20231506 - Notulen van de raadsvergadering van 15 juni 2023

Want dat is nu precies wat die bestuurlijke opdracht doet, de kostenontwikkeling naar beneden krijgen. Dat is iets wat al in de afgelopen periodes colleges voor dit college en het vorige en het vorige hebben geprobeerd, de kostenontwikkeling in controle te krijgen. En elk jaar zien

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1031

we overschrijding, bijplussen, bijplussen, bijplussen. Dus ik ben heel blij met dit antwoord, maar ik geef u ook aan hoe lastig dat dus is in dit dossier. En daar vinden we elkaar. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Dank voorzitter. Ik ga door met het klimaat, want ook daar staan we voor grote uitdagingen en we zien dat dit college in een bestuurlijke klimaatspagaat zit. We hebben verschillende wethouders die allemaal een klein stukje doen, terwijl we één wethouder hebben met het woord klimaat achter de naam. Wat ons opvalt is dat er heel veel deelinterventies zijn, maar daardoor blijft het klimaatbeleid een soort shot in the dark. Wat wij gewoon willen zien is de effecten. En wij willen ook zien wat het nu precies oplevert. Dus de relatie tussen al die verschillende deelprojecten vinden wij niet terug in de jaarrekening. En dan de bouw tot slot. We vinden het teleurstellend dat van de lage target van 20% sociale bouw er maar 10% gerealiseerd is. Dat moet beter. De VOORZITTER. Mijnheer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja voorzitter, ook een technisch antwoord. Je hebt lopende investeringen en afgeronde investeringen, dus ik zou nog eens daarnaar kijken. Wat wij vooral hebben gedaan in 2022 is € 100 miljoen aan transitiebudget gereserveerd en daar proberen werk van te maken.

Als we kijken naar andere uitgaven zoals aanpak van klimaatcrisis zien we dus dat die € 100 miljoen die we hebben gereserveerd, waardevol is. Daarnaast hebben we 10.000 aardgasvrije woningen door investering van € 52 miljoen, door dat beschikbaar te stellen, hebben we daar werk van gemaakt. Dus ja, dat er geen projecten, plannen hieromtrent zijn is volgens mij totaal onjuist, dus heeft u wel goed gekeken naar de jaarstukken van 2022? De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Voorzitter, dat heb ik zeker en dat is precies het punt. Wat wij nu missen is het integrale beeld van hoe wij er nu voor staan als Rotterdam. En zeker, al die zaken die u noemt, zeg ik via de voorzitter, zijn hartstikke goed, maar er is gewoon heel veel nodig. We lopen achter en daar zijn wij naar op zoek en dat haal ik niet uit de jaarstukken. En dan eigenlijk tot slot iets wat wij als Europese partij belangrijk vinden bij het lezen van de stukken. De VOORZITTER. De heer Elbay nog over het vorige. De heer ELBAY (d66). Ja, ter lering en vermaak, daar is dus het klimaatactieplan voor. De VOORZITTER. Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Dank u wel voorzitter. Ik ben zo nieuwsgierig naar hoe D66 deze dingen in het klimaatactieplan terug ziet komen. Want per project wordt niet bijgehouden hoeveel CO2-mitigatie er zou zijn. Er wordt niet bijgehouden wat de doelen zijn.

Het is een overzicht, dus ik ben ontzettend nieuwsgierig naar hoe D66 dit ziet. En over de kosten, een groot deel daarvan komt vanuit het rijk. Dat is niet een bijdrage vanuit de gemeente. Dus waar is de gemeente dan in de lead op klimaat? De VOORZITTER. De heer Elbay.

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1032

De heer ELBAY (d66). Volgens mij een terechte vraag voorzitter. Wat betreft CO2-reductie, dat is ook punt van mij dat ik vandaag aan de wethouder zou willen vragen, dus terecht. Ik ben het volledig eens met mevrouw Morkoç. En ja, dat alle middelen vanuit de gemeente moeten komen, is ook niet iets wat is vastgesteld. Ik bedoel, het rijk stelt bepaalde middelen voor en die zetten we in voor het klimaat. En volgens mij is de zaak hiermee wel voldoende getackeld. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. Mevrouw ELFILALI (volt). Dank voorzitter. Dat is het zeker niet, want we zijn er bij lange nog niet. Mijn volgende punt gaat over EU-geld en dat is ook belangrijk voor het klimaat. Wij zijn benieuwd of er ergens een overzicht bestaat van hoeveel EU-gelden wij eigenlijk binnenhalen per domein of in totaal. Dat kan ook helpen met het doelen bereiken. En ook even iets voor de EU-nerds onder ons. Een compliment dat er in Rotterdam geen sprake is van EMU-tekort. Dat is iets wat wij ook wel mooi vinden. En voorzitter, ik zou willen eindigen met een aantal positieve woorden, want enerzijds zien we echt wel een aanpak van vooruitschuiven en op papier progressief beleid, maar in de uitvoering heel conservatief en we hopen echt op beterschap.

Maar wat we op zich wel ook gezien hebben is dat het afgelopen jaar er in ieder geval een bereidheid is ook vanuit de burgemeester en het college om meer impact te maken met EU-fondsen. En we vinden ook dat het proces Wijk aan Zet en met de wijkraden goed gaat. Maar er is nog wel meer werk aan de winkel. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Mijnheer Elbay. De heer ELBAY (d66). Dank voorzitter. Wellicht heeft u het al door, ik voel de spanning van vandaag heel intens. Het is een bijzondere dag, maar vooral een belangrijke dag voor onze democratie. Een dag waarop we de P&C-cyclus van de gemeente afronden en een dag waarop het college zich verantwoordt aan de Rotterdammer. Gezien onze verantwoordelijkheden moeten we nauwlettend letten op het uitgevoerde beleid, op wat is bereikt en wat niet. Vandaag reflecteren we dus op het afgelopen collegejaar, een jaar van verkiezingen en dus wisseling van de garde. Twee verschillende colleges en raden hebben de P&C-cyclus doorlopen, wat resulteerde in nieuwe wethouders en raadsleden. Te midden van deze turbulente tijden is het een nobele taak om de toewijding te blijven geven aan dezelfde stad, ongeacht de positie die je bekleedt en de idealen die je koestert. Samen vormen we een uniek en levend mozaïek voorzitter.

Ik wil iedereen bedanken voor hun onvermoeibare inzet, het voormalige college, het huidige college, vertrokken raadsleden, zittende raadsleden, de gemeentelijke organisatie, de accountant en uiteraard alle CORleden. Voorzitter, we hebben een coalitie gevormd om verschillen te overbruggen, maatwerk te leveren en een stad te creëren waar iedere Rotterdammer welkom is, ongeacht hun afkomst, gender, seksualiteit, geloof, uiterlijk of gedachtegang. Deze coalitie vertegenwoordigt één stad en dat is Rotterdam. Dit is ook de visie van D66 voorzitter. We pakken de klimaatcrisis aan, vergroenen de stad, zorgen voor meer betaalbare woningen en een eerlijke en kansrijke start voor iedereen. Dit zijn de punten waarop wij hebben ingezet, waar we blij zijn om investering in te zien in de jaarstukken. Echter, we moeten erkennen dat we niet in alle opzichten succesvol zijn geweest. De uitdagingen zijn nog enorm en zullen verder worden besproken tijdens de behandeling van de Voorjaarsnota, dus over drie weken voorzitter. Voorzitter, ik wil graag benadrukken dat onze financiële indicatoren aantonen dat de gemeente er financieel sterk voor uitziet. Wanneer we naar de weerbaarheid kijken van de gemeente Rotterdam, zien we een solvabiliteitsratio van 64%, wat eigenlijk aangeeft dat onze langetermijnverplichtingen op orde zijn en we die dus kunnen voldoen.

