20240404- Notulen van de raadsvergadering van 4 april 2024

Maar dan kun je vervolgens de vraag stellen: is dat nu wenselijk op de manier waarop we dat nu altijd doen? Als we kijken naar alle wijzen waarop we de laatste jaren dure woningen hebben neergezet in vaak oudere wijken van Rotterdam, is het heel vaak zo, een aantal stroken heel dure woningen, daarna eigenlijk een soort sociale kloof met de rest van de wijk. Daardoor krijg je dus alsnog een soort van twee wijken in één wijk. De scholieren gaan naar een andere school, gaan naar een andere sportvereniging. Soms heb je zelfs gated communities. Dan zien ze elkaar niet eens omdat ze op een andere plek buitenspelen et cetera. En dat mag toch niet het idee zijn van gemengde wijken? Gemengde wijken voor ons is samenleven, samen opgroeien en elkaar versterken. En dat zien we op dit moment dus ook in de architectuur van het gebied te weinig terug. Aan het water heel grote dure huizen en dan daarachter midden en dan de goedkopere woningen. Wij vinden dat we op een andere manier naar die architectuur moeten gaan kijken. Als je het hebt over gemengde wijken, moet je het hebben over gemengde buurten en gemengde huizenblokken en daarom dienen wij de motie 'Segmenten in de mix' in, om daar zorg voor te dragen. En dan hadden inderdaad veel insprekers het over de OV-verbinding en daar is eerder ook al veel over gezegd. Wij maken ons daar ook zorgen over.

Want wat je dan ook weer krijgt is dat als je dat slecht organiseert, dan is het ook dat de mensen die er komen wonen, dan soms de wijk niet zien. We weten dat heel veel bewoners slechts ongeveer vijftien minuten per week buiten zijn. En die pakken de auto of zijn de wijk weer uit, dus zo ga je ook niet samenleven. We moeten er dus voor zorgen dat die OV-verbindingen goed zijn en daarom dienen wij ook een motie in om te onderzoeken hoe we dat kunnen versterken. De VOORZITTER. De heer Kind heeft de volgende moties ingediend. Motie 10. Segmenten in de mix "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van het agendapunt 6.1 'Het voorstel tot vaststelling van het Masterplan De Kaai'; constaterende dat: - er een sterke (fysieke) verdeling is tussen 'sociaal', 'midden', 'hoog en top' in het Masterplan De Kaai, waarbij de sociale huurwoningen het verst de wijk in liggen en de duurdere woningen de toplocaties aan de kade krijgen; - op de kleine mix tussen 'midden' en 'hoog en top' na er geen mix is tussen andere verschillende woonsegmenten in het Masterplan De Kaai; overwegende dat: - deze verdeling de wijk Feijenoord niet meer 'in balans' brengt omdat er alsnog een sterke verdeling zichtbaar is waarbij de woningen op toplocaties voor het topsegment zijn; is van mening dat: - deze verdeling oneerlijk oogt, doordat de kade op deze manier alleen

bewoond kan worden door mensen met een grote beurs;

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

503

-

een sterkere (fysieke) mix van de segmenten kan leiden tot een levendige, diverse gemeenschap, wat een verrijking kan zijn van de sociale en culturele dynamiek van de wijk;

verzoekt het college: - opnieuw te kijken naar de woningbouw in het Masterplan De Kaai en een sterkere mix tussen de segmenten te realiseren; - de verschillende segmenten gemixt te verdelen over de verschillende gebouwen, om te vermijden dat elk segment respectievelijk een 'eigen' gebouw heeft; - hierbij in de volgende fase van besluitvorming over De Kaai op terug te komen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind Motie 11. Versterken OV-verbindingen in het gebied De Kaai "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024, ter bespreking van het agendapunt 6.1 'Vaststelling Masterplan De Kaai'; constaterende dat: - er op dit moment weinig OV-verbindingen in het gebied De Kaai zijn; - grotere OV-stations op meer dan een kwartier lopen van De Kaai liggen; - meerdere insprekers, onder andere vanuit de wijkraad, zorgen hebben geuit over het gebrek aan OV-verbindingen in het gebied; - er nog geen concreet plan bestaat vanuit het college dat zich richt op hoe de OV-verbindingen in het gebied De Kaai, met specifiek aandacht voor de hier voorliggende, huidige gebiedsontwikkelingen, versterkt kunnen worden; overwegende dat: - het wenselijk is dat zoveel mogelijk mensen in het gebied De Kaai gebruik kunnen maken van het OV als alternatief vervoersmiddel; - goede OV-verbindingen een cruciale rol spelen in het voorkomen van vervoersarmoede in het gebied De

Kaai; - het vanuit oogpunt van goede burgerparticipatie belangrijk is dat de zorgen van de insprekers over het gebrek aan OV-verbindingen in het gebied serieus genomen worden; verzoekt het college: - te onderzoeken hoe de OV-verbindingen in het gebied rond De Kaai verbeterd kunnen worden; - hierbij specifiek aandacht te besteden aan de mogelijkheden voor een veerverbinding tussen dit gebied en de maasboulevard aan de overkant; - hierbij ook specifiek aandacht te besteden aan de mogelijkheden voor een autonome shuttlebus die in dit gebied zou kunnen gaan rijden; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. l. Elfilali en T. Kind De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Andere sprekers? De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Voorzitter, er staat de komende tijd het nodige te gebeuren op Feijenoord. Wat dat betreft blijft het gebied in beweging, maar liefst sinds 1591. Weliswaar toen het voor twee derde in bezit kwam van Rotterdam, dat het toen kocht. En zeker sinds het laatste kwart van de negentiende eeuw, toen via de spoorbrug en de verkeersbrug juist dat Feijenoord aan Rotterdam werd geklonken en het gebied tot grote ontwikkeling kwam. Juist dankzij de vestiging van tal van fabrieken waarvan er een niet in de laatste plaats door de uitvinding van de kunstboter zich in 1861 richtte op de productie van margarine.

Want daar op de kop van Feijenoord, op werkelijk een prachtige plek met een weids uitzicht over de bocht van de rivier stond sinds het einde van de negentiende eeuw de fabriek

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

504

van Van den Bergh, later met Jurgens, het complex met een fraai hoofdgebouw dat er nog steeds staat. En die Samuel van den Bergh, die directeur ervan, heeft zelfs hier in het instituut gezeten, in deze gemeenteraad. Destijds overigens nog aan de Kaasmarkt, hij is op de gang hier te zien, het stadhuis, namens een partij die je min of meer zelfs toe zou kunnen schrijven naar het D66 van nu, namelijk de Vrijzinnig Liberalen van de Liberale Unie. In zijn latere leven dreef hij overigens iets af naar de wat traditionelere Vrijheidsbond, de voorloper van de VVD, maar het zij Van den Bergh vergeven. Maar met dat bijna onvermijdelijke vertrek van dit type industrie uit zo’n oude, drukke stadswijk, en we hebben dat meer gezien in de afgelopen decennia, komt er een bijzonder stukje Feijenoord vrij voor een nieuwe ontwikkeling. Met onder andere een flinke toevoeging aan woningbouw in Rotterdam. Niet ter verdrukking, niet ter vervanging van een bestaand stukje Rotterdam, maar juist een echte toevoeging, een plus boven op die wijk. En kijkend naar dat masterplan is D66 daar enthousiast over. We verdichten de stad, we behouden een flink stuk van dat karakteristieke complex, we volgen die oude wellicht wat rauwe structuur van zo’n industrieterrein, maar we verzachten en we vergroenen het ook. Dus we proberen er zo ook publieke ruimte aan toe te voegen.

