20240912- Notulen van de raadsvergadering van 12 september 2024

Fijn, dank u. Natuurlijk ga ik dit doen, en ik kom erop terug en ik hoop dat ik helemaal niets vind. Dat hoop ik echt. Even kijken, dan vraagt u ook naar die controleerbare afspraken, hoe doen we dat? Ik heb aangegeven met dat monitoringssysteem en dat we dat jaarlijks ontvangen met een stempel van de accountant. En mochten er afwijkingen zijn, dan gaan we die boetes opleggen, tenzij we het nog kunnen herstellen. Dat is natuurlijk altijd beter, want dan heb je gewoon meer middenhuurwoningen. Maar als dat niet zo is, dan die boete. U vraagt ook de

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1517

raad te informeren. Ik denk met de toezegging die ik net heb gedaan dat ik over het verleden in ieder geval ga informeren, maar mocht in de toekomst blijken dat iemand inderdaad niet aan die afspraak heeft voldaan en we leggen een boete op, dat ik ook in de toekomst u daar dan over informeer. Want dat was volgens mij uw vraag en dat zal ik zeker doen. Die afspraken hebben we dus gemaakt, die leggen we vast in onze overeenkomsten die wij sluiten met de projectontwikkelaars, dus zo ziet het systeem er in de toekomst uit, of eigenlijk nu al maar ook in de toekomst. Dan mevrouw Kockelkoren van GroenLinks. Ja, die projectontwikkelaars die hiermee in een slecht daglicht komen te staan. Daar balen ze zelf natuurlijk ook van en ik denk ook dat het heel erg belangrijk is dat wij ook het kaf scheiden van het koren in onze communicatie, dat zal ik altijd doen. Ik zal altijd zeggen: er zijn goede partijen die met hart en ziel hier in Rotterdam mooie dingen realiseren. En er zijn boeven op het toneel. Nou, die boeven moeten we aanpakken, en dat doen we ook, en daar rapporteer ik over. En ik denk juist door strak daarop te handhaven, zou het vertrouwen er ook moeten zijn dat die partijen die het dus netjes doen het ook netjes doen. Dus dat is heel erg belangrijk, zowel in de handhaving dat goed en strak te doen, maar ook in de manier waarop wij over partijen spreken.

Ik denk dat ook de corporaties, de ontwikkelaars zelf daar natuurlijk een belangrijke rol in spelen in ook transparant te zijn in hoe zij hun projecten doen. Dat soort zaken. Een pleidooi voor corporaties te laten bouwen voor de middenhuur. Helemaal mee eens, ik heb ook in de prestatieafspraken met hen afgesproken dat ze dat moeten doen. De financiering is natuurlijk altijd een punt, is het de DAEB-financiering? Nou, die lobby is ongoing elke keer, dus we spreken daar veel over. We hebben afgesproken dat we er 200 per jaar zouden doen. Dat loopt nog niet helemaal op schema moet ik eerlijk zeggen. Maar wat mij betreft mogen ze ook meer doen. Dit was het maximum dat zij zelf wilden doen. Van mij mogen ze meer doen. Maar goed, dit is zoals het nu is. En ik zeg: er worden ook heel goede middenhuurwoningen gebouwd door ontwikkelaars en dat wil ik toch maar weer onderstreept hebben, want dat zijn ook middenhuurwoningen waar mensen plezier van hebben. Leefbaar Rotterdam, mevrouw Bruin, u vraagt: waarom heeft die ontwikkelaar dit nu gedaan? Die waarom-vraag hebben we niet, wat ik in het debat ook zei, het was lastig contact krijgen en toen dat eenmaal zo was hebben we ons vooral gericht op handhaven en wat minder op de why, zal ik maar zeggen, de waarom-vraag.

Alle energie is gegaan naar het handhaven en minder in: waarom heeft u gedaan wat u heeft gedaan? Dat hebben we nu in deze casus waarvan ik de brief vanochtend heb gestuurd natuurlijk wel gevraagd. Nou, dat zat met de bouwnummers door elkaar, een administratieprobleem zat daaraan vast. Maar dat is het eerlijke antwoord op deze vraag. U vraagt ook: waarom nu niet die boete gelijk opleggen? Dat is ook de afweging geweest. Op het moment dat we nu toch een middenhuurwoning kunnen redden voor een Rotterdammer dan doe ik dat gewoon liever. Mocht dat niet zo zijn, dan gaan we die boete gewoon opleggen en dat weten we binnen twee weken. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja voorzitter, wat er natuurlijk achter die vraag van mevrouw Bruin en mij zit, is dat er natuurlijk snel gewezen wordt naar: we krijgen het niet rond, of de businesscase klopt niet. En de vraag is dus of je daar mee zicht op kunt krijgen. Niet alleen voor deze kwestie, maar juist om te leren ook voor volgende kwesties, dat je met de ontwikkelaar ook gewoon de discussie aan kan gaan over het rendement. De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Dat zou je kunnen doen. Wij hebben dat in sommige gevallen ook wel gedaan. In dit geval is mij niet bekend of dat gedaan is. Wij laten de grond natuurlijk taxeren. Wij taxeren en wij berekenen zo dat soort prijzen.

En dat is hier ook gewoon door een onafhankelijke taxatie gedaan en of er in dit geval gesproken is over rendementseisen weet ik niet. Het is wel iets wat je kunt doen. Ja, dat is mogelijk. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). En stel, u heeft in contact met een ontwikkelaar een gevoel van niet pluis, heeft u dan iets om het af te kunnen dwingen om naar die cijfers te mogen kijken en iets te mogen vinden van het rendement en dan dus mogelijkerwijs niet tot een deal te komen? Kunt u dat afdwingen? De VOORZITTER. Wethouder.

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1518

Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Het is wel iets waarvan ik zelf denk dat het goed zou werken als we meer met open boeken zouden werken. Dat gesprek ben ik intern wel aan het voeren: kunnen we dat niet eens wat vaker doen? Tegelijkertijd, of je dat kunt afdwingen weet ik eerlijk gezegd niet, maar daar kan ik op terugkomen. Even kijken, dan de PvdA. U refereert nog even terug over de informatievoorziening aan de raad, waarom dat allemaal zo lang duurde, die schriftelijke vragen et cetera. Dat heeft ook te maken met dat ik graag openheid van zaken wilde geven over de situatie, maar dat je gewoon verplicht bent dan qua geheimhoudingsregels om dat af te stemmen met het bedrijf in kwestie. Dat is via de advocaat gegaan. Het duurde dus ook even voordat we alle toestemmingen binnen hadden. Dat is het verhaal, daardoor zaten er wat dagen tussen. Tenminste, ik had het natuurlijk al voor de zomervakantie moeten informeren. Dat heb ik ook erkend en ik heb het ook heel vervelend gevonden dat dat zo is gegaan, mijn excuses nogmaals, en die laatste week had met die geheimhouding te maken. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Voorzitter, u maakt me toch niet wijs dat u niet eens mocht melden dat er geschikt is? Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Nee, dat had ik kunnen zeggen. Maar ik wilde de schikking ook openbaar maken, dus daar waren we mee bezig. De VOORZITTER.

De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Maar mijn vraag was waarom dat korte briefje dat we vrijdag aan het eind van de middag kregen, daar zat toch gewoon een werkweek tussen, tussen dat het op tafel lag en wij het eigenlijk alleen maar van de media mochten vernemen wat er gebeurd was. Had dat briefje nu niet gewoon op dinsdag of op woensdagochtend er kunnen zijn? Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, nee, dat is zeker zo. Dat had zeker gekund. Soms ga je voor de tien, gelijk het hele pakket leveren, maar dat hadden we niet moeten doen. We hadden dat briefje gewoon eerder kunnen sturen. Eens. De heer Segers-Hoogendoorn. O nee, ik heb nog even de PvdA, u had die motie en daar heb ik al op geantwoord. Dan de heer Segers-Hoogendoorn. U vraagt: klopt wat de heer Verweij zegt? Ja, dat klopt. Het rendement, daar zijn we net op ingegaan, daar meer inzicht in te krijgen. Ik kom erop terug in hoeverre dat afdwingbaar is. Mevrouw Verkoelen, u zegt, al die juristerij, het gaat gewoon om de waarden die we hier in de stad willen uitdragen. We maken afspraken met elkaar en we houden ons eraan. Dat ben ik helemaal met u eens, dus met de moties van de Partij voor de Dieren die daar ook over gaan kan ik helemaal mee uit de voeten. Dus uw oproep om dat soort ontwikkelaars nauwlettend in de gaten te houden en echt alleen met goede partijen samen te werken ondersteun ik volledig.

