20241107 en 20241112- Notulen van de raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 7 november 2024 Notulen van de raadsvergadering van 7 november 2024 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 17 Voorzitter: mevrouw drs. C.J. Schouten Tegenwoordig zijn 43 leden, namelijk de heer M. Crielaard, mevrouw D.A. van Groningen, de heer M.R. van Campenhout, de heer S.J.C. Becker, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer J.M.D. de Waard, de heer T. Roskam, mevrouw S. Reitema, mevrouw M.E. Vogelaar, de heer B. van Schaik, mevrouw V.A. Bruin, de heer D.J. van Dommelen, de heer T. Kind, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, de heer S.M. Bonte, mevrouw J.M. Nunnely, mevrouw A.J.A. Maassen, de heer T. de Haan, de heer G.F.E. Koster, de heer A.R. Oostdijk, de heer T.J. Vonk, de heer T.S.J. Coşkun, mevrouw I. van Wifferen, de heer S. Ceulemans, mevrouw M.S. Abrahamse, mevrouw S. van de Peppel, mevrouw I. Elfilali, mevrouw A. Kockelkoren, de heer G.J. Engberts, de heer N. Akhatab, mevrouw E. Rehim Zadeh, de heer R.N. Dahoe, de heer R.T.J. van der Velden, de heer S. Soytekin, de heer E.P.J. Verweij, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, mevrouw L.S. Vlieger, mevrouw M.Y. Morkoç, de heer M.H. Biljoen, mevrouw J. Bokhove, de heer F. Elbay, de heer J. Vicario en mevrouw M.S.S. de Jong Afwezig zijn: de heer D.P.A. Tak en de heer M. Verhoef Namens het college is tegenwoordig: Griffier: mevrouw I.C.M.

Broeders, met dien verstande dat zij van 11.49 uur tot 11.54 uur is waargenomen door de heer W. de Bel 1.

Opening en mededelingen

De VOORZITTER. Goedemorgen allemaal. Ik open deze raadsvergadering en heet u allen ook van harte welkom, ook degenen uiteraard die op afstand deze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en uiteraard ook alle medewerkers die op de tribune zitten. Wij hebben twee berichten van verhindering vandaag, de heer Verhoef in verband met ziekte en de heer Tak, ook in verband met ziekte, dus zij zijn vandaag helaas niet aanwezig. Zojuist heb ik ook als voorzitter van uw raad nog een petitie in ontvangst genomen, ꞌRed de sociale initiatieven in Rotterdamꞌ. Die is ingediend door de vertegenwoordigers van de organisaties NL Cares, Stichting Big Friends, Stichting Present en Stichting B For You. De tekst van deze petitie zal worden gepubliceerd en ook op het raadsinformatiesysteem worden doorgegeven. 2.

Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

De VOORZITTER. Dan gaan we nu door naar de vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 7 en 12 november. Ik zal eerst de hele agenda, dus die voor vandaag en ook voor dinsdag, met u doornemen en aan het eind zal ik u gelegenheid bieden om nog aanvullende opmerkingen te maken. Bij de punten die ik noem kunt u uiteraard uw opmerkingen maken met betrekking tot dat onderdeel van de agenda. Vandaag houden we het begrotingsdebat en dit debat betreft de agendapunten 6.1 tot en met 6.4. Wij behandelen deze onderdelen als één geheel en ik stel voor om vandaag indien nodig als eindtijd middernacht aan te houden, dus 00.00 uur. Deze vergadering wordt vanavond geschorst, tenzij u natuurlijk zo snel bent dat we het allemaal kunnen afronden, maar ik heb zo’n vermoeden dat dat niet gaat lukken, maar als dat wel kan, gaan we hem natuurlijk beëindigen. Maar mocht dat niet zo zijn, dan wordt de vergadering vanavond geschorst en dan dinsdagmorgen aanstaande om 10.00 uur voortgezet voor de behandeling van de overige agendapunten. Er is één verzoek ontvangen voor een regulier debat. Dat is het debat ꞌChaos, rellen en vernielingen bij actie MediaMarktꞌ. Ik stel voor dit dinsdag te behandelen als agendapunt 9.3. Ik merk hierbij op dat morgen om 15.00 uur de verzoeken

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1901

voor een regulier debat of een tweeminutendebat of een motie vreemd aan de orde van de dag nog kunnen worden ingediend, die aanstaande dinsdag dan nog aan de agenda kunnen worden toegevoegd. Dus u heeft morgen nog tot 15.00 uur om eventuele aanvullingen te melden. Dan kijk ik even de zaal rond of er nog andere leden zijn die iets willen opmerken met betrekking tot de agenda. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, heel duidelijk, het gaat over het begrotingsdebat, daar hebben we tijd voor gemaakt, maar ondertussen heb ik het vermoeden dat we dinsdag een bijna regulier debat gaan voeren met betrekking tot nog een hele hoop andere punten. Ik wil recht doen aan het begrotingsdebat en daar heb ik tijd voor nodig en daar hebben we allemaal tijd voor nodig, dus ik ga het niet nu vragen, maar ik wil wel alvast opmerken dat het kan dat we dus in tijdnood komen dinsdag, gezien het feit dat er drie reguliere agendapunten bij zijn gekomen. Ik zou graag mijn collega’s willen oproepen om daar alvast over na te denken, gezien als we uit de tijd lopen, hoe we daarmee omgaan. De VOORZITTER. Ik hoor geen verzoek, maar eigenlijk een soort vooraankondiging, van: mocht het zo zijn, dat u dan dinsdag terugkomt, dus dan gaan we dat dinsdag ook beoordelen. Zijn er nog andere leden die op de agenda nog iets op of aan te merken hebben? Niet? Oké, dan stel ik hem nu zo vast.

Dan kom ik nu bij de spreektijd. De spreektijd welteverstaan dus voor vandaag, niet van dinsdag maar van vandaag. Het voorstel is om vandaag voor het begrotingsdebat een spreektijd van vier uur te hanteren. We komen dan, al eventjes vooruitlopend op de behandeling van de overige onderwerpen, op 12 november. Daar heb ik nu een voorstel voor een spreektijd van twee uur, plus de resterende spreektijd van het begrotingsdebat. Ik kijk even rond of de leden hiermee kunnen instemmen. Dat blijkt het geval. Het stemvenster is op dinsdag 12 november aan het eind van de vergadering. Amendementen en moties die vandaag worden ingediend zullen dus op dinsdag in stemming worden gebracht. Houd u daar rekening mee. We proberen rond 12.45 uur een lunch beschikbaar te hebben op de omloop voor de raadzaal en de warme maaltijd is rond 18.30 uur op de gebruikelijke locatie beschikbaar. 3.

Vaststelling van de notulen van de raadsvergaderingen van: a. 3 oktober 2024; b. 10 oktober 2024; c. 17 oktober 2024.

De VOORZITTER. Dan kom ik nu bij punt 3, vaststelling van de notulen van de openbare raadsvergaderingen van 3 oktober, 10 oktober en 17 oktober 2024. Wenst iemand het woord naar aanleiding van deze notulen? Mevrouw Bruin. Mevrouw BRUIN (lr). Voorzitter, tijdens het stemvenster van de vergadering van 3 oktober hebben wij helaas verkeerd gestemd bij de motie ꞌLangere termijn voor middenkoopꞌ van de Partij voor de Dieren, dus dat willen wij graag bij dezen weer in het verslag hebben. We gaan de uitslag niet veranderen, die trouwens goed was voor ons hoor, maar toch anders. De VOORZITTER. Helder. Het is inderdaad niet mogelijk om een stem achteraf aan te passen, maar ik stel voor dat de opmerkingen ook als voetnoot in de notulen van 3 oktober zullen worden opgenomen. De heer Van Campenhout geef ik eerst even het woord. Hij stond als eerst. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1). Dank u voorzitter. Bij de vaststelling van de notulen willen we aangeven dat we een fout hebben gemaakt bij de vorige raadsvergadering. Ik heb een nieuw fractieteam en we hebben toen een fout gemaakt in het stemvenster. Door de miscommunicatie binnen ons team hebben wij gestemd voor het raadsvoorstel over de scenariokeuze renovatie Museum Boijmans Van Beuningen. Wij hebben voor gestemd, maar dit had tegen moeten zijn. De VOORZITTER.

