20240215- Notulen van de raadsvergadering van 15 februari 2024

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 15 februari 2024 Notulen van de raadsvergadering van 15 februari 2024 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 3. Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb Tegenwoordig zijn 38 leden, namelijk mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, de heer T.S.J. Coşkun, de heer A.R. Oostdijk, de heer M. Verhoef, de heer J.M.D. de Waard, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, mevrouw M.M. Vlasblom, de heer B. van Drunen, de heer T. Roskam, mevrouw V.A. Bruin, mevrouw I. Coenradie, mevrouw M.S. Abrahamse, de heer T.J. Vonk, de heer D.J. van Dommelen, de heer S.M. Bonte, de heer D.P.A. Tak, mevrouw S. Reitema, de heer S. Ceulemans, de heer G.J. Engberts, de heer B. van Schaik, mevrouw E. Rehim Zadeh, mevrouw I. Elfilali, de heer S. Soytekin, mevrouw I. van Wifferen, de heer M.H. Biljoen, de heer T. de Haan, mevrouw A.J.A. Maassen, de heer F. Elbay, de heer T. Kind, mevrouw J.M. Nunnely, mevrouw S. van de Peppel, de heer R.T.J. van der Velden, mevrouw A. Kockelkoren, mevrouw M.Y. Morkoç, mevrouw D.A. van Groningen, de heer P.J.P. LansinkBastemeijer en de heer S.J.C. Becker Afwezig zijn: de heer N. Akhatab, mevrouw J. Bokhove, de heer R.N. Dahoe, mevrouw M.S.S. de Jong, de heer E.P.J. Verweij, mevrouw L.S. Vlieger en mevrouw D. Yildirim, Namens het college zijn tegenwoordig: de heer F. Achbar, de heer R.

Buijt, mevrouw N.D.Z.R. Mohamed-Hoesein en de heer M.J.W. Struijvenberg Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders, met dien verstande dat zij van 12.20 uur tot 12.25 uur is waargenomen door de heer W. de Bel 1.

Opening

De VOORZITTER. Goedemorgen, mag ik u verzoeken uw plaatsen in te nemen? Ik open deze vergadering, heet u allen van harte welkom. Welkom aan degenen die van een afstand de raadsvergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en onze medewerkers. Ik heb een behoorlijke lijst van afmeldingen voor hedenochtend. Mevrouw Bokhove en de heer Verweij zijn afwezig wegens ziekte. Mevrouw De Jong is nog steeds afwezig. De heer Becker komt iets later, rond 11.00 uur. Mevrouw Yildirim is ook ziek. Wethouder Zeegers en de heer Versnel hebben voorziene afspraken met kabinetsleden in de loop van vandaag. Mevrouw Zeegers tussen 12.00 en 14.00 uur en wethouder Versnel tussen 14.00 en 16.30 uur. Wethouder Kasmi is een uurtje afwezig tussen 15.15 uur en 16.15 uur en in verband met het jarige Maritiem Museum ben ik zelf rond 18.00 uur weg. Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Ja voorzitter, dikwijls gaat het over de afwezigen. Als er afwezigen zijn vanuit de raad omdat mensen ziek zijn, dan kan dat natuurlijk, en dat geldt ook voor de wethouders. Maar ik heb er echt en onze partij heeft er echt heel veel moeite mee op het moment dat wethouders afwezig zijn vanwege andere afspraken. We weten gewoon bij voorbaat al dat er een raadsvergadering is en ik vind dat iedereen er moet zijn.

En nu wordt er al gekeken naar het verschuiven van afspraken bij bepaalde wethouders, want dat komt dan even niet uit. Ja, ik vind dat gewoon niet kunnen. Van ons wordt ook verwacht dat we er gewoon zijn en ook vanavond, of Feyenoord nu speelt of niet. Wij zijn er gewoon en ik vind dat zeker ook de wethouders hier gewoon beschikbaar moeten zijn en dan maar de afspraak af moeten zeggen. Dus ik weet niet hoe we dat voor elkaar kunnen krijgen. Misschien moet ik de oproep aan u doen voorzitter, maar laat ik het dan in ieder geval hier in de raadzaal wel uitgesproken hebben. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen.

raadsvergadering van 15 februari 2024

Notulen pagina

155

Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, Leefbaar Rotterdam was me voor, maar ik ondersteun het volledig. Ik wil overigens daarbij wel de wethouders van uitgerekend Leefbaar Rotterdam de complimenten maken, want keer op keer, bij elke vergadering zie ik ook dat er daar steeds mensen van zijn. Het begint een beetje een gênante vertoning te zijn dat wij een raadsvergadering hebben en we werkelijk echt zelfs vandaag waarschijnlijk weer meerdere malen moeten wachten totdat een wethouder vliegend binnen komt stormen om nog even zijn of haar ding te doen. Ik vind het onacceptabel, en op deze manier is het inderdaad zo, het staat een jaar van tevoren vast, dus plan het. Ik vind dat het niet kan dat we zo vergaderen. De VOORZITTER. Mijnheer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ja, ik ben het daar wel mee eens, dus ik ondersteun wel de oproep van mevrouw Coenradie. Persoonlijk vind ik het ook altijd als we hier een hele dag zitten, we zitten soms twaalf uur, veertien uur. Dan gaat er gestemd worden en dan zitten eigenlijk alleen de wethouders van Leefbaar Rotterdam er, en de rest van de wethouders weet niet hoe snel ze weg moeten komen. Ik vind dat een beetje denigrerend naar de raad, dat je niet eens de stemming afwacht, dat je daar niet bij aanwezig wilt zijn maar eigenlijk liever bij moeder de vrouw wil zitten dan hier gewoon je werk te doen.

Ik vind dat echt jammer. De VOORZITTER. Ik neem het ter harte. Ik neem het ook mee richting het college. Wel een verzachtende omstandigheid, als u daar kennis van wilt nemen. Dat is dat soms het kabinet een overleg organiseert met meerdere wethouders of met meerdere burgemeesters uit het land, en dan heb je daarin geen keus. Dus de opmerking van mevrouw Verkoelen, plan het, dat is niet altijd mogelijk. Als het kabinet uitnodigt, zeg de twintig wethouders die betrokken zijn bij de twintig ingewikkelde wijken van Nederland op een bepaald tijdstip, dan is dat leidend. Daar kun je moeilijk in onderhandelen. Dat kun je ook moeilijk plannen. En er niet naartoe gaan zou ook zomaar kunnen betekenen dat het je gewoon geld kost en dat je standpunt niet gehoord wordt. Dat is echt de basale werkelijkheid. Ik doe veel van die overleggen. Dus veel begrip voor het oordeel van de raad, maar ik doe wel een beetje een beroep op u om te begrijpen dat het soms echt noodzakelijk is om er te zijn als het kabinet veel wethouders van een bepaalde discipline, wethouders Financiën van de grote steden, uitnodigt voor een gesprek, dat je er weinig keuze in hebt om het naar je eigen inzicht te kunnen plannen. Maar in zijn algemeenheid is het oordeel zoals net uitgesproken door de drie raadsleden helemaal juist.

