20240912- Notulen van de raadsvergadering van 12 september 2024

De eerste motie die ook breed is ondersteund door andere partijen is dat het kan voorkomen dat ontwikkelaars zich niet aan de afspraken houden zoals het geval is geweest in deze casus. En dat het vooralsnog niet duidelijk is of het schenden van afspraken door ontwikkelaars in het verleden juridische grondslag biedt voor het college om deze partijen in de toekomst uit te sluiten. Daarom verzoeken wij het college te onderzoeken of het schenden van afspraken door ontwikkelaars in het verleden juridische grondslag biedt voor het uitsluiten van deze marktpartijen voor inschrijving op tenders of aanbestedingen van de gemeente en bij de juridische mogelijkheid tot uitsluiting deze ook daadwerkelijk te gebruiken. Daar is al een meerderheid voor in de raad, dus dat is fijn. De tweede motie, daar had ik het vorige week ook over, om een zwarte lijst van malafide ontwikkelaars te gaan hanteren. Dat is gewoon belangrijk voor de gemeente en wij verzoeken het college daarom een register bij te houden van malafide ontwikkelaars die in het verleden afspraken met de gemeente hebben geschonden. En ook hier is deze breed ondersteund. Dan hebben we nog een laatste motie en

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1503

dat is eigenlijk dat wij vinden dat je je rug recht moet houden als gemeente. Het college heeft ervoor gekozen te schikken met dit bedrijf in het geschil over de realisering van die Correct-locatie. Maar wij zouden graag willen zien dat er toch een rechtsgang plaatsvindt, want het kan een goede preventieve werking hebben om partijen te dwingen zich aan de afspraken te houden en bovendien levert het waardevolle jurisprudentie op die kan worden aangewend. Dus ik maak even mijn verzoek af. Wij verzoeken het college rechtsgang te verkiezen als vorm om geschillen met marktpartijen voor woningbouw te beslechten en deze preferente vorm van geschilbeslechting te verankeren in een nieuw of bestaand beleidskader. Ik dank u. De VOORZITTER. De heer Verweij heeft een vraag. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, als deze motie zou worden uitgevoerd, zou die de advocaten van de gemeente dwingen om te handelen in strijd met het gedragsrecht. Dan zouden ze echt tuchtrechtelijk verwijtbaar handelen. Gedragsregel 5 schrijft namelijk voor dat in de regel de minnelijke regeling de voorkeur verdient boven de rechtsgang. En daar is een heel goede reden voor. Als advocaten altijd meteen de gang naar de rechter maken zou het rechtelijk apparaat vastlopen, zou dat duizenden, duizenden euro’s aan kosten opleveren en de advocaten van de gemeente zouden niet beschikbaar zijn voor andere situaties.

Dus ik hoop dat deze motie wordt ontraden en dat zowel de gemeente alsook die advocaten de handen vrijhouden om van geval tot geval te beoordelen: is het nu een minnelijke regeling die de voorkeur verdient of is het in dit geval inderdaad zo dat een rechtszaak de voorkeur verdient? Maar dat moet echt door de gemeente zelf worden beoordeeld en niet door ons in de raad met een motie om punten te scoren. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Dank u voorzitter. Het is allemaal heel leuk wat mijnheer Verweij zegt. Er zullen vast andere juristen weer anders over denken. Zo werkt dat in de rechtsspraak. Ik ben politicus en ik vind dat wij dit als politiek moeten doen en dan hoor ik graag het antwoord van de wethouder. Maar ik ga niet op de stoel van de advocaat zitten. Ik ken wel meer zaken waar we ons zouden kunnen beperken. Noem bepaalde affaires die nu spelen, ook landelijk. Dus ik vind dit een prima middel. De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Mijnheer Van der Velden zegt: ik wil niet op de stoel van de advocaat zitten, maar deze motie doet dat wel. Die schrijft voor: in de regel moet je procederen en voor de rest kijken we wel eventjes, maar dat moet je dus niet op voorhand doen. Dat moet je aan mensen overlaten die dat van geval tot geval kunnen beoordelen en niet per motie gaan voorschrijven. De VOORZITTER.

De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, ik denk daar iets anders over, dus daar wilde ik het even bij laten. De VOORZITTER. De heer Van der Velden heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. Overheid houd je rug recht "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 september 2024, ter beraadslaging over 'Nieuwbouw ontwikkeling op Correct-locatie Bergweg'; constaterende dat: - het college heeft gekozen te schikken met Residence Correct B.V. in het geschil over realisering van betaalbare huurwoningen op de Correct-locatie, in plaats van zijn gang naar de rechter door te zetten en een rechterlijke uitspraak af te wachten; overwegende dat:

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1504

-

schikken als mogelijke uitkomst van een geschil waarbij schending van eerder gemaakte afspraken met de overheid in het geding is, het beeld geeft van de overheid die kennelijk bereid is te onderhandelen over haar eigen wensen; het voor het vertrouwen van de Rotterdammers in ons zeer ongewenst is dat een overheid door de knieën gaat voor marktpartijen voor woningbouw die zich niet aan eerder gemaakte afspraken houden;

voorts overwegende dat: - rechtsgang een goede preventie werking heeft om partijen zoals Residence Correct B.V. te dwingen zich aan de afspraken te houden; - rechterlijke uitspraken bovendien waardevolle jurisprudentie oplevert die kan worden aangewend om geschillen met afsprakenschendende partijen voor woningbouw ofwel te beslechten, ofwel te voorkomen; verzoekt het college: - rechtsgang te verkiezen als vorm om geschillen met marktpartijen voor woningbouw te beslechten; - deze preferente vorm van geschilbeslechting te verankeren in een nieuw of bestaand beleidskader, dan wel nadere regels; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden, P.J.H.D. Verkoelen, A. Kockelkoren en R.G.C. Segers-Hoogendoorn Motie 2. Zwarte lijst van malafide ontwikkelaars "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 september 2024, ter beraadslaging over 'Nieuwbouw ontwikkeling op Correct-locatie Bergweg'; constaterende dat: - het te danken is aan een oplettende ambtenaar dat er toch nog wat middenhuur is gerealiseerd op de Correct-locatie; overwegende dat: - het college Residence Correct B.V.

nog niet in het vizier had als onbetrouwbare partij, waardoor de gemeente pas in een later stadium kon anticiperen op het schenden van afspraken die deze ontwikkelaar met de gemeente heeft gemaakt; - een register van ontwikkelende partijen die in het verleden afspraken met de gemeente hebben geschonden, het college kan helpen om al reeds vanaf het begin in het snotje te hebben wie mogelijk niet te vertrouwen is; voorts overwegende dat: - een dergelijk register vooral van belang is in die gevallen dat het een volledig particulier initiatief voor woningbouw betreft, waarbij de gemeente niet zelf kan tenderen of aanbesteden; verzoekt het college: - een register bij te houden van malafide ontwikkelaars die in het verleden afspraken met de gemeente hebben geschonden; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden, P.J.H.D. Verkoelen, A. Kockelkoren, R.G.C. Segers-Hoogendoorn, T.S.J. Coşkun, V.A. Bruin, G.J. Engberts en T.J. Vonk Motie 3. Niet correct betekent niet meer meedoen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 september 2024, ter beraadslaging over 'Nieuwbouw ontwikkeling op Correct-locatie Bergweg'; constaterende dat:

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1505

-

het kan voorkomen dat ontwikkelaars zich niet aan de afspraken houden, zoals het geval is geweest in de casus over Residence Correct B.V.;

voorts constaterende dat: - het vooralsnog niet duidelijk is of het schenden van afspraken door ontwikkelaars in het verleden juridische grondslag biedt voor het college om deze partijen in de toekomst uit te sluiten in het meedingen naar opdrachten die de gemeente per tender of aanbesteding in de markt uitzet; overwegende dat: - een juridische grondslag voor het uitsluiten van afsprakenschendende ontwikkelaars als Residence Correct B.V. het college helpt in het vinden van marktpartijen die vanaf het begin te vertrouwen zijn; - gebruikmaking van deze juridische grondslag bovendien kan voorkomen dat het schenden van afspraken überhaupt voorkomt; verzoekt het college: - te onderzoeken of het schenden van afspraken door ontwikkelaars in het verleden juridische grondslag biedt voor het uitsluiten van deze marktpartijen voor inschrijving op tenders of aanbestedingen van de gemeente; - bij de juridische mogelijkheid tot uitsluiting deze ook daadwerkelijk te gebruiken; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden, P.J.H.D. Verkoelen, A. Kockelkoren, R.G.C. Segers-Hoogendoorn, T.S.J. Coşkun, V.A. Bruin, G.J. Engberts en T.J. Vonk De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dan gaan we naar de heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Dank u voorzitter.