Helder, dan zal dat ook aangepast worden, ook conform wat ik net heb gezegd tegen mevrouw Bruin, ook in de voetnoot. Aangepast, sorry vermeld als voetnoot, ik moet dit even heel zuiver formuleren. Het wordt vermeld als voetnoot bij de notulen van 3 oktober. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ik vind het eerlijk gezegd een beetje raar voorzitter. Normaal gesproken zou je denken: dan zet je in de notulen van vandaag dat bij de behandeling van de notulen van de

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1902

vorige keer enzovoorts. Om te gaan zitten rommelen in de notulen van vorige keer. En ik vind het eigenlijk ook, normaal gesproken als we verkeerd stemmen zeggen we dat meteen even. Dan kan het ook meteen meegenomen worden in de notulen van desbetreffende vergadering. Dat maakt het allemaal iets overzichtelijker. De VOORZITTER. Wij gaan even kijken hoe we het goed kunnen verwerken, zodat het ook in de notulen van deze vergadering goed staat. Het is meer dat mensen als ze ooit nog eens terugbladeren, kunnen zien dat op dat moment is gestemd, maar dat later daar een opmerking over is gemaakt. Dus het was als service bedoeld, we gaan hem ook hier netjes opnemen. Helemaal goed. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, en in het kader van de duidelijkheid wil ik graag weten wat Leefbaar Rotterdam dan gestemd heeft de vorige keer en wat het nu geworden is. Want ik heb helemaal niets aan dit soort opmerkingen. Ik werk in mijn hoofd met wat een partij vindt en als die de vorige keer anders was, werk ik daar nu mee, en ik weet bij god niet waar we het over hadden, dus een beetje toelichting zou wel heel interessant zijn. De VOORZITTER. Mevrouw Bruin gaat uitkomst bieden denk ik. Mevrouw BRUIN (lr).

Dank u voorzitter, dat ging over de motie van de Partij voor de Dieren, ꞌLangere termijn voor de middenkoopꞌ, een onderzoek om te kijken of we de middenkoop wat langer vast kunnen zetten in aantal jaren. Dat kunnen we namelijk nu niet. We hebben toen tegen gestemd, maar we hadden graag voor willen stemmen. Dat is gewoon, met zo’n fantastisch systeem dat we hier hebben, het stemmen gaat allemaal veel sneller. Dat overviel ons en toen was het al gebeurd. Ja. De VOORZITTER. Volgens mij is het nu helemaal helder voor iedereen. Geen andere opmerkingen bij de notulen? Dan stel ik deze hierbij vast. 4.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2024 week 42 tot en met 44

De VOORZITTER. Dan komen we bij het punt mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2024 week 42 tot en met week 44. Ik stel voor de behandelwijze zoals vermeld bij het desbetreffende stuk vast te stellen. Als u een opmerking heeft met betrekking tot een bepaald stuk, dan verzoek ik u het bijbehorende bb-nummer te noemen dat bij het stuk staat. Ik kijk even rond of er iemand is die hierop het woord wenst. Dat is de heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja, dank voorzitter. Het gaat over de lijst van ingekomen stukken week 44, de brief van wethouder Struijvenberg over wijziging en tijdlijn jaarrekening proces 2023, 24bb007474. Er staat hier nog dat het wordt betrokken bij de bespreking van de jaarstukken op 19 november, maar dat moet 3 december zijn. 3 december a.s. is er een extra vergadering van de COR uitgeschreven en dan zullen we deze stukken bespreken. De VOORZITTER. Ja, waarvan akte. Hartelijk dank voor deze mededeling. Zijn er nog anderen die het woord wensen te voeren op dit punt? Ik constateer dat dat niet het geval is. Dan is hiermee ook de lijst van ingekomen stukken vastgesteld. 5.

HAMERSTUKKEN

De VOORZITTER. Dan komen we bij het punt Hamerstukken. 5.1

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌParapluherziening Aanpassing Leidingstrook Hoogspanning Maasvlakteꞌ

De VOORZITTER. Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌParapluherziening Aanpassing Leidingstrook Hoogspanning Maasvlakteꞌ. Ik stel voor deze bij hamerslag vast te stellen. 5.2

Het voorstel tot aanpassing verordening Fractieondersteuning 2022

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1903

De VOORZITTER. Het voorstel tot aanpassing verordening Fractieondersteuning 2022. Die stel ik dan ook hierbij vast. 6.

BEGROTINGSDEBAT

6.1

Debat over de begroting voor 2025 en de daarbij behorende voorstellen zoals genoemd onder 6.2 tot en met 6.4 Het voorstel tot vaststelling van de tweede herziening van de begroting 2024 en de begroting 2025 Het voorstel tot vaststelling van de tweede herziening van de Kadernota Lokale Lasten 20222026 Het voorstel tot vaststelling van de belastingverordeningen; A. Verordening onroerendezaakbelastingen 2025; B. Verordening belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten 2025; C. Verordening precario- en reclamebelasting 2025; D. Algemene legesverordening 2025; E. Verordening logiesbelasting 2025; F. Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2025; G. Verordening afvalstoffenheffing 2025; H. Verordening bedrijfsreinigingsrecht 2025; I. Verordening rioolheffing 2025; J. Verordening parkeerregulering en parkeerbelasting 2025; K. Verordening rechten markten 2025; L. Verordening precario standplaatsen 2025; M. Retributieverordening Openbare werken 2025; N. Verordening lijkbezorgingsrechten 2025; 0. Verordening leges Publiekszaken Rotterdam 2025; P. Verordening liggeld woonschepen 2025; Q. Verordening leges Omgevingswet 2025; R. Verordening logiesbelasting cruiseschepen 2025.

6.2 6.3 6.4

De VOORZITTER. Dan komen we bij punt 6, het begrotingsdebat. Het gaat over de begroting 2025, de wijziging van de begroting over 2024 en de belastingverordeningen voor 2025. We voeren het debat in twee termijnen volgens de bekende sprekersvolgorde. Ik heb het net al vermeld, maar ik hoop dat we vandaag een eind komen, zodat we wellicht de begroting kunnen gaan afronden. Mocht dat niet zo zijn, dan kunnen we daar altijd dinsdag weer verder op gaan en dinsdagochtend is er ook de gelegenheid om amendementen en moties te wijzigen of in te trekken. Het indienen van, let op, nieuwe amendementen en moties kan alleen in een eventuele derde termijn, dus nieuwe amendementen en moties. Besluitvorming over de begroting vindt dan plaats in het stemvenster op dinsdag. Als u in het debat refereert aan een ingediende motie, dan verzoek ik u ook het nummer van die motie te noemen. Dat maakt de administratie een stuk overzichtelijker. Dan geef ik als eerste het woord aan mevrouw Bokhove van de GroenLinksfractie. Ik zie dat de heer Biljoen nog een opmerking wil maken. U heeft het woord. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, even een punt van orde over de Integrale Huisvestingsplannen. De Integrale Huisvestingsplannen staan op dit moment nog in de begroting van 2025. We hebben er in meerdere commissies al over gesproken dat het te laat is aangeleverd op 8 oktober jl.

en dat we het daardoor ook niet hebben kunnen bespreken. Op dit moment zijn de Integrale Huisvestingsplannen ook niet helemaal volledig, want ook de actuele onderhoudsplannen zijn er niet in meegenomen. Mijn voorstel is dus ook eigenlijk, wat we ook in de commissies hebben besproken, om dit niet nu te betrekken bij de begroting. Ik zie ook in de collegebrief, in de veegbrief staat dus ook dat de huidige projecten waar al toe is besloten door de raad, geen vertraging ondervinden door een latere vaststelling van de IHP’s. Dus mijn voorstel is dan ook om de IHP’s dus niet te betrekken bij deze begroting en op een ander moment te bespreken. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen wil hier ook op reageren? Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, aanvullend. Het is niet eens mijn voorstel. Het is al besloten. In de commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte hadden we hetzelfde debat en wij als commissie Bouwen,