Dus ik doe alleen een beroep op u om ook te begrijpen dat er ook af en toe een enkele nuance aan de orde is en dat het niet altijd vrij is om het naar eigen inzicht te plannen. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja voorzitter, ik ben dat met u eens. Wat ik wel jammer vind is dat u het nu inbrengt, want daarmee doet het weer af aan de algemeenheid. Wij snappen best dat er af en toe wel eens iets is. Maar het is structureel, en daar zit ons probleem. En dat moet echt aan de orde komen. De VOORZITTER. De Amerikanen zouden zeggen: point taken. Ik neem het mee terug naar het college. Ik was erg Spaans de afgelopen weken, maar ik neem dit punt mee. Dank u, het punt is gemaakt. 1.1

Beëdiging van mevrouw C.A. (Stans) Goudsmit als plaatsvervangend gemeentelijke (kinder)ombudsman (2e termijn)

De VOORZITTER. Mag ik uw aandacht vragen voor de beëdiging van mevrouw C.A. (Stans) Goudsmit als plaatsvervangend gemeentelijke (kinder)ombudsman voor haar tweede termijn. Ik verzoek de griffier mevrouw Stans Goudsmit naar voren te geleiden en mag ik u vragen te gaan staan bij de beëdiging. Goedemorgen. Alvorens uw functie te kunnen uitoefenen dient u overeenkomstig artikel 81S van de Gemeentewet in de vergadering in handen van de voorzitter de eed of verklaring en belofte af te leggen. Na voorlezing door mij van het wettelijk voorgeschreven formulier, verzoek ik u mij na te spreken de woorden 'Dat verklaar en beloof ik!', want die keuze heeft u gemaakt. 'Ik verklaar dat ik, om tot plaatsvervangend (kinder)ombudsman benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd.

raadsvergadering van 15 februari 2024

Notulen pagina

156

Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als plaatsvervangend (kinder)ombudsman naar eer en geweten zal vervullen.' Dat verklaar en beloof ik! Mevrouw GOUDSMIT. Dat verklaar en beloof ik! De VOORZITTER. Van harte gefeliciteerd. (Applaus.) De VOORZITTER. Ik schors de vergadering voor enige ogenblikken. Dan kunt u mevrouw Goudsmit feliciteren. Schorsing Heropening De VOORZITTER. Mag ik u verzoeken te gaan zitten? 1.2

Mededelingen

De VOORZITTER. Als iedereen gezeten is dan wil ik u melden dat de heer Kind mij verzocht heeft een initiatiefvoorstel te mogen indienen vandaag. Mijnheer Kind, ik geef u daartoe graag de gelegenheid. Wilt u het daarvandaan doen? De heer KIND (volt). Dank u wel voorzitter. Ik doe het vanaf hier. Een debuutje voor Volt Rotterdam, een initiatiefnota. Dat hebben we nog niet eerder gedaan. We willen ook een compliment overbrengen aan het college. Een belangrijk collegetarget, de wijkhubs, het is al gerealiseerd. 39, het zijn er zelfs 41 geworden. Wij vinden dit een van de belangrijkste maatregelen die het college deze periode neemt. Een terugtrekkende overheid en in plaats daarvan laagdrempelige voorzieningen, loketten, waar bewoners al hun vragen kunnen stellen in de wijken. Wij vonden dit zo interessant dat we hebben besloten te gaan kijken hoe dat nu in de praktijk werkt, lukt dat nu ook om in die wijk die toegankelijkheid en die laagdrempeligheid te kunnen bewerkstelligen? Wij hebben 15 van de 41 wijkhubs bezocht, met talloze wijknetwerkers, beheerders, wijkmanagers en externe en interne partners gesproken. En na een aantal van die gesprekken kwamen we er achter: wat gebeurt hier nu eigenlijk? Het is aan de ene kant hartstikke positief, er gebeuren heel veel creatieve dingen in de wijkhubs.

Maar waar is dan die plek dat de vragen beantwoord kunnen worden? Wij waren er achter gekomen dat de wijkhubs zijn ondergebracht bij wijkmanagers en wijknetwerkers. Dat zijn heel belangrijke medewerkers van de gemeente Rotterdam, die op wijkniveau heel veel verschillende wijknetwerkverbanden, projecten, soms zelfs programma’s in goede banen leiden. Ook rondom bijvoorbeeld de wijkraden, het wijk-mt, soms is er zelfs een programma Veerkrachtig BoTu, dat ook door wijkmanagers wordt gemanaged, een belangrijke schakel in een overheid die heel vaak in wijkgerichte aanpakken hun heil vindt. En wat hebben wij gezien? Die wijkhubs leiden tot een spanningsveld of ook wel een rolconflict. Aan de ene kant zijn de wijkmanagers en wijknetwerkers nog steeds heel veel in de wijk te vinden, maar tegelijkertijd hebben zij er een hele baan bij gekregen als wijkhubcoördinator. En dan gaat het echt over dingen als toiletrollen regelen, soms even stofzuigen, zorgen dat de koffie er is, maar ook ervoor zorgen dat alle partners aanwezig kunnen zijn in de wijkhubs. Dat spanningsveld of dat rolconflict leidt tot een aantal keuzes en een aantal mechanismen, die vooral te maken hebben met het beheersbaar houden van die dubbele rol. Wij hebben een aantal mechanismen gevonden en die hebben we ook beschreven in de initiatiefnota, zoals bijvoorbeeld het beperken van de openingstijden.

Gemiddeld zijn de wijkhubs op dit moment veertien uur per week open, met uitschieters naar beneden. Er zijn best een aantal wijkhubs die slechts twee of drie uur per week open zijn. Maar we zien ook dat wijkmanagers zich bijvoorbeeld even afschermen in hun kantoor of achter hun computer, of bewoners doorverwijzen naar dan wel 14010, de Vraagwijzer of een ander gemeentelijk loket. Dat leidt ertoe dat het voor bewoners niet altijd even duidelijk is wat er nu te vinden is in een wijkhub, wat er te vinden is bij een vraagwijzer, wat er te vinden is bij 14010 of bijvoorbeeld bij een welzijnsorganisatie of lokaal initiatief. Wij denken dat de wijkhubs structureel

raadsvergadering van 15 februari 2024

Notulen pagina

157

verbeterd kunnen worden, want we zijn positief over het initiatief, maar dat er structurele verbeteringen mogelijk zijn als we een aantal randvoorwaarden verbeteren. Wij hebben tien adviezen opgesteld en die willen we graag met het college delen. Dan moet er gedacht worden aan het ontlasten van wijkmanagers, betere afstemming met partners in de wijken, het normeren van openingstijden. Ik denk dat het heel moeilijk uit te leggen is dat sommige wijkhubs een klein deel van de week open zijn. En ook wat kleinere dingen als: geef die wijkmanagers een wijkhubbudgetje om het een beetje huiselijk te kunnen inrichten, et cetera. Het zijn tien adviezen en met veel plezier delen we deze met het college. Dank u wel voorzitter. (Applaus.) De VOORZITTER. Hartelijk dank. Het initiatiefvoorstel zal ik doorgeleiden naar het college. De portefeuillehouder heeft meegeluisterd en dan wordt het gesprek daarover in de commissie verder gefaciliteerd. Hartelijk dank. 2.

Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 15 februari 2024

De VOORZITTER. Ik ga met u mee naar agendapunt 2, het vaststellen van de agenda voor de raadsvergadering van heden, 15 februari. Ik zal eerst de agenda met u doornemen en aan het einde zal ik u de gelegenheid geven eventuele aanvullende opmerkingen te maken over de agenda. Opmerkingen over de agendapunten die ik noem, kunt u dan maken. Om te beginnen agendapunt 6. Er is een verzoek ontvangen van de Partij voor de Dieren voor een regulier debat, 'Gemeente moet zich houden aan wettelijke taak opvang zwerfdieren'. Er is een negatief behandeladvies omdat het onderwerp binnenkort besproken gaat worden bij de nota Dierenwelzijn op 6 maart a.s. in de commissie. Ik ben benieuwd of u het advies accepteert of dat u toch nog een andere opvatting heeft. Mijnheer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, ik heb toch nog een andere opvatting. Zoals u weet komen wij op voor alle inwoners van de stad, mens en dier. Alle mensen zijn voor ons gelijkwaardig, dus ook de dieren. Gezien dat de actua ver weg is, dat er ook reces is, vinden wij dit onderwerp dermate belangrijk dat wij het vandaag toch zouden willen behandelen, want je kan eigenlijk geen dag wachten om voor dieren te zorgen, dus dat is onze motivatie. De VOORZITTER. Prima. Dan leg ik dit ter stemming voor aan de raad. Als u ja stemt, dan stemt u voor het behandelen van het agendapunt.