Zoals ik al zei, ben ik het grotendeels helemaal eens met de heer Van der Velden, maar over de rechtsgang ben ik het eens met de heer Verweij, maar dat terzijde. Want ik vind dat ook niet handig. Daarom heb ik die andere moties wel gesteund, maar die over de rechtsgang niet, want dat moeten we niet zo doen. Maar de brief van de wethouder van 9 september jl. heb ik gisteren gelezen, uitgebreid allemaal, prachtig, want zo kennen we de wethouder ook. Afgestudeerd en PhD in pragmatisme en hoe dat allemaal moet en hoe ze het allemaal heeft gedaan. Filosofie van pragmatisme of zoiets had u in Tilburg gestudeerd. Tegelijkertijd, toen we dat debatje hier hadden in de commissie, zei u: ja, maar het is particuliere grond en wij kunnen de projectontwikkelaar niet kiezen. Maar van wie is nu deze stad? En die stad is toch echt van de Rotterdammers. We kunnen heel veel. We gaan over bestemmingsplannen, we kunnen bepalen of er een sexclub komt of woningen. Dat kunnen we allemaal zelf hier bepalen. Wat voor soort woningen, dat kunnen we allemaal bepalen. En dan bewezen malafide projectontwikkelaars, die kun je ook de toegang tot de grond in Rotterdam ontzeggen. Ik vind dat we die kant op moeten. Het is onze grond. Die is van de Rotterdammers. En wij bepalen hoe die stad eruitziet. Anders kunnen we net zo goed naar huis gaan.

We hebben natuurlijk hulp nodig van projectontwikkelaars om de schroeven en de spijkers en de palen op de goede plek te zetten, maar wij bepalen hoe die stad eruitziet namens de Rotterdammers. Ik ben heel benieuwd hoe de wethouder daarnaar kijkt, hoe we toch grip kunnen krijgen op particuliere grondeigenaren die dan ineens gaan bepalen welke projectontwikkelaar er is. Als wij die niet in onze stad willen, dan kunnen wij toch zeggen: dat willen we niet. Wat vindt de wethouder daarvan? De VOORZITTER. Andere sprekers? Ja, gaat uw gang. De heer VONK (cu). Ja voorzitter, als de realisatie van betaalbare woningen onder druk komt te staan doordat projectontwikkelaars zich niet aan hun afspraken houden, dan raakt ons dat. Dat was ook denk ik het gevoel dat breed heerste in de raad vorige week met de actua en daar hebben we goed over gesproken. Ik wil vanaf hier ook een compliment geven aan de wethouder, omdat die wethouder ook haar gevoel heeft laten spreken en ook duidelijk heeft gemaakt hoe zij staat tegenover deze zaak en tegenover deze projectontwikkelaar. Dank daarvoor, want dat laat ook zien dat we gewoon met z’n allen aan dezelfde kant staan. We hebben dus een goede bespreking gehad. We hebben ook inzicht

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1506

gekregen in waarom er geschikt is. Daar kunnen we ons uiteindelijk ook in vinden. Eigenlijk zijn er twee vragen bij ons overgebleven. De eerste vraag is: wat is het risico dat er bij lopende projecten nog soortgelijke incidenten gaan voorvallen? Want u heeft aangegeven dat bij een aantal projecten er geen solide basis lag. Zijn er meer van dit soort projecten waar we gewoon nu scherp op moeten zijn? Zijn er dus van dit soort projecten met van die zachte onduidelijke juridische afspraken die te veel ruimte geven aan dergelijke partijen? En welke controlemaatregelen en afspraken zijn er gemaakt en ook over de communicatie naar de raad als dit weer zou gaan gebeuren? Heeft u daar ook intern nu maatregelen genomen? Dan de tweede vraag. Dit soort gedrag ondermijnt natuurlijk de realisatie van betaalbaar wonen. Welke instrumenten heeft de raad nu om sterker te kunnen sturen op die realisatie van betaalbare woningen? Ik denk bijvoorbeeld aan het vastleggen van afspraken in bestemmingsplannen. Kunnen we misschien daar als raad nog wat meer gaan doen, zodat we nog wat strakker afspraken kunnen maken? Ik ben benieuwd wat de visie van de wethouder daarop is. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren. Voor de techniek, ik moet toch twee keer op mijn knopje drukken voordat ik geluid krijg. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, dank u wel.

Voorzitter, we zitten midden in een wooncrisis en debat na debat voeren we hier om meer sociale en middeldure huurwoningen te realiseren die langjarig voor Rotterdammers beschikbaar zijn. En we bouwen die broodnodige woningen niet zelf, maar doen dat samen met partners in de stad. Gelukkig zijn dat over het algemeen partijen, corporaties en ontwikkelaars die zich ook met hart voor de stad en woningzoekenden inzetten. Maar voorzitter, deze kwestie heeft ons een grote knauw gegeven in het vertrouwen in de hardheid van de afspraken die we met de wethouder maken om de opdrachten van de raad te realiseren en groot argwaan richting de partij in deze zaak, die kennelijk puur voor eigen gewin in de wedstrijd zit en lak heeft aan afspraken met de gemeente Rotterdam. Dat we nota bene staande deze vergadering nog een brief krijgen waaruit blijkt dat deze partij ook na alle ophef in de stad, in de raad en in de krant afspraken in de schikking niet nauwkeurig naleeft. Ja, daar moet je toch eigenlijk niet mee willen werken. Ik kan er eigenlijk niet over uit dat we in zo’n situatie zitten. En gisteren sprak ik een andere ontwikkelende partij in onze stad die zich hierdoor ook in kwaad daglicht voelt gesteld. Ik wil dan ook aan de wethouder vragen wat ze daaraan gaat doen, dat we niet partners die wel die betaalbare woningen willen realiseren eigenlijk op 1-0 achter stellen.

We hebben dan ook alle moties meegetekend waarmee deze risico’s in de toekomst verder worden ingedamd. En voorzitter, vandaag kopt het AD: Laat corporaties veel meer huizen bouwen. Te afhankelijk van marktpartijen zijn we. En om daadwerkelijk die betaalbare woningen te realiseren in het licht van deze kwestie vragen we de wethouder nogmaals, de herhaalde oproep van GroenLinks en PvdA en ook anderen in deze raad en de noodkreet die nu weer verwoord wordt door de Woonbond nog serieuzer te nemen en ook de partners in de stad waarmee we daadwerkelijk sociale huur en middeldure huurwoningen realiseren en die in de lead te zetten, zodat we dit soort zaken zoals we nu zien, zoveel mogelijk kunnen voorkomen. De VOORZITTER. Mevrouw Bruin. Mevrouw BRUIN (lr). Dank u wel voorzitter. Vorige week hebben we dit onderwerp ook in ons actualiteitendebat behandeld. Ik kort mijn inbreng even in, want wij zitten kort in tijd vandaag. Voorzitter, ik voed mijn kinderen ook op met: afspraak is afspraak, en haal je dat niet, dan kom je naar me toe en dan hebben we het er even over. Maar deze partij heeft daar gewoon lak aan gehad. Die heeft gedacht: ik ga mijn afspraak niet halen, ik ga lekker niks zeggen. Dan kom je bij mij thuis en dan hebben we een heel ander gesprek.

