20231506 - Notulen van de raadsvergadering van 15 juni 2023

Dat komt doordat wij helemaal niet de mensen helpen die dat nodig hebben. We houden ze buiten de deur vanwege de xenofobe gevoelens van Leefbaar Rotterdam. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ja voorzitter, ik vind het jammer dat de heer Moti ervoor kiest om het hele asieldebat, dat we – ik kan het niet eens meer tellen hoeveel keer we het gevoerd hebben in deze raad, maar goed, nog eens een keer te doen. Voorzitter, we hebben voldaan aan de taakstelling. Wij zorgen ervoor dat wat wij in Rotterdam moeten doen, dat wij dat doen. Wij kunnen niet een wereldprobleem oplossen in Rotterdam. We zoeken de grenzen wel op en ik denk dat u ons daarin zou moeten steunen en niet dat u daarin die wig zou moeten drijven. Ik herhaal dat nog maar eens een keer, omdat u inderdaad hierin een oneigenlijk middel probeert in te zetten voor politiek belang en niet voor het belang van de Rotterdammers en asielzoekers.

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1013

De VOORZITTER. Mijnheer Roskam. De heer ROSKAM (lr). Ik hoor dus dat de heer Moti het een kil en xenofoob beleid vindt om duizenden Oekraïners op te vangen, het een kil en xenofoob beleid vindt om bijvoorbeeld de Gaffelschool beschikbaar te stellen zodat deze kinderen daar onderwijs kunnen volgen. Goed, bijzonder, maar ik denk dat de heer Moti dan ook het type mens is die thuis dweilt met de kraan open. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, de heer Roskam heeft duidelijk niet geluisterd. Ik heb dat helemaal niet kil genoemd. Ik vind het fantastisch dat we hier tweeduizend Oekraïners opvangen. Wat mij alleen opvalt is dat u daar trots op bent, vluchtelingen opvangen die blauwe ogen hebben en blonde haren, daar zijn we trots op. Maar zodra ze een ander geloof hebben, dan moeten we ze vooral buiten de deur houden. Want dat is wat er gebeurt, dat is wat hier gebeurt. En ik zal altijd blijven opstaan en altijd blijven spreken over dit soort dingen die niet normaal zijn. Dit soort dingen zijn xenofoob en ik zal altijd de vinger op de zere plek leggen. En dat dit misschien niet leuk is voor DENK die dit xenofobe beleid steunt, en niet leuk voor D66 die dit xenofobe beleid steunt. Dat is dan jullie probleem, maar ik hoop dat jullie dat een keer gaan inzien en dit beleid in de prullenbak gooien. De VOORZITTER. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl).

Voorzitter, een reactie op mevrouw De VOORZITTER. De volgorde van de mensen die gaan staan houd ik zeer nauwkeurig bij, dus u volgt graag mijn aanwijzingen. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Voorzitter, ik wil graag reageren op DENK en D66, want wat ik hier constateer voorzitter, u kijkt gewoon weg. D66, hoe groot moet die steen in uw maag nog worden? De VOORZITTER. De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja voorzitter, nogmaals, dit is gewoon spelen op de mens en in die zin wil ik nogmaals duidelijk maken dat we echt jaarlijks voldoen aan onze taakstellingen. En deze wethouder heeft hier gebruik van gemaakt om bepaalde zaken dan ook goed te regelen. Dit college maakt daar werk van. En laten we duidelijk zijn, we hebben ook meer mensen vorig jaar opgevangen dan wat onze taakstelling was. Dus heb dit alsjeblieft dan ook voor op het oog. En ga niet om politiek gewin te halen dit punt nogmaals bespreekbaar maken. Hoe vaak moet u het antwoord nog horen? De VOORZITTER. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Voorzitter, het gaat hier niet om politiek gewin. Het gaat hier om mensen. Het gaat hier om mensen. Dit zijn harteloze uitspraken die hier worden gedaan. En de manier waarop u reageert is compassieloos voorzitter. De VOORZITTER. De heer Elbay.

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1014

De heer ELBAY (d66). Voorzitter, compassieloos of niet, wij helpen mensen. Wij hebben meer mensen geholpen dan wat onze taakstelling was. Wij hebben 2400 Oekraïners opgevangen en daar waar er een probleem is, daar gaan we natuurlijk ook werk van maken voorzitter. Volgens mij is het kabinet nu ook bezig met de verspreidingswet en op basis daarvan gaan we natuurlijk ook kijken of we meer of minder moeten doen. Ik bedoel, maak het ook voor u duidelijk en herkenbaar in die zin van: wat kunnen wij ook als stad aan en diegenen die hulp nodig hebben, proberen we dan ook te helpen. En als we naar onze taakstelling kijken, hebben we dus ook meer gedaan dan wat onze taakstelling was. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, als we dan toch bezig zijn met de grammofoonplaat van herhalingen, dan ga ik ook nog maar even een duit in het zakje doen, want het noemen van Ter Apel zegt eigenlijk al hoe wij naar het probleem kijken vanuit de VVD. Dan heeft u ook gelijk de reactie vanuit de VVD. De problemen van Ter Apel gaan wij hier in Rotterdam niet oplossen. Dat ga ik u nu al zeggen. Als u dat van ons wenst, dan hebben wij een fijne discussie, maar komen wij er nooit uit.

Wij zijn de stad, mijnheer Elbay heeft het ook al gezegd, die van alle steden in Nederland een van het beste presteert in het halen van de targets die er vanuit de rijksoverheid worden toegedeeld. Daar kunnen heel veel andere gemeenten, waar PvdA bijvoorbeeld fijn aan het stuur zit, nog heel wat van leren. En daar zou ik het gewoon bij willen laten. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dank voorzitter. Ik wil me graag aansluiten bij de woorden van de heer Moti en even reageren op de woorden van Leefbaar Rotterdam. Het is schizofreen om in één bijdrage te spreken van de menselijke maat en dan vervolgens inderdaad alleen maar de dingen te noemen die je goed uitkomen. Ja, we hebben Oekraïners opgenomen, maar nee, u heeft u beperkt tot een quotum van 500, terwijl wij als Rotterdam op zijn minst 2000 mensen zouden kunnen opvangen. U spreekt niet, zeg ik via de voorzitter, over de duizenden ongedocumenteerde mensen die hier al decennia zijn, waar ook kinderen onder zitten. Het is dus heel makkelijk om het een te zeggen en het andere zeker niet te noemen. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein, u staat op mijn lijstje maar u bent gaan zitten. Mijnheer Roskam, u stond ook op mijn lijstje maar u bent ook gaan zitten. De heer ROSKAM (lr). Ja, de heer Lansink had het inderdaad al aangegeven.

Er is een verschil tussen wat de gemeente kan en wat het rijk doet en Ter Apel is rijk. De VOORZITTER. Ik stel vast dat er aan u geen vragen zijn gesteld, u kunt verdergaan. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, ik heb eigenlijk alleen maar interrupties gedaan en toch is er twee minuten van mijn spreektijd afgegaan, dus dat vind ik wel raar. De VOORZITTER. Ik ga ervan uit dat de klok klopt. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, overigens is dit debat natuurlijk uitgelokt door Leefbaar Rotterdam, die hierover begon, even voor de goede orde. Maar laten we teruggaan naar de jaarrekening die we vandaag bespreken en dat doen we op een bijzondere dag, want het is ook vandaag precies 365 dagen geleden dat dit college van Leefbaar Rotterdam, VVD, D66 en DENK er zit. Het is dus ook goed om niet alleen maar terug te kijken op de financiële gang van zaken maar ook om terug te blikken op de resultaten en de doelen die wel of niet

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1015

zijn gehaald. Het hoofddoel van dit college was natuurlijk de belofte van één stad. En voordat ik aan die vraag toekom, eerst wat over de financiële gang van zaken. Want er is echt nog heel veel werk te verzetten. De heer Biljoen noemde het al. En dat werk is er niet alleen voor de wethouder Financiën, maar voor al zijn collega’s. Te veel wethouders blijken gedurende het jaar op hun portefeuille geen idee te hebben hoeveel geld ze daadwerkelijk al hebben uitgegeven. Te veel wethouders lijken geen grip te hebben op het beleid en het geld. We zien te grote verschillen tussen de tienmaandsrapportage en de jaarrekening. En veel wethouders hebben zelfs geen idee of de doelen die gesteld zijn ook worden gerealiseerd. Daar wordt niet op gestuurd en we kijken hier naar een set van grote financiële ongelukken en het niet halen van doelstellingen die met de raad zijn afgesproken. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, wat is nut en noodzaak van de tienmaandsrapportage in dit huis? De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Om te kijken of de lasten die we uitgeven accuraat zijn en dat we niet meer uitgeven dan de raad aan budget heeft gevoteerd. We zien dat het college bij de tienmaandsrapportage veronderstelt dat we heel veel extra geld nodig hebben, bijvoorbeeld voor de zorg, maar dat bleek helemaal niet nodig te zijn. De VOORZITTER.