Onze exploitatieratio van 1,7 suggereert eveneens dat onze structurele lasten ruim voldoende worden gedekt door de structurele opbrengsten. Wel is er een aanzienlijke daling ten

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1033

opzichte van 2021 en daarom hebben we vandaag een motie ingediend met VVD, Leefbaar Rotterdam en DENK, om in de begroting van 2024 dus de beargumenteerde meerjarige streefwaarden van de structurele exploitatieruimte te hanteren. Voorzitter, er zijn ook enkele aandachtspunten naar voren gekomen uit de rapporten van de COR en de accountant. Deze zijn besproken in verschillende commissies en het college heeft daar vandaag en ook in de stukken positief op gereageerd, van zowel de accountant als van de COR. Desondanks heb ik enkele punten van aandacht die ik graag aan het college wil stellen. Namelijk de accountant merkt in haar verslag dat er tijdens het jaarrekeningtraject door de auditfunctie, dus financial audit, een aanzienlijk bedrag aan fouten is geconstateerd, waarvan € 98 miljoen is gecorrigeerd. Ik zou dus zeggen voorzitter, beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Daarom zou ik willen weten van de wethouder of hij bereid is om te onderzoeken wat het huidige first-time-right-percentage is van de eerste lijn en of hij dan ook bereid is om plannen op te stellen om het first-time-right-percentage van de eerste lijn te vergroten. Heeft hij nu al ideeën daaromtrent en zou hij dat met ons willen delen? Het risicoprofiel van de grondexploitaties voorzitter, mijn tweede aandachtspunt, is toegenomen.

De inflatie is bijgesteld, toekomstverwachtingen voor opbrengsten en kosten hebben grote invloed op de portefeuille van de grondexploitatie. Zo zien we dat de verwachte eindwaarde is gedaald van € 127 miljoen naar € 16 miljoen en dit zal vooral invloed hebben op de resultaten van de komende jaren. Ik zou graag van de wethouder Bouwen en wonen willen weten, nu de parameters en toekomstverwachtingen over de opbrengsten en kosten zijn bijgesteld en de verwachte opbrengsten van de huidige grondexploitaties aanzienlijk zijn gedaald, hebben we dus te maken met voorzichtige cijfers. Wat betekent dit voor de bouwambities van dit college? Voorzitter, het voorspellend vermogen is ook altijd een aandachtspunt geweest en daarover hebben ook meerdere collega-raadsleden vandaag eigenlijk een punt van orde gemaakt, waar ik mij dus ook volledig in kan vinden, namelijk dat het voorspellend vermogen beter kan worden ingezet. Er is een trend te zien waaruit blijkt dat de gemeente Rotterdam consistent minder lasten initieel begroot dan er worden gerealiseerd. Bij het opstellen van de herziene begroting is de gemeente beter in staat eerdere schattingsonzekerheden te ramen. Dit is een citaat van de accountant. Voorzitter, het voorspellend vermogen van de gemeente is in de initiële begroting te verbeteren en is in de herziene begrotingsronde al nauwkeuriger.

Wel is in 2022 het verschil van de realisatie met bijgestelde begroting groter dan in de eerdere jaren. Hierover heeft de toezichthouder in september 2022 ook gerapporteerd dan wel een brief gestuurd aan de raad en aan het college. Mijn vraag aan de wethouder is: bent u bereid om gebruik te maken van de natuurlijke adviesrol van de accountant om het voorspellend vermogen van de begroting te verbeteren? Bent u bereid om extern advies in te winnen om de kennis binnen de gemeentelijke organisatie hieromtrent te verbeteren dan wel te vergroten? Voorzitter, wij merken op dat de arbeidsmarktkrapte de oorzaak is geweest voor het niet kunnen uitvoeren van bepaalde taken zoals het geval in de zorg, waar we te maken hebben met een onderbesteding. De kosten binnen het sociaal domein hebben afgelopen jaren een significante stijging doorgemaakt, een trend die reeds aan de gang is sinds de transitie AWBZ naar WMO. Zo hebben we dus ook als COR een aantal hoorzittingen gehad om erachter te komen hoe we die lasten terugdringen. En tijdens het verantwoordingsdebat van de COR met wethouder Buijt heeft collega Buijt aangegeven dat hij dus met meerdere zorgaanbieders in samenwerking is en dat hij eveneens op zoek is naar een balans tussen overleg wanneer het nodig is en kunnen sturen omdat hij weet hoe het werkt.

Ik zou graag van de wethouder horen of hij dit nader kan toelichten en welke plannen hij heeft om het arbeidsmarktprobleem op te lossen zodat de kwetsbare Rotterdammers nog steeds de vertrouwde zorg kunnen krijgen. Een punt dat ik onder de aandacht van het college wil brengen zijn de programmadoelen, wat eigenlijk ook door de heer Moti is aangebracht. Is het huidige college bereid om de zaken uitgebreider in de komende jaren verder te beschrijven in de jaarstukken? Daarbij moet ik ook mededelen voorzitter dat dit punt eigenlijk niet een aandachtspunt is voor deze periode. Ook in de

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1034

voorgaande periode hadden we hier problemen mee. Niettegenstaande de eerdere plannen voorzitter, zijn er ook zaken waar wij als D66 trots op zijn, zoals op het gebied van mobiliteit, klimaat en onderwijs. We hebben bijvoorbeeld € 3,9 miljoen geïnvesteerd in de aanleg van fietspaden, fietspadverlichting en verbeteringen in het recreatieve knooppuntennet. Hierdoor kunnen Rotterdammers veilig en snel naar hun werk, hun kinderen van school halen of ’s avonds veilig naar huis fietsen na een avondje borrelen op de Witte de With. Maar mocht je toch met je auto willen, met 771 nieuwe openbare laadpunten ben je zo weer op weg met je elektrische auto. Dankzij het klimaatactieplan dat dus in de Voorjaarsnota verder wordt opgepakt, worden de klimaatambities in realiteit gebracht voorzitter. Daar gaan we dus over drie weken verder op in bij de Voorjaarsnota. Voorzitter, het is ons allen bekend dat we leven in een tijd van crisis. Klimaat, energie, maar ook zeker wonen is een aandachtspunt. Een dak boven je hoofd, dat verdient iedere Rotterdammer. In 2022 is gestart met de bouw van meer dan 3000 woningen. Bovendien heeft het college vorig jaar geïnvesteerd in aardgasvrij gemeentelijk vastgoed. Omdat ook binnen onze organisatie veel winst te behalen is, is in het verminderen van de broeikasgasuitstoot ingezet. Laten we nu even kijken naar cultuur.

Het is allemaal een onderdeel van Rotterdam voorzitter. Naar een bioscoop gaan, een lezing bijwonen of een museum bezoeken. In 2022 heeft 43% van de scholen één of meer niveaus stijging behaald in het Rotterdamse cultuureducatiemodel. We hebben cultuur ook dichter bij de Rotterdammers gebracht door investering van € 1,4 miljoen voor cultuur in de wijken uit te trekken. Maar ondanks de positieve resultaten mogen we onze ogen niet sluiten voor de problemen in onze stad. We kampen nog steeds met een lerarentekort, hoewel we als enige in de G4 dit licht hebben kunnen verminderen. We zijn er nog niet wat ons betreft. Hetzelfde geldt ook voor kansengelijkheid en met een gevulde maag in de klas zitten. Gratis ontbijt op school werd in 2022 mogelijk gemaakt door het Actieplan Geldzorgen, iets waar ik ontzettend blij mee ben en trots op ben voorzitter. Maar we moeten ons blijven inzetten zodat geen enkel kind met honger in de schoolbanken zit, een armoedeaanpak waar de wethouder bovenop zit, is daarbij van essentieel belang. Tot zover. De VOORZITTER. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, ik wil er toch even bij stilstaan. In het debat met Volt hadden we het er dus over dat u niet een autopartij bent. U stimuleert niet om auto’s naar de stad te brengen.

Maar ik hoor u zojuist in uw betoog zeggen: als je naar de Witte de Withstraat gaat, kom naar de stad met de auto, want we hebben meer dan 700 elektrische laadpalen neergezet. Waarom zegt u niet: kom met de tram? De VOORZITTER. De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Voorzitter, mijnheer Biljoen geeft aan dat mensen met hun auto naar de stad moeten komen. Nee hoor, dit heb ik helemaal niet gezegd. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Dank voorzitter, ook nog aan de heer Elbay over het autopunt. Want ik vraag me toch af als u geen fan bent van de auto, waarom u tegen onze motie hebt gestemd voor een autovrije zondag in Rotterdam? De VOORZITTER. De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja voorzitter, ik weet niet om welke motie het gaat. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen helpt.

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1035

Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, ik zal even helpen, want ik kan niet verwachten van onze financieel woordvoerder dat hij alle moties uit zijn hoofd kent. Het is wel zo dat wij al zoveel hebben gedaan om de auto terug te dringen. We hebben het Maastunneltraject, we hebben het parkeren verhoogd, we hebben op grote schaal betaald parkeren ingevoerd en we gaan naar 30-kilometer-zones. We gaan ontzettend veel doen voor de fiets. De autovrije zondag was net nog even het dingetje dat we nog niet konden regelen. Jammer, we kunnen niet alles maar we hebben reuzenstappen gezet ten voordele van de fiets. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Dank voorzitter, ik ben niet helemaal overtuigd van het antwoord natuurlijk, maar ik stel voor dat we hier nog eens een keer naar kijken. Want zelfs in Boekarest hebben ze niet één autovrije zondag, maar wekelijks. De hele binnenstad is gewoon autovrij. En als D66 echt fan is van minder auto’s in de stad, dan zou ik zeggen: let’s make it happen. De VOORZITTER. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). voorzitter, dan nog als laatste punt in reactie op mevrouw Van Wifferen. Voorzitter, u heeft ervoor gekozen om straks 15.000 extra auto’s via de derde stadsbrug in de stad te laten komen. U heeft ervoor gekozen om tram 4 op de Nieuwe Binnenweg weg te halen zodat ook daar meer auto’s de ruimte hebben. Dus in die zin. Punt.

De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ik zal het kort houden, maar het is natuurlijk een frame dat GroenLinks heel graag een beetje vals gebruikt. Op de Nieuwe Binnenweg wordt ruim baan gegeven voor de fiets. Dat weet hij ook en hij wil constant het frame hebben dat er meer auto’s komen. Dat gaat niet gebeuren. Eenrichtingsverkeer. De fiets komt daar juist ontzettend goed de plek innemen en dat zal een prachtig fietsgebied worden. De VOORZITTER. Mijnheer Elbay, u kunt verdergaan. De heer ELBAY (d66). Ja voorzitter, dat was het einde van mijn inbreng. Dank voor collega Van Wifferen die toch wel wat diep in de materie zit. En ja, als je specifiek vraagt om bepaalde moties, ik ken helaas niet alle moties. Was het maar zo’n feest. Dank u wel. De VOORZITTER. Een hulplijntje is altijd handig. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Voorzitter, wat ons opvalt uit de jaarrekening is de zeer beperkte of beter beperkende verslaggeving over de realisering van doelen. Dat doe je normaal gesproken met prestatie-indicatoren. Er zijn legio doelen, anders dan de collegetargets, die beogen precies aan te tonen hoe de vlag erbij hangt op verschillende beleidsvelden. Maar voorzitter, wethouder Achbar spant de kroon.

Deze wethouder neemt zich voor sportaccommodaties te vernieuwen, topsport een impuls te geven, verenigingen toekomstbestendig te maken en natuureducatie laagdrempelig aan te bieden. Dat zijn prachtige doelen, dat vinden wij ook. Maar hoe wordt het gemeten? Ik heb werkelijk waar geen flauw idee, want er zijn geen prestatie-indicatoren aan verbonden. Voorzitter, dan wethouder Kasmi, jammer dat hij al een tijdje weg is. Maar goed, wethouder Kasmi. Een breed cultuuraanbod voor alle Rotterdammers. Een veerkrachtig cultureel ecosysteem. Goede onderwijshuisvesting. Prachtig. Daar zijn we het natuurlijk allemaal mee eens. Maar

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1036

hoe wordt het gemeten? Joost mag het weten. Instandhouding erfgoed. Verstedelijken en verbinden. Toekomstbestendige gemeentelijke vastgoedportefeuille. Onder andere wethouder Zeegers. Joost mag het weten. Wethouder Buijt over de GGD. Of ze doet wat ze moet doen of over zijn doel van gezonde stad. Geen enkele indicator. Voorzitter, de circusparade gaat voort. En voorzitter, bent u nu ook zo geïnteresseerd in behaalde resultaten op indicatoren die wel bestaan? Bijvoorbeeld op schone passages binnen de ring. Aantal vierkante kilometers aan zonnepanelen. Megawatt aan windenergie. Uitlokken van investeringen in de Rotterdamse bedrijven. Dat zijn wij ook voorzitter, als Partij voor de Dieren. Maar het is niet te vinden. Voorzitter, we zeiden het al, de jaarstukken zijn beperkt en beperkend. Beperkt, want er zijn geen indicatoren of er is geen informatie over behaalde resultaten. En beperkend, heel simpel, geen enkel raadslid dat hier zit kan dat controleren. En elk jaar in november verdelen we weer het geld. We verdelen de grote pot en we geven budget aan het college om zijn doelen te bereiken. Waarom zouden we dat nu willen doen zolang het college geen rekenschap kan geven over succes of over falen? Voorzitter, deels heeft dat met de afschaffing van de taakvelden te maken, maar dat niet alleen. Sommige wethouders hebben hun zaakjes in dit college namelijk wel op orde.

Ik noem maar bijvoorbeeld wethouder Versnel of wethouder Karremans. Als gemeenteraad moeten we gewoon kunnen controleren, en dat zou de hele gemeenteraad aan moeten gaan, of dit college wel levert. Waarvoor geef je ze anders geld? Voorzitter, wij willen dat de doelen van dit college aan de hand van prestatie-indicatoren worden opgenomen in een nette paragraaf in de jaarstukken in het gedeelte van de website dat daarvoor bedoeld is. Zo kunnen we nagaan of het college doet wat het beoogt. En hopelijk werkt het als een stok achter de deur om sommige leden van het college wat meer op weg te helpen. En daarvoor hebben we een motie opgesteld, wij willen eenvoudigweg afrekenbare doelen, was het niet Pim Fortuyn die dat ooit zei? ꞌAfrekenbare doelenꞌ. Leefbaar Rotterdam, ik reken dus op jullie steun bij deze motie. En daarvoor hebben we deze motie opgesteld. Afrekenbare doelen en rekenschap van het college. De motie is mede ondersteund door de PvdA en GroenLinks. Ik dank u voorzitter. De VOORZITTER. De heer Van der Velden heeft de volgende motie ingediend. Motie 3.

Afrekenbare doelen ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 15 juni 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Jaarstukken 2022; constaterende dat: - de jaarstukken 2022 in sommige programma's geen afrekenbare doelen bevatten, die evenwel met prestatie-indicator staan omschreven in de begroting voor dit boekjaar; - in andere gevallen er simpelweg geen indicatoren zijn gekoppeld aan doelen; - in andere gevallen rapportage over de resultaten van afrekenbare doelen voor 2022 ontbreekt; overwegende dat: - de gemeenteraad inzicht moet hebben over de behaalde resultaten van het college op doelen die zij zichzelf oplegt, teneinde het college ter verantwoording te roepen als er minder wordt gepresteerd dan beoogd; - de websites voor P&C-producten van de gemeente Rotterdam overzichtelijke paragrafen presenteren, waarin een opsomming van alle afrekenbare doelen van het college prima zou passen; verzoekt het college:

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1037

- in komende P&C-producten, te beginnen met de Begroting 2024, een paragraaf op te nemen met alle doelen die het college zichzelf heeft opgelegd te behalen, met daaraan gekoppeld de indicatoren waarmee de geleverde prestaties worden gemeten; - te rapporteren over behaalde resultaten in de jaarstukken; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. R.T.J. van der Velden, R. Moti en M.H. Biljoen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ja voorzitter, dank u wel voor het woord. Ik heb flink wat geschrapt dus ik moest even kijken of ik alle papieren bij me heb. Voorzitter, laat ik beginnen met waar het om gaat. De fractie van DENK Rotterdam kan instemmen met het voorliggende raadsvoorstel, want daar gaat het uiteindelijk om. Terugblikken op 2022 en het voorstel dat we nu bespreken. En voorzitter, het was een bijzonder jaar, 2022, waarin twee colleges via de voorliggende stukken verantwoording afleggen. Daarmee heeft de gemeenteraad in twee verschillende samenstellingen de begrotingen, de herzieningen beoordeeld en in meerderheid akkoord bevonden. En over het beleid dat in één jaar gevoerd is hebben twee colleges gesproken. Voorzitter, ik wil beginnen met een woord van dank, zoals de gewaardeerde collega’s voor mij ook deden.

Een woord van dank aan de commissie tot onderzoek van de rekening. De COR doet het college vijf aanbevelingen die het college ook overneemt in het voorstel waarover we later zullen stemmen. Voorzitter, de aanbeveling over de hard closure is er een die ik extra wil uitlichten. We zien in de rapportage van de accountant terug dat er veel cijfers zijn die moeten worden teruggerekend, achteraf. Een bedrag van € 98 miljoen werd gecorrigeerd in het huishoudboekje. Ter vergelijk voorzitter, in 2017 was het een bedrag van ongeveer € 300 miljoen. Dus je kunt zeggen dat het beter gaat. Maar de snelheid van de vooruitgang en het lerend vermogen van de organisatie vormen dus een aandachtspunt. En waarom deze opmerking voorzitter? Omdat de aanbeveling om het aantal first-time-right-dossiers te verhogen al jaren, jaren door de accountant en de COR wordt genoemd. De snelheid waarmee dit moet gebeuren kan omhoog, het moet omhoog. En als we zien dat de accountant ook de krapte op de arbeidsmarkt benoemt als complicerende factor, hebben we op dit punt geen tijd te verliezen. Voorzitter, mijn oproep aan de wethouder is duidelijk en ik ben benieuwd of de wethouder in de verslaglegging over de aanbeveling ook een jaar met een nulmeting zal vaststellen om de voortgang op de aanbevelingen meetbaar te maken.

Voorzitter, dit is een bruggetje naar het tweede punt van aandacht, de toegankelijkheid van de financiële stukken. Want als raadslid hebben wij de schone taak het huishoudboekje te controleren en hebben we zeggenschap over waar het geld naartoe gaat. Maar als het huishoudboekje niet in voor leken begrijpelijke taal is opgesteld, blijft het voor de Rotterdammer, maar ook voor elk raadslid moeilijk om deze taak goed uit te voeren binnen een redelijk aantal uren. Want dat is nog altijd de beperking die wij als raadsleden hebben. Een redelijk aantal uren kunnen besteden. Maar voorzitter, cijfers met een begrijpelijke toelichting strekken niet alleen tot voordeel van de gemeenteraad, maar het leidt ertoe dat de Rotterdammer zelf ook zou kunnen opzoeken en begrijpen wat er gebeurt met het geld. Voorzitter, dat een betere toegankelijkheid van de cijfers leidt tot meer inzicht en meer bewustzijn en acceptatie van uitgaven en inkomsten, is een doel dat we moeten nastreven. Op dit punt ben ik dan ook blij met de opleggers bij de jaarrekening in begrijpelijke taal, en we zien infographics ook graag in deze situaties. Voorzitter, we zijn dan ook blij met de lijn die is ingezet. Dat wil ik ook benoemen. Want de lijn die is ingezet, ook in begin 2022.

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1038

Voorzitter, de bewegingen die we zien bij de Rotterdamse grondexploitaties zijn ook een punt van zorg. We zien dat bij de realisatie van de woningbouwcijfers over 2022 de verwachte en begrote aantallen niet worden gehaald. Voorzitter, de nasleep van corona, stijgende grondstofprijzen, oorlog in Oekraïne, het zijn enkele oorzaken die hebben geleid tot de enorme kostenverandering in de bouwsector. Het wordt dan ook steeds belangrijker om goed te begroten, realistisch te begroten, zodat de gemeenteraad er vertrouwen in kan hebben dat we niet meer uitgeven dan we hebben. Maar ook dat we niet achteraf constateren dat we minder hebben uitgegeven aan zaken die voor ons wel belangrijk zijn. Voorzitter, ook hier staat de fractie DENK Rotterdam achter de conclusies die oproepen om meer grip op de financiën te krijgen door het voorspellende vermogen te vergroten. De fractie DENK Rotterdam schaart zich dan ook achter de oproep om zoveel mogelijk in conceptraadsbesluiten duidelijker aan te geven welke financiële consequenties er zijn en hoe die zich kunnen vertalen binnen de programmalijnen. Voorzitter, de vraag is dan ook aan het college: maak het ook inzichtelijk en toetsbaar voor de gemeenteraad. Voorzitter, we zijn uiteraard blij dat alle aanbevelingen door het college worden omarmd.

Maar ik vraag aan de wethouder of hij inmiddels een meer diepgaande reflectie kan geven over de in te zetten acties op de punten. Dit omdat in de brief van het college redelijk summier is ingegaan op de aanbevelingen. Voorzitter, de accountant heeft geconstateerd dat er geen onrechtmatigheden zijn in het kader van de begrotingsrechtmatigheid en de jaarrekening geeft een getrouw beeld. Kortom, de jaarstukken 2022 zijn goedgekeurd. De conclusie is dus: wij hebben ons aan de regels gehouden. Maar voorzitter, hebben we het goed gedaan? Het weerstandsvermogen is gestegen. De financiële kengetallen geven aan dat de gemeente een financieel gezonde positie heeft. Dus ook op die vraag: ja. En voorzitter, voor wie hebben we het gedaan? Dat is de vraag die wij ook moeten beantwoorden. En als ik kijk naar de overbesteding op het dossier armoede in 2022 ben ik blij dat we die overschrijding kunnen inboeken, zodat we juist die mensen kunnen helpen. We hebben steeds meer kinderen die ontbijt op school krijgen en ik ben er trots op dat wij dit hebben kunnen doen. We hebben het kunnen uitvoeren. En laat ik ook vooropstellen voorzitter dat de gemeente Rotterdam voorloper was om dit te initiëren in het landelijke. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, mevrouw Mohamed-Hoesein is blij met die overbesteding op armoede.

Maar weet mevrouw Mohamed-Hoesein dan ook hoe die overbesteding is ontstaan? Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Voorzitter, er is een overbesteding. Ik zou juist denken dat de heer Moti blij is met het feit dat wij ervoor zorgen dat het geld wordt uitgegeven. Want mijnheer Moti klaagt in de pers juist dat wij het Armoedefonds uitputten, terwijl we hier van hem horen dat wij niet geld uit het Armoedefonds uitgeven. Dus ik ben wel benieuwd wat de heer Moti nu gaat vragen. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, ik mocht het debat over de Voorjaarsnota niet hier doen hè, want dat doen we pas volgende maand. Dan zal ik dat aan mevrouw Mohamed-Hoesein goed uitleggen, hoe zij iets wat ze in het coalitieakkoord hebben uitonderhandeld, waarschijnlijk met zweet en bloed en tranen, dat dat nu weer gewoon te grabbel wordt gegooid. Het wordt gewoon gebruikt om andere tekorten te dekken, maar daar kom ik de volgende maand op terug. Maar mijn vraag, u bent trots op de overbesteding die is geweest, maar u bent er toch wel mee bekend dat die overbesteding alleen maar is gekomen omdat het rijk bepaalde maatregelen in gang heeft gezet die de gemeenten moeten uitvoeren? Het

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1039

uitvoeringsloket van Rutte IV. De witgoedregeling, de energietoeslag, dat dat de oorzaak is van de overbesteding en niet omdat deze wethouder nu allemaal ideeën en een goed actieplan heeft gehad. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ja voorzitter, ik ben benieuwd of de heer Moti, terugkijkend naar afgelopen periodes, zich ook elke keer heeft afgevraagd waar het geld vandaan is gekomen en dat geld, het potje waar het geld vandaan is gekomen, leidend stelt voor de kwalificatie of de wethouder zijn werk goed heeft uitgevoerd of niet. De wethouder heeft zijn werk goed uitgevoerd. Het maakt niet uit waar het geld vandaan komt. Ik wil juist dat de wethouder zoveel mogelijk op pad gaat om bij het rijk de begrotingen te kunnen uitbreiden. Ik wil dat de wethouder op pad gaat naar de Europese Unie om te zorgen dat wij meer geld krijgen om datgene te doen waar wij voor staan. Wij hebben enorme opgaven. Laat de wethouder er vooral voor zorgen dat wij de budgetten die wij hier in Rotterdam hebben ook voor Rotterdamse zaken kunnen gebruiken en de budgetten die wij elders kunnen aanboren ook kunnen inzetten. Wij hebben enorme uitdagingen in de haven. Wij hebben enorme uitdagingen op het dossier van asiel.

Laten we er inderdaad voor zorgen mijnheer Moti dat wij die gelden kunnen halen en niet eigenlijk zeuren over waar het geld vandaan komt, om dan te zeggen: wethouder u doet uw werk niet goed want u zorgt er niet voor dat geld vanuit het rijk niet wordt uitgegeven aan Rotterdam. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, dan had de fractie van DENK een jaar geleden moeten zeggen: we hebben een fulltimewethouder fondsenwerver in plaats van een fulltimewethouder die de armoede gaat bestrijden. Want dat suggereert toch echt wel dat er met een plan gekomen wordt en dat plan hebben we gewoon niet. En als u dan verwijst naar de vorige periode, toen hadden we een parttimewethouder Armoede. En die parttimewethouder Armoede was een maand later gestart dan dit college en die had in maart zijn actieplan al klaar. Een half jaar eerder dan dit college en we hebben het nu nog steeds niet. Dus als u verwijst naar het vorige college, ja, het vorige college had veel sneller zijn huiswerk op orde. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Voorzitter, ik verwijs naar vorige colleges. Ik ben dankbaar dat er vorig college een wethouder Armoede is gekomen. DENK heeft nota bene die wethouder Armoede omarmd. En elke keer dat wij hier in deze raad in de oppositie zaten, hebben we de wethouder gesteund met alle plannen die daar zaten.

Om nu te zeggen dat de DENK-fractie in één keer fondsen werft. Ook die wethouder hebben we gesteund op het moment dat hij fondsen moest werven en niet alleen de wethouder Armoede maar elke wethouder, ook de wethouder Buitenruimte, ook de wethouder Mobiliteit sturen we nu op pad richting MRDH. Maar voorzitter, de heer Moti, via u voorzitter, heeft gewoon een plan waarbij hij van oordeel is, waarbij hij het beeld, het frame wil neerleggen, dat deze wethouders niet aan de slag gaan. En dat is echt onjuist voorzitter. We zien deze wethouders aan de slag gaan. Heel jammer. De VOORZITTER. De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja voorzitter, het rijmt soms niet. Tijdens zijn inbreng gaf de heer Moti aan dat begrote middelen niet waren uitgegeven, € 20 miljoen, € 1,1 miljoen. En nu geeft mijnheer Moti aan: waarom heeft u dat geld uitgegeven en hoe kan het nu zo zijn dat er

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1040

zoveel geld is uitgegeven? Dat zijn toch de taakstellingen van het rijk? Mijn vraag is dan: wat wilt u mijnheer Moti? De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, de heer Elbay haalt hier allerlei dingen door elkaar. Ja, u haalt hier allerlei dingen door elkaar, want u weet zelf ook wel dat er uit het Armoedefonds alleen maar € 1,1 miljoen is onttrokken voor het voortzetten van regulier beleid. Dingen die we altijd al deden, worden daar nu uit betaald. Maar er is nog € 0,00 uit het Armoedefonds gebruikt voor een nieuwe actie van dit college. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ja voorzitter, dat is niet waar. Van belang is daarbij ook dat we niet alleen moeten kijken naar het vorige college, maar de colleges ervoor, waar de PvdA daadwerkelijk aan de macht was en veel meer inspraak had kunnen hebben. Daar is nooit ingezet op armoedebestrijding zoals wij deze periode wel doen. Voorzitter, laten we verder vooruit gaan kijken. Als ik kijk naar het programma Buitenruimte 2022 ben ik blij dat we de inzet budgetneutraal hebben kunnen houden met een enorme verbetering in de buitenruimte. Voorzitter, als ik kijk naar de inzet en de investeringen ten behoeve van de vergroting van veiligheid op straat en digitale veiligheid zie ik ook in 2022 grote stappen vooruit.

Ook in de haven, die een enorme uitdaging kent, hebben we stappen vooruitgezet. Inzet op diversiteitsbeleid, hopen dat het voortzet. Maar voorzitter, nog geen vooruitblik, dat komt namelijk bij de Voorjaarsnota. Van de grote bedrijven terug naar de Rotterdammer, voor wie het soms financieel onhoudbaar werd in 2022. Daar heeft dit college vol op ingezet. Voorzitter, vroegsignalering van schulden, regelingen om minima te ondersteunen. De wijken in, om daar de Rotterdammer te horen en te bedienen. Met DENK-wijkraadsleden, die de ogen en oren zijn ten dienste van de hele stad. Voorzitter, trots ben ik op de aandacht en de financiële ruimte voor het koloniaal verleden van Rotterdam. Elke Rotterdammer weet nu dat de stad geld heeft verdiend aan de verkoop van geroofde mensen uit Afrika en de transporten van die handelswaar naar andere continenten. Maar voorzitter, ook bewustzijn rondom transport van Javanen, Hindoestanen, Chinezen uit door Europa gekoloniseerde gebieden, in Azië naar door Nederland gekoloniseerde landen. Voorzitter, transport, arbeid onder erbarmelijke omstandigheden. Meerdere programma’s rollen wij nu uit. Ze zijn gestart in 2022, om bewustzijn te creëren, om te herdenken en om te scholen. Want Rotterdam is divers, is inclusief en bewust van haar geschiedenis. Voorzitter, de menselijke maat is weer terug in het beleid van de gemeente.

We sturen niet meer mensen op pad om vuil te prikken als zij in omstandigheden verkeren dat zij een bijstandsuitkering moeten aanvragen. En voorzitter, aandacht, echte aandacht, is er weer voor de echte Rotterdammer. Toegankelijkheid van de dienstverlening zit in een stijgende lijn. Voorzitter, één stad betekent niet dat de Rotterdammer een soort eenheidsworst is geworden of moet worden, maar juist dat elke Rotterdammer zichzelf mag zijn. Soms pittig, soms niet. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Voorzitter, dan vraag ik me toch af hoe het dan komt dat de tevredenheid van de Rotterdammers over de dienstverlening dan gedaald is. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Voorzitter, wij zien verschillende factoren die daarin een rol spelen. Als ik terugkijk naar 2022, en dat is waar we nu naar kijken, is daar een stijgende lijn waarneembaar. Ik denk dat wij inderdaad daarin enigszins wel een nieuwe rol

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1041

zullen hebben als we kijken naar de digitalisering die zich verder voordoet en daar nieuwe programma’s op worden losgelaten. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Dat was mijn bijdrage voorzitter. De VOORZITTER. Dank u zeer. Dan wil ik u voorstellen om hier te schorsen voor de lunchpauze en de resterende bijdragen in de eerste termijn na de lunchpauze te doen. Ik zou u de tijd willen gunnen tot, zegt u het maar, 13.45 uur. De vergadering is geschorst. (De vergadering is geschorst.)

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1042

Notulen raadsvergadering

Notulen van de buitengewone raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen van de buitengewone raadsvergadering van 15 juni 2023 (middagzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 8 Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb met dien verstande dat het voorzitterschap van 13.48 uur tot 13.59 uur en van 17.05 uur tot 17.11 uur is waargenomen door mevrouw A. Kockelkoren Voor de presentielijst van deze vergadering wordt verwezen naar de ochtendzitting van deze vergadering. Namens het college zijn tegenwoordig de heer F. Achbar, de heer R. Buijt, de heer V.P.G. Karremans, de heer S. Kasmi, de heer R.A.C.J. Simons, de heer M.J.W. Struijvenberg, de heer T.B. Versnel, de heer E. Yigit en mevrouw C.M. Zeegers Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders, met dien verstande dat zij vanaf 17.30 uur is waargenomen door de heer A.C. de Bondt. Heropening De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dames en heren, kunt u gaan zitten? Dan kunnen we namelijk beginnen. We zijn toe aan de termijn van mevrouw De Jong. Dus als iedereen kan plaatsnemen, dan kan ik mevrouw De Jong het woord geven. 4.

VERANTWOORDINGSDEBAT – vervolg

4.1

Debat met het college van burgemeester en wethouders naar aanleiding van de jaarstukken 2022 en het rapport van de commissie tot onderzoek van de rekening Het voorstel tot vaststelling van de jaarrekening 2022, inclusief de baten en lasten per programma, de baten en lasten per taakveld en de bestemming van het rekeningresultaat Het voorstel tot vaststelling van de aanbevelingen van de commissie tot onderzoek van de rekening naar aanleiding van de jaarrekening 2022

4.2

4.3

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Het woord is aan mevrouw De Jong. Mevrouw DE JONG (bij1). Rotterdam is een stad van arbeiders, van diverse mensen met diverse levens die met minder meer wisten te creëren. Een sociale stad en daar is niets mis mee. Sterker nog, het is een bron van trots voor veel mensen in deze stad. Het is wat veel verschillende mensen bij elkaar heeft gebracht. Het dwingt gemeenschap af. Waar kapitaal vooral uitsluitend werkt, brengt een sociale stad, gebouwd op gewone mensen iedereen juist dichter bij elkaar. Dat heeft geresulteerd in het Rotterdam waar we nu in leven. Maar op dit moment is er een voelbare strijd gaande. Onzichtbaar maar wel aanwezig. Er worden politieke keuzes gemaakt om wat sociaal is aan onze stad niet te beschermen, maar vooral de rode loper uit te leggen voor kapitaalkrachtiger en waardering voor anderen pas in te zetten wanneer de nood hoog is, denk aan leraren en aan zorgverleners. Deze strijd gaat

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1043

eigenlijk over de stad, voor wie en van wie deze stad mag zijn. Wie de Rotterdammer is. Wie vanuit die identiteit een beroep mag doen op een plek in deze stad. Een voorbeeld hiervan is ons woonbeleid. Wat BIJ1 betreft is sociaal de norm. Landelijke doelstellingen vragen om 30%, en dat is bedoeld als een uiterst minimum, niet een maximum. Toch werd aan het begin van de collegeperiode de beschamende doelstelling van 20% sociaal wonen aangekondigd. En zelfs dat is niet behaald. Want na een jaar zijn we uitgekomen op een mager percentage van 10%. 10% van alles wat we in het afgelopen jaar hebben gebouwd. Die realiteit wordt nog pijnlijker als je dan leest dat in diezelfde periode 48% is gebouwd voor hoog en topsegment. Bijna de helft. En dan wordt er als smoes gezwaaid met de valse vlag dat Rotterdam al veel sociale woningen zou hebben en er zogenaamd een nieuwe balans gecreëerd moet worden. Naar onze mening onzin. Naast dat een groot deel van de sociale voorzieningen is weggevaagd door liberaal verkoop- en sloopbeleid, iets waar wij aan de achterkant mee te maken hebben en aan de voorkant niets aan kunnen doen, is een groot deel van wat sociaal of betaalbaar wordt aangemerkt, dat in de praktijk überhaupt niet. In dat kader maken we ons ook zorgen over de vaagheid van de belangrijke begrippen zoals betaalbaar. Wat voor de een betaalbaar is, is dat voor de ander namelijk niet.

Wat voor de een vorig jaar nog betaalbaar was, is dat dit jaar niet meer. Een betaalbaar huis, daadwerkelijk realistisch betaalbaar, is een van de belangrijkste dingen in het leven van een mens en kan grote compensaties bieden in tijden waarin alle andere kosten mensen laten zinken. Dat is namelijk, een groot vast waar iedereen in principe van op aan moet kunnen gaan dat daar niet heel veel kosten in verschuiven. Aan allerlei andere dingen kunnen we niet zoveel veranderen als gemeente. Want ook dat gebeurt op grote schaal, mensen die blijken te verzinken. In 2023 is Rotterdam nog steeds de armste stad van Nederland, met 89.000 inwoners onder de armoedegrens en nog eens duizenden die net daarboven zweven. Toch is er gekozen vooral miljoenen te investeren in het merk dat Rotterdam moet worden, in plaats van in de mensen, met name via topstadsmarketing. Onder andere via het Songfestival, een best wel dure Koningsdag, Rotterdam op de kaart zetten, maar haar mensen slapen op straat, telkens meer. Soms voelt het alsof de opgave voor het verminderen van armoede vooral lijkt te gaan over het verplaatsen van de armoedzaligen, en niet per se het oplossen van hun daadwerkelijke problemen. Aan hen wordt op een andere manier gedacht. Dé Rotterdammer is natuurlijk ook een vaag begrip, maar als we het even invullen zoals we allemaal achten dat het zou moeten, was geen prioriteit.

Hulp in nood zoals met de energiearmoede, moest komen vanuit miljardairs en biljardairs met een eigen agenda in de vorm van Stichting Verre Bergen. Het mag ervan uitgaan dat we niet zouden willen dat we daarop moeten vertrouwen, want daar hebben we namelijk geen macht over. En ook de winteropvang blijft beperkt open, ondanks stijgende dakloosheid in de stad. Nou, hulp was er toen de oorlog in Oekraïne uitbrak. Er werd van alles en nog wat gedaan om zoveel mogelijk mensen een veilig huis te bieden. Er wordt met trots gesproken over sporthallen en hotels die werden omgezet, over het Oekraïense huis, dat is opgezet in samenspraak met de Oekraïense gemeenschap en over schoolbesturen en sociale begeleiders die snel zorgden voor andere samenwerking om opvang in brede zin op te vangen. Enkele duizenden Oekraïense vluchtelingen hebben inmiddels een plek gevonden in Rotterdam. En het is ook een goede instelling hoe daarmee is omgegaan. Al moet er wel aandacht voor blijven, want er komen nog steeds verhalen over dat het niet allemaal pluis is bij de opvangen die er beschikbaar zijn. Wat vooral opvalt is aan de andere kant hoe ermee om wordt gegaan. Het laat echt een schrijnend contrast zien. Wij herinneren ons allemaal de mensonterende blamage van maximaal 500 niet-Westerse vluchtelingen nog, waar dit college aan vast bleef en blijft houden.

Het verschil in prioriteit uit zich dus ook duidelijk in hoe er wordt omgegaan met en gesproken over verschillende groepen mensen. Ook in de voortgangsrapportage zie je een heel stuk gewijd aan, terecht gezien, Oekraïense vluchtelingen. En als je het vergelijkt met wat daaronder staat, over de rest, die ook te maken hebben met hetzelfde soort leed, daarin zie je al een belangrijk verschil. Dat onderscheid dus tussen vluchtelingen en

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1044

asielzoekers is schrijnend. En we moeten ons wel echt afvragen, en dat vragen wij ons als BIJ1 af, wat het echte verschil is. Want beide zoeken naar een veilig thuis, wat een mensenrecht is. We vragen ons dan ook af waarom er op stel en sprong ruimte gemaakt kan worden bij wel achttien opvanglocaties verspreid over de stad, als het om de ene groep asielzoekers gaat, maar 500 plekken echt de harde grens moet zijn als het gaat over andere asielzoekers. Wat BIJ1 betreft is dat het verhaal van deze voortgangsrapportage. Een college dat zichzelf op de borst klopt voor het soms voldoen aan een absoluut minimum, gebaseerd op een coalitieakkoord waar zelfs dat minimum wat ons betreft onder de maatstaven van menselijkheid valt. Rotterdam verdient beter. En tot aan deze stad beter kunnen geven als gemeente, als college, als raad, zullen wij als BIJ1 altijd een kritisch geluid blijven zijn op deze locatie. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Dan is het woord aan mevrouw Verkoelen, alleen is die op dit moment niet aanwezig. Dan geven we denk ik even het woord aan de heer Vonk. Het woord is aan de heer Vonk van de ChristenUnie uiteraard. De heer VONK (cu). Dank u wel voorzitter. U overvalt me een klein beetje, maar ik ga inderdaad proberen mijn bijdrage te doen. Ik had nog wat aantekeningen willen maken.

Maar voordat ik mijn bijdrage begin voorzitter moet me nog even iets van het hart. Wij bespreken vandaag in een aparte raadsvergadering de jaarrekening. Zo hebben we dat ook met elkaar afgesproken. Maar ik stel ook vast, we doen elkaar wel wat aan. Vorige week hebben we de Voorjaarsnota gekregen. Daar hebben we een week de tijd voor om daar technische vragen over te stellen. We hebben volgende week een raadsvergadering met in ieder geval al vijftien agendapunten heb ik begrepen. We hebben in deze weken ook nog commissievergaderingen, ingelaste commissievergaderingen, we hebben ook nog werkbezoeken, we hebben ook nog technische sessies. Het wordt wel heel erg veel. En ik vraag er ook even aandacht voor, want ik hoorde deze week dat een zeer gewaardeerd raadslid het niet trekt. Ik weet niet of dat te maken heeft met het raadswerk, maar het raakte mij wel. En ik denk dat we ook als het gaat om agenda’s echt een beetje vriendelijk voor elkaar moeten blijven en daar ook in alle rust misschien in het reces nog eens even goed over nadenken of wij de goede dingen ook altijd doen. Dat wilde ik vooraf even zeggen voorzitter. Maar goed, ik heb toch geprobeerd inderdaad om ook een bijdrage te maken over de jaarrekening en door de haast zegt mijn laptop nu ook dat die dat wel een beetje snel vindt. Voorzitter, als er een jaarrekening voor ons ligt dan past allereerst dank.

Dank aan al die mensen die zich hebben ingezet om deze jaarrekening te maken. De ambtenaren, die niet alleen aan het eind van de rit een jaarrekening maken, maar ook het hele jaar door zorgen dat er een financiële controle kan zijn. Dank daarvoor. En ook dank aan de bestuurders die er ook bestuurlijk leiding aan geven om te zorgen dat dit er op tijd komt. We hebben ook een positieve accountantsverklaring. Daarmee voldoen we ook aan alle plichten die we hebben en dat is een goede zaak. Dank ook aan de COR, de leden van de raad die voor ons een extra mijl hebben gelopen door zich hier goed in te verdiepen, gesprekken te voeren ook met collegeleden en daarmee ook een goed rapport hebben kunnen maken waarvan wij als ChristenUnie ook zeggen dat wij echt staan achter de aanbevelingen die gedaan zijn. We zijn daar blij mee. We hebben één vraag over de eerste aanbeveling, die over de hard closure. We hebben hem ook aan een aantal vakwethouders gesteld, maar we willen ook graag de visie horen van de wethouder Financiën.

Als je vaker hard closures wilt inbakken, misschien zelfs wel met harde maandafsluitingen, is dat überhaupt doable? Is dat ook te doen vanuit bijvoorbeeld personeelsoogpunt, capaciteitsoogpunt? Dus wat is uw visie daarop en gaat dat ook echt leiden tot verbetering van de controle op die jaarstukken? Dat is onze vraag en wij zijn daar nog niet uit, we zijn benieuwd naar de reflectie van de wethouder. Dan verder over de jaarrekening. We vinden het belangrijk dat we het niet alleen hebben over

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1045

cijfers, maar ook over de inhoud. En als wij het hebben over inhoud dan hebben we al vaker gepleit: laten we de sustainable development goals nu gebruiken om met elkaar ook een gesprek te voeren of we nu op de goede weg zijn. Ik zie tot mijn blijdschap dat er zowel in de jaarrekening als in de Voorjaarsnota ook een paragraaf is opgenomen over de sustainable development goals, zoals dat ook gedaan werd de vorige keer. Maar ik zie ook al wel iets ontwikkeling. En toch zijn we er nog niet. Daarom zou ik ook de wethouder willen aansporen om daar nog meer werk van te maken, want wat we nog niet weten is: waar staan wij nu precies ten opzichte van die sustainable development goals? Zijn we nu ten aanzien van die doelen op de goede weg? Zien we een verbetering? Zien we dat we meer richting het doel gaan of zijn we dus juist op sommige punten wat aan het afdrijven? En hoever zijn we nog verwijderd van die doelen die we hebben geformuleerd? Daar hoor ik graag van de financieel wethouder een algemene beschouwing over en op eentje wil ik specifiek inzoomen, en dat is die van sustainable development goal 1 en dat is armoede. Ik wil dat doen omdat aan de ene kant de ChristenUnie zegt dat dat een kerndossier is voor deze stad en zeker in deze tijd. We hebben er al over gesproken.

De oorlog in Oekraïne, de stijgende grondstofprijzen, inflatie, Covid, het heeft veel mensen geconfronteerd met armoede, ook mensen die tot nu toe nog niet daarmee geconfronteerd werden. En dan is natuurlijk de vraag prangend hoe het ervoor staat. Maar ook wij voelen dat onbehagen dat door sommige andere partijen is uitgesproken, juist in deze tijd, de afgelopen winter waarin zoveel onrust in de stad was over die armoede, hadden wij gehoopt en verwacht dat het college meer leiderschap zou tonen op dat gebied van armoede. Niet alleen daar zijn waar het operationeel speelt, maar ook met visie en met beleid komen en helaas hebben we dat nog niet ontvangen. En onze dringende oproep is: kom daar snel mee. Maar daarom ook dus onze dringende vraag: hoe staat het ervoor met die doelen van de sustainable development goals? Het doel is: halvering van de armoede in 2030. Zijn we op de goede weg? Is de armoede afgenomen het afgelopen jaar of is het toegenomen? En waar staan wij ten opzichte van dat doel? Ik hoop dat de wethouder ons daarin mee kan nemen. Voorzitter, dan toch naar de getallen en dan zoom ik toch op één punt in na alles wat er al gezegd is over bijvoorbeeld armoedebeleid waar ik me heel erg bij aansluit. Maar ik wil inzoomen op nog één kwestie en dat is de kwestie van de Blokhuismiddelen. Wij hebben daar ook in de vorige periode aandacht voor gevraagd.

Wat is er aan de hand? Wij hebben als gemeente een aanvraag gedaan bij het rijk voor extra middelen. Omdat er een ambitieus plan lag in Den Haag en Den Haag zich ook realiseert: dat kun je vaak vanuit de reguliere begroting niet dekken, dus kun je extra middelen aanvragen. Wij hebben € 19,5 miljoen aangevraagd. Daarvoor wilden we een aantal concrete actielijnen uitvoeren en ook concrete projecten. In de aanvraag werd ook gezegd: wij hebben concrete bedragen en ook concrete doelstellingen. We willen een aantal mensen helpen en daar is een bepaald bedrag voor nodig. En wat wij vragen: geef ons daar een verantwoording over. En wat blijkt, er is een motie aangenomen en die heeft gezegd: met de jaarstukken krijgt u ook een verantwoording over de Blokhuismiddelen. Afgelopen donderdag kregen wij de brief. Na het laatste moment dat wij nog met de wethouder over deze kwestie in gesprek konden gaan, kregen we deze brief pas op ons bureau. En mijn vraag is: waarom zo laat? Je vermoedt dan bijna boze opzet. Zo zit ik niet in de wedstrijd, en daarom gewoon de vraag aan de wethouder: waarom zo laat? Wij konden niet meer daarover in de commissie met u in debat. Ik heb de brief wel gelezen. Dat was ook niet zo heel erg moeilijk, want het was een heel korte brief. Het was een brief die je kan samenvatten op een bierviltje.