Voorzitter, die brief van vanmorgen van de wethouder wijst er weer op dat ze er nog steeds lak aan hebben, dus nog steeds niet even komen melden: we gaan het niet halen. Maar goed. Ik heb daar een mening over, het is echt beneden peil wat ze doen. Ze hebben lak aan ons en lak aan onze samenleving. En om die reden zijn er vandaag allerlei moties ingediend die Leefbaar Rotterdam veelal gaat steunen om dit soort malafide praktijken aan te pakken. Voorzitter, ik heb nog wel een vraag, en dat is de vraag die eigenlijk van de heer Segers-Hoogendoorn van het CDA is van vorige keer. Hij vroeg: waarom hebben ze het niet gemeld? Waarom was het voor hen niet haalbaar om huurwoningen te realiseren? Is dat gewoon het rendementsdenken van deze partij, waar we nu in zitten? Ik heb in de stukken het antwoord niet gelezen en ik vraag me echt af: wethouder, kunt u daar antwoord op geven? Is die waarom-vraag gesteld en is daar naar gekeken? Verder wil ik de raad of de wethouder erop wijzen dat ik ook nog iets las over een boetebeding, in de derde werking.

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1507

Daar gaat die brief vandaag ook over. Ik zou zeggen: leg die boete van € 50.000,00 gewoon op. Einde bericht. Dank u wel. De VOORZITTER. Andere sprekers? De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Dank u wel voorzitter. We waren boos toen het nieuws kwam dat de ontwikkelaar zich niet had gehouden aan de afspraak om betaalbare woningen te realiseren. En we zijn het eigenlijk nog steeds. De ontwikkelaar is er wel heel makkelijk mee weggekomen. En vandaag blijkt ook nog eens uit de brief die we vanochtend kregen dat de ontwikkelaar nogmaals onder de afspraken probeert uit te komen. Maar ook als de schikking wel onverkort wordt uitgevoerd, is hoe dan ook uiteindelijk in totaal 40% van de afgesproken middenhuurwoningen er niet. 40%. En de ontwikkelaar gaat er met de poen vandoor. Daar kookt ons bloed van. Er is ook frustratie. De frustratie over de onmacht die we kennelijk als gemeente hebben om het af te dwingen. Onze juridische positie was te zwak, zei de wethouder vorige week. Frustratie dus. En het maakt ons ook bezorgd. Want weliswaar is het kennelijk bij projecten sinds het Actieplan Middenhuur wel juridisch goed geregeld, maar hoeveel van dit soort projecten zijn er nog in de pijplijn die onder het oude regime vallen? En met hoeveel opgeleverde projecten zijn we in het verleden besodemieterd? Deze casus kwam aan het licht door een oplettende ambtenaar die het op Funda zag.

Hulde natuurlijk voor deze ambtenaar, maar wel de vraag aan wethouder: in hoeverre bent u dan eigenlijk in control waar het gaat om projecten die voor het Actieplan Middenhuur zijn vastgesteld? Vorige week vroeg ik daarom in het debat hoeveel dat er zijn en bij hoeveel is het eerder misgegaan? In de brief die we kregen na afloop loopt u er eigenlijk een beetje omheen. De brief vertelt vooral dat het nu goed geregeld is en dat sommige dingen in een overgang zaten. Maar ik kreeg geen zicht en dus ook geen antwoord op onze vraag in welke gevallen we verder bedonderd zijn. Daar komt u wat mij betreft vandaag niet mee weg. Ik heb daarom een motie gemaakt om het alsnog te vragen en te krijgen. Maar eigenlijk vind ik dat zo’n motie niet nodig moet zijn. Ik vind eigenlijk dat de wethouder straks in haar beantwoording moet kunnen toezeggen dat ze hier in duikt en dat ze ons hierover informeert en wanneer het dan mogelijk is dat we die informatie krijgen. Want ik vind gezien deze casus en alles wat het heeft opgeroepen dat we ook die informatie gewoon hier op tafel moeten hebben en dat het naar de raad moet. De wethouder is vorige week door het stof gegaan voorzitter. Maar het ging om het goed en volledig en tijdig informeren van de raad.

In onze fractie is met waardering over de excuses gesproken, maar er is wel vastgesteld dat dit niet een gevalletje is van: ja, kan gebeuren, maar een van: eens maar nooit weer. Daarbij vragen we ons ook nog af waarom het dagen duurde, een volle werkweek, voor de wethouder de raad alsnog informeerde. Op maandag kwamen de schriftelijke vragen binnen. Dan zou je denken: dan gaan natuurlijk de alarmbellen af. Maar vrijdag aan het eind van de middag kregen we pas een kort briefje. Waarom zijn dinsdag niet meteen de mensen bij elkaar gezet en is er een brief gestuurd naar de raad? Een tweede moment was toen Rijnmond op dinsdag de woordvoerder benaderde en zei: hé, er is helemaal geen rechtszaak geweest en wij gaan er een stuk over schrijven. Het was duidelijk dat het op straat zou komen te liggen. Waarom is toen niet onmiddellijk op woensdag uiterlijk een brief naar de raad gestuurd? Waarom bleef eigenlijk dagenlang de woordvoeringslijn: er valt eigenlijk niets over te zeggen. En bent u achteraf tevreden met die lijn? En waarom kwam dus niet meteen de dag erna die informatie naar de raad? Voorzitter, ik hoop net zoals vele anderen dat we deze kwestie kunnen afsluiten. Maar met het briefje van vandaag over het niet-nakomen van de schikking lijkt dat wel ijdele hoop.

Voor ons is vandaag van groot belang de vraag over het tijdig informeren van de raad, toch nogmaals, en ook over de gevallen waar de ontwikkelaars ons bedot hebben. Ik dien de motie in, maar ik hoop op een beter antwoord. De VOORZITTER. De heer Engberts heeft de volgende motie ingediend. Motie 4. Het verleden is een kompas voor het heden "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 september 2024, ter bespreking van 'Debat over 'Nieuwbouw ontwikkeling op Correct-locatie Bergweg'; constaterende dat: - de gemeente Rotterdam een grote bouw- en woonopgave heeft, met behoefte aan huur- en koopwoningen in het middensegment;

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1508

-

Residence Correct BV zich niet aan de gemaakte afspraken over de realisatie van middenhuurwoningen heeft gehouden, zoals beschreven in de brief van wethouder Zeegers van 9 september 2024;1 sinds de vaststelling van het Actieplan Middenhuur in 2019, er extra waarborgen zoals boeteclausules zijn opgenomen in overeenkomsten om naleving te waarborgen;

overwegende dat: - het belangrijk is om inzicht te krijgen in de mate waarin ontwikkelaars zich in het verleden niet aan afspraken hebben gehouden, om herhaling in de toekomst te voorkomen; - transparantie over eerdere gevallen kan bijdragen aan betere beleidsvorming en handhaving van afspraken met ontwikkelaars; - het Actieplan Middenhuur pas sinds 2019 van kracht is, waardoor eerdere overeenkomsten mogelijk minder strikte bepalingen bevatten; verzoekt het college: - een onderzoek in te stellen naar het aantal en de aard van gevallen waarin ontwikkelaars vóór de vaststelling van het Actieplan Middenhuur in 2019 niet hebben voldaan aan de gemaakte afspraken met de gemeente Rotterdam; - de gemeenteraad te informeren over de resultaten van dit onderzoek en eventuele lessen die hieruit getrokken kunnen worden voor toekomstige beleidsvorming; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.J. Engberts, A. Kockelkoren, R.T.J. van der Velden, P.J.H.D. Verkoelen en R.G.C. SegersHoogendoorn 1

