20240404- Notulen van de raadsvergadering van 4 april 2024

Dus uw vraag of het scenario zich kan voordoen waarin iemand zich wel wil inschrijven maar dat mag niet, dat kan zich voordoen, maar in dat scenario is er het recht om dan te laten verifiëren door iemand van BWT dat je wel degelijk op het opgegeven adres woont. En dan kun je dus alsnog ingeschreven worden. De VOORZITTER. Wethouder, een kleine toevoeging van mijn kant, maar dat is vanuit het politiegedeelte. Er zijn helaas ook mensen die gevlucht zijn, en op de vlucht zijn voor de autoriteiten in het land van herkomst en die zich om die reden niet inschrijven omdat we ze anders kunnen traceren, maar dat is het justitiedeel van het werk. U kunt verdergaan. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Hartelijk dank. Ja, toch nog.

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

563

De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Nou, zou ik dan de wethouder mogen vragen om bij de volgende rapportage als het mogelijk is inzicht te geven in die inschrijvingen in de BRP en op basis van welke soort van verschillende motivering? (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ja, precies dat. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Mooi. Dan mevrouw Van de Peppel. Kijk, ik ben het zeer met u eens dat de vleesindustrie niet behoort tot de maatschappelijk cruciale sectoren die wij wensen te steunen met het Rijnmonds Arbeidsmarkt Perspectieffonds. En het is dus ook absoluut uitgesloten, laat ik dat zo klip-en-klaar zeggen als ik maar kan, dat een bedrijf uit de vleesindustrie een subsidie zou krijgen vanuit het RAP. We hebben in de subsidieverordening die geldt voor het RAP, een uitsluitende lijst gemaakt van sectoren die daar aanspraak op kunnen maken en daar staat de vleesindustrie niet tussen. Dus het risico dat u vreest zal zich op geen enkele manier manifesteren. En omdat ik ook vind dat we dit goed hebben geregeld moet ik uw motie, ondanks dat ik de strekking ervan snap, wel ontraden, want anders zou ik daarmee impliciet zeggen dat ik er toch aan twijfel of we dat goed hebben geregeld en dat is niet zo. De VOORZITTER. Mevrouw Van de Peppel. Mevrouw VAN DE PEPPEL (pvdd).

Dus u zegt nu mij toe dat geen enkele euro, echt geen enkele euro van het RAP naar een slachterij of een vleesverwerkingsbedrijf gaat. De VOORZITTER. Wethouder. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Ja. Mevrouw VAN DE PEPPEL (pvdd). Dan trek ik bij dezen de motie in. De VOORZITTER. Motie 3 wordt ingetrokken. Dank u wel. U kunt verdergaan. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Dank. Dan kom ik bij mijnheer Becker. Ook zijn oproep om stevig te zijn richting het Westland en andere gemeenten waarvan wij vinden dat zij hun verantwoordelijkheid onvoldoende nemen. Dat zie ik als steun in de rug en dat zal ik dus ook zeker blijven doen, want het is inderdaad belangrijk dat daar echt wat verandert. Er is in het Westland een nieuwe bestuurder aangetreden die verantwoordelijk is voor het onderwerp, dus wie weet. We mogen hoop koesteren dat er wellicht een andere wind gaat waaien, maar laat ik ook zeggen: mijn verwachtingen zijn nog niet hooggespannen, dus we blijven er vooral heel scherp op zitten en zullen ook vooral proberen nieuwe regelgeving voor elkaar te krijgen via het rijk, waarmee we het kunnen afdwingen, want ik denk dat dat uiteindelijk nodig zal zijn. Dan kom ik bij mijnheer Soytekin. Die vraagt mij om in onze besprekingen met de sleutelfiguren vanuit de gemeenschappen ook juist de meldbereidheid over wantoestanden bespreekbaar te maken. Ik wil dat zeker doen.

Ik was vorige week met minister Van Gennep op reis naar Roemenië om daar te praten met verschillende organisaties en ook de Roemeense overheid over hoe wij Roemenen die hierheen komen beter kunnen voorbereiden op hun reis, zorgen dat ze beter snappen wat hen hier te wachten staat, dat ze een beter besef hebben van wat hun rechten en ook hun plichten hier zijn. Want we weten dat helaas een grote groep van de Oost-Europese arbeidsmigranten genoegen eigenlijk aanvaardt in wat voor extreem vervelende situatie ze soms terechtkomen, maar dat moeten ze en dat hoeven ze niet te doen. Maar het is dan wel belangrijk dat ze weten hoe ze daar ook tegen in actie kunnen komen. En ik zie dus ook uw oproep in die zin als aansporing om daar ook met onze sleutelfiguren hier aan de slag te gaan. Dus dat zal ik zeker doen, bij dezen toegezegd. En dan mijnheer Engberts. Die wil dat er nog een tandje bovenop gaat. Kijk, ik bevind me zeg maar altijd in zo’n spel waarmee je op meerdere schaakborden tegelijk aan het spelen bent. En ik probeer echt zo stevig mogelijk te zijn zonder ook op andere borden mezelf in een onmogelijke positie te brengen hè. Dus ik wil wel zo hard zijn als ik kan, zonder dat ik mezelf vervolgens onmogelijk maak als gesprekspartner ofwel voor mijn collega daar ofwel voor een minister.

Dus ik moet proberen dat altijd enigszins in evenwicht met elkaar te doen, dus vergeeft u mij daarom dat ik zeg maar bij wijze van spreken de krachttermen nog achterwege laat, maar we vinden natuurlijk allebei evenzeer dat er een situatie is die moet veranderen. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Vlieger had nog een vraag.

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

564

Mevrouw VLIEGER (gl). Ja, toch nog een vraag over de motie voor de kinderen, omdat het in de beantwoording vooral ging om de voorschoolse educatie en de dingen die we vanuit NPRZ ook geregeld hebben. Nu vroegen wij ons nog af of dingen zoals kraamzorg en jeugdgezondheidszorg, dus breder echt die hulp, of daar ook op wordt ingezet, bijvoorbeeld ook voor de mensen die niet geregistreerd staan. Of dat bereikt wordt. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Ja, dus wij hebben de infopunten waarmee we dus echt outreachend, zoals dat dan in het jargon heet, proberen mensen op te zoeken en te wijzen op niet alleen het belang van registreren, maar juist ook alle andere hulpverlening en ondersteuning die beschikbaar is. Maar zeker voor jonge moeders, zowel in de postnatale maar ook in de prenatale en ook de in preconceptiefase, proberen we ook echt bewust te maken van het belang daarvan en de hulpverlening die er wat dat betreft beschikbaar is. Ja, ik ben een keer op werkbezoek geweest in het EMC dat hierover ging en dan leer je er alles van. De VOORZITTER. Ik vond het curieus, vandaar dat ik een beetje besmuikt lachte. De preconceptiefase. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Dan zou ik graag bij dezen deze motie willen intrekken. De VOORZITTER. Weet u welk motienummer het is mevrouw Vlieger? Motie 1, dank wethouder. Motie 1 is ingetrokken. Zijn alle vragen beantwoord? De heer Oostdijk.