En het parkeren wordt ook nog eens binnen die ontwikkeling opgelost. Perfect. En tegelijkertijd snappen we ook de zorgen die er zijn, die we met de verschillende raadsleden ook ter plekke in Feijenoord konden horen. Vragen en zorgen over hoe dat nu straks met die voorzieningen moet. Over de verbindingen, letterlijk en ook figuurlijk. Zeker met het oog op al die ontwikkelingen op Feijenoord. Een aantal collega’s hebben er al aan gerefereerd. En waar misschien op dit moment een aantal zaken wel goed is geregeld, is ook een belangrijke vraag hoe al die afzonderlijke ontwikkelingen zich in de komende jaren tot elkaar verhouden. En hoe functioneert het dan als één geheel, waarbij het inwoneraantal van de wijk bijna verdubbelt. Wat dat betreft is het denk ik goed dat we juist in deze fase nog enigszins aan de vooravond van al die grote ontwikkelingen dat beeld kunnen schetsen in delen. We sluiten ons dan ook graag aan bij de motie die de heer Van Dommelen zonet al aankondigde. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u wel. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja, een mooie geschiedenisles van de heer De Haan, waarbij hij wel vergat te zeggen dat Van den Bergh en Jurgens uit Oss kwamen, omdat ze daar geen kanaal voor hen wilden aanleggen, en het latere Unilever hier groot is geworden. Maar voorzitter, ik heb niet zo heel veel tijd.

Ik was vorige week bij Skateland en die hele projectenparade van de heer Van Dommelen werd daar gepresenteerd. Allerlei mensen zeiden: ik werk bij de gemeente Rotterdam en ik dacht: ik ken u niet, en dan bleken ze ook wel weer voor de gemeente Rotterdam te werken en ingehuurd te zijn, dus dat is een van de problemen bij de projectenparade, dat er allemaal mensen mee bezig zijn, maar allemaal in stukjes. Dus ik ben erg voor dat overallplaatje over die wijk, waar ik over een jaar ga wonen. Het is wel opvallend dat de wethouder auto of Mobiliteit zich gedraagt als de auto van de toekomst. Hij is onzichtbaar, onruikbaar, onhoorbaar. Hij is er gewoon niet. En dat willen we natuurlijk ook met die auto’s. Mijn eigen auto heb ik vorig jaar ook weggedaan, dus dat kan allemaal zonder, maar ik ben wel benieuwd hoe dat totale plaatje eruit gaat zien, zeg ik dan tegen de wethouder Wonen en de onzichtbare wethouder Mobiliteit. Voorzitter, er zijn in onze ogen heel veel kansen op Feijenoord. Er gaat heel veel gebeuren. De wijkraad bemoeit zich er actief mee en ik ga me er ook actief mee bemoeien, heb ik beloofd aan de bewoners van Feijenoord. Die wijk kan veel beter dan de plannen die er nu liggen. Het is te weinig sociaal, er wordt niet voor de bewoners van Feijenoord gebouwd aan het water. Die willen ook wel eens een keer aan het water wonen. Dus dat moet anders.

En zolang er dit soort plannen liggen, met 10% sociaal, zal de SP daar tegen stemmen. De VOORZITTER. Dank u wel. Andere sprekers? Volgens mij hebben we zo ongeveer alle fracties gehad. Ja, toch mijnheer Dahoe? De heer DAHOE (denk). Voorzitter, als vertegenwoordiger van de gemeenteraad hebben wij aandachtig geluisterd naar de bewoners van de wijk Feijenoord die oprecht hun ervaringen en ideeën hebben gedeeld. We hechten enorm veel waarde aan deze input en nemen de signalen en zorgen uit de wijk serieus. Het gebied waar we over spreken raakt mij persoonlijk ook erg omdat ik daar zelf ook dertien jaar geleden mijn auto neerzette, toen dit nog een van de enkele straten was zonder betaald parkeren. Nu, jaren later, zie je dat bijvoorbeeld de Oranjeboomstraat altijd vol staat en dat de huidige bewoners in de buurt geen parkeervergunningen meer kunnen krijgen. Dit leidt tot lange wachttijden en frustraties voor de bewoners. Enkele voorbeelden hebben we doorgekregen van betrokken moeders in de wijk waarvan hun zoon en dochter al meer dan een jaar wachten op een vergunning. Voorzitter, kunt u zich voorstellen dat mensen verlof moeten opnemen om eerder naar huis te gaan

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

505

omdat er anders geen parkeerplek meer vrij is, of dat ze na een lange werkdag vier straten verderop moeten parkeren. Of dat zelfs buren een invalidenplek aanvragen omdat de normale vergunningen niet meer te krijgen zijn. En met de geplande toevoeging van 1000 woningen in de naastgelegen straat waar niet genoeg parkeerplekken zullen komen en als autoluw beleid zou worden beoogd, is het duidelijk dat dit tot verdere congestie zal leiden. We dringen er bij de gemeente op aan om de stem van de bewoners serieus te nemen en hun participatie te waarderen. Ook willen wij onze waardering uitspreken voor de inzet van de Groene Golf die met hun groenvoorziening de verschillende delen van de wijk wil verbinden, en belangrijke kritische punten, vragen heeft gesteld aan de wethouder en raad. Tot slot willen we benadrukken dat de voorgestelde segmentering van 10% wel opvallend is. We begrijpen het belang van een gezonde mix, maar we moeten er ook rekening mee houden dat mensen bijvoorbeeld om religieuze redenen niet willen kopen. Daarnaast moeten we er toch voor zorgen dat ook de kinderen van de huidige bewoners daar in de buurt kunnen blijven wonen in een betaalbare woning. Het zou zonde zijn als deze nieuwe ontwikkelingen alleen toegankelijk zullen zijn voor mensen van buiten de stad of buiten de wijk en dit ten koste gaat van de huidige, levendige gemeenschap van de wijk Feijenoord.

Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Engberts heeft een vraag aan u. De heer ENGBERTS (pvda). Ik ben blij met dat laatste stukje, want behalve dat natuurlijk een zoon of een dochter lang moet wachten op een parkeervergunning, kunnen zoons en dochters ook niet een woning vinden in de wijk, omdat ze aangewezen zijn op de sociale sector. Nu blijft eigenlijk het aantal sociale woningen gewoon per saldo gelijk, dus ik ben blij met uw pleidooi. Mag ik daaruit lezen dat u ook onze oproep steunt om het aandeel sociaal flink te vergroten in dit plan? De heer DAHOE (denk). Ja, dank u wel voorzitter voor deze vraag. Die had ik verwacht en die kunnen we overwegen. De VOORZITTER. Goed. Andere sprekers? Volgens mij zijn we rond. Dan ga ik naar wethouder Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. Ja, het is een bijzonder plan. Het is een historisch gebied, prachtig cultureel erfgoed ook, en ook heel bijzonder dat we dat gebied kunnen gaan ontwikkelen voor woningbouw. Een fantastische plek om te gaan wonen. Het is natuurlijk ook de bedoeling dat het gebied meer open wordt gemaakt. Dat gaat als het goed is volgende maand ook gebeuren, dat die kade vergroend wordt en dat het daarmee ook veel toegankelijker wordt voor de bewoners die daar nu al wonen.

Ik heb toevallig eergisteren een gesprek gehad met de wijkraad, met de Groene Golf, ook over al die ontwikkelingen die rond hun huidige wijk allemaal plaatsvinden. En de zorgen die u hier neerlegt, zijn daar ook heel duidelijk naar voren gekomen. Dus ik herken wat u zegt en ik denk ook dat het heel belangrijk is dat we met de bewoners die daar nu wonen die plannen verder ontwikkelen. Want ik kan me heel goed voorstellen dat als je daar zit, het is De Kaai, plannen voor Hunter Douglas, de Piekstraat, Feyenoord City dat al genoemd wordt, eigenlijk omringt dat helemaal het gebied. En wat hebben de huidige bewoners daar dan aan? Dus die behoefte is heel duidelijk naar voren gebracht en die heb ik ook gehoord. Ik zal ook in de beantwoording van de diverse moties ook wel naar voren laten komen, dat ik dat ook daar heb gezegd. Ik wil ook samen met u, samen met de bewoners al de plannen met elkaar vormgeven. Dat neemt niet weg dat sommige plannen al in een vergevorderd stadium zijn, zoals nu De Kaai. Wat ik daarbij ook weet, want die gesprekken heb ik met de ontwikkelaars ook gehad, van: neem die participatie heel serieus. En in mijn beleving hebben ze er ook echt alles aan gedaan om dat te doen. Tegelijkertijd is het ook een soort ongenaakbare wand die die Röntgenstraat ook scheidt van de rest, dus het is ook fysiek en visueel moeilijk om heel makkelijk al die verbinding te leggen.