Stemt u nee, dan stemt u tegen het behandelen van het voorstel vandaag. Ja is dus behandelen, nee is dus niet behandelen. U kunt stemmen. Ja, we sluiten de stemming, iedereen heeft gestemd? De meerderheid van de raad zegt: wel behandelen, dus we gaan het voorstel vandaag behandelen. Dan gaan we naar agendapunt 9. Er is een verzoek ontvangen voor een motie vreemd aan de orde van de dag. Mag ik stilte in de raad vragen? Mijnheer Van Schaik. Er is een verzoek ontvangen voor een motie vreemd aan de orde van de dag, 'Zonder geld geen gemeenten', van de SP. Ik stel u voor om dit agendapunt als 9.1 vandaag te behandelen. Akkoord? Dan heb ik ook nog het verzoek aan u om in verband met de afwezigheid van wethouder Zeegers een tweetal onderwerpen om te draaien. Dat betekent dat wij 6.2 en 6.3 behandelen na 6.5. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). O ja, dat was inderdaad ook mijn verzoek. Of nee, ik wilde eigenlijk 6.4 na 6.1 behandelen. Maar ik weet dan niet wat de volgorde wordt. De VOORZITTER. Dat is precies hetzelfde. Dus we doen straks eerst 6.1, 6.4, 6.5, 6.2, 6.3. Dat wordt de volgorde. Dat is volgens mij exact hetzelfde als wat u zegt mevrouw Maassen. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) O, oké. Mevrouw Verkoelen, de volgorde gaat worden 6.1, 6.4, 6.5, 6.2, 6.3. Heel goed. Dan had ik nog ergens ruis ontvangen dat iemand nog een opmerking wilde maken over 7.4.

Dat bent u mijnheer Biljoen? Fijn dat u voor de ruis zorgt. Zegt u het maar. De heer BILJOEN (gl). Ja uiteraard voorzitter. Voorzitter, in het kader van efficiëntie doe ik gelijk drie punten bij agendapunt 2. Allereerst wil ik het tweeminutendebat 7.4, het voorstel tot vaststelling van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024-2027 upgraden naar een regulier debat. Ik heb een aantal vragen voor de wethouder, die ik reeds op de hoogte heb gesteld van mijn verzoek, en een tweeminutendebat is hiervoor niet het juiste raadsinstrument. Het volgende punt is het tweeminutendebat 7.6, het voorstel tot herziening van de interne regelgeving

raadsvergadering van 15 februari 2024

Notulen pagina

158

rechtmatigheidsverantwoording per 2023. Gistermiddag hebben we van wethouder Struijvenberg een verzoek ontvangen om de behandeling van het voorstel te verplaatsen naar de raad van 14 maart a.s. De fractie van GroenLinks vindt het belangrijk dat er geen onduidelijkheid is over de voorgestelde wijzigingen en we willen ook voorkomen dat het college plotseling weer terug moet komen naar de raad. We zullen het verzoek dan ook positief beantwoorden en stellen dus ook voor om dit voorstel door te schuiven. Tegelijkertijd wil ik wel even opmerken dat het uiteraard niet de bedoeling is dat we het heel lang gaan uitstellen. Het lijkt me ook heel goed dat als we het toch gaan uitstellen, dat er een voortgangsbericht komt met eventuele scenario’s waar we dan aan kunnen denken. De VOORZITTER. Het uitstel is tot 14 maart, dus niet zo heel lang. Maar wilt u desondanks toch een voortgangsbrief? De heer BILJOEN (gl). Mocht 14 maart niet gehaald worden, dus mocht uit regelgeving blijken dat het toch ingewikkeld wordt, dan lijkt het me goed dat in een voortgangsbericht dat de wethouder sowieso heeft aangegeven, hij daar dan ook een aantal scenario’s aan ons voorlegt waar we dan aan moeten denken. De VOORZITTER. Dat is voor het geval dat 14 maart niet 14 maart wordt? Wethouder. De heer BILJOEN (gl). Ja. De VOORZITTER. Wethouder. De heer STRUIJVENBERG (lr) (wethouder). Voorzitter, dank u wel.

Er zijn twee mogelijkheden. De externe regelgeving is op tijd klaar en dan behandelen wij het in maart. Of wij verwachten daar begin maart duidelijkheid over. Blijkt dat die niet op tijd klaar is, dan schuift het geheel een jaar door. In het tweede geval, dus het schuift een jaar door, zal ik een brief sturen met de gevolgen, maar het agendapunt zelf zal dan natuurlijk niet meer ter goedkeuring aan u worden voorgelegd. De VOORZITTER. Helder. En dan gebeurt wat u vraagt. Oké. De heer BILJOEN (gl). Helder. En dan ten slotte voorzitter, de spreektijd. De VOORZITTER. Op de spreektijd kom ik zo. De heer BILJOEN (gl). Oké. De VOORZITTER. Ik leg toch nog even het verzoek van GroenLinks voor om 7.4, het Integraal Onderwijsplan, een regulier agendapunt te maken. Mijnheer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Kan ik daar iets over zeggen? Ik zie geen enkele reden om van het IHP een regulier debat te maken. Het is er heel uitgebreid over gegaan in de commissie. Er zijn toen alle mogelijkheden geweest om vragen te stellen aan de wethouder, ook vragen met een technisch karakter. Dat is ook gebeurd, dus ik zie eigenlijk geen enkele reden om dat nu naar een regulier debat te gaan upgraden, te meer daar als u technische vragen heeft, die op alle andere manieren nog gesteld kunnen worden dan hier vandaag. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, dank.

Normaliter zou ik een regulier debat niet willen blokkeren. Ik denk wel dat het goed is voor ons om te begrijpen waarom u precies een regulier debat wilt aanvragen, want ik ben het met de heer Ceulemans eens dat alles is gewisseld. We hebben zelfs een technische sessie gehad. Dus als u wat meer duiding kunt geven, weet ik ook waar ik wel of niet voor stem. De VOORZITTER. Mevrouw Nunnely. Ik maak even een rondje raad. Mevrouw NUNNELY (d66). Dank u wel voorzitter. We hebben een uitgebreid commissiedebat gehad, maar ik begrijp dat er ook nog wel wat vragen zijn, dus ik wil een regulier debat hierbij niet blokkeren.

raadsvergadering van 15 februari 2024

Notulen pagina

159

De VOORZITTER. Oké. Er was een vraag aan u gesteld mijnheer Biljoen. Waarom vindt u dat er een regulier debat moet komen? De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, ik zal het heel kort toelichten. Ik heb de technische sessie teruggekeken, ik heb alle commissies ook teruggekeken. De vragen die wij als fractie hebben zijn niet gesteld. Aan de PA van de wethouder heb ik ook wat vragen gesteld, ook aan de ambtelijke ondersteuning, en de wethouder kan die vragen zo meteen beantwoorden, maar wanneer de wethouder de vragen beantwoordt, kan ik daar in een tweeminutendebat niet een reactie op voorzien. En om de heer Ceulemans tegemoet te komen, ik ben niet van plan om hier twee uur te praten over het IHP, het kan ook gewoon heel kort. De VOORZITTER. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Als het heel kort kan, kan het ook in twee minuten lijkt me. Maar u zegt, ik heb de technische sessie teruggekeken, ik heb de commissievergadering teruggekeken. De vragen die ik heb zijn niet gesteld. Ja, daar is nu net een commissie voor en daar is nu net een technische sessie voor, dus ik vind het wel echt een heel slechte zaak als we hier als raadsleden alles wat we hebben laten liggen in een commissievergadering dan op het laatste moment hier alsnog willen gaan doen, en daardoor allemaal debatten gaan upgraden. De VOORZITTER. Nee, we gaan een stemming organiseren.