De heer OOSTDIJK (fvd). Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb via u nog even een vraag aan de wethouder, want ik heb toch even na zitten denken over het Westlandse gedeelte. Ik weet niet beter dan dat de Westlandse gemeenteraad heel graag vaart wil maken met het huisvesten van de arbeidsmigranten, maar dat strenge regelgeving in de weg staat. Is dat hetgeen dat ook de wethouder ter ore is gekomen? De VOORZITTER. Wethouder. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Nee, ik heb echt een volstrekt andere analyse van de achtergrond. De heer OOSTDIJK (fvd). Ja voorzitter, laten we daar nu net ook een raadslid hebben die dit beweert wat ik u net zeg. Dus wellicht, als u in gesprek raakt dat er heel snel meters te maken zijn, mits natuurlijk de wetgeving aangepast wordt. De VOORZITTER. Wethouder, dank. 7.3

Het voorstel tot wijziging van de Welstandsnota met betrekking tot energieopwekkende panelen in beschermde stadsgezichten en op beschermde monumenten

De VOORZITTER. Dan gaan we naar agendapunt 7.3, het voorstel tot wijziging van de Welstandsnota, met als eerste spreker mijnheer Vonk. Maak ik u blij, de Welstandsnota? De heer VONK (cu). Nee voorzitter, even een misverstand. Ik stond op de lijst, maar ik heb daar geen bijdrage. Die wordt overgenomen door mijn collega. De VOORZITTER. Wenst iemand het woord? Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, ik ga het heel kort proberen te doen. In coproductie met de ChristenUnie, daarom voer ik nu hier het woord, willen wij even een amendement indienen. GroenLinks is voor verruiming van de mogelijkheden voor bewoners om zonnepanelen aan te brengen op en daarmee het vergroten van het aandeel duurzame energie. Maar we zijn ook voor duurzaam zicht op onze monumenten en daarom hebben wij een amendement om dit nog net iets beter te borgen. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren heeft het volgende amendement ingediend.

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

565

Amendement A. Zorg voor duurzaam zicht op onze monumenten "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van agendapunt 7.3 'Het voorstel tot wijziging van de Welstandsnota met betrekking tot energieopwekkende panelen in beschermde stadsgezichten en op beschermde monumenten'; besluit in bijlage 2 de Welstandsnota Rotterdam, sneltoetscriteria 4 Energieopwekkende panelen te wijzigen door bij de bepalingen met betrekking tot plaatsing op een schuin dak van monumenten na de bepaling "Plaatsing in principe op het achter- of zijdakvlak" de volgende bepalingen toe te voegen: -

Plaatsing op het voordakvlak is alleen mogelijk als er op of bij het monument geen andere mogelijkheden zijn (zoals op het erf, op andere daken of dakvlakken, op bijgebouwen of op andere gebouwen in de omgeving). Plaatsing op het voordakvlak is alleen mogelijk als historische elementen en materialen op het dak behouden blijven. Plaatsing is in beginsel niet toegestaan op kappen met een bijzondere bekleding in kleur, patroon of materiaal."

w.g. A. Kockelkoren, T.J. Vonk en M.S. Abrahamse Toelichting Een verruiming van de mogelijkheden voor bewoners om zonnepanelen aan te brengen is goed voor het vergroten van de duurzame energie. Onduidelijk wordt wat de bepaling 'plaatsing in principe op het achter- of zijvlak' betekent voor een aanvraag waarbij de eigenaar toch panelen op het voordak wil plaatsen. Het is voor monumenten belangrijk eerst te kijken naar de opties voor zonnepanelen op andere delen van een gebouw. De Rijksdienst Cultureel Erfgoed biedt hier een duidelijk afwegingskader dat eenvoudig gekoppeld kan worden aan de sneltoetscriteria. Dat gebeurt met dit amendement. Het amendement is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Ja, ik houd het ook kort. Het zijn woorden die misschien niet altijd uit de VVD-monden komen, maar wij sluiten ons eigenlijk vooral bij GroenLinks aan en tekenen dus ook mee op dat amendement. De VOORZITTER. Geen kans onbenut laten. Wie wenst het woord bij dit agendapunt? Mijnheer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Dank u voorzitter.

Het is een vraag die ons vaak als fractie wordt gesteld, waar bewoners, eigenaren van monumentale panden zich zorgen over maken omdat ze enerzijds willen verduurzamen, een lagere energierekening zouden willen, minder afhankelijk van fossiele brandstoffen willen zijn maar anderzijds ook niet zo goed weten wat er nu wel of niet mag en wat nu wel of niet gewenst is. Juist daarom is deze duidelijkheid, zijn deze kaders zo gewenst. En ja, dat is een belangenafweging maar ook voor D66 eentje met een reden om voor te stemmen. Toen ik enige tijd terug het dilemma ook voorlegde aan een bestuurslid van een landelijke erfgoedregeling was die daar wat mij betreft ook vrij duidelijk in. Als je anno nu voor die keuze staat en die verduurzaming ook zou bijdragen aan het toekomstbestendig maken van een woning, van een monument dan is het volmondig ja. Wat D66 betreft dan ook volmondig ja en een goede manier om dit op deze manier te faciliteren. De VOORZITTER. Dank. Andere sprekers. Wethouder, u kent de inhoud van het amendement? Ja? U heeft het woord. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Dank u wel. Ja, hier wreken zich natuurlijk twee grote belangen die spelen in een stad. De esthetiek van monumenten en het belang van verduurzaming. En dat is best een lastige zoektocht hoe je dat nu doet met die zonnepanelen op die daken van monumenten.

Het voorstel dat voorligt is een sneltoets, zodat mensen toch weten in welke situaties die zonnepanelen geplaatst kunnen worden op de voorzijde van een monumentendak. En het amendement dat door GroenLinks is ingediend namens een aantal partijen voorziet in wat nadere

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

566

specificaties daartoe. Wat mij betreft is dat oordeel raad. In theorie is het mogelijk dat er dan iets minder zonnepanelen komen. Jammer voor de verduurzaming, vind ik dan als wethouder Klimaat. Aan de andere kant kan ik me de andere overweging ook voorstellen, dus het is in ieder geval uitvoerbaar, want dat is waar mijn oordeel vooral betrekking op heeft. Dus wat mij betreft oordeel raad. De VOORZITTER. Helder, hartelijk dank. Alle vragen zijn zo beantwoord bij dit onderwerp. 7.4

Actieplan Bedrijfsruimte 2022-2026 en Koersbrief economie: visie van het college op de Rotterdamse economie

De VOORZITTER. Ik mis mevrouw Van Groningen bij het volgende onderwerp, agendapunt 7.4, Actieplan Bedrijfsruimte 2022-2026. Ze staat als eerste op mijn lijstje. Aan de orde het Actieplan Bedrijfsruimte 2022-2026 en Koersbrief economie. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Voorzitter, economie is geen abstract woord. Economie is ook geen saaie grafiek. Economie gaat over onze banen. Gewoon banen van gewone mensen, zoals jij, zoals ik. Mensen die elke dag met energie aan de slag gaan en hun geld verdienen. De afgelopen jaren hebben grote bedrijven onze Maasstad verlaten en dat gaat dus niet om bedrijven met grote logo’s op gebouwen, nee, het gaat om duizenden banen. En veel van die banen bevinden zich op onze bedrijventerreinen en die bedrijventerreinen staan onder druk, want we weten allemaal dat bedrijfsruimte schaars is. Niet alleen in Rotterdam, ook in de regio. De Rotterdamse VVD gelooft in de kracht van onze ondernemers en dat we die ook ruimte geven. Rotte appels moet je keihard aanpakken, want bedrijventerreinen zijn ook kwetsbaar voor ondermijning. En zeker als deze terreinen te maken hebben met achterstallig onderhoud en onveilige plekken. Gelukkig zijn er veel ondernemers die stappen willen zetten in het verduurzamen, het goed onderhouden van de buitenruimte en ook het veilig houden van hun bedrijventerrein.

En daarom dienen we vandaag de motie 'Bedrijventerreinen aan zet' in, om samen met ondernemers plannen te maken hoe we deze uitdagingen gaan aanpakken. Voorzitter, de economie van vandaag is niet de economie van morgen. Bouwen aan de banen van morgen begint dan ook vandaag. Wij kunnen als stad niet toekijken hoe onze banen uit de stad verdwijnen en daarom hebben we focus en ook visie nodig. We weten ook dat we dat niet alleen kunnen als gemeente. Juist voor deze grote opgave heb je iedereen nodig, overigens ook deze hele gemeenteraad. Het bedrijfsleven, kennisinstellingen, belangenorganisaties en natuurlijk de overheid. Daarom dient de Rotterdamse VVD vandaag de motie 'Rotterdamse denktank voor de economie van morgen' in, met een heel grote afvaardiging van deze gemeenteraad. Zodat we een denktank in het leven kunnen roepen, bestaande uit een groep experts, die samen een antwoord gaan geven op de vraag op welke banen Rotterdam zich de komende jaren gaat richten en hoe we dit proces gaan faciliteren. Het resultaat van deze gezamenlijke denkkracht zal de basis zijn dat bedrijven weer voor Rotterdam kiezen. Want als het aan de Rotterdamse VVD ligt, zeggen de mensen voortaan: ik werk in de mooiste rotstad die er is, want ik werk in Rotterdam. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen heeft de volgende moties ingediend. Motie 1.