Maar ze hebben bijvoorbeeld wel een iftar georganiseerd deze week, waar ongelofelijk veel buurtbewoners ook bij komen, dus het is niet een gebrek aan inzet daarin, maar wel de zoektocht hoe dit beter te doen. Dat wil ik toch maar gezegd hebben. Ik herken het signaal. We gaan het ook doen. Die plannen, die bijeenkomst waar de heer Coşkun onlangs is geweest om al die plannen te tonen was ook een onderdeel daarvan, maar het is een begin van een gezamenlijke reis. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). De wijkiftar is vanavond om 18.30 uur op de Nassaukade.

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

506

De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dat klopt. Dus ik denk dat dat ook heel mooie initiatieven zijn voor die verbinding in de wijk, wat de wijkraad ook tegen mij zei. We hebben drie thema’s die hier spelen in de wijk. Verdichten, vergroenen en verbinden. Zo staat het ook in het toekomstperspectief waar zij zich ook in kunnen vinden. Maar ze zeggen: juist het verbinden, daar willen we eigenlijk nog meer inzicht in zien. Dus dat heb ik gehoord en ik zie het ook als mijn rol om daar meer in te doen. Goed, dat even als overall introductie. Dan ga ik in op de vragen en de verschillende moties. Allereerst Leefbaar Rotterdam. U maakt zich zorgen over die parkeersituatie. Wat wij hebben gedaan in dit plan en dat zijn ook de kaders die wij hebben meegegeven aan de ontwikkelaars. Wij hebben, ik heb het vaak genoeg gezegd, ons parkeerbeleid, onze parkeernormen. Ik maak geen apart beleid en het is ook niet mogelijk om daarin speciale vrijstellingen of juist ophogingen te doen. Beleid is beleid, dat hebben we ook meegegeven aan de ontwikkelaar. Tegelijkertijd zegt u wel: ja, maar normen en beleid is één, we hebben ook gewoon de praktijk. En die moeten niet te veel uit elkaar gaan lopen. Dat is volgens mij wat u zegt. U vraagt mij dus ook om naar die praktijk te gaan kijken. Nou, dat kan ik doen.

Dat doe ik natuurlijk samen met mijn collega-wethouder Karremans, maar wij vinden het beiden prima om dat te onderzoeken. Dus deze motie kan ik oordeel raad geven. Dan de motie van GroenLinks en anderen, 'Zicht op voorzieningen voor de bewoners in Feijenoord'. U vraagt ook daarin een concreet voorstel voor voorzieningen uit te werken en dat uiterlijk 2024 voor te leggen aan de raad, maar ik heb al een toezegging gedaan om te kijken naar het voorzieningenniveau in de wijk en daar zou ik voor de zomer mee terugkomen, dus in deze zin wil ik liever dat doen. Wij kunnen ook niet bepalen waar buurtsupers komen. Ik weet ook uit het gesprek met de wijkraad dat zij ook die Oranjeboomstraat eigenlijk weer een impuls willen geven, ook met een buurtsuper. Er zit nu natuurlijk de Sahan. Dat is één supermarkt, ja. Maar dat er meer behoefte is. Tegelijkertijd kunnen wij supermarkten niet dwingen om zich daar te vestigen. Dat moet uit ondernemers zelf komen. Maar we kunnen natuurlijk wel met de wijkraad, met de bewoners en ondernemers kijken hoe we dit kunnen revitaliseren. Een belangrijk punt voor het voorzieningenniveau en voor straten is ook meer bewoners, want dan zijn er meer klanten. En ook verschillende typen inkomens draagt ook bij aan een beter voorzieningenniveau. Dus ook zo’n ontwikkeling als De Kaai kan bijdragen aan de kwaliteit van het gebied en de voorzieningen die er zijn.

Dus deze motie zal ik ontraden. Dan de motie 'Zorg voor voldoende goedkoop middensegment op De Kaai'. U geeft aan dat het middensegment heel hoge prijzen zijn. Wij hebben ook hier afgesproken dat wij in het middensegment geen onderscheid maken in laag en midden huurprijzen. Daar zijn wettelijke categorieën voor. In de Wet betaalbare huur worden die ook opgenomen. Zo kijken we altijd naar het middensegment, met deze prijsklassen. Daar maken we geen onderscheid in. We hebben het Actieplan middenhuur, de vorige raadsperiode is dat vastgesteld. Wij houden ons aan die kaders en dat hebben we ook zo opgelegd aan de ontwikkelaar. Dus het aandeel middensegment dat we daar realiseren, is volgens ons Actieplan middenhuur. Dat betekent dus ook dat er een instandhoudingstermijn is, zelfbewoningsplicht et cetera. Al die zaken die in dat actieplan staan worden hier gerealiseerd. Het is niet opeens een heel nieuwe, dure categorie middenhuur. Het is de normale standaard middenhuurcategorie die we doen, dus vandaar dat ik deze motie zal ontraden. Verder vraagt u: 'Maak meer meters voor werk op De Kaai'. Ik ken uw oproep en ik weet ook dat mijn collega-wethouder Simons zich ontzettend hard maakt voor die bedrijfsruimten in Rotterdam en zeker ook in Zuid, net als u dat doet, de heer Van Dommelen die dat vaak zegt.

We moeten ook die maakindustrie een plek geven en dat staat ook in het bedrijfsactieplan dat in de toekomstige gebiedsontwikkelingen het uitgangspunt is 10% te realiseren. Het kan niet altijd, maar als het wel kan, doen. Voordat we dat actieplan, dit plan stamt natuurlijk al van eerder. Hier hebben wij met de Provincie afspraken gemaakt die ook heel erg toeziet op voldoende bedrijfsruimte in Rotterdam en ook alle milieucategorieën die hierbij horen. En de Provincie was het eens met de manier waarop wij het hier hebben ingeregeld. En als wij dat zouden willen veranderen in dit geval, dan heeft dat heel grote consequenties natuurlijk ook voor de financiering, de businesscase van dit plan. Dus vandaar dat ik dit ook ontraad. Het hoeft niet, niet van de Provincie en het gaat onze businesscase onderuit halen, dus vandaar dat ik deze ontraad. De motie 'Maak van De Kaai geen ontoegankelijk kasteel', motie 5. U zegt ook: werk ook goed die groene verbindingen uit tussen De Kaai en de achterliggende wijk. Met een pop-uppark of een pleintje of iets dergelijks. Nou, dat signaal herken ik heel erg ook vanuit de bewoners, de Groene Golf. Daar kunnen we mee aan de slag gaan, dus dat is oordeel raad wat mij betreft. Dan de motie 'Samen werken aan wijken voor iedereen'. U geeft aan: er is er hierna nog eentje. Deze is van de ChristenUnie en een gelijkluidende van de PvdA et cetera.

Motie 6 en motie 7, om het aantal of het percentage sociale huurwoningen te verhogen. We hebben het percentage 20% sociaal en 35% midden, wat voor onze periode tot en met 2025 ons collegetarget is. Daarna gaan we over naar 25% sociaal. En daar stuur ik

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

507

op door middel van ontwikkelingen over de hele stad. Wat we nu doen is dat we het Doorbouwfonds inzetten om in bepaalde gebieden het percentage sociaal te verhogen. Daar heb ik u als het goed is gisteren een brief over gestuurd. Maar in dit geval willen we het dus op die 10% houden, ook vanwege het feit dat er al heel veel sociaal in de buurt is en dat je juist ook meer middencategorie hier wilt toevoegen. Maar als we stadsbreed kijken, dan gaan we wel degelijk met die percentages zoals uit de woonvisie en het coalitieakkoord aan de slag. Eén voorbeeld is bijvoorbeeld Hof van Maasdam in Zestienhoven. Daar gaan we het percentage sociaal juist verhogen, omdat we zien dat dat gebieden zijn waar wat minder sociaal is. Park 16Hoven. Daar kan wel weer wat meer sociaal. En hier willen we dat nu juist andersom doen. Dus zo willen we hiermee omgaan, dus motie 6 wil ik om die reden ook ontraden evenals motie 7. Dan de motie 'Zetten wij ook in Feijenoord in voor doorstroom?' Dan vraagt u hoe ook senioren uit de wijk voorrang en ondersteuning kunnen krijgen, ook om het een wijk goed voor senioren te maken. Nou, dat doen we graag, dus dat zal ik zeker onderzoeken als u de motie aanneemt, dus dat is wat mij betreft oordeel raad. Dan de motie 'De Feijenoordvisie'. Daar begon ik mijn betoog ook mee. Het is ongelofelijk veel wat er in die wijk gebeurt en dat is ook overweldigend.