Dat sluit ook heel goed aan bij een eerdere motie van de heer Segers over dat Rotterdams DNA, waar we met ontwikkelaars ook mee aan de slag zijn. Het is gewoon hier netjes met elkaar samenwerken. De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, over de inzage in dat rendement. Ik wil de wethouder ook vragen om wel terughoudend te zijn met dat soort eisen op tafel te leggen. Ik heb ook wel eens als ik naar de supermarkt ga dat ik vind dat ik veel te veel betaal voor een brood. Maar als ik steeds maar weer ga lopen drukken van: goh bakker, legt u mij even uit wat voor rendement u eigenlijk maakt. Op een gegeven moment zegt die bakker: joh, de groeten, ik neem mijn zaak wel ergens anders mee naartoe. We hebben ontwikkelaars ook nodig uiteindelijk, de woningnood is hoog, dus ik wil de wethouder ook vragen om daarin wel verstandig en terughoudend te zijn en niet op advies van de heer SegersHoogendoorn iedereen zijn boeken open laten leggen. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja voorzitter, ik heb dat niet gevraagd, ik heb gezegd: bij een niet-pluisgevoel, en ik zou zeggen bij die ontwikkelaars die dat niet willen zeggen, zou ik inderdaad zeggen: de groeten. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen.

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1519

Mevrouw VERKOELEN (50+). Nou, dat was exact wat ik ook wilde zeggen. Dag! De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ik had het eigenlijk over met open boeken samenwerken hè, dan gaat het van beide kanten. Dat lijkt mij een fair game. Even een ander moeilijk dossier, de erfpacht. Daar hebben we ook gezegd: je wilt de transparantie aan de erfpachter geven zodat hij weet hoe die rekensom gemaakt wordt. Daar doen wij de open boeken. Ik zou het mooi vinden als je op zo’n manier ook onderhandelingen kunt doen. Daar had ik het over, of je dat zou kunnen afdwingen en of dat wenselijk is, daar heb ik me niet over uitgelaten. Ik denk niet dat het wenselijk is om heel stevig en tegenover elkaar te staan, maar meer te zoeken naar transparantie en openheid naar elkaar toe. Dat was mijn pleidooi en ik ben niet van verplichtingen. Dat werkt helemaal niet. Mevrouw Verkoelen, u zei ook: juridisch goed neerzetten, al deze zaken. Ja, absoluut. Dat hebben we nu in dat Actieplan Middenhuur. Dat is in de vorige raadsperiode vastgesteld en volgens die lijn handelen we ook, helemaal met u eens. Dan DENK. De VOORZITTER. Mijnheer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Ik had nog een vraag over dat Actieplan Middenhuur, of dat nog wel up-todate is gezien de nieuwe Woningwet. Dank. De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder).

Ik denk dat het goed is als ik daar met een brief op reageer naar aanleiding van uw vraag, omdat sommige dingen wel, sommige dingen niet, dus ik wil dat gewoon netjes voor u in kaart brengen. Dat lijkt me ook een heel goed idee. We hebben nu een nieuwe wet, we hadden een actieplan, hoe verhoudt zich dat tot elkaar? Het lijkt me beter om dat in zijn totaliteit aan u te doen toekomen, dus dat is wat mij betreft een toezegging aan u. Verder vraagt u te rapporteren over vergelijkbare gevallen. Dus deze motie van u en Leefbaar Rotterdam kan ik ondersteunen. Hij is zeer vergelijkbaar met die van de PvdA, maar dat is een toezegging geworden. Dus ik vraag ook even aan u: kunt u daar onderling uitkomen, want we hebben een toezegging en een motie. Het lijkt me handig om het bij één ding te houden. Maar ik kan dat dus doen. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Het enige verschil tussen de moties is de termijn voorzitter. De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, hier staat eind 2024 en u had geen termijn. Oké, nou goed, ik moet heel even checken of het haalbaar is. Hoe eerder hoe beter begrijp ik, maar ik wil heel even checken of dat haalbaar is want ik krijg deze motie net. De heer ENGBERTS (pvda).

Ja voorzitter, als het haalbaar is om dat onderdeel te laten zijn van de toezegging en dat we dan, zeg maar een suggestie aan mijn collega’s, ook die motie intrekken, want het is gewoon zonde van de administratieve last. De VOORZITTER. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Ja, een goede suggestie van de PvdA. Inderdaad, is de termijn die wij op de motie hebben gezet goed? Voor het einde van het jaar? Dan kunnen we hem inderdaad terugtrekken. Dank. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, eind 2024 moet lukken, krijg ik door. De VOORZITTER. Motie 5 is ingetrokken, goed? Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja.

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1520

De VOORZITTER. U kunt afronden. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). De heer Dahoe had ook nog de vraag naar aanleiding van de brief die ik vanochtend heb gestuurd, dat doorleggen van die afspraken, dat is echt bedoeld, dat doorleggen, zodat de verplichtingen die wij hebben neergelegd bij de ontwikkelaar worden doorgelegd naar de koper. En dat moet natuurlijk voor de volledige afsprakenset gelden. Dus de instandhoudingstermijn, de huurprijs et cetera. Dat is de bedoeling. Het is niet de bedoeling dat daar nieuwe onderhandeling over plaatsvindt. Het is juist de bedoeling dat zij zich daaraan gaan houden. En dat doen we hiermee. Als dat niet gebeurt, dan hebben wij ons boetebeding. De VOORZITTER. Is er nog iets blijven liggen? Ja, de heer Vonk. De heer VONK (cu). Ja, ik had ook een vraag gesteld over wat voor raadsinstrumenten wij nu mogelijk hebben om strakker te kunnen sturen op het realiseren van betaalbaar wonen. En dan dachten wij bijvoorbeeld, kun je ook afspraken al vastleggen in de bestemmingsplannen? Ik heb begrepen dat je dan ook strakker kan sturen. En ik wilde graag een reactie van de wethouder wat daar de gedachtes over zijn. De VOORZITTER. Anderen? Wethouder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Nou, wij leggen dit soort afspraken altijd privaatrechtelijk vast. Je zou het in theorie ook publiekrechtelijk kunnen vastleggen in een bestemmingsplan.

Wij doen dat eigenlijk niet in de gemeente Rotterdam. Dat heeft ook wel te maken met de flexibiliteit die je soms nog nodig hebt. Want een bestemmingsplan of omgevingsplan gaat jaren mee en mogelijk kan het toch zijn dat je die segmentering dan weer net even anders wilt, gezien de behoeftewijziging die er zou kunnen zijn. Dus om die flexibiliteit te behouden doen we het privaatrechtelijk en niet via het bestemmingsplan. De VOORZITTER. Helder? Dan ronden we dit punt af. Hartelijk dank aan u allen. 6.1

Voortgangsrapportage Beleidskader basisvaardigheden – vervolg

De VOORZITTER. Ik heb mevrouw Mohamed-Hoesein nog gevraagd terug te keren naar aanleiding van het advies op de eerdere motie, maar ik zie dat mevrouw Vlieger er niet is. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Mevrouw Vlieger, als u mij hoort, wilt u binnentreden? Daar komt ze. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk) (wethouder). Voorzitter, de motie ingediend door GroenLinks en medeondertekend door PvdA. Voorzitter, ik snap de aansporing die daarin zit. Het is heel begrijpelijk dat de commissie en zeker via deze motie GroenLinks en PvdA, willen dat ik stuur op maximale uitnutting. Voorzitter, dat wil ik net zoals u. De taalaanbieders doen dat ook, ze willen zoveel mogelijk cursisten helpen, al is het alleen maar commercieel. Vanuit de gemeente sturen we daar actief op aan. We bieden de taalaanbieders voldoende ruimte om daar waar het mogelijk is uit te breiden in de financiën. Voorzitter, op het voorkomen van onderbesteding hebben we nu sturingsmechanismes. Het jaar 2023 heeft andere vormen, heeft andere onderdelen, componenten dan 2024. Dus voorzitter, op dit moment heb ik geen reden om te zeggen dat wij nog extra sturing moeten aanbrengen in de mechanismes. De ambtenaren kijken mee, de taalaanbieders ook. Die worden nog een keer aangespoord hierdoor, maar voorzitter, de motie moet ik ontraden. De VOORZITTER. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Ja heel kort.