Rotterdamse denktank voor de economie van morgen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024, ter bespreking van agendapunt 7.4 Actieplan Bedrijfsruimte 2022-2026 en Koersbrief economie: visie van het college op de Rotterdamse economie; constaterende dat: - in beleidsdocumenten zoals het Actieplan Bedrijfsruimte, het MKB Actieplan, Koers op Zuid 2040 en het afdoeningsvoorstel motie Van Groningen en anderen over "Economie van de toekomst" wordt ingegaan op een toekomstbestendige economie; - steden als Eindhoven (Brainport), Wageningen (agri/food) en Leiden (bio-science) succesvol zijn gebleken door een consequente focus op een vooraf specifiek gekozen sector; - het college voor het Rotterdamse MKB inzet op speerpunten zoals digitalisering, circulariteit en duurzaamheid; overwegende dat: - de economie van vandaag, niet de economie van morgen is;

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

567

-

het van groot belang is om onze Rotterdammers nu en over 15 jaar perspectief op werk te kunnen blijven bieden; het ondanks alle beleidsdocumenten onduidelijk blijft hoe de Rotterdamse toekomstige sectoren en banen van de toekomst er uit gaan zien; we daarom een visie nodig hebben over de Rotterdamse economie van de toekomst; zo'n visie breed gedragen dient te zijn en niet alleen vanuit de gemeente dient te komen;

verzoekt het college om: - een conferentie bijeenkomst te faciliteren met alle belangrijke stakeholders om op te halen wat er nodig is voor de Rotterdamse economie; - een tijdelijke Rotterdamse denktank in het leven te roepen bestaande uit verschillende stakeholders uit het bedrijfsleven, Rotterdam Partners, Innovation Quarter, wetenschap en zorg- en onderwijsinstellingen om middels deze denktank tot een goede visie op de toekomst van de Rotterdamse economie te komen; - deze economische denktank de opdracht te geven om het college en de raad te adviseren over hoe de toekomstbestendige economie van Rotterdam over circa 20 jaar eruit zou moeten zien, op welke sectoren we ons moeten focussen en wat de gemeente kan doen om een toekomstbestendige koers te faciliteren; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. D.A. van Groningen, M.H. Biljoen, J.M. Nunnely, T. Kind, S. Reitema, E. Rehim Zadeh en T.J. Vonk Motie 2.

Bedrijventerreinen aan zet "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024, ter bespreking van agendapunt 7.4 Actieplan Bedrijfsruimte 2022-2026 en Koersbrief economie: visie van het college op de Rotterdamse economie; constaterende dat: - bedrijfsruimte niet alleen in Rotterdam, ook in de regio, schaars is; overwegende dat: - bedrijventerreinen kwetsbaar zijn voor ondermijning, zeker als bedrijventerreinen te maken hebben met achterstallig onderhoud én onveilige plekken; - de gemeente prioriteit zou moeten geven aan bedrijventerreinen die onderaan bungelen zodat ondermijnende praktijken kunnen worden aangepakt én bedrijventerreinen aantrekkelijk worden voor nieuwe ondernemers; - steeds vaker bedrijventerreinen verenigd zijn in een BIZ-structuur; - ondernemers op bedrijventerreinen graag stappen willen zetten in het verduurzamen, het goed onderhouden van de buitenruimte en het veilig houden van het terrein; verzoekt het college om: - samen met ondernemers die gevestigd zijn op een bedrijventerrein en georganiseerd zijn in een BIZ, per bedrijventerrein een plan te maken ter verbetering van o.a.

de veiligheid, verduurzaming en buitenruimte; - te onderzoeken wat er volgens voor nodig is en welke middelen uit de lopende begroting voor de uitvoering ingezet kunnen worden, alsook te onderzoeken of het mogelijk is cofinanciering hiervoor op te halen bij ondernemers of andere instanties; - om de uitkomsten van het onderzoek te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. D.A. van Groningen, M.H. Biljoen en J.M.D. de Waard De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Biljoen.

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

568

De heer BILJOEN (gl). Dank voorzitter. Waar perspectief, waar uitzicht, waar visie ontbreekt, komt het duurzame bedrijfsleven in essentiële Rotterdamse bedrijfsruimte om. En die trend lijken we niet te keren. In de commissie hebben we hier uitgebreid over gesproken en daar heb ik ook de zorgen van GroenLinks over geuit. Want als we echt willen investeren en koersen op een goede groei, geijkt op het vergroten van de brede welvaart hebben we duurzame acties en een echte langetermijnvisie nodig. En wat GroenLinks betreft hoort daar ook natuurinclusiever inrichten van nieuwe en bestaande bedrijfsterreinen bij. Daarom dienen we de motie 'Groene bedrijfsterreinen' in. Daarnaast sluiten we aan bij de vele moties van VVD, D66 en ChristenUnie, die zorg dragen dat er ook in de toekomst op een duurzame manier kan worden gemaakt, gerepareerd en worden gehandeld op Rotterdamse bedrijfsterreinen. En afsluitend voorzitter, via deze weg wensen wij de wethouder veel succes in de onderhandelingen tijdens de voorjaarsretraite om het belang van de portefeuille Economie goed over te dragen bij de leden van het college. De VOORZITTER. De heer Biljoen heeft de volgende motie ingediend. Motie 3.

Groene bedrijfsterreinen "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van agendapunt 7.4 Actieplan Bedrijfsruimte 2022 - 2026 en Koersbrief economie: visie van het college op de Rotterdamse economie; constaterende dat: - de oppervlakte aan Rotterdamse bedrijfsruimte daalt waardoor bedrijven meer moeite hebben om zich te vestigen of te groeien binnen Rotterdam; - het dalen van de oppervlakte aan Rotterdamse bedrijfsruimte voornamelijk bedrijven raakt die een bijdrage leveren aan de transitie circulaire economie en duurzaamheid; - het Actieplan Bedrijfsruimte 2022 - 2026 inzet op het behoud van bedrijfsruimte; overwegende dat: - het natuurinclusief inrichten van bedrijventerreinen zorgt voor een hogere vastgoedwaarde, een verbetering van het imago van een locatie en een onderscheidende toekomstbestendige identiteit met zich meebrengt; - een natuurinclusieve ruimtelijke inrichting koppelkansen biedt met klimaatadaptieve maatregelen voor bijvoorbeeld hittestress en extreme regenval; - het natuurinclusief inrichten van bedrijventerreinen daarnaast kan bijdragen aan het reduceren van luchtvervuiling; - natuurinclusieve bedrijventerreinen een grote bijdrage kunnen leveren aan het opvangen en lokaal bufferen van hemelwater en het afvoeren van overtollig water naar reguliere waterwegen; - natuurinclusieve bedrijventerreinen kunnen zorgen voor verbetering en

herstel van de biodiversiteit en daarmee bijdragen aan de gezondheid en het welbevinden van werknemers en bezoekers van het bedrijventerrein; verzoekt het college: - te onderzoeken op welke manier de gemeente meer kan bijdragen aan het natuurinclusiever inrichten van nieuwe en bestaande bedrijventerreinen; - om in kaart te brengen wat de kansen zijn voor het versterken van biodiversiteit, klimaatadaptatie en gezondheid op bedrijventerreinen; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.H. Biljoen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Vonk. De heer VONK (cu). Ja, dank voorzitter. Het is mooi om te zien dat de wethouder Bedrijventerreinen en de wethouder Bouwen en wonen zo mooi naast elkaar zitten. Dat zal niet altijd gezellig zijn, kan ik mij

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

569

voorstellen. Want wonen wint altijd. Wonen wint altijd, zo betoogde ons burgerlid Gerben van Dijk in de commissie bij de bespreking van het Actieplan Bedrijfsruimte. En hij kan het weten, want zowel bedrijventerreinen als bouwen en wonen maken onderdeel uit van zijn portefeuille. En als we niet opletten, zetten we elk vrijkomend plekje in Rotterdam vol met woningen. En dat terwijl wij een omgevingsvisie hebben waar we uitgaan van goede groei. Groei in wonen betekent ook groei in werken en plekken waar gewerkt kan worden. Het gesprek over wat waar moet komen en of het er moet komen en hoe het er moet komen, moet beter en breder gevoerd worden. En daarom dienen wij een motie in met de enigszins filosofische titel 'Wonen wint altijd, maar waarom eigenlijk?' Dank u. De VOORZITTER. De heer Vonk heeft de volgende motie ingediend. Motie 4.