Dat kan zijn over het type woningen die er zijn, hoe het er precies uit gaat zien, de mobiliteit, de voorzieningen. Eigenlijk alles wat u vraagt, de motie van de heer Van Dommelen van de VVD, van: maak dat nu wat beter inzichtelijk en doe dat ook samen met die bewoners en dan ook heel erg nadrukkelijk te kijken naar die mobiliteit. Want het is zo, we hebben die parkeernormen. Er is ook gevraagd hoe dat uitwerkt in de praktijk. Maar ga dat ook breed trekken in connectie met Feyenoord City, eventuele andere ontwikkelingen zoals Hunter Douglas dat in de pijplijn zit. Maar ook De Kaai, om dat met de bewoners goed uit te werken en u daarover te informeren. Dat kan ik zeker doen, dus dat is oordeel raad. Dan heb ik een motie die ik nog heel even moet nazoeken, want die had ik nog niet eerder gezien, dus daar moet ik me eerst even een beetje in verdiepen. Dat is de motie van Volt, 'Segmenten in de mix'. Die houdt u nog van mij tegoed. En de motie 'Versterken OV-verbindingen in het gebied De Kaai' en dan vraagt u eigenlijk om te kijken hoe we nu die OV-verbindingen daar kunnen verbeteren, omdat de bewoners zich over die bereikbaarheid ook echt zich zorgen maken. Dat hoor ik ook veel. Er is weinig OV hier, of te ver weg. Nou, als we het zo kunnen lezen dat we het kunnen meenemen in het plan Toekomstbestendig Busnet, want dat is een plan dat ook gaat komen.

Dan kijk je natuurlijk naar de hele situatie. Dus geen apart onderzoek maar onderdeel van Toekomstbestendig Busnet, dan kan ik het oordeel raad geven, mede namens mijn collega-wethouder Karremans. Dan check ik even of ik met de laatste, anders kom ik daar later op terug, die motie 'Segmenten in de mix'. De VOORZITTER. Wij houden het oordeel van het college over één motie van Volt nog tegoed. Daar komen we in de loop van vandaag nog verder op terug. Wenst iemand een tweede termijn of is er misschien nog een vraag die niet beantwoord is? De heer Engberts, tweede termijn. De heer ENGBERTS (pvda). We hebben de reactie van het college gehoord op de moties en ik ben benieuwd hoe de overweging van de fractie van DENK is op onze motie voor het sociaal segment. De VOORZITTER. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Ja, dank u wel voorzitter. We zijn nog in overweging, dus daar kan ik nu geen uitspraak over doen. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, dat vind ik een beetje mager voorzitter. We zitten nu in het debat en straks gaan we het debat afsluiten en dan zien we helemaal vanavond plotseling waar de overwegingen toe geleid hebben. U was het met mij eens. U was het met mij mee eens dat de bewoners vragen om meer sociaal in de wijk. U was het met mij eens dat we ook moeten luisteren naar de bewoners.

Nou, het college zegt: ik kijk daar anders naar, ik zie dat stadsbreed. Dan is het toch een heel simpele vraag: gaat u met ons mee, tekent u mee, en gaan we ervoor zorgen dat we echt luisteren naar wat de bewoners willen? Of zegt u: helaas, ik moet mij voegen naar het oordeel van het college. De VOORZITTER. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Ja, dank u wel voorzitter. Ik ga daarop terugkomen. Ik moet het echt even overwegen. Er zijn verschillende factoren om rekening mee te houden. Wat ik wel heb gezegd is dat bijvoorbeeld gelovige mensen niet willen kopen of mensen in de buurt al niet heel veel te besteden

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

508

hebben, vaak de kinderen van hen ook niet. En die willen toch graag bij de familie in de buurt blijven wonen. Dus ik ga dit overwegen. Ik ga er niet nu een uitspraak over doen. U kunt het nog een keer gaan vragen, maar dan krijgt u nog een keer hetzelfde antwoord. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Dan stel ik een andere vraag. Wanneer krijgen we dat dan te horen? De VOORZITTER. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Vanavond waarschijnlijk. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Dan ga ik er wel van uit dat er, want nu blijft het heel erg hangen, dat dat niet alleen maar het knopje indrukken is, maar dat we er ook een stemverklaring over krijgen. De VOORZITTER. Mijnheer Dahoe heeft volgens mij zijn standpunt bekendgemaakt. Mijnheer Dahoe, nee? Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, nog een korte vraag aan de wethouder in de tweede termijn. Want over de motie 'Zorg voor voldoende goedkoop middensegment op De Kaai' is eigenlijk ook nog steeds een vraag aan DENK. U zegt dat u niet kan bepalen een aandeel in het lage middensegment, maar 50% van de woningen worden in het middensegment gemaakt, en de bovencategorie is dan € 1.123,00. Dat betekent dat het ook nog steeds een segment is dat voor heel weinig mensen betaalbaar is, dus is er op geen enkele manier afspraken te maken met de ontwikkelaar.

Of hoe krijgen wij als raad dan ook inzicht in wat er nu uiteindelijk gebouwd wordt. Worden gewoon al die 50% in de middenhuur uiteindelijk voor € 1.123,00 verhuurd, of zit daar ook nog wat echt betaalbaars in? De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Eerst even de motie van Volt over die segmentering in de mix. Daar is nu geen rekening mee gehouden, dus als we dat doen dan kost dat geld. Overigens is het ook goed om te weten dat het bouwen van, het aanpassen op die manier een hoger kostenplaatje zal opleveren en dat is nu niet meegenomen in de businesscase en zal tot extra kosten leiden die ik nu niet heb. Dus die ontraad ik. De antwoorden over de middenhuur, we hebben gewoon een middenhuur afspraak gemaakt volgens het Actieplan Middenhuur. Het staat de ontwikkelaar vrij om daarin te handelen zoals die handelt. Als u zegt: ik wil daar terugkoppeling over, dan kan dat natuurlijk. Dus dat is dan een toezegging van mij. De VOORZITTER. Ik heb u gevraagd of er belangstelling was voor een tweede termijn. Ik zag geen handen. Nu zie ik wel overal mensen staan. Dat kan, maar dan gaan we dus nu verder met de tweede termijn, dus eerst de hele raad en dan de wethouder. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja, ik dacht dat we een tweede termijn waren begonnen met de heer Engberts en daarna de heer Dahoe en nu mevrouw Kockelkoren.

Maar ik ben wel benieuwd: stel dat DENK meegaat over meer sociaal en meer bereikbare woningen voor mensen uit Feijenoord. Verandert dat het standpunt van de wethouder? De VOORZITTER. Eerst mijnheer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Ja, ik sla even aan op iets wat de wethouder zei. Want ik neem aan dat niet alle woningen in dat middensegment die daar gebouwd worden allemaal even groot zijn. Daar heb je toch ook differentiatie? De ene woning is wat groter dan de andere. Dus dan volgt daar toch automatisch uit dat er ook differentiatie in de huurprijzen zit? De VOORZITTER. Anderen? Ik check nog één keer. We zijn nog steeds in de tweede termijn. Wethouder, twee vragen.

