenaars, is er nauwelijks gesprek gevoerd en zijn Woo-verzoeken nodig om überhaupt zicht te krijgen in de plannen. GroenLinks vindt dit buitengewoon jammer. Op deze manier lekt positieve energie uit deze bruisende plek weg.

In 2021 is daar al een eerste brandbrief over gestuurd aan de gemeente, evenals drie brieven in 2023. De eerste vraag is dan ook: waarom zijn deze signalen niet opgepakt door de wethouder? In de tenderuitvraag is opgenomen dat de winnende ontwikkelaar met de kunstenaarsvereniging in overleg moet treden over een toekomst in het gebouw na het einde van het huurcontract. Daarover wordt bovendien gemeld dat partijen minimaal halfjaarlijks met elkaar in gesprek gaan en samen een kader opstellen waarin duidelijk wordt hoe de verhuurder invulling geeft aan de wens tot behoud van de kunstenaars op hun plek. Wethouder, voorwaarde voor samen stad maken is op een open en transparante manier te communiceren. Kan de wethouder toezeggen hier zelf beter zorg voor te dragen en er ook op toe te zien dat de tenderwinnaar de verantwoordelijkheid beter oppakt? In het ingediende plan door Team Crossing was de ambitie opgenomen dat Kunst & Complex haar werkruimte behoudt en onderdeel wordt van het concept, inclusief expositieruimte voor hun werk, prachtig. Makers, werkplekken, dromen waarmaken met ervaren begeleiders, circa 1600 m2, het stond allemaal vermeld. De gemeente toetst voor levering van het gebouw waar de kunstenaars in zitten of er aan alle voorwaarden uit de erfpachtovereenkomst is voldaan.

Maar wat GroenLinks betreft moet uitgangspunt zijn dat de visie van de gemeente en de beloftes van de tenderwinnaars worden waargemaakt en dat betekent sturen op realistisch behoud voor de aanwezige creatieve makers, hardwerkende zzp’ers, op die plek. Het is dan ook onbegrijpelijk dat kantoorruimte creëren in plaats van makersplekken voor de gemeente akkoord is. De heer Van Dommelen vroeg er ook al naar. Ik ben benieuwd wat de wethouder daarvan vindt. En we begrijpen ook niet dat in gesprek over een mogelijke toekomstige huurprijs een voorstel ligt dat boven de SKARnorm voor autonoom werkende kunstenaars ligt. Op die manier is er geen duurzaam behoud voor creatieve makers op die plek mogelijk. We horen graag hoe de wethouder daarnaar kijkt. GroenLinks wil dan ook aan de wethouder vragen zich, zoals beloofd, hard te maken voor het behoud van de kunstenaars op hun plek. We sluiten ons dan ook aan bij het verzoek van de heer Van Dommelen en bovendien willen we er echt voor pleiten om ook scenario’s te bekijken en open te houden waarbij het gebouw van de kunstenaars uit de tender wordt gehaald zodat ze die op een duurzame manier zelf kunnen blijven behouden en beheren. Tot zover. De VOORZITTER. Hartelijk dank. De heer Coşkun.

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2285

De heer COŞKUN (sp). Voorzitter, ik ga hier staan want anders kan ik de mensen niet in de ogen kijken dankzij wie we dit debat hebben en ik ben heel blij met die grote druk vanuit de publieke opinie, vanuit de bewoners, vanuit de kunstenaars. En ook dank voor de verhelderende documentaire die we op OPEN Rotterdam hebben kunnen zien en ik zie dat er een nieuwe documentaire in de maak is. Voorzitter, dank, voor die druk vanuit de bevolking. Maar ook dank collega Van Dommelen, want ik weet nu waar de letters VVD voor staan, dat betekent volksvertegenwoordiger Van Dommelen, dat vond ik ontzettend mooi om dat te mogen meemaken. Het is niet vaak dat de SP het helemaal eens met de volksvertegenwoordiger Van Dommelen, maar vandaag moet het dan zo zijn. Voorzitter, afgelopen dinsdag was ik bij het Politiek Café van D66 in de onvolprezen Piekstraat bij Skateland en daar was het maak plaats. Daar waren allerlei mensen, ook onder andere de woordvoerders van Kunst & Complex, maar ook van andere dingen, die eigenlijk maar één boodschap hadden: zorg dat die plekken behouden blijven en als je ze dan behoudt, zorg ook dat je dat waar kan blijven maken en het ene drama volgde op de andere mogelijkheidsschets voor kansen en we laten die kansen te vaak lopen of uiteindelijk helpen we ze dan weer om zeep. Doe dat niet, zou ik zeggen tegen dit college.

Het is wel apart dat we nu weer wethouder Simons krijgen, maar goed, wethouder Simons is van Wijk aan zet, dus zorg dat de wijk aan zet is. En dus niet mevrouw Zeegers van Bouwen of mijnheer Kasmi van Kunst en cultuur. Het college is één en ondeelbaar, dus ik hoop ook dat de heer Simons een en ondeelbaar het antwoord gaat geven, maar handhaaf de gewekte verwachtingen en zorg dat de visie, dat daar de ambitie uit volgt en zorg dat dat gehandhaafd wordt. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen heeft een vraag. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Ja, ik wil de wethouder toch eventjes helpen hier. Deze wethouder gaat over vastgoed, en die was vorige week in het buitenland en toen heeft mevrouw Zeegers het overgenomen. Dat is toen ook nadrukkelijk verteld. Maar wellicht ook voor de kunstenaars op de publieke tribune, dat het duidelijk is dat de heer Simons gaat over vastgoed. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Nee, ik vind het ook prima, want het college spreekt met één mond, dus de heer Simons gaat vertellen wat mevrouw Zeegers en mijnheer Kasmi en alle andere zes wethouders ook vinden. Tenminste, daar ga ik dan van uit. Maar het is natuurlijk verwarrend naar buiten toe, want het heeft natuurlijk een kant van kunstenaars, van SKAR, het heeft de kant van bouwen en wonen, de ontwikkeling van het Merwe-Vierhavensgebied.