Het ordevoorstel is '7.4 als regulier debat behandelen'. Als u ja stemt, dan wordt het een regulier debat. Stemming sluiten. De meerderheid van de raad is voor behandelen als gewoon agendapunt. Dan wordt het het laatste agendapunt van vandaag, voor de motie vreemd aan de orde van de dag. Dank u zeer. Dan over agendapunt 14 zijn we eruit. Dan gaan we naar (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Wat zegt u? Dat zei ik toch net. Voor de motie vreemd aan de orde van de dag. Een motie is altijd als laatste onderwerp. Dit wordt nu een regulier agendapunt, te behandelen aan het einde van de raadsagenda. Wat zegt u? (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Dit wordt een regulier agendapunt, te behandelen als laatste agendapunt voor vandaag. Ja, dat zijn onze spelregels. Ja, mijnheer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Voorzitter, dan even om helder te krijgen. Volgens mij als regulier debat sluiten we het achter aan bij de regulier debatten, voordat we beginnen met de tweeminutendebatten. Maar als dat niet zo is, dan volg ik uw lijn. De VOORZITTER. Dan heeft u bij nader inzien wel gelijk. Ik dacht namelijk in mijn hoofd dat het het laatste agendapunt was voor vandaag, maar dat is niet zo. Dan heeft u gelijk, excuses. Ik ga dan naar de spreektijd, en daar wilde u ook iets over zeggen. De heer BILJOEN (gl). Ja, dank voorzitter, ik zie de spreektijd graag ook opgeplust.

We hebben heel positieve ervaringen opgedaan in de commissie, waar iets meer ruimte was voor inhoudelijke discussie door het opplussen van de spreektijd, en dat zou ik ook graag vandaag weer willen zien, dus ik zou graag de spreektijd willen opplussen. De VOORZITTER. Wat is uw voorstel? De heer BILJOEN (gl). Een half uur alstublieft. De VOORZITTER. Opplussen met een half uur. Dan leggen we dat voor aan de raad. Als u voor stemt, dan plussen wij op met een half uur. Mijnheer Kind is van de schrik of blijdschap, ik weet niet wat het is. Even voorleggen graag. Is er iemand die bezwaar heeft tegen opplussen met een half uur? Dan doe ik het wel zo. Geen bezwaar tegen opplussen met een half uur? Nee, dan plussen we op met een half uur. Dan heb ik nog agendapunt 7, Publiek kader RET. Het college heeft hedenochtend een brief gestuurd met een aanpassing in het publiek kader RET, dat ter vaststelling voorligt. Ik heb begrepen dat het om een kleine wijziging gaat. Gezien het late tijdstip kan ik me voorstellen dat u daar misschien problemen mee heeft, maar ik leg het u toch maar even voor om het vandaag toch te behandelen. Het betreft een kleine wijziging en iedereen heeft daarvan kennis kunnen nemen. Geen bezwaar? Dan doen we het zo, dan behandelen we het vandaag. Het stemvenster is zoals te doen gebruikelijk aan het einde van de raad.

Er is omstreeks 12.45 uur een lunch voorzien en rond 18.30 uur een diner, tenzij u besluit vandaag

raadsvergadering van 15 februari 2024

Notulen pagina

160

vaart te maken achter de vergadering, maar dan kunt u alsnog gebruikmaken van het diner, maar dan is er geen avondraad. Zo niet, dan vergaderen we na het diner verder. 3.

Vaststelling van de notulen van de raadsvergadering van 25 januari 2024

De VOORZITTER. Vaststelling van de notulen van de raadsvergadering van 25 januari jl. Kunt u zich vinden in de notulen die er zijn? Dat is het geval. 4.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2024 week 4 t/m 6

De VOORZITTER. Dan mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst van het jaar 2024 week 4 tot en met 6. Kunt u zich vinden in de voorgestelde wijze van afdoening? Mijnheer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, de lijst ingekomen stukken week 5, wethoudersbrief over afschaling bus februari 2024. Dat is 24bb000689. In deze brief geeft de wethouder aan dat er een extern onderzoeksbureau is ingeschakeld door de MRDH om een scherp beeld te krijgen van de problematiek op de OV-arbeidsmarkt. GroenLinks ontvangt graag indien mogelijk voorafgaand aan de bespreking in de commissie MHEK, dat is eind februari, de onderzoeksopzet. En tevens willen we graag weten of er een mogelijkheid is om deze opzet aan te scherpen, mocht dat nodig zijn. En dan voorzitter, ingekomen stukken week 6, afschrift brief Sportclub Feyenoord over realisatie eigen parkeerplaatsen bij Sportpark Varkenoord 24bb000845. De VOORZITTER. U mag iets langzamer praten, want anders houd ik u echt niet bij. De heer BILJOEN (gl). Ja, ik zie mijnheer Ceulemans die heel graag op tijd naar huis wil, dus ik maak wat voort voor hem. 24bb000845. Afschrift brief Sportclub Feyenoord over realisatie eigen parkeerplaats bij Sportpark Varkenoord.

Sportclub Feyenoord heeft namens meerdere organisaties ingesproken in de commissie MHEK en daar hebben ze verwezen naar de samenwerkingsovereenkomst tussen de Feyenoord-organisatie en de gemeente Rotterdam en dat de verdere invulling niet zo lekker loopt, zeg ik maar zo. Dit ziet de fractie van GroenLinks ook weer terug in de laatste brief, en ik zou dan heel graag zien dat het college een afschrift stuurt naar de raad bij de beantwoording van deze brief. Het lijkt ons ook heel goed dat het college hier ons op termijn kort over bijpraat, want dit speelt eigenlijk al sinds 13 april 2016. De VOORZITTER. Helder. Het verzoek geleid ik door richting het college en dan zullen we verder voor de logistiek handelen zoals u vraagt. 5.

HAMERSTUKKEN

De VOORZITTER. Ik ben toe aan de hamerstukken, agendapunt 5. Wilt u meekijken alstublieft ter vermijding van ongelukken? Aan u wordt voorgesteld een aantal stukken te hameren vandaag. 5.1

Het voorstel tot het afwijzen van de verzoeken inzake voorbereidingsbesluit en bestemmingsplanwijziging betreffende het perceel Westerkade 20-21/Rivierstraat 181

De VOORZITTER. Om te beginnen 5.1, het voorstel tot het afwijzen van de verzoeken inzake voorbereidingsbesluit en bestemmingsplanwijziging betreffende het perceel Westerkade 2021/Rivierstraat 181. U kunt zich daarin vinden? Akkoord? Gehamerd. 5.2

Het voorstel om het college van burgemeester en wethouders toestemming te verlenen tot het treffen van de Lichte Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Voorne aan Zee-Rotterdam

De VOORZITTER. Dan gaan we naar agendapunt 5.2, het voorstel om het college van burgemeester en wethouders toestemming te verlenen tot het treffen van de Lichte Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Voorne aan Zee-Rotterdam. Geen bezwaar? Dan hameren we dit punt.

raadsvergadering van 15 februari 2024

Notulen pagina

161

5.3

Het voorstel tot aanwijzen van 'de verhuur van ruimtes in de Upcycle Mall aan circulaire ondernemers en bedrijven en (educatieve) organisaties met circulaire ambities' als economische activiteit in het algemeen belang

De VOORZITTER. 5.3, het voorstel tot aanwijzen van 'de verhuur van ruimtes in de Upcycle Mall aan circulaire ondernemers en bedrijven en (educatieve) organisaties met circulaire ambities' als economische activiteit in het algemeen belang. Eenmaal andermaal, gehamerd. 5.4

Het voorstel tot wijziging van de Straatnamenverordening 2014

De VOORZITTER. Het voorstel tot wijziging van de Straatnamenverordening 2014. Kunt u zich daarin vinden? Akkoord. 5.5

Het voorstel tot herziening van het vastgestelde bestemmingsplan 'Kavel de Machinist'

De VOORZITTER. Het voorstel tot herziening van het vastgestelde bestemmingsplan 'Kavel de Machinist'. Eenmaal andermaal, akkoord. 5.6

Het voorstel tot herziening van het vastgestelde bestemmingsplan 'Parkhaven'

De VOORZITTER. Het voorstel tot herziening van het vastgestelde bestemmingsplan 'Parkhaven'. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Tegen voorzitter. De VOORZITTER. Mijnheer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Tegen. De heer COŞKUN (sp). De SP is ook tegen. De VOORZITTER. Met de stemmen van de SP, Partij voor de Dieren en 50PLUS tegen is het voorstel onder 5.6 aangenomen. 5.7

Het voorstel tot vaststelling van de BBV-aspecten met betrekking tot de grondexploitatieportefeuille Jaarrekening 2023

De VOORZITTER. 5.7, het voorstel tot vaststelling van de BBV-aspecten met betrekking tot de grondexploitatieportefeuille Jaarrekening 2023. Eenmaal andermaal, gehamerd. 5.8

Het voorstel tot vaststellen van een krediet ten behoeve van de Integrale aanpak Slinge

De VOORZITTER. Dan het voorstel tot vaststellen van een krediet ten behoeve van de Integrale aanpak Slinge. Akkoord. 6.