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

509

Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, even met de laatste beginnen. We hebben als het goed is binnenkort een Wet betaalbare huur. Dan is er gewoon een puntenstelsel dat bepaalt wat de huurprijs mag zijn. Ik ben er echt groot voorstander van dat wij gewoon landelijke regels volgen en niet eigen beleid. Maar tot die tijd hebben wij natuurlijk ons eigen Actieplan Middenhuur. Daar hebben wij de afspraken mee gemaakt en dat zijn de afspraken die ik gestand wil laten komen. Want als ik daarvan af ga wijken dan gaat het ons geld kosten. Zo werkt dat. En dat hebben we nu niet. En dit is een fantastisch project van 1100 woningen die we heel graag hier willen hebben, maar ik denk dat het goed is dat ik terugkoppel over hoe de ontwikkelaar daarmee omgaat, zodat u daar ook inzicht in heeft. Dus die toezegging is dan ook voor u interessant om te volgen. Dan de vraag over mijn standpunt. Nee, het is 10% sociaal. Wij kunnen het ons niet veroorloven om een ander percentage hier te doen. Dan staat dit plan echt onder druk. Dit is namelijk hoe we het hebben kunnen uitrekenen. Op het moment dat je meer sociaal wilt, ik heb er een brief over gestuurd, dan kost dat € 6 miljoen. Dat hebben we niet. Dus dat gaat hem dan niet worden. En daar zal mijn oordeel niet in veranderen. De VOORZITTER. Helder.

Dan sluit ik de beraadslagingen op dit punt af met dien verstande dat er nog een oordeel van de wethouder komt over de motie van Volt in de loop van vandaag. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Dat is al gebeurd? Oké. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ik denk dat het een puntje van orde is, maar dat weet ik niet zeker. Ik wilde alleen maar aangeven dat de motie die wij hebben ingediend ook nog meegetekend wordt door GroenLinks, dus er komt weer een nieuwe versie. De VOORZITTER. Dat is een technische aangelegenheid, oké. De motie kan voorzien worden van een extra handtekening en dan worden ingeleverd. Ik sluit dit punt af. 6.2

Schimmelvorming Rotterdamse huishoudens

De VOORZITTER. Dan gaan we naar agendapunt 6.2, Schimmelvorming Rotterdamse huishoudens. Mevrouw Bruin als eerste spreker. Mevrouw BRUIN (lr). Voorzitter, beste Rotterdammers. Ergens vorig jaar werd ik ietwat onrustig, want na ongeveer anderhalf jaar raadslid te zijn met onder andere het thema wonen in de portefeuille bleef mij één ding maar achtervolgen en dat waren schimmelmeldingen van Rotterdammers. Ik zette die meldingen dan door binnen de ambtelijke organisatie en die gingen ermee aan de slag en de verhuurder werd erop aangesproken. Maar wanneer ik dan na zo’n twee maanden weer terugging bij zo’n melder om te peilen of de situatie was veranderd, bleek er weinig te zijn gebeurd en besloot ik dan maar op huisbezoek te gaan. En wat ik aantrof waren schrijnende situaties, met achterstallig onderhoud. Maar ook vaak huurders met hele boekwerken aan communicatie met hun verhuurder en soms ook met de huurcommissie. En dat was voor ons de druppel en samen met de heer Wempe van Volt hebben we de raad toen gevraagd om dit onderwerp te agenderen. Het betreft hier schimmelvorming in huishoudens.

We merkten vaak en te vaak dat onze inwoners tussen wal en schip vallen en nergens terechtkunnen met hun situatie en daarop opende Leefbaar Rotterdam een aantal weken terug een schimmelmeldpunt, waar mensen hun situatie konden melden en de input die we toen ontvingen en nog steeds ontvangen is schrikbarend. Schrijnend zou een understatement zijn. En de teller staat inmiddels op ruim 400 meldingen. De afgelopen weken hebben mij daarom ook ontzettend geraakt. De verhalen van mensen die in sommige situaties al jarenlang geen oplossing kregen van hun verhuurders en dit gaat bij lange na niet alleen om particuliere verhuur. Sterker nog, het overgrote deel, zo’n 80% van de meldingen zijn van huurders van Rotterdamse woningcorporaties. Meer dan 400 mensen hebben zich bij ons gemeld, vaak uit pure wanhoop en als laatste hoop om nog hun verhaal te kunnen doen. Want voorzitter, hetgeen waar we het vandaag over hebben is niet een simpele kleurverandering op een muurtje in je huis dat je even snel weghaalt met een busje antischimmel. Het zijn onwijs hardnekkige problemen die ervoor zorgen dat er mensen mentaal en fysiek naar de knoppen gaan. De verhalen die we binnenkregen, van ouders die hun kinderen maandelijks thuis moeten houden van school met ademhalingsproblemen zijn hartverscheurend. En onmenselijk.

Nou, als voorbeeld hebben jullie de verhalen van Ramona, Varsha, Maria en Sara vast wel gehoord of gelezen inmiddels. Ramona is die moeder van vier kinderen met die zwarte slaapkamermuren in Lombardijen. Die direct naar een hotel werd gestuurd, maar pas nadat een verslaggever verhaal ging doen bij Havensteder. En Varsha is die moeder van twee kinderen uit Pendrecht, waarvan de oudste misschien zijn schooljaar moet overdoen. Niet vanwege slechte

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

510

schoolresultaten, maar puur vanwege het ziekteverzuim door ademhalingsproblemen. En voorzitter, Varsha was tijdens de commissie ook graag aanwezig geweest bij de behandeling van dit onderwerp, maar moest helaas plotseling met haar zes maanden oude dochter naar het ziekenhuis met dezelfde symptomen. En dan Maria, moeder van een dochter uit Hillesluis, die insprak bij onze raadscommissie en de commissie vertelde al dertien jaar in een lekkend huis te wonen. Op de filmpjes die met ons gedeeld zijn, leek het eerder op een lekkend krot. En niet alleen moeders, maar ook Sara uit West, een energieke vlotte jonge meid, deelde haar frustraties over haar woning met schimmel en achterstallig onderhoud en het effect ervan op haar functioneren. In totaal stonden er die dag negen insprekers op de lijst, maar helaas konden ze niet allemaal komen. En bij ons op de fractie weten we dat we die insprekerslijst hadden kunnen verdubbelen. Maar ook die insprekers waren ziek of hebben gewoon een baan en kunnen geen vrij krijgen van hun werk. Voorzitter, ik heb er lang over nagedacht, maar ik kan met geen enkel woord op een juiste manier beschrijven dat tot op de dag van vandaag het advies van die woningcorporaties blijft: ventileren en isoleren. En er wordt jarenlang naar het gedrag van huurders gewezen.

En het gaat er niet om wat deze corporaties in deze specifieke gevallen doen, maar het gaat erom dat dit overal in onze stad gebeurt. Geen enkele corporatie uitgezonderd. En het is gewoon niet te behappen hoe mensen in onze stad moeten wonen. Onmenselijk zelfs in sommige gevallen. Want voorzitter, als je geen keuze hebt dan kies je altijd voor een dak boven je hoofd, hoe lek dat dak ook is. Het zijn situaties waar die bewoners mentaal aan ten ondergaan. Hoe hard ze ook hun best doen om erbovenop te blijven. Dergelijke verhalen hebben we de afgelopen weken gelezen en honderden meldingen die we ontvangen hebben zijn bij lange na niet alle nare situaties die in de stad spelen. Voorzitter, wat ons betreft wordt hier actie op ondernomen. We zien te vaak verhalen waarin inwoners geen hulp krijgen en niet weten waar ze heen moeten. Als gemeente zijn wij verantwoordelijk voor de gezondheid en het welzijn van onze inwoners en dat staat ontzettend onder druk door deze situaties. Voorzitter, als afsluiter van de eerste termijn willen wij graag onze voorstellen voor dit probleem indienen. We hebben daarom een viertal moties. Ons eerste voorstel is misschien wel het belangrijkst.