Document RotterdamRaad – [24bb005878] Afdoeningsvoorstel wethouder Zeegers toezeggingen over uitkomst geschil Residence Correct BV – iBabs Publieksportaal

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Verweij, had u een vraag of een bijdrage? Ik kijk even naar mijn lijst. U staat daar geen van beiden op, dus laten we maar mijnheer Segers-Hoogendoorn voor laten gaan. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dank voorzitter. Gezien onze beperkte spreektijd altijd heb ik sinds kort de afspraak met Leefbaar Rotterdam dat ze een aantal van mijn vragen stellen, dus dat is heel fijn. Nee, zonder dollen, we hebben het hier niet voor niets nu de tweede keer over. Dit is een heel fundamentele en principiële kwestie waar we eigenlijk ook al met elkaar maanden over praten. Ik heb vorige week ook het hele traject na het Woonakkoord en daarna naar de Woonvisie in herinnering gebracht, waar we het over een aantal dingen met elkaar heel erg eens waren, van links tot rechts, en een van die dingen was: we willen werken met ontwikkelaars die ook werken voor deze stad. Ik ben dan ook heel blij, vorige week al om te horen en waarschijnlijk vandaag opnieuw gezien ook de brieven van de wethouder, dat we als raad en college aan dezelfde kant van het touw trekken, dus dat is prettig. Dat maakt deze kwestie niet minder erg. Er zitten een aantal kanten aan, een maatschappelijke, een economische en een juridische.

Laat ik beginnen met die maatschappelijke en daar zijn we het niet van links tot rechts over eens. Wij vinden dat de vrije markt veel en veel en veel te ver doorgedrongen is in onze woningmarkt en onze woningmarkt op slot heeft gezet. En dit is een perfect voorbeeld daarvan. Het is geen volkshuisvesting wat de markt doet. De markt bouwt waar ze het meeste geld kunnen verdienen en dat is niet de juiste manier van volkshuisvesting. De VOORZITTER. Mijnheer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, het is in dit geval juist de overheid die voorschrijft welke soorten woningen er gebouwd mogen worden en de overheid die handhaaft dat die regels ook werkelijk nageleefd worden. Dus hoe is dit een voorbeeld van te veel marktwerking, is de vraag aan de heer Segers-Hoogendoorn. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn.

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1509

De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dit is de eeuwige VVD-echo. De overheid moet gaan voorschrijven aan de markt wat ze moeten bouwen want anders bouwt de markt het niet. Het is een kip-en-ei-verhaal en het is mij heel duidelijk waar dat begint. Dat begint bij de markt en niet bij de overheid. En het zou bij de overheid moeten beginnen. Voorzitter, dus die maatschappelijke kant is die zeer onwenselijke kant van het doordringen van die vrije markt in de woningmarkt waardoor we geen volkshuisvesting meer hebben in dit land. En dat moet er zo snel mogelijk en zo rücksichtslos mogelijk uit gehaald worden. De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, kan de heer Segers-Hoogendoorn één land ter wereld noemen waar een groter gedeelte van de woningmarkt volkshuisvesting is dan het in Nederland het geval is? De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Het lijkt me een tamelijk ridicule vraag voorzitter. Ik constateer dat onze Nederlandse woningmarkt op slot zit en ik constateer bij vrijwel alle voorbeelden dat de vrije markt daar de schuld in is. De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd).

Voorzitter, Nederland is wereldkampioen sociale volkshuisvesting, dus het idee dat er in Nederland geen volkshuisvesting zou bestaan verwerp ik, en bovendien, als we dan toch inderdaad moeten vaststellen dat de woningmarkt hier op slot zit, zou je kunnen verdedigen dat meer marktwerking juist een manier zou kunnen zijn om dat van het slot af te brengen, maar dat gaan we binnen de spreektijd van dit onderwerp niet uitbomen, ben ik bang. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Goed voorzitter, dan zit er natuurlijk een juridische kant aan deze zaak en daar heb ik ook wel een vraag over aan de wethouder, voornamelijk door de interruptie van de heer Verweij, niet op mij, want die interrupties kennen we ondertussen en hij kent ook mijn antwoorden en wij komen nooit bij elkaar op dat punt. Maar wel als het gaat over die motie die net is ingediend door de Partij voor de Dieren waar ook onze krabbel onder staat. Ik wil inderdaad wel graag van de wethouder weten of het klopt wat de heer Verweij zegt in dat opzicht. Kijk, de bedoeling van die motie is natuurlijk dat wij laten merken als politiek en bestuur van deze stad dat wij niet met ons laten sollen. Daar is volgens mij de optelsom van alle moties vandaag voor bedoeld. En die roep vanuit de raad en vanuit het college kan niet sterk genoeg zijn.

Daarom staat onze krabbel onder die motie, maar ik hoor wel graag het advies van de wethouder, want ik ben wel gevoelig voor het argument van de heer Verweij. Als het inderdaad klopt dat we daarmee de rechtsgang niet volgen zoals die gevolgd hoort te worden, dan wil ik ook niet op die motie staan. Dan voorzitter, is het derde element het economische element en mevrouw Bruin stelde daar een heel goede vraag over, waar ik inderdaad ook het antwoord op wil. En daar hebben we het ook met elkaar over gehad. Het is wat mij betreft veel te makkelijk voor een ontwikkelaar om te zeggen: ik krijg die businesscase niet rond. Ik heb dan altijd de vraag: laat eens zien dan en laat dat rendement eens zien dan en laat dat verlies een zien dan. Ik ben in de beleving en dat is overigens ook helemaal prima in een vrije markt, dus daar heb ik verder geen schuldvraag of wat dan ook voorzitter. Rendement moet gemaakt kunnen worden, maar je hebt rendement en rendement. En ik heb sterk de indruk dat als er een hoog rendement gehaald moet worden op een ontwikkeling, en die komt onder druk te staan, dat dan meteen al het bijltje er bij neergegooid wordt, terwijl wij ook ontwikkelaars hebben gesproken in de aanloop naar het Woonakkoord, die zeggen: die rendementsvraag is uiteindelijk niet de allerbelangrijkste vraag.

Dus die wel bereid zijn om water bij de wijn te doen in een moeilijke markt, met hoge bouwkosten enzovoorts, enzovoorts. Maar wij moeten altijd water bij de wijn doen en de markt niet, lijkt het wel. Dat is bij deze ontwikkelaar schijnbaar het geval, want deze ontwikkelaar heeft ook geen enkele behoefte om zichzelf te verdedigen. Dat maakt bij mij de verdachtmaking alleen nog maar groter. Dus ik sluit me aan bij de vraag van mevrouw Bruin, een heel goede vraag. Hoe kunnen we nu eens wat meer zicht krijgen op waarom zo’n project dan niet rond rekent? Dank voorzitter. De VOORZITTER. De heer Verweij.

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1510

De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, tegen verwachtingen van misschien sommigen in ga ik vandaag geen vurig pleidooi houden om die ontwikkelaar te verdedigen. Dat doe ik wel eens hoor, ontwikkelaars verdedigen die zich niet aan de afspraken zouden houden, maar dan heb ik een zwarte toga aan, dan heb ik een factuur per uur achteraf en dan heb ik geen maximum aan mijn spreektijd. Dus dat zal ik vandaag niet gaan doen. En bovendien zegt mevrouw Bruin het denk ik heel terecht, als ontwikkelaar en eigenlijk als iedereen heb je je aan je afspraken te houden. In het contractrecht pacta sunt servanda, belofte maakt schuld. En in dit geval heb ik geen enkele goede verklaring of toelichting gezien waarom die ontwikkelaar zich niet aan de afspraken houdt. Dat is fout en het is goed dat hij daarop wordt aangepakt. En in die zin wens ik dan ook een compliment te geven aan niet alleen die ambtenaar die het op deze manier heeft opgemerkt, want dat is goed, die alerte en proactieve opmerkzaamheid. Maar de gemeente heeft daadwerkelijk ook een rechtszaak gestart tegen de ontwikkelaar, is op zijn strepen gaan staan, heeft die afspraken gedwongen, maar daarbij wel rekening gehouden met de belangen van anderen, mensen die die beoogde huurwoningen al hadden gekocht. Die zijn er niet uitgebonjourd of die zijn niet uiteindelijk onder een koopovereenkomst uitgekomen.

