20240912- Notulen van de raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 12 september 2024 Notulen van de raadsvergadering van 12 september 2024 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 12. Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb Tegenwoordig zijn 42 leden, namelijk mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, de heer T. Roskam, mevrouw V.A. Bruin, de heer J.M.D. de Waard, de heer M.R. van Campenhout, de heer T.S.J. Coşkun, de heer M. Crielaard, de heer M. Verhoef, de heer B. van Schaik, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, de heer G.J. Engberts, de heer D.P.A. Tak, mevrouw J. Bokhove, de heer T. de Haan, mevrouw A.J.A. Maassen, de heer S. Soytekin, mevrouw D.A. van Groningen, de heer D.J. van Dommelen, mevrouw S. van de Peppel, de heer S.J.C. Becker, de heer R.T.J. van der Velden, de heer N. Akhatab, mevrouw E. Rehim Zadeh, de heer T.J. Vonk, de heer S.M. Bonte, mevrouw A. Kockelkoren, mevrouw I. van Wifferen, mevrouw M.Y. Morkoç, de heer M.H. Biljoen, de heer R.N. Dahoe, mevrouw J.M. Nunnely, mevrouw M.S. Abrahamse, mevrouw I. Elfilali, de heer A.R. Oostdijk, de heer J. Vicario, de heer E.P.J. Verweij, mevrouw M.E. Vogelaar, mevrouw S. Reitema, mevrouw L.S. Vlieger, de heer T. Kind en mevrouw M.S.S. de Jong Afwezig zijn: de heer S. Ceulemans, de heer F. Elbay en de heer G.F.E. Koster Namens het college zijn tegenwoordig: mevrouw N.D.Z.R.

Mohamed-Hoesein en mevrouw C.M. Zeegers Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders 1.

Opening

De VOORZITTER. Ik open deze vergadering en heet u allen van harte welkom. Ook aan degenen die op een afstand deze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media, onze medewerkers en onze bezoekers op de publieke tribune, hartelijk welkom. Zoals u weet maken we gebruik van nieuwe apparatuur in de raadzaal. Mogelijk zijn er nog kinderziektes die aan de oppervlakte komen. Er zitten een paar mensen van de leveranciers van de techniek in de zaal om met ons mee te kijken. Het is altijd zo dat er misschien dingen niet helemaal in orde zijn. Dan hebben we het nog met elkaar daarover. Ik heb een paar berichten van verhindering ontvangen. De heer Ceulemans is afwezig, de heer Koster is afwezig en van andere afwezigen heb ik geen mededelingen. Die zijn er ook niet. 1.1

Onderzoek van de geloofsbrieven van mevrouw M.E. (Merel) Vogelaar

De VOORZITTER. Om te beginnen gaan we vandaag een nieuw raadslid beëdigen. Ik verzoek de Commissie tot Onderzoek van de Geloofsbrieven onder leiding van de heer Coşkun ons te vertellen wat het onderzoek van de geloofsstukken heeft opgeleverd. De heer COŞKUN (sp). Goedemorgen voorzitter, collega’s. Dit is nieuw hier, voor de voorzitter van de Commissie tot Onderzoek van de Geloofsbrieven. Maar het is gelukt. Ik deel u mede dat de Commissie tot Onderzoek van de Geloofsbrieven de geloofsbrieven van het nieuw benoemde tijdelijke lid M.E. (Merel) Vogelaar heeft onderzocht. De commissie heeft de geloofsbrieven en de daarbij behorende bescheiden onderzocht en in orde bevonden. De commissie adviseert u M.E. (Merel) Vogelaar toe te laten als lid van de gemeenteraad ter voorziening in de tijdelijke vacature van D. (Duygy) Yildirim. Dat was het voorzitter. De VOORZITTER. Dank u zeer. Stemt de raad in met de voordracht? Akkoord. Dan verzoek ik de griffier om mevrouw Vogelaar naar voren te geleiden en mag ik u verzoeken te gaan staan?

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1489

1.2

Beëdiging van mevrouw M.E. (Merel) Vogelaar als tijdelijk lid van de gemeenteraad

De VOORZITTER. Mevrouw Vogelaar, u heeft aangegeven de belofte te zullen doen. Mij aankijken is altijd fijn. Door de gemeenteraad is tot uw toelating als lid van deze vergadering besloten. Alvorens uw functie te kunnen uitoefenen, dient u overeenkomstig artikel 14 van de Gemeentewet in de vergadering in handen van de voorzitter de eed of een verklaring en belofte af te leggen. U heeft aangegeven de verklaring en belofte te zullen afleggen. Na voorlezing door mij van het wettelijk voorgeschreven formulier, zal ik u vragen mij na te zeggen de woorden 'Dat verklaar en beloof ik'. 'Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Dat verklaar en beloof ik!' Mevrouw VOGELAAR (pvda). Dat verklaar en beloof ik! De VOORZITTER. Van harte gefeliciteerd. (Applaus.) De VOORZITTER. Ik schors de vergadering voor enige ogenblikken. (De vergadering is geschorst.) Heropening De VOORZITTER.

Mag ik u verzoeken te gaan zitten? Dan kunnen we de vergadering hervatten. 1.3

Mededelingen

De VOORZITTER. We zijn toegekomen aan de rubriek Mededelingen. De heer De Haan heeft mij gevraagd ruimte te geven voor een initiatiefvoorstel van de zijde van zijn partij. Mijnheer De Haan, ik geef u daarvoor graag de gelegenheid. De heer DE HAAN (d66). Voorzitter, komend weekend is het Open Monumentendag. Zeker ook in Rotterdam een goed moment om eropuit te trekken en de vele gemeentelijke of rijksmonumenten die Rotterdam rijk is te bezoeken. Of wellicht zelfs een monumentaal ensemble binnen onze gemeentegrenzen dat op de Werelderfgoedlijst staat, de Van Nelle Fabriek, een paleis van glas en licht, zoals het destijds al werd genoemd. En als ik nog een kleine tip mag geven, kom ꞌs middags vooral vanaf pak ꞌm beet 14.30 uur langs op de Coolsingel waar de Bijenkorfsteen officieel wordt onthuld door de burgemeester en waar wij als raad ook nog een rol in hebben gespeeld. Terug naar die monumenten. Dat een Laurenskerk, een Schielandshuis, ons eigen stadhuis of die Van Nelle Fabriek monumenten zijn die gekoesterd moeten worden, dat is evident.

Maar wat zijn onze monumenten van morgen? Welke gebouwen, welke voorbeelden, welke ruimtelijke en stedelijke keuzes moeten we daarin koesteren? Wat zeggen ze over de stad, over de tijd waarin ze tot stand zijn gekomen en hoe ze zijn gebouwd? Tot enige jaren geleden hadden we als gemeente op structurele basis een lijst van beoogde monumenten waar we uit werkten tot het jaartal 1965. En vanuit die lijst hebben we gemeentelijke monumenten toegevoegd. Een mooie werkwijze waarmee tal van bouwwerken de waardering hebben gekregen die ze verdienen en ook een zekere borging hebben gekregen in toekomstige ontwikkelingen. En wat mij betreft, is het goed om nu verder te kijken en te werken aan die periode na 1965. De zogenaamde Post 65-periode. Wellicht nog niet voor eenieder in deze zaal nu al voor te stellen wat de kwaliteit van een Weenahof is, of laat staan waarom we een woonerf zouden moeten koesteren of wat brutalistische betonkorrels ons vertellen over die cityvorming van de jaren zeventig in de stad. Maar het mooie is dat er al het nodige plaatsvindt in Rotterdam. Denk aan de programmering in de stad. Bij een instelling als OMI is momenteel een tentoonstelling te bezoeken over Rotterdam Cultuurstad, Post 65-gebouwen, culturele gebouwen uit de jaren tachtig en vinden inventarisaties plaats.