En zo wordt die € 5,6 miljoen, want daar hebben we het over, de greep uit de Blokhuismiddelen was € 5,6 miljoen, op ongeveer een bierviltje verantwoord. Wij spraken gisteren met een aantal sociaal ondernemers, een heel aantal raadsleden was daarbij en na afloop zei iemand: als we een subsidie voor € 40.000,00, € 50.000,00, € 60.000,00 aanvragen, moeten we tot op de komma verantwoorden. We moeten pagina’s inleveren en als er € 3.000 niet klopt, niet besteed is aan hetgeen waarvoor het is aangevraagd, moeten we het terugbetalen. En hoe geven wij het goede voorbeeld? € 5,6 miljoen verantwoorden

raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1046

we op een bierviltje. Voorzitter, zo is het niet bedoeld en wat wij willen is een verantwoording die zegt: dit hebben we aangevraagd en zo hebben we het uitgegeven. Niks meer en niks minder. Voorzitter, wat ook nog blijkt is dat die € 5,6 miljoen uit de reserve is gehaald, toegevoegd aan de maatschappelijke opvang en o wonder, o toeval, we houden € 5,8 miljoen op dat budget over. En dat bedrag kunnen we vervolgens bestemmen voor andere dingen, die ons misschien wat beter uitkomen. Voorzitter, we hadden dat geld dus helemaal niet nodig. Nou, dat is een heel lelijk gebaar naar Den Haag. Als je extra middelen aanvraagt en het vervolgens helemaal niet nodig hebt. En ons simpele principe is: als je het geld niet nodig hebt, gebruik je het niet. En daarom een amendement waarin wij oproepen om dat bedrag dat uit de Blokhuismiddelen is gehaald gewoon terug te storten in de reserve. En met dat amendement sluit ik af voorzitter. De VOORZITTER. De heer Vonk heeft het volgende amendement ingediend. Amendement B. Blokhuismiddelen ʺDe gemeenteraad van Rotterdam bijeen op 15 juni 2023 ter bespreking van de jaarrekening 2022; besluit bijlage 3 bestemmingsvoorstellen jaarrekeningresultaat als volgt te wijzigen: De volgende regel toe te voegen aan de tabel: Bestemmingsreserve Blokhuismiddelen

5.604

De laatste 2 regels van de tabel te wijzigen in: Totaal bestemmingen

73.788

Toevoeging algemene reserve

11.528

w.g. T.J. Vonk, R. Moti en T. Kind Toelichting - er is geld onttrokken aan de reserve Blokhuismiddelen. Deze middelen zijn bij het rijk aangevraagd omdat de gemeente niet voldoende budget heeft om de verbeteringen in de maatschappelijke opvang te financieren. Nu blijkt dat de reguliere middelen voldoende waren om de innovaties te bekostigen en is een greep uit deze reserve daarom niet nodig; - het geld blijft zo beschikbaar voor hetgeen waarvoor het bedoeld is. Het amendement is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen, u was overgeslagen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Het probleem is ouder zijn, dames en heren. Dan moet je naar het toilet. Zo heerlijk om oud te zijn, je mag alles, heerlijk. Voorzitter, vandaag hebben we het verantwoordingsdebat. Wat heeft dit college het afgelopen jaar eigenlijk gepresteerd? Waar moet 50PLUS Rotterdam beginnen? Want verantwoording van wat? Van het feit dat we in een gigantische wooncrisis zitten die alsmaar groeit en groeit en waar dit college maar geen andere oplossing voor kan vinden dan alleen de achterhaalde afspraken van het vorige raadsvergadering van 15 juni 2023

Notulen pagina

1047

college uit te voeren en daarmee het kenmerkende stadse karakter van wijken, van buurten met arbeiderswoningen voor agent, verpleger en onderwijzer, ik hoor ze nooit meer tegenwoordig, laten veranderen in yuppengordels, in wolkenkrabbers en in festivalparken. Voorzitter, het leven in Rotterdam is toch zoveel meer dan het hebben van een woning in de wolken. Bijvoorbeeld de zeven stadsparken die maar niet van de grond komen, het broodnodige groen om een stad leefbaar te maken. Dat realiseert het college helemaal niet. Voorzitter, ook in de drift van dit college om toeristen binnen te lokken, halen we het onleefbare Amsterdam bijna in. We struikelen in de stad over de terrassen en de eettenten. Alles doen we om in die toeristengidsen te mogen staan. Voorzitter, het leven in Rotterdam is toch meer dan alleen dat. Maar naast een wooncrisis vliegen we in de hoogste versnelling ook een mobiliteitscrisis in. In plaats van het slopen van woningen gaan we deze collegeperiode de tramlijnen slopen. Wordt het openbaar vervoer na een coronacrisis volledig afgebroken. Voorzitter, het leven in Rotterdam is toch meer dan alleen dat? Maar naast een wooncrisis en een mobiliteitscrisis knallen we nu letterlijk ook een veiligheidscrisis in. Onze veiligheid in de wijken gaat de lucht in met explosieven in portieken. En we hebben er geen antwoord op.

Voorzitter, het leven in Rotterdam is toch meer dan alleen dat? Maar naast een wooncrisis, een mobiliteitscrisis, een veiligheidscrisis is dit college zo traag als een slak. Bezig de voortdurende armoedecrisis niet serieus aan te pakken. Een achterliggende winter met een enorme energiecrisis, de schuldenproblematiek die maar niet afneemt en Rotterdam zelfs scheidt in arm en rijk. De toeslagenaffaire, die nog steeds het leven van heel veel Rotterdammers sloopt. Dit college kijkt ernaar en doet er niets anders aan dan wachten op nog meer beleid en nog meer uitvoeringsagenda’s. En zijn Actieplan Armoede. Voorzitter, het leven in Rotterdam is toch veel meer dan alleen dat? Maar naast een wooncrisis, een mobiliteitscrisis, een veiligheidscrisis, een armoedecrisis, weet dit college ook niet hoe het de vele miljoenen die de zorg tekortkomt moet compenseren. Een onoplosbare zorgcrisis staat voor de deur. En dit college wentelt dat af op de mensen die de zorg hard nodig hebben.

Voorzitter, is het leven dan eigenlijk meer dan een wooncrisis, een mobiliteitscrisis, een veiligheidscrisis, een armoedecrisis, een zorgcrisis of welke crisis dan ook? Of voorzitter, moet 50PLUS in dit verantwoordingsdebat het hebben over het college dat ons geld liever uitgeeft aan een Koningsdag waar we harder klappen voor Lee Towers dan voor de koning, of aan een onverantwoord dure verbouwing van Boijmans Van Beuningen of naar het debacle van het recreatieoord van Hoek van Holland, een college dat nu de sloop van volkstuintjes heeft ingezet of de sportvelden wil laten verdwijnen. Of voorzitter, zullen we het eens hebben over die 39 wijkraden waarmee het college de participatie wil gaan roemen, maar waar het college aan de voorkant alles al zo dichtspijkert, dat het voor de participanten een stikken-of-slikkenboodschap wordt. Voorzitter, dit college haalt geen enkel gesteld doel. Loopt achter op alles wat het wil gaan doen in zijn coalitieakkoord ꞌEén stadꞌ. Of wordt het akkoord herdoopt in ꞌGeen stadꞌ? Een college verantwoording laten afleggen over een jaar zonder ambities, dat zorgt voor de volgende crisis. Een collegecrisis. 50PLUS Rotterdam heeft daarom slechts één advies voor dit college: college, het wordt dringend tijd voor zelfreflectie. De wittebroodsweken zijn allang voorbij. Tijd om te gaan besturen. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER. Dank u zeer.