Ik denk dat het jammer is dat hij wordt ontraden. We staan hier met volgens mij vijf raadsleden die een punt maken van onderbesteding. We zouden graag iets van een handreiking van de wethouder zien daarop. Ik hoop dat we dat misschien op een later moment alsnog krijgen. De VOORZITTER. Anderen? Niet? Dan zou ik u willen voorstellen om nu te gaan schorsen voor de lunchpauze. Het is nu bijna 12.30 uur. Is een uur genoeg? Ja? Dan verzoek ik u terug te keren om 13.30 uur en dat zal waarschijnlijk onder leiding zijn van de vicevoorzitter voor het eerste onderwerp. Ik schors de vergadering tot 13.30 uur.

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1521

(De vergadering is geschorst.)

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1522

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 12 september 2024 Notulen van de raadsvergadering van 12 september (middagzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 12. Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb, met dien verstande dat het voorzitterschap van 13.33 uur tot 13.44 uur is waargenomen door mevrouw V.A. Bruin Voor de presentielijst van deze vergadering wordt verwezen naar de ochtendzitting van deze vergadering. Namens het college zijn tegenwoordig: de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, de heer R.A.C.J. Simons, de heer T.B. Versnel en mevrouw C.M. Zeegers Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders, met dien verstande dat zij van 13.33 uur tot 13.51 uur en van 14.20 uur tot 14.23 uur is waargenomen door de heer W. de Bel Heropening De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Een heel goede middag allemaal. Ik neem even de voorzittershamer over en zie dat we in groten getale weer aanwezig zijn. 7.

TWEEMINUTENDEBATTEN

De VOORZITTER (mevrouw Bruin). We hebben daarnet de reguliere debatten gehad en we gaan verder met de tweeminutendebatten. 7.1

Tweede update Klimaatactieplan Rotterdam

De VOORZITTER (mevrouw Bruin). We beginnen met 7.1, Tweede update Klimaatactieplan Rotterdam en dan mag ik het woord geven aan mevrouw Morkoç, gaat uw gang. Mevrouw MORKOÇ (gl). Voorzitter, elke voortgangsrapportage zien wij twee dingen. Een waslijst aan projecten en het nieuws dat we kielekiele staan met onze klimaatdoelen. Keer op keer heeft GroenLinks hier gevraagd om radicale stappen. Keuzes die wellicht onwennig voelen maar noodzakelijk zijn voor het klimaat. We moeten verder kijken dan onze eigen stadsgrenzen. Onze directe emissies dalen, maar onze indirecte emissies stijgen. We faciliteren gigantische gezondheidsrisico’s, namelijk cruiseschepen. En wij faciliteren bedrijven die keer op keer hebben aangetoond dat ze het rendement boven onze leefbaarheid zullen kiezen. Voorzitter, in de commissie hebben wij meerdere punten aangestipt hoe de rapportage naar de raad verbeterd kan worden, zodat wij ons werk ook beter kunnen doen. De wethouder heeft deze omarmd en we gaan ermee aan de slag. Vandaag hebben wij drie vragen aan de wethouder. Wethouder, via de voorzitter, u heeft eerder een motie van ons afgeraden waarin wij vragen om de klimaatambitie van het college van 55% reductie in 2030 te verhogen naar 60%, zoals het rijk dat ook doet, zodat wij door middel van overprogrammering meer zekerheid hebben op het behalen van onze doelen.

Heeft u, na de laatste grote tegenvallers met het aardgasvrij project, de vertraging van de Delta Rhine Corridor onder andere, hier nu een andere opvatting over? Een tweede vraag, onze scope 1 daalt maar onze indirecte emissies stijgen. Hoe gaat de wethouder zorgen dat een daling in die indirecte emissies ook komt? Een derde vraag, wij zouden willen zien dat de samenwerking met de warmtecoöperaties wordt geïntensiveerd, ook met een financiële ondersteuningsregeling waar mogelijk. Staat de wethouder hiervoor open? Ook hebben we een drietal moties. De eerste motie gaat over het gebruik van bidirectionele laadpalen, want alle beetjes helpen bij netcongestie. De tweede gaat over het faciliteren van zonnepanelen op balkons, net zoals we dat doen bij gevels. En de derde gaat over het helpen van huurders met hun initiatiefrecht op

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1523

verduurzaming, want ook mijn verhuurder weigert zonwering op te hangen. En ik kan voor mezelf opkomen maar genoeg Rotterdammers niet, en wethouder, help hen ook. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Perfect binnen de tijd. Mevrouw Morkoç heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. Help huurders met hun initiatiefrecht voor verduurzaming "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 12 september 2024 ter bespreking van agendapunt 7.1 Tweede update Klimaatactieplan Rotterdam; constaterende dat: - huurders van particuliere woningen het initiatiefrecht hebben voor verduurzaming van de woning, waarbij ze verduurzamingsmaatregelen kunnen vragen van hun huurder; - de gemeente Den Haag haar inwoners ondersteunt bij het gebruikmaken van hun initiatiefrecht als huurder, onder andere met contact met verhuurders, een concreet voorstel en een planning te maken en offertes aan te vragen; overwegende dat: - verhuurders niet altijd uit zichzelf investeren in het verduurzamen van de woning(en) in hun bezit; - huurders vaak zelf goed weten welke verduurzamingsmaatregel het beste werkt in hun woning; - het gebruikmaken van het initiatiefrecht voor mensen complex kan zijn, waardoor huurders niet gebruik durven te maken van het recht; - het helpen van huurders door de gemeente ervoor kan zorgen dat er meer gebruik gemaakt wordt van het initiatiefrecht en er meer particuliere huurwoningen worden

verduurzaamd; verzoekt het college: - te onderzoeken of binnen bestaande duurzaamheidsloketten huurders ondersteund kunnen worden bij het gebruikmaken van hun initiatiefrecht voor verduurzaming; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.Y. Morkoç, I. van Wifferen, R.T.J. van der Velden, T.S.J. Coşkun, T.J. Vonk en M.R. van Campenhout Motie 2. Zon op je balkon "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 12 september 2024 ter bespreking van agendapunt 7.1 Tweede update Klimaatactieplan Rotterdam; constaterende dat: - de Rotterdamse doelstelling op zon is om in 2026 3,2 km 2 aan zonnepanelen te hebben; - de gemeente Rotterdam volgens de Rotterdamse zonneladder inzet op zon op daken en gevels; - in de leidraad zonne-energie staat dat zonnepanelen alleen op de gevel geplaatst mogen worden wanneer ze goed geïntegreerd zijn in het ontwerp; overwegende dat: - zonnepanelen een goed alternatief zijn voor fossiele energie opwek; - op dit moment nog te weinig gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid om zonnepanelen op gevels te plaatsen; - voor zonnepanelen op gevels nog veel kansen liggen in Rotterdam onder andere door de vele hoogbouw die ontwikkeld wordt; - zonnepanelen aan balkonbalustrades een versie van zonnepanelen op gevels kunnen zijn die goed geïntegreerd zijn in het ontwerp; - zonnepanelen op balkons Rotterdammers in flats en appartementen de mogelijkheid geven om zelf

zonne-energie op te wekken; verzoekt het college: - het gebruik van zonnepanelen op gevels, en in het bijzonder balkonzonnepanelen, te stimuleren;