De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, de tienmaandsrapportage is in dit huis eigenlijk al jaren een middel om onrechtmatigheden die we vinden tijdens de controles te herstellen. De echte afrekening vindt u feitelijk in de jaarrekening. Dat is niets veranderd in de afgelopen jaren, dus u moet nu niet doen alsof er ineens iets veranderd is. Dit is iets wat we al jaren zo doen. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, de heer Lansink zegt hetzelfde als ik. Want het college veronderstelde na tien maanden heel veel extra uitgaven te moeten doen om rechtmatig te kunnen blijven op de zorg, maar blijkbaar had het niet door hoeveel geld het daadwerkelijk had uitgegeven. Want er was helemaal niet heel veel extra geld nodig. Er bleek gewoon nog heel veel geld in de pot te zijn. Kortom, er was geen enkel zicht op het geld. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Deze kennen we in de zorg, zorguitgaven lopen altijd ver achter ons, vooral de verantwoording. Dat komt omdat onze boekjaren en de verantwoording over de boekjaren een andere systematiek en ritme kent dan die we van de zorgverleners krijgen. Het is ook al jaren iets waar we ook als COR al jaren de vinger op de zere plek leggen, dus ook niet doen alsof dit iets van dit college is. Dat is iets in de financiering van zorg, zoals we dat inkopen.

Dat is al jaren zo en dat heeft te maken met boekjaren die niet op elkaar aansluiten. Ja, als u de oplossing heeft, geef dan de oplossing en niet alleen de kritiek. Dus klachten kunt u indienen maar wel graag ook een oplossing. De VOORZITTER. De heer Moti.

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1016

De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, wat de heer Lansink zegt klopt gewoon niet. Boekjaren van zorginstellingen zijn gewoon ook kalenderjaren, net zoals bij de gemeente Rotterdam. Voorzitter, het rapporteren van De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). De accountantsverklaringen van zorgverleners vallen na de accountantsverklaringen zoals wij die versturen. Daar hebben wij binnen de COR heel vaak ook met de accountant gesprekken over gevoerd. Dus het is niet waar wat u zegt. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, de heer Lansink haalt boekjaren, zoals hij dat net in zijn eerste interruptie zei, door de war met wanneer een accountantsverslag wordt opgeleverd. Maar een accountantsverslag hoeft helemaal niet noodzakelijk te zijn om als gemeentebestuur te weten wat de tussenstand is van het geld dat je uitgeeft. Het is heel raar dat je per se op een accountantsverslag moet wachten voordat je weet hoeveel geld je uitgeeft. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). De verantwoording van zorgpartijen gaat al jarenlang veel later, en zelfs nog vele jaren later kan de verantwoording van geld in de zorgdomeinen worden verantwoord en moeten wij gewoon voldoen. Dat mogen ze op die manier doen.

Dus als u vindt dat ze dat niet meer mogen doen, gaan we dat morgen invoeren, maar ik denk dat daar wettelijk geen enkele grondslag voor is. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, de heer Lansink haalt hier echt dingen door elkaar maar ik ga mijn spreektijd hier niet meer verder aan verdoen. Voorzitter, het rapporteren over de doelstellingen ontbreekt in de jaarrekening. Tientallen pagina’s in de jaarrekening hebben geen enkele informatiewaarde. Ik noem als voorbeeld pagina 55, 74, 75, 76. Er ontbreekt totaal wat er is gerealiseerd. Pagina’s 119, 138, 139, 140, 141, ik kan wel zo doorgaan. Doelen worden wel benoemd, maar er wordt niet gezegd wat gehaald is. Prestatieindicatoren ontbreken simpelweg of zijn niet ingevuld. En tijdens de commissiebespreking voorzitter hebben we ook gezien dat wethouders logische en simpele vragen vanuit de raad niet konden beantwoorden. Vragen die zij al voor zichzelf hadden moeten beantwoorden voordat wij de jaarrekening toegestuurd kregen. Dit kan echt niet. Het leek wel alsof ik een kladversie van de jaarrekening heb zitten lezen. Dit is de tweede stad van Nederland onwaardig. Ik ben blij dat de Partij voor de Dieren daar zo meteen een motie over zal indienen die wij ook van harte zullen steunen. Ik zal een voorbeeld geven.

Er is € 2,2 miljoen minder uitgegeven aan Lekker Fit! Deels vanwege de personeelstekorten, valt te lezen. Maar de vraag welk effect dit heeft gehad op het programma en onze kinderen kon de wethouder niet beantwoorden. Hij kwam niet verder dan: ik heb geen signalen van scholen ontvangen. Zo wordt onze stad bestuurd. Doelen stellen, niet sturen om doelen te halen, maar in de leunstoel zitten en wachten op signalen. Conclusie: deze wethouder heeft geen flauw benul wat er gebeurt op zijn eigen terrein. Nog een voorbeeld: een van de grootste kostenposten in het armoedebudget is het betalen van bewindvoerders. Geld dat dus niet terugkomt bij Rotterdammers met een kleine portemonnee, maar bij een industrie die verdient aan Rotterdammers met schulden. En de gemeente maakt jaarlijks miljoenen en miljoenen over

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1017

aan deze bewindvoerders, maar heeft geen idee hoeveel we overmaken aan welke bewindvoerders, en of die wel of niet de afspraken, het convenant met de gemeente hebben ondertekend. Dit typeert ook het eerste jaar van het college, een jaar waarin eigenlijk bitter weinig tot stand is gebracht door vele wethouders. Sommige wethouders staan zelfs bekend om het enkel en alleen produceren van uitstelberichten aan de raad. Een voorbeeld, met veel bombarie werd een jaar geleden de eerste fulltimewethouder Armoede van Nederland gepresenteerd. Met een Armoedefonds van € 20 miljoen zouden er grote maatregelen in gang gezet worden. Het probleem van armoede in de stad zou echt worden opgepakt. We zijn een jaar verder inmiddels en het Armoedefonds van € 20 miljoen ligt al een jaar stof te vergaren op de plank en de raad wacht al een jaar op een actieplan armoede. Een jaar. En in het Algemeen Dagblad van december 2022 werd door de wethouder nog gezegd: heus, deze wethouder gaat wat doen aan armoede, maar houdt nog voor zich wat precies. En zes maanden later houdt hij dat nog steeds voor zich. En dat terwijl de armoede in de stad nog nooit zo groot is geweest als afgelopen jaar. Tienduizenden huishoudens kunnen hun boodschappen en rekeningen niet meer betalen, met als gevolg dat ze in de schulden belanden bij bewindvoerders waar dit college dus ook geen grip op heeft.