Wonen wint altijd, maar waarom eigenlijk? "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van Koersbrief economie en Actieplan Bedrijfsruimte; constaterende dat: - het collegetarget 'Behoud bedrijfsruimte' ernstig onder druk staat gezien de brief 'Geplande ontwikkelingen bedrijventerreinen' (24bb000798); - dit bijvoorbeeld duidelijk zichtbaar wordt in Masterplan De Kaai waar duizenden vierkante meters bedrijfsruimte verdwijnen ten behoeve van woningbouw; overwegende dat: - de geplande ontwikkelingen veelal gaan over transformatie naar woningen en er weinig perspectief is op substantiële toevoegingen van bedrijfsruimte in komende jaren; - er sprake is van goede en duurzame groei als wonen en werken samen kunnen groeien; - de circulaire economie om ruimte vraagt en Rotterdam er niet bij gebaat is om alle bedrijvigheid naar of over de rand van de stadsgrenzen te brengen; verzoekt het college: - aan potentiële kopers van oude bedrijfsgebouwen of -terreinen, duidelijk te maken dat de gemeente niet per definitie meewerkt aan totale transformatie naar wonen; - voortaan in de verkenningsfase van nieuwe ontwikkelingen inzichtelijk te maken waarom bedrijfsruimte op de betreffende plek moet wijken en waar/of compensatie voorzien wordt; - hierbij rekening te houden met gemaakte afspraken; - waar compensatie wordt voorzien, of wanneer niet gecompenseerd wordt, te

onderbouwen waarom niet; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T.J. Vonk en M.H. Biljoen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Nunnely. Mevrouw NUNNELY (d66). Dank u wel voorzitter. Als fractie staan we achter de koersbrief en de afdoening over economie. Maar er zijn zorgen die we niet onbesproken willen laten. De focus op de toekomstbestendigheid van onze economie, ruimte voor bedrijvigheid en het creëren van een leefbare stad is helder. Maar de koersbrief biedt nog geen volledige zekerheid en beschikbare middelen zijn niet toereikend. Daarom is het essentieel om nu onze ambitie uit te spreken voor heel Rotterdam. We willen actief initiatieven stimuleren die zowel de economische als de sociale rechtvaardigheid bevorderen. Denk aan pop-ups, culturele evenementen en het tegengaan van leegstand. Ondernemers verdienen meer dan alleen financiële steun. Specifieke ondernemingsprogramma’s zijn cruciaal. Samenwerking met bedrijfssectoren en het onderwijs blijft van groot belang, evenals het borgen van een gedifferentieerd aanbod van bedrijfsruimten. Daarom dienen wij vandaag de motie in voor een uitgebreide uitnodiging voor het MKB in Rotterdam en ondertekenen wij de motie van de VVD, de denktank, mee.

Laten we samenwerken aan een economie, die niet alleen sterk, veerkrachtig en dynamisch is, maar ook inclusief en rechtvaardig. Dank u wel.

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

570

De VOORZITTER. Mevrouw Nunnely heeft de volgende motie ingediend. Motie 5. Uitgebreide uitnodiging voor het MKB in Rotterdam "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024, ter bespreking van agendapunt 7.4: Actieplan Bedrijfsruimte 2022-2026 en Koersbrief Economie: visie van het college op Rotterdamse economie; constaterende dat: - het MKB actief wil bijdragen aan het creëren van banen en het bevorderen van de economische ontwikkeling van Rotterdam; - relevante stakeholders, waaronder brancheorganisaties en lokale ondernemersverenigingen, willen bijdragen aan programma's/platforms om deze bedrijven te ondersteunen, gezien het grote tekort aan personeel en de noodzaak om gelijke kansen te bevorderen op de arbeidsmarkt; - de economische ontwikkeling van Rotterdam een cruciaal aandachtspunt is binnen zowel de huidige koersbrief als het actieplan voor bedrijfsruimte; overwegende dat: - een bredere focus op economische ontwikkeling kan bijdragen aan de versterking van alle Rotterdammers op het gebied van economische onafhankelijkheid; - een inclusief/innovatief ondernemersklimaat de sociale rechtvaardigheid bevordert; - het gebrek aan personeel benadrukt het belang van ondersteuning voor initiatieven die gelijke kansen bevorderen en kennisdeling tussen ondernemers stimuleren; verzoekt het college: - het uitnodigingsbeleid van de gemeente Rotterdam te

evalueren om een brede groep ondernemers te bereiken bij evenementen; - in samenwerking met brancheorganisaties, zoals MKB/VNO-NCW Rotterdam te onderzoeken hoe de gemeente een breder publiek van ondernemers kan betrekken bij evenementen; - aan de raad te rapporteren over genomen acties en gebruikte instrumenten om deze bredere groep te benaderen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. J.M. Nunnely, E. Rehim Zadeh en S. Reitema De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer De Waard. De heer DE WAARD (lr). Ja voorzitter dank u wel, heel kort. Inderdaad, economie van de toekomst, enorm belangrijk, vooral voor Rotterdam. Daarom steunen wij ook de moties van de VVD waarbij wij er eentje mee tekenen. Wel wil ik graag de wethouder vragen of de wethouder kan toezeggen of hij hierin ook natuurlijk de kleine kernen wil betrekken. Want zoals u weet hebben de kleine kernen een speciaal plekje in mijn hart. Dank u wel. De VOORZITTER. Bedankt. Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Dank voorzitter. Ja, van ons vandaag geen quote van Joop den Uyl. Dat heeft GroenLinks al gedaan. Nee, Amy de Bruijn, ons burgerraadslid heeft in de commissie al het een en ander gezegd. Ik wil alleen hier kort toelichten dat wij op twee goede moties willen mee tekenen. De ene is van de VVD, 'De economische denktank'.

Het verbaast me eigenlijk dat het überhaupt nog niet bestaat, dus ik sta helemaal achter de motie. En de andere motie van D66, de inclusieve motie die ook hard nodig is, steunen wij van harte. De VOORZITTER. Dank. Andere sprekers? Ja? Mevrouw Rehim Zadeh. Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Ja voorzitter, dank u wel. Mijn collega’s hebben de uitdagingen rondom de Rotterdamse economie al heel goed verwoord, dus die laat ik voor nu eventjes gaan. Wat

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

571

betreft de koersbrief economie, ik teken mee met de moties van de VVD en D66. Mijn fractie was bijzonder gecharmeerd over het initiatief voor een denktank en we steunen het ook echt van harte. Het is echt hard nodig en inderdaad ook dezelfde verbazing dat het er nog niet was. Voorzitter, wat betreft het Actieplan Bedrijfsruimte. Mijn fractie is in ieder geval blij dat de wethouder zich hierover gebogen heeft en er zijn ook wat uitdagingen. In de commissie heb ik een aandachtspunt benoemd en dat wil ik vandaag nog een keertje benadrukken bij de wethouder. Mijn voorgangers hebben het ook al vaker gedaan, dat is de vraag naar de partycentra en de feestzalen binnen de grenzen van onze eigen gemeente. Het is gewoon onwenselijk dat wij uitwijken naar buurgemeenten zoals Schiedam, terwijl we hier in Rotterdam ook gewoon een feestje willen vieren. En mijn voorganger of mijn collega de heer Achbar, inmiddels geen collega meer, heeft de motie 'Voldoende feestzalen' in 2020 ingediend en ik wil eigenlijk een verzoek doen aan de wethouder om deze op een of andere manier te recyclen, een beetje opnieuw uit te voeren in een dergelijke vorm. Want wij zien graag opnieuw een inventarisatie naar de behoefte aan feestzalen in Rotterdam en natuurlijk ook de maximale ondersteuning bij de vergunningsaanvragen.