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1524

-

te onderzoeken hoe zonnepanelen op balkons kunnen worden gelijkgesteld aan zonnepanelen op gevels, zodat de daarvoor geldende principes en criteria uit de Leidraad Zonne-energie hierop van toepassing zijn; hierover terug te koppelen aan de raad bij de volgende voortgang van het Klimaatactieplan;

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.Y. Morkoç, R.T.J. van der Velden, T.J. Vonk en M.R. van Campenhout Motie 3. Bidirectionele laadpalen maar dan een leukere titel "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 12 september 2024 ter bespreking van agendapunt 7.1 Tweede update Klimaatactieplan Rotterdam; constaterende dat: - de klimaatdoelen van de gemeente zijn om in 2030 55% minder CO 2-uitstoot te hebben dan in 1990 en om in 2050 volledig klimaatneutraal te zijn; - in het Klimaatactieplan Rotterdam de doelstelling van 4000 extra laadpalen in 2022-2026 is opgenomen; overwegende dat: - voor het halen van de klimaatdoelen nog grote inzet nodig is; - netcongestie een obstakel is voor het behalen van de klimaatdoelen; - elke maatregel die bijdraagt aan het verminderen van netcongestie genomen moet worden; - bidirectionele laadpalen een bijdrage kunnen leveren aan het verzachten van netcongestie door het lokaal af- en opnemen van energie; - door bidirectioneel laden auto's gebruikt worden als lokale batterijen en hierdoor gebruikt kunnen worden om dips op het elektriciteitsnetwerk op te vangen; - steeds meer elektrische auto's gebruikt kunnen worden voor bidirectioneel laden waardoor de aanleg van bidirectionele laadpalen steeds logischer wordt; - het aanleggen van bidirectionele laadpalen goedkoper is dan het vergroten van het elektriciteitsnetwerk; verzoekt het college: -

bij de aanleg van laadinfrastructuur waar mogelijk gebruik te maken van bidirectionele laadpalen; - samen met landelijke partners in overleg te treden om ervoor te zorgen dat aangesloten auto's geschikt zijn voor bidirectioneel laden; - hierover terug te koppelen aan de raad bij de volgende voortgang van het Klimaatactieplan; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.Y. Morkoç, M.H. Biljoen, R.T.J. van der Velden en M.R. van Campenhout De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Dan is de volgende spreker op mijn lijst de heer Bonte. Gaat uw gang. De heer BONTE (lr). Dank voorzitter. Het Klimaatactieplan Rotterdam. Allereerst het goede nieuws van deze week, ECT gaat walstroom aanleggen. De overeenkomst met Rotterdam Shore Power is getekend en dit is een belangrijke stap voorwaarts op het gebied van duurzaamheid en het verbeteren van de leefomgeving. En daarnaast is het Porthos-project onlangs van start gegaan, gericht op het afvangen en de opslag van CO2. En ook dat is goed nieuws. Voorzitter, industriepolitiek staat gelukkig weer op de agenda in Nederland. En daarbij zou het verlagen van de tarieven voor elektriciteit zeer gewenst zijn. Een verlaging van deze tarieven zou niet alleen de productie van groene waterstof stimuleren, maar ook de elektrificatie van de industrie kunnen versnellen.

En in Nederland zijn de netwerkkosten voor energietransport hoger dan in andere Europese landen en dat heeft grote impact en het zet onze concurrentiepositie onder druk. En daarom vragen wij financiële steun voor investeerders in groene waterstofprojecten, want veel industriële gebruikers kijken met toenemende verbazing naar de

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1525

enorme tariefverschillen tussen Nederland en de andere landen. In Duitsland heeft men bijvoorbeeld de productie van groene waterstof vrijgesteld van de transportkosten voor elektriciteit, twintig jaar lang, mits de elektrolysers voor eind 2028 operationeel zijn. Kijk, dat is ruimte creëren voor investeringen en zo maak je tempo met de energietransitie. Als Nederland serieus industriepolitiek wil bedrijven, moet het kabinet vergelijkbare keuzes gaan maken. En hierbij de oproep aan de wethouder om te gaan lobbyen in Den Haag. Leefbaar Rotterdam heeft samen met de VVD een motie voorbereid, ꞌZonder industrie kennewenieꞌ. Die roept op een lobby te starten naar de rijksoverheid om de netwerktarieven in Nederland te verlagen voor de industrie. Dank voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Bonte heeft de volgende motie ingediend. Motie 4.

Zonder industrie kennewenie "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 september 2024 ter bespreking van 7.1 Tweede update Klimaatactieplan Rotterdam; constaterende dat: - een goed vestigingsklimaat voor industrie in Rotterdam van groot belang is voor de welvaart van heel Nederland; - door politieke keuzes onze netwerkkosten voor transport van energie hoger zijn dan die in onze buurlanden, met een disproportionele impact op de tarieven voor grootverbruikers en een negatieve impact op de Nederlandse concurrentiepositie; - bij de recente toekenning van Europese waterstofsubsidies Nederland is achtergebleven bij andere landen en investeringsprojecten is misgelopen; - groene waterstof essentieel is voor het verduurzamen van de zware industrie en het zware transport, en een sleutelrol speelt in de energietransitie; overwegende dat: - Rotterdam de ambitie heeft om een koploper te worden op het gebied van waterstof; - de kans groot is dat producenten en afnemers van groene waterstof naar het buitenland zullen uitwijken als hier de kosten substantieel hoger zijn; - de kosten voor nieuwe waterstofinfrastructuur niet door de eerste gebruikers gedragen zouden moeten worden, maar over meerdere generaties verspreid moeten worden; - early adopters van duurzame technologie, die bijdragen aan CO2-reductie, ondersteund en gestimuleerd moeten worden om nieuwe productieketens op

te zetten; verzoekt het college: - een lobby te starten richting de rijksoverheid om de netwerktarieven in Nederland voor het transport van elektriciteit te verlagen en gelijk te trekken met die in de omliggende Europese landen, zodat Rotterdam haar leidende rol in de energietransitie kan waarmaken, zowel bij de productie van groene waterstof als bij de elektrificatie van de industrie; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. S.M. Bonte en M.S. Abrahamse De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Dan kijk ik nu de zaal rond, ik zie twee handjes, mevrouw Abrahamse en daarna mevrouw Van Wifferen. Gaat uw gang. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Leefbaar Rotterdam begon al met het goede nieuws van deze week, maar ik wil eigenlijk starten met het beste nieuws, namelijk dat ook nu de Maasvlakte, zowel 1 als 2 in beeld is voor een kerncentrale vanuit het nieuwe kabinet en dat het dus eindelijk ook serieus wordt genomen. En dan mijn bijdrage. Deze zomer riep ik klimaatactivisten, die zeggen zoveel om het klimaat te geven, op om vooral in de haven te gaan solliciteren. In plaats van steeds maar weer jezelf vast te ketenen aan de Botlekbrug, zoals we ook een paar weken terug weer zagen, kun je beter in de energietransitie gaan werken. Er worden namelijk al een hoop stappen gemaakt.

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1526

De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Een interruptie van mevrouw Morkoç, gaat uw gang. Mevrouw MORKOÇ (gl). Ja voorzitter, de VVD jaagt me wel echt direct op de kast. Dat doet ze erg goed. Twee punten. Over de kerncentrale, ik dacht dat de VVD zoveel waarde hecht aan onze industrie. Blijkbaar is dat niet zo, want zelfs hier heeft het Havenbedrijf weer gereageerd dat het een ontzettend slecht idee is om dat daar te faciliteren. Punt één. Punt twee gaat over de klimaatactivisten waar de VVD een opinieartikel over heeft geschreven. Een heel rake reactie van XR ook als opinie, waarin staat: dank u wel VVD maar we hebben al een baan. Naar de Wereldhavendagen heb ik zelfs een activist meegenomen die in de haven werkt om te laten zien aan de VVD: kijk, ik heb er een gevonden. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Daar was ik bij. Mevrouw Abrahamse, gaat uw gang. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Ja, op dat laatste punt kom ik sowieso nog in mijn bijdrage. Ik ben gewoon ook blij dat mevrouw Morkoç ook erkent dat het inderdaad bijdraagt als je gewoon gaat werken in de haven. Maar daarnaast, als we het hebben over de kerncentrale, het Havenbedrijf heeft zich daarover zo geuit, maar als ik kijk naar de industrie hebben we ook de enorme oproep om meer elektriciteit die er nodig is, meer netcapaciteit, en hebben we dus ook die duurzame bronnen nodig in Nederland en moeten we niet alleen importafhankelijk zijn.

Dus dat is als we het hebben over de industrie ook zeker een oproep. Terug naar mijn bijdrage, zodat ik ook nog op het tweede punt van mevrouw Morkoç kan komen. Er worden al een hoop stappen gemaakt, en dat wil ik eigenlijk vandaag benadrukken, dat in die haven van alles gebeurt om het duurzamer te maken. En als we het hebben over die klimaatdoelen van 2050 dan hebben we dus ook echt extra personeel nodig en dat is dus ook vooral mijn punt als ik oproep om in de haven te gaan werken in plaats van alleen maar iets erover te roepen. En inderdaad, toen werd mij door Extinction Rebellion verweten de bedrijven de hand boven het hoofd te houden. En weet je, eigenlijk ben ik daar gewoon best wel trots op. Want zonder investeringen en innovaties van deze bedrijven gaan we onze klimaatdoelen nooit halen. Dus ja, ik kom op voor deze bedrijven. En ik heb toen ook gezegd op LinkedIn: kom naar mij toe met innovaties die al gebeuren in de haven. En ik heb best wel wat reacties gekregen en ik heb ook de afgelopen weken veel moois ontdekt. Zoals duurzaam beton. Dat wordt door ons Havenbedrijf al ingezet in plaats van meer CO2 uitstotend beton. We hebben allemaal startups die ook bijvoorbeeld een duurzaam rif maken in onze haven. Dus als ik dat dan hoor, dan denk ik: we zijn gewoon goed bezig. En we halen onze doelen en ik ben blij dat mevrouw Morkoç dat in haar bijdrage ook erkent.

Ik vind het dus vandaag belangrijk dat we niet alleen maar gaan zeggen: we moeten meer doen, en als een rupsje-nooit-genoeg hier staan maar ook gewoon eens benoemen dat het gewoon heel goed gaat, dat we heel goed bezig zijn en dat we onze klimaatdoelen halen. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Dank u wel. Over uw tijd heen, maar… Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, zoals altijd is het heel goed dat we in deze raad weer stilstaan bij het klimaat, want als er ergens een kans is voor onze stad is het wel rondom duurzaamheid. Zo slaan we al goede slagen in de stad, bijvoorbeeld dat we koploper zijn bij het plaatsen van zonnepanelen. Daar blijven we toch heel zonnig en optimistisch over. En daar mogen we trots op zijn. Wat D66 betreft moeten we realistisch zijn, maar mogen we ook vieren wat er al goed gaat. Dat betekent natuurlijk niet dat we een pas op de plaats moeten maken maar dat we ook echt door moeten zetten, want ook dat is nodig. Voor D66 is de toegankelijkheid van duurzaamheid cruciaal en daarom dienen we samen met GroenLinks en de SP ook een motie in om te onderzoeken of we het voor huurders makkelijker kunnen maken om initiatief te kunnen nemen om hun woning te verduurzamen. Op alle vlakken moeten Rotterdammers namelijk de mogelijkheid krijgen om te verduurzamen. Dat is namelijk goed voor de portemonnee, maar ook voor het klimaat. De VOORZITTER.

Dank u wel. Mijnheer Vonk. De heer VONK (cu). Dank voorzitter. Van mijn kant geen extra moties of vragen aan de wethouder, maar ik wil wel aandacht vragen voor twee moties die inmiddels zijn ingediend door GroenLinks en waarvan wij ook mede-indiener zijn. Klimaatverandering en energietransitie zijn grote opgaven van deze tijd waar we als ChristenUnie van vinden dat we daar maximale verantwoordelijkheid voor moeten nemen. Tegelijkertijd moeten we ervoor waken dat de kloven die er in Rotterdam zijn, de verschillen tussen arm en rijk, niet groter worden door de energietransitie. We zien ontwikkelingen in onze stad die ons wel zorgen baren op dat punt, want mensen die in goedkopere en slecht geïsoleerde

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1527

huizen wonen, betalen de rekening voor het extremere weer en de stijgende energiekosten. Bewoners in huurhuizen kunnen minder gemakkelijk maatregelen nemen om zich aan te passen aan die nieuwe omstandigheden waar eigenaren van woningen dat wel kunnen. Afgelopen zomer werd ook de term koelteongelijkheid gemunt, ook een voorbeeld van de verbreding van de kloof die er in Rotterdam al is. En daarom zijn we mede-indiener van de moties die, zoals ik al zei, door GroenLinks zijn ingediend en die wij van harte steunen en waar wij ook echt de raad toe oproepen om daar voor te stemmen, voor het realiseren van zonnepanelen op de balkons en het versterken van het initiatiefrecht voor huurders. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u. Andere sprekers? Ja, mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Voorzitter, om de klimaatdoelen te halen moeten we wel in de versnelling. En wachten op het rijk is wat de PvdA betreft geen oplossing. Het is onrealistisch dat dit kabinet meer gaat investeren in de energietransitie. We vragen daarom ook aan de wethouder wat zij aanstaande woensdag gaat doen, wanneer u weet dat het geld inderdaad niet meer komt van dit kabinet. We hebben het natuurlijk over het warmtenet. En wat gebeurt er met onze gemeentemiddelen als blijkt dat het rijk niet over de brug komt, is onze vraag aan de wethouder.

Voorzitter, de PvdA kijkt vooruit en wij pleiten ervoor om nu het budget dat dus niet meer inzetbaar is voor de warmtenetten in te zetten voor de woningisolatie en hiermee bestrijden we ook de energiearmoede. Daarvoor dienen we deze motie in samen met 50PLUS. De VOORZITTER. Mevrouw Reitema heeft de volgende motie ingediend. Motie 5. Isoleren is ook besparen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 september 2024 ter bespreking van Tweede update Klimaatactieplan Rotterdam'; constaterende dat: - de gemeente als taak heeft de gebouwde omgeving in 2050 klimaatneutraal te maken. Waarbij het verduurzamen van woningen een belangrijk onderdeel is; - om de huidige doelstellingen te halen er een flinke versnelling moet komen; overwegende dat: - het huidige budget voor de warmtenetten nu niet meer inzetbaar is en subsidie van de landelijke overheid onwaarschijnlijk is; - het isoleren van woningen een grote bijdrage levert aan het duurzamer maken van Rotterdam; - geïsoleerde woningen ook een positieve bijdrage leveren aan het oplossen van de energiearmoede in Rotterdam; - de meest duurzame energie niet gebruikte energie is; verzoekt het college: - om het vrijgekomen geld dat niet meer inzetbaar is voor de warmtenet aanpak te investeren in een uitgebreide aanpak om meer sociale woningen te isoleren; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de

dag." w.g. S. Reitema en P.J.H.D. Verkoelen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, gisteren las ik toevallig in de krant dat er wetenschappelijk is bewezen dat steden regenmagnaten zijn, en dat hoe hoger de gebouwen, hoe hoger de plensbuien zijn, waar we gisteren onder andere getuige van zijn geweest. Maar met het klimaat is meer aan de hand. Er moet ook meer op gebeuren. Maar voor ons is heel belangrijk dat er klimaatrechtvaardigheid is en dat de bewoners meegenomen worden in de klimaatplannen. Anders loopt het vast. Daarom steunen we

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1528

van harte, wat we al eerder deden, met D66 over dat huurders ook kunnen zorgen dat hun huis geïsoleerd wordt. Dat is nu een motie, samen met GroenLinks en D66. Want echt, zonder bewoners gaan we er niet komen. Dat zie ik iedere dag in mijn wijk onder andere over die energietransitie. En we zijn ook erg benieuwd waar het klimaatburgerberaad mee gaat komen om ons nog verder op gang te helpen. Daar wil ik het even bij laten voorzitter. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Mevrouw Rehim Zadeh. Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Dank u wel voorzitter, ik houd het kort. Net voor het zomerreces spraken we over de tweede update van het KAR en wij zien ook de uitdagingen op het gebied van klimaat, maar ook de stappen die wij maken. Mijn collega’s benoemden ze al in de actualiteiten. We houden het allemaal nauw in de gaten, ook met de landelijke ontwikkelingen die op ons afkomen. En ik wil me eigenlijk gewoon aansluiten bij de vragen van de PvdA over het warmtenet, want wij verwachten ook vanuit dit kabinet geen bakken met geld meer. Voorzitter, onze aandacht ging ook naar de toegankelijkheid van het document en daar zijn verbeteringen in aangebracht en daarvoor ook de nodige complimenten. En ook de representativiteit van het Rotterdamse burgerberaad houdt onze aandacht.

De wethouder heeft ons verzekerd dat het maximale is gedaan om deze te borgen en we kijken dan ook uit naar de eerste rapportages vanuit het burgerberaad. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u. Andere sprekers? De heer Kind. De heer KIND (volt). Ja, dank u wel voorzitter. Ook wij sluiten aan bij eerdere sprekers, onder andere ook GroenLinks. We moeten inderdaad rekening houden met tegenslagen. Dat betekent dat we ambitieuzer moeten zijn dan de doelen die er nu staan. We kunnen met bestuurlijke tegenslagen te maken krijgen, economische tegenslagen. Het betekent dat we er alles aan moeten doen en inderdaad meer ruimte in de doelen die we stellen is daarbij wenselijk. Daarnaast sluiten we uiteraard ook aan bij alle opmerkingen over gelijkwaardigheid. Er zijn ook belangrijke onderzoeken gedaan ook onder de Nederlandse bevolking, dat mensen pas achter klimaatdoelen gaan staan als ze ook daadwerkelijk niet financieel geraakt worden. En Rotterdam is een van de armere steden van Nederland. Dat betekent dat bij alle maatregelen die we nemen we ervoor moeten zorgen dat er geen klimaatongelijkheid ontstaat. En bij alles wat in die richting wijst sluiten we ook aan. Tot slot is het inderdaad heel positief dat we bijna alles doen, de KAR, alle vormen van innovaties, alle nieuwe ontwikkelingen en ook wetenschappelijke kennis wordt daarin meegenomen.

We zien de haven, inderdaad het Porthosproject, ontwikkelingen over mogelijk een kerncentrale die we zeer positief vinden, dus goed bezig, probeer nog één stap verder te zetten. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Laat ik beginnen met de maatregelen voor de gebouwde omgeving. Dit betreft voornamelijk een voortzetting van de aanpak die op het terugdringen van de scope 1-emissies gericht is. Dat is dan de gasstook. Hier blijkt de maatregel met het grootste CO2-effect het afkoppelen van woningen van het gas te zijn en aan te sluiten op het warmtenet. We kennen inmiddels de problemen met het warmtenet, dus zul je ook heel snel andere maatregelen moeten nemen, waaronder isoleren. Daarom steunen wij ook de motie van de PvdA, die wij een goede motie vinden, om het geld te besteden aan het isoleren van woningen. Over scope 1 gesproken, de directe uitstoot van CO2, hier gaat het om alle uitstoot die door verbranding van fossiele brandstoffen bij de industrie door voertuigen of in gebouwen plaatsvindt. Als dit binnen de gemeentegrenzen van Rotterdam gebeurt, worden de emissies aan Rotterdam toegekend. Maar ja, Rotterdam is een internationale havenstad, ook qua luchtvaart, maar die worden niet in die berekening meegenomen. En dat in de grootste havenstad, jaarlijks 30.000 schepen, ongeveer 80 per dag.

En dat zijn de enorme vervuilers. Dus wij vinden het beeld dat geschetst wordt van Rotterdam wel vertekenend. En straks komen ook nog de projecten Aramis en Porthos erbij en het Havenbedrijf rekent zich eigenlijk al rijk met betrekking tot de CO2-reductie. De CO2 wordt echter voor het grootste deel aangevoerd met zeeschepen van buiten de haven en dat zorgt dus niet voor een CO2-reductie binnen Rotterdam. En dan blijven we maar de heilige graal van waterstof noemen, ook hier zijn de problemen legio. Ik hoef dat niet meer uit te leggen. Maar het echte probleem in de Rotterdamse haven is natuurlijk gewoon de fossiele industrie die ook geen strobreed in de weg wordt gelegd. En deze industrie wordt nog steeds omarmd en gepamperd, onder andere door het Havenbedrijf. Laat Rotterdam nu eens een keer stoppen met deze vervuilende bedrijven, die ook nog eens de klimaatcrisis veroorzaken. We zien het

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1529

overal ter wereld dagelijks in het nieuws. Het is 1 voor 12, dus weg met die fossiele bedrijven uit Rotterdam. Waar we wel positief over zijn, is het inzetten van wind- en zonne-energie, en deze gaan hun vruchten afwerpen. En wat ons betreft kan er nog meer ingezet worden op deze twee bronnen. Tot zover, want mijn tijd is op. De VOORZITTER. Dank u. Andere sprekers? Eerst wethouder Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel. Ik zal een deel van de beantwoording voor mijn rekening nemen, alles wat te maken heeft met de industriepolitiek en de haven die daarbij hoort, door mijn collega-wethouder Simons. Allereerst de vragen van GroenLinks. U zegt: al die plannen zitten eigenlijk vooral op scope 1. De heer Van der Velden gaf het eigenlijk ook al aan. Hoe zit het met 2 en 3? Nou, we sturen dus wel degelijk ook op scope 3-effecten, met name in ons circulaire economieprogramma dat we hebben gelanceerd verleden jaar. Dat is ook een manier om die scope 3-effecten te implementeren of daarmee bezig te zijn. En een andere is ook die energiemix die ook leidt tot vermindering van scope 2-effecten.

En als laatste wil ik ook even benadrukken het plan van aanpak Duurzaam doorbouwen, dat we hebben neergezet samen met de partijen, corporaties, ontwikkelaars, noem maar op, om echt ook veel meer biobased te gaan bouwen en daar – er wordt gewezen (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Nou goed, in ieder geval, ik zal even verder gaan, dus we hebben het plan van aanpak Duurzaam doorbouwen, het circulaire economie-programma, waarmee we natuurlijk ook in de andere scopes reductie beogen. Dus dat doen we wel degelijk. U vraagt ook over warmtecoöperaties. Er zijn natuurlijk warmtecoöperaties. We hebben in ons coalitieakkoord afgesproken dat we vijf gebiedsaanpakken echt ook financieel steunen. Daar hebben we toch ook een hoop geld voor vrijgemaakt om daar die aanpak aardgasvrij te doen. We zien ook dat er warmtecoöperaties zijn, onder andere in Schiebroek, waar ook met warmtenetten gewerkt gaat worden. Wij faciliteren dat, wij onderzoeken ook samen met hen: wat kan de rol van warmtecoöperaties in die hele transitie zijn, maar we hebben geen financiële middelen vrijgemaakt voor het helpen van warmtecoöperaties, dus buiten de gebiedsaanpakken die wij doen. Dat waren vragen die specifiek op de gebouwde omgeving waren gericht. U heeft ook een aantal moties. Die zal ik gelijk even behandelen.