REGULIERE DEBATTEN

De VOORZITTER. Dan gaan we naar de reguliere debatten. 6.01 Traject burgemeestersbenoeming Rotterdam De VOORZITTER. Als eerste op de agenda staat Traject burgemeestersbenoeming Rotterdam. De agenda voorziet in een kort woordje voor de nestor, de heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, mij is gevraagd om als nestor een korte en blijmoedige aftrap te geven bij het traject burgemeestersbenoeming Rotterdam. Ik zal het kort houden, want de uitgebreide notitie is voor iedereen te lezen bij de stukken voor deze raadsvergadering. Niet elke raad krijgt de eervolle taak om een burgemeester te selecteren. De vorige drie gemeenteraden deden hooguit een herbenoeming, maar dat is toch wezenlijk een heel ander proces. In 2008 hadden we als

raadsvergadering van 15 februari 2024

Notulen pagina

162

gemeenteraad ook de verantwoordelijkheid om een burgemeester te selecteren en toevallig mocht ik daar toen als een van de toenmalige acht leden van de vertrouwenscommissie ook een rol in spelen. Uit ervaring weet ik dus dat het gaat om een zeer bijzonder proces dat vraagt om een bijzonder zorgvuldige werkwijze van de gemeenteraad. Hoe we dat moeten doen en willen doen staat in de notitie. De commissaris van de Koning heeft de wettelijke taak om toe te zien op de zorgvuldigheid van het proces en wij als gemeenteraad doen de selectie om uiteindelijk te komen tot de voordracht van één kandidaat die volgens ons geschikt en gewenst is. 'Alleen de allerbeste is goed genoeg', was de titel van de startnotitie in 2008 en natuurlijk willen wij voor de stad en de Rotterdammers weer de allerbeste die beschikbaar is. Maar dan moeten we allereerst ervoor zorgen dat de allerbesten straks ook durven solliciteren. We beginnen met het opstellen van een profielschets nadat we aan alle Rotterdammers hebben gevraagd: wat voor burgemeester verdient Rotterdam? Wat voor burgemeester past bij Rotterdam? Op allerlei verschillende manieren gaan we de komende weken het antwoord op die vraag ophalen bij onze inwoners, bij de wijkraden, bij de mensen van de Veiligheidsregio, bij Rotterdamse organisaties en bedrijven.

Alle raadsleden, en daarom kijk ik u allemaal aan, wordt gevraagd om met de stad in gesprek te gaan over wat voor soort burgemeester Rotterdam nodig heeft. Liever niet wie, dus geen namen, want iedereen die genoemd wordt maken we daarmee bij voorbaat extra kwetsbaar in de media en schrikken we mogelijk af om straks een sollicitatiebrief te schrijven. Alle namen van de mensen die durven te solliciteren blijven uiteindelijk ook geheim. Behalve de naam van hem, haar, die, die wij uiteindelijk gaan voordragen als de door ons gewenste kandidaat. De komende twee maanden willen we dat gesprek met de stad gaan voeren. Er is een voorbereidingsgroep uit het presidium ingesteld, die dat samen met de griffier, de wettelijk secretaris van de vertrouwenscommissie gaat vormgeven. Half april willen we de resultaten van de gesprekken en de concept-profielschets bespreken in de commissie BOFV, en op 25 april a.s. beslist u als gehele gemeenteraad dan over de definitieve tekst voor de profielschets, wordt er uit uw midden een vertrouwenscommissie gekozen en de daarbij behorende verordeningen vastgesteld. De commissaris van de Koning is daar dan bij aanwezig en neemt de profielschets mee en daarna pas komt de vacature er. Die komt in de Staatscourant en dan kunnen kandidaten gaan solliciteren. Daar hebben ze dan drie weken de tijd voor.

Als alles goed gaat, dan kan de voordracht nog voor de zomer door deze gemeenteraad worden gedaan en de definitieve benoeming en de installatie dan na de zomer. Aan ons de schone taak om in het najaar met een gerust hart afscheid te kunnen nemen van onze huidige voorzitter en burgemeester omdat we dan weten dat we een goede en Rotterdam waardige opvolger hebben weten te vinden. Want zoals wijlen CDA-premier Dries van Agt in 1977 over zijn eerste regeringsploeg zei: het moet geen kabinet worden van luiaards, ijdeltuiten of non-valeurs. Dat soort lieden willen wij ook niet als burgemeester. Alleen de allerbeste is goed genoeg. De VOORZITTER. Ik ga ervan uit dat bij dit agendapunt dit voldoende is, maar ik moet toch aan u voorleggen of er nog iemand iets wil zeggen. Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, één vraag of misschien een toevoeging. De nestor zei: alle raadsleden, en hij keek ons allemaal aan. En ik zou zelf eigenlijk willen toevoegen: en ook alle burgerraadsleden, die tenslotte ook geïnstalleerd zijn enzovoorts en ook onderdeel uitmaken van onze club. En we hebben alle mensen nodig. De VOORZITTER. Waarvan akte mijnheer Segers-Hoogendoorn. Het punt is gemaakt. Ik wens u veel succes en ook veel plezier bij het proces. 6.1

Programmaplan Digitale Inclusie

De VOORZITTER. Dan gaan we nu zoals net aangegeven naar 6.1, het programmaplan Digitale Inclusie. Ik heb een aantal sprekers op mijn lijstje. Mevrouw Reitema als eerste. Mevrouw REITEMA (pvda). Dank voorzitter. Een op de vijf Rotterdammers kan nu niet meedoen door digitale uitsluiting. Ik heb in de commissie een uitgebreide bijdrage gedaan en die ga ik vandaag niet herhalen. Ik ga wel kort vijf moties toelichten. De eerste gaat erover dat online zijn een basisbehoefte is, want zonder online zijn kun je niet meer leren, niet meer werken. Er is veel rumoer. Zonder online te zijn, kun je niet meer leren, werken, zorg krijgen, sociaal zijn of overheidsdienstverlening krijgen. Het is daarom dus wel een basisbehoefte te noemen en daarmee een overheidstaak. Ook met een kleine portemonnee heb je het recht om online te kunnen zijn thuis. Daarom hebben we een motie om het college op te roepen om een digitaal akkoord af te sluiten met providers voor minima. Dus een

raadsvergadering van 15 februari 2024

Notulen pagina

163

minimaregeling voor gratis of goedkoper wifi. Onze tweede motie gaat over de buitenruimte. We hebben gehoord dat er al aan public roam gewerkt wordt en die willen wij graag zo ver mogelijk verspreiden. Daarom de motie om op te roepen om het te lanceren door heel de stad. Ja voorzitter, digitale inclusie en digitale toegankelijkheid zijn twee kanten van dezelfde medaille. En waar dit programmaplan vooral gaat over de digitale vaardigheden van de ander heeft het geen zin om iedereen digitaal vaardig te maken als je eigen digitale toegankelijkheid niet op orde is. Daarom roepen we met deze volgende motie op om alsnog de digitale toegankelijkheid van de gemeente Rotterdam, van alle websites en apps, op orde te brengen. Dan de vierde motie. Die gaat over het VNverdrag Handicap, want dat speelt een belangrijke rol in het thema en daaruit vloeien ook direct verplichtingen voor de gemeente voort. Een van die verplichtingen gaat erover dat de gemeente een actieplan moet hebben om de digitale toegankelijkheid te vergroten. Met deze motie roepen wij op om dit actieplan ook met de gemeenteraad te delen. Tot slot de vijfde motie. Die gaat over de concretisering die we missen in het programmaplan. Dus we zien helemaal geen doelstellingen en het is dus niet duidelijk hoeveel van de mensen die nu niet digitaal vaardig zijn we gaan bereiken. Er zijn nul concrete doelstellingen.