Ook vooral omdat in de beantwoording destijds ook te lezen was dat de verwachting zou zijn dat de behoefte zou groeien en mijn fractie wil daar het fijne ook wel van weten. Dus daar wil ik het even bij laten voorzitter. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank. Andere sprekers? Wethouder Simons. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Ja, om gelijk maar de vraag van mevrouw Rehim Zadeh te beantwoorden, waarom wijken ondernemers uit naar andere plekken? Het is niet zo dat ze hier niet welkom zijn, want elke ondernemer is hier welkom. Maar met die partycenters, de vraag is altijd veel parkeerplekken, het moeten ruime zalen zijn, en we hebben eigenlijk ook niet voor niets natuurlijk die bedrijventerreinenstrategie, omdat die ruimte er niet of nauwelijks meer is. En dat is vaak gewoon de reden dat ze uitwijken, dat ze hier niet kunnen vinden wat ze nodig hebben. En mogelijk komt er met de herinrichting van bedrijventerreinen ook weer ruimte vrij. Elke ondernemer is bij mij van harte welkom en wij zullen ook gewoon alle ondernemers ondersteunen. Ik zal ook nog navraag doen naar aanleiding van uw vragen of er nog aanvragen lopen, dat ze mij gewoon even een update geven. Dat is gewoon een toezegging die ik doe en ik zal ook gewoon communiceren hoe het ervoor staat op dit punt. De VOORZITTER. Mevrouw Rehim Zadeh. Mevrouw REHIM ZADEH (denk).

Ja voorzitter, dank, wethouder, dat u een kleine inventarisatie wilt doen. We zijn ons ook wel bewust van de uitdagingen die ondernemers zien als ze een feestzaal hier bijvoorbeeld willen openen. En ik wil u ook vragen om ook het gesprek aan te gaan met dergelijke ondernemers die zich dan interesseren om hier toch een feestzaal te openen, dat we ze toch binnen onze grenzen kunnen trekken, want het is gewoon belangrijk dat als je in Rotterdam een feestje wilt geven dat het ook mogelijk is in Rotterdam. En ik geloof ook wel echt dat de wethouder zich daar hard voor maakt. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Ja, de wethouder van feestjes, maar dit college ook, want wij bieden natuurlijk de horeca en breder alle ruimte, maar nogmaals, we pakken dit echt serieus op, maar we lopen echt tegen de grenzen aan van de ruimte op vele vlakken in Rotterdam. Maar ik heb u gehoord. Ik heb ook een toezegging gedaan, dus we pakken het op. 'Bedrijventerreinen aan zet', motie van VVD en GroenLinks. En? (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Leefbaar Rotterdam. Die staat er op mijn exemplaar nog niet op. Bij dezen heb ik ook Leefbaar Rotterdam genoemd. Het lijkt mij een uitstekend voorstel, dus ik kan hem omarmen. Over de Rotterdamse denktank voor de economie van morgen. Dat is heel belangrijk. Daar hebben we echt een heel mooi debat over gehad in de commissie.

Want kijk, als je niet oppast hebben we weer en praatclub erbij. Maar dat willen we niet. We hebben ook geen geld, laten we dat maar gewoon zeggen, zeker Economie niet, maar met name ook mevrouw Van Groningen en anderen, maar ook de heer Van Dommelen, heeft ook gewoon echt heel duidelijk gezegd: we hebben een groot netwerk, er zijn ook best mensen bereid om dat gewoon om niet te doen. Ik kan me ook voorstellen dat je zo’n congres in de Burgerzaal natuurlijk doet, dat je dus binnen wat we hebben gewoon zoiets gaat organiseren. En ik ben heel erg benieuwd welke dynamiek dat krijgt, wat eruit komt. Dus ik vind het echt een heel mooi voorstel en ik kijk ernaar uit. We gaan het snel organiseren. En dat is ook een soort feestje denk ik. Ja, het kan natuurlijk geen feest blijven, want ik

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

572

kom nu bij de motie van GroenLinks, 'Groene bedrijventerreinen', want wat u vraagt is staand beleid. Collega Karremans heeft een collegetarget, 20 hectare groen erbij. Daar heeft hij ook uitgebreid over gecommuniceerd naar de commissie. Daarbij heeft hij ook aangegeven dat 60% particulier is, maar de bedrijventerreinen, die biotoop, zoals het in jargon heet, heeft ook de aandacht. Die worden ook gewoon meegenomen, dus wat u vraagt doen we al. En natuurlijk misschien niet op alle bedrijventerreinen, want dat heeft ook te maken met dat we particulier bezit moeten meenemen. Dus om die reden is die overbodig. Het is een collegetarget en nogmaals, bedrijventerreinen hebben een eigen biotoop in de uitvoering daarvan. Dan krijgen we de motie 'Wonen wint altijd, maar waarom eigenlijk?' Ja, dat is een heel goede vraag. Dat gaan we allemaal veranderen natuurlijk, mede namens deze motie, dus die kan ik omarmen. 'Uitgebreide uitnodiging voor het MKB in Rotterdam'. Dat is echt belangrijk. We hebben zoveel vacatures in deze stad. We hebben gewoon echt iedereen nodig. Dus dat we alle groepen in Rotterdam bereiken is gewoon noodzaak. En het is ook zo mooi als het allemaal een beetje gaat lukken, want ik kom natuurlijk ook als wethouder Wijken overal in Rotterdam, en er is ook vaak een armoedevraagstuk. Mensen die de opleiding niet goed hebben afgemaakt.

En aan de andere kant, vijf kilometer verderop in de haven zeggen ze tegen me: we hebben 6000 mensen nodig. Desnoods leiden we ze zelf op. En dus ook, zo lees ik die motie, ook gewoon bij evenementen die wij organiseren, zorg dat zoveel mogelijk mensen komen, aanhaken, meedoen, want dat heeft onze economie van morgen echt nodig. Dus vandaar dat ik deze motie ook kan omarmen. Dat waren volgens mij de moties. En dan heeft de heer De Waard nog een toezegging gevraagd: worden de kleine kernen niet vergeten bij de denktank? Nee, natuurlijk niet, die nemen we mee. De VOORZITTER. Heel goed. Alle vragen zijn beantwoord? Mijnheer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja, dank voorzitter, met de woorden van de wethouder over de groene bedrijventerreinen. Ik ga ervan uit dat het dan wordt gerealiseerd, ook bij nieuwe bedrijventerreinen, dus dan kan ik deze motie intrekken. De VOORZITTER. Motie 3, 'Groene bedrijfsterreinen', wordt ingetrokken. Dan sluit ik de beraadslaging op dit punt af. 7.5

Collegebrief over elektriciteitsnet rond Botlek en Europoort

De VOORZITTER. Dan gaan we naar het volgende onderwerp, Collegebrief over elektriciteitsnet rond Botlek en Europoort. Wethouder Zeegers is in huis. We beginnen met de heer Bonte. De heer BONTE (lr). Dank u wel voorzitter. Ja, netcongestie. Als onderdeel van de voortgangsrapportage havenvisie komt dat nog aan de orde in de commissie. En ook de ACM komt in april met een landelijk kader over prioriteren, maar we hebben het er vandaag al over in de raad en dat is goed. Beter te vroeg dan te laat. Dat hebben we gezien aan TenneT. De netbeheerder heeft helaas onvoldoende geanticipeerd op de stijgende vraag naar elektriciteit en daardoor komen bedrijven nu op een wachtlijst en pas vanaf 2027 komt er zicht op meer capaciteit. Maar voor het halen van de landelijke CO2-doelstellingen, de energietransitie, is de Rotterdamse haven cruciaal. En onze wethouder Haven heeft in januari jongstleden al een brief geschreven aan de Tweede Kamer om aandacht te vragen voor spoedige uitvoering van onorthodoxe maatregelen. Voorzitter, je kunt niet alles elektrisch doen, want naast elektriciteit wordt waterstof een belangrijke energiedrager van de toekomst, maar tal van groene waterstofprojecten staan echter on hold. En dat komt door de huidige stikstofwetgeving. Voorzitter, nood breekt wet.