Wat ons betreft moet het hele beleid omtrent dit onderwerp opnieuw bekeken worden en daarom dienen wij de motie 'Een frisse start voor een stinkende zaak' in, waarin we het college vragen om de bestaande maatregelen te herzien en in samenwerking met de woningcorporaties te komen tot een nieuw beleid. Wij zouden Leefbaar Rotterdam niet zijn als we daar ook niet aanvullend met onze eigen voorstellen zouden komen voor dat nieuwe beleid, en daarom dienen we ook de motie 'WoningAPK' in, aangezien het wat ons betreft belangrijk is dat we een periodieke keuring op woningen gaan krijgen. Niet op elke woning in de stad, maar dit kan wat ons betreft in combinatie met dat meldpunt dat zo dadelijk terugkomt in mijn inbreng. En naast die keuring is het belangrijk dat we kijken hoe we ook het niveau van de volksgezondheid kunnen bekijken in deze casussen. We hebben enorm veel meldingen gehad van mensen die met gezondheidsproblemen zitten vanwege de luchtkwaliteit in woningen. Daarom is het wat ons betreft een goed idee om te starten met een samenwerking met de GGD met het plaatsen van luchtkwaliteitsmeters. Zo kunnen eventuele gezondheidsklachten herleid worden aan de kern van het probleem en hebben bewoners een poot om op te staan richting hun verhuurders.

Ons laatste voorstel is het beter betrekken van renovaties en nieuwbouwwoningen en dan specifiek aan het voorkomen van schimmelvorming bij deze renovaties en nieuwbouwwoningen. Want te vaak hebben we situaties voorbij zien komen, en dit werd ook bevestigd door de insprekers van Vreewijk, dat er problemen zijn met schimmel in deze woningen. Dan voorzitter, ondersteunen we ook twee voorstellen die door andere partijen zullen worden ingediend en die zullen zo dadelijk toegelicht worden. Om alvast met een schot voor de boeg te komen, wij tekenen graag mee op de motie van Volt omtrent de centrale meldplicht en met de motie van de Partij voor de Dieren voor een lobby richting het rijk om gezondheidsaspecten een prominentere rol te geven in de handhaving van dit probleem. Samenvattend krijgt u dus van mij vier moties. En voorzitter, afsluitend zijn de afgelopen weken voor mij als raadslid enorm belangrijk geweest. Ik heb zelf kunnen zien hoe groot die problemen in onze stad zijn en welke problemen dit veroorzaakt voor onze mensen in onze stad. Via deze weg wil ik dan ook iedereen die bij ons een melding heeft gedaan bedanken en in het bijzonder wil ik de bewoners van de Zuidpleinflat, Vreewijk, Varsha, Maria en Sara bedanken voor het uitgebreid delen van hun verhaal en voorzitter, bij dezen wil ik voor nu mijn eerste termijn afsluiten. Dank u wel. De VOORZITTER.

Mevrouw Bruin heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. Nieuw huis betekent nieuwe regels "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024, naar aanleiding van het debat Schimmelvorming Rotterdamse Huishoudens;

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

511

constaterende dat: - er veel meldingen en verhalen zijn van Rotterdammers die aangeven dat er na renovaties of in nieuwbouwwoningen, alsnog problemen zijn met schimmelvorming in huishoudens; overwegende dat: - dit deels te maken kan hebben met de leefstijl van bewoners, maar dit absoluut niet altijd in alle gevallen het probleem is; - dit probleem ook werd aangekaart door de wijkraad Vreewijk in de commissievergadering van woensdag 27 maart; - er dus klaarblijkelijk meer aandacht nodig is voor de regels omtrent dit onderwerp met renovaties en/of nieuwbouwplannen; verzoekt het college: - na te gaan of de regels bij nieuwbouwwoningen voldoende aandacht hebben voor maatregelen om schimmelvorming tegen te gaan in nieuwe woningen; - als dit niet voldoende gewaarborgd wordt, nieuwe regels voor te stellen in toekomstige planvorming voor nieuwbouwwoningen; - uit te zoeken of het mogelijk is om hierover een gesprek te voeren met woningbouwcorporaties om te kijken of dit onderwerp voldoende geborgd wordt bij renovatieplannen; - deze motie ter kennisgeving te delen met de woningcorporaties; - hierover terug te koppelen aan de raad voor eind oktober 2024; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. V.A. Bruin Motie 2.

Een frisse start voor een stinkende zaak "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024, naar aanleiding van het debat Schimmelvorming Rotterdamse Huishoudens; constaterende dat: - schimmelvorming in Rotterdamse huishoudens momenteel de spuigaten uitloopt; - de gemeente momenteel al veel beleidsmaatregelen treft om een poging te doen om dit probleem tegen te gaan of aan te pakken; overwegende dat: - deze maatregelen klaarblijkelijk onvoldoende werken gezien de aanhoudende grootte van het probleem; - onze fractie de wil proeft bij het college om met dit probleem aan de slag te gaan; - om dit probleem goed aan te pakken, een frisse start met nieuw beleid een goed beginpunt kan zijn; - de ingediende (en mogelijk aangenomen) moties tijdens dit debat al een basis kunnen vormen voor dit nieuwe beleid; verzoekt het college: - een evaluatie te doen op de effectiviteit en de resultaten van alle huidige beleidsmaatregelen als het gaat om het tegengaan en bestrijden van schimmelvorming; - op basis van die evaluatie, te kijken welke maatregelen een heroverweging verdienen; - in samenwerking met woningbouwcorporaties en andere instellingen, aan de slag te gaan om te komen tot een nieuw beleid om schimmelvorming te voorkomen en goed met klachten om te kunnen gaan; - deze motie ter kennisgeving te delen met de woningcorporaties; - hierover uiterlijk oktober 2024 terug

te koppelen aan de gemeenteraad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. V.A. Bruin Motie 3. Woning APK

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

512

"De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024, naar aanleiding van het debat Schimmelvorming Rotterdamse Huishoudens; constaterende dat: - er simpelweg te veel huizen in Rotterdam zijn die niet voldoen aan de juiste eisen om schimmel te voorkomen; - dit bevestigd wordt door het aantal meldingen bij zowel ons eigen meldpunt, als de insprekers en de verhalen van corporaties tijdens de technische sessie omtrent dit onderwerp; - zelfs het aantal meldingen/klachten niet het daadwerkelijke getal is van mensen dat last heeft van deze problematiek, aangezien niet iedereen dit meldt; - de gemeente belegd is met de verantwoordelijkheid voor de publieke gezondheid van haar inwoners; overwegende dat: - woningbouwcorporaties door het gebrek aan actie en het hoge aantal meldingen, simpelweg niet in staat blijken om zonder dringende oproep vanuit de gemeente of media, huizen aan te pakken om de juiste staat te garanderen; - bewoners nu te vaak adviezen krijgen om 'te isoleren', 'de kachel aan te zetten' of om 'een flesje schimmelverwijderaar te kopen', terwijl er geen echte controles over de staat van de woning of vervolgacties plaatsvinden om de kern van het probleem aan te pakken; verzoekt het college: - corporaties te sommeren adequaat om te gaan met meldingen van huurders; - met corporaties in gesprek te gaan over de wijze waarop zo'n periodieke keuring voor

woningen vorm gegeven kan worden en in deze gesprekken ook op zoek te gaan naar de ruimte die de gemeente zelf kan pakken in het opzetten van een dergelijke maatregel; - deze motie ter kennisgeving te delen met de woningcorporaties; - hierover uiterlijk oktober 2024 terug te koppelen aan de gemeenteraad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. V.A. Bruin Motie 4. Indoor luchtonderzoek "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024, naar aanleiding van het debat Schimmelvorming Rotterdamse Huishoudens; constaterende dat: - luchtkwaliteit bepalend is voor een gezonde leefomgeving; - een vochtige leefomgeving ervoor zorgt dat de luchtkwaliteit omlaag gaat; - veel mensen met schimmelproblematiek aangeven dat zij last krijgen van longklachten en problemen met hun luchtwegen; - er momenteel weinig verbanden gelegd worden tussen de leefomgeving van mensen en iemands gezondheidssituatie, terwijl dit vaak in de praktijk wel een verband is dat gelegd kan worden; overwegende dat: - we extra gegevens kunnen gebruiken om bewoners in bescherming te nemen en eventuele gezondheidsproblemen directer kunnen koppelen aan mogelijke schimmelsituaties; - de gemeente best een poging mag doen om een rol te pakken in het helpen ontdekken/bewijzen van de oorzaak van deze gezondheidsklachten van onze inwoners; verzoekt het college: - samen met de GGD een inventarisatie te maken

van bestaande onderzoeken over binnenhuis luchtkwaliteit i.r.t. schimmelvorming en hoe deze van invloed is op de gezondheid van de bewoners; - deze motie ter kennisgeving te delen met de woningcorporaties en de GGD; - de resultaten hiervan te bespreken met woningbouwcorporaties; - hierover voor eind december 2024 ter rapporteren richting de gemeenteraad;