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1904

Wonen en Buitenruimte zijn meestal degenen die de kar trekken met betrekking tot de Integrale Huisvestingsplannen. Daar is heel duidelijk in overleg met de wethouder besloten dat we gezegd hebben: het heeft geen haast. Het kan allemaal best wachten. Er zou een technische sessie komen. We zouden vervolgens een fatsoenlijk commissiedebat erover voeren en dan alsnog vaststellen. Dat heb ik overigens ook in het presidium gemeld, zodat ook eigenlijk iedereen, alle fracties op de hoogte waren dat we ons hier niet op voor hoeven te bereiden. En ik vind het echt buiten de orde dat we het dan op dit moment alsnog weer in een begroting gaan zetten. Het is echt not done, ik vind het echt ongelofelijk en mijn voorstel blijft, wat we eerder hebben besloten, niet behandelen en gewoon netjes technisch afhandelen en vervolgens ook nog eens een keertje een commissievergadering erover te doen. Het gaat over nogal wat dingen en we zijn er niet op voorbereid. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja, dank u voorzitter. In die zin ook bijval voor dit punt. Inderdaad, bijna in elke commissie is dit thema IHP, Integraal Huisvestingsplan, teruggekomen. De laatste keer ook nog in de commissie BOFV. Daar is nadrukkelijk aangegeven dat de wens bestaat om die technische sessie te organiseren. Dat is ook door alle wethouders toegezegd.

Dus het lijkt me inderdaad netjes om dat dan ook op die wijze te doen, zodat we hier vandaag het zuivere debat met elkaar kunnen voeren. De VOORZITTER. Ik kijk even rond en volgens mij zie ik daar ook instemming met dit voorstel. Goed ook dat het nog een keer hier aangehaald is, dus dank ook voor het memoreren. Dan zal dit punt nu geen onderdeel uitmaken van de begroting en u krijgt daar eerst ook nog een technische sessie over heb ik begrepen. Aldus besloten. Dan ga ik nu toch weer een poging doen om naar mevrouw Bokhove te kijken. Volgens mij is zij klaar, dus dan geef ik mevrouw Bokhove het woord. Mevrouw BOKHOVE (gl). De tijd loopt, dan moet ik heel snel beginnen. Goedemorgen allemaal. Als grootste oppositiepartij trapt GroenLinks wederom af met de bespreking van de begroting, dit keer voor 2025. Er zitten slechts enkele maanden tussen de Voorjaarsnota van dit college en deze begroting. Je zou denken dat de stevige behandeling in juli nog een beetje nagalmde in de oren van het college en de coalitie. Meer dan dertig bewoners, wijkraden, organisaties trokken aan de bel en zeiden: stop deze koers van kille sanering. Stop de bezuinigingen op vrijwilligerswerk, welzijn en natuureducatie. De oppositie liet een breed en eenduidig geluid horen. Dit kan en moet anders. Een zomer lang om na te denken over de voorstellen van de oppositie en de zorgen van de insprekers.

Je zou denken dat dat tot nieuwe inzichten leidt. Maar helaas, eenieder die de begroting heeft bekeken, zal constateren dat er geen koerswijziging heeft plaatsgevonden. Het college blijft penny wise, pound foolish, draait belangrijke initiatieven de nek om, en laat daarmee de Rotterdammers in de steek. Dat er dit keer minder Rotterdammers kwamen inspreken, betekent natuurlijk niet dat men het nu eens is met de bezuinigingsvoorstellen. Het is een teken aan de wand. Rotterdammers hebben er geen geloof meer in dat hun initiatieven op waarde worden geschat en dat inspreken leidt tot andere keuzes van het college. En GroenLinks en de PvdA zijn daarom niet in het stadhuis blijven wachten. Bij de verkiezingen van 2022 had Rotterdam het laagste opkomstpercentage aller tijden. En willen we dat Rotterdammers wel vertrouwen hebben in de gemeente, dan moeten we naar hen toe. Afgelopen week bezochten we samen met onze linkse collega’s van de PvdA tal van initiatieven. Van inloophuis tot cultuurinstelling, Big Friends, de NME en vele andere, om hen te vragen hoe het ervoor staat. Om deze stadsbouwers, die dicht bij Rotterdammers staan, een hart onder de riem te steken. Zij laten immers zien dat zij Rotterdammers kunnen laten groeien en bloeien, de stad weerbaarder en sterker of mooier maken, en verdienen daarom zelf ook om in het zonnetje te worden gezet.

Het leverde hun een groeien-bloeipakket op en ons veel mooie gesprekken en prachtige uitspraken. Deze geven hoop voor de toekomst en wij delen hun goede adviezen graag met de raad en dit college. Bij het inloophuis in Spangen hoorden we: samen maken we de stad sterker door iedereen een warme en veilige plek te bieden. Dat deden ze net ook op de trappen van het stadhuis. Bij de Pauluskerk hoorden we: samen maken we de stad sterker door bed, bad en brood voor iedereen, onvoorwaardelijk. Het aantal buitenslapers is de afgelopen tijd schrikbarend gestegen. De coalitie lijkt doof en blind voor de brandbrieven en noodkreten uit onze samenleving, wil de winteropvang niet permanent openen voor mensen zonder dak boven hun hoofd, waardoor er dit jaar al drie dertigers zijn overleden op straat. Het is onmenselijk. Terwijl we hier debatteren, vecht een 37-jarige dakloze man in het ziekenhuis voor zijn leven, nadat hij met een zware steen op zijn hoofd werd geslagen toen hij nietsvermoedend lag te

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1905

slapen. Als de Landelijke Vreemdelingenvoorziening wordt gesloten, zal het aantal buitenslapers alleen maar verder toenemen, terwijl in andere steden deze opvang openblijft. De VOORZITTER. Er is een interruptie van de heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ja voorzitter, we zijn de laatste weken getuige geweest van een aantal bijzonder lage aantijgingen. Ik noem een GroenLinks-raadslid dat op Instagram berichten deelt waarin letterlijk staat dat deze wethouder met zijn handtekening het doodvonnis van mensen tekent. Het is te smerig voor woorden. Maar begrijp ik nu goed dat mevrouw Bokhove de gemeente en het gemeentelijk beleid er de schuld van geeft dat een gek iemand anders probeert te vermoorden met een stoeptegel? De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Voorzitter, u heeft geen steen in de hand, maar er ligt ook iemand buiten te slapen. We moeten echt bij de bron zijn. Deze man had niet buiten op straat moeten hoeven slapen en dit college doet er echt veel te weinig aan om te zorgen dat mensen een dak boven hun hoofd hebben. Het aantal buitenslapers neemt echt alleen maar toe. Door een motie van GroenLinks is wethouder Buijt in beweging gekomen om te zorgen dat er een extra voorziening opengaat, maar wat ons betreft gaat daar veel meer voor open. En wat u doet met het afschaffen van de LVV is zorgen dat er nog meer mensen op straat komen.

Dat kan toch niet het beleid zijn? Hoe kunt u daar verantwoordelijk voor zijn? Hoe kunnen andere partijen daarvoor verantwoordelijk zijn, om te zorgen dat er niet minder maar meer buitenslapers op straat komen met alle gevolgen van dien. Er is geen buitenslaper die ’s avonds rustig zijn hoofd neerlegt, want ze zijn altijd bang dat ze de volgende ochtend niet wakker worden of dat ze gevaar lopen om in elkaar getrapt te worden. Dat weet u net zo goed als ik. En ik geef u niet de schuld van een schop, maar ik geef u wel de schuld dat u er niets aan doet om te zorgen dat er minder mensen buiten op straat hoeven te slapen. De VOORZITTER. Mijnheer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). U zegt: u heeft geen steen in uw hand, dus u schuift mij nog net geen fysieke moordpoging in de schoot. Dat is al winst ten opzichte van wat fractieleden van u doen. Maar ook wat u zegt vind ik ronduit smerig. En ten tweede, het is bijzonder ongepast wat u doet. U kent de achtergrond van de persoon die daar ligt niet, u kent de achtergrond van die dader niet. Er waren onder GroenLinks ook personen op straat. Onder GroenLinks werd ook onderscheid gemaakt tussen rechthebbende en niet-rechthebbende personen. De personen die daar lagen, hadden onder uw beleid ook gewoon daar gelegen. Want u weet dat niet iedereen opgevangen kan worden, u weet dat daar regels op van toepassing zijn.