De gemeente heeft gezegd: ik ga een regeling treffen waar iedereen belang bij heeft en zo ga ik het oplossen. Dat is een goede zaak en met betrekking tot het niet helemaal tijdig informeren heeft de wethouder denk ik terecht haar excuses aangeboden en beterschap beloofd. Ik wens twee dingen wel te benadrukken. Onze raad moet denk ik terughoudend zijn met nu overreageren op dit specifieke voorbeeld. Ik denk dat het belangrijk is om nu geen heksenjacht op alle ontwikkelaars te beginnen, dus waar ik een motie zag waarin eigenlijk ontwikkelaars nu moeten worden gedwongen om actief uit te gaan leggen of bewijzen dat ze zich wel aan de afspraken houden, ja, ik denk dat we zo een cultuur gaan maken waarin heel veel ontwikkelaars zullen zeggen: ja, later, op deze manier ga ik naar een andere gemeente toe. Mevrouw Kockelkoren gaf terecht aan: we bouwen niet zelf, we hebben die ontwikkelaars echt nodig om die 4000 woningen per jaar te halen. Dus laten we nu niet doorschieten in een reactie en allerlei overtrokken maatregelen nemen om alle ontwikkelaars of te straffen of onnodig streng te controleren. Laten we daarin inderdaad een beetje verstandig zijn en dat geldt zeker voor het punt over het onnodig procederen. Ik heb er al wat over gezegd. Er zijn duizenden goede redenen om een minnelijke regeling te verkiezen boven een rechtsgang.

Ik heb het niet alleen over de kosten, maar ook over de uitkomst. De VOORZITTER. U krijgt een vraag. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1). Ja, dank u voorzitter. U geeft aan dat we niet moeten procederen, maar hoe verkoopt u dan dat als wij niet procederen tegen projectontwikkelaars die zodanig de fout ingaan dat het ons geld kost of huurwoningen kost potentieel, maar dat we dat wel doen bij onze burgers, die dus een fout maken in hun uitgaven als ze een uitkering hebben, dat daar extra rechercheurs voor worden ingehuurd om die te betrappen, en dat een projectontwikkelaar wegkomt met een schikking? Hoe verkoopt u dat aan de burgers van Rotterdam die daar wel mee te maken hebben? De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, een belangrijke feitelijke correctie. Ik zeg niet: de gemeente moet niet procederen, ik zei: de gemeente moet dat van geval tot geval beoordelen. Het zal soms een heel goede logische route zijn en een noodzakelijke route ook. En in andere gevallen zoals in de huidige, begin je een rechtszaak, kom je halverwege tot de conclusie dat een regeling de beste oplossing is. Dus vooral die ruimte voor maatwerk vind ik belangrijk. De VOORZITTER. U krijgt een andere vraag van mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, ook nog even op dit punt. Want de gemeente Rotterdam is koploper in procederen naar haar eigen inwoners.

Ik heb hier bij de Voorjaarsnota een heel debat gehad met wethouder Versnel, dat hij per se miljoenen nog extra wil besteden aan het najagen van mogelijke frauderende inwoners. En ik vind dat de VVD hier dus wel met twee maten meet en dat u daar eventjes iets kritischer op zou kunnen kijken, van hoe verklaar je dat je het wel nodig vindt om meestal onschuldige burgers na te jagen en na te procederen en dit soort ontwikkelaars, die dus frauderen, dat u daar een stop op wilt zetten. De VOORZITTER. De heer Verweij.

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1511

De heer VERWEIJ (vvd). Ik aarzel even voorzitter hoever ik nu een onderwerp ingezogen wil worden dat niet op de agenda staat. We zijn wat dat betreft ook landskampioen of tenminste een van de landskampioenen als het gaat om hoeveel uitkeringen we hebben in Rotterdam, dus ik vind het goed dat wij een college hebben dat daar scherp op is en zorgt dat er niet gefraudeerd wordt. Ik vind dat daar ook altijd ruimte moet blijven voor de menselijke maat en dat procederen nooit een doel op zich mag zijn. Ik heb ook collega’s gesproken die het de schuldenindustrie daarin inderdaad heel erg kwalijk nemen, van: goh, altijd maar die rechtsmaatregelen, is dat nu wel zo’n wenselijke oplossing? Dat vind ik ook niet per se. Maar het idee dat je als overheid ervoor kiest om altijd maar te procederen, bij bijvoorbeeld ontwikkelaars, en bij andere burgers niet, dat is ook met twee maten meten. Dus ik hoop inderdaad dat het college de handen vrijhoudt om van geval tot geval te beoordelen wat de beste manier is om recht te doen. De VOORZITTER. U was klaar? Anderen? Mijnheer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Dank u wel voorzitter. Dat we ons boos maken en opwinden over geschonden afspraken kan ik mij goed voorstellen.

Afgelopen actualiteitenraad is dat luid en duidelijk naar voren gekomen, ook vanuit deze wethouder is er een klip-en-klaar antwoord gekomen, inclusief excuses over het te laat informeren van de raad en het uiteindelijk schikken rond deze locatie aan de Bergweg, waarbij ik overigens wel vind dat wij als raad ook in een vroeg stadium al zijn meegenomen in het willen optreden van de wethouder, van de gemeente op deze situatie. Al in september 2023 gaf het college aan dat de verkoop van de woningen die waren afgesproken als middenhuur, niet in orde was, niet oké was, en dat het zich beraadde op stappen. De moties die collega’s hebben ingediend die zich richten op het schenden van het vertrouwen door in dit geval deze ontwikkelaar, maar wellicht in de toekomst ook andere partijen, door na te gaan hoe vaak dit voorkomt en daar richting zo’n partij dan ook consequenties aan te verbinden, daar kan D66 zich op zich in vinden. Steun daarvoor. Ik denk ook dat het goed is dat we zo’n signaal afgeven. Tegelijkertijd zit er bij mijn fractie ook een grote aarzeling om te allen tijde de gang naar de rechter te maken en dat middels een motie af te dwingen, dus een schikking in zo’n geval uit te sluiten. Wat mijn fractie betreft is een schikking ook een onderdeel van een juridisch traject, onderdeel van het gedragsrecht waar je soms ook de kans wordt gegeven er minnelijk uit te komen.

Ook dat kan onderdeel van een juridisch traject zijn, ook omdat nogmaals gelijk hebben misschien niet altijd gelijk krijgen is. Tot slot nog een kleine overpeinzing die teruggaat naar een week of twee geleden. De commissie BOFV en ons gesprek met de Ombudsman naar aanleiding van het jaarverslag waarin we ook op onszelf reflecteerden en peinsden of we soms niet iets minder reflex zouden moeten hebben om in geval van onwenselijke ontwikkeling gelijk extra maatregelen op te willen stellen en in te willen schakelen. Ik ben er niet helemaal over uit, maar ik dacht: ik breng het nog wel even in herinnering omdat we ook naar onszelf reflecteerden. Misschien moeten we even soms ook wat afstand bewaren en eventjes ademhalen en kijken of wat er nu aan maatregelen is ook voldoende is om onwenselijke situaties tegen te gaan. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Gewoon een knopje indrukken. Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, het grootste knelpunt van de woningbouw zit erin dat wij als overheid er geen grip op hebben. Een wooncrisis wordt namelijk niet veroorzaakt door de bevolking, laat dat duidelijk zijn. Maar door politici die het belang van de bewoners niet behartigen en niet begrijpen dat volkshuisvesting een primaire levensbehoefte is.