Hierbij een oproep aan de wethouder om te blijven lobbyen ook richting Tweede Kamer en het kabinet: maak zo snel mogelijk noodwetgeving om deze stikstofimpasse te doorbreken en reserveer stikstofruimte uit de landelijke opkoopregelingen en geef prioriteit aan projecten in de Rotterdamse haven en wacht niet langer, maar begin nu. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u zeer. Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Voorzitter, de netcongestie is een groot probleem met grote gevolgen en de energietransitie kan geen vertraging gebruiken. Het heeft gevolgen op de woningbouw, de mobiliteitstransitie en de verduurzaming van ons havengebied. Het klimaat gaat niet wachten tot onze leidingen en kabels op orde zijn, dus we verwachten ook dat de wethouder alles op alles zet om die congestie op ons energienet zoveel mogelijk te verhelpen. En we snappen ook de oproep naar landelijk om dat daar ook zwaar te agenderen. We hebben een aantal vragen. Hoeveel locaties voor

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

573

transformatiegebouwen zijn er nodig en hoeveel locaties zijn al gevonden? In hoeverre is de wethouder bezig met experimenteerruimte op oplossingen voor netcongestie zoals bijvoorbeeld de smart energy systems subsidie? Utrecht is al veel bezig met de energietoets. Wij zijn benieuwd naar de mogelijkheden voor een soortgelijke toets voor in Rotterdam. En als laatste: met de komst van de Omgevingswet is de bestuurlijke afwegingsruimte ook ruimer geworden. In hoeverre voorziet de wethouder ruimte om wijkbatterijen ruimte te geven in het omgevingsplan? Wij wachten tot de plannen die eerder zijn genoemd ook langs ons komen, zowel lokaal als landelijk. Maar belangrijk dat hier nog veel urgentie achter zit. We tekenen wel mee met de elektriciteitsklokmotie van Volt, in het licht van onze eerder ingediende klimaatklokmotie en we kijken uit naar de antwoorden van de wethouder. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, dat netcongestie een groot probleem aan het worden is, is zo langzamerhand voor niemand meer een verrassing. We horen dit ook natuurlijk van links tot rechts in deze raad. Toch zijn de echt snelle oplossingen nog niet aanwezig. Het gaat te langzaam en daar maakt ook D66 Rotterdam zich heel erg zorgen over. Want er is meer nodig om de economische groei en verduurzaming van de haven te behouden en te versnellen.

Maar ook om te kunnen blijven bouwen. En als ik dan terugdenk aan wat er allemaal mogelijk was rondom de LNG-terminals bij het uitbreken van de oorlog in Oekraïne, hoe snel vergunning georganiseerd konden worden, dan zie ik dat er eigenlijk meer mogelijk is. Daarom dienen we samen met de VVD een motie in om netcongestie in de haven tot crisis te bestempelen en het rijk te vragen om dezelfde instrumenten beschikbaar te stellen zoals tijdens de start van de Oekraïnecrisis om vaart te maken met onorthodoxe maatregelen. Dan heb ik nog een veel kleinere zaak, maar wel charmant vind ik zelf. Dat is het in het oog springende effect van de netcongestie in onze buitenruimte. Er zullen bijvoorbeeld heel veel transformatorhuisjes geplaatst moeten worden in de wijk. En die huisjes worden door bewoners vaak gezien als lelijk. Daarom heb ik een motie om samen met de netbeheerders hier eens een wedstrijd voor uit te schrijven om ook hier oog voor te hebben en te zorgen dat die congestiehuisjes leuk ogen in de wijk. Tot zover. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen heeft de volgende moties ingediend. Motie 1.

Los de netcrisis op "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van agendapunt 7.5 Collegebrief over elektriciteitsnet rond Botlek en Europoort; constaterende dat: - de problematiek rondom netcongestie grote risico's met zich meebrengt voor de verduurzaming en economische positie van Rotterdam en haar haven, en dit een onwenselijke situatie veroorzaakt in het kader van het belang van de haven voor zowel de landelijke klimaatopgave als de Nederlandse economie; - deze risico's ook bestaan ten aanzien van de bouwopgave in de Rotterdamse kleine kernen, waar een grote behoefte aan nieuwe woningen bestaat; - bij de aanvang van de oorlog in Oekraïne het mogelijk was om op korte termijn faciliteiten op te bouwen voor LNG (liquefied natural gas) en daarvoor reguliere procedures op een lager pitje kwamen te staan; overwegende dat: - de Rotterdamse raad op 28 september 2021 de klimaatnoodtoestand heeft uitgeroepen; - de minister voor Klimaat en Energie op 18 oktober 2023 in zijn brief aan de Kamer 'onorthodoxe maatregelen' heeft aangekondigd, maar tot op heden nog niet duidelijk is wat dit precies voor gemeentelijke vergunningsprocessen betekent; - er zo snel als mogelijk duidelijkheid moet komen voor gemeenten in het aanpassen van vergunningsprocessen om sneller te kunnen bouwen; - meer snelheid en flexibiliteit nodig is dan de gemeente nu toont

en dat er behoefte is aan een soortgelijke flexibele houding als tijdens de start van de Oekraïnecrisis; verzoekt het college: - de netcongestieproblematiek te benoemen als crisis;

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

574

-

deze boodschap over te brengen aan het kabinet en hen te vragen om de noodzakelijke middelen om deze crisis op te lossen; hierover terug te koppelen aan de raad;

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. I. van Wifferen, M.S. Abrahamse, M.Y. Morkoç en D.P.A. Tak Motie 2. Transformatorhuis voor iedereen pluis "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van agendapunt 7.5 Collegebrief over elektriciteitsnet rond Botlek en Europoort; constaterende dat: - er wegens de netcongestieproblematiek minstens 600 nieuwe transformatorhuisjes gebouwd moeten worden in de stad; - transformatorhuisjes door sommigen als niet-esthetisch worden beschouwd en daardoor weerstand oproepen; overwegende dat: - de gemeente Rotterdam in het kader van de netcrisis zoveel mogelijk uniform te werk zou moeten gaan; - het belangrijk is om zoveel mogelijk draagvlak te creëren onder de Rotterdammers voor de plaatsing van transformatorhuisjes; - eerder gebleken is dat de wedstrijden van de gemeenten tot creatieve oplossingen hebben geleid; verzoekt het college: - samen met de netbeheerder een designwedstrijd uit te schrijven voor de vormgeving van transformatorhuisjes; - hierbij uniformiteit en uiterlijk als primaire criteria mee te nemen; - hierover in Q3 van 2024 te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. I. van Wifferen De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mag ik nog iemand het woord geven? Mijnheer Kind. De heer KIND (volt).

