20241128 - Notulen van de raadsvergadering van 28 november 2024

Dus ook mensen die echt vanwege hun lichamelijke gesteldheid afhankelijk zijn van een auto, zijn gewoon hartstikke welkom. Dus wij zijn niet tegen automobilisten. Maar dat we nu vooral denken aan huizen en wat minder aan parkeren, daar zijn wij natuurlijk hartstikke blij mee. De VOORZITTER. De heer De Waard. De heer DE WAARD (lr). Dat snap ik. Ik hoor een enorm betoog over dat inderdaad de mensen die dan lichamelijk beperkt zijn of die toevallig een boodschapje moeten doen, daar wordt nu echt puur op gefocust, maar dus eigenlijk de normale Rotterdammer die ook gewoon met zijn auto van A naar B moet, dus ook naar zijn werk, die wordt dus eigenlijk een beetje vergeten. Dan ben ik toch benieuwd, in het kader van mijn motie, die natuurlijk oproept om die parkeerkosten even te drukken, kan ik u dan aan mijn zijde vinden mevrouw Van Wifferen? De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, nee, zeker niet, want wij zijn juist heel erg blij dat deze wijk fietsvriendelijker wordt en ook normale mensen gaan gewoon op hun fiets naar hun werk hoor. Dat zijn helemaal geen buitencategorie mensen die gewoon lekker een stukje gaan fietsen. En cadeautjes geven aan automobilisten, dat hoeft van ons niet zozeer. De VOORZITTER. Even kijken, wie hebben we nog? De heer Vonk wil nog het woord?

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2236

De heer VONK (cu). Ja, dank u wel voorzitter, een korte bijdrage vanuit onze kant. Er is al veel gezegd over Merwe-Vierhavens en er is echt die brede intentie, het is al een heel bijzondere wijk, om er nu ook een mooie wijk van te maken waar ook volop gewoond kan worden. Ik wilde nog aandacht vragen voor de brief die vanuit de wijkraad Oud-Mathenesse is gekomen. Al was het alleen maar omdat we het zeer waarderen dat wijkraden meedenken en ook adviezen geven over dit project. Dus ik wil graag die brief memoreren. Zij noemen drie punten die ik ook echt wel van belang vind. Het eerste is hun vraag eigenlijk van: als er woningen gerealiseerd worden, kan er dan ook een voorrangsregeling komen voor mensen in die omliggende wijken zoals bijvoorbeeld uit Oud-Mathenesse of het Witte Dorp, zodat er ook doorstroom vanuit die wijken kan plaatsvinden? Een voorrangsregeling waarbij ook doorstroom wordt ingezet lijkt ons een heel goed plan. Dat is niet iets wat je nu regelt in het bestemmingsplan, maar het zou bijvoorbeeld wel, en dan moet ik even spieken want dat weet ik natuurlijk niet, in de gronduitgifte geregeld kunnen worden.

Mijn vraag is eigenlijk of de wethouder bereid is om bijvoorbeeld op dat moment ook te kijken naar de mogelijkheden voor voorrangsregelingen, zodat we op dat moment daar ook goede afspraken met elkaar over zouden kunnen maken? Het tweede punt dat zij aangeven is de aandacht voor community's. Ik vermoed zomaar dat als wij het straks over Kunst & Complex hebben dat het woord community nog wel een paar keer gaat vallen. Dat is nu al van belang. Ik heb daar niet een specifieke vraag over, maar wilde nog wel benadrukken dat ook zij het belang van die community's daar zien, de bestaande community's. We zijn heel erg blij dat bijvoorbeeld bij het Keilepand er gekozen is voor een coöperatieve vorm van ondernemen. Dat zien wij graag, net zoals wij coöperatieve woonvormen natuurlijk ook graag zien in die wijk, een mooie manier om ook recht te doen aan community's, dus daar zijn wij blij mee en ik ben blij dat de wijkraad dat belang heeft onderkend. En het derde punt dat zij aanbrengen is: er wordt natuurlijk ook ingezet op verbinding met de omliggende wijken. Dat kun je fysiek doen, maar fysiek is niet voldoende. Je moet ook zorgen voor een stukje programmering daarop, om te zorgen dat die verbinding ook daadwerkelijk kan ontstaan. Daar ben ik het heel erg mee eens. Zij spreken bijvoorbeeld ook over een stukje opbouwwerk om te zorgen dat we ook echt met elkaar gaan connecten.

Nou, dat is iets wat onze tijd echt nodig heeft. Dus mijn vraag aan het college is eigenlijk hoe het college er nu over denkt hoe aan die programmering invulling te geven. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd). Ja, dank u wel voorzitter. Het plan voor mobiliteitshubs in de MerweVierhavens wordt gebracht als de nieuwe manier van stadsinrichting. Het klopt dat de opgave voor de komende jaren, bouwen, bouwen, bouwen is en dat er zoveel mogelijk ruimte gereserveerd dient te worden voor woningbouw. Maar wanneer de parkeernorm bekeken wordt die na de completering van het gehele project ingepland is, is een schrikbarende 0,6 wel erg aan de lage kant. Daarnaast is de afstand van maximaal 400 meter naar een hub, hoe ik ook reken, niet altijd gegarandeerd aangezien de plannen voor het bouwen van de opvolgende hubs niet gelijk hoeven te lopen met de vraag naar parkeerplaatsen. Theoretisch kan het zo zijn dat meerdere blokken aan woningen geplaatst zijn en er om diverse mogelijke redenen onvoldoende vraag is naar parkeerplaatsen en woningen steeds verder gebouwd gaan worden vanaf de al gerealiseerde hub, met als gevolg dat de afstand daarnaartoe steeds groter wordt.

Nu is het natuurlijk wel zo dat de Rotterdammer stoer genoeg is om door de regen naar de auto te lopen, maar het zou wel een goed argument zijn voor de potentiële kopers om die garantie op die hub dicht bij de woning aan te kunnen bieden. Graag een korte toelichting van de wethouder hierop. Met betrekking tot de mobiliteit van de toekomst, zoals de elektrische auto vaak betiteld wordt, in deze hubs gaat er 10% van de plekken gereserveerd worden voor dit type auto, las ik. Als we de mobiliteitshubs vergelijken met een bovengrondse parkeergarage en daarbij meerdere parkeerlagen aanbieden, ook voor deze elektrische voertuigen, wetende dat deze elektrische voertuigen wanneer zij in brand vliegen erg lastig te blussen zijn, hoe gaat er in deze mobiliteitshubs met de brandveiligheid rekening gehouden worden? Met betrekking tot scenariokeuze is het ons inziens voor de bewoners het best wanneer de regie en het eigendom in handen van de gemeente komt te liggen. Al heeft te veel overheidsbemoeienis niet onze voorkeur, vrezen we dat zonder deze bemoeienis de tarieven voor deze parkeervergunningen al snel een factor drie hoger uit zullen vallen wanneer er een marktpartij instapt. Uiteraard zijn wij ook gebrand op veiligheid in en rond de hubs.

De wethouder heeft al aangegeven dat er cameratoezicht zal komen, maar wij zijn erg benieuwd naar de overige maatregelen om de veiligheid van de bewoners bij dag en nacht te kunnen waarborgen. Met betrekking tot de last mile, om het ongemak niet groter te maken van het niet op straat kunnen parkeren, is het van belang dat alle andere factoren zoals de last mile, het liefst gratis en comfortabel

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2237

geregeld worden. Wat kan de wethouder in dit stadium zeggen over hoe daar invulling aan gegeven gaat worden? Voorzitter, als er geen aangenomen besluit zou liggen was het voor Forum voor Democratie Rotterdam simpel, de auto heeft voor ons wel een plek voor de deur verdiend, maar dat is een gepasseerd station. Na alle relevante stukken gelezen te hebben, is onze conclusie dat er niet veel uitgewerkte plannen liggen op diverse onderdelen die de inschatting en steun voor deze plannen niet makkelijk maken. Wat wel geruststelt is dat er per hub een raadsoordeel gevraagd gaat worden om de vinger aan de pols te kunnen houden. Dank u wel. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Zijn er nog andere leden die het woord willen voeren? De heer Kind. De heer KIND (volt). Ja, dank u wel voorzitter. Ook wij zijn zeer positief over de ontwikkeling rondom het M4H-gebied, we denken een logische stap maar ook een mooie stap voor de stad om onze stad daar op die manier te gaan ontwikkelen met duurzaamheidsambities, autoluwe straten, veel ruimte voor innovatie en creativiteit. Maar ook steunen wij de kanttekeningen inderdaad dat wat ons betreft de segmentering van woningen wel iets meer richting het sociale en betaalbare segment zou kunnen.