Het is niet controleerbaar. En wij willen graag dat dit alsnog met een plan concreet wordt gemaakt, zoals bijvoorbeeld een uitvoeringsplan en niet middels een toezeggingsbrief. En daarvoor nog een motie. Voorzitter, nog een slotopmerking. Wij staan helemaal achter het idee van het Civic AI-Lab. Dat is een plek waar Rotterdammers kunnen meepraten over alle ontwikkelingen, waar het college mee bezig is. Maar wel één ding, ik hoop dat dit een werktitel is en hoop ook een toezegging krijgen van de wethouder dat we wel een toegankelijkere naam gaan verzinnen voordat we dit verspreiden de stad in. De VOORZITTER. Mevrouw Reitema heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. Thuis online kunnen zijn met een digitaal akkoord "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 15 februari 2024 ter bespreking van het 'programmaplan Digitale Inclusie'; constaterende dat: - Rotterdam geen minimaregeling kent voor gratis of goedkoper wifi; overwegende dat: - we zonder online zijn niet meer kunnen leren, werken, zorg krijgen, sociaal zijn of overheidsdienstverlening kunnen krijgen; - online kunnen zijn bij de basisbehoeften hoort en een overheidstaak is geworden; verzoekt het college: - zich in te spannen voor een digitaal akkoord met providers voor een minimaregeling voor gratis of goedkoper wifi thuis; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. S. Reitema, M.H. Biljoen, T.S.J.

Coşkun en A.J.A. Maassen Motie 2. Buiten online kunnen zijn met een 'public roam' "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 15 februari 2024 ter bespreking van het 'programmaplan Digitale Inclusie'; constaterende dat: - het college streeft naar het realiseren van ten minste 15 wifipunten in 2024 en 25 wifipunten in 2025; overwegende dat: - we zonder online zijn niet meer kunnen leren, werken, zorg krijgen, sociaal zijn of overheidsdienstverlening kunnen krijgen; - online kunnen zijn bij de basisbehoeften hoort en een overheidstaak is geworden;

raadsvergadering van 15 februari 2024

Notulen pagina

164

-

het niet duidelijk is of met de voorgenomen 'public roam' van in totaal 40 wifipunten alle openbare ruimten in onze stad gedekt zijn;

verzoekt het college: - de Rotterdamse public roam voor heel de stad (zo mogelijk openbare ruimtes) te lanceren; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. S. Reitema Motie 3. Geen digitale inclusie zonder digitale toegankelijkheid "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 15 februari 2024 ter bespreking van het 'programmaplan Digitale Inclusie'; constaterende dat: - het college stelt dat 'de website op zichzelf volledig toegankelijk is voor mensen met een beperking'; - uit het rapport 'Audit digitale toegankelijkheid website Gemeente Rotterdam' van 5 januari 2023 blijkt dat op 27 van de 50 criteria een onvoldoende is gescoord; 1 - volgens het actuele dashboard DigiToegankelijk de gemeente Rotterdam verantwoordelijk is 132 websites en apps waarvan slechts 33 voldoen aan de wettelijke verplichting;2 overwegende dat: - iedereen moet kunnen meedoen in onze gedigitaliseerde samenleving; - de toegankelijkheid van websites en apps essentieel is voor alle mensen; - minimaal 1 op de 5 Rotterdammers nu niet mee kan doen door digitale ongelijkheid; - het VNG aanjaagteam gemeenten helpt de juiste stappen te zetten om hun sites en bijbehorende apps aan de toegankelijkheidseisen te laten voldoen; - het VNG aanjaagteam het tot op heden niet gelukt is een bestuurlijk gesprek te voeren met de verantwoordelijke wethouder(s) van de gemeente Rotterdam; verzoekt het college: - de

digitale toegankelijkheid van de gemeente Rotterdam op orde te brengen; - hierover op korte termijn in gesprek te gaan met het VNG aanjaagteam; - over dit gesprek te rapporteren aan de gemeenteraad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. S. Reitema, M.H. Biljoen en R.G.C. Segers-Hoogendoorn 1 2

https://www.toegankelijkheidscertificaat.nl/rotterdam.nl/audit/ https://dashboard.digitoegankelijk.nl/organisaties/289

Motie 4. Rotterdamse doelstellingen digitale toegankelijkheid volgens het VN-verdrag "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 15 februari 2024 ter bespreking van het 'programmaplan Digitale Inclusie'; constaterende dat: - gemeenten een belangrijke rol hebben bij de uitvoering van het VN-verdrag Handicap; - daar ook bij hoort dat de gemeente passende maatregelen neemt zodat mensen met een beperking zelfstandig hun zaken kunnen regelen door gebruik te maken van de digitale voorzieningen die de gemeente biedt; - een van de verplichtingen die voortvloeit uit het ondertekenen van het VN-verdrag Handicap is dat gemeenten een actieplan opstellen waarin ze aangeven hoe zij weken aan een grotere toegankelijkheid, zowel fysiek, sociaal als digitaal; - steeds meer gemeenten hun doelstellingen voor digitale toegankelijkheid opnemen in hun lokale inclusie agenda;

raadsvergadering van 15 februari 2024

Notulen pagina

165

overwegende dat: - alleen door mensen met een beperking te betrekken bij de start, ontwikkeling en uitvoering van plannen, je kan werken aan een inclusieve gemeente; - de onlangs gelanceerde nationale strategie voor de implementatie van het VN-verdrag Handicap van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport alleen maar succesvol kan worden uitgevoerd als gemeentelijke en provinciale overheden de verantwoordelijkheid nemen om hun verplichtingen na te komen die voortvloeien uit het VN-verdrag en de wet; - digitale toegankelijkheid is belegd bij een andere wethouder dan de wethouder Digitale Inclusie; - het 'programmaplan' Digitale Inclusie geen doelstellingen bevat voor digitale toegankelijkheid; - het college onvoldoende heeft beantwoord waar de doelstellingen digitale toegankelijkheid te vinden zijn; verzoekt het college: - in het licht van het VN-verdrag Handicap een actieplan met doelstellingen voor een grotere digitale toegankelijkheid te delen met de gemeenteraad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. S. Reitema Motie 5.

Voeg daad bij woord en stel Rotterdamse doelstellingen programmaplan Digitale Inclusie "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 15 februari 2024 ter bespreking van het 'programmaplan Digitale Inclusie'; constaterende dat: - het programmaplan Digitale Inclusie geen doelstellingen bevat; - dit programmaplan gepaard gaat met het uitgeven van vijf miljoen euro gemeenschapsgeld; overwegende dat: - monitoring en verantwoording op het gebied van digitale inclusie een relatief nieuw onderwerp is voor veel gemeenten; - desondanks dit programmaplan controleerbaar dient te zijn en dat nu niet is; - het onduidelijk is welke resultaten het college beoogd met welke concrete maatregelen; - het bijvoorbeeld onduidelijk is hoeveel Rotterdammers het college wil bereiken, per wanneer, en of we de digitale ongelijkheid naar een bepaald percentage willen terugbrengen; - het college in de brief d.d. 30 januari 2024 laat weten dat het de gemeenteraad eind maart 2024 'nader informeert' over doelen en mijlpalen; - een uitvoeringsplan schijnbaar niet in de pijplijn zit; verzoekt het college: - doelstellingen voor Digitale Inclusie op te nemen in het programmaplan Digitale Inclusie of in een voor de zomer te delen uitvoeringsplan; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. S. Reitema De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER.