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

513

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. V.A. Bruin De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Voorzitter, laat ik beginnen met mevrouw Bruin te bedanken dat ze dit op de agenda heeft gezet en ik kan me haar gevoel heel goed voorstellen, dat ze ook bij haar tocht door de stad langs al die schimmelwoningen ook een beetje het gevoel heeft gekregen dat veel SP-raadsleden voor mij ook al hadden. Het is een bekend probleem. Ze zou zo woordvoerder voor de SP kunnen worden. Voorzitter, zonder schimmel geen leven, is ook wel zo. Schimmel is overal, dus ook in deze raadzaal. Want leg maar een stuk brood neer of een sinaasappel en de schimmels ruimen het wel op. Maar schimmel in je woonkamer of slaapkamer, dat hoort niet. Niet in hoeken, niet op de vensterbank. Het is slecht voor je gezondheid, dat weten we allemaal. Daar moeten we ook wat aan gaan doen en ik ben blij dat mevrouw Bruin een aantal moties heeft ingediend. Wij hebben er ook twee. De ene lijkt op de APK, die kunnen we misschien samenvoegen. Ik stel voor om daar samen één motie van te maken. Wat ons betreft geen woorden maar daden. Dus Bouw- en Woningtoezicht meer inzetten en ook gewoon aanpakken. Dat kan. De wettelijke middelen zijn daarvoor. U heeft in de commissie gezegd: ik heb te weinig personeel.

Huur dat personeel in, daar hebben wij ook een motie over, want pleisters plakken helpt niet, maar structureel de schimmel stoppen helpt wel. De VOORZITTER. De heer Coşkun heeft de volgende moties ingediend. Motie 5. Bouw en Woningtoezicht: niet lullen, maar poetsen! "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van agendapunt 6.2 Schimmelvorming Rotterdamse Huishoudens; constaterende dat: - er steeds meer bewoners zijn in Rotterdam die te maken hebben met schimmelproblematiek en achterstallig onderhoud bij particuliere woningen en woningen van woningcorporaties; - de SP op landelijk en lokaal niveau al jaren met bewoners actie voert om groot onderhoud af te dwingen en van bewoners hoort dat Bouw- en Woningtoezicht een papieren tijger is; constaterende dat: - wethouder van Klimaat, Bouwen en Wonen heeft aangegeven dat vanwege personeelstekort de gemeente niet genoeg capaciteit heeft om alle handhavingstaken goed uit te voeren, dus ook niet wat betreft vocht- en schimmelproblematiek; - volgens een onderzoek gepubliceerd in de Groene Amsterdammer van 20 maart 2024, gaf de gemeente Rotterdam in 2022 ruim 15,7% van haar loonbudget uit aan extern personeel.

Dit zit boven de norm van tien procent die ministeries zichzelf opleggen; - de uurlonen van externen over het algemeen anderhalf tot drie keer zo hoog zijn als die van vast personeel; - het in dienst hebben van eigen personeel om tal van redenen wenselijk is; verzoekt het college: - het personeelstekort bij Bouw en Woningtoezicht aan te pakken door de financiële middelen van de gemeente beter in te zetten op het behouden en aantrekken van (meer) eigen personeel om te kunnen voldoen aan haar handhavingsplicht; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T.S.J. Coşkun Motie 6. APK om ongezonde huizen weer gezond te maken

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

514

"De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van agendapunt 6.2 Schimmelvorming Rotterdamse Huishoudens; constaterende dat: - de schimmel problematiek in Rotterdam al geruime tijd een punt van zorg is, zonder dat er een blijvende oplossing is gevonden om dit goed aan te pakken; - sinds 2020 de Woonbond adviseert om elke 4 jaar een algemene periodieke keuring (APK) voor huurwoningen te laten uitvoeren; - ondanks dit advies er geen concrete afspraken zijn gemaakt in de huidige prestatieafspraken met woningcorporaties over het uitvoeren van een APK voor huurwoningen; overwegende dat: - risico's met betrekking tot gezondheid en veiligheid het gevolg zijn van slecht onderhoud, zoals vocht- en schimmel problematiek; - een APK keuring voor woningen kan helpen om onderhouds- en bouwtechnische problemen op tijd op te sporen en goed aan te pakken; - met een APK transparantie wordt bevorderd voor huurders, huurderscommissies en woningcorporaties over de staat van het onderhoud van de woning; - er aandacht moet zijn voor meer woningverbeteringen zoals keuken, badkamer, isolatie en zonwering; - na de keuring voor huurder en verhuurder de gebreken op papier staan, wat kan leiden tot een onderhoudsplan; - deze keuringen kunnen bijdragen aan het opbouwen van vertrouwen tussen huurder en verhuurder; - deze keuringen ervoor kunnen zorgen dat er structureel onderhoud

gepleegd gaat worden in plaats van tijdelijke pleisters plakken; verzoekt het college: - om bij het opstellen van nieuwe prestatieafspraken met woningcorporaties inhoudelijke afspraken te maken over periodieke keuringen van huurwoningen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T.S.J. Coşkun De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Zijn er andere sprekers bij dit punt? Mijnheer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Ja, dank u wel voorzitter. Heel fijn dat dit belangrijke punt op de agenda staat en wij van DENK willen na de schriftelijke vragen die we al gesteld hebben ook nogmaals luidruchtig en met nadruk de schimmelproblematiek in de huurwoningen onder de aandacht brengen. Enkele voorbeelden van schimmelwoningen op de volgende adressen: Valkeniersweg, Eiberpad, Jagerslaan, Disselstraat en verschillende woningen in de wijken Vreewijk, Beverwaard, IJsselmonde. Niet alleen schimmel voorzitter, maar ook tocht, houtrot en vocht en zelfs tot lekkages aan toe zijn enkele van de klachten waar deze bewoners mee te maken hebben. Schimmel voorzitter, weet u wat dit aanricht met de gezondheid van de bewoners, kleine kinderen, baby’s? Hoesten, keelpijn, benauwdheid, verstopte neus. En mocht je al allergisch zijn of astma hebben, dan worden deze klachten nog heftiger.

Ook kunnen schimmelvormen zelfs je longen aantasten en dit voor langere perioden. We hebben voorbeelden gehoord dat er al dertien jaar lang geen houdbare oplossing is geboden en het alleen maar erger wordt. Voorzitter, van deze voorbeelden, dit zijn geen wanbetalers en de huur wordt wel netjes elk jaar verhoogd. Hoe kan dit voorzitter, dat deze bewoners niet serieus worden genomen door de woningcorporaties die ze behandelen als cashcows. Want neem nu Havensteder. Het heeft ook uitvoerig in de kranten gestaan, vermeldt op hun website dat ze bij schimmel melding moeten maken. En dat schimmel in je woning wordt aangepakt. Het tegenovergestelde blijkt waar. Voorzitter, hoe kan het dat volgens hun gegevens ze maar 300 meldingen hebben binnengekregen en bij het meldpunt van Leefbaar Rotterdam 400 meldingen in één maand zijn binnengekomen? We hebben wel een vermoeden voorzitter. Want in plaats dat de bewoners hun melding kunnen doen, worden ze weggezet als gevaarlijk, worden ze bedreigd, overrompeld met technische termen, van het kastje naar de muur

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

515

gestuurd, en afdelingen die elkaar tegenspreken. Want, dat hoort u goed voorzitter, ze worden gediscrimineerd en als gevaarlijk weggezet. Wat ze te horen krijgen is dat er een bouwkundige fout moet zijn, want anders is schimmel niet mogelijk volgens het boekje. Nou voorzitter, er zijn tal van voorbeelden waar dat niet het geval is en waar de huurders zwaar in de steek worden gelaten door de corporaties. Voorzitter, er wordt tegen deze bewoners gezegd dat ze geen contact meer moeten opnemen over schimmels en dat ze ontruimd zullen gaan worden als ze blijven klagen over de schimmeltoestand in de woning. Hoe kan het bestuur van de woningcorporatie dit toestaan en hierop toezien, en hun eigen beleid niet uitvoeren, maar zelfs kunnen we spreken van wanbeleid.