Maar we willen ook de aandacht vestigen op iets waar we het eigenlijk niet zo heel vaak over hebben hier, en dan gaat het met name over de Welstandsparagraaf en het gebruik van kleur. Rotterdam is een stad met veel bruintinten, veel grijstinten, en we zien heel vaak in die Welstandsnota, ook in de welstandsparagrafen, straten met behoudende kleuren, materiaaleigen kleuren, en dat het moet inblenden met de kleuren in de omgeving. Dat zien we heel vaak, terwijl er heel veel Europese steden zijn waar er veel meer gebruik wordt gemaakt van kleur, ook in de publieke ruimte. In de wetenschap wordt steeds meer gekeken naar wat nu de invloed is van kleur op leefbaarheid, maar ook het welzijn van bewoners. En daar zijn de onderzoeken dus heel duidelijk in de uitkomsten. Meer kleur levert vaak een levendige en fijne stad op, en we moeten daar meer de ruimte voor gaan creëren. We moeten daar veel meer ruimte voor gaan geven. En als we nu kijken naar de Welstandsparagraaf rondom het Galileïpark, dan staat daar dus inderdaad: behoudende kleuren, materiaaleigen kleuren die daar dominant moeten gaan worden. Het moet inblenden in de omgeving, dus onze zorgen gaan daarnaar uit dat het misschien een beetje saaiig wordt, terwijl alles daar is gericht op de maakindustrie, innovatie, creatieve ondernemers, dus wat ons betreft meer kleur mogelijk maken in die Welstandsparagraaf.

We hebben twee moties die dat mogelijk moeten maken. De eerste gaat specifiek over de Gashouder, de Emaillefabriek en de Smelterij. Die zijn op dit moment blauw en dat vinden wij fantastisch. Wat ons betreft mogen die blauw blijven, dus de motie ꞌBlauwꞌ wil ik bij dezen indienen. En de tweede motie heet ꞌKleurrijk M4Hꞌ. Daarin willen we in die Welstandsparagraaf de mogelijkheid om creatief gebruik te maken van zowel felle als behoudende kleuren op gebouwen in de publieke ruimte mogelijk maken. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter. Een korte vraag aan de heer Kind, want bij mijn beste weten zijn die Ferro Dome en die Emaillefabriek van het Havenbedrijf. Wat verwacht u van de wethouder op dit vlak? De VOORZITTER. De heer Kind. De heer KIND (volt). Het gaat vooral over een stukje visie op de stad en wij denken dat daar kleur bij hoort. We stappen heel vaak heel snel over het gebruik van kleuren heen en dan gaan we akkoord met: het moet bruin of grijs zijn. En nu moet het ook weer terug naar de oorspronkelijke kleuren, industrieel, dat hoeft van ons niet.

Dus ik ga ervan uit dat met deze motie de wethouder in gesprek gaat met het Havenbedrijf en als wij daar als raad zeggen: wij vinden inderdaad dat we kleurgebruik in ieder geval bespreekbaar moeten kunnen maken, dat de wethouder op dat moment met het Havenbedrijf in gesprek gaat om het kleurenpalet te bespreken met het Havenbedrijf. De VOORZITTER. De heer Kind heeft de volgende moties ingediend. Motie 4. Kleurrijk M4H "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 november 2024 ter bespreking van het agendapunt 5.2 'Merwe-Vierhavens';

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2238

constaterende dat: - er een grootschalige gebiedsontwikkeling plaatsvindt waarbij Merwe-Vierhavens wordt getransformeerd van havengebied naar woon-werkomgeving; - het Galileïpark één van de projectgebieden is binnen M4H dat ruimte moet bieden aan de maakindustrie; overwegende dat: - de Welstandsparagraaf Galileïpark, als nadere uitwerking van de Welstandsnota Rotterdam, criteria op het gebied van de bebouwing en de terreininrichting schetst; - kleur een belangrijke bijdrage levert aan de leefbaarheid en levendigheid van de stad; - grote delen van Rotterdam gekenmerkt worden door bruin- en grijstinten en behoudende kleuren; - 'materiaaleigen kleuren' en 'terughoudendheid' de uitgangspunten zijn bij het gebruik van kleur in de Welstandsparagraaf; - het Galileïpark, vanwege het beoogde karakter van de werkwijk, bij uitstek geschikt is om creatiever om te gaan met zowel felle als behoudende kleuren; - dit lef en ambitie vergt, iets wat goed past binnen de context van de M4H gebiedsontwikkeling; verzoekt het college: - de mogelijkheid om creatief gebruik te maken van zowel felle als behoudende kleuren op gebouwen en de publieke ruimte, in de Welstandsparagraaf op te nemen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind en l. Elfilali Motie 5.

Blauw "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 november 2024 ter bespreking van het agendapunt 5.2 'Merwe-Vierhavens'; constaterende dat: - er een grootschalige gebiedsontwikkeling plaatsvindt waarbij Merwe-Vierhavens wordt getransformeerd van havengebied naar woon-werkomgeving; - het Galileïpark, een innovatieve werkwijk, één van de projectgebieden is binnen M4H dat ruimte moet bieden aan de maakindustrie; overwegende dat: - de Welstandsparagraaf Galileïpark, als nadere uitwerking van de Welstandsnota Rotterdam, het toetsingskader vormt voor de Commissie Omgevingskwaliteit en Cultureel Erfgoed; - de criteria uit de Welstandsparagraaf Galileïpark betrekking hebben op de bebouwing en de terreininrichting van het Galileïpark en o.a. over materiaal, detaillering en kleur gaan; voorts overwegend dat: - in de Welstandsparagraaf is opgenomen dat 'materiaaleigen kleuren' en 'terughoudendheid' de uitgangspunten voor kleur zijn; - de Gashouder, Emaillefabriek en de Smelterij op dit moment een opvallende blauwe kleur bevatten; - het Galileïpark, net als heel M4H, een energiek, innovatief en uniek gebied wordt in Rotterdam, wat vraagt om lef en een ambitieuze visie op het gebruik van kleur; verzoekt het college: - de blauwe kleur van de Gashouder, Emaillefabriek en de Smelterij te behouden; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind en l.

Elfilali De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Coşkun.

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2239

De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, om te beginnen zou ik de heer Van Dommelen willen vragen: van wie is het Havenbedrijf? Dat is van ons, dus gaan we ook over de kleuren. Ik ben er wel voor om zo'n regenboogpark te maken daar in de Merwe-Vierhavens. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen heeft een vraag. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Ja, dit is gewoon een opmerking voor de bühne. U weet precies dat je als aandeelhouder niet gaat over uitvoerende zaken van het Havenbedrijf of de kleur van de panden. Het zou mooi zijn als de aandeelhouder over dat soort dingen allemaal gaat, dus de opmerking ꞌVan wie is het Havenbedrijf?ꞌ is wat mij betreft echt voor de bühne. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Nou ja, dan zien wij een andere rol voor aandeelhouders dan de VVD. Het gaat niet alleen om geld maar ook wat je met het bedrijf doet. Je zou iets met de directie kunnen doen, maar ik denk dat de directie van het Havenbedrijf, waar we overigens veel mee hebben gesproken… Kijk, op mijn leeftijd krijg je wel eens déjà vu's, en ik zat ooit in 2010 in een coalitie van CDA, PvdA en SP in Charlois als een soort wethouder en we hebben uitgebreid gesproken over Heijplaat, MerweVierhavens en wat er allemaal niet mogelijk is.