Over Merwe-Vierhavens hebben we vanochtend met mevrouw Zeegers gesproken. En nu over Kunst & Complex, dat onderdeel daarvan is, bespreken we met de heer Simons. Maar de heer Simons is van Wijk aan zet en dan ga ik eens kijken of dat ook vandaag zo is. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Ik kijk even rond of er nog anderen zijn. De heer Vonk. De heer VONK (cu). Ja voorzitter dank u wel. Ook de ChristenUnie kan zich erg goed vinden in de woorden van de heer Van Dommelen over dit onderwerp en toch, we zijn de ChristenUnie, dus we laten geen moment onbenut om maar weer eens te benadrukken hoe belangrijk gemeenschappen of in modern Nederlands community’s zijn voor onze stad. Zij maken veel meer de stad dan steen en staal of beton dat doen. En bij Kunst & Complex lijken bestaande en nieuwe community’s te botsen, terwijl dat helemaal niet de bedoeling was. De community van kunstenaars en Team Crossing Keileweg hechten beide aan community’s en aan voldoende ruimte daarvoor. Voorzitter, deze plek is bijzonder en wij zijn helemaal verantwoording verschuldigd aan die gemeenschappen. En wij willen dat deze plek ook bijzonder blijft en daar hebben we die gemeenschappen ook hard bij nodig. Maar nu lijken de kunstenaars en Team Crossing Keileweg niet tot overeenstemming te komen. Het lijkt opnieuw een gevalletje tenderellende, zoals dat ook in de commissie is genoemd.

We doen een oproep aan alle partijen, de zittende kunstenaars, Team Crossing Keileweg en de gemeente om allemaal voor een gezamenlijke oplossing te gaan. Dat vraagt van alle partijen flexibiliteit en redelijkheid, en het zou fijn zijn als er met hulp van SKAR een goed concept kan komen waar kunstenaars een plek kunnen vinden. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u. De heer De Haan.

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2286

De heer DE HAAN (d66). Dank u wel voorzitter. Parallel aan een prima behandeling van het bestemmingsplan M4H vanochtend, althans de ontwikkelgerichte delen in het MerweVierhavensgebied en het Galileïpark vond misschien wel de meeste reuring plaats in een van de consoliderende delen uit het bestemmingsplan, het Keilekwartier. Want daar vond rond het pand aan de Keileweg, Keilewerf 26-29 tot 2020 hoofdzakelijk in gebruik door Stadsbeheer en de kunstenaars, verenigd in Kunst & Complex, in dat jaar een tender plaats die het pand verder zou ontwikkelen, passend ook in de gebiedsontwikkeling van het M4H-gebied. In potentie een toffe ontwikkeling, waarbij ook nog eens het zogenaamde beste plan voor de wijk eruit zou moeten komen. En het is dan ook jammer om bijna vier jaar verder te zien dat er vooral op dit moment veel chagrijn is. Bij de kunstenaars die vrezen voor hun plek, terwijl zo nadrukkelijk die ateliers waren meegenomen. Door de ontwikkelaar, die ongetwijfeld ook niet blij zal zijn met de situatie waar die in is beland. Chagrijn bij ons als raad, want hoe kon het nu eigenlijk weer dat eigenlijk een prachtige ontwikkeling, weer iets moois uit de rails dreigt te lopen? En wat betreft de wijze waarop we dat hebben getenderd, daar toch ook wel weer de nodige reuring omheen is.

Chagrijn denk ik ook wel bij de gemeente, bij de wethouder, alle goede voornemens ten spijt, toch weer zo’n dossier met vastgoed onder een vergrootglas. En dat is jammer en ik denk dat dat voor allen jammer is, omdat volgens mij echt de goede bedoelingen voorop hebben gestaan, waarbij we elkaar misschien nog wel iets te weinig hebben gevonden, te weinig naar elkaar hebben geluisterd en te weinig hebben gewerkt naar het met elkaar in gesprek gaan. Afgelopen woensdag was denk ik goed en ook emotioneel. Ik vrees dat er bij velen vrees is om iets te verliezen. En dan kost het ook tijd om bij elkaar te komen, om elkaar te horen en elkaar te verstaan. En er vinden gesprekken plaats, eindelijk, en dat kost ook tijd. Vanuit D66 vinden we echt dat die gesprekken goed gevoerd moeten worden. U weet, we zijn soms ook wel van het proces, maar dit is iets wat we echt goed moeten doorlopen. En ik zou het zonde vinden om nu die gesprekken die op de rit zijn gezet en waar we nog niet met zijn allen in een wat mij betreft afronding zijn, met een beoogde deadline in het vooruitzicht te snel te geforceerd een besluit in worden geduwd. En er zijn al veel vragen gesteld, ook in dit debat, en ook veel vragen al eerder, die in de brief zijn beantwoord. Veel dank ook voor de snelheid daarin. Maar een van de belangrijkste punten die ik daarin lees is ook aan het einde van het stuk, het vervolg.

En mijn vraag aan de wethouder zal dan ook zijn, los van die juridische trajecten, is er de tijd gegund om dit proces met elkaar goed te doorlopen? Om die gesprekken te voeren zonder dat iedereen zich zorgen hoeft te maken voor deadlines die ons in de nek hijgen. Het gebied verdient dat, het complex verdient dat, de verschillende betrokkenen verdienen dat, zodat die Keilewerf 26-29 ook Kunst & Complex kan blijven en niet Kunst zonder Complex of Complex zonder Kunst. Dank u wel. De VOORZITTER. Hartelijk dank. De heer Kind. De heer KIND (volt). Dank u wel voorzitter. Ook dank aan de heer Van Dommelen voor het agenderen van dit belangrijke agendapunt. Ook wij vinden dat creatieve gemeenschappen in de stad hun plek moeten behouden en ook richting de toekomst moeten we er veel kritischer op zijn hoe we die tenders inrichten om ervoor te zorgen dat al die prachtige gemeenschappen hun plek kunnen behouden in de stad. We willen dat we daardoor ook kritischer gaan kijken naar de tenderprocedures, waarin we het behoud van de sociale en culturele waarde expliciet en zwaarwegend gaan meenemen. En daarnaast willen we ook voorwaarden opstellen rondom het behoud van al die bestaande en creatieve gemeenschappen en daarom dienen we de volgende motie in. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. De heer Kind heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

Laat een tender niet het einde zijn van creatieve gemeenschappen "De gemeente Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 november 2024 ter bespreking van het agendapunt 5.4 'Beantwoording vragen Van Dommelen over Kunst & Complex'; constaterende dat: - Kunst & Complex één van de oudste atelierpanden is in Rotterdam, waarin sinds 1987 kunstenaars gebruik maken van het oude fabriekspand aan de Keileweg; - de kunstenaars hebben bijgedragen aan de positieve ontwikkeling van het gebied; - de gemeente het pand via een tenderprocedure heeft verkocht aan een ontwikkelaar, zonder harde eisen op te stellen over de kunstenaars of het behoud van de sociale en culturele waarde die zij gecreëerd hebben; - de kunstenaars nu hun onderkomen dreigen te verliezen door o.a. huurverhogingen;