Bureau Monumenten roert zich nadrukkelijk hierin met bijvoorbeeld ook een fraaie kleine Post 65-publicatie. Maar meer is in dit geval wat mij betreft altijd beter. Daarom een

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1490

pleidooi voor meer onderzoek, voor meer bewustwording, zeker ook hier en vanuit deze raad en een opmaat naar het aanwijzen van gemeentelijke monumenten uit deze bijzondere periode tussen 1965 en pak ꞌm beet 1990, waarbij ik hoop dat u ook zegt: inderdaad, dat Weenahof, dat heeft wel wat. Dank u wel. (Applaus.) De VOORZITTER. Hartelijk dank. Ik zal het initiatiefvoorstel naar het college doorgeleiden voor afdoening, opdat daarover in de commissie gesproken kan worden. Hartelijk dank mijnheer De Haan. Een mededeling van mijn zijde. Op 21 december vorig jaar heeft de gemeenteraad een motie vreemd aan de orde van de dag aangenomen onder de titel ꞌPermanente plek voor artikel 1 van onze Grondwetꞌ. Die motie is toen aangenomen. Mevrouw Morkoç was volgens mij de indiener van die motie. Met deze motie verzoekt de gemeenteraad om artikel 1 van onze Grondwet een permanente, gepaste, zichtbare plek te geven in het Rotterdamse stadhuis. Vandaag wordt deze zichtbare plek in het gemeentehuis onthuld, samen met de indiener. We willen dit afhankelijk van het verloop van de raad van vandaag ergens vanmiddag een plek geven. Als ik naar het verloop van de raad en de spreektijd kijk, zal het mogelijk aan het einde van de raad kunnen zijn en anders in de theepauze vanmiddag. Ik wil u als raad graag uitnodigen om aanwezig te zijn bij die onthulling.

Wellicht dat u dat in uw tijdsschema kunt inplannen. 2.

Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 12 september 2024

De VOORZITTER. Dan heb ik agendapunt 2, vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van vandaag. Ik zal met u de agenda doornemen. Als ik een agendapunt noem en u wilt daar een punt maken dat kunt u dat ook doen en anders doe ik de generieke mededelingen over de agenda nu. Agendapunt 6, er zijn geen verzoeken voor een regulier debat ingediend. Agendapunt 7, ik heb één verzoek ontvangen voor het inspreken door twee voorzitters namens de wijkraad Blijdorp, Bergpolder, Liskwartier, de wijkraad Agniesebuurt Provenierswijk en de wijkraad Oude Noorden bij agendapunt 7.7 over Verkeersveiligheidsaanpak 30 km/uur. Zij zullen gezamenlijk inspreken. Ik stel u voor dit verzoek dan ook zoals gebruikelijk in de raad toe te staan. Akkoord? Dan is mij ter ore gekomen dat agendapunt 7.3, tweeminutendebat over beschermde stadsgezichten en beeldbepalende objecten mogelijk wordt doorgeschoven naar de raadsvergadering van 3 oktober. Heeft mijnheer Van Dommelen daar nog iets over te zeggen? De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Ja, dat is inderdaad de bedoeling. De aanleiding is dat we afgelopen week nog een brief hebben gekregen van de woningcorporaties over dit onderwerp en dat brengt een dusdanig nieuw aspect in deze hele discussie dat we iets meer tijd nodig hebben. Dus we willen het graag één raadsvergadering doorschuiven. De VOORZITTER.

Oké, en daarmee is agendapunt 7.3 voor vandaag komen te vervallen als de raad daarmee instemt. Dat is het geval. Daarnaast heb ik ook vernomen dat agendapunt 7.4, tweeminutendebat over ꞌBesluit mandaat en machtiging tot het intrekken van een voorkeursrecht als bedoeld in artikel 9.5 van de Omgevingswetꞌ mogelijk als een hamerstuk kan worden behandeld. Klopt dat, 7.4 als hamerstuk? Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, dat klopt voorzitter, maar ik wil wel even meegeven dat het raadsvoorstel wel gewijzigd is, dus dat is wel belangrijk voor eenieder om te beseffen, want juist omdat we het hebben gewijzigd zoals we het ons wensten, hebben we het tweeminutendebat niet nodig. Dat wil ik dus wel even meegeven. De VOORZITTER. En dus kan het worden gehamerd, dus het voorstel klopt? Mevrouw VERKOELEN (50+). Wat mij betreft wel. De VOORZITTER. Ik kijk even naar mevrouw Kockelkoren, ja? Dan gaan we 7.4 straks als zodanig ook hameren. Agendapunt 7.8, tweeminutendebat over ꞌHalve marathonꞌ is door de indiener ingetrokken. Dat klopt? Agendapunt 9, er is een verzoek ontvangen voor een motie vreemd aan de orde van de dag, ꞌRotterdam staat achter stakers in zware beroepenꞌ. Ik stel u voor het indienen van deze motie toe te laten vandaag. Dat is het geval. Zijn er nog andere leden die iets over de agenda willen zeggen? De heer Segers-Hoogendoorn.

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1491

De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dank voorzitter. Over agendapunt 7.2, het bestemmingsplan Windwinning Hoeksebaan. Dat is onzes inziens niet besluitrijp. Ons burgerraadslid heeft eerder schriftelijke vragen gesteld, ook al eerder in de commissie aan de orde gesteld en gisteren een gesprek gehad met de DCMR. Het gaat erover dat het onderliggende advies van de DCMR gaat over een verkeerde maximale tiphoogte, en het advies dus niet goed is. Dat heeft de DCMR gisteren ook aangegeven. Dat betekent wat mij betreft dat dat advies niet klopt en dat het dus vandaag niet besluitrijp is, dus mijn voorstel is om dat van de agenda te halen totdat het advies van DCMR is aangepast. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, mijn fractie steunt dat voorstel volledig. De VOORZITTER. Het verzoek is helder, maar mag ik van de wethouder vernemen in een korte zin? Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. Ik ben op de hoogte van het gesprek dat gisteren is geweest. De DCMR heeft aangegeven dat de conclusie dat het een veilige windmolen is helemaal overeind staat. Dat de verwoording anders kan. Zoals we het hebben opgeschreven kan het, maar je kan het ook anders opschrijven, maar dat de conclusie overeind staat, dus wat mij betreft behandelrijp. De VOORZITTER. Helder. Dan vraag ik de ondersteuning om het ter stemming aan te bieden.

Dan moet iedereen inloggen en dat gebeurt met het kaartje op het schermpje aan te bieden. Mevrouw Vogelaar, u moet nog inloggen. Oké, maar mevrouw Vogelaar onthoudt zich van stemming begrijp ik. Ja, heel helder. De eerste daad is er al, helder. Is iedereen ingelogd? Ja, techniek? Dan verzoek ik u te gaan stemmen. Het voorstel van de heer Segers-Hoogendoorn heeft het niet gehaald, het is verworpen. Het onderwerp blijft op de agenda voor vandaag. Ik zag mevrouw Van Groningen staan. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, dank u wel, dat klopt, want eigenlijk mis ik nog een agendapunt vandaag dat ik als allereerste zou willen behandelen. Het is namelijk een bijzonder moment. Het is vandaag de laatste officiële raadsvergadering waar onze burgemeester aan deelneemt, en ook de voorzitter van de raad. En het leek mij toch wel belangrijk om dat even te markeren op dit moment. En ik vind eigenlijk dat voordat we starten met alle punten, we een warm applaus op de agenda toevoegen. Dus met instemming van de gemeenteraad doen wij dat. Want dan kunnen wij onze burgemeester, en eigenlijk niet zomaar een burgemeester maar de beste burgemeester van de wereld toch nog even in het zonnetje zetten. De VOORZITTER. Toe maar. (Applaus.) De VOORZITTER. Dank u wel. Dank.

(Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ik zal in de schorsing mijn moeder bellen en zeggen dat mij in de raad iets uitzonderlijks is overkomen. Hartelijk dank, erg bedankt, zeer attent van u mevrouw Van Groningen. Dan gaan we de agenda weer ter hand nemen. Ik kom bij de spreektijd. Wij doen u twee uur in de aanbieding. Wij denken dat dat genoeg is om vandaag de agenda te kunnen afhandelen. Dat is het geval? Het stemvenster is zoals gebruikelijk aan het einde van de raad en wij verwachten rond 12.45 uur met elkaar een broodje te kunnen eten. Er is geen warme maaltijd voor vanavond besteld. Het is goed dat u dat weet. 3.