Hartelijk dank. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, ik ga het ook kort houden. We hebben in de commissie veel gewisseld met elkaar en ik zie dit ook als een eerste aanzet om digitale inclusie verder vorm te geven als gemeente en de mensen te betrekken. Daarom heb ik ook geen moties. Ik heb wel een aantal opmerkingen. Ik heb tijdens de commissiebehandeling ook aangegeven dat ik me afvraag hoe we er nu voor zorgen dat we de burgers gaan betrekken bij dat Civic AI-Lab, omdat ik ook zag dat het vrij ingewikkeld en technisch is. Maar dat is dan blijkbaar aan de voorkant, dus aan het begin van het proces. Tegelijkertijd heb ik ook gevraagd of het open source zou kunnen worden gemaakt. En dan

raadsvergadering van 15 februari 2024

Notulen pagina

166

wordt er gezegd: ja, maar algoritmes kunnen ook wantrouwen wekken bij de mensen, dus we moeten dan gaan kijken of we dat echt gaan doen. Ik vind dat een beetje tegenstrijdig met elkaar. Op het moment dat je aan het begin van zo’n proces mensen laat meepraten over zo’n algoritme, dan vind ik het een beetje gek om te zeggen: we gaan het niet openbaar maken want dat kan wantrouwen wekken. Dus ik zou daar graag nog een reflectie op willen van de wethouder. En toch ook inderdaad een toezegging, het staat ook min of meer in de brief dat we alles wat we openbaar kunnen maken, ook echt open source zullen gaan maken. Daarnaast is er ook kort ingegaan op de digitale weerbaarheid van mensen, en dat daar dus inderdaad in samenwerking met Veilig nog naar wordt gekeken hoe dat verder ontwikkeld kan worden. Ik vind dat echt wel een onderdeel van digitale inclusie, want je ziet gewoon dat er echt veel malafide types op het internet rondlopen die misbruik maken van mensen die niet zo digitaal vaardig zijn. Maar zoals gezegd, we zien dit als een eerste stap om dit programma verder te ontwikkelen, dus ik heb vertrouwen dat daar ook in het vervolg aandacht aan zal worden besteed. Tot slot vinden we het inderdaad heel erg belangrijk om ook onderwijsinstellingen te betrekken bij de ontwikkeling van de slimme oplossingen die hopelijk worden gevonden bij het Civic AI-Lab. De VOORZITTER.

Wie mag ik het woord geven? Ja. Mijnheer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd). Dank u wel voorzitter. Voorzitter, naast de gewone wereld is er sinds enkele decennia een nieuwe wereld ontstaan. Ik heb het uiteraard over de digitale wereld, een wereld met veel kansen en mogelijkheden, maar ook een wereld waarin net als in de gewone wereld gevaren op de loer liggen die niet onderschat dienen te worden. Wij mensen van vlees en bloed zijn in een relatief korte periode zeer afhankelijk geworden van deze wereld, want het internet en digitalisering in het algemeen biedt veel voordelen. Ook arbeid is enorm gedigitaliseerd. Er is bijna geen beroep meer te bedenken waarbij je niet in meer of mindere mate internet of digitale middelen nodig hebt. We zijn daarom ook verheugd dat er in het programmaplan Digitale Inclusie aan voorgaand opgesomde zaken ruimschoots aandacht wordt gegeven. Voorzitter, zoals eerder aangegeven biedt de digitale wereld ons veel moois, maar er is ook een keerzijde. Oplichting, fraude, doxing, hackers, ransomware, phishing et cetera. Noem maar op. Allemaal gevaren die voor de jongere generaties misschien redelijk goed te herkennen vallen, maar een uitdaging kunnen vormen voor de minder digitaal onderlegden onder onze inwoners. Daarom ondersteunen wij van harte de meeste initiatieven in het programmaplan Digitale Inclusie. Het document is een mooi startpunt.

Voorzitter, naast de groep die goed meegenomen kan worden in het programma en daardoor op meerdere fronten digitaal sterker wordt, is er ook een groep die niet mee wil of kan komen. Laten we deze inwoners die digitaal minder goed onderlegd zijn altijd de keuze bieden of zij hun burgerzaken digitaal willen regelen of gewoon in persoon. Voorzitter, het klinkt misschien vreemd uit de mond van een IT’er, maar FVD Rotterdam vindt dat onze Rotterdamse inwoners te allen tijde de keuze moeten hebben om hun burgerzaken digitaal te regelen of zonder kosten bij een gemeenteloket. Daarom pleiten wij ervoor dat deze mogelijkheden parallel moeten blijven bestaan zolang de vraag er is. Graag een reflectie van de wethouder op dit vraagstuk, maar nog liever een toezegging dat deze mogelijkheden al naargelang de vraag in stand gehouden worden. Tot zover, dank u wel. De VOORZITTER. Wie mag ik het woord geven? Ja, mijnheer Kind. De heer KIND (volt). Ja, dank u wel voorzitter. Een ongelofelijk belangrijk onderwerp en heel fijn dat dit op de agenda van het college staat en dat we hier hard mee aan de slag gaan voor de Rotterdammers voor wie het in deze digitale wereld steeds een grotere uitdaging wordt om mee te kunnen. Daarom is het belangrijk dat er een programma ligt en wij denken daar dan ook graag over mee.

Als we kijken naar de dienstverlening van de gemeente gaat dat op dit moment vaak via websites en alle informatie die daar te vinden is. Er is vanuit de rijksoverheid een dashboard waarin een overzicht wordt gepresenteerd van alle websites van rijksoverheden maar ook van lokale overheden. Daar is een classificatie, dus eigenlijk een aantal typen websites die een bepaalde toegankelijkheid wel of niet hebben. Dat is bijvoorbeeld B, C, A en D, waarbij A het allerbeste is en D eigenlijk het allerslechtst. Die hebben dus ook de meer dan honderd Rotterdamse websites gemonitord. En ze zijn er toch achter gekomen dat een aanzienlijk aantal van de websites die de gemeente Rotterdam beheert niet altijd even toegankelijk zijn. Vaak heeft ieder project wel weer zijn eigen website. En wij zouden graag zien dat een groot deel van die websites naar categorie A gaat, of categorie B. Maar laten we in ieder geval gaan voor zo’n toegankelijkheidsverklaring, want dat wordt ook vanuit de

raadsvergadering van 15 februari 2024

Notulen pagina

167

rijksoverheid geadviseerd. Daarom dienen wij een motie in om dit te kunnen bewerkstelligen in Rotterdam. De VOORZITTER. De heer Kind heeft de volgende motie ingediend. Motie 6. Digitaal toegankelijke websites "De gemeente Rotterdam, in vergadering bijeen op 15 februari 2024 ter bespreking van het agendapunt 6.1 'programmaplan Digitale Inclusie'; constaterende dat: - het programmaplan Digitale Inclusie wordt besproken en dit bij uitstek het moment is om het over de toegankelijkheid van de gemeentelijke websites te hebben; - de gemeente Rotterdam verantwoordelijk is voor minimaal 100 websites 1; - uit het dashboard van rijksoverheid2 blijkt dat een groot aantal van deze websites niet volledig digitaal toegankelijk is (Status B, C), niet voldoet aan de wettelijke verplichting (Status D) of een toegankelijkheidsverklaring mist; - digitale toegankelijkheid onmisbaar is voor het bieden van gelijke kansen en het bevorderen van zelfstandigheid onder mensen met een beperking; overwegende dat: - Rotterdam een gemeente wil zijn waarin iedereen mee kan doen; - digitalisering een steeds grotere rol speelt in ons leven; - het toegankelijker maken van de samenleving niet alleen het wegnemen van fysieke, maar ook digitale obstakels betreft; - het investeren in digitale toegankelijkheid niet alleen ten goede komt aan mensen met een beperking, maar het ook de algemene gebruiksvriendelijkheid

van de websites verhoogt voor alle gebruikers; verzoekt het college: - inzichtelijk te maken wat er gedaan moet en kan worden om alle gemeentelijke websites, die de gemeente Rotterdam duurzaam in de lucht wil houden, een toegankelijkheidsverklaring te geven; - om voor al deze gemeentelijke websites die dit nog niet hebben, zo snel mogelijk een toegankelijkheidsverklaring op te stellen; - om al deze gemeentelijke websites d.m.v. een toegankelijkheidsverklaring digitaal toegankelijk te maken of deze aantoonbaar aan de wettelijke verplichtingen van het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid te laten voldoen (Status C)3; - hierbij te streven naar zoveel mogelijk websites met een Status A (volledig digitaal toegankelijk); en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind 1

https://www.rotterdam.nl/toegankelijkheidsverklaringen Zó digitoegankelijk is Gemeente Rotterdam I Dashboard Digitoegankelijk (https://dashboard.digitoegankelijk.nl/organisaties/289) 3 https://wetten.overheid.nl/BWBR0040936/2018-07-01 2