Woningen voorzitter zijn van oorsprong geen speculatieobject, maar woningen zijn wel tot speculatieobject gebombardeerd door politici die hun oren hebben laten hangen naar marktpartijen zoals beleggers en projectontwikkelaars die er alleen maar aan willen verdienen, veel verdienen. Voorzitter, als er gewoon gebouwd wordt voor de behoefte van onze inwoners hebben we alles al lang onder controle en was deze wooncrisis niet aan de orde geweest. En voorzitter, dat is dus waar we al jarenlang, ik in ieder geval al zes jaar, conflict over voeren in de raad. Bouwen voor de grootste groep mensen die het nodig hebben, de sociale en middenklasse. En dat heeft niet de hoogste prioriteit. En voorzitter, als we dan voor de poorten van de hel een verdeelsleutel tussen de verschillende categorieën sociaal- en middenklasse woningen binnen weten te slepen, kan het toch niet waar zijn dat de marktpartijen, de projectontwikkelaars en de beleggers zich niet houden aan die verdeelsleutel. Voorzitter, ik ben blij dat de wethouder het boetekleed heeft aangetrokken en serieus het met de raad eens is, dat als we afspraken maken, deze ook nagekomen moeten worden. Maar voorzitter, en de heer Verweij luistert u maar, als we vervolgens dit juridisch niet goed afgedicht hebben, worden we geleefd door Kafka.

Want voorzitter, de heer Verweij van de VVD kan dan zeggen dat hij als jurist er verstand van heeft, ik heb er geen kaas van

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1512

gegeten, van al dat juristengedoe, en ik wil dat ook niet. Want ik ben gewoon voor lekenpolitiek en laat mij niet beheersen door juristen. Voorzitter, als wij hier op gewoon menselijk vlak als politici afspraken maken dat iets geregeld dient te worden, moet het uitgangspunt zijn dat de juristen dit vervolgens inbedden in waterdichte afspraken met de markt. En daar voorzitter, ben ik door de houding van de wethouder nog niet helemaal gerustgesteld over en heb ik de volgende vragen. Is de wethouder er ook van overtuigd dat de afspraken zoals gemaakt in de raad juridisch niet goed vastgelegd zijn met de beleggers en de projectontwikkelaars? En vindt de wethouder ook dat we goed moeten onderzoeken waar dit in al lopende projecten fout is gegaan? Vindt de wethouder ook niet dat we geen zaken meer moeten doen met projectontwikkelaars en beleggers die zich helemaal niet houden aan dat soort zaken en de afspraken schenden? En is de wethouder voornemens om te gaan zorgen dat we juridisch de zaken ook veel scherper neer moeten zetten zoals we dat bij de rechter dadelijk afdoende, en dan mag u gaan staan in uw zwarte betoog en u gaat het maar vertellen mijnheer Verweij, maar dat we dan afdoende materiaal hebben om een ontwikkelaar en een belegger ook aan te pakken. Want dat is uiteindelijk wat we hier aan het doen zijn.

Als wij hier alleen maar aan het praten zijn voor de lol en vervolgens in de markt helemaal niets te vertellen hebben, zijn we echt verkeerd bezig. Ik moet eerlijk zeggen, ik had dit debat liever nog eerder uitgewerkt in de commissie, want ik denk dat we er nog niet op klaar zijn. Ik denk dat dit een start is naar een verandering van hoe we omgaan met marktpartijen. Maar goed, dat is in dit geval niet gebeurd en dus zal ik steun gaan geven aan alle moties die we hierover indienen. En ik wil ook nog wel even kwijt, want het zat me echt dwars, ik ben blij dat DENK een motie had die alles bundelde, maar wilt u alstublieft voortaan ook het recht geven aan de mensen die dit in gang gezet hebben en ook die dan de moties laten indienen? Tot zover voorzitter. De VOORZITTER. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Ja, dank u wel voorzitter. Dat is een mooi bruggetje. We bespreken vandaag opnieuw inderdaad de kwestie rondom de bouwontwikkeling op de Correct-locatie en dit project heeft al veel aandacht gekregen en terecht. Als partij die staat voor gelijkwaardigheid en kansengelijkheid vinden wij het belangrijk dat er kritisch naar gekeken wordt hoe dit proces is verlopen en hoe we dit in de toekomst kunnen voorkomen. Alle vragen zijn al gesteld.

De meeste vragen zijn al gesteld, maar er zijn nog wel aan de hand van de brief wat nieuwe punten, nieuwe vragen ontstaan die ik niet voorbij heb zien komen. Het is wel belangrijk dat wij willen laten zien dat wij de woningcrisis serieus nemen. Wij vinden het ook belangrijk dat we niet verstrikt raken in juridische procedures en zelf ben ik ook zeker geen jurist. Maar ik vraag me wel af aan de hand van de brief of dit niet nu opnieuw ruimte geeft. De afspraak die gemaakt is met de ontwikkelaar, die nu eigenlijk de afspraak door wil leggen naar de opkoper van het pand, of daar niet opnieuw juridisch ruimte ontstaat om daar opnieuw te onderhandelen. En voor de rest hebben wij inderdaad voor de punten die benoemd zijn om het uit te zoeken of dit vaker is voorgekomen een motie gemaakt, ꞌOnderschep onbetrouwbare ontwikkelaars op tijdꞌ, om zo meer grip te krijgen om dit soort situaties in de toekomst te voorkomen. Daar wil ik het even bij laten voorzitter. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Dahoe heeft de volgende motie ingediend. Motie 5.

Onderschep onbetrouwbare ontwikkelaars op tijd "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 september 2024, ter bespreking van agendapunt 6.2 Debat over Nieuwbouwontwikkeling op Correct-locatie Bergweg; constaterende dat: - er bij de ontwikkeling van de Correct-locatie afspraken met de gemeente niet zijn nagekomen; - de ontwikkelaar na een schikking alsnog enkele (midden)huurwoningen zal realiseren, maar dit niet zal doen conform de oorspronkelijke afspraken; - de kwestie rondom de schikking pas openbaar werd gemaakt nadat deze media-aandacht kreeg; van mening dat: - het belangrijk is dat onbetrouwbare ontwikkelaars niet meerdere kansen krijgen om gemaakte afspraken te schenden; verzoekt het college:

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1513

-

uiterlijk eind 2024 te rapporteren aan de raad over vergelijkbare gevallen waarin ontwikkelaars gemaakte afspraken niet zijn nagekomen (of nakomen) en de getroffen maatregelen hierbij te vermelden;

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.N. Dahoe en V.A. Bruin De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Volgens mij hebben we nu alle sprekers gehad. Wethouder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. Goed om het weer hier met elkaar over deze casus te hebben. We zijn met zijn allen verontwaardigd over hoe dit is gelopen en ik vond het mooi wat mevrouw Kockelkoren zei. Zij sprak gisteren een projectontwikkelaar die daar ook van baalt, want het geeft natuurlijk een ongelofelijk slecht beeld van de markt en hoe die kan optreden. Gisteren had ik zelf toevallig een bijeenkomst met de POR, het Platform Ontwikkeling Rotterdam en ook daar kwam het aan de orde. Het is een smet op de naam en dat is echt verkeerd. De partijen die te goeder trouw zijn, en die hebben wij gelukkig in Rotterdam, die ook met hart voor de stad als marktpartij hier bouwen, ook voor de middenhuur zeg ik maar, waar ik toch ook heel mooie projecten recentelijk de eerste paal of opgeleverd heb gezien. Dat gebeurt ook, er zijn veel goede partijen dus dat wil ik ook benadrukken. Maar als iemand, en daarom is het ook belangrijk om stevig op te treden, als iemand zich dan niet aan die afspraken houdt, dan weet hij ook dat hij in Rotterdam niet meer welkom is.