Vaststelling van de notulen van de raadsvergadering van 4 juli (ochtend en avond), 9 juli en 11 juli 2024

De VOORZITTER. De vaststelling van de notulen van de openbare raadsvergaderingen van 4 juli, 9 juli en 11 juli. Kunt u zich vinden in de teksten? De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter dank u wel. Dank aan alle notulisten die het allemaal zo ontzettend goed opschrijven en we zijn al bij pagina 1217 van dit jaar. En op pagina 109 van de 397 pagina’s ontdekte ik toch een klein foutje. Daar word ik geciteerd over Hanim Otbir, dat is Het andere Nederland is mogelijk, om te beginnen in Rotterdam. En dat wordt dan afgekort, tot Odbir met een d, maar om te

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1492

beginnen in Rotterdam, is echt met een T. Dus of u de 'd' zou willen veranderen in een 't'. Het andere Nederland is mogelijk, om te beginnen in Rotterdam. Hanim Otbir. Dat is wat er hoort te staan. De VOORZITTER. Dat gaan we doen mijnheer Coşkun. Zeer attent van u. Anderen? Ik kijk er altijd van op hoor, van dit soort opmerkingen. Ik ben altijd onder de indruk. Goed, dan stellen we de rest van de notulen op die manier vast. Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, ik constateer dat de heer Theo Coşkun vakantie heeft gehad en de notulen goed heeft gelezen. De VOORZITTER. Ja. 4.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2024 week 28 t/m 36

De VOORZITTER. Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst van het lopende jaar 2024 week 28 t/m 36. Kunt u zich vinden in de voorgestelde wijze van afdoening? Dat is het geval. 5.

HAMERSTUKKEN

De VOORZITTER. Dan gaan we hameren. Wilt u opletten alstublieft? 5.1

Het herziene voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌDe Kaaiꞌ

De VOORZITTER. 5.1, het herziene voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌDe Kaaiꞌ. Akkoord. 5.2

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Ostadehof

De VOORZITTER. Dan 5.2, het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Ostadehof. Akkoord. 5.3

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Grafisch Lyceum Rotterdam

De VOORZITTER. Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Grafisch Lyceum Rotterdam. Akkoord. 5.4

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Schiedamse Vest 180 (Oogziekenhuis)

De VOORZITTER. Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Schiedamse Vest 180 (Oogziekenhuis). Akkoord. 5.5

Het voorstel tot vaststelling van de scopewijziging grondexploitatie fase 1 Spaanse Polder en instelling van de bestemmingsreserve Spaanse Polder

De VOORZITTER. Het voorstel tot vaststelling van de scopewijziging grondexploitatie fase 1 Spaanse Polder en instelling van de bestemmingsreserve Spaanse Polder. Akkoord. 5.6

Het voorstel tot vaststelling van de relevante wet- en regelgeving 2024, ten behoeve van de rechtmatigheidsverantwoording en accountantscontrole

De VOORZITTER. Het voorstel tot vaststelling van de relevante wet- en regelgeving 2024, ten behoeve van de rechtmatigheidsverantwoording en accountantscontrole. Akkoord. 7.4

Het herziene voorstel tot vaststellen van het ꞌBesluit mandaat en machtiging tot het intrekken van een voorkeursrecht als bedoeld in artikel 9.5 van de Omgevingswetꞌ

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1493

De VOORZITTER. Dan 7.4, zoals net aangegeven in het ordedebat, het herziene voorstel tot vaststellen van het ꞌBesluit mandaat en machtiging tot het intrekken van een voorkeursrecht als bedoeld in artikel 9.5 van de Omgevingswetꞌ. Akkoord. 6.

REGULIERE DEBATTEN

De VOORZITTER. Dan gaan we naar de reguliere behandelonderwerpen voor vandaag. 6.1

Voortgangsrapportage Beleidskader basisvaardigheden

De VOORZITTER. Als eerste de voortgangsrapportage Beleidskader basisvaardigheden. Mevrouw Vlieger trapt af. Mevrouw VLIEGER (gl). Voorzitter, tijdens de commissiebehandeling sprak ik over het belang van taal, hoe het de basis is van alles. Je weg vinden, belangrijke brieven kunnen lezen, een baan vinden en je financiën bijhouden bijvoorbeeld. Over dat mooie gedicht van Derek Otte, en hoe jammer het is dat veel Rotterdammers er niet zomaar van kunnen genieten. De commissie liet op cruciale punten nog grote vraagtekens achter. De trajecten zouden dusdanig zijn aangepast dat het gevolgen had voor het aantal gestarte trajecten en daarmee de besteding van de financiën. Hoe de trajecten precies anders zijn dan de vorige jaren bleef onduidelijk. In de voortgangsrapportages van eerdere jaren staan namelijk ook trajecten als Taal en werk, Taal en geld, Taal en gezondheid genoemd. Waarom dit punt nu zoveel gevolgen heeft gehad blijft één groot vraagteken en mijn fractie zou graag opheldering hierover willen van de wethouder. Dus de vraag is: wat is er precies veranderd in de trajecten in 2023 en hoe heeft dit tot zulke grote gevolgen geleid? In de veegbrief van de wethouder lezen we tegenstrijdigheden over de WEB-middelen en worden hier nieuwe argumenten opengegooid. Enkele vragen hierover.

Klopt het dat er een deel van de WEB-middelen wel mag worden ingezet voor werving, toeleiding en projectleiding? Kan worden aangetoond dat dit gedeelte, de DU, ten opzichte van de SPUK wel volledig benut is het afgelopen jaar? Dit omdat er telkens in de tekst wordt verklaard dat het budget van de WEB-middelen alleen voor de trajecten uitgegeven mag worden. Volgens uw eigen uitleg gaat dit over een deel van het budget. Klopt het dat de vorige jaren een structurele onderbesteding, waarvan gesproken wordt in de veegbrief, betrekking heeft op de coronajaren? En daarnaast dat alsnog de onderbesteding in die jaren vele malen minder was dan in 2023? Wat GroenLinks betreft is taal essentieel en moeten we het een hoge prioriteit geven en vooral onder een college dat altijd in het Nederlands wil communiceren zouden we datzelfde verwachten. Met 18,5% mensen dat vroegtijdig stopt is er nog een wereld te winnen en we hopen dat de wethouder ook op deze doelgroep specifiek wil gaan inzetten. Deze week is toevallig de Week van lezen en schrijven, waar Rotterdam niet specifiek aandacht aan besteedt en ook geen activiteiten voor heeft. Ik zou daarom graag een motie willen indienen die vraagt om vanaf volgend jaar hier wel specifiek iets mee te doen, en dan meer aandacht te besteden aan de uitvallende cursisten.

Tot slot moet ik hier nog benoemen dat mijn fractie de omgang met mijn motie uit november 2022 betreurt en dat we hopen dat we hier spoedig een herziening op zullen zien. Tot zover de eerste termijn. De VOORZITTER. Mevrouw Vlieger heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Iedereen recht op taal "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 12 september 2024 ter bespreking van agendapunt 6.1 Voortgangsrapportage beleidskader basisvaardigheden; constaterende dat: - taal de basis is om je weg te vinden in het leven en het van groot belang is om te kunnen communiceren bijvoorbeeld op het werk, in de zorg en met de gemeente; - de Week van lezen en schrijven in het leven is geroepen om extra aandacht te vragen voor de 2,5 miljoen Nederlanders die moeite hebben met lezen en schrijven; - 18.5% van de deelnemers van een taaltraject vroegtijdig stopt; overwegende dat:

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1494

-

het onvoldoende beheersen van basisvaardigheden ervoor kan zorgen dat er op andere gebieden, zoals werk en gezondheid, problemen ontstaan waardoor het vergroten van de basisvaardigheden van Rotterdammers ook leidt tot het verminderen van deze problematiek; het beheersen van de basisvaardigheden ervoor zorgt dat men volwaardig deel kan nemen aan de samenleving en het gevoel van eigenwaarde wordt vergroot; het vroegtijdig stoppen van deelnemers zoveel mogelijk moet worden voorkomen, omdat met elk niet-afgerond traject er een Rotterdammer overblijft met onvoldoende basisvaardigheden, wat weer kan leiden tot problemen op andere gebieden;

verzoekt het college: - vanaf volgend jaar als gemeente een actieve rol in de Week van lezen en schrijven in te nemen en op deze manier meer aandacht te geven aan laaggeletterdheid; - samen met partners een plan te maken om de uitval van mensen bij de trajecten te verminderen; - hierover te rapporteren in de volgende voortgangsrapportage Beleidskader basisvaardigheden; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. L.S. Vlieger en S. Reitema De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dan geef ik het woord aan de heer Crielaard. Mag ik u erop wijzen dat de heer Crielaard vandaag zijn maidenspeech houdt? De heer Crielaard. De heer CRIELAARD (lr). Dank voorzitter. Ik begin met een quote. "Met gelijkheid heb ik niets, wel met gelijkwaardigheid, maar dat vind ik echt iets anders. Als mensen staan we allemaal naast elkaar, maar niet iedereen is gelijk. En dat vind ik wel mooi. Juist de verschillen zijn interessant. Ik acht mezelf niet hoger dan anderen, maar wel anders. Dat wordt vaak versleten voor ijdelheid en arrogantie, maar dat gevoel heb ik daar niet bij." Einde quote. Voorzitter, deze quote is niet zomaar een quote, maar maakt een statement in drie categorieën. 1: het maakt een duidelijk onderscheid tussen gelijkheid en gelijkwaardigheid. Niet iedereen hoeft precies hetzelfde te zijn, gelijkheid.

Maar mensen moeten wel respectvol en op dezelfde waarde behandeld worden, gelijkwaardigheid. 2: het benadrukt het belang van diversiteit. De verschillen tussen mensen is een verrijking van de samenleving en het pleit voor een samenleving waarin mensen niet hoeven te streven naar uniformiteit, maar waar juist de unieke eigenschappen van individuen centraal staan. Het erkennen van verschillen tussen de mensen in de maatschappij maakt sterker omdat de variatie leidt tot creativiteit, innovatie en groei. 3: dit sluit aan bij het individualisme van de eigenaar van deze quote. Hij beschouwde zichzelf als een uniek persoon, net zoals iedereen dat volgens hem is. Hij vond dat je trots mag zijn op je identiteit en je verschillen. Dat werd vaak geïnterpreteerd als arrogantie, maar voor hem was het eerder een vorm van zelfbewustzijn. Hij geloofde dat ieder individu zijn of haar eigen waarde had. Dat trots zijn op wie je bent iets positiefs is, zolang je niet op anderen neerkijkt. Voorzitter, degene die deze quote uitsprak wordt vaak geciteerd. Echter, met andere uitspraken zonder duiding. Frames zogezegd. De geestelijk vader van deze quote is ook de geestelijk vader van het gedachtegoed waar Leefbaar Rotterdam voor staat. Wilhelmus Simon Petrus (Pim) Fortuyn werd op 6 mei 2002 vermoord vanwege zijn politieke standpunten. De eerste politieke moord in Nederland sinds 1672.

Vermoord om uitspraken die geframed en uit hun verband gerukt zijn. Vermoord om zijn vrijheid van spreken. Pim Fortuyn, laat die naam nog één keer klinken in dit huis. Dit huis, waar ik twee jaar geleden ben geïnstalleerd als burgerraadslid en nu als gemeenteraadslid mag spreken. Ik heb in die tijd ervaren hoe de Rotterdamse politiek is afgedreven in tegenstellingen. Het is zwart of wit, grijs bestaat bijna niet meer. De verschillen worden gehard en belangrijk gemaakt. Er wordt eindeloos op ingezoomd. De verschillen worden niet meer omarmd. Het is alsof er een onzichtbare hand je dwingt een kant te kiezen. Je bent voor of tegen. Consensus, het grijze, is kennelijk uitverkocht. Het wordt bijna een sport om de tegenstellingen te vinden en te framen en niet meer te kijken naar wat een coalitie en oppositie gezamenlijk kunnen bereiken op het moment dat je accepteert dat je verschillend bent. Voorzitter, Rotterdam is hard op weg om alle stukjes groen en polder in te zetten voor woningbouw. Langzaam verdwijnt de polder in de Randstad, maar eerlijk gezegd lijkt dat ontpolderen al lang in de Rotterdamse politiek begonnen. Het grijze, geen idee meer waar dat gebleven is, misschien in het beton van de woningbouw. Als je elkaars verschillen accepteert en zoekt naar overeenkomsten voorzitter, kun je samen iets bereiken.

Dan ben je niet met jezelf bezig maar met de stad, en ben je bezig samen iets te

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1495

bereiken. Dat voorzitter, is de politiek die ik wil en dat is de reden waarom ik de politiek in ben gegaan en dat is de reden waarom ik pas bij Leefbaar Rotterdam. Voorzitter, ik wil over verschillen heen stappen. Ik wil anderen niet overtuigen om als mij te zijn, want dat maakt mij niet meer uniek, ik wil samenwerken aan wat we wel kunnen bereiken. En daarom heb ik vanaf het begin van deze coalitie, de coalitie toegejuicht. Als er gefocust was op de verschillen, dan was deze coalitie nooit tot stand gekomen. Maar als je focust op de overeenkomsten, lef toont en durft de meningsverschillen te accepteren, dan zie je pas echt wat mogelijk is en wat wij bereiken met deze stad. Besluiten durven nemen in het gezamenlijk belang, waarin iedereen wat slikt. Grote stappen hoef je niet te nemen, wel verantwoordelijke. Kleine vooruitgang maakt bestendigheid. Stilstaand water gaat stinken, achteruitgang, nou ja voorzitter, dat is een college zonder Leefbaar Rotterdam. Voorzitter, ik spreek de hoop uit dat wij de doelen uit ons coalitieakkoord blijven behalen. Op mijn portefeuilles wil ik ervoor zorgen dat het voorzieningenniveau in de wijken en in de stad op peil blijft. Dat je een buitensport kan beoefenen in je eigen omgeving, sport draagt immers bij aan een gezonde levensstijl, helpt ouderen ook langer zelfstandig te blijven en in de toekomst minder zorg nodig te hebben.

Ik zal dit college controleren op het feit dat zorgvragers de juiste, effectieve en doelmatige zorg krijgen. Daar waar het kan met eigen netwerk, en daar waar het kan met een netwerk van vrijwilligers en/of aangevuld met professionals. Het moet en kan anders zonder dat er wordt ingeleverd op de kwaliteit van het leven met een zorgvraag. Op taal en onderwijs zal ik strijden en waken dat vooral de focus ligt op het onderrichten en onderwijzen. Leren lezen, leren schrijven, rekenen, et cetera. De taal leren kennen, begrijpen en toepassen. Een mening kan een kind zelf ontwikkelen. Een kind hoeft niet geïndoctrineerd te worden door docenten die vooraf willen bepalen hoe een ander moet leven en denken. Laat het kind zich ontwikkelen tot een individu, een eigen individu met een niet-opgelegde mening. Laat hem verschillend zijn. Ook zal ik waken dat scholen en universiteiten niet zwichten voor de terreur van luid schreeuwend tuig dat in minderheid probeert het te verstieren voor de zwijgende meerderheid. Het tuig dat met vernieling en geweld probeert hun mening op te leggen. Als een student voor zijn onderzoek een collega nodig heeft van een Israëlische of Palestijnse universiteit om zijn onderzoek op academisch niveau te vergelijken, dan moet dat kunnen. Voorzitter, ik kom tot een afronding. Voor ons ligt een voortgangsrapportage Beleidskader basisvaardigheden.