Dat is eentje over de huurders helpen met het initiatiefrecht, om te kijken hoe we dat goed kunnen doen zodat zij ook aan de slag kunnen. Dat doen we graag, dat is heel goed uitvoerbaar, dus oordeel raad. U zegt ook: 'Zon op je balkon'. Nou, hoe meer ruimte wij voor zonnepanelen kunnen regelen hoe beter, zou ik zeggen. Dus wat ons betreft oordeel raad. Wij kunnen dat goed uitvoeren. Wel willen wij speciale aandacht vragen voor veiligheid, maar dat zult u ongetwijfeld ook belangrijk vinden. Als laatste zegt u 'Bidirectionele laadpalen, maar dan een leukere titel'. Ja, dat is ook iets wat wij goed kunnen doen. Graag meedenken over leuke titels, maar dit is best een leuke. Dus dat kunnen wij zeker doen en het helpt ook in het voorkomen van netcongestie dus dat is altijd hartstikke mooi als we daar weer een plan voor kunnen realiseren. Dan heeft de ChristenUnie ook een aantal vragen en opmerkingen gemaakt maar volgens mij niet heel specifieke vragen aan mij. PvdA, u geeft aan, die warmtenetten, het ziet er allemaal somber uit. Ik kom binnenkort met een brief naar u toe waarin ik inzicht geef in waar we mee bezig zijn als het gaat om de behandeling van de Wet collectieve warmte (Wcw), waar het gaat om warmtebedrijven, hoe we die moeten gaan vormen, als die WCW ook daadwerkelijk geïmplementeerd kan gaan worden als die is aangenomen, welke kans we daarin zien.

Ik sta nog volop achter die gebiedsaanpakken. Ik ben bezig met Eneco om te komen tot een overeenkomst om in Prinsenland Het Lage Land echt verder te gaan. We gaan in de Agniesebuurt ook verder, heb ik u al verteld. We zijn in BoTu nog bezig. Met Vattenfall hebben we afspraken gemaakt in Rotterdam-Zuid, dus zij het dat het langzamer en op iets kleinere schaal gaat, dan aanvankelijk gehoopt, zijn wij gewoon verder. En ik wil niet verslappen en ik wil ook Prinsenland Het Lage Land nog niet van het lijstje laten vallen, zeker die wijkraad die er ook om vraagt. Kom nu bij ons die warmtetransitie doen. Dus ik heb dat geld echt nodig voor die transitie in die gebieden. Dus deze motie, laten we zeggen, we zijn nog steeds bezig en ten tweede zien we ook dat er op het terrein van warmtebedrijven al heel veel in beweging is, dus deze motie ontraad ik. Dan nog de SP en ook Volt kwam daarop terug, over het burgerberaad en eigenlijk het belang van bewoners meenemen in die hele transitie. Daar heeft u allen eigenlijk altijd heel veel aandacht voor. Het moet rechtvaardig, het moet niet leiden tot verdere tweedeling, en daar vindt u het college helemaal aan uw zijde. Dat vinden wij ook. We vinden het heel erg belangrijk, die transitie moet gaan, die moet snel gaan, absoluut. Maar we moeten iedereen meenemen. En daarom is zo’n burgerberaad natuurlijk belangrijk.

Hun advies zal niet meer lang op zich laten wachten. Maar ook wat we doen bij aardgasvrij is bijvoorbeeld deur aan deur met mensen in gesprek om ook dat vertrouwen daar in die hele transitie te vergroten. Dus ik ben het helemaal met u eens. Verder had ik geen moties en vragen meer.

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1530

De VOORZITTER. Wethouder Simons. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Ja, dank u voorzitter. Er werden een paar voorbeelden genoemd van projecten die goed gaan. Dat is de walstroom bij de ECT maar ook bij de RWG. Dat zijn echt de grote containerterminals in onze haven en ik ben ook blij dat deze bedrijven ook leiderschap hebben getoond en die stap hebben gezet. Dat is ook belangrijk voor Rotterdam. Het geeft direct verlichting in geluidsoverlast en dat is in een dichtbevolkt gebied gewoon echt belangrijk. Maar ook uitstoot. Porthos is ook genoemd. Het is een lang traject geweest, maar de schop is in de grond. Maar ik moet ook eerlijk zijn tegen u. Er pakken zich wel donkere wolken samen aan de horizon en ik zal alvast een tipje van de sluier oplichten, want ik denk: ik ben er nu toch. Netcongestie, stikstof en de Delta Rhine Corridor, dat zijn natuurlijk gewoon echt hoofdpijndossiers aan het worden voor de verduurzaming van onze haven maar ook voor het in de lucht houden van onze industrie. Suggesties van stop met fossiel, dan gaat hier nu het licht uit en we komen nu weer langzaamaan in het koudere weer, dus dan kom je straks thuis en dan is het koud. Ik denk niet dat dat een reële optie is. Er ligt een heel mooie motie, 'Zonder industrie kennewenie'. Ik vind dit echt een ondersteuning van ons beleid, van het college.

Lobbyen, we zijn ook druk bezig ook met de Delta Rhine corridor, daar hebben we ons nog niet bij neergelegd, zowel de havenindustrie niet, het Havenbedrijf, zelfs Duitsland, Noordrijn-Westfalen, daar komen we ook binnenkort weer met een actie, waardoor het lobbyen zichtbaar wordt. We doen er alles aan, maar deze motie is een steuntje in onze rug, dus om die reden zullen we deze motie met liefde omarmen. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter, over de haven schetst de wethouder een heel somber verhaal en dat is ook terecht. Ja, we gaan de doelen niet halen. Dat kan ik ook alvast zeggen. De wethouder durft dat nog niet uit te spreken, maar alles wijst erop dat je die doelen in de haven niet gaat halen, maar ik hoor hem echter niet over extra maatregelen om het wel te gaan halen. Dus waar gaat de wethouder nu die extra maatregelen… wat gaat hij nu doen om die doelen wel te halen in de haven? De VOORZITTER. Wethouder. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Ja, ik heb net al een aantal voorbeelden gegeven waarop wij ook als gemeente en als wethouder gewoon direct invloed hebben. Bijvoorbeeld walstroom, maar daar ben je ook nog afhankelijk van de wet, het Havenbedrijf en de bedrijven zelf. U had ook nog een vraag over overprogrammering, die was ik nog even vergeten. Dat is in de commissie besproken.

Ik ben vandaag bezig met de brief, dus die gaat er als het goed is eind van de middag uit. En daaraan is ook een rapport toegevoegd van een extern onderzoeksbureau dat sombere zaken schetst. Dat moet ik eerst met u delen voordat we daar verder over kunnen praten. We zijn echt afhankelijk van de rijksoverheid met die netcongestie. Wij doen er alles aan, samen met wethouder Zeegers en wethouder Struijvenberg om de Stedins en Eneco’s van deze wereld tot spoed te manen. Het rijk hebben we ook nodig voor sommige projecten à la Porthos om eigenlijk te mogen afwijken van de stikstofregels, omdat je tijdelijk wat meer stikstof uitstoot maar voor een groen doel. Daar is de Raad van State in meegegaan. De vorige minister wilde daar nog niet in mee, maar we gaan ook weer een afspraak maken met de nieuwe minister, dus zo zijn we constant bezig, elke dag bijna, wat we kunnen doen. Daar rapporteer ik ook over. Worden we overal met gejuich ontvangen? Kan alles? Het eerlijke antwoord is nee, maar wat we kunnen, dat doen we gewoon, en dat bespreken we ook met elkaar in de commissies en in deze raad. En nogmaals, ik ben met een brief bezig, en ik maak gelijk van de gelegenheid gebruik om te zeggen dat het echt moeilijk wordt en dat er echt dingen zijn die in de weg staan. Maar goed, we hebben ook een nieuw kabinet.