U weet dat die regels onder u ook zo waren. En het feit dat u nu, zonder dat u enige achtergrond kent, zegt dat het door dit college komt en door deze coalitie komt en door deze partijen komt dat daar iemand op straat ligt die bijna met een stoeptegel vermoord wordt en dat dat anders niet gebeurd was, ik vind het nogmaals te ranzig voor woorden. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ik vind het komisch, maar volgens mij verdraait u mijn woorden volkomen. Ik uit een zorg die heel breed leeft in Rotterdam. Er zijn ongelofelijk veel mensen die zien dat er een toename is van mensen die slapen op straat. Dat moeten we niet willen. Vindt u het dan normaal om het zo te houden? U zou de ogen uit de kop moeten schamen en er toch alles aan moeten doen om te zorgen dat er gewoon minder mensen op straat komen te slapen. Het is echt toegenomen. Dat weet u ook. De VOORZITTER. De heer Ceulemans wil hierop reageren. De heer CEULEMANS (lr). Dat het aantal personen op straat toeneemt zie ik ook. Ik zie dat het college daarop inspeelt. Ik zie dat er onder andere een Actieplan Buitenslapers is geïntroduceerd waarin dingen gebeuren die uw college destijds nooit gedaan heeft. Dat is één. En twee, als iemand zijn ogen uit zijn kop moet schamen, dan is het GroenLinks.

Het zijn partijen zoals de uwe die ervoor zorgen dat hier de grenzen voor iedereen openstaan, dat Oost-Europeanen zonder enige belemmering deze kant op kunnen komen, dat die op geen enkele manier bijna gedwongen teruggestuurd kunnen worden,

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1906

behalve met zes registraties. Het zijn partijen zoals de uwe die nooit iets hebben willen doen aan de asielinstroom, die nooit iets hebben willen bevorderen aan uitstroom en terugkeer naar het land van herkomst. Dat die mensen hier zijn, is niet de schuld van Leefbaar Rotterdam, maar van naïeve partijen zoals GroenLinks. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove, wilt u hier nog op reageren? Mevrouw BOKHOVE (gl). Voorzitter, ik ben blij dat u het woord ꞌmensenꞌ in de mond neemt, het zijn mensen. En als mensen hier zijn dan is het toch werkelijk een stad onwaardig om te zorgen dat die mensen, als ze in problemen zijn geraakt omdat ze ontslagen zijn bij de kassen, omdat werkgevers hen hebben uitgebuit, als die mensen terechtkomen op straat, dan is het toch onmenselijk om daar niet voor te willen zorgen? De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer Ceulemans wil toch nog reageren. Laatste keer. De heer CEULEMANS (lr). Ja, tot slot van mijn kant. Ook dit is totaal bezijden de werkelijkheid. Mevrouw Bokhove weet ook dat de doelgroep met name vanuit Oost-Europa die hier op straat leeft, in toenemende mate mensen zijn die helemaal nooit gewerkt hebben, dat dat mensen zijn die ook in Roemenië of in Polen of in Bulgarije al dakloos waren, hiernaartoe komen om hier hun geluk te zoeken.

Ik neem het die mensen niet kwalijk, ik neem het mevrouw Bokhove wel kwalijk dat zij voor die praktijken haar ogen sluit en ik neem het haar kwalijk dat zij dit college en deze partijen en zelfs raadsleden en wethouders bij naam – wat haar fractie bij voortduring gedaan heeft – verantwoordelijk maakt voor doden, terwijl ook onder GroenLinks er mensen op straat sliepen. Ook onder GroenLinks werd onderscheid gemaakt tussen rechthebbenden en niet-rechthebbenden, dus u verwijt ons dingen op een smerige manier waar u zelf net zo verantwoordelijk voor was in het vorige college. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, dank u wel voorzitter. Richting de heer Ceulemans, als u volgt wat GroenLinks en de PvdA zowel in Europa als in het landelijk parlement hebben gedaan om aan de orde te stellen dat we juist tegen willen gaan dat arbeidsmigranten hiernaartoe komen uit Oost-Europese landen en hier uitgebuit worden, dat we dat helemaal niet willen. Maar wat wij wel willen is op het moment dat als ze eenmaal hier zijn, dan zijn ze ook van ons en dan zorgen we voor ze. En u heeft helemaal gelijk, via de voorzitter, ik weet niet wat de achtergrond is van de persoon die een steen op zijn hoofd heeft gekregen.

Wat ik wel weet, is dat toen wij gisteren bij het inloophuis waren en toen we bij de Pauluskerk waren en we mensen spraken die tot onze verrassing daar helemaal niet van geschrokken waren, daar helemaal niet extra bang van werden. Omdat ze dit elke dag meemaken en elke nacht meemaken en überhaupt niet meer durven te slapen maar overdag ergens gaan liggen, omdat ze bang zijn voor hun leven, bang zijn om weer een keer een steen op hun hoofd te krijgen. Met alle zorgkosten ook van dien mijnheer Ceulemans. Wat ik dus inderdaad samen met mevrouw Bokhove niet begrijp, ik snap dat u zegt: oké, dit is zoals het nu gaat. Maar wat ik niet begrijp is dat als u ziet waar het toe leidt, dat u dan niet in actie komt. Ik begrijp het gewoon niet. De VOORZITTER. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Waar ik ongelofelijk veel bezwaar tegen maak, is dat er een-op-een een parallel wordt getrokken tussen gemeentelijk beleid en een gestoorde gek die iemand met een stoeptegel probeert te vermoorden. Er lopen gekken rond op aarde, aan mijnheer Engberts, er lopen gestoorde mensen rond in deze stad. Er lopen in Nederland gestoorde mensen rond die leven op straat en die plegen moordpogingen op mensen. En het feit dat wordt gedaan alsof dat het gevolg is van gemeentebeleid, ik hoop dat u tenminste bereid bent om afstand van uw fusiepartner daarvan te nemen.

Want dat dat gezegd wordt, nogmaals, als dit de lijn van mevrouw Bokhove is, dan heb ik heel veel moeite om de rest van haar betoog serieus te nemen. De VOORZITTER. Ik denk dat de heer Engberts hierop wil reageren. De heer ENGBERTS (pvda). Noch ik noch volgens mij mevrouw Bokhove heeft gezegd dat dit de oorzaak is van het beleid. Wat we wel zeggen is dat u niets eraan doet. U doet er helemaal niets aan. Ja, er lopen mensen rond die gestoord zijn, mensen met enorme psychische problemen. En daarom

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1907

moeten we ervoor zorgen dat mensen niet op straat hoeven te slapen. Precies daarom. Ik begrijp nog steeds niet waarom u het niet doet. De VOORZITTER. Ik zie mevrouw Elfilali. Wil zij hierop reageren? Mevrouw ELFILALI (volt). Een punt van orde. Hoorde ik nu goed dat de heer Ceulemans zei ꞌgestoorde mensen à la de heer Co Engbertsꞌ? Hoorde ik dat correct? Want als dat het geval is, dan zou ik zeggen dat dat even teruggenomen moet worden. De VOORZITTER. Ik heb het niet zo gehoord, maar als het zo zou zijn... De heer Ceulemans of de heer Engberts. De heer CEULEMANS (lr). Nou, ik heb genoeg verwijten richting de heer Engberts, maar deze niet. De VOORZITTER. Dat lijkt me heel helder. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Inderdaad, wederzijds mijnheer Ceulemans. Mevrouw ELFILALI (volt). Voorzitter, dan heb ik het verkeerd gehoord, maar dan ben ik wel even benieuwd wat de heer Ceulemans precies zei, want wij hoorden hier allemaal hetzelfde, dus misschien kan de heer Ceulemans even herhalen wat er gezegd werd. De VOORZITTER. Ik weet het niet, volgens mij zat het gewoon in de lijn van het debat, maar volgens mij is het punt opgehelderd. Als ik het zo had gehoord, ik denk dat u van de vorige raadsvergadering nog zult herinneren dat ik er dan wel iets van vind. Dus ik ben daar redelijk scherp op, maar deze heb ik ook niet gehoord, dus dank. Mevrouw Van Groningen.

Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, dank u wel. Ik probeer toch een beetje helder te krijgen waarom er nu hier geïnsinueerd wordt dat dit college niets doet. Dit college heeft voor de zomer een Actieplan Buitenslapers aangenomen. We zijn bezig met het creëren van extra plekken. Volgens mij wordt er juist ingezet om zoveel mogelijk mensen een dak boven hun hoofd te bieden. En er kan een keertje iemand overlijden, maar we zetten in om dat niet te laten gebeuren en er is altijd zorg voor die mensen. Waarom noemt u alleen maar het negatieve verhaal? Ik vind dat zo jammer. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ik hoor daar geen vraag in, maar ik krijg wel dertig seconden. Ik heb niet gezegd dat er iemand hier in deze zaal direct verantwoordelijk is voor de dood van de mijnheer waar ik aandacht voor vraag. Er is iemand die knokt voor zijn leven. Die wil ik alle support geven. Wat ik wel heb gezegd, is dat het aantal straatslapers toeneemt, niet afneemt, dat het een gevolg is van de motie van onder andere GroenLinks dat uiteindelijk dit college in beweging is gekomen, want we hebben hier niet voor de eerste keer aandacht voor gevraagd. En er zijn wel degelijk oplossingen, want we willen niet dat mensen op straat slapen. Gooi die winteropvang gewoon de hele winter open.

Op het moment dat het slecht weer is, weigert wethouder Buijt, die over zorg gaat, de nachtopvang open te gooien. Op het moment dat die mensen op straat slapen, hebben zij meer risico dat zij ziek worden, ongezond worden, overlijden, en is het niet op straat dan is het wel in de ambulance ergens naartoe of in het ziekenhuis uiteindelijk. En dat hebben wij met elkaar in de hand, en daar kunnen we andere keuzes in maken. Dat is ook wat de Jonge Democraten aan hun eigen ouderpartij vragen. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, als ik dan opeens hoor dat linkse partijen veiligheid in deze stad zo belangrijk vinden, waarom vind ik u dan nooit aan mijn zijde als we het over cameratoezicht hebben, dat we willen uitbreiden, of zaken als preventief fouilleren? De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove. Wil de heer Engberts hierop reageren? Ik geef eerst mevrouw Bokhove even de gelegenheid om te reageren.

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1908

Mevrouw BOKHOVE (gl). Omdat cameratoezicht helemaal geen bronmaatregel is. We gaan hier iemand opsporen omdat er toevallig een camera stond, maar in eerste instantie hadden wij helemaal niet gewild dat die mijnheer buiten op straat had moeten slapen. We moeten zorgen dat we bij de bron maatregelen nemen. Inzetten op preventie, zorgen dat jongeren niet op het slechte pad komen. Cameratoezicht is uiteindelijk een opsporingsmiddel. Maar het is geen maatregel om te zorgen dat we hier een mooiere en betere stad krijgen met meer kansen voor iedereen. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, richting mevrouw Van Groningen, u weet als geen ander mevrouw Van Groningen, dat de PvdA helemaal niet principieel categorisch tegen cameratoezicht is. U weet heel goed wat ons standpunt daarin is. U weet alleen ook heel goed dat we dat altijd samen zien met andere maatregelen. Gisteren waren wij ook bij de nachtopvang, bij de winteropvang. Die is dus gewoon nog dicht want het is niet koud genoeg. Gooi hem open, dan hadden al die mensen die vannacht weer op straat hebben moeten slapen, niet op straat hoeven slapen. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove, wilt u uw betoog vervolgen? Mevrouw BOKHOVE (gl).

Nogmaals dus, op het moment dat de Landelijke Vreemdelingenvoorziening wordt gesloten, zal het aantal buitenslapers alleen maar verder toenemen, terwijl in alle andere steden deze opvang openblijft. En wie van de coalitiepartijen durft nu dadelijk hardop te zeggen dat ze trots zijn op dit gevoerde beleid? Hoe kan het college sturen op een toename van straatslapers? De Jonge Democraten hebben zich duidelijk uitgesproken en ik hoop dat het volwassen D66 hun domme beslissing uit het coalitieakkoord durft terug te draaien. GroenLinks heeft een amendement om de LVV structureel vanaf 2025 open te houden, net zoals in andere grote en middelgrote steden. En daar hoort ook een motie bij, ꞌHoud de LVV ook open in Rotterdam!ꞌ Dat is het amendement. De motie ꞌSnel en duurzaam verdichtenꞌ, o dat is een andere. We hebben alleen het amendement, samen met PvdA, ChristenUnie, CDA, BIJ1, SP, Partij voor de Dieren en Volt. De VOORZITTER. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ja voorzitter, niet over de LVV, maar heel even terug, want ik liet het even bezinken. Maar zowel mevrouw Bokhove als de heer Engberts hebben heel grote moralistische woorden over de winteropvang. Waarom gooi je dat niet gewoon permanent open? Waarom is die nu dicht omdat het niet koud genoeg is? Was het de vorige collegeperiode anders of ging het toen ook gewoon uit van vriestemperaturen mevrouw Bokhove? De VOORZITTER.

Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Voorzitter, toen was het probleem ongelofelijk veel minder groot, waren er aanzienlijk minder straatslapers. Wij hebben echt veel vaker de winteropvang opengedaan. We hebben de hele coronaperiode gezorgd dat mensen binnen konden slapen. We hebben wel oog en oor gehad voor de mensen en voor hun noden hoor. Ik zou het onvergelijkbaar vinden. Dat was een college met perspectief, met samenwerking. Dat was echt iets anders dan dit grauwe grijze zooitje hoor. De VOORZITTER. Mijnheer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Mevrouw Bokhove gaat nu gewoon af als een gieter. Het is even voor de mensen thuis goed om dit te weten. Mevrouw Bokhove en de heer Engberts blazen ongelofelijk hoog van de toren. Dit is een kil college, het vorige college deed qua samenwerking en perspectief en blablabla. Het vorige college had gewoon als voorwaarde voor de winteropvang dat het moest vriezen, net zoals dit college dat heeft. Het is op geen enkele manier anders. Dus mevrouw Bokhove zegt eigenlijk: als ik zelf lekker op dat pluche zit, vind ik het prima dat mensen bij 1 graad op straat slapen. Als ik aan die kant van de zaal zit, maak ik er een hele hoop heisa over. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove, of de heer Engberts wil erop reageren. Oké. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, ik sta wel een beetje te koken.

De vorige periode hebben GroenLinks en PvdA onder andere moties ingediend om inderdaad die winteropvang open te houden. Er was geen

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1909

meerderheid voor in de raad. Wij durfden tegen ons college in te gaan. Doet u dat nu ook eens een keer. Ga er gewoon tegenin en zeg: het moet anders. Ga niet hangen van: goh, ik heb vroeger zo gestemd en daarom ben ik daar nog steeds tegen. Wij kunnen daar best van loskomen, alleen waren wij er altijd al voor. Alleen is het toen weggestemd. En ik roep andere partijen op om, ziende wat er nu gebeurt in de stad, stap over je eigen stemgedrag van het verleden heen en zorg gewoon dat het openblijft. De VOORZITTER. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Het vorige college wemelde van de partijen die nu een heel grote mond hebben over de winteropvang die permanent open moet. Ik constateer gewoon, toen u de vorige periode in het college zat, net als de heer Vonk, net als mevrouw Bokhove, heeft u het geen belangrijk punt gevonden, heeft u intern niet uw best gedaan om dat te veranderen. Dat het niet gebeurde vindt u ook helemaal prima. Het is gewoon zo gebleven, het is vier jaar lang zo gegaan. Het gaat nu ook zo. U vindt het pas sinds 2022 een probleem omdat u daar zit en niet daar. De VOORZITTER. De heer Engberts, en daarna geef ik even het woord aan de heer Vonk, want die werd ook aangesproken, dus ik hoop dat de heer Coşkun daar ook akkoord mee is. De heer ENGBERTS (pvda). Ja voorzitter, wij hebben onze stinkende best gedaan om dat te veranderen.