We hadden graag gezien dat de wethouder net zo hard bezig was met het actieplan Armoede als met zijn foto’s en video’s en lintjes knippen op LinkedIn, TikTok en Instagram. Wat heeft de wethouder wel gerealiseerd? Ja het uitvoeren van maatregelen die door het rijk zijn bedacht en gefinancierd, zoals de energietoeslag, de witgoedregeling en ontbijt op school. We hebben al eerder gezegd: dit college gedraagt zich als het uitvoeringsloket van Rutte IV. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ja voorzitter, laten we inderdaad eens even gaan opnoemen wat deze wethouder heeft bereikt de afgelopen periode. Er ligt heel veel. En inderdaad, we kunnen dit jaar veel meer geld uitgeven, maar tegelijkertijd moeten we daar ook zorgvuldig mee omgaan. Want voorzitter, het afgelopen jaar is ook gerealiseerd een deel met financiering vanuit de stad Rotterdam zelf. De ontbijten, er is noodhulp beschikbaar gesteld voor de primaire levensbehoeften voor degenen die dat niet konden betalen. Voorzitter, niet alleen de witgoedregeling maar ook nog de energietoeslag kon worden uitbetaald. De toeslagen zijn niet enkel en alleen vanuit het rijk gekomen. Ook het Rotterdamse heeft daarin beschikbaar gesteld.

Voorzitter, er is geld beschikbaar gesteld voor energieklussers, juist van belang om ervoor te zorgen dat wij in deze periode waar energierekeningen enorm zijn opgelopen kunnen zorgen dat De VOORZITTER. Eigenlijk zie ik dat u met een opsomming bezig bent, maar een interruptie is bedoeld om een vraag te stellen. U heeft straks nog een eigen termijn. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Maar de heer Moti heeft in zijn vorige interrupties elke keer gevraagd: wat gebeurt er? En inderdaad ben ik nu aan het opsommen. Ik zal hiermee stoppen, ik begrijp waar de voorzitter op hint. Maar voorzitter, het kan niet zo zijn dat de heer Moti nu keer op keer teruggrijpt op zaken waar helemaal niets van waar is en waar hij eigenlijk… nou ja goed, waar helemaal niets van waar is. De VOORZITTER. Mijnheer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, het is wel grappig dat mevrouw Mohamed-Hoesein een interruptie had voorbereid waarin ze iets voorleest, precies op iets wat ik al zelf heb voorgelezen. Ze noemt het lijstje op dat ik zojuist heb voorgelezen, wat allemaal door het rijk is bedacht en gefinancierd. U bevestigt volledig mijn punt. Voorzitter, de enige die financieel

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1018

beter is geworden van een fulltimewethouder Armoede is de wethouder zelf in deze stad. De rest niet. Voorzitter, ik ga door naar zorg. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, ergens moeten we een streep trekken wanneer zaken persoonlijk worden en op de man gespeeld. Ik zou de heer Moti toch willen vragen, ook de verwijzing naar TikTok-filmpjes en zo, laten we het op het gevoerde beleid doen en niet op de persoon. U bent degene die altijd als eerste opstaat als dat gebeurt, en om het nu over de beloning van de wethouder te doen en dat hij zichzelf verrijkt, ik vind dat niet zo chique en ik zou willen vragen om dat gewoon niet te doen. Het is aan uzelf of u daar wel of niet op ingaat. De heer MOTI (pvda). Zou ik hier meteen op mogen reageren? Want ik vind het wel belangrijk om dit gelijk uit de lucht te halen. De VOORZITTER. Ja, gaat uw gang. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, ik heb niet gezegd dat de wethouder zich verrijkt. Dat heb ik echt niet gezegd. Dat is een woord dat voor uw rekening komt. Ik heb gezegd dat er gewoon geen beleid is en dat de wethouder zich juist bezig hoort te houden met beleid maar in plaats daarvan heel andere dingen doet. En dat verwijt staat nog gewoon overeind. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk).

Ja voorzitter, misschien moet de heer Moti dan een keer naar zichzelf luisteren want hij heeft het wel degelijk gezegd. Ik vind het ook wel van belang om ook aan de heer Moti te vragen om te reflecteren op wat hij zegt. Want daar waar hij kijkt naar deze wethouder die zichzelf zou verrijken in uw woorden, zou ik toch echt wel wat meer zelfreflectie van u verwachten. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, ik heb net al in een interruptie richting de heer Lansink gezegd dat ik dat woord verrijken helemaal niet heb gebruikt, dus ik begrijp niet dat mevrouw Mohamed-Hoesein blijft herhalen dat ik dat heb gezegd. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, op de heer Lansink. Zo gauw als een wethouder voortdurend aan de lopende band de social media gebruikt om alles van zichzelf publiekelijk te maken, kun je niet meer praten over dat je een persoon aanvalt. Serieus, dat mogen we gebruiken, dat mogen we zeggen en dat mogen we doen en dat zullen we ook niet laten. Want dat is eigenlijk het enige wat we zien. We zien het plan niet, maar we zien wel de socials. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk).

Voorzitter, is mevrouw Verkoelen zich ervan bewust dat dit college ook een imagoprobleem heeft, dat de politiek ook een imagoprobleem heeft? Dat wij moeten zorgen dat de stad Rotterdam betrokken raakt bij datgene wat er in deze kaasstolp gebeurt. Dat wij ervoor moeten zorgen dat datgene wat hier gebeurt aan besluiten

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1019

ook landt in de stad. Dat we iemand nodig hebben die daar de brug kan slaan. Ik ben benieuwd of mevrouw Verkoelen daarvoor middelen wil gaan inzetten, financiële middelen wil gaan inzetten of dat zij juist de strategie van deze wethouder gaat ondersteunen om te zorgen dat het zichtbaar wordt op zijn eigen kosten, op zijn eigen Instagrampagina, of wil mevrouw Verkoelen, sorry voorzitter, via u, de wethouder, het college financiën beschikbaar stellen om daar nog een campagne tegenaan te gooien? De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, als antwoord op mevrouw Mohamed-Hoesein, ja, gelukkig kost het nog niet € 18.000,00 per tweet, zoals van de heer Wiersma van de VVD, die dat ook doet. Maar dat is inderdaad ook het enige. Onbegrijpelijk dat u gaat zeggen dat wat er allemaal op de socials staat van onze wethouder, dat we dat een Rotterdams beleid gaan noemen. Ja, dan gaan we echt de mist in, sorry, maar dan wil ik toch wel voortaan ook dat de socials hier behandeld gaan worden. Want als dat een onderdeel van het beleid is, gaan we het communicatiebeleid van deze wethouder Armoede toch maar eens aan de orde stellen. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein, tot slot. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ja voorzitter, ik vind dat eigenlijk wel een leuke opmerking.

Nee, ik heb niet gezegd dat het socialmediabeleid van de wethouder op zijn persoonlijke pagina’s het collegebeleid reflecteert, maar ik geef wel aan, en ik vraag ook wel aan mevrouw Verkoelen om daar goed op te reflecteren dat het er wel voor zorgt dat wij in de stad meer bekendheid krijgen en dat we elk middel moeten aangrijpen om dat te doen. De VOORZITTER. De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr). Nou, het zijn natuurlijk twee colleges in 2022 geweest. U heeft het vooral over de maatregelen die een wethouder zou moeten nemen op armoede, maar ik vraag u ook, want dit college kijkt er namelijk ook breder naar. In de vorige periode waren de parkeertarieven bijna verdubbeld en dit college zorgt juist weer voor een daling van de parkeertarieven. En ook dat de vaste lasten, onroerende zaakbelasting door blijft stijgen. Dat zijn ook middelen die gebruikt kunnen worden om de armoede tegen te gaan. Ik ben benieuwd hoe de heer Moti daarop reflecteert. Want ik heb het idee dat hij liever de belastingen wil verhogen en de mensen in de armoede wil duwen, zodat hij ze vervolgens kan helpen met zijn plannetjes. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, zeg dat maar tegen de bewoners in IJsselmonde, Pendrecht en Zuidwijk, mijnheer Roskam. Dan zult u zien dat ze allemaal de zaal uit zullen lopen. O wacht, dat heeft u al gezien.