Want ik wil de wethouder ook vragen via de voorzitter: hoe kan het dat dit gebeurt in onze mooie stad, met onze bewoners? En niet alleen dat voorzitter, hoe kan het dat diezelfde bestuurders van die schimmelwoningen, dezelfde bestuurders die verantwoordelijk zijn voor de zorg voor de goede huurwoningen, hoe kan het dat zij hun eigen zak ook nog vullen in de vrije sector met soortgelijke woningen die al prima verdienen? Hebben sommige bestuurders van Havensteder een verdienmodel op schimmelwoningen voor de hoofdprijs? Voorzitter, graag zouden wij van DENK zien dat de woningcorporaties hierop worden aangesproken door de gemeente binnen de kortst afzienbare tijd. Dit voor de gezondheid en het welbevinden van de Rotterdammers. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Geen interruptie hoor voorzitter, maar een eigen bijdrage. Ik wil beginnen met de complimenten aan mevrouw Bruin. Ik denk dat de gemeenteraad ervoor is om te zorgen dat de gemeente mensen beschermt, de mensen helpt die dat nodig hebben. Dat heeft zij met enthousiasme en passie gedaan en dat siert haar en daarvoor wil ik haar complimenten geven. Ik hoop dat wij hier ook van leren. Daarom zullen wij als Rotterdamse VVD meerdere moties gaan steunen op inhoudelijke vlakken. Ik hoop dat wij dit ook onthouden als wij weer een debat hebben over woonbeleid in brede zin.

Want ik heb soms het idee dat in deze raad woningcorporaties bijkans heilig worden verklaard als het gaat om een soort zalig, het enige betrouwbare alternatief voor verhuurders in de vrije sectors die huurders willen uitmelken. Maar ik wil dus heel graag benadrukken dat het belangrijk is dat we in de gaten houden dat er verhuurders zijn die het beste voorhebben met hun huurders, dat er corporaties zijn die soms ook de kantjes ervan aflopen. En als we binnenkort weer een debat hebben over het vergroten van de sociale voorraad, zouden wij misschien corporaties eerst mogen aanspreken op het verbeteren van de woningen die zij nu al hebben, voordat zij in de touwen klimmen om te klagen over een hogere grondprijs als zij nieuwe woningen willen bouwen. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. Dank u wel. De heer Kind. De heer KIND (volt). Dank u wel voorzitter en ook in de eerste plaats complimenten aan mevrouw Bruin en ook de heer Wempe van Volt, die dit onderwerp samen hebben opgepakt. En ook complimenten aan Leefbaar Rotterdam. Ik vond het erg bewonderenswaardig dat er volgens mij 400 meldingen zijn binnengekomen, terwijl de gemeente Rotterdam volgens mij nog onder de 200 uitkwam, of in ieder geval net erboven, en dat in een aantal weken. Dus dat is enorm knap en dat zegt ook iets over hoe je dicht bij de bewoners kan staan. Dat is een voorbeeld voor ons allen. Tot zover.

Wij hebben inderdaad de woningbouwcorporaties en we hebben veel gehoord over het kastje naar de muur. De heer Dahoe sprak daar net ook al even over. En dat is natuurlijk een probleem. Als je continu niet weet waar je terechtkan, het heeft te maken met gezondheid, gelijke kansen, achterstallige plekken in je huis waar je je voor schaamt, waar je niet durft te zijn, waar je geen mensen durft uit te nodigen. Het is gewoon een groot probleem, het heeft grote gevolgen voor de mensen die daarmee geconfronteerd worden. We hebben ook heel groot op de website staan: we gaan voor € 800 miljoen woningen verbeteren. We gaan achterstallig onderhoud aanpakken. En we hebben prestatieafspraken gemaakt met woningbouwcorporaties en dan gaan we voor € 48 miljoen uittrekken om allerlei soorten onderhoud aan te pakken. Van schimmel, vocht, loden leidingen en brandveiligheid. Als we dat niet concretiseren, en we hebben ook gezien tijdens de commissie wat er dan gebeurt, dan kun je dus van het kastje naar de muur-verhalen krijgen. Als je dat niet doet dan weten burgers ook niet goed waar ze aanspraak op kunnen maken, onder welke voorwaarden ze wel of niet geholpen kunnen worden, wanneer het wel of niet wordt opgepakt en dat zien wij als een probleem. Duidelijkheid, concreet zijn, dit soort zaken die met de volksgezondheid te maken hebben, moeten altijd helder en overzichtelijk zijn.

Daarom dienen wij een motie in, 'Concretiseer de prestatieafspraken', waarin wij heel duidelijk willen vragen aan het college: wat gaan we nu precies doen met die € 48 miljoen, en wanneer kun je als bewoner die geconfronteerd wordt met schimmelproblematiek aanspraak maken op dat budget?

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

516

Hetzelfde geldt eigenlijk voor loden leidingen en al die andere zaken. Dat is ook hartstikke belangrijk. En ook: hoe gaan we dan om met de handhaving? Wat gebeurt er nu als de woningbouwcorporaties zich daar niet aan houden? Kunnen we dat ook handhaven op de een of andere manier. We willen tot slot dat dat jaarlijks gemonitord wordt. Dat is de eerste motie die we graag indienen. En dan de tweede. Die gaat inderdaad, zoals mevrouw Bruin al eerder aangaf, over het melden van dit soort zaken. Blijkbaar is er enorm veel te winnen, als inderdaad blijkt dat Leefbaar Rotterdam zoveel meldingen in korte tijd heeft binnengekregen, moeten we daar vanuit de gemeente, omdat daar de meldingen uiteindelijk moeten binnenkomen omdat er dan kan worden overgegaan op het echt aanpakken van het achterstallig onderhoud en de schimmelproblematiek, willen we kijken: hoe kunnen we nu dat gemeentelijk meldpunt goed inrichten en hoe kunnen we eventueel aansluiten bij die MeldR-app? Het is de meest succesvolle app die we hebben als gemeente. Iedereen kent het, iedereen gebruikt het. Als we die wat kunnen optimaliseren dan zien we daar veel mogelijkheden. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. De heer Kind heeft de volgende moties ingediend. Motie 7.

Concretiseer de prestatieafspraken "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van het agendapunt 6.2 'Schimmelvorming Rotterdamse Huishoudens'; constaterende dat: - in december 2023 de prestatieafspraken tussen de gemeente met alle Rotterdamse woningcorporaties en huurdersverenigingen voor 2024 en 2025 zijn vastgesteld; - hierin is vastgelegd dat de woningcorporaties voldoende moeten investeren in het onderhoud van woningen. Woningen die in slechte staat verkeren moeten gerenoveerd of gesloopt worden; - er in de prestatieafspraken is opgenomen dat de woningcorporaties € 800 miljoen uittrekken voor het onderhoud van huizen; - hiervan is € 48 miljoen bestemd voor de aanpak van vocht, schimmel, loden leidingen, asbest en brandveiligheid; overwegende dat: - schimmel een veelvoorkomend, schadelijk probleem is waarbij de oorzaak vaak een combinatie van factoren betreft; - het niet duidelijk is of de woningcorporaties voldoende doen aan het bestrijden van schimmelvorming als het niet duidelijk is hoeveel geld er specifiek uit wordt getrokken hiervoor; is van mening dat: - de vele schrijnende verhalen van onze Rotterdammers die in schimmelhuizen wonen aangeven dat er niet adequaat omgegaan wordt met meldingen van bewoners en/of met de (reguliere) onderhoudsmomenten; verzoekt het college: - te concretiseren hoe en onder welke voorwaarden