Een ijkmoment van gevoerd beleid. Een ijkmoment dat laat zien dat het gevoerde beleid en de uitvoering de doelstellingen heeft behaald, sterker nog, de verwachting overstijgt. Het college, de wethouder hoef ik niet aan te spreken, hoef ik niet bij te sturen, het vuur niet aan de schenen te leggen. Ik kan louter complimenteren op de tot nu toe, ik herhaal, tot nu toe bereikte resultaten. Wel blijf ik, net als in de commissie benadrukken dat de gemeente een belangrijke voorbeeldfunctie heeft als het gaat om de taalbeheersing en dat het dus heel belangrijk is om de afspraak in het coalitieakkoord dat de gemeente in het Nederlands communiceert zeer strikt uit te voeren en ik vraag de wethouder hierop toe te blijven zien. Om dan nog even in het goed Nederlands af te sluiten, Loquendi Libertatem Custodiamus, laten wij waken over de vrijheid van het spreken. Dank voorzitter, tot zover. (Applaus.) De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Dank voorzitter. Volgens mij is er een mooi commissiedebat geweest met ook heel veel vragen. Wij zijn in ieder geval blij dat de targets zijn behaald en dat de deelname aan die taaltrajecten ook hoog is. We kunnen inderdaad ook goed teruglezen dat er flink wordt ingezet om de problematiek van laaggeletterdheid aan te pakken. Toch wel een aantal vragen. Dat gaat voornamelijk over een motie die wij vorig jaar hebben ingediend, in 2023.

Dat is de motie ꞌBeter naar beterintaal.nuꞌ. Wat wij daar eigenlijk zien is dat de uitwerking daarvan in ieder geval in de voortgangsrapportage wordt gemist. Wij verzoeken het college dan ook om de motie concreter uit te voeren en als dat wordt gedaan beter inzichtelijk te maken in de rapportages door die inzet op communicatie te laten zien. Want ik mis dan bijvoorbeeld de inzet via sociale en etnomedia zoals gevraagd in de motie en ook wordt gevraagd om meerdere toolkits te ontwikkelen. Nu is er eentje die is gemaakt voor zorgverleners, maar dit moet eigenlijk breder, want er wordt samengewerkt met verschillende maatschappelijke partijen in de stad en het zou fijn zijn als die een soort algemene versie kunnen gebruiken om dit probleem ook aan te pakken. Zeker als we kijken naar de onderbesteding die er ook was op het gebied van communicatie, het was een klein bedrag, maar toch, alle beetjes helpen, is het dan ook verbazend dat hier minder geld aan is uitgegeven terwijl het wel is gevraagd. Er is in het verleden ook nog wel eens gebruikgemaakt van de zogenaamde promoteams en dit was een succes bij de aanvraag van energietoeslag. Nou, de wethouder Armoedebestrijding moet als het goed is daar

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1496

alles van weten, want de oudere doelgroep werd daar bijvoorbeeld heel goed bereikt. Daarom ook het verzoek om die ook in te kunnen zetten. Er was geld, dus dat hadden we kunnen gebruiken. Waarom is daar geen gebruik van gemaakt? Dan waren er heel veel vragen gesteld over onderbesteding in 2023, over die € 2,5 miljoen. Ik interpreteer hem als een reservering en vraag de wethouder of dat klopt. Dus de afgeronde taaltrajecten moeten betaald worden in 2024, en dan is het geld als het goed is op. Klopt die conclusie of zit het toch anders in elkaar? En hebben we dan eigenlijk structureel jaarlijks een reservering die we moeten inboeken in de begrotingen? Dus daar graag wat opheldering over. Tot zover, dank. De VOORZITTER. Dank. Mag ik verder iemand het woord geven? De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, taal is belangrijk, taal, woorden doen ertoe. Dat komt vaak voor, zeker in deze raadzaal. En ik heb met belangstelling geluisterd naar de maidenspeech van collega Crielaard. Toen hij begon met het citaat over gelijkheid en gelijkwaardigheid dacht ik: hij gaat Jan Marijnissen citeren, maar het bleek voormalig collega Pim Fortuyn te zijn. Ik denk dat we dat ook met zijn allen kunnen delen. Ook over de vrijheid van spreken, waarbij hij een of ander Latijns citaat had. Dit huis zit vol met citaten over Romeins imperialisme en nog wat van die dingen.

Daar was ook niets mis mee, vrijheid van spreken. Maar ik vind dat als taal ertoe doet, we dan ook woordjes als tuig niet moeten devalueren, door mensen die vrijheid van spreken hebben om op een andere manier tegen de samenleving aan te gaan. Daar zouden we mee in gesprek moeten gaan en dan moeten we niet in deze raadzaal symbolisch de middelvinger naar ze opsteken door ze tuig te noemen. Dat wilde ik even kwijt voorzitter. De VOORZITTER. De heer De Waard. De heer DE WAARD (lr). Even een punt van orde. Mijn collega Crielaard heeft zojuist zijn maidenspeech gehouden en nu wordt daar toch op gereageerd. Volgens mij heeft u heel duidelijk aangegeven dat daar niet op gereageerd mag worden. Ik zou graag willen dat u daarop zou wijzen. De VOORZITTER. Nee, het is van de orde. De heer Crielaard, de afspraak is dat wij bij een maidenspeech tijdens het uitspreken van de speech niet interrumperen, maar daarna is de inhoud van de speech gewoon onderwerp van het debat. Ja. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, want het is inderdaad een misverstand. Interrumperen moet je niet doen, maar als ik een maidenspeech zou houden, ik denk ieder van ons, zou het wel leuk zijn als er enige reactie op kwam, want we zitten hier toch voor het debat. Dus het is niet zo dat je een verhaal houdt aan dovemansoren, want dan kunnen we net zo goed de zaal verlaten tijdens een maidenspeech.

De VOORZITTER. In deze zaal zult u waarschijnlijk nooit meer een maidenspeech houden. Dat heeft u zo vaak gedaan in het verleden. Behalve als u in een andere functie elders gaat zitten. Maar hier zal dat niet meer het geval zijn. Als u erop wilt reageren dan kan dat. Ja, dan gaat het over. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja, dank voorzitter. We hebben heel veel laaggeletterde mensen in Rotterdam. Een op de vijf, 21% van de beroepsbevolking, 90.000 mensen in onze stad. Dat zijn er heel veel. Ik wil wel benadrukken dat ik de commissie wel vrij teleurstellend vond. We hebben veel vragen gesteld, ook vrij technische vragen, en antwoorden waren toch vrij moeilijk om te geven, bleek. En dat vind ik toch wel heel jammer. Het belangrijkste punt dat overbleef en waar dus ook een brief over gekomen is, ging over de onderbesteding en de oorzaak blijkt dus, uit die brief die later kwam, dat het door minder inzet op onder andere communicatie- en promotiekosten kwam. Ja, ik vind hem zelf nog vrij vaag, en PvdA tekent mee op de motie van GroenLinks en is blij dat het constructieve voorstel is gedaan. Ook steunen wij alle vragen van andere partijen, het zijn heel goede vragen, die ook vandaag weer gesteld zijn. De VOORZITTER. De heer Soytekin heeft een vraag aan u. De heer SOYTEKIN (denk). Ja, misschien om het helder te krijgen.

Die communicatie- en promotiekosten waar u over spreekt, dat ging toch over die € 60.000,00 en niet over die € 2,5 miljoen, wat u denk ik aanmerkt als reservering of onderbesteding. Klopt dat?

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1497

De VOORZITTER. Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Zoals ik hem lees, gaat die onderbesteding die meer is dan 25% over het stukje promotiekosten. Zo lees ik dat in de brief. De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Oké, zo heb ik hem niet gelezen. Er stond een bedrag van € 60.000,00. Dat was een onderbesteding met betrekking tot de communicatie en promotie et cetera. En die € 2,4 miljoen, zeg ik even uit mijn hoofd, heb ik geïnterpreteerd als een reservering van wat in 2024 wordt betaald aan trajecten die afgerond worden in dat jaar. De VOORZITTER. Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja, dan kom ik ook terug op het originele punt, dat ik ook in de commissie heb gemaakt. Dat er vragen komen over de onderbesteding was vrij duidelijk. Dat is informatie hierover die is toegestuurd voor het commissiedebat. Dat die summier was, is ook vrij duidelijk en dat er dus tot op de dag van vandaag nog een discussie en een debat over gevoerd wordt, verbaast me ook niets. Ik had dit soort punten ook heel graag in de commissie willen bespreken en niet achteraf een brief met informatie willen hebben. De VOORZITTER. Helder. Andere sprekers bij dit agendapunt? Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, ik ben blij dat de doelen worden gehaald. Laat ik daarmee beginnen. Fijn om te zien dat er heel veel taaltrajecten zijn gestart.