Het is niet gelukt, dat geef ik toe, omdat we niet de meerderheid in de raad meekregen. Maar we zullen ons best blijven doen en er is maar één vraag die ik aan de coalitiepartijen stel: wees net zo dapper zoals wij zijn geweest om gewoon tegen je college in te gaan. Dat kun je gewoon doen. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu). Nog een klein beetje uitleg voor de heer Ceulemans hoe het werkt in deze zaal. Het openstellen van een permanente winteropvang is een politieke keuze en die politieke keuze maken we aan deze kant van de tafel, niet aan die kant van de tafel. In de vorige periode zijn inderdaad initiatieven geweest, moties geweest vanuit deze kant om een permanente winteropvang te hebben. Dat was een opdracht aan het vorige college. Maar die is niet aangenomen, omdat er partijen waren zoals toen al D66 en Leefbaar Rotterdam, die ervoor zorgden dat er geen meerderheid kwam aan deze kant van de tafel. En dat is de enige reden waarom er toen geen permanente winteropvang is ingevoerd. Dat was uw partij. Zo is het gegaan en het hoort ook zo te gaan dat wij hier de politieke keuzes maken op basis van een meerderheid. En die is er niet gekomen door uw opstelling. En daarom liggen er inderdaad, zoals mevrouw Bokhove ook terecht zegt, nu te veel mensen op straat. De VOORZITTER. Mijnheer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr).

Ja, dus even concluderend, het is de schuld van oppositiepartij Leefbaar Rotterdam dat coalitiepartij ChristenUnie geen dingen voor elkaar krijgt, een heel helder verhaal. Het is niet te volgen. En twee, op het moment dat u in een coalitie zit en in een college, dan kunt u dingen voor elkaar krijgen. U heeft het niet voor elkaar gekregen, intern niet, en u heeft hier heel grote woorden hè, er wordt hier geschermd met doden, er wordt hier geschermd met humaniteit. Maar op het moment dat u zelf in het college zit, vindt u het dus kennelijk niet waard om dat hoog op te spelen binnen een coalitie om dat er doorheen te krijgen. Ik weet precies hoe ik uw woorden op waarde moet schatten en dat is niet heel erg hoog. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu). Ja, inderdaad voorzitter, ik schets hoe het gaat hier in de raad en zoals het zou moeten gaan. Niet via achterkamertjes dan inderdaad het college maar bewegen. Zo werkt het misschien bij u, maar in ieder geval niet in een ordentelijke democratie. Dan voer je hier het debat en hier dien je die motie in en hier stem je over de motie. Zo gaat het. Zo is het gegaan en inderdaad, dan is er een partij als de uwe die ervoor ligt en die er dus voor zorgt dat zoiets niet doorgaat. Ja, dan heeft u inderdaad als oppositiepartij heel erg veel te zeggen met uw toen elf zetels.

Gelukkig worden het er wel steeds minder en we zien ernaar uit dat het nog kleiner wordt natuurlijk. De lijn is in ieder geval constant naar beneden, dat stemt ons wel hoopvol.

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1910

De VOORZITTER. Ik geef tot slot nog even het woord aan de heer Engberts, maar de heer Coşkun staat ook al eventjes. De heer COŞKUN (sp). Ja, ik zou de heer Ceulemans willen vragen waarom hij niet blij is met het voortschrijdend inzicht in ieder geval van de kant van PvdA en GroenLinks, zoals wij ook blij zijn met het voortschrijdend inzicht van de heer Ceulemans dat hij heeft toegestaan dat er toch zestig mensen worden opgevangen nu in Overschie, Oost-Europeanen. Hij zou blij moeten zijn, want als het aan de SP ligt slaapt niemand op straat. Niet in de zomer en niet in de winter. Dat is gewoon menselijke waardigheid en het staat gewoon in alle verdragen van de rechten van de mens. Maar je zou blij moeten zijn dat in ieder geval die partijen nu permanent iedereen willen opvangen, tenminste in de winter, en wat ons betreft ook in de zomer. En u had zelf voortschrijdend inzicht met die zestig OostEuropeanen. De VOORZITTER. De heer Engberts lijkt hierop te willen reageren. We moeten even de ordentelijkheid van het debat proberen te houden, maar de heer Engberts wil nog reageren. De heer ENGBERTS (pvda). Het is feitelijk onjuist voorzitter. Wij hebben hier altijd voor gestreden. De heer Ceulemans zegt dat wij grote woorden gebruiken. Maar wij gebruiken geen grote woorden. Het zijn de feiten. Het zijn gewoon de feiten die we zien.

En wat ook een feit is, is dat Leefbaar Rotterdam de coalitiepartners kennelijk gegijzeld heeft omdat ze niet voor permanente winteropvang mogen stemmen. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, dank u wel. Ik begrijp dat de PvdA van feiten houdt, dan heb ik een feitje voor u. U heeft namelijk in 2021 tijdens de begroting tegen de motie van DENK gestemd die vroeg om de permanente winteropvang mogelijk te maken. Dat was uw partij. Dus u kunt wel zeggen dat u er altijd voor was. Dan moet u ook eerlijk zijn en de feiten helder hebben. De VOORZITTER. Tot slot de heer Engberts en dan gaan we echt terug naar mevrouw Bokhove, want die staat in haar termijn. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, ik heb niet alle moties, maar ik weet nog wel dat er op dat moment meerdere moties waren mevrouw Van Groningen. Er waren op dat moment meerdere moties en ik zou het heel fijn vinden als DENK deze motie uit 2021 dan nog een keertje even op tafel kan leggen. Dan kunnen we kijken of die inderdaad precies hetzelfde was als de motie die wij toen ook samen met andere partijen hadden ingediend. Want zo is het gegaan. Er waren meerdere moties en wij stemden voor de motie die wij het beste vonden.

En als DENK deze motie, ik vind het heel fijn dat mevrouw Van Groningen ook deze historie even opduikelt, dus ik nodig niet alleen uit, maar ik verwacht nu ook eigenlijk, ook na het gelach vanaf de zijde van het college om deze grap, dat DENK natuurlijk deze motie afstoft en opnieuw indient. En dan kunnen we een permanente winteropvang hebben, heel fijn. De VOORZITTER. Ik deed een verwoede poging om mevrouw Bokhove weer aan haar termijn te helpen, maar ik vrees een beetje dat we nu toch weer doorgaan met het debat. Ik geef de heer Ceulemans en de heer Soytekin ook nog even een reactie, en dan gaan we echt door, want anders duurt het wel heel lang. De heer CEULEMANS (lr). Eens voorzitter, en het is ook een conclusie van mij. Ik ga het even concluderen. GroenLinks en PvdA zijn voor permanente winteropvang, zijn ervoor dat iedereen altijd opgevangen moet worden, behalve als ze in de coalitie zitten, en behalve als er moties over ingediend worden. Helder. De VOORZITTER. De heer Soytekin tot slot. De heer SOYTEKIN (denk). Dank voorzitter. Ja, met betrekking tot de motie. Misschien is het wel goed dat de heer Engberts dan bij dezen aangeeft de notulen van de vorige raadsvergadering waar hij tegen heeft gestemd even te herstellen.

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1911

De VOORZITTER. Ik zou bijna de voetnootdiscussie nog willen gaan openen. Echt tot slot mijnheer Engberts, want dan ga ik naar mevrouw Bokhove. De heer ENGBERTS (pvda). Inderdaad voorzitter, graag, dat komt dan nu in de notulen van deze vergadering, dat wij altijd voor een permanente winteropvang zijn geweest. Het is feitelijk onjuist wat de heer Ceulemans zegt. Wij hebben het niet voor elkaar gekregen, maar dat is de democratie. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen, echt tot slot, want ik wil echt wel door met mevrouw Bokhove. O, mijnheer Van Campenhout, excuus. Mevrouw MAASSEN (d66). Voorzitter, er wordt echt van alles gezegd hier in deze raad over wel of niet tegen, maar er ligt een motie van DENK, en mijn partij heeft tegen gestemd, dat heeft de heer Vonk gezegd. Uw partij heeft ook tegen gestemd. En ChristenUnie heeft tegen gestemd. We hebben allemaal tegen gestemd. We zaten toen allemaal in het college. En wat is de conclusie? Het blijkt maar weer eens dat het niet zo makkelijk is als het lijkt. U kunt heel hard roepen, wat hebben wij gedaan het afgelopen jaar? Wij hebben voor alle EU-arbeidsmigranten, wat ons de vorige periode niet is gelukt, nu opvang geregeld. En u kunt heel hard roepen over wat u wel wilt en wat u niet wilt. De conclusie is: u heeft het niet geregeld. De VOORZITTER.

Oké, ik ga de heer Van Campenhout nog een reactie geven en dan mag de heer Engberts, maar ik ga echt even door met mevrouw Bokhove, want zij staat daar denk ik nog met een aantal punten die zij wil noemen. De heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1). Voorzitter, dank u wel. Ik hoor heel veel partijen nu zeggen: we hebben toen voor gestemd, we hebben toen tegen gestemd. We weten nu wat dakloosheid met mensen doet, dus de vraag is: waarom zou je er dan niet iets aan doen? Als we het zo eens zijn dat de nachtopvang open moet, zullen wij dan als BIJ1 opnieuw de motie indienen. Krijgen we dan iedereen mee? Want dan zijn we gelijk klaar met dit debat. Ik hoor graag van de gehele oppositie en coalitie. Dank u voorzitter. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen, echt heel kort. Mevrouw VERKOELEN (50+). Heel kort voorzitter. De conclusie: het dualisme in de politiek is dood. Denkt u daar allen maar eens over na bij de volgende verkiezingen, want dat is waarom de kiezer anders kiest tegenwoordig. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove, u mag uw betoog vervolgen. Mevrouw BOKHOVE (gl). Nou, we zullen de factchecker over 2021 er nog eventjes bij halen, maar GroenLinks is altijd voor winteropvang geweest, een permanente winteropvang. Want wij willen niet dat mensen op straat slapen, want we hebben die problemen gezien.

En dat is ook waarom wij zo ontzettend tegen de vorming van deze coalitie waren, met dubbelrechts, want dan weet je wat de uitslagen en de meerderheden in de raad zijn. We hebben het nu over de nachtopvang en als dat dan nu goedgepraat kan worden, dat bijvoorbeeld ook de inloophuizen overdag… want ook overdag wil deze coalitie niet eens meer zorgen voor mensen die onze hulp nodig hebben en die niet op straat zouden moeten zijn omdat ze eigenlijk ondersteuning en zorg nodig hebben. Dat maakt deze stad zo kil en koud, en dat ga je niet oplossen met cameratoezicht. Dat ga je alleen maar oplossen door mensenwerk, en daar hebben wij het dadelijk ook nog over. Onze stad heeft meer perspectief nodig. En dat vraagt om visie van het stadsbestuur. Niet kortetermijndenken, en alleen aan de eigen doelgroepen uit het coalitieakkoord. Het Havenbedrijf ontving recent een brandbrief van een grote groep jongeren en diverse organisaties. Die hebben wij als politieke partijen ook gesteund, want wij zien dagelijks de gevolgen van klimaatveranderingen in de hele wereld op de journaals. En wij hebben zelf hier in Rotterdam het behalen van onze klimaatdoelen voor 2030 en 2050 nog niet eens scherp in beeld. De jongeren verzoeken het Havenbedrijf meer tempo te maken met de afbouw van fossiel en leidend te worden in de duurzame maakindustrie en circulaire economie. Dat is een grote kans voor Rotterdam.

En die doorbraak, dat keerpunt is ook echt nodig. Kent de wethouder Haven deze brief en wat kan hij hierin verder betekenen? Gaat de wethouder het afbouwen van fossiel verder aanjagen en versnellen? De wethouder Klimaat stelt zich in een aantal opzichten nog erg…

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1912

De VOORZITTER. Excuus, mevrouw Van Groningen heeft een vraag. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, u heeft het over onze klimaatdoelen en zodra GroenLinks aan het woord is gaat het er altijd over dat we het niet halen. Ik vind dat toch interessant, omdat uw eigen GroenLinks Europarlementariër Bas Eickhout heeft gezegd: ik stel die doelen helemaal niet ter discussie, maar wat ik wel ter discussie stel, zegt hij, is het feit dat wij duidelijkheid moeten verschaffen. En elke keer vraagt u weer meer, vraagt u weer meer aan die bedrijven. En daarmee zijn wij een onbetrouwbare overheid als het aan u ligt. Ik denk dat dat ontzettend schadelijk is om juist die CO2-doelstellingen te halen. Sterker nog, als u ze allemaal wegpest, dan weet ik één ding zeker, dan gaan we die CO2-doelstellingen niet halen. Dus ik zou u graag willen oproepen om eens te stoppen met die grijze krimp en op te roepen tot die groene groei, die bedrijven hier te houden en ze op een positieve manier te stimuleren. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Volgens mij hebben we als haven hier in deze stad een enorm grote opgave. De haven hier is verantwoordelijk voor 17% van de totale uitstoot in heel Nederland. En als je niet actief klimaatbeleid gaat voeren, dan gaat die afbouw van fossiel helemaal niet plaatsvinden.

Want de bedrijven blijven maar wachten en wij staan eigenlijk nog in standje achteruit. We hebben een aantal dingen ook goed gedaan. In de stad lukt het ons redelijk goed om de klimaatdoelen te halen. De reductie hier, binnenstedelijk, ligt op tempo. Maar voor 2030, en dat is echt ongelofelijk snel, en 2050, hebben wij nog niet die stip aan die horizon. En we moeten nu beginnen, we moeten niet wachten, we moeten zorgen dat we daarin versnellen en we moeten zorgen dat de ruimte dus niet meer aan fossiele bedrijven wordt vergund in de haven, maar dat we echt stappen vooruit gaan zetten. Het gaat niet snel genoeg en we hebben inderdaad groene groei nodig. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, waar haalt u dan vandaan dat die bedrijven niets aan het doen zijn? Heeft u wel eens gesproken met die bedrijven in de haven? Heeft u gezien waar ze allemaal in investeren? Want ik merk elke keer dat u alleen maar deze bedrijven in een kwaad daglicht zet, maar het probleem ligt niet bij die bedrijven, het probleem ligt bij overheden die niet doorpakken om belemmeringen weg te nemen. Ik zou u willen vragen of u gewoon mijn hand wil pakken en samen wil strijden bij de rijksoverheid om te zeggen: laten we werk maken van het wegnemen van belemmeringen zoals die netcapaciteit, zodat die bedrijven door kunnen. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove.

Mevrouw BOKHOVE (gl). Dit is zo grappig, dat ik net zeg: er wordt zoveel naar het rijk gekeken om te kijken hoe er versneld kan worden. En dat is ook mijn volgende zin hier al, dat dit college zich in een aantal opzichten steeds erg afhankelijk opstelt van het rijk. En ik moet zeggen, ik heb in deze coalitie, vanuit het rijk, ook niet zo heel veel fiducie dat er op het gebied van stikstof, op het gebied van CO 2reductie, heel veel stappen gemaakt gaan worden. En ik wil juist ook oproepen om hand in hand met u te strijden om te zorgen dat we hier in Rotterdam de stappen gaan zetten die nodig zijn, onder andere ook, want het is code rood op Zuid rondom de netcongestie. Daar zetten we echt nu inderdaad, alle zeilen bij en dat kunnen we inderdaad alleen maar samen doen. En ik had ook een vraag aan de wethouder Klimaat: hoe wil zij zorgen dat we die gereserveerde middelen voor het aardgasvrij maken in die wijken snel en voortvarend kunnen gaan inzetten en niet alleen wachten op het rijk, maar dat we zelf proberen als Rotterdam die stap naar voren te maken? U vroeg ook nog: waarom spreekt u nooit met bedrijven als Shell? U kent ongetwijfeld het begrip greenwashing. Shell blijft met name inzetten op fossiel.

