20231107 en 20231109- Notulen van de raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2138

overwegende dat: - het college pas recht kan doen aan de VNG-campagne (waaronder zij haar handtekening heeft gezet), als de SDG's concreet gekoppeld zijn aan de begroting met de daarbij horende programma's en geraamde budgetten; - een dergelijke werkwijze goed is voor de reputatie van de gemeente als geen woorden maar daden, ook voor het implementeren van SDG's om van de wereld een betere plek te maken in 2030, om te beginnen in Rotterdam; verzoekt het college: - de implementatie van SDG's zoals afgesproken in de VNG-campagne uit te werken bij de volgende herziening van de begroting 2024; - de raad te informeren over deze campagne en de inspanningen van de gemeente; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden Motie 37.

Gemeente doet mee met Open Hiring "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, ter bespreking het raadsvoorstel tot vaststellen van de tweede herziening van de begroting 2023 en de begroting 2024; constaterende dat: - het college zoveel mogelijk Rotterdammers naar vermogen mee wil laten doen en uiteindelijk uit laten stromen naar duurzaam werk als een belangrijk collegetarget (doel 1); - werkgevers essentiële partners zijn bij het realiseren van duurzame uitstroom en het ondersteunen om gezamenlijk de personeelstekorten te verminderen; - er sprake is van een mismatch van personeelstekorten aan werkgeverskant en werkloosheid aan de kant van werkzoekenden; - er nieuwe wervingsstrategieën nodig zijn om zoveel mogelijk Rotterdammers aan het werk te helpen; overwegende dat: - Open Hiring een nieuwe veelbelovende wervingsroute is waarbij iedereen die wil werken, gewoon aan de slag kan gaan zonder cv of sollicitatiegesprek; - Open Hiring arbeidsdiscriminatie helpt tegen te gaan doordat een voorselectie op basis van documenten wordt vermeden en de mogelijkheid tot 'bekend maakt bemind' faciliteert; verzoekt het college: - een voorbeeldrol te spelen door een deel van haar vacatures via Open Hiring ter beschikking te stellen; - raad en publiek te rapporteren over de ervaringen met Open Hiring; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J.

van der Velden De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Voorzitter, dank. Ik zal u niet langer in spanning houden en ik begrijp dat er vanavond het een en ander gaat gebeuren voor de Rotterdamse voetballiefhebber, dus ik ga voortmaken. Voorzitter, de kracht van Rotterdam. Daar wil ik het over hebben. En als we kijken naar de begroting en ik was niet rondjes aan het lopen in de stad of aan het rijden, maar ik zat achter mijn bureau te tikken, en ik kwam op een aantal kernwoorden uit. Verbinden, vooruitgang en verder helpen. De drie V’s. Het is ook een beetje de kern van mijn verhaal en zou fantastisch ook met een V geschreven worden, dan zou ik het niet noemen hoor, want natuurlijk gaat niet alles honderd procent goed. Daar moeten we het zeker over hebben. De kracht van Rotterdam is altijd de diversiteit geweest

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2139

van onze stad. En door de inzet van alle Rotterdammers kunnen we onze stad haar kracht blijven geven voor de huidige ontwikkelingen en kunnen we haar voeden voor de toekomst. En met verschillende maatregelen zie ik dat dit college hieraan bijdraagt. Dat geldt op veel gebieden, maar we zien natuurlijk ook heel veel uitdagingen. Want nog steeds op te veel gebieden in onze samenleving, zoals op de arbeidsmarkt, in het onderwijs, maar ook op social media neemt racisme en discriminatie nauwelijks af. En er is veel gezegd over het actieplan ꞌSamenleven in één stadꞌ. En uiteraard is mijn fractie hier erg blij mee. Want niet eerder zijn er zoveel middelen beschikbaar gesteld om daadwerkelijk racisme en discriminatie in onze stad aan te pakken. Desondanks vinden we dat de aanpak blijvend moet worden geagendeerd en besproken en die permanente bewustwording zie ik ook wel terug in dat plan. Een mooie, nadere uitwerking van het initiatiefvoorstel van de VVD en DENK, dat hier een basis voor heeft gevormd. In het plan wordt ook terecht stilgestaan bij het bewustzijn van de geschiedenis van onze gastarbeiders. Dit wordt onder andere gedaan met een boek. Ik vind dat mooi, maar eigenlijk net iets te mager. Ik zou de wethouder willen vragen om in zijn gesprekken met de verschillende groepen te kijken naar een betere invulling die ook recht doet aan de bijdrage van de gastarbeiders in onze stad.

Een invulling om bijvoorbeeld meer bekendheid, kennis en bewustwording te creëren. Dus mijn vraag is of de wethouder daar iets over kan zeggen. Voorzitter, ik begon mijn bijdrage met verbinden, vooruitgang en verder helpen. En dat doet het college niet alleen met beleidsmaatregelen. Dit college is benaderbaar en bereikbaar, zeker voor de wijkraadsleden. En eerlijk gezegd was ik zeer sceptisch aan het begin van de collegeperiode met het nieuwe Wijk aan zet. Maar ik zie dat hieraan een goede invulling wordt gegeven en dat er inmiddels ook aanspreekpunten zijn voor de wijken en dat de wethouders ook wijkwethouders zijn geworden. Ze zijn er regelmatig aanwezig en het lijkt een heel simpele stap, maar een heel belangrijke daad waarmee de overheid daadwerkelijk dichter bij de inwoners wordt gebracht. Ook wordt 98% van de wensen uit de wijkakkoorden gehonoreerd, een percentage dat laat zien dat die geluiden uit de stad daadwerkelijk serieus worden genomen. Voorzitter, het afgelopen jaar hebben we ook talloze debatten gevoerd met elkaar in commissieverband, maar ook hier in de raad, over armoede, geheel terecht. Want Rotterdam is nog steeds een van de lijstaanvoerders als het gaat om armoede. Maar Rotterdam kent ook heel veel regelingen. En wat ik heb gezien, is dat het college wel enorm heeft ingezet op de bereikbaarheid en toegankelijkheid van die verschillende regelingen.

Het bereik en gebruik van inkomensondersteunende regelingen is toegenomen, bijvoorbeeld als het gaat om de energietoeslagen. Rotterdam blonk daarin uit. Daarom ben ik ook nog steeds blij met de inzet van de promoteams, maar ook met de versterkte samenwerking met sleutelfiguren, met maatschappelijke organisaties, en zelfs online influencers werd genoemd. En een van de belangrijkste actiepunten uit dat plan wat we de komende maanden hopelijk vaker gaan zien, is de online adviesmodule. Hiermee kunnen Rotterdammers eenvoudig zien op welke regelingen ze uiteindelijk aanspraak kunnen gaan maken en hopelijk met één druk op de knop. Rotterdammers met schulden proactief benaderen door datasignalen en extra inzet op financiële educatie. Het staat ook allemaal in het beleidskader armoede, waarvan we de uitwerking uiteraard zullen blijven volgen. En voorzitter, een manier om uit armoede te komen is uiteraard werk. En iedereen die kan werken moet natuurlijk ook zo snel mogelijk aan het werk. Dat is niet alleen in het belang van diegene zelf, maar ook van de samenleving. Want we hebben gewoon iedereen hard nodig. Wat wij echter niet uit het oog moeten verliezen, is dat we tegenwoordig ook te maken hebben met het fenomeen werkende armen. Werken is een goede stap, maar vooral landelijke maatregelen moeten er wel voor zorgen dat het ook daadwerkelijk gaat lonen.

En vaak zien we dat dat niet altijd gebeurt. We zien wel goede stappen die gezet worden als het gaat om de daling van het aantal bijstandsuitkeringen, een record begreep ik, het laagste aantal in meer dan tien jaar. Daarbij wil ik wel zeggen dat het zaak blijft om die menselijke maat niet te vergeten, en ik zal hem hier blijven benoemen. En het college spreekt in dat kader over verantwoord vertrouwen en dat kunnen wij ook zeker onderschrijven. Maar we zullen wel scherp blijven op het hanteren van die menselijke maat. Voorzitter, in een metropool als Rotterdam moet er ook toegankelijk en verbindend openbaar vervoer zijn. En als het gaat om de mobiliteit van de stad hebben we de afgelopen tijd te maken gehad met verschillende uitdagingen. Maar er is wat ademruimte, want de prijskaartjes van het OV gaan voorlopig niet stijgen. En ook de aandacht voor de mobiliteit op Zuid juichen wij natuurlijk toe, met de komst van hoogwaardig OV, buslijn, een nieuw station, een stadsbrug, gaan we onze stad fijnmaziger maken als het gaat om het OV-netwerk. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove.

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2140

Mevrouw BOKHOVE (gl). Die HOV-lijn door de Maastunnel is natuurlijk een ontzettend goed initiatief, maar daar was u de vorige periode ongelofelijk tegen. Is dat voortschrijdend inzicht of waar zit hem dat in? De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Nou ja, kijk, u weet ons standpunt met betrekking tot de Maastunnel, maar als er iets is en het gaat er komen. Je hoeft daar ook niet per se altijd op tegen te zijn. Ja, we kunnen het nu helemaal gaan afschaffen, maar daar zijn afspraken over gemaakt. Dat weet u en u kent ook ons partijstandpunt wat dat betreft. Maar wij zijn niet per se tegen een hoogwaardig openbaar vervoer als het gaat om buslijnen. Ja, sommige ideeën van de oppositie hoef je niet altijd in één keer weg te schieten zeg maar. Maar verbeteren kan natuurlijk wel altijd. In het openbaar vervoer zien we ook wel uitdagingen, want we zien dat vooral jonge Rotterdammers financiële hindernissen ervaren om met het OV bijvoorbeeld naar school, hun werk of andere sociale activiteiten te gaan. Door hen op jonge leeftijd enthousiast te maken voor het openbaar vervoer, zullen zij in de verwachting ook in de toekomst daar vaker gebruik van gaan maken. En om die financiële hindernissen tegen te gaan dienden wij al eerder een motie in om te kijken hoe we die vervoersarmoede voor jongeren kunnen beperken en wij wachten de afdoening daarvan met belangstelling af.

Voorzitter, op initiatief van bewoners op Zuid is in 2017 zelfstandig een veerpont opgericht als het gaat om verbinding, de verbinding tussen Dokhaven en Katendrecht. Twee gebieden die niet makkelijk te bereiken zijn met het openbaar vervoer. Met de motie ꞌExtra vaartijden tussen Charlois en Katendrechtꞌ vragen wij om de vaartijden voor het pontje tussen die twee gebieden verder uit te breiden. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, ik wachtte netjes even tot u op een ander punt kwam, maar ik wil nog even terug naar die vervoersarmoede. Hoe kijkt u aan tegen de motie die wij hebben ingediend die gekoppeld is aan het amendement om er dekking voor te vinden, om € 100,00 OV-tegoed aan iedereen met een individuele inkomenstoeslag toe te kennen? De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Ik moet u eerlijk bekennen dat ik het amendement nog niet heb gezien. Het klinkt sympathiek, ik ga daarnaar kijken. De heer ENGBERTS (pvda). Dank u wel voor deze sympathieke toezegging. Het is ook een heel aardige motie en hij is ook heel goed uitvoerbaar, dus ik ben heel benieuwd. De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Nou ja kijk, op het moment dat u aan deze kant gaat zitten, dan kunt u inderdaad zeggen of die wel of niet goed uitvoerbaar is, dus ik wacht wat dat betreft ook het oordeel af van het college.

Voorzitter, het gebruik van het OV in Rotterdam is de afgelopen jaren gestegen en wat ons betreft moeten de huidige stations ook volledig aansluiten bij de moderne technologieën met betrekking tot bijvoorbeeld oplaadpunten voor smartphones en/of powerbanks. Daarom dienen wij de motie ꞌOplaadpunten op stationsꞌ in, om het plaatsen van die oplaadpunten met snelladers te realiseren. Voorzitter, we moeten tekorten opvangen in deze begroting en om die tekorten op te vangen snijdt het stadsbestuur ook in eigen vlees. Efficiënter werken, dat gaan we doen. En we hebben te maken met een organisatieopgave waar een start mee is gemaakt. Deze opgaves mogen echter niet ten koste gaan van de Rotterdammer, dus de dienstverlening moet op peil blijven. We zien ook wel wat successen als het gaat om de dienstverlening. We zien een dalend percentage Rotterdammers die ontevreden zijn over de dienstverlening en dat is mooi. Voorzitter, we zien ook tekorten als het gaat om de bouw, want de bouw van woningen staat onder druk. En een combinatie van stijgende bouwkosten, een afvlakkende woningmarkt, dan hebben we het over de hoge rente en inflatie, maar ook investeerders die voorzichtiger zijn. Wat dat betreft is de woningmarkt in Rotterdam ook sterk afhankelijk van externe factoren.

Daarom ook goed dat wij een Doorbouwakkoord hebben, waarbij samen met verschillende partijen, maar vooral ook met Rotterdammers de schouders eronder worden gezet om door te blijven bouwen aan duurzame en betaalbare woningen voor iedereen in alle wijken. Ook moet de woonvisie, die gaat er komen, die wordt nog binnenkort besproken, moet er blijvend

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2141

aandacht zijn voor die betaalbare woningen voor de verschillende groepen Rotterdammers, de starter, de student en voor iemand die ook daadwerkelijk wil doorgroeien. Dertigduizend nieuwe woningen, bouwen in de Oostflank. Dat klinkt natuurlijk fantastisch en daar gaan we naartoe werken. Met de bouw van deze woningen en een nieuwe stadsbrug komt er ook daadwerkelijk verbinding, zichtbare verbinding tussen noord en zuid, niet alleen symbolisch, maar ook economisch. Als we denken aan wat de verbinding heeft gedaan bij de Kop van Zuid, dan staat ons iets moois te wachten. Want dagelijks zullen duizenden reizigers gebruikmaken van een nieuwe tramverbinding tussen Zuidplein en Kralingse Zoom en hiermee zal Zuid ook weer een sociaaleconomische boost krijgen. Voorzitter, de gezondheidsopgaven in Rotterdam zijn natuurlijk ook enorm. Rotterdammers hebben een lagere levensverwachting in vergelijking met andere gemeenten in Nederland en zeker in de kwetsbare wijken is de levensverwachting nog lager dan in andere wijken van Rotterdam. En daarom willen wij ook ons de komende periode inzetten op een beter preventiebeleid om de gezondheid van Rotterdammers te bevorderen. Wat dat betreft kijken we ook uit naar het nieuwe Gezond010, waarbij we ons zullen blijven inzetten op cultuursensitieve zorg.

Want om passende zorg aan te bieden is het belangrijk om rekening te houden met de cultuur, gebruiken en gewoonten en andere persoonlijke kenmerken van de patiënten. De zorg moet anders worden ingericht. Die aanpassingen zijn nodig om het houdbaar, uitvoerbaar en betaalbaar te houden. Voorzitter, er moeten keuzes gemaakt worden om die zorg te kunnen blijven aanbieden aan degenen die het het hardst nodig hebben, zonder dat wij zorg ontnemen, waarbij uitzonderingen en maatwerk ook altijd mogelijk blijven. En wat goed werkt als het gaat om zorg, is natuurlijk ook sport. Rotterdam is een sportstad en Rotterdammers moeten op een laagdrempelige manier in beweging kunnen komen. Zo wordt er gewerkt aan de toegankelijkheid van de speeltuinen voor kinderen met een beperking. Dat is maar één voorbeeld en het doel is een significante toename in sportdeelname voor onze inwoners, voor jong en voor oud. Maar ook op dat gebied zijn er soms financiële hindernissen om deel te nemen aan die sportactiviteiten. Met zwemvouchers, daar gaat mijn volgende motie over, kunnen we die drempel verlagen en tegelijk ook investeringen doen in de gezondheid van onze oudere inwoners, wat uiteindelijk ook onze zorgkosten kan drukken. En daarom de motie ꞌZwemvouchers voor ouderenꞌ. En ik heb de motie gekwantificeerd op 60+ voor ouderen, dus voelt u zich niet beledigd.

Voorzitter, het college richt zich op het zorgen voor gelijke kansen in het onderwijs, zodat alle Rotterdamse kinderen het beste uit zichzelf kunnen halen. Dat doen we door scholen te ondersteunen, te blijven ondersteunen vanuit het onderwijsbeleid met die Schil om de school, inzetten op lerarentekort door aanbod van lerarenbeurzen, parkeermogelijkheden, voorrang op woningen et cetera. En met het nieuwe beleidskader is er dan ook een focus op investeren in onder andere die voorschoolse educatie maar ook personeelstekorten wederom en de kwaliteiten. En daar zijn we zeker tevreden over. Voorzitter, ik kom tot een afronding. Verbinden, vooruitgang en verder helpen. Dat is wat ik voor de komende jaren zie gebeuren door dit college. Maar ik ga er een V aan toevoegen, van volgen. Want dat is natuurlijk wat wij zullen blijven doen als fractie van DENK Rotterdam. De VOORZITTER. U ging beiden tegelijk opstaan. Dan gaan dames voor. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Dank u. Ik pak even die V van verbinden. U begon met mooie woorden over Rotterdam als bijzondere stad omdat die eigenlijk ook kracht vindt in diversiteit. En nu hebben we de bijdrage van mevrouw Coenradie van Leefbaar Rotterdam gehoord. Zij heeft in haar bijdrage voor heel veel problemen de migratie de schuld gegeven. Hoe kijkt u daar nu naar? De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk).

Nou, dat is een interpretatie uwerzijds. Ik weet niet of mevrouw Coenradie specifiek heeft gezegd dat migratie de schuld is van alle problemen die er zijn in Rotterdam. Er zijn problemen in Rotterdam en dat geldt voor iedereen. Dat geldt voor de Rotterdammer die hier geboren en getogen is, maar dat geldt ook voor Rotterdammers die hier later zijn gekomen. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Dus u heeft een heel deel van het debat in die eerste ronde gemist? Want ik zei ook niet van alle problemen, maar van heel veel problemen in de stad, de woningnood, de veiligheid, de armoede. Het waren ontzettend veel problemen waarvan zij zei: daar heeft de migratie een grote rol in. Maar u zegt nu: nou ja, dat zie ik dan anders. Maar dat is misschien dan ook uw manier van verbinden.

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2142

De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Ja, u legt nu woorden in mijn mond die ik helemaal niet heb uitgesproken. Kijk, er zijn in Rotterdam heel veel uitdagingen, als het gaat om de woningmarkt, als het gaat om de leefbaarheid, als het gaat om veiligheid. Daar spelen alle Rotterdammers, iedereen die in Rotterdam woont, een rol in. Punt. Mevrouw BOKHOVE (gl). Voorzitter, zo kijk er ook naar, maar daarom vroeg ik me juist af hoe u dan naar die bijdrage van een coalitiegenoot kijkt die probeert toch heel veel migratie daarvan de schuld te geven. De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). U bent nu spijkers op laag water aan het zoeken om een soort wig te drijven tussen twee coalitiepartijen die het op thema’s heel vaak eens zijn en op sommige thema’s het niet eens zijn. Dat hoort ook bij verbinden. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja voorzitter, het zou me inderdaad heel erg verrast hebben als DENK zich achter dezelfde oplossing voor het woningprobleem zou scharen, want een van de grote veroorzakers was de instroom van mensen. Dat moesten we stopzetten. Maar ik heb de heer Soytekin ook horen zeggen dat hij de woningbouw belangrijk vindt. Hij heeft het vervolgens alleen maar gehad over de toevoeging van Oostflank, overigens deden andere partijen dat ook.

Maar geen enkele andere suggestie hoe we dan nu de platliggende woningbouw vlottrekken en in het bijzonder op de sociale sector. We bouwen veel te weinig sociale woningen. Wat gaat deze partij doen om dat de komende jaren, dus niet pas bij de Oostflank, maar nu al in werking te zetten zodat er meer sociale woningbouw wordt gerealiseerd? De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Ja, volgens mij is het niet alleen aan mij om de sociale woningbouw vlot te trekken, maar wordt er binnenkort gesproken over een nieuwe woonvisie, waarin dat waarschijnlijk ook een onderdeel gaat vormen. Er zijn afspraken gemaakt in het coalitieakkoord hoe we daarmee omgaan en dan is het aan de wethouder om daar een goede uitvoering aan te geven en daar heb ik alle vertrouwen in. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Maar voorzitter, ik zie dat Leefbaar Rotterdam een voorstel indient om geld uit 2027 naar voren te trekken om de middenhuur te stimuleren en dan is mijn vraag eigenlijk: wat gaat u dan doen, want dat was ook een enorm punt van DENK in de vorige periode, en terecht, en terecht om daar ook nu bij te blijven stilstaan, die sociale woningbouw. Wat gaat u dan doen en waarom komt u niet met het voorstel om die miljoenen uit 2027 juist in te gaan zetten voor de sociale woningbouw? De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk).

Ja kijk, u gaat dan doen alsof het middensegment totaal onbelangrijk is en daar ben ik het niet mee eens. Het middensegment is tegenwoordig gewoon ook superbelangrijk. Want die woningen worden steeds duurder en duurder, dus op een gegeven moment gaat dat niveau van sociaal ook omhoog. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). U heeft mij niet horen zeggen dat de middencategorie onbelangrijk is. Mijn vraag is: waar blijft het voorstel van DENK om dan de sociale categorie te stimuleren, want dat is een van uw geboortepapieren, net zo goed als die van ons.

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2143

De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Dat voorstel zullen we binnenkort eens een keer met u gaan bespreken. Kijken of we uw ideeën er ook aan toe kunnen voegen en wat past in het coalitieakkoord zullen we daarin meenemen als daar aanleiding voor is. De VOORZITTER. Tot slot, de heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ik denk inderdaad dat daar alle aanleiding voor is. Ik wilde ook nog een andere vraag stellen, maar ik kan me voorstellen dat anderen over de woningbouw verder willen gaan, dus dan wacht ik even. De VOORZITTER. Even op dit punt. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, ik heb eigenlijk dezelfde vraag aan u als die de heer Soytekin aan u stelde. Wat heeft u nu precies tegen de middenhuur? U bepleit heel vaak hogere salarissen voor politieagenten, voor leraren, voor zorgpersoneel. Dat zijn de doelgroepen die een beroep doen op dat middensegment. Is het dan zo dat we die groepen dan maar moeten negeren en dat we zeggen: sociaal is onze one and only goal in de stad? En de rest van de andere groepen moeten het zelf maar uitzoeken? De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Er is een hele hoop te zeggen tegen middenhuur, maar ik heb niks tegen de mensen die de middenhuur nodig hebben. We moeten er ook voor zorgen dat we daar voldoende woningen voor hebben.

Wat mij alleen opvalt is dat het alleen maar gaat over deze categorie en dat het niet gaat over de sociale woningbouw, terwijl we tegelijkertijd in alle stukken zien dat de sociale woningbouw achterblijft. En waarom hebben we daar dan geen aandacht voor? En dat is een vraag die ik dan ook aan u stel. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). We hebben in het coalitieakkoord in ieder geval de segmentering al zo aangepast dat we meer sociale huur gaan bouwen. Maar ik heb geen antwoord op mijn vraag. Blijkbaar vindt u het middensegment niet belangrijk en dan heb ik het niet alleen over middenhuur, maar ook koop. En dat is een groep waarvan D66 zich zorgen maakt of die nog wel in de binnenstad kunnen wonen. Want dat is namelijk de groep waarvoor de binnenstad onbetaalbaar wordt. Voor sociale huur hebben we allemaal wetten en regels ingesteld, zodat die huur nog betaalbaar blijft. Dan hebben we huurtoeslag. Maar dit is nu precies de groep die we wel nodig hebben om ervoor te zorgen dat de mensen in het centrum voldoende zorg krijgen, dat we Rotterdamse politieagenten in dienst kunnen nemen en dat de scholen met lerarentekorten leraren hebben. Maar ja, wat u betreft moeten die allemaal maar in randgemeenten gaan wonen omdat wij hier in Rotterdam geen geld willen investeren in die groepen. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda).

In de vorige periode zeiden we steeds: het moet toch minstens één keer over de woonvisie gaan. Nou, gelukkig hebben we dat nu ook in deze raadsvergadering. Ik heb helemaal niets tegen middenhuur. Het is goed dat we de middenhuur ook blijven bijbouwen. Het is nog beter dat de middenhuur mooi getrokken wordt in het puntensysteem. Ik hoop ook dat het allemaal gerealiseerd wordt. Want dan worden we tenminste eens een keertje echt fan, want zolang het in de vrije sector blijft is degene die in de middencategorie huurt en aan de bovenkant zit met één ding bezig, en dat is het zoeken van een betaalbare koopwoning. Maar mijn punt is dat het hier bij u alleen maar over de middenhuur gaat en alleen maar over de middengroepen, terwijl we zien dat de sociale woningbouw achterblijft. En dan kunt u wel verwijzen naar de segmentering. Ja, fine, die segmentering, maar als je veel te weinig woningen bouwt en je blijft in die percentages hangen, dan ziet u over het hoofd dat we in absolute aantallen veel en veel te weinig sociale woningen bijbouwen. Dat is het probleem en daar wil ik ook graag een oplossing voor.

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2144

De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dank voorzitter. Een heel goed punt van de heer Engberts en ik heb eigenlijk een vraag aan de heer Soytekin en mevrouw Maassen, omdat zij nu opstond. Want hoe reflecteert u beiden op het feit dat dit college achterloopt met de sociale huurwoningen en het middensegment? Voor sociaal zouden we zeggen 20%, voor het middensegment 35%. We lopen achter, dus hoe reflecteert u daarop? De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Nou ja, er is vorig jaar een energiecrisis uitgebroken die ook met enorm stijgende bouwkosten te maken heeft gehad. We hebben arbeidstekorten op de arbeidsmarkt waardoor het moeilijk is om mensen te vinden. Weet je, er is echt een tal aan factoren waardoor het moeilijker wordt om huizen te bouwen. Tegelijkertijd zie ik dat wij het Doorbouwfonds aan geld hebben verdubbeld. Daar zit nu € 56 miljoen in. Dus dat betekent dat we in geld in ieder geval heel veel prioriteit geven aan het bouwen van meer woningen. Ja, zo reflecteer ik daarop. Het is een enorme kluif en een enorme uitdaging, maar we zetten onze schouders eronder. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ja voorzitter, ik heb toch het gevoel dat we bij de begroting 2023 zijn aanbeland. Volgens mij hadden we toen inderdaad forse achterstanden binnen het sociale en middensegment.

Dat hebben we inmiddels alweer veel beter rechtgetrokken. We hebben 55% in die contreien weten te bouwen, ook in het sociale segment. En daar komt ook nog eens bij dat dit college meerjarig ook de groei laat toenemen, dus we zitten niet meer op die 20%, maar we gaan nog een heel stuk daar overheen. Overigens, het middensegment is wel degelijk het allerbelangrijkste segment dat we hier moeten aanpakken. Want het middensegment zorgt ervoor dat mensen een wooncarrière kunnen maken, we er dus ook voor kunnen zorgen dat vanuit het sociale segment mensen ook weer het huis kunnen verlaten. En wat wij doen is een andere groep, mevrouw Verkoelen staat eventjes uit te rusten van iets, ik weet niet wat, maar ook voor ouderen bouwen in deze collegeperiode. Dat hebben we gewoon gezegd. We gaan voor ouderen bouwen, want ook daar weten we van dat ze wat langer ergens blijven in huizen waarvan we ook vinden en denken dat anderen daar ook een mooie wooncarrière in kunnen hebben, maar de ouderen kunnen nog beperkt ergens heen. Dus het is heel goed dat we juist op jongeren en ouderen inzetten in dat hele betaalbare segment, waar we dit jaar gewoon 55% halen. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. Toch nog de heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Sorry, ik had ook nog een andere vraag. Eerder in het betoog had de heer Soytekin het ook over het eren van de gastarbeiders.

Ik heb daar geen motie voor gezien. Dat klopt? Wat is precies zijn voorstel, want dat heb ik daarnet even gemist. Zou hij daar heel kort nog iets over kunnen zeggen? De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Ja, wat ik wil vragen, want er staat een voorstel in het actieplan ꞌSamenleven in één stadꞌ, om aandacht te geven aan de gastarbeiders volgend jaar door middel van een boek. En dat is mooi maar ik vond dat te weinig. Ik zou graag van de wethouder willen dat hij samen met de verschillende gemeenschappen, groepen in Rotterdam kijkt of er een betere, andere invulling gewenst is en of ze dat kunnen realiseren. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Eerder zei u: je hoeft niet elk voorstel van de oppositie in één keer af te schieten. In juli hebben we precies dit voorgesteld in een motie ingediend en daar heeft u tegen gestemd. Mag ik hem in dezelfde categorie plaatsen, dat u terugkijkend denkt: dat was best een aardig voorstel van de oppositie?

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2145

De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Volgens mij heeft u daar geen motie over ingediend mijnheer Engberts. Ik heb een motie voorbij zien komen van uw collega, ik dacht dat die uiteindelijk niet was ingediend. Maar ik was daar op zich ook geen voorstander van en ik zal u uitleggen waarom. Omdat in die motie werd aangegeven dat de gemeente Rotterdam zelf evenementen moest gaan organiseren en ik vind dat we dat andersom moeten doen. Ik vind dat dat vanuit de gemeenschap zelf moet komen. En ten tweede was het een cliëntelistische motie, want de aanvrager stond al klaar van de subsidie, waar een evenement voor georganiseerd moest worden vanuit PvdA-huize. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Voorzitter, even een punt van orde. De VOORZITTER. Ja. De heer ENGBERTS (pvda). Als dat zo was, dit is niet aan de orde geweest volgens mij. En er wordt hier een beschuldiging geuit tegen iemand, waarvan ik denk dat we dat beter op een andere manier kunnen formuleren en op een ander moment ter sprake kunnen brengen dan hier in deze raadzaal. Want degene die het betreft kan zich hier niet tegen verdedigen. De VOORZITTER. Een beetje voorzichtig doen in dit soort omstandigheden. Laten we het vooral bij de inhoud houden. Dat lijkt me verstandig. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd).

Nee, vastgesteld moet dus worden dat als ik pleit voor sportverenigingen is het: cliëntelisme en mag het niet. En hier moeten we ineens voorzichtig zijn in de woorden die we kiezen. Ik ga er even over nadenken. Dank u wel. De VOORZITTER. Dat was ook mijn uitnodiging mijnheer Lansink. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Voorzitter, het is altijd fijn als de VVD eerst even nadenkt inderdaad. Aan de heer Soytekin had ik dan nog wel de vervolgvraag. Want in die motie staat inderdaad ook het gesprek aan te gaan met de gemeenschap. Dus als dat met dit nu het bezwaar was, het derde dictum uit die motie, waarom heeft u dan niet op dat moment dat gezegd en dan hadden we met elkaar kunnen kijken en op dat moment al een motie met elkaar kunnen maken en op dat moment ook al het college de opdracht kunnen geven om dit te doen? Dus ik vind het in die zin jammer dat we op deze manier nu een half jaar later eigenlijk materieel hetzelfde gaan doen. De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Ja, het is geen half jaar later. Volgens mij is het één raadsvergadering terug geweest bij het actieplan Samenleven mijnheer Engberts. Of u haalt moties en amendementen door elkaar. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Oké, dan zijn we het daarover eens. Kijk, wij waren in gesprek met die motie en ik heb gezegd waarom ik tegen was op die motie, ook tegen uw collega.

Vervolgens slingert de collega dat op Twitter met de vraag: gaat DENK hier voor of tegen op stemmen? Om maar eens even te polariseren. Ja, ik vind het prima, het mag, maar dat is niet de verbinding. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ik ben vooral blij als straks de suggestie van de heer Soytekin leidt tot een betere aanpak in plaats van alleen maar een boek. Ik wilde er in ieder geval niet zomaar aan voorbijgaan dat we vorige maand het hier ook over gehad hebben en dat wat misschien ook een heel goede gelegenheid was geweest. Ik heb nog een laatste punt. De heer SOYTEKIN (denk). Mag ik daar eerst op reageren? De VOORZITTER. Gaat uw gang.

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2146

De heer SOYTEKIN (denk). Nee kijk, dat is in ieder geval goed om te horen hè. Ik ben ook wel benieuwd naar de reactie van de wethouder wat dat betreft en heel fijn als u ons daarin steunt. De heer ENGBERTS (pvda). Ik heb nog een vraag over de motie, of het amendement, nee toch de motie. Ik haal niet alleen data door elkaar maar ook instrumenten. We hebben een motie ingediend over dat OV-tegoed en u zei: dat vind ik sympathiek. We hebben exact hetzelfde bij de Voorjaarsnota gedaan en toen heeft u daar tegen gestemd. Mijn vraag is eigenlijk waarom u daar toen tegen hebt gestemd? De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Ik ken veel moties en amendementen uit mijn hoofd, maar die toevallig niet. Ik wil er best straks samen met u naar kijken, maar dat zal een heel goede reden hebben gehad, kan ik me zo voorstellen. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). De dekking was het niet verlagen van de ozb en ik kan me zo voorstellen dat u in de coalitie daar afspraken over hebt. Als u daar aan vast wilt houden, want het staat namelijk niet in het coalitieakkoord hè. In het coalitieakkoord staat dat we de ozb afgezien van de gebruikelijke indexatie niet verhogen. En in ons voorstel pakken we gewoon de CPI-index. Dus mijn vraag is eigenlijk: is dit altijd een no go, als het gaat over de ozb-verhoging, want dan kunnen wij zoeken naar andere dekkingen.

Of is die ozb een sta-in-de-weg? De heer SOYTEKIN (denk). Ja kijk, waar het mij om gaat, is dat we de problematiek rondom vervoersarmoede met elkaar oplossen. Daarom heb ik ook zelf de motie ingediend dat er wordt onderzocht hoe we de jongeren tot 18 jaar kunnen helpen om die financiële hindernissen weg te nemen. En ik hoor graag in dat voorstel vanuit het college wat daar een passende oplossing voor is. De heer ENGBERTS (pvda). Voorzitter, ik deel natuurlijk die ambitie. Het gaat ons niet om het per se verhogen van de ozb. Het gaat ons natuurlijk om het oplossen van problemen. Daar zou het ook inderdaad om moeten gaan. Maar als wij dan komen, want het gaat er mij natuurlijk ook om dat we met de goede dekking komen voor onze voorstellen, want anders krijgen we het verwijt van gratis bier. Dat hangt dan zo in de lucht. Een keurige dekking. En ook nog eens keertje, want het gaat ook over helemaal niks. We hebben het even voor u uitgerekend mijnheer Soytekin, wat kost nu het verhogen van de ozb? De gemiddelde Rotterdammer kost dat € 0,60. € 0,60 krijgt de gemiddelde Rotterdammer met een eigen woning per maand van dit college, omdat u zo heel graag die ozb niet wilt verhogen met de gebruikelijke CPI-index. € 0,60.

En voor die € 0,60 per maand kunt u ervoor zorgen dat alle gezinnen, 25.000 gezinnen, die een individuele inkomenstoeslag hebben € 100,00 OV-tegoed hebben, zodat ze naar de voedselbank kunnen, zodat ze mee kunnen doen in onze samenleving. Voor € 0,60, het is een koopje. En ik weet dat het een gemiddelde is en ongetwijfeld zal er ergens in Hillegersberg iemand € 2,00 per maand krijgen. Het blijft een koopje. De contributie van de VVD is € 120,00 per jaar. Je kan nog niet eens lid worden van de VVD met deze korting. Dus alstublieft, kijk er nu eens een keertje goed naar, het is een koopje. De VOORZITTER. Mijnheer Engberts, mag ik u vragen ook naar uw spreektijd te kijken. De heer Engberts. Sorry, mijnheer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Ik was klaar met mijn bijdrage voorzitter. De VOORZITTER. Ik dacht een paar stappen terug had mevrouw Elfilali nog een vraag hè? Ja. De heer SOYTEKIN (denk). Ja, het zou heel makkelijk zijn om te zeggen: ik sluit me aan bij de antwoorden van mevrouw Maassen. Ja, dat kan ik doen. Ik weet de vraag even oprecht niet meer, maar de vraag was volgens mij… De VOORZITTER. Wil mevrouw Elfilali haar vraag nog even herhalen? De heer SOYTEKIN (denk). Ja, dat we achterlopen met sociaal en dat was de vraag.

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2147

De VOORZITTER. Herhaalt u de vraag nog maar even mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ik was inderdaad nog aan het wachten op de reflectie van DENK op het feit dat we achterlopen met sociaal en ook met midden en ik zou dan inderdaad wel denken aan een ander verhaal dan van mevrouw Maassen. Maar ook vooral wat we gaan doen om dat in te halen? Want ik denk dat dat belangrijk is. Hoe gaat u het college aansporen om te versnellen? De heer SOYTEKIN (denk). Ja, de vraag is inderdaad of het college aansporing nodig heeft om zelf tot inzicht te komen om wel of niet te gaan versnellen. Ik denk dat ze dat inzicht absoluut hebben om te zien dat die versnelling nodig is. Als het gaat om middenhuur heb ik daar net al iets over gezegd, voor ons ook ongelofelijk belangrijk, dus we moeten niet een soort haat richting middenhuur gaan neerzetten. En waar ik in ieder geval blij mee ben, is dat tijdens deze collegeperiode flink gebouwd gaat worden in plaats van gesloopt gaat worden van de sociale woningbouw. Dank. De VOORZITTER. De heer Soytekin heeft de volgende moties ingediend. Motie 38.

Extra vaartijden tussen Charlois en Katendrecht "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, ter bespreking van het Debat over de begroting 2024 en de daarbij horende voorstellen; constaterende dat: - op initiatief van bewoners op Zuid in 2017 een zelfstandige veerpont is opgericht tussen Dokhaven en Katendrecht, twee gebieden in Rotterdam die niet gemakkelijk te bereiken zijn met het openbaar vervoer; - de pont tussen Charloisse Hoofd en Katendrechtse Hoofd alleen op werkdagen van 06:30 uur tot 10:00 uur en van 15.30 uur tot 18.30 uur vaart; - er signalen zijn dat het huidige aanbod ontoereikend is; - bewoners een petitie zijn gestart om de vaartijden van de pont uit te breiden1; - deze petitie inmiddels ruim 750 keer is ondertekend; overwegende dat: - een goede bereikbaarheid van ontzettend grote meerwaarde is voor deze gebieden; - uitbreiding van vaartijden vele maatschappelijke voordelen met zich meebrengt; - de veerpont de bereikbaarheid verbetert op Zuid, milieuvriendelijk is (elektrisch aangedreven) en toegankelijk is voor de voetganger en de fietser; - er beperkte schoolvoorzieningen zijn in het Dokhavengebied en de veerpont het makkelijker en veiliger maakt voor ouders en kinderen om naar school op afstand te gaan; verzoekt het college: - om tot en met 2026 de vaartijden voor het pontje tussen Charlois en Katendrecht uit te breiden en

te vervroegen naar 14.00; - een bedrag van € 200.000,00 hiervoor vrij te maken en te dekken uit de vrijgevallen ruimte in de begroting van 2025 en 2026; - indien succesvol, te onderzoeken om voor de periode na 2026 structurele financiering hiervoor te realiseren; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. E. Rehim Zadeh 1

https://vaartijden.petities.nl/?fbclid=lwAR0n5Oa UBuCduphbTKo7TAYwKsBEcxMYhSdbTACGBOl3 EZUw3 NGOmWpyyU

Motie 39. Oplaadpunten op stations "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023 ter bespreking van het Debat over de begroting 2024 en de daarbij horende voorstellen;

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2148

constaterende: - dat het gebruik van het openbaar vervoer in Rotterdam de afgelopen jaren is gestegen; - dat het toerisme in Rotterdam explosief is gestegen; - dat met name toeristen extra gebruikmaken van het openbaar vervoer; - dat de huidige stations niet volledig aansluiten bij de moderne technologieën met betrekking tot oplaadpunten voor smartphones en/of powerbanks; - dat reizigers massaal gebruik maken van reisplanners (9292OV/NS) om hun bezigheden en de reis daar naartoe digitaal uit te stippelen; - dat het gebruikmaken van digitale reisplanners vooral via smartphones gebeurt; - dat snelladers (bijvoorbeeld d.m.v.

Qualcomm Quick Charge-techniek) ervoor zorgen dat smartphones binnen korte tijd sneller opgeladen worden; van mening dat: - de stations van het Rotterdamse openbaar vervoer up-to-date dienen te zijn om het gebruik van het OV te blijven stimuleren; - het Rotterdamse openbaar vervoer aan dient te sluiten bij de wensen van haar reizigers; - het plaatsen van oplaadpunten met snelladers bijdraagt aan de optimalisering van de belevingswereld van reizigers; - reizigers, door het plaatsen van oplaadpunten met snelladers, beter gebruik kunnen (blijven) maken van het openbaar vervoer; - dit past binnen het tijdperk waarin we leven; verzoekt het college: - in samenspraak met MRDH en RET in 2024 een pilot te starten met het plaatsen van oplaadpunten met snelladers op stations; - in gesprek te treden met MRDH en RET om oplaadpunten met snelladers in het openbaar vervoer te plaatsen; - een bedrag van € 250.000,00 hiervoor vrij te maken en te dekken uit de vrijgevallen ruimte in de begroting van 2025 en 2026; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. S. Soytekin Motie 40.

Zwemvouchers voor ouderen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, ter bespreking van Debat over de begroting 2024 en de daarbij horende voorstellen; constaterende dat: - zwemmen een gezonde en toegankelijke vorm van lichaamsbeweging is die bijdraagt aan de fysieke en mentale gezondheid van ouderen; - de gemeente Rotterdam een inclusief beleid nastreeft waarin alle inwoners, ongeacht leeftijd of financiële situatie, gestimuleerd worden deel te nemen aan sportieve en gezonde activiteiten; overwegende dat: - de kosten van zwembadtoegang voor sommige ouderen een belemmering kunnen vormen om deel te nemen aan deze activiteit; - het aanbieden van zwemvouchers een directe oplossing kan bieden voor de financiële drempels die ouderen ervaren; - het bevorderen van fysieke activiteit bij ouderen op de lange termijn kan bijdragen aan het verminderen van gezondheidsklachten en zorgkosten; verzoekt het college: - zwemvouchers voor ouderen vanaf 60 jaar in 2024 beschikbaar te stellen, waarmee hen de mogelijkheid wordt geboden een eerste zwemdiploma te behalen bij zwembaden; - in gesprek te treden met lokale zwemaanbieders om de mogelijkheden en voorwaarden voor het verstrekken van deze vouchers nader uit te werken;

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2149

-

een bedrag van€ 300.000,00 hiervoor vrij te maken en te dekken uit de vrijgevallen ruimte in de begroting van 2025 en 2026; de raad te informeren over de voortgang en resultaten van dit initiatief;

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. N. Akhatab De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Daarmee was u klaar? Ik dank u zeer. Dan gaan we naar mevrouw Van der Elst. Mevrouw VAN DER ELST (bij1). Dank u wel voorzitter. Rotterdam is een stad van harde werkers. Een stad van diverse mensen met diverse levens die het mooiste met het minste maken. Een stad waar zoveel verschillende soorten mensen samenkomen, dat dwingt gemeenschap af. Dit maakt Rotterdam een sociale stad. En in een sociale stad wordt gebouwd op menselijkheid. Menselijkheid brengt, in tegenstelling tot kapitaal, dat vooral uitsluitend werkt, juist mensen bij elkaar. Dat heeft geresulteerd in het Rotterdam waar velen onder ons zijn opgegroeid. Het Rotterdam dat ik een warm hart toedraag. Maar op dit moment is er een voelbare strijd gaande. Er worden politieke keuzes gemaakt om wat sociaal is aan onze stad niet actief te beschermen. De rode loper wordt uitgerold voor kapitaalkrachtigen, terwijl waardering voor anderen die bijdragen aan onze stad pas wordt getoond wanneer de nood hoog is. Deze strijd is een strijd voor de stad. Voor wie en van wie deze stad mag zijn. Wie de Rotterdammer is en wie vanuit die identiteit beroep mag doen op een plek in deze stad. Bijvoorbeeld als het gaat om ons woonbeleid.

In de begroting worden wij herinnerd aan de collegedoelstelling om betaalbare woningen te realiseren voor Rotterdammers. Bij BIJ1 maken wij ons zorgen over de vaagheid van dit begrip. Betaalbaar. Wat betekent dat precies? Wat voor de een betaalbaar is, is dat voor de ander namelijk niet. Wat voor de een vorig jaar nog betaalbaar was, is dat vandaag niet meer. Een betaalbaar huis, daadwerkelijk realistisch betaalbaar, is een van de belangrijkste dingen in het leven van een mens en kan grote compensatie bieden in tijden waarin mensen al met zoveel andere stijgende lasten te maken hebben. Wat BIJ1 betreft is sociaal de norm. De landelijke doelstelling van 30% sociale huur per gemeente is een uiterst minimum en allesbehalve een maximum. Toch werd bij het coalitieakkoord de doelstelling aangekondigd dat van alle nieuwbouw die in de komende jaren in onze stad wordt gebouwd, slechts 20% sociale huur zal zijn. Het daadwerkelijke percentage dat gerealiseerd zal worden, valt nog te bezien, maar deze doelstelling toont dat de ambitie om te reageren op de grote vraag naar sociale huur nog veel te klein is. Daarnaast maken wij ons zorgen over het voornemen van het college om de grondprijs van sociale huur met 150% te verhogen. Hierdoor zal het voor woningcorporaties minder aantrekkelijk worden om sociale huur te organiseren.

Dit terwijl wij te maken hebben met een woningcrisis en een tekort aan sociale huurwoningen. De wachttijd voor een sociale huurwoning staat nu gemiddeld op zeven jaar. Huisvesting is en blijft een mensenrecht. Het is belangrijk dat wij dit niet vergeten, ook al wordt dit recht in onze maatschappij steeds meer tot een privilege gemaakt. Wonen is de basis, de basis van bestaan, de basis van je ontwikkeling. Maar op het moment dat dit ontbreekt, kan het gebrek aan een thuis ook de basis vormen voor het ontstaan van een hele hoop problemen. Het is nu november. Het weer wordt guurder en de temperaturen zijn weer aan het dalen. Mensen horen überhaupt niet op straat te moeten slapen, maar in deze kou al helemaal niet. Onderkoeling kan leiden tot blijvend letsel of zelfs overlijden. Om te voorkomen dat mensen dit lot moeten ondergaan, pleit BIJ1 voor een permanente winteropvang die in de koude maanden elke dag geopend is, om de gezondheid van daken thuisloze mensen te waarborgen. Hoewel Wonen Eerst in het Nationaal Actieplan Dakloosheid 'Eerst een thuis' staat omschreven als het belangrijkste antwoord op het verminderen van dakloosheid, zien wij nog te weinig terug hoe dit in de praktijk wordt gebracht. Investeren in betaalbaar wonen beschermt niet alleen de mensenrechten van Rotterdammers.

Investeren in betaalbaar wonen betekent ook investeren in de bestrijding van dakloosheid, armoede en gezondheidsproblemen. Uit een recente kosten-batenanalyse uit 2022 is gebleken dat elke geïnvesteerde euro in Wonen Eerst maatschappelijk € 2,50 bespaart. Toch valt ons in de begroting op dat er een kasschuiving plaatsvindt voor het Nationaal Actieplan Dakloosheid. Terwijl de middelen dit jaar beschikbaar zijn gekomen, zet het college de middelen nog niet direct in. Om precies te zijn is er dit jaar € 4,5 miljoen op de plank blijven liggen, dit terwijl de nood hoog is en wij in de Verklaring van Lissabon hebben afgesproken dakloosheid in 2030 te beëindigen. Voorzitter, waarom wil het college wachten om de middelen in te zetten terwijl mensen nu geholpen moeten worden? We hebben de middelen, waar wachten we op?

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2150

Alles wijst erop dat het realiseren van betaalbare woningen zal helpen met het bestrijden van de woningcrisis en het tegengaan van de groeiende werkloosheid. Dus wat houdt de wethouders nog tegen om meer in te zetten op Wonen Eerst? De nood is hoog. Het water staat ons aan de lippen en het dreigt boven ons hoofd uit te stijgen. Bijna een op de vijf Rotterdamse gezinnen moet iedere euro omdraaien. Ze leven op of net boven het sociaal minimum. Daarnaast hebben zo’n 50.000 Rotterdamse huishoudens grote schulden. Dat is ruim 15% van alle Rotterdamse huishoudens. Gelukkig is een van de duurzame ontwikkelingsdoelen die in de begroting omschreven wordt het beëindigen van alle vormen van armoede. Voorzitter, BIJ1 hoopt dat wij ook beleid zullen zien dat bij deze mooie en belangrijke doelstelling aansluit. Want een mooie doelstelling met beleid dat daar lijnrecht tegenin gaat, is voor ons niets waard. BIJ1 hoopt dat wij het sociale en menselijke in onze stad waarborgen en dat wij te allen tijde gemeenschap boven uitsluiting verkiezen. Daarom dienen wij de volgende moties in. 'Wonen Eerst op de eerste plek', en de motie 'Permanente winteropvang voor daken thuisloze mensen'. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Van der Elst heeft de volgende moties ingediend. Motie 41.

Wonen Eerst op de eerste plek "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, ter bespreking van de begroting 2024; constaterende dat: - Rotterdam kampt met de meeste daklozen van de vier grote steden in Nederland; - er veel dak- en thuisloze mensen zijn met verslavings- en/of psychiatrische problematiek; - Wonen Eerst in het 'Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis' staat als belangrijkste antwoord op het verminderen van dakloosheid; - uit een recente kosten-batenanalyse uit 2022 is gebleken dat elke geïnvesteerde euro in Wonen Eerst maatschappelijk € 2,50 bespaart; overwegende dat: - in de Verklaring van Lissabon staat dat dakloosheid beëindigd moet zijn in 2030; - de gemeente niet genoeg sociale huurwoningen bouwt om Wonen Eerst te verwerkelijken; - de wethouder aangaf dat hij maar 85 huizen kan vrijgeven aan thuisloze mensen terwijl er per maand 350 mensen bij de opvang komen; - Housing First bijdraagt aan het aantal dak- en thuisloze mensen terugbrengen naar 0; - een eigen woning het beste startpunt is voor herstel, met (intensieve) ambulante begeleiding om terugval te voorkomen; verzoekt het college: - Wonen Eerst, met nadruk op het onderdeel Housing First, een vast onderdeel te maken van de begroting om dakloosheid structureel te bestrijden; - meer geld in te zetten in de bouw van sociale huurwoningen en minder in het hoge

segment, om Wonen Eerst een eerlijke kans te geven; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A.G. van der Elst, T. Kind en G.J. Engberts Motie 42. Permanente winteropvang voor dak- en thuisloze mensen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, ter bespreking van de begroting 2024; constaterende dat: - de organisaties Pauluskerk, Centraal Onthaal en Stichting Ontmoeting aangeven dat het aantal dak- en thuisloze mensen ongekend hoog is;

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2151

-

in de koude maanden van november tot april de winterkouderegeling wordt ingezet afhankelijk van de koudweerregeling (KWS); de harde grens gevoelstemperatuur 0°C is, wil de winterkouderegeling toegepast worden; ook kwetsbare ongedocumenteerden hier terechtkunnen voor onderdak, die anders nergens opvang kunnen krijgen;

overwegende dat: - dak- en thuisloze mensen in de wintermaanden het meest kwetsbaar zijn voor gezondheidsproblemen; - onderkoeling zelfs al kan ontstaan net onder de 15°C; - dak- en thuisloze mensen sneller naar alcohol grijpen om zich warm te houden, dit de bloedvaten verwijdt waardoor onderkoeling sneller ontstaat; - onderkoeling blijvend letsel of de dood kan veroorzaken; verzoekt het college: - niet meer af te gaan op de koudweerregeling (KWS); - om permanent een winteropvang te hebben die in de koude maanden elke dag geopend is om de gezondheid van dak- en thuisloze mensen te waarborgen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A.G. van der Elst De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ik sta inderdaad beter dan ik zit op het moment. Voorzitter, natuurlijk worden er door dit college het komend jaar veel ad-hoc- en vooral ook onsamenhangende besluiten genomen in deze begroting. Laat ik er een paar noemen. Museum Boijmans Van Beuningen tegen beter weten in in de benen proberen te houden. De doodordinaire kaasschaafmethode hanteren om de keihard nodig zijnde maatschappelijke welzijnsorganisaties uit de samenleving weg te saneren. Het armoedebeleid gewoon met één pennenstreek in je begroting halveren.

Zonder degelijke onderbouwing, en nu komt hij mijnheer Karremans, besluiten om voor een brug als derde oeververbinding te kiezen. Een compleet saneringsplan voor de volkstuinen verkopen als een visie. Een plan Samenleving maken waar geen plek is voor ouderen en lhbtiq+. Voorzitter, allemaal losse flodders. Losse zaken waarmee elke individuele politieke fractie in deze onsamenhangende coalitie mag scoren. Maar serieus, een samenhangende visie ontwikkelen waar deze stad bij gebaat is, in de gaten hebben wat er demografisch in je stad aan het gebeuren is, en die vertalen naar een begroting die ertoe doet, daar heeft dit college totaal geen oog voor. Want voorzitter, dit college is na twee jaar nog steeds los zand als de keuzes die ze maken in een begroting. Voorzitter, zoals al vaker geprobeerd, ga ik toch weer een poging wagen om wat samenhang te brengen in waar het onder andere over zou moeten gaan. Nederland vergrijst dames en heren, in een rap tempo. Een op de twee volwassenen is 50 jaar of ouder en dat zijn zo’n 7 miljoen inwoners. Ook in Rotterdam, de stad waar zoveel yuppen tegenwoordig willen wonen, is er nog altijd nog meer dan een derde 50 jaar of ouder. Een niet te vergeten groep van zo’n pakweg 230.000 inwoners. Voorzitter, dat betekent dat we met meer mensen ouder worden en daarbij ook nog dat we eens in leeftijd veel ouder worden.

Deze dubbele vergrijzing heeft grote gevolgen voor onze samenleving. Op het aantal AOW-uitkeringen, op de toename in de zorgvraag, op de vraag naar aangepaste woningen, op de wens naar een fijnmazig openbaar vervoer mijnheer Karremans, op de drang om wijken en buurten veiliger te maken, op de toename in vrijwilligerswerk, op de toenemende behoefte aan vrijwilligerswerk en mantelzorg. Voorzitter, dat moet toch structureel iets betekenen voor het te voeren beleid? Dat moet toch iets betekenen voor het geld dat we willen en kunnen uitgeven? Maar helaas voorzitter, laten we van dat demografisch belangrijke inzicht nu helemaal niets terugzien in deze begroting. Er wordt weinig tot niets voor de ouderen gedaan. Niets om de ouderen mee te laten doen in deze samenleving. Voorzitter, de komende jaren staat ons een afschuwelijke kaalslag in het openbaar vervoer te wachten. Tramlijnen gaan verdwijnen, busverbindingen gaan met bosjes omvallen. De stad is al overspoeld met voetpad blokkerende deelscootertjes die bovendien razen over fietspaden die daar niet voor zijn ingericht. En dat terwijl voor ouderen en mindervaliden het zo ontzettend belangrijk is dat we zelfstandig kunnen

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2152

blijven reizen en dat er een fijnmazig openbaar vervoersnetwerk is. En in plaats van daar een Marshallplan voor te maken, een zogenaamd noodplan, waar we gaan zorgen dat Rotterdam een wereldstad van allure blijft, niet alleen op het gebied van dure en trendy wolkenkrabbers, maar ook op het gebied van hoogwaardig openbaar vervoer, gaan we terug in de tijd en geven we nul komma nul prioriteit aan het vervoeren van die miljoen mensen in en om de stad. Of voorzitter, wat te denken over onze woningbouw? We lopen alweer naar de helft van deze beleidsperiode en dit college heeft nog niets maar dan ook helemaal niets gedaan aan een volledig achterhaalde woonvisie 2030. En daarmee staat er ook niets op de rol voor ouderenhuisvesting. Het kan wel allemaal beloofd worden, maar we hebben nog niets vaststaan, en dat terwijl de ouderen ondertussen bijna als paria’s gezien worden in hun grote woningen. Wanneer gaan we die ouderenhuisvesting nu eindelijk eens realiseren? Met de ouderenhubs van de vorige periode zijn we nog niet eens gestart of ze zijn alweer een stille dood gestorven. En de thuisplusflats die ervoor in de plaats komen, zijn nog geen druppel op een gloeiende plaat. En voorzitter, wanneer gaan we nu weer eens prioriteit geven aan de veiligheid in onze wijken en buurten? Alles pompen we in de ondermijning door geweld.

De bommen vallen ondertussen wekelijks in onze straten, maar inzetten op wijkagenten, op goede veilige zit- en wandelgebieden, op ontmoetingsplekken en aanspreekpunten, daar doen we niet veel aan. Nieuwe zorgrestaurants, het speeltje van Leefbaar Rotterdam, dat doen we wel. Maar voor wie zijn die dan? En is het nu zo zeker dat die dekkend zijn voor al die ouderen? Zorgen dat het veiligheidsgevoel bij onze ouderen terugkomt, zorgen dat er weer een sociale cohesie ontstaat, daar maken we geen geld voor vrij. Erger nog, dat slopen we zelfs uit deze begroting. Voorzitter, een terugkerend thema en wat ik de afgelopen maand ook al aan de orde heb gehad, is natuurlijk de zorg en ondersteuning die zwaar onder druk staat. We kunnen niet meer voldoen aan de vraag naar zorg. Dit college denkt dat op te lossen door meer voor minder te doen, ondanks dat er naast geen geld ook nog eens geen personeel is. En die bezuinigingen voorzitter, moeten ouderen zelf gaan opvangen met het netwerk om hen heen.

Maar als dit college denkt, en ik zei het de vorige keer al, waar 56% van de ouderen zeer en ernstig eenzaam is in deze stad, onze ouderen nog een rijk netwerk om zich heen zullen hebben, als dit college uitgaat van zeer mondige ouderen, waarvan meer dan 20% van onze ouderen laaggeletterd is, en dus vinden van de zorg helemaal niet zo makkelijk is, als dit college denkt dat ouderen zelfredzaam zijn. Dat is zo’n prachtig nieuw woord, terwijl onze ouderen zestig jaar lang hebben betaald en voorgehouden is dat ze daarmee recht op de zorg hebben, en het wegsaneren nu logischerwijs leidt tot enorm onbegrip en weerstand tegen die zelfredzaamheid. Als dit college daar allemaal maar van uitgaat, bewijst dit college dat ze als een kip zonder kop zonder demografisch inzicht maar wat bij elkaar bezuinigt. Voorzitter, we zijn halverwege met dit college en er komt niet veel meer uit dan snijden in de zorg door de bezuinigingen. Een andere visie op zorg ontbreekt volledig. En juist die is bikkelhard nodig. Als we de noodzakelijke zorg voor nu en de toekomst willen beheersen, moet je een visie hebben op de zorg en in het bijzonder moet je dan natuurlijk ook een visie hebben op de vergrijzing van onze samenleving. Een op een, ze lopen hand in hand. Dan moet je een strategie maken over hoe de volgende generaties gezonder te maken.

Moet je een plan maken hoe mensen een netwerk kunnen opbouwen en onderhouden. Moet je erop gaan inzetten dat ouderen zich kunnen gaan verplaatsen van A naar B. Moet je ervoor gaan zorgen dat ouderen zich veilig gaan voelen in hun leefomgeving. Allemaal facetten van dezelfde medaille. Voorzitter, zonder visie, zonder strategie en zonder plan is kostenbeheersing in een begroting onbegonnen werk. Het is meer van hetzelfde en minder dan niets. Het moge duidelijk zijn voorzitter, complimenten aan de wethouder Financiën, die deze begroting weer helemaal heeft weten rond te rekenen. Ik vind het elke keer een heel knap staaltje werk. Maar zeker geen complimenten aan dit college. Dat blijft hangen in kaasschaven, en is niet in staat om te luisteren naar de wensen van de Rotterdammer, is niet in staat om te zien dat de stad steeds onveiliger wordt, is niet in staat om te zien dat er steeds meer armoede ontstaat, is niet in staat om te zien dat de dakloosheid enorm groeit, is niet in staat om te zien dat de mobiliteit vastloopt, is niet in staat om te zien dat de eigen inwoners hier niet meer kunnen wonen, is niet in staat om te zien dat de Rotterdammer steeds minder in Rotterdam is, is niet in staat om te zien dat make it happen helaas voor de gewone Rotterdammer allang niet meer mogelijk is. Het happent niet meer. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Mevrouw Maassen.

Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, het past een beetje in de bijdragen van andere partijen die we vandaag al eerder hebben gehoord, maar ik probeer toch ook inderdaad net zoals de heer LansinkBastemeijer optimisme te zoeken. En nu is het wethouder Versnel geweest die ons heeft weten te vertellen dat u heel positieve optimistische verhalen over ouderen kunt vertellen, over hoe weerbaar ze wel niet zijn, over dat we ze niet moeten uitsluiten van de arbeidsmarkt. En wat voor een energie en