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2287

overwegende dat: - kunstenaars en creatieve gemeenschappen een belangrijke rol spelen in de leefbaarheid van de stad; - het onwenselijk is dat collectieven die al jaren een plek bewonen en hun sociale en culturele waarde allang hebben bewezen, hun toekomst onzeker zijn als hun thuis en/of werkplek wordt verkocht door de gemeente; - het behoud van sociale en culturele waarde, in casu het behoud van creatieve gemeenschappen, een zwaarwegend criterium zou moeten zijn bij gemeentelijke tenderprocedures; - hierdoor creatieve gemeenschappen worden beschermd en behouden; verzoekt het college: - in toekomstige gemeentelijke tenderprocedures het behoud van sociale en culturele waarde expliciet en zwaarwegend mee te nemen; - daarbij voorwaarden op te stellen voor het behoud van bestaande en creatieve gemeenschappen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind en I. Elfilali De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Ik kijk even rond of er nog anderen zijn. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja dank u voorzitter, en hartelijk welkom aan de mensen van Kunst & Complex en aan alle kunstenaars. Goed dat u vandaag bent gekomen en goed dat dit debat geagendeerd is door de heer Van Dommelen. Voorzitter, de Partij voor de Dieren wil genoeg plek in de stad voor kunst.

Kunstenaars openen immers onze ogen, laten ons ook anders naar dingen kijken. Wij hebben kunst nodig als Rotterdam. En daarom zijn wij heel erg blij dat er een plek is zoals Kunst & Complex en dat dat bestaat. Bovendien een plek die een veilige haven bood in een onrustige omgeving in een heel roerige tijd die Rotterdam toen kende. Ja, Kunst & Complex, sinds 1988, echt geweldig, still going strong, hartstikke goed. En tegen de kunstenaars zeggen wij als Partij voor de Dieren: dank jullie wel. Wij denken dat er momenteel iets gruwelijks misgaat met de plannen over de toekomstige invulling van het pand aan de Keileweg. En dan hebben we het niet over de gemaakte keuzes in het verleden, maar over het naleven van afspraken. We hebben vaak de mond vol van een betrouwbare overheid. We zeggen dan ook voluit: college, houd je aan je gemaakte afspraken. En wij vinden het goed dat het college voornemens is tijd te kopen en rust te brengen in het proces, maar dit betekent natuurlijk wel langere onzekerheid voor de atelierhouders van Kunst & Complex. En we roepen het college ook op om inderdaad die nodige rust te brengen, maar ook voortvarend te werk te gaan. Los het op. En daarom zijn we zeer benieuwd naar het antwoord van de wethouder straks.

Voor dit moment komen wij met een motie die ervoor moet zorgen dat het tenderen van gemeentelijk vastgoed in goede banen wordt geleid in de toekomst. Geloofwaardig tenderen, dat is wat we willen. En we lezen onze wens hopelijk snel terug in de Kadernota Vastgoed, het kader waar we als gemeenteraad op moeten kunnen steunen. En gelukkig wordt onze motie ondersteund door de VVD, D66, de ChristenUnie en GroenLinks. Dank jullie wel. De VOORZITTER. De heer Van der Velden heeft de volgende motie ingediend. Motie 2. Geloofwaardig tenderen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 november 2024, in debat over 'Beantwoording vragen Van Dommelen over Kunst & Complex'; constaterende dat: - het college tenders kan uitzetten met daarin een vraag aan markt of stad te komen met goede ideeën of ambities die publieke waarde opleveren voor Rotterdam; overwegende dat - een tender voorwaarden schept en een winnende inschrijving verwachtingen wekt;

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2288

-

er zich situaties voordoen waaruit blijkt dat voorwaarden rekbaar zijn en verwachtingen niet altijd waargemaakt worden, hetgeen onwenselijk is vanuit het oogpunt van behoorlijk bestuur en betrouwbare overheid;

overwegende dat: - tenders meer geloofwaardig kunnen worden gemaakt door daarin prestatieverplichtingen of mijlpalen op te nemen, waarop inschrijvers kwantitatief en objectief kunnen worden aangesproken c.q. beoordeeld; - dit de keuze voor een bepaalde inschrijver legitimeert en bepaalde consequenties als gevolg van niet-naleving verdedigbaar maakt; verzoekt het college: - tenders duidelijker en strakker te vertalen naar uitvoeringsvoorwaarden die neerdalen in andere privaatrechtelijke instrumenten, bijvoorbeeld erfpachtcontracten of anterieure overeenkomsten; - hiertoe een voorstel te maken; - dit mee te nemen in de eerstvolgende herziening van de Kadernota Vastgoed; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden, D.J. van Dommelen, T. de Haan, T.J. Vonk en A. Kockelkoren De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Anderen nog die het woord willen voeren? Dat lijkt niet het geval. Dan vraag ik de wethouder of hij direct kan antwoorden. Dat lijkt erop. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Ja, dank u voorzitter. Het begon zo mooi met het beste plan voor de wijk. En dat is ook wat uw raad wil. Niet de hoogste prijs, maar gewoon de beste kwaliteit en ook wat bij het gebied past. Dat was de inzet ook volgens de toen geldende regels, we spreken over 2020.

En dan ben ik het ook met u eens dat we nu bijna vier jaar later, eigenlijk in een situatie zijn beland die spijtig is en ook geen recht doet aan die intentie, aan het beste plan voor de wijk. En hoe zou ik deze situatie nu als ik het aan mijn buurvrouw zou moeten uitleggen, kort kunnen omschrijven? Afgelopen maandag heb ik met stoom en kokend water een brief geschreven en antwoorden gegeven. Vervolgens een dag daarna krijg ik een brief van de kunstenaars terug met een aantal opmerkingen, aandachtspunten, en vanochtend krijg ik een brief van de ontwikkelaar, met weer daarbovenop een aantal aandachtspunten en opmerkingen. Dat is gewoon de situatie waarin we zijn beland. Als ik het aanvoel, en ook wat ik gehoord heb, denk ik dat we vrij dicht bij een oplossing zitten. Maar dan moet er wel wat gebeuren. En het is ook niet zo dat de gemeente de afgelopen jaren op haar handen heeft gezeten. We zijn ook het afgelopen jaar, volgens mij op voorspraak van de gemeente, een mediationtraject gestart. We hadden natuurlijk de hoop dat de beide partijen, ik noem ze maar even de ontwikkelaar en de kunstenaars, er gezamenlijk zouden uitkomen. Dat is nog niet gelukt. En dan op een gegeven moment hebben wij ook dat stukje verantwoordelijkheid gepakt met die mediation.