Ja, dank u wel voorzitter. We zijn het er allemaal over eens dat het een groot probleem is en dat we er iets aan moeten doen. Dan kun je kijken naar de harde kant en je kan kijken naar de zachte kant. Publiekscampagnes, bewustwordingscampagnes kunnen veel uitmaken op dit soort terreinen. Stedin is zich daarvan bewust. Die is zelf een campagne gestart rondom een eKlok, waarop je dus heel duidelijk kan zien: wanneer kan ik stroom verbruiken, wanneer is het eigenlijk verstandig om het niet te doen. Die werkt goed, maar er wordt ook gevraagd aan gemeenten: sluit er alsjeblieft bij aan. We hebben zelf natuurlijk allerlei publiekscampagnes. Daarom dienen wij een motie in om samen met Stedin en TenneT te gaan kijken: kunnen we die publiekscampagnes op de een of andere manier bij elkaar brengen om zo nog meer effect te sorteren? Dus daarbij, dank u wel. De VOORZITTER. De heer Kind heeft de volgende motie ingediend. Motie 3. De eKlok "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024, ter bespreking van het agendapunt 7.5 'Collegebrief over elektriciteitsnet rond Botlek en Europoort'; constaterende dat: - sinds eind vorig jaar het elektriciteitsnet in de gebieden Botlek en Europoort op slot is;

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

575

-

er in meerdere gebieden in Rotterdam volgens de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland beperkt transportcapaciteit beschikbaar is1; netbeheerder Stedin een publiekscampagne is gestart, waarbij het door middel van de zogenoemde eKlok, huishoudens en (kleine) bedrijven bewust wil maken van het feit dat het uitmaakt wanneer je stroom verbruikt2; op de eKlok te zien is wanneer het een goede tijd is om stroom te verbruiken en wanneer het beter is om stroomverbruik uit te stellen; de gemeente Rotterdam nog een rol moet vinden in dergelijke publiekscampagnes;

overwegende dat: - er voorkomen moet worden dat het elektriciteitsnet in meer gebieden op slot gaat; - de problemen rondom netcongestie deels verminderd kunnen worden als bedrijven en bewoners minder stroom verbruiken in piekuren; - het bewustzijn onder bedrijven en bewoners over hoe het naar beneden brengen van stroomverbruik kan leiden tot minder netcongestie, kan worden vergroot; - versterkte samenwerking tussen Stedin, TenneT en de gemeente Rotterdam de rol van publiekscampagnes zoals de eKlok in het creëren van bewustzijn verder kan vergroten; verzoekt het college: - in gesprek te gaan met Stedin, en waar nodig TenneT, om te kijken hoe de gemeente Rotterdam de publiekscampagne de eKlok kan versterken, met als doel heldere communicatie om het stroomverbruik van bedrijven en bewoners in piekuren naar beneden te brengen; - hier in Q3 2024 terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind en M.Y. Morkoç 1 2

https://capaciteitskaart.netbeheernederland.nl https://eklok.nl

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Wenst verder iemand het woord? Ja, mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Dank u wel voorzitter. Het is twee voor twaalf. Het stroomnet in de haven is vol. Bedrijven kunnen niet meer uitbreiden of verduurzamen. En onze ambitie voor bouwen in de kleine kernen komt ook in gevaar. De banen van de Rotterdammers komen zo in gevaar. De VVD wil dan ook dat het oplossen van netcongestie topprioriteit krijgt. En dit is waarom ik het onderwerp netcongestie in de commissie heb geagendeerd en het is ook waarom we de motie van D66 mee tekenen, waarmee we het ook echt een crisis benoemen en dat we vooral ook deze boodschap duidelijk meegeven aan onze regering en eventueel ook de nieuwe regering. We horen tegelijkertijd in de behandeling en ook de gesprekken die ik nu voer met verschillende bedrijven in de haven dat er ook echt al een heleboel gebeurt, dus daar zijn wij ook wel blij mee, dat er echt ook nu geld komt vanuit het rijk om het net te gaan verzwaren. En al gaat het dan inderdaad om 2027, zeker richting 2030 komt er gewoon heel veel capaciteit bij. Dus daarom willen we eigenlijk ook vooral nu aan de slag gaan en dingen gaan doen in plaats van nog meer verschillende oplossingen bedenken vanuit de raad.

Dus dat zou ook de oproep vanuit ons zijn en we zijn ook blij dat in de commissie is toegezegd dat eigenlijk al de haven is aangemerkt als project van nationaal belang. Dit is zeker ook belangrijk als we als Nederland prioriteiten moeten gaan stellen, we hebben beperkte capaciteit, niet alleen in wat we kunnen aanleggen, maar ook in het personeel dat we daarvoor kunnen gebruiken, dat het dan ook echt naar de Rotterdamse haven moet. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja voorzitter, dank. Kort twee vragen die in de commissie toch niet helemaal helder zijn geworden en waarop ik nu hoop antwoord te krijgen. De vraag is natuurlijk bij die congestie of we ons daar volledig bij alle feiten moeten neerleggen of dat er ook dingen zijn die we zelf kunnen doen, althans kunnen bespoedigen, zoals kortere

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

576

vergunningentrajecten die gelden voor eigen onderstations, of bijvoorbeeld het beter gebruiken van de capaciteit van hoogspanningsmasten. Over deze twee specifieke dingen is het in de commissie wel gegaan. Het is ons niet helemaal duidelijk of we dat nu eigenlijk al doen. Mocht dat nu niet zo zijn, dan heb ik eventueel nog een motie om daar een steuntje in de rug te geven. De VOORZITTER. Oké. Andere sprekers? Ja? Mijnheer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd). Dank u wel voorzitter. Netcongestie was onvermijdelijk. Snelle elektrificatie van verschillende sectoren van de industrie zorgt ervoor dat het elektriciteitsnetwerk de vraag niet aankan. De standpunten van FVD over energietransitie zijn algemeen bekend. In dit verband zetten we serieuze vraagtekens bij de elektrificatiezucht, met name de snelheid waarmee dit gebeurt, of dit werkelijk door de bedrijven zelf wordt gedreven. Voor de huidige toestand van het netwerk maakt de oorzaak misschien niet uit, maar het is een feit dat niet de vraag is of netcongestie zich zal voordoen, maar slechts wanneer. Voorzitter, het zijn niet alleen de ambitieuze klimaatdoelen en de infrastructuur die niet snel genoeg meegroeien en die de problemen veroorzaken, ook oorzaken als bijvoorbeeld de onmogelijkheid van bedrijven om flexibel om te gaan met hun energiegebruik beperken de groeimogelijkheden in de haven aanzienlijk.

Dat vindt FVD Rotterdam toch wel betreurenswaardig. Wat betreft de projecten die de luchtkwaliteit kunnen verbeteren door maatregelen zoals bijvoorbeeld installatie van walstroom betreurt onze fractie dat deze wellicht gevaar gaan lopen en niet of niet op redelijke termijn gerealiseerd kunnen worden. Momenteel is er sprake van afname congestie bij de bedrijven en mogelijk gaat het ook een rol spelen bij woningbouwprojecten met een geplande liftvoorziening. Particuliere huishoudens ondervinden hier gelukkig nog geen hinder van. Echter de onconventionele maatregelen die de demissionair minister Jetten heeft voorgesteld om dit probleem aan te pakken, schetsen een zeer onwenselijke toekomst. Daarom pleit FVD ervoor om voorlopig zowel gas als waterstof te blijven gebruiken totdat er een werkelijk duurzaam alternatief beschikbaar is en de infrastructuur in de tussentijd is verbeterd. Voorzitter, zoals collega Bonte al in zijn bijdrage aangaf, nood breekt wet. Kan de wethouder daarom aangeven of het tenminste tijdelijk blijven gebruiken van fossiele brandstof serieus wordt overwogen om de eerdergenoemde ongewenste scenario’s te vermijden en stilstand te voorkomen? Wij zijn erg benieuwd naar de reactie van de wethouder. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank. Andere sprekers? Wethouder Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel.