Maar, inderdaad, het belangrijkste punt in de commissie was: hoe zit het nu precies met die onderbesteding? Best wel een ingewikkeld verhaal. En naar aanleiding van de discussie in de commissie en de brief samen blijft daarbij de vraag bestaan, op het moment dat in het daaropvolgende jaar alle taaltrajecten worden afgerond die dan nog lopende zijn, betekent dat dan dat die € 2,4 miljoen die nu gereserveerd staat dan volledig wordt uitgegeven? Dat is voor mij een heel belangrijke vraag, want dat betekent dat er wat D66 betreft geen sprake is van het niet-uitgeven van geld, maar dat we dat inderdaad reserveren. Waarom we dat een onderbesteding noemen vind ik een beetje vreemd en dat is ook mijn vraag aan de wethouder. Waarom noemen we dat nu een onderbesteding terwijl het eigenlijk een reservering is? En begrijp ik dan ook goed dat dit een systematiek is die ons door het rijk wordt opgelegd, om dat op die manier te doen, en dat we dus als er nog meer gereserveerd zou moeten worden, omdat we nog meer taaltrajecten hebben die doorlopen naar het volgend jaar, dat we dan dat geld zouden moeten terugbetalen aan het rijk omdat we nu eenmaal maar 25% mogen onderbesteden, wat dus geen onderbesteding is, zoals ik het lees, maar gewoon een reservering van je verplichtingen voor iets wat je het jaar daarop nog moet betalen.

Verder sluit ik me aan bij de vragen die door de voorgaande collega’s zijn gesteld. De VOORZITTER. Andere sprekers? Wethouder Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk) (wethouder). Ja voorzitter, de vragen van GroenLinks over het verschil tussen de trajecten. Nou, de trajecten in het vorige college waren smaller van opzet. De huidige trajecten zijn breder. We kopen trajecten in van basisvaardigheden die naast taal ook andere vaardigheden zijn, dus rekenen en digitale vaardigheden. Die komen terug in deze huidige taaltrajecten. Andere verschillen voorzitter zijn trajecten voor analfabeten. Die hebben we in het verleden niet ingekocht. Nu wel. En deze trajecten duren langer en ze zijn duurder dan reguliere trajecten. We kopen ook aparte trajecten in voor NT1’ers en voorzitter, voor analfabeten. Dus die trajecten, nogmaals, zijn duurder en langer. De collegeperiode waar we nu in zitten, het beleidskader dat door u is vastgesteld, heeft een nieuw thema, Taal en geld. Dat zit daarin nu ook. Dat was in de vorige collegeperiode een kleine module. Het was aanwezig maar nu is het een zelfstandig thema. Voorzitter, dat maakt dat die huidige trajecten moeilijk te vergelijken zijn met de vorige taaltrajecten. En voorzitter, de relatie die mevrouw Vlieger legt tussen dat dit gevolgen heeft voor de instroom, is een oneigenlijke relatie.

Want voorzitter, we zien dat dat gewoon niet te vergelijken is met elkaar, dus de instroom kan ook niet naast elkaar worden gelegd. Voorzitter, ten aanzien van de WEB-middelen, of die kunnen worden ingezet voor werving en toeleiding. Nee, er zit geen tegenstrijdigheid in. De SPUKmiddelen, de specifieke uitkering kan alleen worden ingezet voor trajecten. De decentralisatie-

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1498

uitkering kan worden ingezet voor werving en toeleiding en die zijn uitgesplitst in de gegevens die u hebt gekregen in deze voortgangsrapportage. Voorzitter, een deel van WEB mag wel worden ingezet voor werving en toeleiding. Wat ik probeer uit te leggen, de SPUK WEB an sich niet, maar de decentralisatie-uitkering dus wel. En de onderbesteding heeft geen betrekking op de coronaperiode. Dat was tijdens de vorige collegeperiode voorzitter. Daar zijn grotere bedragen doorgeschoven. Voorzitter, kan worden aangegeven dat de decentralisatie-uitkering ten opzichte van de SPUK wel benut is het afgelopen jaar? Nou, de decentralisatie valt onder algemene middelen en het was geen onderbesteding maar overbesteding. Voorzitter, we zien dat er hier wel sprake is van een oormerking, maar de algemene middelen zijn onderdeel van de gemeentelijke gelden. Dus dat is geen geoormerkt geld, en dat wordt verwerkt in de gemeentebegroting. Voorzitter, de vragen over de onderbesteding in de jaren ervoor. De VOORZITTER. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Even ter verduidelijking. Dus de uitsplitsing van DU en SPUK is geen uitsplitsing die onder de WEB-middelen valt? Dat is dus dat een deel ervan onder algemene middelen valt en niet onder WEB-middelen? Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk) (wethouder). Ja voorzitter, op dit moment, zo begrijp ik dat ook.

Ik geef hierbij ook echt aan voorzitter, dit zijn technische vragen. Ook hierin, het helpt enorm als die technische vragen aan de voorkant worden gesteld. De VOORZITTER. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Ja voorzitter, maar dan concludeer ik dat de veegbrief die gestuurd is veel vragen heeft opgeroepen die niet duidelijk worden uitgelegd in de veegbrief. Want in de veegbrief lees ik het zo, WEB-middelen zijn onderverdeeld in twee delen, en nu hoor ik weer iets anders. Dat is hetzelfde als dat er een argument in de veegbrief naar voren komt, dat gaat over vorige jaren. Daar wordt niet uitgelegd wat de cijfers zijn van die vorige jaren. Dan gaan wij ervan uit dat het eerdere jaren zijn. Daarom noem ik ook coronajaren. Nu wordt er aangegeven: nee, dat heeft niets met elkaar te maken. Zo blijven we steeds op een vervelende manier een debat voeren, dat niet zo goed over de inhoud kan gaan omdat we niet de juiste informatie hebben en dat vind ik zonde van dit debat. De VOORZITTER. Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Voorzitter, ik wil wel even benadrukken dat raadsleden in de commissie gewoon vragen mogen stellen en ook gewoon technische vragen mogen stellen en dat het niet zo kan zijn dat een wethouder dan zegt: dan had je maar van tevoren technische vragen moeten insturen en achteraf krijg je geen antwoord meer. Ik vind dat niet de juiste gang van zaken.

En ook als we vandaag nog technische vragen stellen, moet dat gewoon kunnen. De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk) (wethouder). Voorzitter, dat klopt. Dat zeg ik ook niet. Wat ik aangeef, is dat als ze aan de voorzijde gesteld worden, ik daar dan gerichter een antwoord op kan geven, omdat het technische vragen zijn. Dus voorzitter, niet daarmee afdoen aan het recht van de raadsleden. Voorzitter, decentralisatie-uitkering nogmaals valt dus onder die algemene middelen. Wat is er veranderd ten opzichte van de trajecten? Dat heb ik al aangegeven. Voorzitter, over de onderbesteding hebben we uitgebreid met elkaar gesproken in de commissie en zijn er door meerdere partijen vragen over gesteld, namelijk: is dit een reservering of is dit een onderbesteding? Voorzitter, in de uitvoering is het een reservering. In de bewoording, zoals het rijk daar een verslag over wil hebben, gaat het om onderbesteding en zijn dat de termen die gehanteerd worden. Dat zijn dan ook de termen waarvan gebruik wordt gemaakt in de voortgangsrapportage. Het is in de praktijk meer in gemeentelijke termen een reservering. Dus voorzitter, dat in antwoord op de vragen van GroenLinks, PvdA, D66 en DENK. Voorzitter, de motie waar GroenLinks naar verwijst, er is uit het budget van 2023 1,6% terugbetaald aan het rijk. De rest, die € 2,4 miljoen, wordt in 2024 ingezet voor trajecten.