Het mediationtraject heeft nog niet geleid tot een doorbraak en een aantal van u heeft gevraagd, onder wie de heer Van Dommelen, of ik dat gesprek persoonlijk wil gaan voortzetten. Ten eerste met de kunstenaars en daarna met de ontwikkelaar. Nou, dat wil ik graag doen. En ook een vraag van de heer Van Dommelen, kunt u ook tijd geven? Nou, dat heb ik al gedaan in mijn brief. Dat betekent materieel dat de kunstenaars er nog twee jaar kunnen blijven zitten. Maar die tijd hebben we natuurlijk niet nodig, want ik ga ervoor dat we gewoon in Q1 de gesprekken hebben afgerond en dat we met de betrokken partijen een oplossing hebben gevonden. Want als dat niet in twee, drie maanden kan, dan gaat het ook niet in twee jaar lukken. Wat ik niet hoop, en ik denk en ik vermoed dat ook eigenlijk alle betrokkenen dat niet willen, is dat we in een juridische procedure komen. Want dan zijn we ook twee jaar verder, twee jaar onzekerheid, en ik denk dat dat ongewenst is. Ik denk dat u dat niet wilt, ik denk dat de ontwikkelaar dat niet wil en ik denk ook niet dat de kunstenaars dat willen. Dus ik ga mijn uiterste best doen om voor het einde van het eerste kwartaal met de betrokken partijen tot een oplossing te komen die voor alle partijen aanvaardbaar is. Ik heb volgens mij ook net gehoord, it takes two to tango. Niet alles kan hetzelfde blijven.

Dat is nu eenmaal de wereld, het verandert gewoon, dus er zal hier en daar ook wel wat water bij de wijn gedaan moeten worden, maar ik heb er alle hoop op dat dit complex, de fabriek, het gehele gebouw en de plek waar de kunstenaars zitten, gewoon een mooie bijdrage kunnen gaan leveren aan de invulling van het Merwe-Vierhavensgebied, zoals ook

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2289

bedoeld is. En je kunt natuurlijk alles bedenken, maar in de praktijk loopt het allemaal weer net wat anders, maar het moet wel voldoen aan die diversiteit die we wensen. Dat is even mijn algemene beeld dat ik van deze zaak heb. Dan ga ik nog even specifiek in op de vragen die gesteld zijn en daarna de moties. De heer Van Dommelen vroeg of ik me persoonlijk daarvoor wil inzetten, dat heb ik net toegezegd. Is het mogelijk om de huurovereenkomst niet per 31 december op te zeggen? Je hebt een jaar opzegtermijn, dat zou dus betekenen volgend jaar. Ik zeg: dat doen we dus nu niet. Dat betekent automatisch dat die twee jaar doorloopt. Maar nogmaals, die tijd hebben we niet nodig. Ik had het liever voor een half jaar gedaan of zo, maar dat is allemaal technisch niet mogelijk. Kantoorruimte, dat is natuurlijk wel een vreemde, dat vond ik eigenlijk ook toen ik het las. Maar dat is ook bedoeld, en daar gaan we ook nog het gesprek verder over voeren, als daar al sprake van is, dan moet dat ook gekoppeld zijn aan een werkplaats of gewoon een club die daar gewoon ook zit. Want het is niet bedoeld voor gewoon hardcore kantoor. Dat stond niet in de tender. In de verschillende ideeën stond wel bijvoorbeeld een hotel.

Want als je zo’n complex wilt ontwikkelen, moet je natuurlijk ook gewoon voldoende inkomsten hebben, dus het is ook helemaal niet gek dat in dat geheel ook een commerciële functie is om voldoende cashflow te krijgen, voldoende geld om dat allemaal te onderhouden. Want dat kost ook gewoon geld. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter. Ik had begrepen dat er gewoon een kantoor van een bouwbedrijf in komt. Ik weet het niet zeker, maar dat is wat ik begrepen heb. Dus dat lijkt mij dan een gewone normale kantoorfunctie. En ik ben overigens helemaal niet tegen bedrijfsruimte, dat weet u ook. Alleen op die plek hadden we iets anders gepland. Als dat dan moet om het allemaal commercieel haalbaar te maken, dan zou je juist veronderstellen dat dat tot uiting komt in de afspraken met de kunstenaars. Dan kan ik het nog begrijpen. Dus dat is wel een belangrijke om dat mee te nemen in de gesprekken over de huurbedragen. En nu ik toch de microfoon heb, u hebt het over een brief van de ontwikkelaar. Voor zover ik weet hebben wij die niet gezien. Als wij die zouden mogen zien zou ik dat zeer op prijs stellen. De VOORZITTER. Wethouder. De heer SIMONS (lr) (wethouder).

Ja, hij was volgens mij ook niet aan mij gestuurd, maar volgens mij aan een van de raadsleden, dus ik heb hem ook via via gekregen, dus ik ga ervan uit, dat moet ik nog even nagaan, want ik heb dat vanochtend gekregen, dus ik zeg: waar komt die brief nu vandaan? Dus dat was mij ook niet helemaal duidelijk. Maar ik deel natuurlijk alles graag wat ik heb ontvangen. Ik was even in de veronderstelling dat u hem ook had gekregen, dus ik zal die brief die ik heb gekregen gewoon, ik zal nog even checken of er geen geheim boven staat, want dan heb ik misschien uit de school geklapt, maar dat zal ongetwijfeld niet, we willen ook een open en transparant proces. Dus ik deel die brief gewoon met u. Ik was even echt in de veronderstelling dat die juist van de raad kwam, maar goed. Die kantoorruimte, uw notie daarover zal ik gewoon meenemen in de gesprekken. Want ik heb ook al gezegd dat het wel een beetje uitlegbaar moet zijn. Dan hebben we uw vraag, de heer Van Dommelen, over de stichtingsvorm, waarom een bv. In eerste instantie was gewoon sprake van een stichtingsvorm. Dat had ook te maken met het aantrekken van maatschappelijk kapitaal, zeg ik maar. Dat is niet gelukt. Toen is de vraag aan ons gesteld, we willen er graag een bv van maken. Daar hebben wij ja tegen gezegd, ook omdat het geen voorwaarde was in de tender. Daar is ook niet op gescoord bijvoorbeeld.

Daarover hebben we ons ook nog juridisch laten adviseren en dat was geen probleem in deze constructie. Dus dat is het antwoord. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja, dank u wel voorzitter. Wat ik begrepen heb is dat er wel gescoord is op dit onderdeel in de tender. Dat de stichtingsvorm, een positieve score meegaf in de tender. Dat is een, dus dat bevreemdt enigszins. Dat bevreemdt de kunstenaars ook. Ik denk dat dat ook te maken heeft met die transparantie over: wat gebeurt er nu wel en wat gebeurt er nu niet? Dus dat voedt een soort van idee van hier gebeurt iets wat niet helemaal in de haak is en dat is ook zonde voor het proces. En twee, ik heb in andere transacties van maatschappelijk vastgoed gezien dat een transactie afketste op zo’n vorm. Dus ik vind ook dat het moet gaan over gelijke monniken, gelijke kappen. Als hier een transactie voor een andere vorm wordt gekozen dan in de tenderuitvraag is beoogd, dan is dat in

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2290

andere gevallen reden geweest voor de gemeente om de stekker eruit te trekken. Dus dat vind ik heel problematisch. De VOORZITTER. Wethouder. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Ja, ik heb het gewoon gevraagd: was dat onderwerp van de tender, is daar ook op gescoord? Ik heb doorgekregen dat dat niet het geval was. Ik zal dat gewoon naar aanleiding van uw betoog ook gewoon nog eens navragen. Dat het in andere gevallen mogelijk wel een reden was om het af te wijzen, al die gevallen zijn ook anders, dat weet u ook. We hebben ook een kadernota in 2023 vastgesteld waar we weer extra maatregelen hebben geformuleerd. Dus het hangt er ook maar van af welke tijd en welk geval, dus in algemene zin kun je volgens mij niet zeggen dat het per definitie verboden is. Tenminste, dat is wat ik weet. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Nee, dat snap ik. Ik ben blij dat u het na wilt gaan, want ik denk dat die ruis op de lijn ook een probleem is in dit proces, dus in het gesprek tussen die partijen. Maar ik denk ook dat de afdeling vastgoed wel nauwkeurig moet kijken naar dit soort zaken en ik heb het gevoel dat dat dus niet altijd met het doel dat de gemeente voor ogen heeft, gebeurt en dat dus in het ene geval zoiets afketst, terwijl dat ook gewoon netjes in het kader staat. Hier staat het ook netjes in de tenderuitvraag. En dat het dan oké is.

En dat roept gewoon grote vragen op voor initiatiefnemers in de stad en ik vind dat heel zonde. De VOORZITTER. Wethouder. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Ja, zonder dat ik mezelf wil gaan herhalen, elk geval is ook een geval op zich. Ik heb het nagevraagd, ik ga het nog een keer navragen of het nu wel of niet onderdeel was van de beoordeling van de tender. Ik heb te horen gekregen van niet, maar ja, dat kan ook in de snelheid van de dingen niet zo zijn, dus daar kom ik gewoon nog op terug. En verder is er gewoon een uitvraag gedaan aan ons, aan de gemeente, of het in een bv-vorm mocht, een andere juridische entiteit, en daar hebben we ja op gezegd. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel. Ja, ik ben het eens met wat mevrouw Kockelkoren net zei, als het een tendervoorwaarde is dan moeten we daar gewoon veel scherper op zijn. Maar er zit nog een tweede verhaal bij waarom ik toch hier een beetje op doorga. Het argument van die financiering spreekt mij totaal niet aan. Als je financiering vraagt dan gaat het om het complex en of dat in een stichting of een bv zit, dat kan niet uitmaken. Ik kan me niet voorstellen dat het uitmaakt, tenzij je om kapitaal vraagt. Dat kan bij een stichting helemaal niet.

En bij de bv, ik heb niet begrepen dat er andere partijen nu ineens gaan deelnemen in die bv, dus met andere woorden, het is misschien een beetje technisch, maar dat hele verhaal van die financiering spreekt mij niet aan. Dus ik zou u willen aanbevelen om in de toekomst nog even wat verder na te vragen, van: wat kan nu precies de reden zijn dat het anders moet? Want dit kan nooit de echte reden zijn. De VOORZITTER. Wethouder. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Ja, ik krijg hier nog een keer door: het was geen tendervoorwaarde en geen rechtsgrond uitgevraagd van tevoren bij de tenderprocedure. Dat is daarna gevraagd: mogen wij naar een bv? En daar hebben we gewoon ja op gezegd en daar waren ook geen onoverkomelijke juridische problemen vanuit de gemeente naar aanleiding van die vraag. Dat we daar misschien de volgende keer nog zorgvuldiger mee moeten omgaan dan we nu hebben gedaan… Dit speelt natuurlijk ook al een aantal jaren geleden, maar nogmaals, ik ga er ook niet van uit dat er allerlei kwade bedoelingen of andere zaken achter zitten. Het kan ook gewoon een praktische werkvorm zijn. Volgens mij is de juridische entiteit van een bv ook gewoon, dat wordt zo vaak gebruikt. Als je ook een commercieel deel wilt, want het hele complex, het is ook de bedoeling dat er een hotel komt. Dan kan ik me ook best voorstellen dat een bv daar beter bij past.

Ik wil niet per se zeggen dat als je voor die juridische entiteit kiest, dat je daarmee de andere partijen die ook in dat complex gehuisvest gaan worden benadeelt. Volgens mij is dat ook gewoon niet zo.

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2291

De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Ik vind dat u het een beetje bagatelliseert. Het belang van een stichting met een maatschappelijk doel, juist bij zo’n pand, is veel belangrijker dan dat u nu doet voorkomen. En een bv is een andere vorm. Het is op winst gericht, nogmaals, ik gun iedere ontwikkelaar zijn rendement, daar gaat het me helemaal niet om. Maar ik denk wel dat het heel belangrijk is dat dit in de toekomst goed besproken wordt. Wat willen we nu precies? En als je een maatschappelijk doel nastreeft zoals dat in dit geval dan zou zijn, en in ieder geval in eerste instantie ook door de ontwikkelaar is gepresenteerd, dan vind ik het wel belangrijk dat we daar echt een goede discussie over voeren, voordat een partij ineens zegt: ja, we gaan het toch anders doen. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Ja nogmaals, ook andere partijen, daar was al sprake van een commerciële functie om dat hele complex… kijk, we moeten natuurlijk ook niet naïef zijn. Als je zo’n heel complex aankoopt en je wilt ook gewoon bijvoorbeeld dat er maatschappelijke initiatieven in zitten, of horeca door mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt, dan zul je ook ergens geld moeten verdienen. En nogmaals, een hotelfunctie is dan gewoon een commerciële zaak.

En ik begrijp uw punt wel, maar er wordt nu gesuggereerd dat dat ten nadele is van de andere ontwikkelingen en dat zie ik gewoon niet. Ik bedoel, het is ook geen voorwaarde van de tender geweest. Ik ga het voor de zekerheid nog een keer nakijken, maar ik heb het hier gewoon staan, ik heb het ook nagevraagd. Dus het was geen voorwaarde. Nogmaals, ze hebben het gewoon gevraagd aan ons. Dat ik de volgende keer daar misschien, dat de afdeling vastgoed daar nog scherper op is, prima, maar er is volgens mij toen niets fout gegaan met deze goedkeuring. En ik weet ook heel goed het verschil tussen een stichtingsvorm en een bv en een nv, en noem maar op. Dat rijtje kan ik nog wel dromen van de middelbare school. Dat is al een tijd geleden, maar goed. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Dank u wel. Nog een laatste opmerking.

Dit is nu ook precies waarom wij de motie van de heer Van der Velden ondertekenen, want het gaat juist hierom: wat voor verhaal leg je neer in een tender, hoe presenteer je jezelf in zo’n proces en wat gaat het uiteindelijk worden? En daar speelt dit een rol in en ik denk dat het belangrijk is dat we met elkaar de discussie voeren: wat willen we nu als we een tender hebben uitgeschreven en waar willen wij met elkaar aan vasthouden en welke ruimte bieden we wel om ervan af te wijken? En ik vind dit er echt eentje waar ik graag nog een keer verder met u over praat. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Prima. Mevrouw Kockelkoren, waarom zijn de signalen niet opgepakt door de wethouder? De signalen zijn wel opgepakt. Het heeft ook gewoon een jaar geduurd voordat we die erfpacht hadden. Het is met zo’n gebiedsontwikkeling altijd ingewikkeld om tot iets te komen waar het zo goed mogelijk recht doet aan de tender. Er is nu ook een discussie over. Daarna is er natuurlijk een Woo-verzoek geweest maar we zijn dit jaar ook de mediation, de gesprekken gestart. We gingen er ook gewoon van uit dat de beide partijen er gewoon uit zouden komen. Er is gewoon een tender uitgeschreven, iemand heeft gewonnen, iemand heeft verloren, ja, dat is natuurlijk altijd zo. Als je wint ben je blij, als je verliest ben je teleurgesteld.

Maar we gaan er wel van uit dat na verloop van tijd de mensen weer met elkaar in gesprek gaan. Dus dat is gebeurd, er liep ook gewoon een mediationtraject. Nou, dat heeft nog niet geleid tot de juiste uitkomst. Ik heb net tegen u gezegd, op het verzoek van de heer Van Dommelen en anderen om dat zelf op te pakken en u daar het eerste kwartaal over te informeren hoe het daarmee staat, ook met het doel om gewoon het eerste kwartaal eruit te zijn en zeker niet het op de lange baan te schuiven, want daar geloof ik helemaal niet in. Want als we er in twee maanden niet uitkomen, dan kun je het vergeten. Maar ik denk gewoon dat niemand zit te wachten op een juridische procedure. Het is slecht voor de gemeente, slecht voor de ontwikkelaar, slecht voor de kunstenaars, slecht voor het gebied. Dan hebben we alleen maar verliezers. Ik ga mijn best doen. Ik kan natuurlijk van tevoren geen garanties geven, maar ik heb wel het gevoel dat we hier uit moeten komen. De VOORZITTER. U vervolgt uw betoog. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Beter communiceren over proces, transparantie van de tender, kan de wethouder daarvoor zorgdragen? Ik zal het maar even kort houden, ja. Hoe kan het dat de huurprijs

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2292

in het voorstel boven de SKAR-norm ligt? Nou kijk, het zit altijd wat ingewikkelder in elkaar, dat is ook gewoon nog onderdeel van gesprek. Ik vermoed zo, ik heb ook de getallen gezien, er zit natuurlijk wat differentiatie in tussen de mensen die daar zijn, dus ik vermoed dat we daar wel redelijk uit kunnen komen. Dit is een gemiddelde hè, maar erachter zit een gedifferentieerde aanpak waar we nog even verder over moeten praten. Het is gewoon nog onderwerp van gesprek, dus ik ga me daar niet op vastleggen. Maar ik weet wel dat daar een voorstel op tafel ligt. Maar goed, daar moeten we nog verder naar kijken. Kan het gebouw uit de tender worden gehaald? Nee, dat kan niet. Het is een juridisch construct. Het is geleverd aan de ontwikkelaar. De omgevingsvergunning is nu even on hold gezet omdat er een bezwaar loopt, dus dat gaat gewoon niet. De heer Coşkun, de verwachting handhaven, de visie. De visie is natuurlijk vertaald in het beste plan van de wijk. Dat is een uitkomst, zo is dat geborgd. Nogmaals, ik hoop ook in de gesprekken met de betrokkenen dat we recht doen aan alle partijen en dat het ook een mooie bijdrage levert aan Merwe-Vierhavens, waar voor alle partijen een plek is. Maar nogmaals, niet alles zal hetzelfde blijven. Er zijn ook geen werelden van verschil als ik er rationeel naar kijk. De heer Vonk roept op tot een gezamenlijke oplossing.

Daar heb ik volgens mij al voldoende over gezegd. De heer De Haan, de gesprekken moeten goed gevoerd kunnen worden. Dat ben ik met u eens. Er moet ook tijd gekocht worden. Dat hebben we gedaan. Dan krijgen we twee moties. Dat is eigenlijk ook de vraag van de heer Kind en van de heer Van der Velden. Laat ik eerst met het slechte nieuws beginnen. Motie 1 van Volt, ꞌLaat een tender niet het einde zijn van creatieve gemeenschappenꞌ. Deze motie is overbodig. Deze dingen die gevraagd worden staan letterlijk gewoon in de aangepaste Kadernota 2023. Daar staat gewoon in: check bij onze gemeentelijke diensten, check bij de zittende huurder, het maatschappelijk belang. En als het niet kan of degene niet wil, dan is er altijd een betere rechtsbescherming nu met een periode van vijf jaar. Dus dat hebben we al uitgebreid vastgelegd. Dus om te voorkomen dat we een stapeling van dingen krijgen die eigenlijk materieel gezien niets veranderen, ontraad ik deze motie. Dan hebben we nog een motie van de Partij voor de Dieren, ꞌGeloofwaardig tenderenꞌ. Daar geeft u gewoon aan mij de opdracht om een voorstel te maken met eigenlijk de ingrediënten die hier naar voren zijn gekomen. Bijvoorbeeld de juridische vorm. Nou, daar moeten we denk ik wel iets nauwkeuriger in worden. We kunnen ook iets leren van deze casus.

Dus in dat licht zie ik deze motie, ook om weer voor een volgende keer dat nog beter te doen, dus deze motie kan ik omarmen. Voor de rest heb ik geen moties gezien en ook geen vragen meer gehoord voorzitter. De VOORZITTER. Helder, dan kijk ik even of er nog behoefte is aan een veegronde. Dat is niet het geval. Dan gaan we gelijk door naar de tweede termijn. Ook daar is geen behoefte aan? Dan ga ik de toezeggingen die de wethouder heeft gedaan aan u voorleggen. De wethouder heeft toegezegd dat de huur niet per 31 december 2024 wordt opgezegd en hij zegt ook toe zich persoonlijk in te zetten om met het mediationtraject een oplossing te bereiken. En ideaal is dat als dat gebeurt in het eerste kwartaal van 2025. De wethouder zegt toe de, heden door hem ontvangen brief van de ontwikkelaar met de raad te delen en de wethouder zegt toe na te gaan hoe de beoordeling van de tender is verlopen. Ik hoop dat ik dan alle toezeggingen goed heb genoteerd. Dat blijkt het geval. Dan dank ik u allen, ook op de publieke tribune voor uw aanwezigheid, en dan sluit ik dit agendapunt. 6.

TWEEMINUTENDEBATTEN

De VOORZITTER. Dan gaan we over naar de volgende agendapunten en dat zijn de tweeminutendebatten. 6.1

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌNelson Mandelaparkꞌ

De VOORZITTER. Dan stel ik voor dat we meteen doorgaan met het tweeminutendebat 6.1, het tweeminutendebat bij het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌNelson Mandelaparkꞌ. De wethouders zijn hier aanwezig en als eerste wil ik het woord geven aan de heer Van Schaik, die er nu niet is, maar de heer Verhoef neemt de honneurs waar heb ik begrepen. De heer VERHOEF (lr). Dat klopt voorzitter, mijnheer Van Schaik werd weggeroepen want zijn schoonmoeder was in het ziekenhuis beland, dus ik zal de honneurs waarnemen. Voorzitter, Nelson Mandelapark. Leefbaar Rotterdam is blij met dit stadsproject. We maken ons echter wel zorgen over de verdubbeling van de kosten inmiddels en we willen graag van de wethouder weten of dit geen nadelige consequenties heeft op de rest van de stadsprojecten die we gaan uitvoeren. Dan heb ik nog een aantal vragen. Is het college van plan om een parkmanager aan te stellen om ervoor te zorgen dat het ook schoon en netjes blijft in het toekomstige park? Zo nee, hoe is de wethouder van plan om er

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2293

dan voor te gaan zorgen dat het park schoon, netjes, heel en veilig gaat blijven? Dit in reactie op de zorgen van de omwonenden van het park. Tot zover. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Dank voorzitter. Het wordt warmer in de stad en Rotterdammers snakken naar verkoeling, een groene plek om naartoe te gaan. Een leuk feitje over het Nelson Mandelapark, de naamgeving is de verdienste van GroenLinks, de motie-Bokhove hierover is in 2014 aangenomen. Het is ook een stukje geschiedenis voor ons. En dat is toepasselijk, Mandela kennen wij als strijder tegen apartheid en racisme, maar hij had ook een diepe liefde voor de natuur en dieren met de nadruk op natuurbehoud en harmonie met de omgeving. GroenLinks is enthousiast over dit plan en wij hebben ook goed geluisterd naar de wijkraad en de bewoners en dienen hiervoor twee moties in om het plan te verbeteren. De een gaat over een groene connectie en de ander gaat over een veilige en toegankelijke Brielselaan. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Morkoç heeft de volgende moties ingediend. Motie 1.

Veilig en toegankelijk de Brielselaan over "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 28 november 2024 ter bespreking van agendapunt 6.1 Ontwerpbestemmingsplan Nelson Mandelapark; constaterende dat: - het nieuwe Nelson Mandelapark een welkome groene oase is voor bewoners van omliggende versteende wijken: de Afrikaanderwijk, Bloemhof en de Tarwewijk; - de wijkraad Tarwewijk de gemeenteraad en het college heeft gevraagd om aandacht voor de oversteekbaarheid van de Brielselaan; overwegende dat: - de Brielselaan oversteekplekken heeft bij het Balkon aan de Maashaven en ter hoogte van de Gaesbeekstraat, maar dat die als onveilig, onprettig en ontoegankelijk worden ervaren; - deze oversteekplekken in de toekomst belangrijke routes zullen zijn voor langzaam verkeer vanuit de Tarwewijk naar het Nelson Mandelapark; - de toegang vanuit de Afrikaanderwijk flink wordt verbeterd, maar de toegang vanuit de Tarwewijk formeel buiten de scope van het project valt; - maatregelen als het verlagen van de maximumsnelheid, het plaatsen van verkeerslichten en een uitsparing in de dijk met hoogwaterdeuren de oversteekbaarheid kunnen verbeteren; verzoekt het college: - parallel aan de verdere uitwerking van het Nelson Mandelapark te onderzoeken met welke maatregelen de oversteekbaarheid van de Brielselaan voor langzaam verkeer kan worden verbeterd; - de wijkraad en omwonenden hierbij te betrekken; - de

raad hierover uiterlijk bij de publicatie van het definitieve ontwerp voor het Nelson Mandelapark te informeren; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.Y. Morkoç, M.H. Biljoen, T. de Haan, G.J. Engberts en T.J. Vonk Motie 2. Groene connectie op Zuid "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 28 november 2024 ter bespreking van agendapunt 6.1 Ontwerpbestemmingsplan Nelson Mandelapark; constaterende dat: - het nieuwe Nelson Mandelapark een welkome groene oase is voor bewoners van omliggende versteende wijken: de Afrikaanderwijk, Bloemhof en de Tarwewijk;

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2294

overwegende dat: - het voor de biodiversiteit van belang is om groene plekken in de stad met elkaar te verbinden, zodat dieren die er leven een groter leefgebied hebben; - bewoners van de omliggende wijken niet alleen behoefte hebben aan een park aan de rand van de wijk, maar ook behoefte aan meer groen in hun eigen buurt of straat; - de talloze groene initiatieven in Bloemhof, de Afrikaanderwijk en de Tarwewijk kunnen meedenken over verbindingen tussen het Nelson Mandelapark en bestaand groen, zoals de Cultuurwerkplaats Tarwewijk, Speeltuin De Regenboog en de Botanische Tuin Afrikaanderwijk; - het voor bewoners wenselijk is om groene loop- en fietsroutes te hebben omdat die prettiger en uitnodigender zijn voor langzaam verkeer en het (mentale) welzijn verbeteren; verzoekt het college: - samen met de wijkraden en de klankbordgroep Nelson Mandelapark de mogelijkheden voor groene verbindingen tussen het Nelson Mandelapark en bestaand groen in de wijk te onderzoeken; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.Y. Morkoç, T. de Haan, G.J. Engberts en T.J. Vonk De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan vraag ik de heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, dank u wel voorzitter. Gelukkig komt de heer Tak ook net binnen, want die zal graag na mij ook nog kort een motie willen toelichten.

Ja sorry, er was even wat grappigs, maar natuurlijk helemaal niemand snapt waarom wij moeten lachen. Dat ga ik ook niet uitleggen. Wij maakten ons in de commissie ook druk over de gevolgen die de inrichting van het Mandelapark kunnen hebben en de kosten die dat met zich meebrengt voor de vergroening en de groenstructuur in de omliggende wijken. Er is toen gezegd: dat is nu niet aan de orde, maar we krijgen toch best wel wat signalen ook van organisaties uit de stad die zeggen: daar zijn wij helemaal niet gerust op. En ik denk dat het verstandig is, het is weliswaar buiten het plangebied, maar dit is wel een mooi moment om met elkaar uit te spreken dat we ook in de toekomst niet willen dat bij de besluitvorming over de benodigde budgetten dat ten koste gaat van de vergroening van de wijken en de investeringen in de buitenruimte en daarom hebben wij hiervoor een motie. De VOORZITTER. Dan gaan we meteen door met de heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja, dank u wel voorzitter. Wij hebben een motie voor een brug in de Maashaven, om de Tarwewijk en de Maashaven te verbinden en ik wil u gelijk een beetje meenemen in een kort stukje geschiedenis, als ik daar nog de tijd voor heb.

In een roemrucht verleden, toen de heer Kind nog voor een zekere fractie als medewerker actief was, hebben we hier ooit al wel eens een keer schriftelijke vragen met nota bene detailschetsen gedeeld met het college. Dus het idee is zeker niet nieuw, maar we willen dit idee nieuw leven inblazen. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. De heer Tak en de heer Engberts hebben de volgende moties ingediend. Motie 3. Stap over de Maashaven "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 november 2024, ter bespreking van 'Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Nelson Mandelapark'; constaterende dat: - er een raadsvoorstel ligt voor vaststelling ontwerpbestemmingsplan Nelson Mandelapark; - in het huidige voorstel geen voetgangers- en fietsersbrug is voorzien; - de wijkraad Tarwewijk expliciet heeft geadviseerd en verzocht om een permanente Maashavenbrug tussen Katendrecht en Tarwewijk, die het gebied Charlois via Katendrecht verbindt met de Kop van Zuid; overwegende dat:

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2295

-

een beoogde voetgangers- en fietsersbrug buiten het huidige plangebied valt maar tegelijkertijd essentieel is voor de verbinding van de omliggende wijken met het Nelson Mandelapark om dit gebied te versterken; een brug de toegankelijkheid en bereikbaarheid van het park voor bewoners van de Tarwewijk en andere omliggende wijken aanzienlijk zal verbeteren; het bevorderen van fiets- en voetgangersverkeer bijdraagt aan een duurzamere en gezondere stad; de aanleg van de brug aansluit bij de wensen en behoeften van de bewoners, zoals geuit door de wijkraad Tarwewijk;1 2

verzoekt het college: - om de mogelijkheden te onderzoeken voor de aanleg van een voetgangers- en fietsersbrug bij de Maashaven en in dit onderzoek de toegankelijkheid voor binnenvaartschepen t.b.v. het aanmeren hierin mee te nemen; - om de brug op te nemen in het definitieve plan voor de ontwikkeling van het gebied rond de Maashaven; - om de wijkraad Tarwewijk en andere relevante belanghebbenden actief te betrekken bij de verdere uitwerking van dit plan; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.J. Engberts, D.P.A. Tak, T. Kind en M.Y. Morkoç 1 2

Jaaractieplan 2023 wijkraad Tarwewijk Wijkvisie-Tarwewijk-2023-2026.pdf

Motie 4. Houd de centen in de wijken "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 november 2024, ter bespreking van 'Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Nelson Mandelapark'; constaterende dat: - de financiering voor de inrichting van de buitenruimte rondom het Nelson Mandelapark nog niet gevonden is en het inrichtingsplan in een later stadium wordt besproken; overwegende dat: - de wijken rondom het Nelson Mandelapark versteende wijken zijn; - de aanwezigheid van groen en groenstructuren een belangrijke voorwaarde is voor kwalitatief wonen en in lijn is met klimaatadaptatiestrategieën; - het niet alleen belangrijk is om centrale locaties aan te wijzen voor vergroeningsprojecten zoals een nieuw park, maar dat het ook belangrijk is om in de bestaande wijken te vergroenen en de kwaliteit van de buitenruimte te versterken; verzoekt het college: - ervoor te zorgen dat de ontwikkeling van het Nelson Mandelapark en de bijbehorende herinrichting niet ten koste gaat van het vergroenen van wijken en investeringen in de buitenruimte in de wijken op Rotterdam-Zuid; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.J. Engberts, M.Y. Morkoç en T.J. Vonk De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dan de heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Ja, dank u wel voorzitter.