Dat kan ook nog dingen veranderen ten gunste van de verduurzaming van de Rotterdamse haven. En dat is heel belangrijk, want als het hier niet lukt, lukt het gewoon niet in Nederland. De VOORZITTER. Dank u zeer. Is er behoefte aan een tweede termijn? Mevrouw Reitema. Een veegvraag. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja voorzitter, de PvdA is wel wat pessimistischer over wat dit nieuwe kabinet gaat doen en wij geloven dat het een doodlopende weg is en voorzien dat het met het warmtenet niet alleen uitstel maar vooral afstel zal blijken. Maar uit de beantwoording van de

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1531

wethouder maak ik wel op dat het geld dus wel beschikbaar blijft voor de energietransitie, ook als de projecten stuklopen. Dat concludeer ik dus uit de beantwoording van de wethouder. De VOORZITTER. Anderen? Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Voorzitter, ik had nog een veegvraag, dat was mijn eerste vraag over de overprogrammering. Wethouder Simons heeft die beantwoord omdat we dat bij de Havenvisie op het onderwerp Haven al hebben behaald. Maar dit gaat specifiek over het onderwerp klimaat in het stedelijk gebied waar de motie ook voor was. Dus die was niet voor u wethouder. Dus bij de ene wethouder hebben we het al zover gekregen dat die snapt hoe belangrijk overprogrammering is, superfijn. Maar dit ging over een eerdere motie van 55% naar 60% overprogrammering op klimaat, waar we ons zorgen maken. Deze is eerder helaas verworpen. En mijn vraag was: ziet u daar nu de ruimte voor? De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, de opmerking van mevrouw Reitema over dat geld dat we nu beschikbaar hebben gesteld voor die aardgasvrij aanpak, die houden we in onze boeken ook zo staan. Dat klopt. En de vraag van mevrouw Morkoç over overprogrammering. Kijk, wij zijn zeker bezig met overprogrammering in de projecten die we doen om die 55% te halen. Dus daar hebben wij overprogammering, maar dat moet ook. Want je ziet, het is net als bij huizenbouw.

Je ziet ook bij de energietransitie en verduurzaming, sommige projecten lukken dan toch niet zo goed. Dus je moet eigenlijk meer projecten inboeken om je doelen te halen. Maar we zullen niet het doel gaan aanpassen. De VOORZITTER. Dan rond ik de beraadslaging op dit punt af. 7.2

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Windwinning Hoeksebaan

De VOORZITTER. Dan gaan we naar agendapunt 7.2, het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Windwinning Hoeksebaan. Ik heb geen sprekerslijst, dus ik ga u langs. Ik zie twee vingers wijzen in de richting van de heer Verhoef. Dat is altijd goed. Mijnheer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Dank u wel voorzitter. Voorzitter, het is algemeen bekend dat Leefbaar Rotterdam kritisch is op megawindturbines op land. Wij zien ook dat de gemeente vaak helaas een ondergeschikte rol speelt en provincie en rijk leidend zijn. En juist die laatste, het rijk, laat het ook nog steeds afweten. De nieuwe regels vanuit het rijk laten nog steeds op zich wachten. Die heldere kaders voor wat betreft afstand en geluid zijn er nog steeds niet, terwijl verschillende onderzoeken er al langere tijd op wijzen dat gehanteerde afstandscriteria vaak te summier zijn en gezondheidsschade door geluid en slagschaduw op de loer liggen. Ik roep de wethouder dan ook op om bij de minister aan te dringen op spoedige komst van deze nieuwe kaders, zodat gemeenten weten waar ze aan toe zijn, meer in positie komen en meer handelingsruimte krijgen. Het blijft nu toch steeds maar iedere keer een beetje wikken en wegen. We lijken ook vooral te leven in een papieren werkelijkheid.

Eén bedrijfspand van meer dan 1500 meter2 mag niet, want gevaarlijk, maar op dezelfde plek twee panden van 800 meter2 neerzetten, geen probleem. Geluidsoverlast wordt gemeten gemiddeld over een jaar. We zetten de turbines dus gewoon een paar weken stil en de rest van het jaar mogen bewoners gewoon in de herrie zitten. Een Europese blik hierop zou ook geen kwaad kunnen, want de verschillen zijn groot voorzitter. Waar wij tweemaal tiphoogte aanhouden als afstandscriterium, daar houdt Denemarken viermaal tiphoogte aan en Polen en de Duitse deelstaat Beieren maar liefst tienmaal de tiphoogte. Om maar een voorbeeld te noemen. Ik heb nog een aantal vragen aan de wethouder. Kunt u toezeggen dat de toekomstige bouwplannen in Hoek van Holland, onder andere aan de Krimsloot, niet in gevaar komen door de komst van deze megawindturbines? Ook als de nieuwe kaders van het rijk er komen. Bewoners van Hoek van Holland snakken naar woningen. Lost de komst van deze windturbines de netcongestie in Hoek van Holland op zodat in bouwplannen ook gestapelde bouw met een lift gerealiseerd kan worden? Of gaat deze stroom ook richting Schiphol? Hoe zit het nu met die vierkante meters BVO aan de Kulkweg? Is het nu 1499,43 meter2 of is het 1503 meter2? In de commissie zei de wethouder dat het toevallig zo uitkwam.

Dat zij de komst van deze megawindturbines heel belangrijk vindt en dat ze er daarom haast mee wil maken. En dat zij eventueel de RvS, de Raad van Stateuitspraken dan wel zou zien. Nu heeft Rotterdam een niet zo heel goed trackrecord bij de Raad van State, dus ik bewonder haar vertrouwen en enthousiasme. Hoe kan het nu steeds dat participatie zo

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1532

wisselend wordt ervaren? Velen, ikzelf ook moet ik eerlijk zeggen, vinden het participatietraject er best goed uitzien in vergelijking met eerdere projecten. Maar toch zijn er nog veel tegengeluiden te horen vanuit Hoek van Holland. Kunt u daarop reflecteren? Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja voorzitter, dank. Ik houd het kort, het is wat mij betreft Beneluxplein all over again. Het verhaal is eigenlijk vrijwel hetzelfde als van de vorige periode. Daar was eigenlijk overeenstemming over drie minder hoge windmolens en het werden twee heel hoge. Hetzelfde verhaal zien we hier opnieuw. We zijn als CDA niet tegen windmolens en ook niet per se tegen windmolens op land, maar wel als ze op een verkeerde manier geplaatst worden en wat ons betreft zijn hier veel te veel vraagtekens. Ik heb het niet voor niets geprobeerd vanochtend van de agenda te halen voorzitter. Niet om te traineren, maar gewoon simpelweg omdat het DCMR-advies niet meer helemaal accuraat is. Dat is gisteren gebleken en vandaag nemen we dus een besluit op basis van onvolledige informatie. Ik heb grote zorgen over woningbouwprojecten in de toekomst, precies op die plek waar het juist heel erg nodig is voorzitter. Dus wij kunnen op geen enkele manier hiermee instemmen en zullen straks ook tegen het raadsvoorstel stemmen. De VOORZITTER.

Mevrouw Abrahamse heeft een vraag aan u. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Ik snap dat er wat zorgen zijn in Hoek van Holland over woningbouw et cetera of dat door kan gaan. Daar kan de wethouder straks op reageren. Dat heeft ze ook al in de commissie gedaan. Maar ik snap niet hier de vergelijking met Beneluxplein. Dus ik vraag me toch wel af of de heer Segers-Hoogendoorn dat meer kan uitleggen, want een van de molens wordt gewoon binnen het al eerder bestaande bestemmingsplan in principe geplaatst. Dus wat is er nu hier zo rampzalig, anders wat er misgaat wat wij dan niet zien? De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Bij het Beneluxplein was ook met participatie overeenstemming voor het plaatsen van drie windmolens van uit mijn hoofd 150 meter. En in één keer werden de plannen twee van 250 meter, met allerlei vragen die dat verder opriep, vooral in de wijde omgeving. En precies hetzelfde is hier aan de hand. Dit roept allerlei vragen op en die vragen zijn niet beantwoord en daarom denk ik dat het niet besluitrijp is. De VOORZITTER. Andere sprekers? Ja, mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Ik herken mij niet zozeer in die grote hoeveelheid vragen van de heer Segers-Hoogendoorn. Ik was bij een bijeenkomst met bewoners voor dit plan en er waren eigenlijk heel weinig bewoners. Ik heb er misschien tien gezien of zo.