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Dank voorzitter en dank ook voor het plan dat er ligt, waarbij wordt ingezet op het dichten van de digitale kloof en dat is hard nodig, want we leven in een tijd, niet alleen van digitalisering eigenlijk, maar nu inmiddels ook van artificial intelligence. En door al die vliegensvlugge veranderingen is het soms moeilijk om bij te benen als Rotterdammer. Goed dat er wordt ingezet op het digitaal vaardig maken, het empoweren en het bieden van digitale dus ook uiteindelijk gelijke kansen aan de Rotterdammers. Want hiermee gaan we ervoor zorgen dat Rotterdammers uiteindelijk hun rekeningen makkelijker kunnen betalen, dat ze makkelijker een huurtoeslag kunnen aanvragen en dat ze ook vrij snel weten waar ze recht op hebben. En in een lockdown hebben we ook inmiddels

raadsvergadering van 15 februari 2024

Notulen pagina

168

kunnen zien dat dit enorm van belang is. Voorzitter, dan wil ik gaan naar de vraag over het bereik van digitale inclusieve inclusie-initiatieven, zo moet ik het zeggen. Goed dat dat erin opgenomen staat, want uiteindelijk moeten mensen wel weten hoe ze digitaal vaardig kunnen worden. Ik ga ervan uit dat dit voornamelijk ook zal plaatsvinden door middel van offline initiatieven, dat we offline middelen inzetten om die mensen te bereiken. Ik ben wel benieuwd hoe de wethouder dat voor zich ziet en of hij daar misschien iets over kan vertellen. We zien ook dat de toegang tot digitale middelen nog kan worden verbreed, in bibliotheken bijvoorbeeld. Moet je lid zijn of een dagpas hebben om echt toegang te krijgen? En om die toegankelijkheid te verbreden dienen wij dan ook een motie in om dit plan ook verder te versterken. Het sluit wat ons betreft ook aan bij de doelstelling om te zorgen voor veilig werkende apparaten en internettoegang. Voorzitter, wat we wel enigszins missen in het plan zijn de gevaren van de digitale wereld en daarom vraag ik de wethouder of hij erop kan reflecteren in hoeverre hier aandacht voor gaat komen. Want digitale inclusie is niet alleen: hoe werkt een computer, maar wat is er mogelijk en wat zijn de valkuilen? En ook voor het Civic AI-Lab mag er aandacht zijn voor de gevaren zoals fake news en deepfake.

Dit met de bedoeling om Rotterdammers bewuster te maken van de gevaren die er schuilen in de digitale wereld. Tot slot misschien een suggestie richting mevrouw Reitema, die het namelijk had over een nieuwe naam voor Civic AI-Lab. Misschien is het wel leuk om de vraag te stellen aan AI zelf wat een nieuwe toegankelijke naam zou kunnen worden, maar dat is een suggestie. Dank voorzitter. De VOORZITTER. De heer Soytekin heeft de volgende motie ingediend. Motie 7. Makkelijk internettoegang, is van groot belang "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 15 februari 2024, ter bespreking van programmaplan Digitale Inclusie; constaterende dat: - de bibliotheek momenteel ondersteuning biedt voor digitale vraagstukken; - internettoegang beschikbaar is in de bibliotheek voor alleen leden en dagpasgebruikers; overwegende dat: - digitale vaardigheden cruciaal zijn geworden in het dagelijks leven; - het onaanvaardbaar is dat Rotterdammers zonder toegang tot een computer en/of internet worden uitgesloten van maatschappelijke participatie; verzoekt het college: - de beschikbaarheid van openbare computertoegangspunten te vergroten, met name in bibliotheken, gemeenschapscentra en overheidsgebouwen; - mensen zonder thuisinternet toegang te bieden tot online bronnen en diensten, met een focus op efficiënte- en kosteneffectieve oplossingen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g.

S. Soytekin De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Wie mag ik verder het woord geven? Mijnheer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja, dank voorzitter. Laat me om te beginnen aangeven dat GroenLinks zich grotendeels kan vinden in de bijdrage van de PvdA en daar dan ook gelijk bij aansluit. GroenLinks vindt het ontzettend belangrijk dat iedere Rotterdammer mee kan doen, ook online. En het college deelt deze ambitie en daar zijn we dus ook heel erg blij mee. Tegelijkertijd zien we bij dit plan voorzitter dat er niet echt heel concrete of nieuwe acties in staan. Het valt een beetje op dat het staand beleid is met een nieuwe opmaak. Daar hebben we toch wel vragen over voorzitter, maar alvorens ik daarop ga inzoomen wil ik wel even stilstaan bij het afdoeningsvoorstel dat aan dit agendapunt is toegevoegd. Het college sluit de brief af dat er geen financiële of juridische consequenties zijn en ik wil dat toch wel heel even verifiëren bij de wethouder. Dat begint dan even met het punt over het uitbreiden van de openbare wifipunten. Vijftien jaar geleden was er gratis internet hier in Rotterdam.

raadsvergadering van 15 februari 2024

Notulen pagina

169

Als je in het centrum woonde of in het centrum kwam, dan kon je inloggen op de openbare wifipunten. Daar zijn ze op een gegeven moment mee gestopt. En ik weet niet of u toentertijd ook al aanwezig was, maar dat kwam omdat het massaal werd gebruikt om torrents mee te downloaden. Het was gewoon veel te traag. Het was supermakkelijk te hacken en wellicht het allerbelangrijkste, het was veel te duur. En daardoor heeft Rotterdam het netwerk ook in de verkoop gedaan. Dus ik vraag me wel af voorzitter, wat dan de lessons learned zijn waarom we dit dan nu weer willen toepassen en uitbreiden, want ik zie dat u het eerst in de bibliotheken wilt gaan inzetten, maar vervolgens ook misschien wel stadsbreed. Dan voorzitter, inhoudelijk nog heel even over het plan zelf. Het plan heeft drie doelstellingen. Vergroten van het bereik van de initiatieven. Zorgen voor veilig werkende apparaten en internettoegang en Civic AI-Lab. En bij het eerste doel lees ik concreet dat de wethouder mensen wil helpen om te ontdekken wat bij hen past en wat ze nodig hebben. Maar dan denk ik voorzitter: daar hebben we toch de Vraagwijzer voor opgericht? Of we willen een gemeenschappelijk platform maken. Dan denk ik: daar hebben we toch MijnRotterdam voor opgericht? Of lesmateriaal ontwikkelen dat leidt tot een flexibel curriculum voor basisvaardigheden.

Volgens mij hebben we daar het beleidskader Basisvaardigheden voor. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Maar dat leidt eigenlijk tot de volgende vraag: hoe kan ik nu controleren wat hier allemaal staat? Het is geen collegetarget, maar dit plan kost wel € 5 miljoen. Ik zie nergens meetbare doelen en als we het bijvoorbeeld hebben over het vergroten van het bereik, zijn we dan tevreden met tien mensen of op jaarbasis met twintig mensen? Nou ja, hoe meet u dat mensen cyberbewust zijn geworden en hoe rapporteert u dat terug aan de raad? En hoe controleer ik eigenlijk als raadslid dat u het geld ook doelmatig heeft uitgegeven en of de voorstellen überhaupt zijn getoetst op doelmatigheid? Wellicht kan de wethouder hier nog wat helderheid over geven. Ten slotte voorzitter over algoritmen. Daar worden wij samen met een aantal fracties altijd heel erg enthousiast over. Wij hebben dan ook nog twee moties die wij daarover willen indienen. Dat is de motie 'Impact Assessment Mensenrechten en Algoritmes', waarin we vragen dat wanneer een impactassessment mensenrechten en algoritmes wordt uitgevoerd deze ook te delen met de raad en jaarlijks ook opnieuw te doen. En 'AI Assessment', waarbij we vragen aan het college als het kunstmatige intelligentie inzet en zelflerende algoritmes naast een impactassessment mensen en algoritmes en een ethische toets daar dan ook een AI-assessment uitvoert.