Voorzitter, met name voor die bewoners stijgen de lokale lasten met honderden en honderden euro’s. Als je met z’n tweeën werkt en allebei een auto nodig hebt, dan moet je door dit college zo meteen € 500,00 extra per jaar gaan betalen. Dat zijn de lokale lasten van deze inwoners in IJsselmonde, in Pendrecht en in Zuidwijk. Voorzitter, ik ga door met mijn betoog want ik wil het ook graag hebben over de zorg. Want op het gebied van de zorg zien we dat dit college het afgelopen jaar eerdere beloftes gewoon niet nakomt. Sterker nog, niet alleen eerdere beloftes niet nakomt, maar ook de raad meerdere malen onjuist informeert. Ja, u krijgt natuurlijk de plannen bij de begroting. Nee, natuurlijk komt dat in het najaar. Nee, voor het einde van het jaar, voordat wij het gaan invoeren krijgt u de plannen, dan kunnen we het eerst nog bespreken. Het bleek

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1020

allemaal niet waar. Het college maakt gebruik van de blanco cheque die ze heeft gehad van de vier coalitiepartijen en de raad staat nu buitenspel. Allerlei bezuinigingsvoorstellen van wel opgeteld € 200 miljoen kunnen worden doorgevoerd zonder dat wij als raad deze van tevoren kunnen bespreken. En het resultaat: zorg wordt afgepakt van onze ouderen en kwetsbaren, zonder dat hun volksvertegenwoordigers, de mensen op wie zij hebben gestemd, zich daarover hebben kunnen uitspreken. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Kan collega Moti aangeven welke zorg van ouderen is afgepakt? Kunt u misschien een aantal voorbeelden geven? De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Herindicaties voorzitter. Het college heeft duidelijk gemaakt dat het op herindicaties fors gaat bezuinigen. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). En is een herindicatie dan ook zorg afnemen of is dat dan andere zorg geven die ook passend is? Is dat afpakken of iets anders bieden wat mogelijkerwijs goedkoper is? De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, iets anders bieden is eigenlijk gewoon een ander woord voor: u moet het gewoon maar zelf doen, zoek het maar uit. En dat vinden wij afpakken. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd).

Nee hoor, wat het bijvoorbeeld is, is minder eenop-een-zorg, maar bijvoorbeeld collectieve zorg geven, in de huizen van de wijk die we hebben. Dus dat is andere zorg, dat is niet zorg ontnemen, dat is andere zorg waardoor we de zorg ook op termijn betaalbaar houden. Dus u moet nu niet allerlei angstbeelden richting de stad gooien. Dat doet u elke keer bij het zorgdomein maar het is gewoon niet waar. Of u geeft concrete voorbeelden, waarbij het ook echt klopt dat iemand iets had en het niet meer krijgt. Of u moet een beetje uw toon dimmen. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, ik zou de heer Lansink wel willen vragen: toont u dan aan dat die andere zorg er is. We hebben namelijk geen snippertje papier daarvan gehad. Geen snippertje bewijs dat het dan dus op een andere manier is georganiseerd. Verwijs naar de brief waarin dat staat. Het staat er niet. We hebben een brief gehad waarin gewoon keiharde bezuinigingen staan. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ik moet dus vaststellen dat de heer Moti geen enkel voorbeeld kan geven waarin hij zijn woorden, zoals hij dat in zijn betoog aanhaalt, kan onderbouwen. En daarmee is het angstzaaierij in deze stad. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu). Dank u wel voorzitter. Volgens mij was het punt dat de heer Moti maakte een ander. Namelijk het punt dat de wethouder heeft aangegeven: ik ga voorstellen

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1021

doen en ondertussen die voorstellen al uitvoeren. Daar staat de raad inderdaad buitenspel. Dat was volgens mij zijn punt. En mijn vraag aan de heer Lansink is dan of hij het een goede werkwijze vindt dat er gewoon voorstellen worden gedaan, althans meegedeeld, en vervolgens worden uitgevoerd, zonder dat de raad daar eerst een uitspraak over kan doen. De politiek staat dus buitenspel, zegt de heer Moti. Wat vindt u daarvan? De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Nee, het punt van de heer Moti was heel duidelijk. Hij zei namelijk dat er zorg wordt ontzegd aan onze ouderen. Dat zei hij. En daarvoor kwam dat stukje wat u zei. En daarvan heeft de wethouder gezegd volgens mij in alle gesprekken die wij hebben, dat hij in tranches zijn bestuurlijke opdracht aan ons voorlegt, met ons bespreekt, maar dat hij daarvoor eerst het gesprek met de stakeholders wil hebben, omdat het ook van hen zaken vraagt en hij wil ook van hen dat commitment hebben. En dat vind ik een juiste manier. Dat dat tijd vraagt en dat ik daar ook ongeduldig van word, dat ben ik helemaal met u eens. Maar ik vind die procedure zoals de wethouder die aan ons heeft voorgelegd meer dan prima. De heer VONK (cu). Ja voorzitter, dat was dus niet het punt. Het punt was, goed dat de wethouder met stakeholders in gesprek gaat.

Maar daarna, het moment waarop je het voorlegt aan de raad, zodat de politiek zich kan uitspreken, zodat je ook nog kan bijsturen of zeggen: nee, dit vinden wij geen acceptabel voorstel. Vindt de heer Lansink het oké dat de wethouder maar gewoon gaat uitvoeren zonder dat de politiek daarvoor een uitspraak heeft gedaan? Vindt hij dat oké of zegt hij: nee, het is geen blanco cheque, de politiek is ook aan zet en moet dus eerst daarover gesproken hebben. Wat vindt de heer Lansink? De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Binnen het mandaat van een wethouder kan een wethouder zelfstandig zaken besluiten. Ik denk dat in dit dossier de wethouder het heel goed doet. Dat heb ik zojuist ook al gezegd. Dat is dat hij aan ons terugkoppelt wat zijn plannen zijn en dat wij daarna ook nog kunnen bijsturen. Daar heb ik vrede mee in die werkwijze. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu). Bij dat laatste concludeer ik dus dat ook de heer Lansink vindt dat inderdaad de raad aan zet is, wij de plannen bespreken en dan doorvoeren, dus dat het inderdaad geen blanco cheque is, zoals de heer Lansink dat trouwens ook eerder heeft aangegeven. Wat dat betreft is het dus een bevestiging en ik hoop ook dat de wethouder dat proces nog eens kan bevestigen. Dat hij met de stakeholders praat, dan met de raad en dan gaat invoeren. De VOORZITTER. De heer Moti.

De heer MOTI (pvda). Voorzitter, ik had het over serieus nemen van volksvertegenwoordigers en dan kom ik bij het volgende blokje in mijn betoog. Want de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen een jaar geleden was 38,9% en we schrokken allemaal. De VOORZITTER. De heer Lansink.

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1022

De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Maar ik moet dus constateren dat de heer Moti geen concreet voorbeeld heeft hè? Want dat hadden we nog niet helemaal afgerond. Dus dat klopt hè? U heeft geen concrete voorbeelden. Het is alleen maar een idee dat in uw hoofd speelt toch? Ja hè? De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, verwacht de heer Lansink nu echt dat ik zeg dat oma Truus vroeger acht uur kreeg en nu zes uur krijgt? Nee, dat voorbeeld heb ik inderdaad niet, maar ik heb wel de brief gelezen waarin staat dat ouderen minder geherindiceerd worden, minder uren zorg gaan krijgen. En in die brief, mijnheer Lansink, want u verzint hier gewoon een verhaaltje erbij, staat nergens wat die collectieve voorzieningen zijn. Hoe die collectieve voorzieningen eruitzien en wanneer ze gestart gaan worden. Dus ik heb wel degelijk gelezen dat de zorg minder gaat worden. De VOORZITTER. De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Voorzitter, aan het begin van de raadsvergadering gaf mijnheer Moti aan dat we het effectiever en efficiënter moeten gaan oppakken. En dat is ook wat dit college doet. Dat is ook wat deze wethouder doet. Als we niets doen met de zorguitgaven, gaat het boven € 1 miljard uitkomen eind 2026. Dat betekent dus dat dat ten koste gaat van alle andere middelen die we moeten en kunnen inzetten voor noodzakelijke zaken. Armoede, waar we het over hadden.

Dus het is belangrijk om ons te realiseren dat we ergens dus efficiënter en effectiever moeten omgaan met de financiële middelen. En één ding moet de heer Moti beter begrijpen, het gaat niet om bezuinigen, maar het gaat zoals de wethouder het doet, om effectiever en efficiënter inzetten, met maatregelen komen. En als we dat niet doen, dan gaat dat dus ten koste van alle andere noodzakelijke punten. De VOORZITTER. U kunt verdergaan mijnheer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, de heer Elbay van D66 vindt blijkbaar dat wij te veel geld uitgeven aan de zorg. Dat vinden wij niet. Voorzitter, ik had het over de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen. 38,9% en daar schrokken we allemaal van. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Hoeveel geld mag er naar de zorg van de PvdAfractie, van die € 3,7 miljard zo’n beetje. Hoeveel? Wat vindt u nu redelijk, ook kijkend naar andere ambities van deze stad? De heer MOTI (pvda). Voorzitter, we kunnen het heel erg vanuit die kant aanvliegen. Wij vliegen het van een andere kant aan, vanuit de mensen. Als mensen zorg nodig hebben, dan horen zij die zorg gewoon te krijgen. En dan moeten wij daarna met elkaar kijken hoe we dat regelen. En dan kan het inderdaad zijn dat je lokale lasten moet verhogen, of dat je de ozb moet verhogen. Dat kan een consequentie zijn.

Maar wij gaan niet, en dat wordt nu wel gedaan, op basis van financiën zorg afpakken van onze ouderen. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, dus als die kostenontwikkeling € 1,3, € 1,5, € 1,6, € 1,8, € 2 miljard wordt, zegt u: we regelen het, er gaat niets veranderen, we

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1023

blijven het lekker laten groeien, want zorg is goed. Dat is uw standpunt. Het maakt niet uit hoeveel het kost. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, wij vliegen het aan, van: iedereen heeft zorg nodig. En natuurlijk kijk je altijd hoe je die zorg zo goed mogelijk kan organiseren. Daar kijk je natuurlijk altijd naar. Maar dat doet dit college niet. Dit college besluit eerst een bezuiniging, en gaat pas daarna nadenken: hoe gaan we die bezuiniging realiseren? Er wordt helemaal niet vanuit de kwaliteit van de zorg voor onze ouderen geredeneerd, er wordt gewoon vanuit een boekhoudersmentaliteit een bezuiniging over de zorg uitgestrooid en daar wordt naar gerekend. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Nee, nu komen we ergens. Want dit is precies wat we doen inderdaad, kijken hoe we het anders kunnen organiseren, bijvoorbeeld ook meer naar de voorkant in plaats van in tweede- of derdelijns. Zorgen dat je meer preventie daarin krijgt. Dat je ook meer bij het welzijnswerk kunt neerleggen in plaats van gelijk dure zorg inkopen. Dat is precies wat we doen. Dus eigenlijk bent u het toch een beetje met ons eens. Misschien komen we bij een kopje koffie nog nader tot elkaar. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, dit is echt lachwekkend. De heer Segers zei het net ook al tegen de heer Lansink: luistert u alstublieft even een keer.

En ik zie gewoon weer hetzelfde gebeuren. U heeft eerst een bezuiniging van € 200 miljoen goedgekeurd. U had geen idee hoe die bezuiniging moest worden ingevuld. We hebben er honderden keren naar gevraagd. Er waren geen plannen. Er werd alleen maar met mooie woorden gezegd: we gaan integraler werken, de keten stroomlijnen. Er was helemaal geen plan. Dat blijkt ook, want dat plan is er nog steeds niet. U heeft dat eerst goedgekeurd, zonder plan, gewoon vanuit een boekhoudersmentaliteit, om ervoor te zorgen dat de cijfers onderaan de streep kloppen. En nu doet een verhaal voorkomen alsof u heel erg goed heeft gekeken hoe u goede en efficiënte zorg kan organiseren. Dat is gewoon niet waar. U bent hier gewoon geschiedvervalsing aan het plegen. U heeft gewoon als een boekhouder, een kille boekhouder nota bene, € 200 miljoen aan bezuinigingen ingeboekt en nu bent u er pas over aan het nadenken. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, ja, dat komt ook omdat u denkt dat het een bezuiniging is. Maar het is natuurlijk minder meer. Dat is precies de discussie die we elke keer hebben. Het is geen bezuiniging. Wij proberen de groei af te zwakken die wij hebben in het zorgdomein. Daarom is het feitelijk ook geen bezuiniging. En dat wilt u maar niet begrijpen.

Maar als wij zo doorgaan op uw manier, is straks ongeveer de helft van wat wij in Rotterdam doen, zorg verlenen aan Rotterdammers. Dat betekent dat er geen huis meer wordt gebouwd, er geen boa meer wordt aangesteld, we zijn mensen alleen maar zorg aan het verlenen omdat u vindt dat het een blanco cheque moet zijn in deze raad waarin de kraan open moet staan en waar we niet kritisch kunnen kijken naar de kostenontwikkelingen binnen de zorg. Dat is aan u, dat is uw verantwoordelijkheid, niet de mijne. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, ik dacht dat de Fabeltjeskrant al lang van de buis was gehaald, maar als ik de heer Lansink hier zo hoor, dan krijg ik gelijk weer van die flashbacks. Voorzitter, ik ga door. De opkomst, want we spraken er schande van. We zouden het vertrouwen terug moeten winnen, zeiden we allemaal collectief. Maar wat zien we na een jaar? Niet alleen de raad is genegeerd, maar ook onze Rotterdammers worden keer op keer

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1024

genegeerd door dit stadsbestuur. De heer Roskam zei het ook bij het zien van de invoering van betaald parkeren. Op heel Zuid wordt het uitgestrooid. Zeven dagen in de week van 9 tot 23.00 uur ’s avonds. Betalen zonder mitsen of maren, zonder inspraak van bewoners en zonder maatwerk. De verkiezingsbelofte van Leefbaar Rotterdam om geen betaald parkeren in te voeren als bewoners dat niet willen, blijkt een leugen te zijn geweest. Tijdens de campagne stroop rond de monden smeren en daarna Rotterdam-Zuid als pinautomaat gebruiken. En als klap op de vuurpijl worden bewoners in het Molenlaankwartier in Hillegersberg wel gespaard, daar worden de tijden teruggebracht. Bewoners in IJsselmonde, Zuidwijk en Pendrecht zijn hier terecht laaiend over. Duizenden handtekeningen zijn hier al over overhandigd aan dit stadsbestuur. En we hebben het gezien bij de volkstuinders, die in actie moesten komen om überhaupt in gesprek te komen met de wethouder over zijn slechte plan. Niet alleen wilde hij de prijzen verdubbelen, maar iedere volkstuinder ook een commercieel wurgcontract aanbieden. Je zou denken dat de wethouder na deze massale opstand wel zou luisteren en zelf dit slechte plan zou intrekken. Maar nee, de raad moest hem dwingen om dit plan in te trekken. Liefdeloos en rücksichtslos. We zien het bij de derde oeververbinding.

Bewoners en organisaties hebben jarenlang geparticipeerd in het omgevingsberaad en een week voordat ze het advies zouden uitbrengen, ging het college als een olifant door een porseleinkast en koos voor een brug in plaats van een tunnel. Bewoners van De Esch en Veranda voelen zich begrijpelijk misbruikt en geschoffeerd. Blijkbaar laten mensen zich in een campagne niet alleen op, maar ook over een paard tillen. Liefdeloos en rücksichtslos. Hetzelfde is gebeurd bij bewoners uit Delfshaven, Crooswijk, het Oude Noorden, Lombardijen. Duizenden handtekeningen hebben zij opgehaald voor het behoud van de tram in hun wijk en al deze bewoners zijn genegeerd door het stadsbestuur en door Leefbaar Rotterdam zelfs weggezet als trollen. Behalve bewoners uit Hillegersberg. Die werden niet genegeerd, die mochten hun tram behouden. Want dat is natuurlijk geen Vogelaarwijk. En voorzitter, net als bij de bewoners van de volkstuinen lijkt de grote druk van de stad wel zijn effect hebben. Want de stad bijt terug, de stad pikt dit niet, en dat hebben ze laten zien. Gelukkig lijkt het er dan ook op dat DENK een draai van 180 graden maakt als het gaat om tramlijn 8 in Delfshaven. Daarmee is er een raadsmeerderheid voor het eerdere gezamenlijke voorstel van PvdA, GroenLinks en SP om tram 8 in Spangen te behouden. De VOORZITTER. De heer Elbay. De heer ELBAY (d66).

Voorzitter, een technische vraag, behandelen wij vandaag de Voorjaarsnota? De VOORZITTER. U bedrijft politiek en het is aan u om te zeggen wat u in uw termijn wilt zeggen. De heer ELBAY (d66). Voorzitter, dat klopt. Gemeentefinanciën is nogal lastig, ook voor de kijkers, dus ik wil vragen om het toch wel bij 2022 te houden. De Voorjaarsnota gaan we over drie weken behandelen. De VOORZITTER. Dat is uw wens. Mijnheer Moti. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, volgens mij is het onze taak om hier niet alleen als boekhouders een financieel boek door te nemen maar ook om te kijken of de doelen die de stad zich gesteld heeft ook gerealiseerd zijn en hoe we met deze stad zijn omgegaan. Ik gebruik hier allemaal voorbeelden, die bijvoorbeeld ook door collega Roskam zijn gebruikt en toen stond u niet op, die typerend zijn voor hoe het beleid is gevoerd. De VOORZITTER. De heer Elbay.

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1025

De heer ELBAY (d66). Nou, laten we het dus hebben over het afgelopen collegejaar voorzitter, waar u ook over de eerste zes maanden een onderdeel van was. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, en ik zou zeker daar verantwoording over willen afleggen, maar dan moet ik daar zitten, maar daar zit ik niet. Daar zit een ander college. En zoals in ons staatsrecht dan is afgesproken, legt dit college voor het volledige jaar verantwoording af. Als u het anders wilt, moet u het staatsbestel veranderen, of u moet aan de collega’s hier vragen om hier even op te stappen, dan ga ik daar zitten. De VOORZITTER. De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Collega Moti moet het niet verdraaien voorzitter. Hij weet exact wat ik bedoel. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ja voorzitter, ik vraag me dan toch af hoeveel pijn het doet om nu te vragen aan het college dat de zaken heeft overgenomen om even een stoel te halen. Ik vind eigenlijk, de heer Moti, u gaat nu beleid toetsen en vragen stellen over 2023. Het is zonde. Houd 2022 in de gaten en laten we dat debat behandelen. Laten we op dit punt blijven en zorgen dat we behandelen wat er op de agenda staat. De VOORZITTER. Mijnheer Moti, u kunt verdergaan. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, ik stelde niet de vraag of ik wel of niet verantwoording moet afleggen. Dat deed de heer Elbay.

Ik heb alleen antwoord gegeven op die vraag. Ik wil daar helemaal niet zitten. Ik zit nu daar, want ik ben fractievoorzitter van de PvdA en daar ben ik blij mee en daar vervul ik mijn rol als raadslid en dat is het college controleren en ter verantwoording roepen. Maar nu word ik al meerdere keren of door meerdere coalitiegenoten ter verantwoording geroepen over mijn rol in de vorige periode. Ja, als u dat wilt, dat was mijn antwoord, als u wilt dat ik daarover verantwoording afleg, dan kan dat niet als fractievoorzitter maar dan kan dat als wethouder. Maar dat kan niet, want ik zit niet aan die kant. Ik heb die vraag alleen maar op die manier beantwoord. Niet dat ik daar wil zitten of niet, alleen maar dat als u dat zou willen, we dan in een raar staatskundig bestel terechtkomen. De VOORZITTER. U gaat zich herhalen. Mijnheer Elbay, ook niet doen als u dat van plan bent. De heer ELBAY (d66). Voorzitter, nogmaals hè, vorig jaar twee colleges, twee verschillende raden. Mijnheer Moti is nu aan het vooruitblikken. Dat gaan we over drie weken doen. Laten we nu alstublieft terugkijken naar 2022, naar de doelstellingen die zijn behaald en naar de doelstellingen die niet zijn behaald. En wees vooral kritisch, maar kijk nu niet vooruit, zou ik zeggen. Want dat gaan we over drie weken doen. Laten we het hebben over datgene wat we vorig jaar hebben gedaan. De VOORZITTER.

Toch een herhaling. Ik zou u uitnodigen verder te gaan mijnheer Moti. De heer MOTI (pvda). Volgens mij heb ik alleen maar teruggeblikt hè, over de volkstuinen, betaald parkeren, over de derde oeververbinding. Dat is allemaal terugblikken, maar goed. Ik ga naar de afronding voorzitter. Want ik begon mijn betoog: wat is er nu echt gebeurd? Wat

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1026

is er nu echt gebeurd met de belofte van één stad? Het terugwinnen van het vertrouwen van de mensen die thuis bleven en het belonen van de mensen die kwamen stemmen. Een stadsbestuur dat gewoon te weinig levert, en als ze leveren is het liefdeloos en rücksichtslos. Dat kan anders en dat moet ook echt anders. De kloof in Rotterdam is in dit eerste jaar van het college alleen maar groter geworden. De kloof tussen woorden en daden, de kloof tussen arm en rijk, en de kloof tussen het bestuur en onze bewoners. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Dan de heer Lansink-Bastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter. Vandaag is de dag van de verantwoording, waarin de raad en het college terugkijken op het voorgaande jaar. En dat was een bijzonder jaar. Een jaar zonder heel grote invloed van corona, gelukkig. Gelukkig konden we doen wat we wilden. Maar wel met een oorlog in Oekraïne en die oorlog had een ontzettend groot effect op de wereld, op Nederland en op onze stad. Een jaar waarin we veel opvang hebben gerealiseerd voor Oekraïense vluchtelingen. Maar ook een jaar waarin de prijzen tot recordhoogten zijn gestegen, waardoor grote uitdagingen ontstaan om onze ambities te realiseren. Met de krapte op de arbeidsmarkt wordt het behalen van die ambities nog een tandje uitdagender. Voorzitter, het jaar 2022 kenmerkt zich natuurlijk ook door een bestuurswisseling.

Als VVD zijn we dankbaar richting alle partijen voor de samenwerking. Of het nu oude coalitiegenoten waren, huidige coalitiegenoten of oppositiepartijen. Ik ben u dankbaar voor de rol en de inbreng die u heeft. Voorzitter, alvorens op de techniek van de jaarrekening in te gaan eerst een stukje inhoud. De uitgaven in de zorg blijven stijgen. We zien ook in 2022 een stijging van 9% ten opzichte van 2021. Het geeft maar weer aan hoe belangrijk de bestuursopdracht zorg is, en na de afgelopen discussie die we net hebben gehad blijkt dat ook maar weer. We moeten blijven inzetten op minder meer, want anders wordt de zorg, ook voor onze ouderen onbetaalbaar. Voorzitter, ook de woningbouw heeft onze aandacht nodig om onze ambities waar te kunnen maken. Stijgende prijzen en een gebrek aan personeel maken het steeds moeilijker om projecten van de grond af te krijgen. We zijn dus ook blij met het Doorbouwakkoord van wethouder Zeegers en we vragen ook aan haar, na het akkoord ook echt tot resultaten te komen. Want papier is papier en dat is heel geduldig, maar we vragen natuurlijk ook resultaten. Voorzitter, de VVD is blij met de investeringen die we doen in handhaving. Onze boa’s zijn meer gaan verdienen, ze zijn de gastheren en gastvrouwen in onze stad en kunnen ook optreden indien gewenst.

We zijn blij met de rol die zij bijvoorbeeld verder hebben ontwikkeld in het kader van de wijkboa’s. Onze handhavers hebben bijna 150 keer kunnen optreden tegen lachgasgebruikers. De inzet van handhavers in de nachtelijke uren was een succes en ik hoop ook dat de wethouder in 2023 structureel de boa’s ook in de nacht gaat inzetten. Ook de pilot om reservisten te werven, om zo te voldoen aan de steeds grotere vraag naar handhaving, volgen wij met interesse. Het is echter jammer dat het zoveel afstemming vraagt binnen de organisatie om tot meer reservisten te komen. Wij hopen toch op enige creativiteit vanuit de wethouder. Voorzitter, wie weleens winkelt in onze Rotterdamse winkelstraten kent de dubbelparkeerders, asocialen wat mij betreft. En die zijn in 2022 bijster goed aangepakt. Een verzevenvoudiging van het aantal boetes dat is uitgedeeld. We hopen dat deze intensivering in 2023 wederom tot de mogelijkheden behoort, want de winkelstraten en de ondernemers zullen u daar dankbaar voor zijn. Voorzitter, we hebben ook in 2022 eindelijk een moeilijke keuze over de derde stadsverbinding gemaakt. Die derde brug gaat er inmiddels, door goed werk van dit college en zijn voorgangers, komen. Voorzitter, nu over de techniek van de jaarrekening. We zijn het met de COR eens dat er moet worden geïnvesteerd in de eerste lijn.

We zijn blij dat het college met de COR een technische sessie gaat organiseren over nut en noodzaak van harde maandafsluitingen. Feit is wel dat de eerste lijn momenteel in het gehele proces het meest kwetsbaar is en dat we daar als VVD-fractie linksom of rechtsom verbetering in willen zien. Dus of dat nu via maandafsluitingen is of niet, wij vinden dat die eerste lijn stevig moet

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1027

worden versterkt om nog beter dat proces van de jaarrekening te faciliteren. Voorzitter, ik zei het in mijn inleiding al, we leven in uitdagende tijden. De ambities zijn bij elk college torenhoog maar de prijzen stijgen en personeel is moeilijk te vinden. Daarnaast voorziet de VVD-fractie ook dat de structurele inkomsten zullen dalen. Vanaf 2026 is dat in ieder geval voor het Gemeentefonds het geval en we zien dat de structurele exploitatieruimte aan het dalen is. De mate waarin structurele lasten door structurele baten zijn gedekt neemt dus af. De structurele exploitatieruimte ontstaat nu feitelijk door een berekening. Wat wij zouden wensen, is meer grip te krijgen op de structurele exploitatieruimte, analoog aan het weerstandsvermogen. Daarom dien ik samen met D66, Leefbaar Rotterdam en DENK de motie ꞌStreefwaarde structurele exploitatieruimteꞌ in. Voorzitter, met stijgende kosten en gebrek aan personeel is het zaak dat de gemeente Rotterdam maximaal streeft naar doelmatigheid. Doen we de juiste dingen en dragen onze inspanningen ook echt bij aan de veranderingen van onze stad? Voorzitter, dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink-Bastemeijer heeft de volgende motie ingediend. Motie 2.

Streefwaarde structurele exploitatieruimte ʺDe gemeenteraad, in vergadering bijeen op donderdag 15 juni 2023 ter bespreking van agendapunt 4.2 het voorstel tot vaststelling van de jaarrekening 2022; constaterende dat: - de structurele exploitatieruimte dalende is; overwegende dat: - de structurele exploitatieruimte een indicator is hoe structurele lasten met structurele baten zijn gedekt; - wanneer structurele exploitatieruimte daalt bestemmingsreserves kunnen uitdrogen; - in 2026 de gemeentelijke inkomsten vanuit het gemeentefonds waarschijnlijk zullen dalen; draagt het college op: - uiterlijk bij de behandeling van de begroting 2024 te komen met een onderbouwde (meerjarige) streefwaarde voor de structurele exploitatieruimte; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. P.J.P. Lansink-Bastemeijer, F. Elbay, T. Roskam en N.D.Z.R. Mohamed Hoesein De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, de heer Elbay zei: we kijken vooral terug en niet vooruit, maar ik hoorde de heer Lansink zojuist zeggen: de derde stadsbrug gaat er sowieso komen. Er is een motie ꞌMaatschappelijke effecten van de oeververbindingꞌ ingediend door GroenLinks en die is unaniem aangenomen. Is daar dan al een antwoord op? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink.

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1028

De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, ik ben een realist. Ik kijk met genoegen uit naar dat rapport, maar ik geloof ook in visualisatie en ik zie die brug eigenlijk al liggen. In die zin ben ik een meer optimistisch mens dan u denk ik. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel voor uw bijdrage. Dan gaan we mevrouw Elfilali voor haar bijdrage. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dank voorzitter. Als eerste complimenten aan iedereen die hier zo hard aan heeft gewerkt. En ook aan de COR voor het goede werk dat is verzet. Maar dan nu even terug naar vorig jaar, het jaar 2022. Er wordt weleens gezegd: zeg me wat je eet, en dan weet ik wie je bent. Dat is ook zo met de jaarstukken en de uitgaven. Laat me uw uitgaven zien en ik weet wat voor college u bent. En ik zal het even simpel houden, want als je dit college zou vergelijken met een auto, en dat is iets waar dit college toch wel fan van is, dan zie ik hier een glimmende auto met een mooi laagje lak, maar vanbinnen allemaal roestvlekken. Nu is het zo dat als je die roestvlekken niet gaat aanpakken, dan stort je hele auto in. Als ik naar 2022 kijk, dan zie ik dat we een college hebben dat handelt op de korte termijn, en dat alle grote maatschappelijke uitdagingen vooruit worden geschoven. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). U heeft een interruptie van de heer Elbay. De heer ELBAY (d66).

Ja voorzitter, ik ben benieuwd waarop mevrouw Elfilali het baseert dat dit college een voorstander is van een auto of liefhebber is van auto’s. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Voorzitter, daar kom ik ongetwijfeld zo op, maar ik zou zeggen, kijk maar naar de acties op het terrein van OV. Kijk maar naar acties als het gaat om niet te kiezen voor het groen. Er zullen talloze acties zijn, maar wellicht kan ik doorgaan met mijn inbreng. Dan kunt u daarop oordelen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). U kunt verdergaan. Mevrouw ELFILALI (volt). Dank voorzitter. Want als er keuzes gemaakt moeten worden, dan zien we dat het college ondanks mooie woorden op papier toch gaat voor opties die onze stad minder aantrekkelijk maken. En ook minder welkom. En ook eigenlijk juist mensen verdrijven. Kijk maar naar onze skaters. De befaamde bankjes in het park of op het Centraal Station. Het snijden in het OV en eigenlijk Rotterdammers daarmee stimuleren om de auto te pakken. We zien dat de natuur en de gezondheid bij grote projecten uiteindelijk altijd op de tweede plaats komen en het weigeren van op evenredige wijze mensen op te vangen die gevlucht zijn voor oorlog en geweld. En wat we ook doen en wat dit college ook doet is de ogen sluiten voor de grote groep Rotterdammers zonder juiste papieren, die al decennialang hier in onze stad leven.

En daarmee ook de toekomst van hun kinderen, de dreamers, getalenteerde welwillende jongeren, eigenlijk negeren. En we zien een college dat publiekelijk weinig doet voor de lhbtiqa+-gemeenschap. Dit als introductie voorzitter. Ik wil eigenlijk een aantal dingen met u bespreken. Dat is als eerste het democratische gehalte van de jaarstukken. Want voorzitter, het terugblikken op 2022 is een van de belangrijkste taken die wij hebben als het gaat om het uitgeven van belastinggeld, belastinggeld van Rotterdammers. En de manier waarop we dit doen, zegt ook iets over het democratisch gehalte van dit instituut. Ik zie dat er getracht is om de jaarstukken inzichtelijker te maken, dus daarvoor complimenten, en ook inderdaad wat al genoemd werd, de infographic. Dat soort zaken helpen om het inzichtelijk te maken. Maar het is nog niet compleet, want we willen weleens doen alsof elke Rotterdammer in deze zaal zou kunnen aanschuiven en zou

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1029

moeten begrijpen waarover we het hier hebben. Maar dat is niet zo. Niet iedere Rotterdammer zou op basis van de jaarstukken en zelfs niet elk raadslid, over de nodige achtergrondkennis beschikken om de cijfers en alle tabellen op de juiste manier te lezen en te begrijpen. Dus daar is nog wel werk aan de winkel. Het zou ook helpen als je per thema een een-op-een-vergelijking zou kunnen maken. Want je moet nu echt heel erg diep gaan zoeken in de stukken om dat onder de knie te krijgen, om het te begrijpen. En dat maakt onze controlerende taak ingewikkelder. Dus als ik ook even kijk naar de techniek, als we kijken naar vorig jaar, dan zien we dat er verbetering nodig is op de manier waarop subsidies worden verstrekt. En ook kennis van aanbesteden. Nu ben ik benieuwd of dat iets is waar de wethouder gaandeweg achter is gekomen, of dat daar misschien al inzet op is gepleegd om dat te verbeteren. Het is ook altijd interessant om te kijken naar de dingen waar geen geld aan besteed is. En dat vinden wij zorgwekkend, want wij zien dat de discriminatie in onze stad stijgt en dat de acceptatie daalt. En ja, het programma Samenleving, waar blijft dat? We hebben het nog steeds niet.

En voorzitter, u weet dat wij een partij zijn van Europees denken en Rotterdams doen en we zien hier dat Rotterdam voor uitdagingen staat die geen grenzen kennen en ook als het bijvoorbeeld gaat om emancipatie dat dat onder druk staat in heel Europa. En wij voelen dat hier direct in onze stad. Dus je zou verwachten dat dit college het jaar 2021 direct zou aangrijpen om te doen en ook de urgentie zou voelen om te handelen en ook onze stad toekomstbestendiger te maken, zodat we een bijdrage kunnen leveren aan een gezondere wereld. Je zou ook denken dat er forse investeringen gedaan zouden worden op het terrein van digitalisering, van het groen, eigenlijk het voldoen aan Europese afspraken die al lang geleden gemaakt zijn. Maar we missen nog de urgentie om echt investeringen te doen. Het is ook lastig dat aan veel doelen geen indicatoren gebonden zijn, waardoor het eigenlijk niet meetbaar is, waardoor we de voortgang niet kunnen zien. Heel eerlijk, het verhaal van de locoburgemeester over de menselijke maat en dat daar nog veel moet gebeuren, maar toch zou je denken met het toeslagenschandaal, en overigens wordt in de stukken nog steeds gesproken over de toeslagenaffaire, maar het toeslagenschandaal en ook het feit dat wij als Rotterdam hard getroffen zijn door algoritmen, dat dat je nummer 1prioriteit zou zijn op het moment dat je aantreedt.

Dus heel goed dat er wordt gewerkt aan communicatie en duidelijke taal, maar wij zijn echt wel benieuwd naar wat er nu precies is gebeurd op het terrein van de menselijke maat. Wat zijn de uitgaven daar? En waar blijft de één-loket-gedachte? Er zou gewerkt worden aan één app, waardoor je als Rotterdammer ook makkelijker je zaken zou kunnen regelen. Waar is die? En toon is belangrijk. Als ik kijk in de jaarstukken, het werd ook net al eerder hier genoemd in de zaal, dan is de toon kil. Bijvoorbeeld als het gaat om belasting innen, dan hebben de jaarstukken het over hoeveel moeite de gemeente moet doen om dat te doen. Maar daar komt juist die menselijke maat kijken, want wat is het verhaal erachter? Als het gaat om armoedebestrijding, dan zijn we een jaar verder en is er nog geen beleidskader armoede en schulden. Wat wel goed is gegaan, en daar wil ik ook even een compliment voor uitdelen, is dat er een groter bereik is geweest voor de energietoeslag. Dat heeft mensen toch een klein beetje kunnen helpen. Maar om Rotterdammers echt te gaan helpen moeten we daarmee aan de bak, want nog steeds gaat op Zuid nog een op de vier kinderen met honger naar school, en een op de vijf kinderen leeft in armoede. En als het gaat om zorg en het sociale domein, dan zijn we gewoon niet in control.

En als we dat nu al niet zijn, wat zegt dat dan over ons vermogen om straks eigenlijk de grote bestuursopdrachten die we hebben in goede banen te leiden? Dus ik ben ook benieuwd hoe de wethouder en het college hiernaar kijken. Als het gaat om het klimaat, dan zien we een gigantische uitdaging. De VOORZITTER. De heer Lansink.

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1030

De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ja, ik zou willen vragen of de fractie van Volt een idee heeft hoe bij een openeinderegeling een wethouder volledig in control zou kunnen zijn. Heeft zij daar ideeën bij? De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Voorzitter, als wethouder heb je een grote verantwoordelijkheid. En op dag één dat je aantreedt is het belangrijk om aan de slag te gaan met de zaken die op je portefeuille liggen. Als het gaat om de zorg en het welzijn van onze Rotterdammers dan is daar gewoon werk aan de winkel. Uw partij, zeg ik via de voorzitter, is ook een partij van meetbaar maken, doelen stellen en ook dat kunnen toetsen. Ik wil dat zien en bij zorg zie ik dat gewoon nog niet. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). In die zin snap ik wat u tegen de wethouder zegt. Maar ik vroeg u of u een idee heeft hoe je volledig in control kan zijn in een openeinderegeling. Dat is gewoon een vraag die ik aan u heb, gewoon om daar ook van te leren. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, de heer Lansink is er toch wel bekend mee dat de gemeente heel veel openeinderegelingen heeft. Dat is helemaal niets bijzonders. En dat bij heel veel openeinderegelingen het college wel degelijk heel goed zicht houdt op de lasten. Ik wijs naar wethouder Versnel.

Die weet per dag hoeveel mensen er in de uitkering zitten en hoeveel geld hij wel of niet heeft aangegeven aan de lastenkant van de BUIG. Dat is ook een openeinderegeling. Dus een openeinderegeling maakt nog niet dat je niet hoeft te weten hoeveel geld we wel of niet uitgeven. U haalt echt twee dingen totaal door elkaar. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). voorzitter, ik ben blij dat de fractie Volt via de secundaire lijn van PvdA nog wat extra input krijgt, maar de vraag was aan Volt gericht. Hoe denkt u dat een openeinderegeling een wethouder volledig in control krijgt? Volledig hè? U vraagt over volledige controle. Want dat is precies wat de COR zegt. De wethouders zijn niet volledig in control. De vraag is, politiek gezien, kun je dat op een aantal aspecten van bepaalde beleidsterreinen en portefeuilles van wethouders volledig zijn? Is er een mogelijkheid om in de zorg volledig in control te zijn over de kostenontwikkeling? De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja voorzitter, het zal wel moeten. We lopen tegen vergrijzing aan. Er zijn grote uitdagingen, er is armoede, dus dat zal wel moeten. We zullen ons volledig moeten inzetten om dat te doen. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Dan ben ik blij, want dan vinden we elkaar.