In de commissie hebben we het uitgebreid gehad naar aanleiding van een verzoek van mevrouw Abrahamse van de VVD om netcongestie eens goed te bespreken met elkaar. Het is ook een behoorlijk technisch onderwerp, dus ik denk dat we het nog wel vaker met elkaar hierover gaan hebben, over hoe ook de samenhang tussen alles eigenlijk binnen het elektriciteitssysteem, of het energiesysteem alle zaken met elkaar samenhangen en wat nu wijsheid is en aan welke knoppen te draaien. Dus dit was wat mij betreft een heel goed eerste debat daarover. Ik heb ook aangegeven dat wij nu zeer recentelijk, volgens mij eergisteren, een actieprogramma hebben getekend met Stedin. Collega’s wethouder Simons en wethouder Struijvenberg vanuit zijn deelnemingsrol. Waarin wij ook hebben gezegd: we hebben echt een actieprogramma wat wij gaan doen, monitoren, en dit actieprogramma is als het goed is uw kant op gezonden, maar was net te laat voor de commissiebespreking. Daarnaast heb ik ook een toezegging gedaan om voor de zomer inzicht te geven in hoe wij omgaan met het landelijk programma rond netcongestie, dus de Rotterdamse vertaling daarvan. Dat voor de zomer u ook te doen toezeggen. Dat zijn moment dat we het er mogelijk weer over kunnen hebben, maar dat is nu. Wat betreft uw vragen, allereerst Leefbaar Rotterdam. U zegt: blijf lobbyen voor stikstof, maar ik mag aannemen ook voor netcongestie.

We doen het allebei. Dat doe ik vaak ook met mijn collega-wethouder Simons, omdat met name in de haven die stikstofproblematiek heel sterk is en die energietransitie daardoor gehinderd wordt. Netcongestie in de haven speelt in de kleine kernen voor woningbouw en soms ook solar en laadinfra. Dat begint zich dus al af te tekenen en dat willen we gewoon niet. Dus ik ben het er helemaal mee eens om daar samen met de collega’s heel hard voor te strijden. Ik zal gelijk even de moties doen. Even in volgorde. D66, u geeft eigenlijk hetzelfde aan, dit is echt een crisis en in voorliggende gevallen, zo rond die LNG-terminal kon het allemaal snel en nu opeens niet meer. Kan daar niet toch wat meer actie op? Eveneens mevrouw Abrahamse die daarvoor strijdt. U dient er ook een motie voor in om die crisissituatie daarvoor uit te roepen. En alle extra aandacht kan geen kwaad. Alle aandacht helpt, dus oordeel raad wat mij betreft. Dat kan ik samen met mijn collega’s zeker doen. Dan vanuit D66 ook de motie 'Transformatiehuis voor iedereen pluis', een designwedstrijd voor

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

577

ongeveer toch duizend extra transformatiehuisjes die wij tot 2050 moeten installeren in de wijken. Dat willen we echt gaan doen met buurtaanpakken. Dus de locaties zijn nog niet bekend, maar er komen er gewoon een heleboel bij. En ook daarvan weten we en dat hebben we onlangs trouwens ook besproken met Stedin, niet iedereen vindt het even mooi, maar ze moeten er komen. Dus één, er moet wel voortgang in zitten. We moeten ze realiseren. Maar laten we ook kijken dat we ze wat mooier kunnen inpassen, dus een designwedstrijd is daar natuurlijk een leuk idee bij, dus wat dat betreft oordeel raad. Dan de moties van Volt. Ook u zegt: doe iets aan het gebruik van elektriciteit. Mensen, de bewustwording ervan, publiekscampagnes et cetera. En daar hebben we de publiekscampagne van de elektriciteitsbedrijven, van Stedin en soms TenneT, die de eKlok hebben geïntroduceerd. Maar kan daar niet wat meer ruchtbaarheid ook aan gegeven worden, is uw verzoek, ook vanuit de gemeente. Nou, dat is heel goed mogelijk, dus deze motie is oordeel raad wat mij betreft. Dan hebben we de vraag van mevrouw Abrahamse van de VVD. Ook u zegt: echt die urgentie, ook op nationaal niveau, het nieuwe kabinet, we moeten er allemaal mee aan de slag, dus ook dat nationaal belang goed onderstrepen voor die haven. Als gezegd, dat gaan we zeker doen.

De vragen van GroenLinks, mevrouw Morkoç, u vroeg: bent u eigenlijk ook wel bezig met die experimenteerruimte, want die ruimte is er natuurlijk. En zet u daar ook bijvoorbeeld het smart energy programma voor in? Dat doen we zeker. We hebben een heel mooi programma, het smart energy programma, waarin we juist willen kijken hoe je met innovatie ook dit soort problemen kan oplossen en in de laatste ronde zijn vier van de zeven projecten vergund aan innovaties die daaraan bijdragen, onder andere vliegwieltechnologie. Daar ben ik recent ook nog op bezoek geweest. Door dat te gebruiken ontlasten we het net natuurlijk. We hebben ook dat we flexscans willen introduceren, die het voor bedrijven ook inzichtelijk maken wanneer ze flexibel kunnen zijn in het gebruik van energie en daarbij ook te ondersteunen en te helpen. Walstroomhaalbaarheidsstudies, wanneer kan het wel, wanneer kan het niet, waar zit het precies in en kunnen we dan het toch niet mogelijk maken? Dat zijn zo een aantal voorbeelden die we doen. Verder hebben we ook de samenwerking opgezocht met Local4Local en hebben we ook in onze actieagenda met Stedin opgenomen dat we met energyhubs aan de slag willen gaan om ook de opslag, opwek en gebruik in bepaalde gemeenschappen te kunnen faciliteren. Dus op allerlei verschillende manieren proberen we daar ook echt werk van te maken.

Dan vraagt u ook naar de energietoets in Utrecht. Dat is de provincie Utrecht die dat in de omgevingsvergunning heeft opgenomen. Utrecht heeft het natuurlijk nu echt veel zwaarder met netcongestie. Daar is het probleem nog vele malen groter, althans in de woningbouw, dan in de gemeente Rotterdam qua woningen. Zij vragen dus aan de voorkant al rekening te houden met het elektriciteitsverbruik bij nieuwe plannen. Dat is best een aanslag op de capaciteit. Terwijl wij ons nu afvragen: hebben we dat in Rotterdam wel echt nodig? Want we investeren natuurlijk nu heel erg in netverzwaring. Dus als het goed is hebben we natuurlijk in 2030 die netverzwaring wel op orde, dus is dat nu iets wat wij zouden moeten doen? We kijken er met belangstelling naar. Als het goed is kunnen we het natuurlijk altijd overnemen, maar vooralsnog zitten we in de studiefase, om het maar zo te zeggen. Dan vraagt u ook naar wijkbatterijen. Daar kijken we ook naar in de Energieraad waar ik in zit met het ministerie, de netbeheerders, vele regiogemeenten en de Provincie. We gaan ook speciaal over batterijen spreken. Omdat batterijen in sommige gevallen een goede oplossing zijn maar niet altijd. We hebben daar nu nog niet echt vragen voor, of we zien nu ook nog niet de noodzaak in wijken, maar we volgen het nauwgezet. We zetten meer in op slim laden, zodat het meer op het gebruik zit dat we willen faciliteren.

Maar mocht de vraag komen, dan gaan we dat natuurlijk verwelkomen en faciliteren als het nodig is. Maar vooralsnog valt dat mee, de vragen daarin. Dat waren volgens mij de vragen van GroenLinks. Dan het CDA, u had inderdaad ook nog vragen. Zet u wel alles op alles om zaken mogelijk te maken? Hoe zit het met de vergunningsprocedures, kan daar geen versnelling in? En u vraagt ook of je een aantal technische maatregelen die te maken hebben met hoogspanningskabels bij Simonshaven op een bepaalde manier ook onder de grond kan aanleggen. Dat zijn allemaal maatregelen die nu onderzocht worden, samen met TenneT en Stedin. Want we hebben ook een actieprogramma voor een aantal van die stations die we moeten gaan verzwaren. Daar spelen deze onderdelen ook een rol in, dus daar zijn we inderdaad mee bezig. Dus dat over die technische maatregelen, met name bij Simonshaven is dat natuurlijk aan de orde. Wordt alles uit de kast getrokken om daar zo snel mogelijk de vergroting te krijgen? Ik word gebeld. De telefoon doet het nog. Ik probeer het uit te zetten. De VOORZITTER. De heer Segers heeft een aanvullende vraag. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja dank, het gaat inderdaad over de onderstations en de hoogspanningsleidingen van Stedin of althans die in beheer zijn van Stedin. Zou het dan kunnen