Voorzitter, de ambities die moeten worden gerealiseerd hebben we met elkaar vastgesteld. Dus voorzitter, de vraag: kunnen we met een onderbesteding nu meer trajecten realiseren en kan daar (Er wordt buiten de microfoon gesproken.)

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1499

De VOORZITTER. Ik laat de wethouder uitspreken. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk) (wethouder). Voorzitter, ik refereer aan de ingediende motie die nog wacht ten aanzien van het tweede dictum op afdoening. Voorzitter, die 25.000 trajecten is nadrukkelijk een ambitie. Ik zie nu geen reden om die ambitie te wijzigen. In de motie wordt verzocht om te kijken of WEB-middelen daar aanleiding toe geven. Voorzitter, op dit moment is dat niet aan de orde. Wat wel aan de orde is, is dat mevrouw Vlieger recht heeft op een afdoening van dat openstaande dictum. Voorzitter, dat komt in de eerstvolgende voortgangsrapportage. Tegelijkertijd zie ik dat mevrouw Vlieger daar toch wel behoefte aan heeft. In de motie is ook gevraagd om afdoening in de voortgangsrapportage. Als mevrouw Vlieger akkoord is kan die afdoening per brief plaatsvinden en dat kan dus sneller dan de eerstvolgende voortgangsrapportage. De VOORZITTER. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Akkoord. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk) (wethouder). Dank u wel mevrouw Vlieger. Voorzitter, de volgende vragen over die decentralisatie heb ik al beantwoord. Ik meen dat ik de vraag van GroenLinks daarmee heb beantwoord. De vragen van DENK voorzitter, de motieafdoening is eerder per raadsinformatiebrief naar u toe gestuurd. Ik geef u mee dat daar een akkoord op is gegeven.

Tegelijkertijd zie ik ook wel de mogelijkheden en onmogelijkheden als het gaat om inzet van social media. Daar kijk ik continu naar. En ik zal dat zeker ook wel meenemen in de toekomstige beoordelingen op de inzet van social media. Voorzitter, DENK noemde promoteams. Daar blijven we gebruik van maken, ook in overleg met de promoteams. Die zijn onderdeel van niet alleen de portefeuille taal, maar veel breder, dus daar vindt ook afstemming over plaats op welk moment die kunnen worden ingezet. Dus voorzitter, die zijn we niet vergeten. Die nemen we continu mee. En als het goed is hopen we die ook weer binnenkort te gaan inzetten of in elk geval weer te kunnen inzetten. En voorzitter, over het punt van de onderbesteding en reservering heb ik al aangegeven dat de constatering van de heer Soytekin klopt. Het betreft een reservering in de termen van gemeentelijke begrotingen. Voorzitter, de vragen van de PvdA over de onderbesteding van € 60.000,00 op gemeentelijke middelen, dat is inderdaad op communicatie en promotie voorzitter. Voorzitter, de doelen worden gehaald. Dank u wel D66 voor het besef dat dat is waar u mij ook mee op pad hebt gestuurd en dat we dat ook kunnen halen. Voorzitter, de bewoording onderbesteding komt vanuit het rijk. Die wordt dus ook in onze verslaglegging zodanig gebruikt.

De vraag van mevrouw Maassen ziet ook op: moeten wij rekening houden met redelijk kleine manoeuvreerruimte van deze wethouder? Ja, er zit weinig manoeuvreerruimte als het gaat om de SPUK-middelen en onderbesteding. Reële onderbesteding is nu dus een relatief laag bedrag. Dat gaat om die 1,6%. Voorzitter, ik heb een reactie op de vraag. Nee voorzitter, tot zover. De VOORZITTER. Dank. Is er nog een vraag blijven liggen of is er nog behoefte aan een tweede termijn? Ik zie een vinger van mevrouw Maassen. Van de orde. Mevrouw VLIEGER (gl). Ja, de wethouder moet nog reageren op de motie. De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk) (wethouder). Ja voorzitter, vanaf volgend jaar als gemeente een actieve rol innemen. Voorzitter, dat doen we al. We zijn actief, samen met Stichting Lezen en Schrijven, in de stad bezig. We geven aandacht aan de infopleinen, de infomarkten, die worden georganiseerd. Daar zijn heel veel organisaties aanwezig, maar ook de gemeente Rotterdam. Dus voorzitter, wij zien daarin wel een actieve rol van de gemeente. Op dit punt zal ik de motie dan ook ontraden. Voorzitter, samen met partners een plan te maken om de uitval te verminderen. Wij zetten maximaal in om mensen te enthousiasmeren en als zij eenmaal in het traject zijn voorzitter, is het ook aan de taalaanbieder en de mensen om daarin enthousiast te zijn en te blijven.

Dat is ook continu aan de orde. Het gebeurt ook door de taalaanbieders. Voorzitter, op die beide punten kan ik dus alleen maar meegeven: dat gebeurt al, en moet ik de motie op dat punt dan alleen maar helaas ontraden. De VOORZITTER. Mevrouw Vlieger.

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1500

Mevrouw VLIEGER (gl). Ja, één vraag daarover, want wij zagen op de website geen activiteiten die in Rotterdam werden georganiseerd. Ook in de stad zien we daar eigenlijk niets van terug. En dit is een heel mooie week die eigenlijk beide kanten op gaat. Je informeert ook de stad en mensen over laaggeletterdheid en we kunnen daarmee ook de kennis bevorderen in de stad, dus ik zou het best mooi vinden als we wat meer kunnen doen hiermee. Ziet u daar mogelijkheden in? De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk) (wethouder). Ja voorzitter, zie ik daartoe mogelijkheden? We hebben rekening te houden met de versobering als het gaat om communicatie, dus heel grote evenementen zoals we voorheen konden organiseren, zoals de Taalnacht, het tv-programma dat we hebben gedaan, dat gaan we dus niet meer kunnen doen. Aandacht in de Week van lezen en schrijven is er wel. U hebt het dan inderdaad misschien niet gezien, maar de infopleinen zijn er. In Noord, ik meen dat ergens deze week ook nog activiteiten zijn. In Kralingen, Crooswijk. Voorzitter, gisteren was ik nog naar een bijeenkomst waar we het over het onderwerp meertaligheid in het onderwijs hadden. Voorzitter, er zijn dus continu evenementen en activiteiten die worden georganiseerd en gestimuleerd. Voorzitter, de motie kan ik niet omarmen. De VOORZITTER. Helder. Dan in de tweede termijn.

Of was er nog iets blijven liggen? Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Met het risico dat ik heel erg moeilijk ben. De VOORZITTER. Alleen vandaag moeilijk? Dan slikken we die wel. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ik hoorde de wethouder net zeggen: 1,6%, en in de stukken staat 1%. En we hebben het al heel lang gehad over alle verschillende bedragen, maar dan met het vertrouwen dat de cijfers allemaal kloppen, toch de vraag: is die reële onderbesteding nu 1% of 1,6% of was het een slip of the tongue van de wethouder? De VOORZITTER. Anderen? De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Dank voor de beantwoording. Ik heb wel twee puntjes waar ik nog op wilde terugkomen. Dat gaat om de inzet op communicatie. In mijn verhaal was het iets breder dan sociale media, dus het verzoek dat in ieder geval mee te nemen. En waar ik dan wel van schrik is dat de wethouder nu zegt: er gaat een versobering plaatsvinden op communicatie. Dan vind ik het wel des te meer zonde dat we vorig jaar het geld niet hebben uitgegeven aan die dingen die unaniem door de raad zijn aangenomen en die gevraagd zijn eigenlijk. Dus mijn vraag is eigenlijk: in hoeverre kunt u voldoen aan de uitvoering van de motie? Mijn tweede vraag is toch nog even over die onderbesteding. Ik snap dus de methodiek van reservering.