Ze doen soms alsof ze weer een groen initiatief oppakken, maar u weet ook, recent zijn weer bezuinigingen aangekondigd bij Shell op de duurzame tak en de duurzame banen worden afgebouwd. Sorry, ik heb daar dan niet veel vertrouwen in. Ik zie veel liever investeringen in wind, windenergie, wind op water, maak daar waterstof van. Daar hebben we de plek voor nodig en we moeten niet in de tussentijd gronden uitgeven in het Havenbedrijf aan bedrijven die bezig zijn met fossiel. De VOORZITTER. Ik hoorde mevrouw Van Groningen geen specifiek bedrijf noemen, maar zij heeft nog reactiemogelijkheid.

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1913

Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja, dank u voorzitter, ik heb inderdaad geen bedrijfsnaam in de mond genomen. Er zijn namelijk niet alleen bedrijven zoals u net heeft genoemd, maar heel veel bedrijven in de haven, sterker nog, er staan 200 bedrijven te wachten om aangesloten te worden. Die hebben allemaal last van die netcongestie. Daar maken wij ons ongelofelijk grote zorgen over. Ik ben het met u eens dat we moeten investeren in groene energie en daarom willen wij bijvoorbeeld ook kernenergie. Dat is ook hartstikke groen, dat is hartstikke goed voor onze haven. Daarmee kunnen we heel veel problemen oplossen en ik zou willen dat u daar ook eens een keertje voor zou strijden, want ik denk dat dat ook een oplossing is waar we wel naartoe moeten met elkaar. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ik krijg dertig seconden denk ik na deze vraag. Netcongestie is inderdaad de druk op het net. Maar het maakt niet uit welke energie erin gaat. En we hebben wat dat betreft nietspecifieke kleine modulaire energiecentrales nodig, kerncentrales nodig. Dat duurt nog ontzettend lang, die zijn onbetaalbaar. Het is eigenlijk nog helemaal niet state of the art. We hebben slimme duurzame windenergie, zonne-energie, zorg dat dat goed aan land kan worden gebracht, maar laten we inderdaad beginnen met het oplossen van die netcongestie. Dat is het toverwoord en daar moeten we aan werken.

En dat is niet specifiek door kerncentrales te bouwen. De VOORZITTER. Tot slot mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, daar verschillen wij dus van mening. Wij zijn altijd de partij van het optimisme en kijken naar de kansen die er liggen. Ik denk ook zeker dat er een grote kans is voor kernenergie in combinatie met waterstof. Ik wil nog even terug naar waar u het eerder over had. Dat DCMR-rapport gaat over heel de stad. Bedrijven zijn echt bezig, wij moeten gewoon ervoor zorgen dat we de belemmeringen oplossen. Daarom moeten we aankloppen bij die rijksoverheid, want het klimaatprobleem is niet alleen een Rotterdams probleem. Het is een probleem van ons allemaal. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Hand in hand om de netcongestie op te lossen. Uw oplossingen, u vergelijkt een beetje appels en peren. Netcongestie moet worden opgelost. Het grappige is, u vraagt van: 'spreekt u wel eens met die bedrijven in de haven?' Maar spreekt u zelf het Havenbedrijf wel? Want het Havenbedrijf wil ook die kerncentrale niet en volgens mij heeft u deze discussie al een paar keer gevoerd. Mevrouw Abrahamse en mevrouw Morkoç kunnen hier eindeloos over stoeien. Maar versnelling is dringend noodzakelijk en daar wil ik nog maar eens een keertje als GroenLinkser toe oproepen. Niet alleen op het gebied van klimaat maar ook op het gebied van wonen.

De VOORZITTER. Ik kijk nog even naar mevrouw Van Groningen. Ik had tot slot gezegd. Ja, we blijven vragen over en weer stellen. Inderdaad, dat valt me ook op. Echt met een antwoord en dan gaat mevrouw Bokhove weer door met haar betoog. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Mevrouw Bokhove stelde mij een vraag: spreekt u die bedrijven en het Havenbedrijf überhaupt wel eens? Nou, ik kan u verzekeren, met zeer grote regelmaat en ik ga ook zeer graag in de haven op bezoek om zelf te kijken wat ze allemaal doen. Daarom weet ik dat ze investeren. Maar laat ik u ook vertellen dat in de haven, gewoon op de Eerste Maasvlakte, gewoon een zoekgebied, een waarborggebied voor kernenergie is opgenomen, dus misschien wil het Havenbedrijf het niet, maar dat is wel iets wat gewoon landelijk is aangewezen. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ik hoor uw bevestiging inderdaad dat het Havenbedrijf helemaal geen kerncentrale wil. Dat klopt ook en ik zou me ook willen aansluiten bij dat advies, want inderdaad is al die ruimte veel meer nodig voor groene duurzame bedrijven, circulariteit, om die aan te jagen, en dan gaan we als stad vooroplopen, wat we willen, want het is een kans, die duurzame energie en groei. Ik zei net al, ook op wonen is er een hoge urgentie, niet alleen op het gebied van klimaat.

De huurders van Havensteder, want dan gaan we weer even terug naar onze bezoeken, vertelden ons: samen maken we de stad sterker door fijn en heerlijk wonen voor en door Rotterdammers. Door het achterblijven van de bouw van nieuwe en betaalbare woningen voor alle groepen en met name in de sociale sector komen

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1914

Rotterdammers tegenover elkaar te staan. En ook hier moet dus vaart worden gemaakt. En dat kan met deze motie die we hier hebben, de motie ꞌSnel en duurzaam verdichten, lager dan 70 meter bouwenꞌ, met de PvdA en de ChristenUnie samen, en met het amendement ꞌRuimte voor Paris Proof bouwinitiatievenꞌ. Want door duurzaam bouwen en sneller bouwen slaan we twee vliegen in één klap. Die is samen met Volt, Partij voor de Dieren en PvdA. We zullen dadelijk horen van de coalitiepartijen dat er sprake is van krapte en dat bezuinigingen noodzakelijk of onvermijdelijk zijn. En dat is niet waar, want het kan anders. Dat hebben we u voorgerekend in het voorjaar. En bedenk, het wegvallen van een aantal initiatieven gericht op voorkomen en versterken op preventie, kost ons als samenleving een veelvoud aan gemiste kansen, aan gemist perspectief, aan hogere zorgkosten, toename van schulden en armoede, toename van politie-inzet en meer criminaliteit. Zorgkosten worden niet lager als we bezuinigen op welzijnswerk. De uitdagingen van de stad worden niet opgelost door te snijden in het sociaal weefsel. En Big Friends, waar we gisteren waren, zegt daarover, en die hebben ook een petitie ingediend vanochtend bij de nieuwe burgemeester: samen maken we de stad sterker door echte aandacht. Laat jongeren groeien en bloeien.

Nogmaals doen wij een beroep op uw gezond verstand, voor de toekomst van onze jongeren. Middels een amendement en motie, ꞌLaat organisaties doorbouwen aan een stad met jongerenꞌ, van GroenLinks en PvdA, en een amendement ꞌBouw voort op de bestaande sociale netwerken in de stadꞌ. Ook kiest GroenLinks ervoor de stad te versterken door te voorkomen dat volwassenen en kinderen moeten leven in armoede. Geld dat voor armoede en schuldenaanpak is gereserveerd moet niet op de plank blijven liggen of opgaan aan andere uitgaven, en daarvoor hebben we een motie, ꞌLaat geld voor armoedebestrijding niet op de plank liggenꞌ. En dan doe ik meteen een volgende motie. Wij zijn ook bij het COC geweest. Het COC geeft ons mee dat Rotterdam sterker wordt door werkelijk samen te leven, door verbinding te zoeken en kleur in de stad te brengen. De omnibusenquête laat zien dat er dalende cijfers zijn op inclusie en samenleving en ook hier is er een onderschrijding of wordt er onvoldoende geïntensiveerd om te zorgen dat die stad echt één stad gaat worden. Dus een motie ꞌEcht aan de slag met inclusieꞌ. Het college kleunde bij de Voorjaarsnota flink mis in de financiële besluitvorming. Essentiële raadsvoorstellen ontbraken.