Dat moet klip-en-klaar zijn en dat is denk ik wat u allen aan mij vraagt om daar heel erg scherp op te zijn. Ik heb dat gehoord en ik ben het volledig met u eens. Dit kan gewoon niet in Rotterdam. Daar bouw je en houd je je aan afspraken. Dat vooraf gezegd. Daarom heb ik u ook vanochtend, omdat wij pas zeer recentelijk op de hoogte waren van het feit dat er dus weer een woning is doorverkocht, niet volgens de afspraken die we hebben gemaakt. Ik dacht: daar wil ik u dan ook gelijk wel over informeren. Dat kost dan altijd wel weer even een paar uur, omdat je dat ook moet afstemmen met de partij. Wij zijn gewoon aan regels gebonden. Wij wisten het nog niet zo heel erg lang, maar ik wilde u daar toch van op de hoogte gesteld hebben, daarom die brief van vanochtend. Hoe is dat gegaan? De ontwikkelaar geeft zelf aan dat er een foutje in de administratie met bouwnummers heeft plaatsgevonden, dat dus de verkeerde woning, de verkeerde afspraken zijn doorgelegd. Dat hij voornemens is dit te herstellen. Omdat wij daarmee, als het hersteld wordt, weer een woning in de middenhuur hebben, wil ik wel die kans geven. Wij geven daar twee weken de tijd voor. Dat is de vraag van de heer Van der Velden. Twee weken de tijd, en als dat niet gereed is, dan gaat de boete opgelegd worden en dat is € 50.000,00. Dus dat is wat we dan zullen gaan doen.

Maar wij hopen echt dat er toch een woning, dus een andere woning, voor die middenhuur geschikt gaat worden. Dat is uiteindelijk waar ook de maatschappij beter mee gediend is. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Dank voor het antwoord. Die boete, dat is waterdicht? Dus die kun je dan gelijk juridisch helemaal waterdicht opleggen? De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Wij hebben die afspraak gemaakt in die vaststellingsovereenkomst die we vorige week hebben opgestuurd aan u. Dat zijn de afspraken die we nu hebben gemaakt. Zoals ik verleden week aangaf, voorheen hadden we nog niet die vaste kaders, toen zijn die afspraken gemaakt met deze ontwikkelaar. Sindsdien hebben we het Actieplan Middenhuur. Daarin is afgesproken hoe we daarmee omgaan, dat we die zaken juridisch bindend vastleggen met de ontwikkelaar, dat wij ook monitoren en dat monitoringssysteem, dat is ook een van de vragen die gesteld is, betekent dat wij jaarlijks een opvraag doen bij al die ontwikkelaars. Zijn die woningen inderdaad opgeleverd conform afspraak? Daar moet een accountant een stempel op zetten. Die rapportage komt onze kant op. Blijkt dat dat niet zo is, dan hebben wij dat boetebeding. Dat hebben we ook afgesproken in de juridische afspraken met de ontwikkelaars.

En vanaf heden of eigenlijk vanaf dat het Actieplan Middenhuur is vastgesteld, werken we op die manier. Maar goed, deze casus was van ervoor, en hadden we dus gewoon wat minder basis. We konden nog wel de

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1514

woningen, althans, we dachten de woningen te kunnen redden die nog niet aan de particuliere verhuurder waren verkocht, maar zo is dat hier gelopen, dus wij denken dat deze methode wel een goede methode is om dat te doen. Dan ga ik even over naar de verdere vragen van de heer Coşkun van de SP. Uw pleidooi om eigenlijk geen particuliere gronden te hebben maar publieke gronden, zo zie ik het maar, dat is inderdaad een heel erg ander, ook ideologisch beeld van hoe je met grondpolitiek moet omgaan. Wij kiezen er hier toch voor dat ook het particulier bezit een groot goed is en dit particulier bezit betekent ook dat wij weliswaar planologisch een hoop te vertellen hebben over wat er gebeurt, maar dat een eigenaar van de grond ook rechten heeft om zelf te ontwikkelen. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, natuurlijk, wij zijn voor publiek eigendom van de grond. En een beetje tegen mijn eigen zin in ben ik eigenaar van ik weet niet hoeveel centiare van iets van Rotterdam. Ik schenk het aan de gemeenschap, maar goed, juridisch kan dat niet. Maar we kunnen wel allerlei eisen stellen, dat zegt u zelf ook, planologisch, over bestemmingsplannen en wat voor woningen en wat je er wel mag doen en bouwvoorschriften en de veiligheid en noem allemaal maar op.

Maar dan kunnen we toch ook zeggen: bewezen malafide projectontwikkelaars komen Rotterdam niet meer in? Die gaan gewoon niet bouwen op Rotterdamse grond. Dat kunnen wij toch bepalen? Als iemand zegt: ik wil daar gaan bouwen, want dat is mijn grond. Nou ja, ik vind het niet, maar goed, het is Rotterdamse grond. Dan zeggen we: ja, maar dan mag je die projectontwikkelaars wel, maar die niet. Dat kun je toch bepalen als wethouder? Waarom ben je anders wethouder? De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Nou, op zich zijn er veel dingen die we als overheid kunnen doen, dus los van dit. Dat heb ik in het debat toen ook aangegeven. De gedachte dat het juridisch standhoudt, dat je dus de inhuur van een particulier die een bepaald bedrijf inhuurt om daar iets te bouwen, dat wij daarin juridisch verplichtende afspraken kunnen maken, daar is het juridische advies dat dat moeilijk standhoudt bij de rechter. De heer COŞKUN (sp). Dan kijk ik ook een beetje naar de burgemeester, want we hebben wel allerlei Bibob-bepalingen bij allerlei andere zaken, dus als iemand bewezen malafide is, die komt op de lijst die de heer Van der Velden voorstelt, dan zeggen: u mag van alles en nog wat doen, maar deze komen niet in aanmerking. De VOORZITTER. U krijgt een vraag van de heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, een vraag aan mijnheer Coşkun.

Welke definitie heeft hij van malafide? Wanneer ben je precies wel of precies niet malafide? Aan welke criteria moet je dan voldoen? Dat is een oprechte vraag. De heer COŞKUN (sp). Nou, bijvoorbeeld als je je niet aan de afspraken houdt en bewezen lak hebt aan wat wij hier bepalen, dan ben je in mijn ogen malafide. De heer VERWEIJ (vvd). Oké, maar moet je je dan één keer niet aan de afspraak hebben gehouden of herhaaldelijk? De heer COŞKUN (sp). Nee, we doen niet aan gele kaarten mijnheer Verweij, we geven gelijk de rode kaart. Je houdt je niet aan de afspraken? Er zijn genoeg anderen, hup, volgende. De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, de zorg die ik heb is tweeledig. Ten eerste, dit betekent dat je dus wel met twee maten gaat maten, want andere bedrijven met wie je handelt ga je gewoon netjes van geval tot geval beoordelen van: hou je netjes aan de afspraken, maar specifiek bij ontwikkelaars geef je bij één overtreding gelijk de rode kaart, ben je nooit meer welkom. Als een grote ontwikkelaar dat doet, hebben we echt een probleem met de woningbouwopgave die we nog krijgen. Ten tweede is met zo’n heel vage term malafide, ik denk echt dat we onszelf in de voet gaan schieten en allerlei ook te

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1515

goeder trouw misverstanden zogezegd eronder gaan scharen en partijen weg gaan jagen die we echt hard nodig hebben en daar maak ik me oprechte zorgen over. De VOORZITTER. Van mijn kant een opmerking over Bibob. Bij het scannen van bedrijven inzake Bibob is het de bedoeling dat je nagaat of het verwerven van grond, het verwerven van een gebouw dan wel het verwerven van een vergunning bedoeld is om criminele activiteiten te ondernemen. Dat is gans van een andere orde dan een vraag of de gemeente zaken wil doen met een bedrijf. Daar gelden weer zaken uit het bestuursrecht. Die zijn daarop van toepassing. Maar daar is Bibob hier niet aan de orde. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja voorzitter, wat u zegt zet me gelijk weer op een ander been en daar zit ik niet aan te denken. Waar ik wel richting de VVD en ook de wethouder… kijk, hier gaat het natuurlijk gewoon om. Ik ben leek. Het interesseert me niet hoe we het regelen, maar als we hier zeggen dat we dit willen, moeten we het op de een of andere manier zien te organiseren. En de juristen gaan maar in een hokje zitten om te zorgen dat het ook zo gebeurt. En niet de wereld omkeren door juristen te laten vertellen wat we kunnen om vervolgens daar ons oor naar te laten hangen. Nou, dan doen we het maar zo want meer kunnen we niet. Flauwekul, wij willen dit en dus moet het maar geregeld worden. Dat is de kern van de zaak.