Dus dat betekent eigenlijk dat de wethouder standaard ieder jaar een reservering maakt voor het volgende jaar. Is dat dan standaard die 25% of is dat een ander bedrag? Want ik ga ervan uit, u weet, in jaar X moet ik 50% aan de taalaanbieders betalen en in het jaar daarop, op het moment dat opleidingen zijn afgerond, betaal ik het restant. Dus je houdt ieder jaar rekening met een bepaald bedrag of een percentage. Welk percentage is dat? En stel dat er meer vraag is, dan kan ik me ook voorstellen dat het geld gewoon op is. Hoe werkt het dan? De VOORZITTER. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Ja, ik sluit me volledig aan bij de woorden van de heer Soytekin. Ik denk dat zowel bij zijn motie als mijn motie het zonde is dat daar dan niet meer op ingezet is, vooral omdat we weten dat er versobering aankomt. En daarmee wil ik ook verder, want de onderbesteding van eerdere jaren was vele malen minder. Dit wordt dan uitgelegd door de trajecten, hoe die trajecten zijn veranderd. Het blijft onduidelijk en daarmee wil mijn fractie zeggen: onderbesteding blijft altijd zonde en zeker met een bijdrage van het rijk die we heel hard kunnen gebruiken en waar we dan dus ineens een deel van hebben moeten terugbetalen. Ontzettend zonde. Laaggeletterdheid moeten we blijven aanpakken op elke manier die we kunnen.

En daarom zou ik graag nog een motie willen indienen om de onderbesteding onder de aandacht te brengen bij de betrokken partners, bij de komende begroting met een plan te komen hoe we dit jaar ruim binnen de 25%-marge blijven en ook wanneer er meer

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1501

duidelijkheid is over de toekomst van de WEB-middelen, met een plan te komen om ervoor te zorgen dat we deze vrijwel volledig gaan uitgeven. De VOORZITTER. Mevrouw Vlieger heeft de volgende motie ingediend. Motie 2. Onderbesteding, WE(B) ermee "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 12 september 2024 ter bespreking van agendapunt 6.1 Voortgangsrapportage Beleidskader basisvaardigheden; constaterende dat: - er in 2023 een onderbesteding op de WEB-middelen was van € 2,63 miljoen; - dit tot gevolg heeft dat er € 175.643,00 moet worden terugbetaald aan het rijk; overwegende dat: - de onderbesteding in 2022 van WEB-middelen € 760.000,00 was, wat ruim onder de 25% is en er daardoor dus geen geld terugbetaald is aan het rijk; - eerdere onderbestedingen een stuk lager zijn dan afgelopen jaar (2023) en er destijds dus geen geld terugbetaald is aan het rijk; - de onderbesteding van € 2,63 miljoen in 2023 tot gevolg had dat een deel van het geld niet kon worden besteed aan Rotterdammers en hierdoor minder Rotterdammers basisvaardigheden hebben aangeleerd dan mogelijk was; - het beheersen van basisvaardigheden de kans op problemen op het gebied van werk, zorg of schulden verkleint en ervoor zorgt dat Rotterdammers volwaardig mee kunnen doen met de samenleving; verzoekt het college: - binnen een maand het voorkomen van onderbesteding onder de aandacht te brengen bij betrokken partijen; -

om bij de komende begroting met een plan te komen waarin duidelijk wordt dat er dit jaar ruim binnen de 25% marge van onderbesteding wordt gebleven; - wanneer er duidelijkheid is over de beschikbaarheid van WEB-middelen vanaf 2025, binnen 6 maanden met een plan te komen waarin staat hoe in het vervolg de WEB-middelen wel (vrijwel) volledig worden uitgegeven; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. L.S. Vlieger en S. Reitema De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Anderen? Wethouder. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk) (wethouder). Ja voorzitter, over het percentage, de 1,6% reële onderbesteding. Dat staat in de stukken als 1% verschillende bedragen en voorzitter, de reële onderbesteding van 1% gaat om de gemeentelijke middelen en 1,6% is WEB-middelen. Dus vandaar ook inderdaad mijn slip up als het ging om die 1% en die 1,6%. Voorzitter, ik merk wel dat er heel veel technische vragen worden gesteld. De 25% is het bedrag dat vanuit de SPUK-regeling mogelijk is om mee te nemen naar het volgend jaar. En dat hangt af voorzitter van de bestedingen, van de realisatie, en dat is per jaar wisselend. Maar het percentage dat kan worden meegenomen is maximaal 25%. Dus voorzitter, dat waren de vragen die ik nu heb meegekregen vanuit DENK en D66.

De vragen die ik heb gekregen vanuit GroenLinks sluiten aan bij dat wat ik van D66 heb gekregen. Voorzitter, ik krijg de motie van GroenLinks en PvdA over onderbesteding. Ik wil daar even naar kijken en ik kom daar zo op terug. De VOORZITTER. Behoefte aan een korte schorsing? (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Dan lijkt het me handig dat we met het volgende agendapunt doorgaan en dat u op enig moment, dan geef ik u de gelegenheid om nog op die motie te adviseren. Dan schors ik de beraadslaging. Ja, de

raadsvergadering van 12 september 2024

Notulen pagina

1502

wethouder heeft ruggenspraak nodig op die motie. En anders gaan wij schorsen en dan kost het tijd. Nee, oké. Goed, u bent het ermee eens, dus het ordevoorstel is dat het advies op dit punt t.z.t. in de loop van de ochtend nog terugkomt. 6.2

Debat over ꞌNieuwbouw ontwikkeling op Correct-locatie Bergwegꞌ

De VOORZITTER. Dan gaan we verder met het volgende agendapunt, debat over ꞌNieuwbouw ontwikkeling op Correct-locatie Bergwegꞌ. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, goed dat we het er nog een keer over hebben, want het is niet niks. Er wordt hier voortdurend gewezen voorzitter. Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, een puntje van orde. De VOORZITTER. Ja. Mevrouw VERKOELEN (50+). Volgens mij is het aangevraagd door de Partij voor de Dieren en ik denk dat die het eerst het woord zou mogen hebben. De VOORZITTER. Ik heb een lijst met een sprekersvolgorde en daar had u vanochtend niets tegen. De heer COŞKUN (sp). Voorzitter, ik snap de verwarring, want het was voor de actualiteitenraad aangevraagd door de Partij voor de Dieren en ik wil best de heer Van der Velden als eerste, maar gisteren hebben we allemaal de volgorde gekregen en ik had mij aangemeld omdat ik wel wat wil zeggen. En dan sta ik ineens op nummer 1. Dus dan begin ik voorzitter. Maar als de heer Van der Velden wil beginnen dan mag dat ook van mij hoor, want ik steun hem volledig. De VOORZITTER. Mijnheer Van der Velden, u krijgt de eer om zelf te beginnen. De heer COŞKUN (sp). Maar dan wil ik wel mijn seconden terug. De VOORZITTER. We gaan de tijd resetten. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Dank u voorzitter.

Ja, ik ben iemand van traditie, dus het lijkt mij dat we in dit huis moeten vasthouden dat de hoofdindiener als eerste zou mogen spreken. Maar in ieder geval dank u wel mijnheer Coşkun. Voorzitter, we spreken vandaag in een regulier debat over het Correct-pand en ik zou eigenlijk alle raadsleden die betrokken zijn bij dit onderwerp willen attenderen op een brief van de wethouder die wij vandaag hebben mogen ontvangen. Ik lees hem net. Ik wist niet van het bestaan van die brief. Maar in ieder geval voor iedereen, er zit een brief bij. Laat ik dan beginnen met die brief. Daar heb ik een vraag over. De brief eindigt met dat Residence Correct aangeeft de afspraak uit de vaststellingsovereenkomst na te willen komen. En u geeft hun de kans om alle afspraken alsnog na te komen en hiervoor een korte termijn te geven. Dan is mijn vraag: wat is die korte termijn die u hun geeft? En wat nu als zij zich er weer niet aan houden? Gaat u dan naar de rechter of welke mogelijkheden heeft u dan, of zijn er, of wilt u, of willen wij? Voorzitter, vorige week hebben we er al over gesproken. De raad voelde zich niet goed geïnformeerd. Daar heeft de wethouder haar excuses voor aangeboden, dus dat is af. En wij als Partij voor de Dieren willen eigenlijk vooruitkijken en hoe gaan we dit nu in de toekomst voorkomen? Daarvoor zou ik graag enkele moties willen indienen.