Dus wij hebben al tig keer geklapt voor prachtige plannen voor Merwe-Vierhavens, maar het zou tijd worden om ook eens wat te realiseren. In coronatijd ging ik op zoek naar een nieuwe woning aan het water en ik had bijna ingetekend voor Brutus van Joep van Lieshout, maar gelukkig heb ik dat niet gedaan, en ga ik binnenkort op Feijenoord wonen want die woning wordt tenminste gebouwd. Maar ik ben het wel met de heer Van Dommelen eens dat we ook de hoogte in moeten, tot 70 meter, en daar een gemengde wijk van moeten maken. We hebben ook allemaal in de verkiezingstijd uitgebreide debatten gevoerd met Mathenesse aan de Maas, hoe prachtig het allemaal kan zijn. Daarnaast zijn er nog discussies geweest, er zijn ook wethouders daar langsgekomen, de heer Simons en weet ik veel wie, en ik vind het teleurstellend dat dit er nu ligt. En ik ben het helemaal met de heer Vonk eens dat wij goed moeten luisteren naar de wijkraad van Oud-Mathenesse, hoe we daar een wijk voor en door de mensen in de buurt kunnen maken. En dan zou ik tegen de heer De Waard willen zeggen: die tante Jo uit Pendrecht staat nog steeds als Moments Contained op het Stationsplein te wachten op de tram die gaat komen, of de metro die naar Marconiplein gaat, vlak bij dat mooie Merwe-Vierhavensgebied.

Maar die wil helemaal niet verhuizen naar dat gebied, want dat is veel te dicht bij Schiedam en dat is een enge stad ten westen van Rotterdam. De VOORZITTER. Zijn er nog andere leden die het woord willen voeren? Dat is niet het geval. Ik kijk even naar de wethouders of zij kunnen antwoorden. Ja? Wethouder Zeegers kan antwoorden. Ik geef haar het woord. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. Dank ook voor de toch grosso modo positieve reacties over het plan dat we hier hebben voorliggen voor Merwe-Vierhavens. Een prachtige ontwikkeling, hoor ik velen van u zeggen, en dat vinden we als college natuurlijk ook. Echt, na jarenlang bestuderen, het is ook een complexe gebiedsontwikkeling met ongelofelijk veel milieueisen die er gesteld zijn en logischerwijs, want het is natuurlijk ook een deels industrieel gebied nog, maar juist ook die uitdaging aan te gaan om samen met die industriële kant en woningbouw mogelijk te maken, een creatieve sfeer daar neer te zetten, prachtige woningbouw en dat ook samen te doen met de partijen die in het gebied zitten en eromheen wonen. Ook met Oud-Mathenesse, en hen betrekken om dat gebied verder te ontwikkelen. Het eerste plan dat nu natuurlijk uitgevoerd gaat worden zijn de Merwe-Vierhavens.

Het is even goed om te zeggen dat we voor het totale plan Merwe-Vierhavens nog steeds 7000 woningen beogen, maar dat de eerste fase de Merwepieren zijn, en dat zijn 2500 woningen. Dus het is wel degelijk de bedoeling om daar die 7000 te blijven realiseren, maar het gaat stap voor stap, in fases, ook omdat we zitten met geluidscontouren en bedrijvigheid. Dus dat even vooraf hieraan, om dat idee te ontkrachten dat het maar over 2500 woningen zou gaan. Om met GroenLinks te beginnen, ik doe natuurlijk de vragen die bestemd zijn voor gebiedsontwikkeling, wonen en uiteraard ligt mobiliteit bij mijn collega-wethouder Lansink-Bastemeijer. Dus GroenLinks, mevrouw Kockelkoren, u zegt: toch die 25% sociaal in het hele gebied neer te zetten. We hebben nu 20% sociaal in dit gebied te realiseren. Daar hebben we de grondexploitatie al voor vastgesteld, dus wij kunnen het ons niet veroorloven om daar andere, dus meer sociaal te realiseren. Dat gaat tot een te

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2240

groot verlies leiden. Er moet al ongelofelijk veel geld bij om deze ontwikkeling te betalen, veel rijksgeld, WBI-middelen. Het is een dure ontwikkeling, wat ik al aangaf, vooral omdat je in de buitenruimte heel veel ingrepen moet doen om die woningbouw mogelijk te maken. Dus 20% is het maximaal haalbare dat we nu financieel kunnen realiseren in dit gebied. Dat neemt niet weg dat we in die andere gebieden, Marconikwartier, Keilekwartier, wel naar de 25% kunnen gaan. Maar goed, dan zit je gemiddeld natuurlijk onder de 25%, dus deze motie moet ik echt ontraden. Wat denk ik wel goed is om te zeggen is dat we willen starten met de sociale woningbouw en dat er ook corporaties zijn die dat gezamenlijk met elkaar gaan oppakken en het liefst eigenlijk nu al staan te trappelen om dat te doen, zodat dat gebied als eerste bewoond gaat worden door mensen met een wat smallere beurs. En daarbij, en dat is gelijk een antwoord op de vraag van de heer Vonk, wij willen natuurlijk onderzoeken dat we voor de mensen uit de buurt, die daar graag willen wonen, een voorrangsregeling kunnen afspreken. Er zijn verschillende instrumenten voor, we kijken naar wat geijkt is, maar daar zijn we wel degelijk toe bereid. Dus dat op de motie en de vraag van de heer Vonk. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, dank voor de inzichten van de wethouder.

Alleen wil ik er wel op wijzen dat het verzoek van de motie dus niet gaat over deze fase, maar ervoor zorg te dragen dat als je de volgende fases realiseert, dat je er zorg voor draagt dat dan uiteindelijk in het totale gebied Merwe-Vierhavens je uitkomt op 25% sociaal. Dus wij waren ons ervan bewust dat het voor deze eerste fase al vastligt, maar dat je wel kan streven, we gaan uiteindelijk naar 7000 woningen, en dat zou gewoon heel goed passen in de afspraken die deze coalitie ook met elkaar heeft gemaakt. Dus om dat eventjes te verhelderen. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, nee, misschien was ik in mijn antwoord onvoldoende duidelijk. Op het moment dat we hier 20% hebben en in die andere 25%, dan kom je onder de 25% uit. Ik denk dat de strekking van uw motie is: doe dan in die andere gebieden wat hoger dan 25% en dat moet ik ontraden omdat we ook echt wel met een financieel vraagstuk zitten. 20% van die 2500 is toch al een aanzienlijk aantal sociale woningen dat we daar gaan realiseren, en het gebied eromheen heeft ook al veel sociaal. Dus per saldo zullen er daar behoorlijk wat sociale woningen komen, maar we vinden het ook van belang dat er voor de middeninkomens voldoende komt. Het wordt toch een gebied waar we voor 60% betaalbaar gaan realiseren, dus dat is ook behoorlijk wat in die middencategorie.

Ook dat heeft vaak een onrendabele top, dus ook daar moeten we op bijleggen. En om dat gebied ook echt goed te laten aansluiten op de omliggende gebieden, maar ook draagkracht te organiseren daar in die wijken, menen we toch dat we deze percentages op deze manier willen handhaven. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter. Ik had nog een opmerking naar mevrouw Kockelkoren. U begint weer over die percentages. Allereerst, het coalitieakkoord gaat uit van percentages voor de hele stad en u weet ook dat we het afgelopen jaar meer sociaal hebben gebouwd dan was afgesproken. Daarnaast, wat u vraagt, even snel op de achterkant van een bierviltje, 170 sociale woningen extra. Hoe gaat u dat betalen? De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, GroenLinks vindt sociale woningen, betaalbare woningen gewoon ontzettend belangrijk en ik kijk dan ook naar de partijen in deze raad die zeggen dat ook ontzettend belangrijk te vinden. Kijk, dat de VVD dat niet is, dat weet ik. Maar we hebben ook Leefbaar Rotterdam, we hebben DENK, we hebben andere partijen die betaalbare woningen heel erg belangrijk vinden en ik roep alleen maar op om ervoor te zorgen dat in dit hele gebied, 7000 woningen, dat je daarvoor zou moeten streven naar 25% sociaal.

Omdat er zoveel mensen acht jaar op een wachtlijst staan om een betaalbare woning te vinden denk ik dat we dit gewoon moeten doen en wij hebben daar geld voor over, ja. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Dat kunt u wel zeggen, maar u verwijst naar het coalitieakkoord waarin staat 25% in dit gebied. Dat staat er helemaal niet, het gaat over de hele

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2241

stad. En dan moet u er niet dit verhaal sec uit halen terwijl we gewoon meer sociaal bouwen dan we hebben afgesproken. Blijft de vraag staan, en u praat er eigenlijk omheen, waar wilt u dat dan van betalen? Gaan we dan minder aan armoede uitgeven of wat gaan we dan doen? De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, kijk, ik probeer gewoon deze partijen hier in de raad aan hun eigen afspraken te houden. Dat is een. En twee, dit zijn fases die nog in een verder verschiet liggen, dus ik denk dat we deze ambitie moeten stellen. De wethouder weet ook nog niet hoe fase 2, 3 en 4 worden betaald, dus daar moeten we het dan verder over hebben, maar ik vind dat je die ambitie moet stellen, omdat die Rotterdammers dit soort woningen nodig hebben, en dat sluit aan op het verzoek van de heer Dahoe. Dat sluit aan op het verzoek van de heer De Waard. Hier moeten gewoon ook gewone Rotterdammers kunnen wonen. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, ik zal afronden, nog een laatste opmerking. Nogmaals, we bouwen al meer sociaal dan afgesproken, dus deze 170 extra woningen met alle kosten van dien, daar zijn wij geen voorstander van. Daarnaast verwijs ik nog maar een keer naar mijn pleidooi voor meer woningen in zijn totaliteit, grotere bouwhoogtes, en dan kunnen we u misschien ook tegemoetkomen. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren.

Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, dan nog even het coalitieakkoord erbij. Daar staat gewoon: wij starten nu al de voorbereidingen, zodat we vanaf 2026 als volgt kunnen bouwen: 25% in het sociale segment. En daar willen wij gewoon de coalitie aan houden. De VOORZITTER. De wethouder vervolgt haar betoog. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ik sluit wel even aan bij wat de heer Van Dommelen zegt, die percentages gaan over de hele stad, en het klopt ook dat ik daarop stuur, dat we tot en met 2025 op die 20% sociaal zitten en daarna op 25% sociaal, over de hele stad. En dat is de monitoring die ik doe. Daarbij past prima die 20% in de Merwe-Vierhavens. Wat ik heb gezegd, Marconi- en Keilekwartier, daar gaan we naar de 25%. En als je kijkt naar de wijken eromheen, is dit denk ik een verdedigbaar percentage, omdat je ook die draagkracht in die wijken nodig hebt. Je wilt een wijk voor iedereen, waarbij ook voorzieningen goed in stand kunnen blijven omdat er ook verschillende mensen wonen en de een heeft nu eenmaal een grotere portemonnee dan de ander. Goed, volgens mij heb ik hier veel over gezegd. Dan gaat u ook in op dat goed samenwerken met de partijen die in dit gebied gevestigd zijn en die heel goed kunnen meedenken over hoe we dit gebied verder gaan ontwikkelen.

Dat ben ik helemaal met u eens en dat is ook echt wel de aanpak die wij hebben, al vanaf dat we daarmee bezig zijn. Zowel bij de Merwepieren als nu ook in het Keilekwartier, waarin we zelfs met een Keilecoöperatie werken die echt coöperatief het gebied gaat ontwikkelen, waar wij als gemeente als een van de gelijkwaardige partners in zitten, om te kijken: hoe kunnen we dit gebied… dus juist die kracht van die wijken en met hen die transformatie daar ook maken, dat is wat ik ontzettend belangrijk vind en wat ook heel veel positiviteit en creativiteit losmaakt. Maar niet in alle gevallen, we hebben inderdaad natuurlijk de discussie rond Kunst & Complex. We hebben er dus ook voor gekozen om als gemeente daar een soort bemiddelende rol tussen de kunstenaars en de koper te nemen, om te kijken: hoe kunnen we daar toch met elkaar uitkomen zodat dat gebied het creatieve gehalte blijft houden, maar dat wij ook recht doen aan de afspraken die wij hebben gemaakt met die ontwikkelaar. Dus wij laten dat niet maar een beetje sudderen daar, we zijn daar actief in, we nemen daar een actieve rol om te kijken dat dat gebied met die partijen allemaal zich ontwikkelt. Maar het ene is inderdaad nog niet helemaal uitgekristalliseerd hoe dat tot zijn einde komt. Dat ben ik met u eens, maar dat is wel de inzet die wij daarin hebben. Dan de vragen van DENK, de heer Dahoe.

Hoe verzeker ik dat de ondernemers en de bewoners niet worden weggeduwd? Uiteraard niet. Wat ik net aangaf, wij zijn met die ondernemers die er nu zitten ontzettend bezig, hoe kunnen we ze een goede plek geven in het gebied en hoe kunnen zij ook meedenken met alle ontwikkelingen? We starten dus met de sociale woningbouw op de Merwepieren. Dat wordt door corporaties gemaakt, dus zij hebben gewoon de taak om mensen met een sociaal minimum of een sociaal inkomen te huisvesten. Dus dat is hoe wij dat dan ook garanderen, dat zij dat gaan doen. U vraagt ook over de wind en het weer. Wij moeten altijd

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2242

onderzoeken doen naar windhinder, dus dat wordt echt in heel onze planvorming altijd goed gemeten, zodat het een aangenaam verblijfsklimaat is, ook buiten en dat je niet overal wegwaait. Dat nemen we dan mee in de stedenbouwkundige plannen voor de verschillende deelgebieden. Dat is heel belangrijk, omdat we het natuurlijk belangrijk vinden dat mensen niet alleen een fijne woning hebben maar ook een fijne wijk. Ik wilde nog even aangeven, er was een vraag over dat we maar 2500 woningen bouwen. Dat is dus niet zo. Het hele ruimtelijk raamwerk gaat uit van 7000 woningen, alleen bouwen we ze niet allemaal tegelijkertijd. Dus dat wordt gefaseerd. Dan de heer Vonk over de bewoners uit de omliggende wijken. Daar heb ik het antwoord op gegeven. Dan is er ook nog een vraag over de programmering, daar heeft u het eigenlijk over. Ja, wat wij natuurlijk bij deze gebiedsontwikkeling doen is nog echt: hoe gaan we de gebieden vormgeven en daar zitten we ook heel erg op om dat samen te doen. We organiseren daar allerlei zaken voor. Op het moment dat de woningbouw, laten we zeggen, er allemaal staat dan is het natuurlijk meer dat opbouwwerk waar u het over heeft. Dat duurt nog even, want de woningen staan er nog niet. Dan zou dat een taak zijn voor opbouwwerk, maar hoe we daarover denken t.z.t., daar kan ik nu geen uitspraken over doen.

Maar tot die tijd zullen wij in ieder geval op allerlei verschillende manieren partijen betrekken om echt ook mee te doen en dat zij zich eigenaar kunnen voelen van het gebied. Daar zijn overigens ook referentiewaarden voor, dus je hebt een voorzieningenplan vanuit de maatschappelijke ontwikkelingen. Naarmate de hoeveelheid woningen moet er ook een bepaalde hoeveelheid voorzieningen komen. Dat is daar met referentiewaarden dat we dat doen, dus daar wordt dan op die manier in voorzien. Dan Volt, de heer Kind, een heel leuke bijdrage over de functie van kleur in de stad. Ik kan me er alles bij voorstellen. U geeft aan dat kleur ook heel veel doet met de beleving, het geeft ook een stuk herkenbaarheid in het gebied en daar heeft u een aantal moties voor. Ik ben net even wat moties vergeten, daar kom ik zo op terug, maar eerst dan even de moties van Volt. De motie ꞌBlauwꞌ, u zegt: ga in overleg met het Havenbedrijf om die blauwe kleur bij de Gashouder, Emaillefabriek en de Smelterij te behouden. Ik ben wel bereid om dat overleg te doen. Het is wat de heer Van Dommelen ook zegt: wij gaan daar niet over, maar we kunnen een poging wagen. Dus deze motie is wat mij betreft oordeel raad. Dan hebben we nog de motie ꞌCreatief met kleurꞌ. Daarbij zegt u eigenlijk meer stimulans voor creatief gebruik van kleur.

In de Welstandsparagraaf hebben we opgenomen dat het mogelijk moet zijn, maar meer met accenten dan heel groots et cetera. En daar wil ik mij toch aan vasthouden, dus deze zal ik ontraden. De VOORZITTER. De heer Kind. De heer KIND (volt). In die Welstandsparagraaf staat: materiaaleigen kleuren, gedempte kleuren behoudend. Al die termen staan in de Welstandsparagraaf. En het is niet zo dat we nu gelijk zeggen: gooi dat hele gebied vol met kleuren, maar we willen richting de toekomst die mogelijkheid openhouden en dat zien we in heel veel gebiedsontwikkelingen. We hebben de Welstandsparagraaf ooit vastgesteld en tot sint juttemis blijven die kleuren dan hetzelfde. We willen dat we daar wat meer ruimte in creëren en daar gaat die motie over. Dus het is niet zo dat we het nu direct willen veranderen, maar we willen de mogelijkheid richting de toekomst openhouden, daar gaat het over. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, deze Welstandsparagraaf gaat er wel over hoe je kijkt naar het gebied en die rust in kleuren, zullen we maar zeggen, het maakt wel accenten, felle accenten, creatieve kleuren mogelijk, alleen meer als accent dan in zijn totaliteit. En ik denk dat het ook belangrijk is om dat wel zo te behouden. Want als je zegt: we willen graag wat behoudender of wat minder opvallend, maar het mag ook knallend zijn, dan is het een wat onduidelijke Welstandsparagraaf.

Dit is de keuze die hier voorligt, om het inderdaad te houden in de wat industriële kleuren, zullen we maar zeggen, wat meer naturel, industrieel, met mogelijkheden om creatief kleurgebruik toe te staan, maar dus wel met mate. En zo lijkt mij dat ook een helder kader waar ik me graag aan vast wil houden. Dan heb ik nog een motie van GroenLinks over die segmentering. Die heb ik al gedaan. Maar u had volgens mij nog een andere motie. (Er wordt buiten de microfoon gesproken). Ah, oké. Dan was dit het. De VOORZITTER. Dan geef ik nu het woord aan wethouder Lansink-Bastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd) (wethouder). Dank voor uw zorgzaamheid mevrouw de burgemeester, maar ik ga verder. Dank voor uw vragen. Ik zou toch wat algemeen willen aftrappen, dat ik Merwe-Vierhavens eigenlijk een fantastische ontwikkeling vind, waarin we op een heel bijzondere manier gaan kijken hoe we die auto in een nieuw stedelijk gebied kwijt kunnen raken. En ik denk dat dat mogelijkerwijs in onze stad de komende jaren wel een oplossing wordt voor de vraag naar

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2243

autogebruik enerzijds, maar ruimtegebrek aan de andere kant. En ook de behoefte van u allen om ook onze stad niet te laten vollopen met water en dat we tot onze knieën in het water staan en dat we ook die vergroening nodig hebben. Dat zijn allemaal claims op de ruimte die we kwijt moeten in onze stad en daar zouden parkeerhubs in de toekomst mogelijkerwijs in heel veel andere gebieden ook een oplossing voor kunnen bieden. En ja, dan zullen we er aan moeten wennen dat de auto niet meer voor de deur komt te staan, maar het geeft dus wel de mogelijkheid aan autobezitters om nog steeds met die auto in die stad welkom te zijn. En dat is wel de trade-off, om maar een goed Nederlands woord te gebruiken, die we hier natuurlijk toepassen, want, dat heb ik ook in de commissie gezegd, het is in de basis helemaal niet mijn voornemen om het aantal auto's in dit gebied zo min mogelijk te maken. Dat zou u misschien denken, maar het heeft gewoon te maken met het feit dat we in dit gebied niet meer auto's toe kunnen laten. Dat heeft te maken met het feit dat we vanuit die MER letterlijk een plafond hebben waaraan wij mogen voldoen. Als we daar overheen gaan, schaden we dus die MER en dat mag niet. En dus moeten we een oplossing vinden om toch die auto's kwijt te kunnen, ook die auto nog een kans te bieden in dat gebied, maar daar zit dus een maximum aan. En dat is ook heel logisch hè.

Ik weet niet of u het weet, maar ik kom uit Delfshaven, dat is West, en dat gebied is of water of een al heel drukke straat waar ik niet voornemens was om daar een driebaansweg neer te leggen. Dat gaat gewoon niet in dat gebied, en dus moet dat verkeer ook gewoon afgehandeld worden. Dat is de reden waarom wij die mobiliteitsstrategie hebben en dat hangt dus samen met het complete programma dat wethouder Zeegers voornemens is te gaan bouwen op de Merwe-Vierhavens, en waar we ook als college een enorm vertrouwen in hebben dat we dat gebied ook op die manier gaan ontwikkelen. Daar komen dus ook al die investeringen die ik aan u vraag en het krediet dat ik voor de eerste hub aan u vraag, vandaan. Dan ga ik over naar de vragen, na deze korte introductie en mijn enthousiasme over deze mooie ontwikkeling. Daar mogen we de stad echt mee feliciteren. De vraag van Leefbaar Rotterdam, de stad lijkt wel ingericht voor een specifieke groep. Ik heb hem op die manier maar even politiek genoteerd. Nou ja goed, op het bouwprogramma en wie daar kunnen wonen en met welke beurs is wethouder Zeegers natuurlijk ingegaan. Maar u prikt natuurlijk wel een belangrijk punt aan, want wat mij betreft trek ik dat naar het verdeelmodel van de auto's.

Want kijk, we gaan daar hubs neerzetten en we gaan de parkeerplekken gefaseerd realiseren en de bouw ook gefaseerd realiseren, dan loop je natuurlijk het risico als je dat niet goed regelt, dat de mensen die daar als eerste wonen alle parkeerplaatsen krijgen en de rest staat met lege handen. En om op die manier ook voor iedereen te bouwen, zijn we echt letterlijk op dit moment aan de gang om te kijken hoe die verdeling op een eerlijke en goede manier in deze mooie nieuwe woonwijk, dit nieuwe stedelijke gebied, uitgedeeld kan worden. Daar komen we dus nog op terug, maar dat zie ik eigenlijk ook als een verdere kleur op mijn wangen, op de vraag van de heer De Waard. De reflectie op de verhoging van € 11.300,00 en dan pak ik ook gelijk de motie van Leefbaar Rotterdam. Ik ga daar gewoon heel transparant mee om. Ik heb een lang gesprek gehad met de heer De Waard en het leek financieel goed te kunnen passen, maar daar lijkt nu een kink in de kabel. Dus ik zou de heer De Waard misschien willen vragen of hij in zijn motie iets zou kunnen omschrijven naar 'een onderzoek te doen of dit kan', want op dit moment heb ik twee ambtelijke adviezen, waarvan de een zegt: dit kan zonder dat het de grex schaadt en de ander zegt: dit kan niet, want dat schaadt de grex. En dat wil ik wethouder Zeegers weer niet aandoen.

Maar dat is echt informatie die ik afgelopen minuten binnen heb gekregen en ik vind het vervelend om hem nu te ontraden of te omarmen, omdat ik daar de financiële consequenties niet van weet. De VOORZITTER. De heer De Waard. De heer DE WAARD (lr). Dank u wel voorzitter. Voor mij inderdaad een kleine teleurstelling, vooral het ene bericht. U geeft aan dat u twee adviezen heeft gehad. Ik ga even uit van het meest positieve advies, dat mij ook het meest positief uitkomt natuurlijk, dus ik stel voor dat we na dit debat nog even gezellig een paar bakkies koffie doen om eruit te komen. Dank u wel. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd) (wethouder). Heel fijn, als u in de motie zou zeggen ꞌte onderzoekenꞌ, dan kan ik er in ieder geval ook op een goede manier mee terug. Dan kunt u de motie wat mij betreft ook gewoon indienen en dan kan ik daar op een later moment op een goede manier op terugkomen. De VOORZITTER. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja, dank voorzitter. Ik zou dan toch graag van de wethouder willen weten waar de kink precies zit. Ik neem aan dat het in het tweede gedeelte van het dictum is bij het verzoek aan het

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2244

college dat de parkeerkosten voor de gebruikers moeten worden verlaagd, maar ik zou daar graag wat duidelijkheid over willen hebben. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd) (wethouder). Het zit hem in de mate waarin een bedrag al is ingeboekt in de grex en als je dat verandert, dan loop je een risico in de grex. Dat is dus een bepaald ambtelijk advies, dat er in de grex een tegenvaller van zo'n € 600.000,00 tot € 700.000,00 ontstaat. Ik weet zelf ook nog niet helemaal hoe dat precies werkt, dus om te voorkomen dat we hier in een technische sessie terechtkomen zou ik willen vragen: roep mij op om te onderzoeken of het kan, en dan kan ik in alle rust u daar ook de techniek achter vertellen of het wel of niet kan. Dat leek mij de meest nobele manier om met deze motie om te gaan, omdat ik wel uw oproep begrijp. En ik heb daar ook de afgelopen dagen met u op een heel prettige manier overleg over gehad. GroenLinks, u vraagt om de risico's. Geen enkel project heeft geen risico's. Dat zeg ik eigenlijk als oud-projectleider. Je start een project omdat je verwacht dat er ook risico's zijn en die probeer je zoveel mogelijk te mitigeren. Als het geen risico's zou hebben zou het regulier werk zijn. En dat is het niet. En ik wil u ook meegeven dat we natuurlijk ook snappen dat dit risicovol kan zijn. Daarom gebruiken we ook een marge van zo'n 20% in de businesscase die we hebben gerealiseerd.

Ik kom bij uw motie overigens nog terug op de risicosturingsinstrumenten die wij al voornemens zijn in te boeken, hoe wij daar ook de raad over gaan informeren. Nee, weet u wat, ik doe die motie ook, dan heb ik alle moties al gehad. Lekker rommelig, maar dan weet u dat allemaal. Ik stel voor deze motie te ontraden, want het is feitelijk een overbodige motie en ik ga u aangeven waarom. Er komt al een plan van aanpak, we moeten dat natuurlijk sowieso doen. We zeggen niet: geeft u ons het geld en we zien wel, dan komt de hub vanzelf. Er komt een plan en ik ben zeer bereid dat plan ook met u te delen. In dat plan zitten sturingsinstrumenten voor wat betreft de risico's, dus die worden gewoon uitgewerkt. Twee keer per jaar krijgt u een rapportage, een Monitor Grote Projecten, met onder meer ook de financiële risico's, dat gaat u gewoon krijgen. Cofinanciering is natuurlijk al geregeld, want dat doen we nu juist bij die fondsafdracht met de ontwikkelaars. Dat doen we deels via erfpachtregelingen. Een groot gedeelte van wat we daar hebben staan is gewoon in beheer, in bezit van onszelf en andere delen doen we via bepalingen die we in het bestemmingsplan hebben opgenomen, en daarmee kunnen we dat ook afdwingbaar maken.

De ene vorm is iets makkelijker dan de andere, maar het kan juridisch allemaal wel, dus ik hoop dat u daarmee ook gevoel heeft gekregen dat wij zeer bereid zijn de raad te informeren over risico's, maar vooral natuurlijk hoe we die risico's proberen te mitigeren. Tot zover over de moties. Dan ga ik nog even in op de vragen, de noodzaak om alles te bestemmen. Daar heb ik eigenlijk zojuist bij mijn aftrap al het nodige over gezegd. Die mobiliteitsstrategie hangt samen met het complete plan van wethouder Zeegers om in dat gebied woningen te bouwen en wij kijken dus: hoe kunnen we met die mobiliteitsstrategie dat plan realiseren en dat het ook nog eens binnen de bepalingen en de uitgangspunten van de MER blijft. Dat moeten we in het geheel kunnen doen, want die hubs werken ook voor de nog te ontwikkelen delen van mevrouw Zeegers. En daar zit dus die verbintenis en dan is de bepaling in het bestemmingsplan altijd dat wij moeten kunnen aantonen dat het financierbaar is. Als wij dat niet aantonen, dan is het een beroepsgrond, een bezwaargrond bij de Raad van State waar de rechter in mee zal gaan. Dus dat is de logica achter het complete pakket financierbaar maken, waarbij we elke keer per hub bij u voor een investeringskrediet komen. Forum voor Democratie, 0,6 parkeernorm, is dat niet een beetje weinig et cetera.

Samenhang MER, we moesten met een plan komen, maar de grap is, feitelijk gebruiken we gewoon de parkeernorm zoals we die met u hebben vastgesteld. Uw raad heeft die vastgesteld. Daar wijken wij ook niet van af. Het enige wat wij in dit gebied doen is dat wij opleggen aan de ontwikkelaars dat zij de maximale kortingen inboeken. Normaal is dat een verzoek van de ontwikkelaar aan ons. Dan zeggen zij: u heeft deze parkeernormen, en ik wil deze kortingen wel of niet inboeken. En nu zeggen wij: wil je hier ontwikkelen, dan dien je deze kortingen in te boeken. Dat is eigenlijk wat we anders doen, maar daarmee lopen we dus feitelijk gewoon binnen de parkeernormen zoals we die met u hebben afgestemd. Elektrisch laden boven elkaar, ik ben van u gewend dat u altijd dit soort mooie veiligheidsvragen stelt en terecht. Het is een groter wordend probleem. Maar daar hebben wij echt overleg over met de bevoegde gezagen die daar zijn, de veiligheidsregio en de brandweer, dus die zijn meegenomen in het project en die denken dus ook met ons mee. Veiligheid rond de hubs, een van de belangrijkste zaken die we daar doen is dat we het goed inpassen binnen al die bouwblokken, in- en uitrijdend verkeer. Daarom hebben we ook de ontsluiting altijd aan de gevelkant, zodat het goed zichtbaar is.

We denken na over goede verlichting en we kijken er ook goed naar hoe we de sociale veiligheid kunnen vergroten, maar daar zei u zelf ook al het nodige over. De last mile, en kan die bus niet gewoon gratis gaan rijden? Het goede nieuws is dat die last mile al bij de oplevering van de eerste woningen wordt geïntroduceerd in het gebied, maar dat gaan we wel betaald doen, omdat ik ook een beetje een zuinige wethouder ben, maar daar komt ook

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2245

bij dat het natuurlijk mensen niet stimuleert om te lopen en te fietsen, terwijl het heel logisch is in dat gebied dat je per fiets bijvoorbeeld naar Schiedam gaat, het treinstation. Een westerling gaat gewoon op de fiets naar Schiedam, of bijvoorbeeld lopend naar Marconiplein, als je daartoe in staat bent. Dat is natuurlijk allemaal hartstikke dicht bij deze ontwikkellocatie. Maar hij gaat wel rijden, dat is het goede nieuws. Er is niet veel uitgewerkt, dat kan ik begrijpen, dat is altijd bij dit soort zaken. We vragen aan u eerst de kaders en de financiële randvoorwaarden vast te stellen en in de uitvoering gaan we natuurlijk de verdere invulling, ook van de last mile, verder doen. Daarmee heb ik, nonchalant als ik ben, zowel de vragen als de moties afgehandeld. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Rehim Zadeh heeft nog een vraag. Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Ja voorzitter, ik had nog een vraag gesteld over de collectieve voorzieningen en hoe die afhankelijk zijn van de woningbouw. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd) (wethouder). Mag ik even doorvragen mevrouw de voorzitter? Welke collectieve voorzieningen bedoelt u dan? Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Nou, los van die parkeerhub wordt er ook gesproken over de zelfrijdende bus, de nieuwe tramlijn, we lezen iets over een fietsbrug. De VOORZITTER. We doen nog even de veegronde. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd).

Ja, dank u wel voorzitter. Bij mijn beste weten heb ik nog geen antwoord gekregen op de fruitterminal, hoe u dat in de planning gaat opnemen. De VOORZITTER. Anderen nog? De heer Engberts? Oké, nee? Twee vragen nog. De heer Biljoen toch nog? Oké. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, soms is het, is het nu mobiliteit of wonen? De vraag van de heer Van Dommelen over de ontwikkeling van de punt van het Galileïpark, de fruitterminal. Wij willen dat nu bestemmen zoals het is, als een fruitterminal. Ik heb aangegeven in de stukken dat wij niet nu een andere visie hebben op dat gebied. Je zou kunnen zeggen dat je dat op enig moment wel gaat ontwikkelen. Daar hebben we nu geen tijdlijn voor in gedachten, dus ik kan daar nu niet een heel concreet antwoord op geven. Het zal in ieder geval niet op de korte termijn zijn. Dat is het antwoord op uw vraag. De vraag, eigenlijk uit het debatje van u beiden over die hoogte van de bouw, we hebben natuurlijk het maximum aantal woningen hier aangegeven, maar we willen wel degelijk ook hier de hoogte in. Zoals ik de motie van de heer Van Dommelen denk te kennen, want hij wordt zo meteen pas ingediend, gaat dat heel erg over wat hoger dan vier, dus dat je meer naar vier tot acht ook gaat. Terwijl we hier bij Merwe-Vierhavens spreken over vijftien lagen. Dus we zitten hier al hoger.

Dan even de vraag van mevrouw Rehim Zadeh over de mobiliteit en de woningen. De mobiliteit moet natuurlijk goed geregeld zijn, ook om de bereikbaarheid van die woningen te realiseren. Dus er is altijd samenhang tussen beide. De VOORZITTER. Zullen we eerst even de wethouder gewoon antwoord laten geven? Dan kunt u daarna altijd nog bepalen of het dan voldoende is. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd) (wethouder). Dank u wel mevrouw de voorzitter. Over de voorzieningen. De tramlijn doortrekken over de Vierhavensstraat, want daar heeft u het dan bijvoorbeeld over, dat staat al in de toekomstvisie PTT, dus dat is eigenlijk feitelijk onafhankelijk zelfs van de woningbouw. Dus dat staat daar al in geregeld. In antwoord op de vraag van de heer Oostdijk heb ik u al aangegeven dat we dus bij de oplevering van de eerste woningen ook al met die bus gaan rijden. In eerste instantie bemand, later onbemand. En zoiets als deelvervoer en al dat soort zaken wordt natuurlijk sowieso standaard al in de hub meegenomen. Dat is een standaard onderdeel van de hub. De VOORZITTER. Is dat voldoende? Oké. Ik kijk nog even of er behoefte is aan een tweede termijn. Ja, dat is het geval. (Er wordt buiten de microfoon gesproken). Het is misschien goed om het inderdaad even via de microfoon te doen, want er gaan wat vragen heen en weer die mij niet bekend zijn. De heer Biljoen.

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2246

De heer BILJOEN (gl). Voorzitter, het ging over de motie die ik zojuist heb ingediend. Ik wilde even weten of die € 70 miljoen van de Eneco-middelen ook terugkomt in die Monitor Grote Projecten. Als dat het geval is, dan zal ik daarbij mijn motie dan ook intrekken. De VOORZITTER. Dan kijk ik even naar wethouder Lansink-Bastemeijer of hij daarop kan reageren. Ik vond dit nog de veegronde, maar goed. Ik had gevraagd om een tweede termijn en toen was het eerst nee. Dus u moet iets duidelijker zijn in wat u wilt. Oké, dan is dit alvast het begin van de tweede termijn. Dan kan de wethouder nog even nadenken en kijk ik nog even of er anderen zijn voor de tweede termijn. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, dank u wel voorzitter. Ik wilde nog een nadere vraag aan mevrouw Zeegers stellen over de voorrang voor mensen in de omliggende wijken. Dat was door de heer Vonk eigenlijk op tafel gelegd. En ik hoorde de wethouder daar vrij duidelijk over dat ze dat wil gaan regelen. Maar ik wilde nog even daar de precieze stevigheid erin, omdat de wijkraad Oud-Mathenesse erom heeft gevraagd en in het antwoord dat het college heeft gegeven op die vraag van de wijkraad blijft het nog een beetje in het midden, althans zo lezen wij het. Zo van: er wordt gekeken naar, en nog een keertje: het wordt bekeken.

Maar mogen we de wethouder zo begrijpen dat het inderdaad de uitdrukkelijke bedoeling is om dit voor deze bewoners in de omliggende wijken ook te regelen? We zouden dat graag horen. De VOORZITTER. Dank. Andere leden nog? Nee. Dan vraag ik nu toch aan de wethouders om te reageren. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd) (wethouder). Ja, ik wil wethouder Zeegers natuurlijk het slotwoord gunnen, dat snapt u. Het mooie plan is van haar zijde en ik zit in de faciliterende rol. Het simpele antwoord op de vraag van de heer Biljoen, vanzelfsprekend. De VOORZITTER. Wethouder Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel. Ja, die verordening, dat het ook mogelijk is om mensen voorrangsposities te geven, zullen we hier ook hanteren. Dus ja, binnen de mogelijkheden die we daarin juridisch hebben. De VOORZITTER. Helder. Dan zijn we hiermee aan het eind gekomen. Ah, we moeten nog even weten of u nu de motie intrekt. Dat is voor de administratie fijn. De heer BILJOEN (gl). Ja, heel goed dat u die vraag stelt, dan gaat mijn tijd niet lopen. Hij loopt wel, nee hij loopt niet. Ja, gehoord het antwoord van de wethouder gaan we motie 3 dan intrekken. De VOORZITTER. Motie 3 wordt ingetrokken. Wethouder Lansink-Bastemeijer heeft ook toegezegd het investeringsplan Mobiliteitshubs M4H naar de raad te sturen zodra dit beschikbaar is. Dan sluit ik hiermee punt 5.2. 5.3

Voortgang LHBTQIA+-beleid

De VOORZITTER. Dan gaan we over naar onderwerp 5.3, Voortgang LHBTQIA+-beleid. Ik kijk heel even of de wethouders aanwezig zijn. Ja? Die worden nu gehaald. Eén moment. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1). Voorzitter, een punt van orde. De VOORZITTER. Ja. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1). Kunnen wij een kwartier schorsen? De VOORZITTER. Een kwartier?

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2247

De heer VAN CAMPENHOUT (bij1). Ja, de wethouders zijn er nog niet en we zijn ook nog met de wethouder in gesprek over bepaalde dictums, dus als we misschien een kwartier schorsen hebben zij voldoende tijd om te komen en dan kunnen wij onze dingen nog even snel afstemmen. De heer CEULEMANS (lr). Mag ik u een voorstel doen voorzitter? De VOORZITTER. Nog een voorstel, mijnheer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ik heb nog een agendatechnisch voorstel, want het gaat neem ik aan over het agendapunt dat er nu aan gaat komen toch? Ja, het is ook nog eens een regulier debat, dus dat gaat vrij lang duren. We zitten met de lunch, dus is het mogelijk om bijvoorbeeld een tweeminutendebat nu voor de lunch te doen? Want als het alternatief is dat we nu een kwartier gaan schorsen met elkaar, dan zijn we ook ver van huis. De VOORZITTER. Ik wilde dus ook geen kwartier gaan schorsen. Het wordt nu echt een beetje chaotisch, want mensen moeten in huis zijn voor een tweeminutendebat, ook wethouders et cetera, dus ik wil toch even kijken of we wel kunnen beginnen met een eerste termijn en dan kunnen we altijd nog besluiten om te schorsen als het nodig is. De heer CEULEMANS (lr). Mevrouw Zeegers zit er al, op haar portefeuille zijn ook tweeminutendebatten. Anders gaan we nu schorsen, dan gaan we een beginnetje maken met een regulier debat dat we dan voor de pauze gaan schorsen.

Het wordt zo heel rommelig denk ik. De VOORZITTER. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Ja voorzitter, excuses, ik sprak net op de gang de wethouder aan. Daarom is de wethouder iets verlaat, dus de wethouder voor dit raadsdebat komt er nu aan, dus dat is misschien goed om te weten. Dan hoeven we niet een kwartier te schorsen. De VOORZITTER. De heer Becker. De heer BECKER (vvd). Als het even nodig is voor iemand om een motie af te stemmen, vind ik vijf minuutjes prima, maar laten we niet het debat laten vertragen door een kwartier te schorsen. De VOORZITTER. Dit is dus ook echt precies mijn opvatting. We gaan om 12.00 uur aanvangen. Dan zijn er nog een paar minuten. Anders wordt het echt chaotisch in de agenda. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja voorzitter, het is wel goed gebruik dat als een fractie vraagt om een schorsing dat het wel gehonoreerd wordt, dus als BIJ1 vijftien minuten tijd nodig heeft, dan vind ik dat we dat wel gewoon moeten honoreren. De VOORZITTER. Volgens mij gaf de heer Van Campenhout aan dat vijf minuten eventueel ook mogelijk is. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1). Ja, akkoord dan, vijf minuten. Dan gaan we om 12.00 uur verder. De VOORZITTER. 12.00 uur gaan we beginnen. Dan schors ik nu even tot 12.00 uur. (De vergadering is geschorst.) Heropening De VOORZITTER. Ik wil weer beginnen met het debat. Ik heropen de vergadering.

Aan de orde is het debat over Voortgang LHBTQIA+-beleid. De eerste spreker is mevrouw Vlieger. Ja, mevrouw Vlieger mag het woord. Mevrouw VLIEGER (gl). Ja, ik dacht: ik wacht even tot de wethouder ook netjes zit. Voorzitter, Rotterdam is een superdiverse stad, waar wij als GroenLinks ontzettend trots op zijn. Als het om inclusie gaat valt er nog veel te winnen. De LHBTQIA+-gemeenschap in Rotterdam voelt zich niet altijd

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2248

gehoord en ze voelen zich ongezien en bovenal onveilig. Als deze stad echt voor iedereen is, moet dit door iedere Rotterdammer gevoeld worden. Je moet trots kunnen zijn op wie je bent, hand in hand over straat kunnen lopen en in volledige drag in de metro kunnen zitten. Zichtbaarheid is hier een belangrijk punt, wat ook door de community wordt aangegeven. Symbolische zichtbaarheid, zoals een vlag, doet ook al veel. Maar een volledig sterke Pride is wat onze stad echt verdient. Zoals we in de commissie al zeiden, zijn we supertrots op wat er de afgelopen keer is neergezet met hard werk en dedication vanuit zowel de gemeente als de community. Tegelijkertijd ziet GroenLinks graag een duurzame oplossing om ervoor te zorgen dat ook Rotterdam de grote Pride krijgt die wij verdienen. In onze stad zit genoeg talent en mensen met de juiste skills en we willen daarom graag een motie indienen waarin wij met de stad en met al die talenten op zoek gaan om een groep te vormen vanuit de community die zich wil inzetten voor een duurzame Pride. Veilige plekken om samen te kunnen komen zijn schaars in onze stad, maar wel uitermate belangrijk. Kortgeleden bereikte ons het nieuws dat Queer Rotterdam uit hun locatie moet gaan en nog geen alternatief heeft gevonden.

Onze vraag aan de wethouder is dan ook: hoe zal hij ervoor zorgen dat veilige plekken voor de queer community zullen blijven? Dan, het manifest voor een kliniek voor transzorg in Rotterdam, iets wat GroenLinks van harte steunt. Transzorg is momenteel ontoereikend. Transpersonen moeten lang wachten op behandelingen, wat hun mentale gezondheid en veiligheid ontzettend onder druk zet. 70% van de transpersonen heeft ooit aan zelfmoord gedacht. En ze lopen vier keer meer risico op geweld. De bestaande klinieken kunnen de vraag uit Rotterdam niet aan. En daarnaast heeft Rotterdam als gemeente natuurlijk een zorgplicht voor zijn inwoners. Daarom dienen wij nog een motie in die het college vraagt om de mogelijkheden voor de realisatie van een kliniek voor transzorg te onderzoeken. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Mevrouw Vlieger heeft de volgende moties ingediend. Motie 1.

Rotterdamse Pride duurzaam gewaarborgd "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 28 november 2024 ter bespreking van agendapunt 5.3 Voortgang LHBTQIA+-beleid; constaterende dat: - de organisatie Rotterdam Pride afgelopen jaar failliet is gegaan waardoor de Pride in Rotterdam dit jaar vele malen kleiner gevierd is dan voorgaande jaren; overwegende dat: - LHBTQIA+-organisaties samen zijn gekomen om alsnog een week vol activiteiten te organiseren in de vorm van Queer Fest, maar dit geen lange termijn oplossing is voor een Rotterdamse Pride; - Rotterdam als tweede stad van Nederland een grote Pride verdient; - het groots vieren van Pride bijdraagt aan de zichtbaarheid en inclusie van de LHBTQIA+community; - de doelgroep ontzettend divers is en we in onze stad een grote community hebben van mensen die zich in willen zetten voor een Rotterdamse Pride; - een goede professionele coördinator ervoor kan zorgen dat Pride in Rotterdam duurzaam gewaarborgd wordt en de krachten van de community optimaal daarvoor worden ingezet; - de ondersteuning van de gemeente aan deze persoon laat zien dat de gemeente waarde hecht aan een Rotterdamse Pride en zich, binnen haar rol, inzet voor een Pride; verzoekt het college: - samen met de LHBTQIA+-community ervoor te zorgen dat er een coördinerende groep ontstaat, waarbij organisaties met elkaar en de gemeente in contact worden gebracht om een grote

Pride in Rotterdam duurzaam te waarborgen; - te onderzoeken hoe de gemeente een faciliterende rol hierin kan spelen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. L.S. Vlieger en T.S.J. Coşkun Motie 2. Transkliniek in Rotterdam

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2249

"De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 28 november 2024 ter bespreking van agendapunt 5.3 Voortgang LHBTQIA+-beleid; constaterende dat: - verschillende (trans)organisaties een manifest hebben gestuurd naar het bestuur van de GGD Rotterdam-Rijnmond met de oproep tot het realiseren van een transkliniek in Rotterdam; overwegende dat: - de transgenderzorg op dit moment voor veel mensen ontoegankelijk is, door jarenlange wachtlijsten, waardoor veel transmensen nu niet de zorg krijgen die ze nodig hebben; - transzorg essentieel is voor het welzijn van transpersonen, die in Nederland 5 tot 10 keer vaker een zelfmoordpoging doen en vier keer meer kans hebben om slachtoffer te worden van geweld; - preventieve zorg via een transkliniek ervoor zorgt dat de zorgkosten op de lange termijn lager zijn en er minder druk ligt op andere zorginstanties; - de GGD een belangrijke rol kan spelen in het zorgen voor veilig aanbieden van hormoonzorg, mentale zorg en seksuele zorg aan mensen die hier nu geen toegang toe hebben; - het voor de toegankelijkheid van de transzorg belangrijk is dat er een transkliniek komt in Rotterdam en transpersonen niet naar Amsterdam of Utrecht moeten voor deze zorg; verzoekt het college: - te onderzoeken, in samenwerking met de GGD Rotterdam-Rijnmond, wat de mogelijkheden zijn om een kliniek voor transzorg te realiseren in Rotterdam; en gaat over tot de orde van de

dag." w.g. L.S. Vlieger De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Voorzitter, het is belangrijk dat iedereen in Rotterdam vrij en zichzelf kan zijn, ongeacht van wie je houdt. Dat is voor D66 heel erg belangrijk en we hebben hier een uitgebreid debat met elkaar over gehad in de commissie. En waar we het allemaal met elkaar over eens zijn is dat het heel erg belangrijk is dat iedereen vrij en veilig door deze stad heen kan lopen. Ik ben daarom ook blij dat de wethouder reeds heeft toegezegd dat we ook in Rotterdam een onderzoek gaan doen naar de veiligheidsgevoelens van LHBTQIA+'ers in deze stad. Maar dat betekent niet dat we er al zijn en ik wil op een paar punten nader ingaan. Dat is allereerst dat in het Regenboog Stembusakkoord ook is opgenomen dat we meer aandacht willen voor het netwerk Roze in Blauw. En wat ik dan heel erg frappant vind is dat de reactie van het college is dat we daar niet over gaan. Ik begrijp dat ook heel goed, want het is een netwerk van de politie, maar vervolgens heeft het college uitgebreid verteld over het Roze in Blauw-netwerk bij de politie als reactie op het WODC-rapport, waar onderzoek naar is gedaan.