En of het nu malafide genoemd wordt of niet, als wij zoiets vinden, moet het gewoon georganiseerd worden. De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, ik ben het natuurlijk volledig met u eens, daar is ook een aantal moties op ingediend, daar ga ik zo meer op in, dat op het moment dat wij zaken doen op onze grond met die partijen, dat wij met dat soort partijen geen zaken willen doen. U roept mij daartoe op in die moties. Daar kom ik zo meteen op. Dat ben ik met u eens. Het gaat er hierin alleen over die particuliere grond, waarin wij gewoon veel minder te vertellen hebben. En dat is een rechtsstaat waarin wij leven. En ik vind het ook het behouden van de rechtsstaat, de regels die daarin zijn, het is ontzettend belangrijk als college, als wethouder om dat te doen. Dus als iets juridisch niet mogelijk is, dan kunnen wij dat ook niet doen. Daar sta ik ook voor. Dan zou ik zeggen: ga naar de Tweede Kamer, zorg dat die wet veranderd wordt, dan hebben we een ander verhaal. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, precies, daar gaat het om. We moeten ons natuurlijk aan de rechtsstaat houden en weet ik veel, Europees recht, Haags recht, maar we hebben ook pleidooi voor Rotterdams recht. En natuurlijk kunnen we naar Den Haag gaan.

Maar mijn vraag is: gaat de wethouder dan mee? Is de wethouder bereid die regels dan ook aan te passen zodat we wel meer zeggenschap krijgen over de grond in Rotterdam? De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, en aanvullend daarop, dat is dus de kern van de zaak, dan moeten we het dus ook over andere dingen gaan hebben. Misschien geen particuliere grond meer wethouder. Misschien meer erfpacht, misschien andere regels, misschien eens wat meer in bezit houden. We komen net gisteren van het M4H-terrein, en als ik zie hoe we daar weer in allerlei bochten moeten draaien omdat de grond niet van ons is en we dus allerlei zaken niet kunnen organiseren, moeten we misschien anders gaan denken. Dit is de kern die we zelf aan kunnen pakken, dus komt u met leuke voorstellen om dan vervolgens als dit niet kan het wel mogelijk te gaan maken. Dit is de kern van ons werk hier. De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, ik denk dat het grondbeleid dat we recentelijk hebben vastgesteld andere uitgangspunten kent en juist ook dat particulier eigendom wel respecteert. Dus ik verwijs even naar het grondbeleid dat u zelf heeft vastgesteld. Die discussie kan zeker overal gevoerd worden, maar daar laat ik het nu even bij.

We hebben gewoon op dit moment een grondbeleid dat particuliere terreinen gewoon toestaat en niet alles in handen van de overheid wil hebben. Goed, ChristenUnie vroeg ook over het risico, soortgelijke projecten, gebeurt dit vaker? Ik heb aangegeven dat we nu dat strakke kader hebben en daarvoor hadden we wat minder strikte regels dan we nu hebben. Ik bedenk me net dat ik de moties van de Partij voor de Dieren natuurlijk even had moeten

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1516

appreciëren, want dan hoef ik dat niet elke keer te zeggen. De Partij voor de Dieren heeft een aantal moties ingediend om in de toekomst dit soort problemen te voorkomen. Motie 1 is ꞌAfspraken schenden is niet meer meedoenꞌ. Zo heb ik hem, maar hij heeft geloof ik in de definitieve versie een andere titel, maar goed, u begrijpt welke ik bedoel. Dat is te onderzoeken of het schenden van afspraken door ontwikkelaars in het verleden een juridische grondslag biedt voor het uitsluiten van deze partijen voor het inschrijven op tenders of aanbestedingen vanuit de gemeente. En als dat zo is, als dat mag, dan dat ook daadwerkelijk te gaan doen. Dat wil ik zeker onderzoeken. Dat lijkt me een heel goed instrument om mee aan de slag te gaan, dus als dat zo is dan kunnen we dat doen, dus wat mij betreft oordeel raad. Het is goed uitvoerbaar. Dan ook Partij voor de Dieren, de motie over een register van malafide ontwikkelaars. Want u zegt: leuk om in de toekomst… maar we willen het natuurlijk ook goed bijhouden dat je niet elke keer in diezelfde valkuil stapt en daar dus een register van bij te houden. Ik wil dat wel goed juridisch inrichten.

Ik vind echt, we leven in een rechtsstaat, dus het moet gewoon kloppen, maar als we dat met die juridische voorwaarden goed kunnen inrichten, bijvoorbeeld je kan het wel op het niveau van een bedrijf doen, maar niet op het niveau van een persoon, dat is een voorbeeld van waar je rekening mee hebt te houden. Maar dan doe ik dat graag en dat is oordeel raad. Dan de motie ꞌOverheid houd je rug rechtꞌ. Vanuit ga nooit meer schikken, altijd de rechtsgang helemaal afmaken tot aan de rechtbank. Er werd mij ook gevraagd of ik het pleidooi van de heer Verweij onderschrijf, ja of nee. Dat onderschrijf ik. We hebben een rechtssysteem waarin eigenlijk van uitgegaan moet worden, als je er in der minne uit kan komen, dan is dat toch het beste. In dit geval vond ik het ook materiaal gezien een goede uitkomst van de schikking, omdat we daarmee wel de huurwoningen zouden behouden en ook de kopers niet hun huizen uit zouden jagen, wat ook belangrijk is. Dus hoe ik hier kijk naar het schikken in geschillen, dan lijkt mij dat inderdaad een overweging die je altijd moet kunnen blijven houden. Dus deze motie wil ik echt ontraden. Ik denk nog even los van de uitvoeringslast die het voor de rechtbank zal betekenen. Dat waren de moties van de Partij voor de Dieren. Dan ga ik door naar de vragen. De VOORZITTER. Een vraag van de heer Vonk. De heer VONK (cu).

Ja, u gaf al een reactie op mijn eerste vraag over die projecten. U zegt: we hebben nu een nieuw kader. Dat begrijp ik, maar ik had begrepen dat er nog oude projecten zijn die nog vielen onder het oude kader. En zijn daar dan ook de risico’s voor in beeld? Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dat klopt. Ik had in mijn brief natuurlijk gezegd: het kost gewoon te veel tijd om dat eventjes in een week uit te zoeken, maar dat gaan we zeker doen. En het is ook de motie van de PvdA die vraagt om dat onderzoek te doen, om aantal en aard waarin, voordat we dat kader hadden, toch die afspraken zijn geschonden, maar dan moeten we dus elk contract lichten, dat kost gewoon tijd. Maar dat ga ik doen, absoluut. Dus deze motie van de PvdA waar ik op wilde komen is oordeel raad, maar ik kan er ook een toezegging van maken. Dat is ook goed. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja voorzitter, ik had inderdaad gezegd dat ik vind dat we hier eigenlijk geen raadsuitspraak over zouden hoeven doen, dus als de wethouder dat gewoon gaat doen dan vind ik dat prima, dus dan trek ik bij dezen die motie in onder de toezegging dat u gaat doen wat er staat. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja. De VOORZITTER. Welke motie is dat? Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Dat is motie 4. De VOORZITTER. Motie 4 van de PvdA bij dit onderwerp wordt ingetrokken. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder).