20231107 en 20231109- Notulen van de raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Het gaat inderdaad om 32 uur per jaar en natuurlijk is het zo dat mensen nog steeds hun werk zullen moeten

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2122

blijven doen. Het is alleen wel zo, ook vanuit goed werkgeverschap, dat het mensen heel erg stimuleert om juist goed hun werk te doen. En het is ook niet per se iets nieuws. Er zijn heel veel werkgevers die hun werknemers ruimte geven om iets te doen aan persoonlijke ontwikkeling of iets anders. En wij dachten ook in het kader van dat we de stad beter willen maken, dat dit een goed initiatief zou kunnen zijn. We kunnen ook naar Amsterdam kijken en kijken of die pilot daar goed werkt en daarvan leren. Dus in ieder geval om antwoord te geven op de vraag, het is niet de bedoeling dat het ten koste gaat van het werk, maar juist dat het heel veel meer oplevert. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ja voorzitter, dat is toch merkwaardig. Dat lijkt toch alsof onze ambtenaren, die volgens mij juist heel veel werk verzetten, ergens in hun broekzak 32 uur hebben die ze even aan iets anders kunnen besteden. Ik denk dat we al die ambtenaren ontzettend hard nodig hebben. Dus als ik nu doorreken, als we dat zouden willen doen en het werk moet gewoon doorgaan, de paspoorten moeten uitgegeven worden, de straten moeten schoongemaakt worden, er moeten mensen in de bijstand verder geholpen worden richting werk. We gaan er 32 uur bij al die ambtenaren afhalen. Dat is 448.000 uur.

Als ik dat deel door een gemiddeld jaarurencontract van 1700 uur, praat u over 263 ambtenaren. 263 ambtenaren die wij additioneel nodig zullen hebben om de gaten dicht te lopen, die u met deze motie wagenwijd openzet. Want u zegt gewoon: doet u maar gewoon 32 uur. Want kennelijk heeft u die ergens liggen. En dan gaat u gewoon maar even vrijwilligerswerk doen. Ik vind dat echt onzorgvuldig. Echt onzorgvuldig. En daar moet u toch een antwoord op geven. Waar halen onze ambtenaren die 32 uur vandaan? De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja voorzitter, ik dacht dat de VVD een optimistische partij is, maar nu krijg ik toch een heel ander verhaal te horen. Het is zo dat we, precies eigenlijk de punten die de heer Lansink-Bastemeijer noemt, inderdaad mensen nodig hebben die zich extra gaan inzetten. En het is ook zo, er zijn diverse onderzoeken die uitwijzen dat er een grote kloof is tussen beleid en praktijk. Het is dus heel goed als ambtenaren meer uit het gemeentehuis gaan en juist meer de stad ingaan en op die manier kunnen bijdragen. Het zorgt voor goed werkgeverschap, misschien verschillen wij ook van visie hierop. Wij zien dit als iets ontzettend positiefs, juist omdat er ook gewoon heel veel nodig is om te doen aan armoedebestrijding. Het kan ook bijdragen, er is heel veel wantrouwen richting de gemeente.

Hoe goed is het als gemeenteambtenaren meer de stad ingaan, meer zichtbaar kunnen bijdragen? Wij zien hier alleen maar positieve dingen in. De VVD blijkbaar niet. Nou, prima. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, het idee an sich kan ik nog best wel steunen. Ik vind het een heel goed idee dat mensen inspiratiedagen hebben. Dat hebben wij bij KWF, waar ik werk, ook. Dat is ongeveer acht uur. Acht uur, dat is geen 32 uur maar acht uur. Omdat we het belangrijk vinden dat werknemers bijvoorbeeld ook vrijwillig naar acties van KWF gaan, om daar inspiratie op te doen. Dus ik ben daar helemaal niet zo’n tegenstander van. Maar u zegt: 32 uur en dat compenseren we niet. 32 uur betekent 263 ambtenaren die je nodig hebt om de gaatjes die we door uw plan in de organisatie schieten, dicht te lopen. 263 ambtenaren. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja voorzitter, ik nodig de heer Lansink-Bastemeijer uit om even de motie te lezen. Het gaat om maximaal 32 uur. Dat kun je in goed overleg met elkaar bespreken op de werkvloer. Wellicht kunnen we hier buiten deze uitzending nog even over doorpraten. De VOORZITTER. Helder. En voor het verslag meld ik even dat de in beeld zijnde Kind uiteindelijk mevrouw Elfilali is. Goed, ik krijg nog een motie denk ik. Mevrouw BOKHOVE (gl).

Tussen al mijn papieren zat helaas in die eerste ronde nog één motie, en die zou ik graag nu nog willen indienen, zodat de wethouders daar dan nog even goed naar kunnen kijken. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove heeft de volgende motie ingediend.

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2123

Motie 30. Maak financiële consequenties inzichtelijk "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 7 en 9 november 2023 ter bespreking van de begroting 2024; constaterende dat: - Rotterdamse raadsvoorstellen en de Rotterdamse begroting in al haar omvang financieel niet consequent overzichtelijk en toegankelijk worden weergegeven én worden gepubliceerd voor Rotterdammers; - financiële consequenties in raadsvoorstellen vaak niet te herleiden zijn in de begroting; overwegende dat: - het van groot belang is voor de raad en de stad dat de begroting en raadsvoorstellen inzichtelijk en toegankelijk worden gepubliceerd; - raadvoorstellen inzicht geven op programmaniveau en niet op deelniveau en daarmee beleid in transitie financieel niet inzichtelijk wordt gemaakt; verzoekt het college: - de financiële consequenties in raadsvoorstellen uit te breiden met een 'was-wordt'-tabel' op deelniveau; - in de paragraaf financiële/juridische consequenties een verwijzing te maken naar de desbetreffende paragrafen in de begroting; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.H. Biljoen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Waarde raadsleden, ik stel u voor te gaan pauzeren voor een lunchpauze en ik stel u voor daarvoor een uur de tijd te gebruiken, dus ik verzoek u om 13.30 uur terug te zijn. De vergadering is geschorst.

(De vergadering is geschorst.)

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2124

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 7 november 2023 Notulen van de raadsvergadering van 7 november 2023 (middagzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 15. Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb Voor de presentielijst van deze vergadering wordt verwezen naar de ochtendzitting van deze vergadering. Namens het college zijn tegenwoordig: de heer F. Achbar, de heer S. Kasmi, de heer R.A.C.J. Simons, de heer M.J.W. Struijvenberg Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders Heropening De VOORZITTER. Goedemiddag, mag ik u verzoeken uw plaatsen in te nemen en raadsleden die nog buiten zijn binnen te treden? Ik heropen de vergadering. 5.

BEGROTINGSDEBAT – vervolg

5.1

Debat over de begroting voor 2024 en de daarbij behorende voorstellen zoals genoemd onder 5.2 tot en met 5.4 Het voorstel tot vaststellen van de tweede herziening van de begroting 2023 en de begroting 2024 Het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de Kadernota Lokale Lasten 20222026 Het voorstel tot vaststelling van de belastingverordeningen; A. Verordening onroerendezaakbelastingen 2024; B. Verordening belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten 2024; C. Verordening precario- en reclamebelasting 2024; D. Algemene legesverordening 2024; E. Verordening logiesbelasting 2024; F. Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2024; G. Verordening afvalstoffenheffing 2024; H. Verordening bedrijfsreinigingsrecht 2024; I. Verordening rioolheffing 2024; J. Verordening parkeerregulering en parkeerbelasting 2024; K. Verordening rechten markten 2024; L. Verordening precario standplaatsen 2024; M. Retributieverordening Openbare werken 2024; N. Verordening lijkbezorgingsrechten 2024; O. Verordening leges Publiekszaken Rotterdam 2024; P. Verordening liggeld woonschepen 2024; Q. Verordening leges Omgevingswet 2024.

5.2 5.3 5.4

De VOORZITTER. Mijnheer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, ik wil dit moment aangrijpen om een gewijzigde motie in te dienen. De VOORZITTER. Welke motie is het, mijnheer Lansink?

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2125

De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Parkeren voor sportverenigingen. De VOORZITTER. De heer Lansink heeft de volgende motie ingediend. Motie 22A. Parkeren voor sportverenigingen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, ter bespreking van de Jaarbegroting 2024; constaterende dat: - het college heeft voorgesteld aan de raad om de bestaande maatwerkproducten met betrekking tot parkeren uit te breiden; overwegende dat: - maatwerk parkeren ervoor zorgt dat parkeerknelpunten in Rotterdam worden aangepakt; - sportverenigingen het aanbod krijgen om maximaal acht parkeervergunningen aan te vragen voor € 43,60 per maand per parkeervergunning; - vrijwilligers een belangrijke rol hebben bij het draaiend houden van Rotterdamse sportverenigingen; - in één keer de volle prijs van € 43,60 per maand per parkeervergunning de schaarse financiële middelen van sportverenigingen onder druk kan zetten; verzoekt het college om: - sportverenigingen een ingroeimodel aan te bieden met een korting van 75% in 2024 en een korting van 50% in 2025 op de € 43,60 per maand per parkeervergunning met een maximum van acht parkeervergunningen per sportvereniging; - de inkomensderving van deze parkeervergunningen in 2024 en 2025 te dekken uit de vrijgevallen ruimte in de begroting van 2025 en 2026; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g.

E.P.J. Verweij, S.J.C. Becker, E. Rehim Zadeh en B. van Drunen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Lansink, wilt u iets zeggen over het type wijziging? De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). O ja, we hebben het dekkingsvoorstel toegevoegd zoals gevraagd, die was er inderdaad afgevallen, dus die hebben we daarin gefietst. De VOORZITTER. Oké, het dekkingsvoorstel is nu in de motie opgenomen. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Wij hebben een amendement ingediend en daar hoort eigenlijk ook nog een motie bij, om te laten zien hoe wij dat geld dan uit willen geven. Dus ik wil hier graag nog een motie indienen. De VOORZITTER. Weet u nog bij welk amendement dat was? De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove heeft de volgende motie ingediend. Motie 31. Een veilig dak voor dakloze lhbtiqa+-personen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023 ter bespreking van Agendapunt 5.1 Debat over de begroting 2024; constaterende dat:

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2126

-

in het Rotterdamse plan van aanpak dakloosheid wordt gesproken over maatwerk, maar geen specifieke maatregelen worden genomen ter bescherming van dakloze lhbtiqa+-personen; de landelijke aanpak dakloosheid wel nadrukkelijk aandacht vraagt voor de veiligheid van deze doelgroep als zij dakloos raken en aangewezen zijn op opvangvoorzieningen;

overwegende dat: - mensen uit de lhbtiqa+-gemeenschap kwetsbaar zijn in opvanglocaties waar weinig privacy bestaat en veel voorzieningen worden gedeeld; - onderzoek van IDEM Rotterdam aantoont dat lhbtiqa+-jongeren oververtegenwoordigd zijn in daken thuislozen situaties en angstig zijn hierover te praten met hulpverleners; - onderzoek van Dona Daria aantoonde dat veel lhbtiqa+-jongeren bankslapers zijn en hier in ernstig onveilige situaties geraken; - de raad signalen van ervaringsdeskundigen heeft ontvangen dat er veelvuldig incidenten plaatsvinden zoals aanranding, verkrachting en geweld; - aandacht en inzet voor deze kwetsbare groep dakloze mensen dus noodzakelijk is om preventief incidenten te voorkomen; - in andere steden gebeurt dit door eenpersoonskamers te realiseren of een aparte opvanglocatie voor deze groep aan te wijzen; verzoekt het college: - beter zorg te dragen voor de veiligheid van dakloze lhbtiq+-personen in opvanglocaties door een afgescheiden (deel binnen een) opvanglocatie te faciliteren in lijn met het landelijke Actieplan Dakloosheid; - dit te dekken uit de middelen die met het amendement 'dakloosheid aanpakken schuif je niet voor je uit' voor 2024 worden gerealiseerd en hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A. Kockelkoren en L.S.

Vlieger De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Ja voorzitter, ik heb ook nog een gewijzigde motie 'Stop overlast Oude Westen'. Daar is dan nu een bedrag ook aan gekoppeld en ook wanneer het bedrag niet wordt opgemaakt, wat daar dan eventueel mee gedaan zou kunnen worden, dus die zou ik graag willen indienen. De VOORZITTER. Mevrouw Coenradie heeft de volgende motie ingediend. Motie 14A. Stop overlast Oude Westen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november, ter bespreking van de begroting 2024; constaterende dat: - de overlast door daklozen, verwarde personen en gebruikers in het Oude Westen aanzienlijk is toegenomen; - dit zich met name concentreert rond de Nieuwe Binnenweg, 's-Gravendijkwal, Kruiskade en het Wijkpark aldaar, maar ondertussen uitdijt naar omliggende wijken; - er 'bestuurlijk' extra aandacht is voor de aanpak van deze complexe problematiek; overwegende dat: - bewoners in het Oude Westen en omringende wijken veel overlast ervaren van onder andere drugsgebruik en het openlijk doen van de behoefte van deze overlastgevers; - bovengenoemde voorbeelden de subjectieve veiligheid in deze wijken niet ten goede komen; - stichtingen als Barka en Ontmoeting veel inspanningen verrichten om deze mensen aan te spreken en te begeleiden naar perspectief,

maar deze dit niet alleen kunnen;

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2127

-

voor een gewogen repressieve en preventieve aanpak extra inzet van toezicht en handhaving nodig is om de wijken weer veilig en leefbaar te maken; we tevreden zijn met de extra bestuurlijke aandacht hiervoor, maar het nog ontbreekt aan een inhoudelijk plan wat hier prioriteit aan geeft; hiervoor middelen en handen, denk bijvoorbeeld aan een stadsmarinier, vrijgemaakt moeten worden;

verzoekt het college: - een bedrag van € 596.000,00 te reserveren voor de periode 2024, 2025, 2026, met als doel om zo snel mogelijk, in ieder geval bij aanvang van het komende jaar, een concreet plan te maken om de buitensporige daklozenoverlast tegen te gaan in het Oude Westen en naar de raad te sturen; - jaarlijks de noodzaak en effectiviteit te evalueren, en indien de inzet niet noodzakelijk meer is, de middelen voor 2025 en/of 2026 over te hevelen naar de Pleinstewards; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. I. Coenradie en C. Aafjes- van Aalst De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dat was het? Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Dank voorzitter, ik moest nog een motie officieel indienen over het schuldenpardon, samen met de PvdA. De VOORZITTER. Het was een nieuwe motie hè? Mevrouw ELFILALI (volt). Het is een motie die ik had aangekondigd, maar nog niet had overhandigd. De VOORZITTER. Dan is hij voor mij nieuw. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, klopt. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali heeft de volgende motie ingediend. Motie 32.

Schuldenpardon meest problematische schulden "De gemeente Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023 ter bespreking van het agendapunt 'Conceptbegroting 2024 en tweede herziening 2023'; constaterende dat: - Rotterdam nog steeds koploper is wanneer het gaat om het aantal inwoners met geregistreerde problematische schulden; overwegende dat: - de meeste mensen in problematische schulden terechtkomen door onvoorziene omstandigheden zoals het overlijden van hun partner, scheiden of lange aanvraagtijden voor financiële assistentie; - problematische schulden een symptoom zijn van een grotere maatschappelijke opgave en er is geconstateerd door de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving dat schulden niet langer een individueel probleem van verkwisting of financieel wanbeheer zijn1; - er in het coalitieakkoord "Eén Stad" wordt gesproken over het herijken en vernieuwen van de aanpak van armoede en schulden die aansluit op multiproblematiek; verzoekt het college: - te onderzoeken of het mogelijk is om in de meest problematische gevallen van schulden de volledige schuld of een deel hiervan kwijt te schelden; - en te onderzoeken welke vorm van nazorg hier het beste bij aansluit; en gaat over tot de orde van de dag."

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2128

w.g. I. EIfilali, T. Kind en S. Reitema 1

De Raad voor Volksgezondheid, Van Schuld Naar Schone Lei, 2022.

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dat was het voor de techniek van de huishouding? Prima. Dan gaan we naar de volgende deelnemer aan het debat en dat is mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Voorzitter, we zijn als D66 nu ongeveer anderhalf jaar onderweg in deze bijzondere coalitie en zoals uw raad wellicht weet is deze coalitie voor ons heel erg belangrijk, om verschillen te overbruggen en mensen en ideeën weer bij elkaar te brengen. Mensen en ideeën die wellicht van nature wat verder van elkaar afstaan. En in de wereldstad die wij voor ogen hebben, leeft dat allemaal naast elkaar in één stad, waar iedereen ook de ruimte heeft voor diens eigen identiteit. En sommigen vinden hun identiteit in het geloof, anderen in afkomst of geaardheid, in hun politieke of muzikale voorkeur, in hun opleiding, leeftijd of de wijk waar je woont. En dat is per definitie natuurlijk nooit één ding. Dat geldt voor ons allemaal. Het is een combinatie van dingen, opgebouwd uit allerlei verschillende lagen. En wat voor D66 zo belangrijk daarin is, is dat iedereen daarin vrij is en dat iedereen de vrijheid heeft in deze stad om zichzelf te zijn en diens stem te laten horen en het leven in te richten zoals zij dat zelf willen. En dat is dan voor iedereen iets anders.

En juist door al die verschillende mensen brengt dat, en dat merken wij ook in deze raad, ook vaak een uitdaging met zich mee. Want hoe zorgen we er nu voor dat we ondanks al die verschillen wel met elkaar samen blijven leven? Want we hebben ook gezien dat de verschillen in deze stad en ook daarbuiten tot politieke en maatschappelijke discussies leiden. En die discussies zijn goed en gezond, want die moeten plaatsvinden, omdat we zonder die dialoog elkaar kwijtraken. En ondanks dat we soms denken dat die discussies ons verder van elkaar afdrijven, geloof ik echt dat ze uiteindelijk ons nader tot elkaar brengen. Dus we moeten dat gesprek met elkaar blijven voeren. En in een democratische rechtstaat als Nederland is vrijheid van meningsuiting een grondrecht. En ook de vrijheid van demonstratie. En hoe politiek beladen, smakeloos, futiel, wanstaltig of irritant een demonstratie dan ook mag zijn, wat D66 betreft moeten we dat grondrecht blijven koesteren. Want dat onderscheidt ons namelijk van al die onderdrukkende ondemocratische regimes zoals Iran, Rusland of China, waarin meningen worden gesmoord, vrouwen worden onderdrukt en mensen worden neergeslagen om wie ze zijn of wat ze vinden. Maar ook demonstratie is geen absoluut recht, net zoals het recht op vrijheid van meningsuiting. Dat houdt op, de vrijheid van de een stopt waar die van een ander begint.

De vrijheid om te demonstreren en om je mening te uiten houdt op daar waar het andere wetten overschrijdt, daar waar het aanzet tot haat, discrimineert of aanzet tot geweld. En nooit ofte nimmer mogen en kunnen wij dat hier in Rotterdam accepteren. In onze stad vol verschillen moeten wij daarom ook als eenheidsworst optreden. Als eenheidsworst tegen haat, intolerantie en discriminatie. Tegen Jodenhaat, geen islamofobie, geen lhbtiqa+-haat, geen vrouwenhaat en femicide. Geen anti-zwart racisme of welke vorm van haat dan ook in welke verschijningsvorm dan ook. En voorzitter, dit is misschien een heel abstract verhaal, maar samenleven in één stad wordt ook heel concreet. Want samenleven in één stad betekent ook samenkomen in één stad. Voor sommige mensen is dat op een bankje in het park en voor andere mensen is dat dansend ’s nachts in een nachtclub. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Het is een mooi verhaal, want het is het verhaal waar ik ook in geloof. Maar ik zie in de praktijk en zelfs binnen het college, binnen deze coalitie, hier andere stromingen in. En als we dan toch weer naar het debat van vorige week terugkijken, waar een wethouder niet klip-en-klaar afstand kan nemen van uitingen van DENK landelijk, waar de lhbtiq-gemeenschap als niet-normaal wordt geprojecteerd in beelden, dan hebben we toch nog een weg te gaan.

En hoe kunt u zeggen: wij dragen dat met dit stadsbestuur zo goed uit? De discussie misschien, maar niet die waarde. Want die wordt niet door iedereen gedeeld. En volgens mij is dit een basiswaarde waar iedereen achter moet kunnen staan. Hoe kijkt u daarnaar als die verschillen zo groot zijn en daar geen afstand van wordt genomen in een coalitie waar D66 nadrukkelijk deel van uitmaakt? De VOORZITTER. Mevrouw Maassen.

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2129

Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, u heeft het over waarde, u heeft niet expliciet benoemd welke waarde, maar ik neem aan dat u het dan heeft over de vrijheid om jezelf te zijn. Ik deel niet uw analyse dat de wethouder heeft gezegd dat mensen niet vrij zijn om zichzelf te zijn. En tot het moment dat ik meen dat er binnen dit college de opvatting bestaat dat daar geen ruimte voor is, zal ik dan ook doorwerken, samen, juist in dit college, juist om de verschillen te overbruggen, om samen te werken aan die ene stad. En op het moment dat ik me realiseer dat er één iemand is in dit college die zegt: je hebt niet de vrijheid en de ruimte om jezelf te zijn, dan zullen wij daar ook onze conclusies aan verbinden, maar ik heb ook het vertrouwen dat die opvattingen helemaal niet bestaan. Echt niet. Bij geen enkel van deze leden. En dat vertrouwen heb ik en houd ik en dat is ook waarom ik dit betoog houd. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. Mevrouw MAASSEN (d66). Dan ga ik nu verder met mijn verhaal. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Toch nog één ding, want het gaat natuurlijk niet alleen maar om jezelf te kunnen zijn, maar ook om zichtbaar jezelf te kunnen zijn.

Deze keycord heb ik gekregen van de wethouder die toen vervolgens vroeg: waarom draag je hem niet? De teleurstelling is wel dat er dan geen afstand wordt genomen van plaatjes waarin gezegd wordt dat dit niet normaal is. Het maakt het treurig en ook hypocriet en ik denk dat het goed is dat D66 tot zich door laat dringen dat het niet alleen maar gaat om jezelf te kunnen zijn, maar dat ook te kunnen laten zien. De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Ja, niet heel erg verrassend dat dit onderwerp ter sprake komt voorzitter. Wel een vraag aan de heer Engberts. Vindt hij dat dit college dan wel deze wethouder iets heeft gedaan waardoor de lhbtiqa+-gemeenschap in diskrediet wordt gebracht of andere rechten heeft, minder rechten heeft dan anderen in deze stad? De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Doordat een campagne wordt gevoerd door een landelijke partij, een landelijke verkiezingscampagne, waarin plaatjes worden gezet met de Progress Pride-vlag, met: laten we eens normaal doen, wordt in ieder geval de indruk gewekt dat je je daarin moet verstoppen. Zo ervaar ik het. Laat ik het gewoon maar persoonlijk maken.

En de wethouder heeft mij niets verkeerds gedaan, maar wat ik gewoon in mijn hoofd niet goed krijg, is dat ik aan de ene kant dan het krijg, met de vraag waarom draag je het niet, en dat tegelijkertijd dezelfde wethouder in zijn rol als lijstduwer campagne voert op het volgens mij was het het Grote Visserijplein, waar precies dan die boodschap wordt uitgedragen. En ik vind dat gewoon moeilijk en ik ben daarin niet de enige, weet ik uit ervaring. De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Dat u een bepaalde interpretatie geeft aan het landelijk programma dat snap ik en dat het pijn zou kunnen doen, daar kan ik ook zeker in meekomen. En ik vind ook dat de wethouder, en dat heeft hij zelf ook gezegd, de gesprekken voert, ook met die gemeenschap om te kijken waar die pijn zit en hoe hij dat kan wegnemen. Daarbij heeft dit college volgens mij heel vaak gezegd dat die rechten juist voor die groep ook heel erg belangrijk zijn en dat we die ook moeten beschermen en er ook alles aan moeten doen. Op het moment dat we hier gaan praten over een landelijk verkiezingsprogramma, dan wordt het alsnog een heel lange avond, kan ik u verzekeren, want dan gaan we alle landelijke programma’s er eens even bij pakken, wellicht ook van de afgelopen jaren, en dan gaan we dat eens een voor een analyseren. Maar volgens mij zitten we daarvoor hier niet in de raad. De VOORZITTER.

De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Een heel korte reactie. Deze wethouder is ook lijstduwer en voert actief campagne en daar gaat het dan om. Daar wringt het. En daar wordt het ingewikkeld om de

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2130

geloofwaardigheid te houden dat inderdaad het uitdelen van een keycord met Progress Pridesymbolen van harte wordt ondersteund. Daar zit die ingewikkeldheid, daar wringt het. Het springende punt is hier het zijn van lijstduwer en campagne voeren. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, een aantal zaken. Kijk, volgens mij gaat het om de daden die deze wethouder hier in Rotterdam verricht. En hij heeft u die homopropaganda gewoon gegeven en gevraagd: wilt u dat alstublieft dragen? Beter en meer kunt u niet van hem vragen volgens mij. Daar komt overigens ook bij dat het heel gebruikelijk is dat wethouders die onderdeel zijn van een politieke partij naast hun wethouderschap gewoon ook campagne voeren. En de burgemeester heeft ons al heel vaak gezegd dat we daar keer op keer discussies over hebben. Keer op keer. En of het nu gaat over uw standpunt over lhbti-rechten of over andere zaken. Keer op keer komt deze discussie zo rond verkiezingstijd naar boven. En dan komt altijd onze burgemeester terzijde en die zegt: dit mag en dit kan gewoon. Ze hebben het gewoon geregeld in Rotterdam, dus we moeten niet een beetje cherrypicken op dit onderwerp. Het is heel normaal dat dit gebeurt.

Dat u dat vreemd vindt, dat is waarschijnlijk vanwege het onderwerp, maar het is niet ongehoord, het moet ook gewoon kunnen en het past gewoon in het systeem dat we hebben. Hier in Rotterdam en ver daarbuiten. De VOORZITTER. Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Ja voorzitter, het is hier nu zo vaak over gegaan. Volgens mij hebben we een wethouder die we moeten beoordelen op het werk dat hij levert en wat we hier eigenlijk doen is een podium geven aan een fucking nobody met de naam Stephan van Baarle, die tekeningen heeft gemaakt, en vervolgens moeten wij die als een soort van kleuterleiders gaan beoordelen. Ik pas daarvoor. De VOORZITTER. We hebben hier ook de afspraak gemaakt dat wij ook niet op deze manier over anderen spreken, zeker als ze zich niet kunnen verdedigen. Dus een klein beetje inhouden alstublieft. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja voorzitter, kijk, ruimte voor alle verschillen die er zijn, die moet er zijn. En het debat met elkaar, de dialoog voeren we, zowel in deze raad als daarbuiten met elkaar door middel van het woord. Ik heb toch even een vraag aan mevrouw Maassen naar aanleiding van haar bijdrage.

Maakt het voor u uit, zeg ik via de voorzitter, dat het hier gaat om een wethouder, ongeacht zijn politieke kleur, met een bepaalde portefeuille en vervolgens een bepaalde landelijke verkiezingscampagne met een bepaalde lading en het feit dat deze wethouder inderdaad ook actief campagne voert, op een lijst staat. Maakt dat wat uit voor uw partij? Voor mijn partij maakt dat namelijk wel uit en ik zou even willen vragen: doet dat voor u iets aan de geloofwaardigheid of aan het risico op de schijn van? De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Voorzitter, ik begrijp heel goed dat de samenwerkingspartners die de wethouder zoekt om zijn beleidskader uit te voeren kritisch zijn vanwege zijn politieke kleur en ook de afbeeldingen die vanuit zijn politieke partij naar buiten zijn gekomen. Maar ja, ik vind de afbeeldingen gewoon smakeloos. Dus het maakt niet uit of je de wethouder Wijkraden bent of de wethouder Bouwen en wonen of de wethouder Samenleven. Ze zijn smakeloos en daarin is de inhoudelijke portefeuille niet zo relevant. Maar ik begrijp dat het voor mensen met wie moet worden samengewerkt buitenaf, en dat is ook de reden dat ik in het commissiedebat al heb gevraagd aan de wethouder: gaat u op pad om het vertrouwen te herstellen, om in gesprek te gaan met die partners in de stad? Want het zijn niet zijn afbeeldingen.

Maar ik begrijp heel goed dat dat voor de buitenwereld wat moeilijker scheidbaar is. Het is daarom ook aan hem om ervoor te zorgen dat dat vertrouwen er blijft en dat daardoor ook het beleidskader Samenleven, waar niets aan af wordt gedaan, kan worden uitgevoerd. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, dank u wel voorzitter. En daar gaat het dus allemaal om, om vertrouwen. Met smakeloosheid heb ik niet zo’n moeite. Met discriminatie des te meer. En daar gaat

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2131

het hier namelijk over. Het is pure discriminatie en het gaat precies zoals mijn collega zojuist zei. Een wethouder die en in zijn portefeuille dit heeft, het zit in zijn portefeuille om te zorgen dat er geen discriminatie plaatsvindt, en ook nog kandidaat is op een lijst, daar zit het mis. Daar gaat de geloofwaardigheid eruit. Het gaat niet om mij hier in deze raad te overtuigen, want wat ik vind en denk is heel duidelijk. Maar het gaat er wel om dat deze wethouder, waar hij ook komt in de stad, twee gezichten heeft. En dat kan niet. Dat kan onder geen beding. Want hij is naast wethouder ook kandidaat en heeft ook in zijn portefeuille om te zorgen dat er geen discriminatie komt. En het is overduidelijk dat het vertrouwen daarmee niet meer teruggewonnen wordt. Want dat voel je continu, aan iedereen en alles en nog wat, want het is gewoon overduidelijk. Ik word gediscrimineerd, ik moet normaal doen. Nee, de wethouder moet normaal doen en moet zeggen: ik neem hier afstand van. Dat is normaal. En dan zorg je ervoor dat er geen discriminatie plaatsvindt. Zo simpel ligt het. De VOORZITTER. Ik aarzel of ik hier als voorzitter er toch iets over zou willen zeggen. Dat ga ik toch doen. Ik heb altijd tegen de wethouders gezegd: twee, drie weken voor de verkiezingen mag je voor je partij campagne voeren. Rotterdam is niet… Mevrouw VERKOELEN (50+). Een punt van orde voorzitter.

U gaat iets goedpraten waar het hier niet om gaat. Het gaat hier om een wethouder die niet campagne voert, een wethouder die op een kandidatenlijst staat. Dat is iets anders. De VOORZITTER. Nee mevrouw Verkoelen, niet doen. Niet doen, ik ben voorzitter van beide gremia en ik vind dat ik als ik iets van de orde wil roepen, ik dat ook moet kunnen doen en dan pak ik daarvoor de ruimte. Ik heb met het college altijd afgesproken: twee, drie weken voor de verkiezingen kun je voor je partij campagne voeren. Wethouders van Rotterdam zijn niet de kleinste van ons land en dan mogen ze zich mengen in de opinievorming van de verkiezingen, van welke kleur ze ook zijn. Dat heb ik al die colleges zo ervaren en zo is het altijd goed gegaan. En telkenmale komen landelijke thema’s in die verkiezingsperiode terug in onze raadzaal. Ik zou u daarover willen adviseren u daarvan te onthouden. Maar ik heb ook tegen de wethouders gezegd: als je denkt dat een landelijk thema wringt met je lokale portefeuille, om dan ook voorzichtig te zijn met de manier waarop je daarmee omgaat in de campagne. Dat is de bestendige lijn. Ik heb nu vier colleges mogen leiden en het is altijd zo goed gegaan. Er zitten ook mensen in de raadzaal die toentertijd ook wethouder waren en die weten dat dit een bestendige lijn is.

Dus ik zou graag willen adviseren om er heel voorzichtig mee te zijn om die landelijke thema’s, in welke vorm dan ook, naar deze zaal te krijgen, maar ons te beperken tot hetgeen waarover we echt gaan, namelijk de raad van Rotterdam en de politieke verhoudingen zoals wij die met elkaar hier vormgeven. Het is niet verboden om het erover te hebben, maar ik probeer wel een beetje mee te geven van: doe daar een beetje voorzichtig mee. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Dank u wel voorzitter. Ik herken die bestendige lijn en het advies, maar er is hier één verschil. Ik kan prima met een wethouder leven die campagne voert voor een partij die zegt: ik wil meer auto’s in de stad of ik wil minder windmolens of ik wil het klimaat anders aanpakken. Maar dit zijn plaatjes die terecht ook door een aantal mensen als discriminatoir worden gezien. En daar ga je dan een grens over en die grens moeten we ook met elkaar bewaken. De VOORZITTER. Het punt is gemaakt. Ik zeg ook niet dat je het niet moet doen. Ik zeg alleen: doe daar voorzichtig mee, en als dat punt gemaakt is gaan we weer over tot hetgeen waar we werkelijk over gaan. Mevrouw Verkoelen, ik wil u toch niet het woord ontnemen. Zegt u het maar. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja voorzitter, ik ben het volledig met u eens en zo doen we dat allemaal. Er zit hier alleen één groot verschil.

We hebben een wethouder die het in zijn portefeuille heeft, des te gevoeliger, en we hebben een wethouder die zelf op een kandidatenlijst gaat staan. Hij kan ook zeggen: ik trek me van de kandidatenlijst terug. Dat mag ook van mij. Het gaat verder dan alleen maar drie weken van tevoren campagne voeren voor je partij. Het gaat verder en dat is het probleem. De VOORZITTER. Maar ik stel ook vast dat het ook in de actualiteitenraad aan de orde is geweest afgelopen donderdag, dus het is nu meer van hetzelfde. Mag ik dit punt nu als afgehandeld beschouwen? Dan gaan we naar datgene waar de Rotterdamse raad over gaat. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, een laatste punt. Volgens mij is het één wethouder met één gezicht en één beleidskader en ik spreek hierbij het vertrouwen uit dat de wethouder voldoende in

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2132

staat is om dat beleidskader Samenleven uit te voeren, samen met de partners in de stad. Dan de bijzondere contacten in de nacht. Dat zeg ik ook uit eigen ervaring, dat die in de nacht kunnen ontstaan. Maar het is nog wel heel erg moeilijk om die bijzondere contacten tegenwoordig te leggen, want vorige week op de Witte de With stond het weer rijen dik aan mensen die nergens terechtkonden en toch heel erg graag ergens wilden dansen. En het blijkt ook lastig om ruimte te bieden aan bestaande of nieuwe nachtclubs, terwijl er vele verdwijnen. Ik noem er maar een paar. Club Bad, vroeger veel geweest, Gay Palace en Sorbonne, allemaal tenten die de plek hebben weten te sluiten. Dat doet veel pijn, omdat er zoveel potentie is in deze stad en ook zoveel behoefte daarvoor. Daarom vraag ik het aan het college: waarom lukt het ons niet om die levendigheid te behouden en te creëren en wat doet het college eraan om ondernemers te helpen die juist een nachtclub of een avondclub zouden willen starten? En om het goede voorbeeld te geven voorzitter, komt D66 deze week zelf met een initiatief om nieuwe plekken aan te boren voor de Rotterdamse nachtcultuur. Want straks als ook plekken als De Weelde, Bit, Poing en Perron moeten verdwijnen en daar geen nieuwe oplossingen voor worden gevonden, dan maak ik me echt zorgen over die bijzondere ontmoetingen die in de nacht plaatsvinden en verloren gaan.

En daarom vraag ik ook aan het college: zijn wij al met die ondernemers die gebruikmaken van placemaking in gesprek voor mogelijke nieuwe plekken die zij kunnen vinden voor het ontplooien van de mooie initiatieven die daar plaatsvinden? En ontmoeting en een bruisende omgeving kan wat D66 betreft niet vroeg genoeg beginnen. Leren van andere kinderen, ontdekken wat je leuk vindt en creatief bezig zijn, dat zijn wat ons betreft de bouwstenen voor een fijne opvoeding. En we moeten steun geven aan de krachten in de stad die daarbij ondersteunen. Ik vraag daarom ook aan de wethouder of hij een toelichting kan geven hoe het nu zit met ZuiderLokaal en de financiering daaromtrent. En daarnaast wordt volgende week het onderwijsplan behandeld, maar we onderstrepen volledig het pleidooi van de wethouder dat de leerplicht van kinderen eerder zou moeten starten. Nu voelt iedereen het wellicht aankomen, ook het Kipa draagt vol bij aan het bruisende leven voor kinderen en het is nu onduidelijk of ze wel verder kunnen. Wat ons betreft zouden we moeten voorkomen dat Kipa volledig zou moeten stoppen en daarom wil ik aan de wethouder vragen hoe het nu precies zit.

Kan Kipa voortbestaan, gaat dat eventueel met een aanpassing van de financiën en het financiële beeld? En hoe kijkt hij daarnaar en is hij met hen daarover in gesprek? Daarnaast wordt samenleven in één stad natuurlijk ook een grote uitdaging als we kijken naar de gevolgen voor klimaatverandering. Ik moet zeggen: we hebben wel mooie stappen gezet het afgelopen jaar, de Upcycle Mall, waarin we met ondernemers en studenten in een milieupark samenkomen en werkplaatsen, stageplekken en leerwerktrajecten creëren en samen werken aan het klimaat. En samen praten over het klimaat met het Burgerberaad voor klimaat. Daar hebben wij hoge verwachtingen van. En natuurlijk, eindelijk een keertje goed nieuws op klimaatgebied: 18% reductie van CO2 in plaats van de beoogde 10%. Wij vragen ons ook af of deze goednieuwsshow nu doorgaat in 2024 wat betreft de CO2-reductie. En het belang van het aanpakken van de klimaatcrisis kan ik niet vaak genoeg onderstrepen, want het is ook het fundament van onze bestaanszekerheid. En één ding is zeker, het klimaat discrimineert ook niet, maar de gevolgen voor de een zijn wel groter dan voor de ander. Daarom moeten we die lasten eerlijk dragen en stoppen met fossiele subsidies.

Naar aanleiding van de motie die in Den Haag is aangenomen om te stoppen met de fossiele subsidies, hebben wij ook schriftelijke vragen gesteld, dat we hier in Rotterdam ook de fossiele subsidies in kaart moeten brengen. Ik moet wel zeggen, ik zag net een motie van GroenLinks en dat verbaasde me enigszins, omdat we juist die schriftelijke vragen hebben gesteld om beter in beeld te krijgen wat nu precies de situatie is in Rotterdam. Ik ben ook benieuwd, en dat vraag ik aan de wethouder, wanneer wij die informatie nu kunnen verwachten. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Mevrouw Maassen, D66, we hebben uw vragen ook gezien. Er zijn zelfs heel veel strijders hier via Extinction Rebellion om inderdaad die fossiele subsidies te stoppen. U gaat alleen over het inventariseren in uw vragen. Deze motie gaat verder, want die vraagt ook meteen daarna ook te stoppen, te zorgen voor een afbouwplan voor die fossiele subsidies. Dus dat is eigenlijk alweer voorsorterend op de volgende stap. In kaart brengen, afbouwen, dat moet het doel zijn en ik hoop dat u dat ook wilt steunen daarna. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ik schrik ervan dat u denkt dat wij schriftelijke vragen stellen over fossiele subsidies met de intentie om ze te verruimen, maar vooruit. U begrijpt natuurlijk dat ook ons idee was

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2133

om die verder dan af te bouwen. Dan gaat vrijheid ook over de vrijheid in bewegen. Gezond van A naar B reizen, met de fiets, te voet, met het OV, of als het moet met de auto. Het brengt ons samen. En in onze stad zie je dat de modaliteiten niet altijd even goed met elkaar samengaan. Het is echt een doorn in ons oog dat er nog te vaak wordt geracet over straat, dat de auto nog steeds de baas is in de straat en dat fietsers letterlijk en figuurlijk van hun sokken worden gereden. De luchtkwaliteit is om te huilen en fietsers mijden gewoonweg sommige straten in het verkeer omdat het zo onveilig is. We horen bijvoorbeeld vaak gevaarlijke situaties bij Kleinpolderplein of de Willemsbrug die meer lijkt op een infrastructureel Cluedo dan op een fietsvriendelijk Rotterdam. En dat moet wat ons betreft echt anders. Je moet elke dag gewoon veilig naar je werk of naar school kunnen fietsen in Rotterdam en daarom hebben wij een motie waarin we vragen om de fietsknelpunten in Rotterdam aan te pakken en in kaart te brengen, zodat we kunnen zorgen voor een fietsveiliger Rotterdam. En voorzitter, als je het hebben over samenleven in één stad, dan kan wonen natuurlijk niet ontbreken. Want wonen doe je niet in een huis maar in een thuis, je eigen plekje in de stad.

En velen hebben het al gezegd, maar daar moet flink wat op gebeuren en dat gaat dit college ook doen, met ambitieuze plannen en ik wil er één project in het bijzonder uitlichten. Dat is de Oostflank. Net zoals de heer Lansink-Bastemeijer ben ik erg trots op Rotterdam. En ik ben ook trots op deze megaontwikkeling van 30.000 woningen inclusief 3000 studentenwoningen, waarmee we van noord tot zuid de stad gaan verbinden met een gloednieuwe stadsbrug waar ik heel snel ook hoop overheen te kunnen rennen, zodat iedereen in deze stad kan wonen op een plek die groen, gezellig en fietsvriendelijk is. En in een stad met zoveel verschillende mensen bestaat natuurlijk een rijke geschiedenis. De geschiedenis van Rotterdam is bijzonder. Door ons bombardement, maar ook de diaspora van de talloze gemeenschappen die zich hier gevestigd hebben. Ik ben daarom ook blij dat we hier binnenkort zelfs een Landverhuizersmuseum hebben, om de geschiedenis te kunnen blijven vertellen die ons in deze stad verbindt, ook aan onze kinderen. Daarom hebben wij wel enige moeite met het feit dat de educatieve taken van het Stadsarchief dreigen te verdwijnen en daarom wil D66 samen met de VVD en PvdA een motie indienen ꞌWees geen dief van het Stadsarchiefꞌ, om ervoor te zorgen dat de educatieve en promotionele taken van het Stadsarchief behouden blijven.

Voorzitter, daarnaast blijft 2023 natuurlijk het jaar waarin we 150 jaar afschaffing van het slavernijverleden hebben herdacht. We zijn er trots op dat we met subsidies ervoor kunnen zorgen dat mensen hun naam kunnen wijzigen, hun geschiedenis kunnen onderzoeken en ook culturele tradities kunnen vieren, dat vergeten verhalen uit het verleden ook eindelijk een stem en een gezicht krijgen. Ik kijk dan ook reikhalzend uit naar de brief van de wethouder waarin hij ingaat op de manier waarop we ook in 2024 invulling kunnen geven aan die gelden. Dan terug naar het nu. Er werd net al veelvuldig over gesproken, zichtbaar jezelf zijn. Dat is een recht en ook een van mijn persoonlijke prioriteiten. En juist nu zou de gemeente daar ook een facilitator in zijn. Het is denk ik geen geheim voor uw raad dat ik al wel wat langer bezig ben met de permanente plaatsing van het monument voor seksuele- en genderdiversiteit, en voor het gemak van u, het queermonument. Het is voor een gemeenschap die al heel lang heeft moeten strijden voor gelijkheid en dat ook heden ten dage lang niet altijd in de praktijk ervaart. En die door internationale en nationale actoren wordt verketterd, bedreigd en soms ook weer in de kast wordt geduwd. In Rotterdam wil ik heel graag benadrukken: we staan pal achter de lhbtiqa+-gemeenschap.

Daarom dien ik samen met de VVD een motie in waarin ik het college vraag om geld vrij te maken zodat we nu eindelijk echt het queermonument permanent kunnen maken. Tot slot voorzitter, het is een tijd waarin de wereld op zijn kop lijkt te staan en wat we ook hier in Rotterdam voelen. Daarom wil ik afsluiten met één belangrijke boodschap. Leed discrimineert niet, de moeders in Gaza en Israël huilen net zo hard als de vaders in Oekraïne. Onze menselijkheid bindt ons, meer dan wat dan ook. Laten we dat alsjeblieft niet uit het oog verliezen. Laten we dan proberen om onze verschillen te overbruggen en samen een vuist te blijven maken tegen haat, intolerantie en discriminatie. En zoals u wellicht weet, ik ben op zoek gegaan naar woorden die ons met elkaar verbinden. En volgens mij is er één ding dat ons allemaal vandaag verbindt en dat is dat we allemaal Rotterdammers zijn in al onze verschillende kleuringen, hier bij elkaar. En daarom wil ik ook een ode geven aan die Rotterdammer in deze stad. Ik heb er lang over nagedacht, wat is dan die verbinding met elkaar en dat is toch dat wij hier allemaal met elkaar zijn. Daarom zou ik aan de wethouder Samenleven maar ook aan de wethouder Wijkraden en aan de burgemeester willen vragen: hoe kijkt u er nu tegenaan om eens een dag voor de Rotterdammer te organiseren, omdat dat hetgeen is wat ons met elkaar verbindt.

Want uiteindelijk moeten we het met elkaar in deze stad blijven doen. Vandaag, morgen, volgende week en volgend jaar. Dank u wel. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. De heer Coşkun.

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2134

De heer COŞKUN (sp). Ja, ik word aangesproken door collega Van Wifferen als nestor omdat ik dacht dat we hier 365 dagen per jaar voor de Rotterdammer bezig zijn. Dus ja, dat was mijn eerste reactie wel, maar moet de Rotterdammer het met één dag doen? Waarom niet 365? De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja sorry, het is heel slecht maar ik werd even afgeleid, dus zou u de vraag misschien heel even willen herhalen? U mag mijn tijd ervoor gebruiken. De heer COŞKUN (sp). In technische tijd dan. Nee, u pleit voor één dag voor de Rotterdammer, maar ik dacht dat we hier met z’n 45’en 365 dagen per jaar voor de Rotterdammer bezig zijn. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja uiteraard, maar we moeten natuurlijk ook allerlei andere dingen doen in deze stad behalve vieren dat we Rotterdammers zijn. Dus volgens mij is één dag om dat te vieren voldoende. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen heeft de volgende moties ingediend. Motie 33 (vervallen, zie motie 49).

Minder geknel en gebel, meer ruimte voor de fiets, snel! "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023 ter bespreking van de begroting 2024; constaterende dat: - in coalitieakkoord 'Eén Stad' is afgesproken om meer ruimte te geven aan de fiets en om jaarlijks met inachtneming van de adviezen van wijkraden - de vijf meest verkeersonveilige plekken in Rotterdam te kiezen en de inrichting hiervan te verbeteren; - in de begroting 2024 het collegetarget 'Verbeteren verkeersveiligheid' is opgenomen, waarvan het doel is effectieve maatregelen te treffen op de dertig meest verkeersonveilige locaties in de stad; - er diverse signalen zijn van bewoners dat Rotterdam veel fietsknelpunten kent, zoals rondom de Willemsbrug, Kleinpolderplein, Piekstraat en de Erasmusbrug, waar zowel de doorstroom van het fietsverkeer suboptimaal is, alsmede de veiligheid voor fietsers en voetgangers; - er ruimte is van € 6,3 miljoen door de schommelingen in het Gemeentefonds welke in de begroting 2024 vrijkomt; overwegende dat: - fietsknelpunten zorgen voor chaotische en onveilige situaties voor fietsers en voetgangers en het de verantwoordelijkheid van de gemeente is deze punten aan te pakken; - het college het gebruik van de fiets wil stimuleren, en dat daarbij het oplossen van knelpunten essentieel is om meer Rotterdammers op de fiets te krijgen; - fietsmobiliteit een

efficiënte en milieuvriendelijke vorm van vervoer is, wat zorgt voor het verminderen van files, luchtvervuiling en CO2-uitstoot; - het bevorderen van fietsgebruik niet alleen bijdraagt aan een individueel gezonde levensstijl, maar collectief meer ruimte maakt voor groen en een algeheel prettige buitenruimte voor alle Rotterdammers; - knelpunten op diverse manieren kunnen worden opgelost, bijvoorbeeld door de aanleg van tweebaansfietspaden, snelfietspaden en duidelijke bewegwijzering; verzoekt het college: - jaarlijks tien fietsknelpunten te selecteren en hier de doorstroom en verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers te verbeteren, bijvoorbeeld door de aanleg van tweebaansfietspaden, snelfietspaden en duidelijke bewegwijzering; - bij de selectie van de fietsknelpunten de wijkraden om advies te vragen en aangedragen mogelijke oplossingen mee te nemen in de aanpak; - voor het aanpakken van de geselecteerde knelpunten jaarlijks middelen vrij te maken in de begroting, te beginnen met € 500.000,00 in 2024 bekostigd uit de vrijvallende ruimte in de begroting van 2024 en 2025;

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2135

-

hierover te rapporteren aan de raad;

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A.J.A. Maassen en I. van Wifferen Motie 34. Wees geen dief van het Stadsarchief "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023 ter bespreking van de begroting 2024; constaterende dat: - het college voornemens is om vanaf 2024 € 300.000,00 te bezuinigen op de educatie en promotie van erfgoed van de stad Rotterdam door het Stadsarchief Rotterdam; - het bij voornoemde bezuiniging concreet gaat om minder lesbrieven, rondleidingen in het archief, digitale geschiedenislokalen voor basis- en voortgezet onderwijs, onderzoeks- en stageplaatsen, lezingen en colleges voor hbo- en wo-studenten en volwassenen, het mede organiseren van herdenkingen van bijvoorbeeld het bombardement van 14 mei, Keti Koti, Srebrenica en Erasmus, en evenementen in de stad, zoals 150 jaar Nieuwe Waterweg, Koningsdag, Stadstekenaars, wisseltentoonstellingen in de Maastunnel en de Maand van de geschiedenis; - in de begroting 2024 het doel 'Betrouwbaar stadsarchief' is opgenomen, met daarin onder meer het streven om het historisch besef te bevorderen door actief de Rotterdamse geschiedenis onder de aandacht te brengen; - er ruimte is van € 6,3 miljoen door de schommelingen in het Gemeentefonds welke in de begroting 2024 vrijkomt; overwegende dat: - Rotterdam een zeer bijzondere geschiedenis kent die moet worden doorverteld aan volgende

generatie Rotterdammers; - de Rotterdamse identiteit is verweven met haar geschiedenis, te denken aan Erasmus, migratiebewegingen en het bombardement van 14 mei, en het collegedoel van een 'Betrouwbaar stadsarchief' onlosmakelijk verbonden is met de continuering van de educatieve functie die het Stadsarchief hier nu in vervult; - de gedeelde geschiedenis van Rotterdam verschillen overbrugt en mensen samen kan brengen – we zijn immers allemaal Rotterdammer – en dat dit in een tijd van maatschappelijke spanningen extra belangrijk is; verzoekt het college: - te zorgen dat de educatieve en promotionele taken van het Stadsarchief over het erfgoed van Rotterdam behouden blijven door hier € 300.000,00 voor vrij te maken, bekostigd uit de vrijvallende ruimte in de begroting van 2024 en 2025; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A.J.A. Maassen, T. de Haan, D.A. van Groningen en G.J. Engberts Motie 35.

Maak het queermonument nu echt permanent "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023 ter bespreking van de begroting 2024; constaterende dat: - voor de herinrichtingsopgave van het Willemsplein deze collegeperiode geen middelen zijn vrijgemaakt; - de permanente plaatsing van het monument voor seksuele- en genderdiversiteit verbonden is aan de herinrichting van het Willemsplein; - er ruimte is van € 6,3 miljoen door de schommelingen in het Gemeentefonds welke in de begroting 2024 vrijkomt;

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2136

overwegende dat: - de permanente plaatsing van het monument voor seksuele- en genderdiversiteit belangrijk is voor de zichtbaarheid en ondersteuning van de lhbtqia+-gemeenschap in Rotterdam; - de middelen voor de plaatsing van het permanente monument voor seksuele- en genderdiversiteit nog niet gereserveerd zijn; - de toenemende haat tegen lhbtqia+'ers maakt dat een permanente plek om samen te komen en zichtbaarheid te geven aan de Rotterdamse queer gemeenschap zekerheid verdient; verzoekt het college: - middelen vrij te maken ten hoogte van € 300.000,00 uit de beschikbare ruimte in de begroting ten behoeve van het ontwerp en inrichting van een permanent monument voor seksuele- en genderdiversiteit op het Willemsplein; - deze middelen te bestemmen voor de permanente plaatsing van dit monument en te reserveren tot de herinrichting van het Willemsplein, volgens planning in 2026; - de geschiedenis van de Rotterdamse queergemeenschap een plek te geven in het ontwerp en de lhbtqia+-gemeenschap hierin te betrekken; - de raad op de hoogte te houden van de ontwikkelingen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A.J.A. Maassen en P.J.P. Lansink-Bastemeijer De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd).

Voorzitter, de Partij voor de Dieren Rotterdam wil voor elke Rotterdammer een goed, gezond en gelukkig leven. Niet alleen voor de mensen, onze kinderen en kleinkinderen, maar ook voor de andere inwoners van deze stad en dat zijn natuurlijk de dieren. Een toekomst waarin er met respect wordt omgesprongen met al het leven op aarde. Een gezonde democratie houdt immers rekening met de belangen van alle inwoners, mens en dier. En onze partij, de Partij voor de Dieren heeft één allesomvattende kernwaarde en dat is met liefde omgaan met de aarde en al haar bewoners. En we moeten ook in Rotterdam een kanteling maken naar een groene, gezonde en diervriendelijke toekomst. En steeds meer mensen voelen en begrijpen dat. En steeds meer mensen laten zich horen. En steeds meer mensen eisen hardop een toekomst voor onze mooie aarde. En net als zij strijden wij voor wat ons dierbaar is. En de Partij voor de Dieren jaagt aan, maar wij werken ook samen. We zijn kritisch, maar we bieden ook altijd oplossingen. En wij denken ecocentraal. Dieren, natuur, milieu en klimaat vormen bij ons de uitgangspunten. En wij merken niet alleen in Nederland maar ook in Rotterdam dat steeds vaker het klimaat verandert. Daarom is het cruciaal om versneld en gericht de klimaat- en natuurcrisis op te lossen. Dit kan en moet in samenhang met elkaar en daar spelen de dieren een grote rol bij.

Dieren zijn levende wezens met bewustzijn en gevoel en met hun levens moet met zorg worden omgegaan. De Partij voor de Dieren wil dat alle dieren naar hun aard kunnen leven en daar ook de ruimte voor hebben, ook in Rotterdam. Een goede relatie met dieren is namelijk ook in het belang van ons mensen. Een veiliger wereld voor de dieren is een veiliger wereld voor de mensen. De manier waarop wij met dieren omgaan is een belangrijke oorzaak van veel problemen van deze tijd. De klimaatverandering, het biodiversiteitsverlies, we hadden recent corona, COVID-19, een zoönose. We hebben nu de vogelgriep, die nota bene op het punt staat om op mensen over te springen. Nou, berg je dan maar. En voorzitter, we stoppen het lijden van dieren door ze te bevrijden uit de voedselketen. Dan lossen we veel problemen in één klap op, want bijvoorbeeld het land waar nu nog veevoer op wordt verbouwd, biedt dan in de toekomst ruimte voor echte natuur en voor de mens, bijvoorbeeld voor woningen. Recent tijdens het debat over de Oostflank vroegen wij hier al aandacht voor. En ik vraag me altijd af waarom de economie toch altijd maar moet groeien, groeien, groeien. Die economie van groei maakt ons leven allang niet meer beter. Het is een economie van verspilling geworden. Van wegwerpbekers tot overbodige verpakkingen. Wij vinden dat de economie binnen de draagkracht van onze aarde moet blijven.

Er is namelijk gewoon genoeg voor iedereen. Er wordt nu meer geproduceerd dan er wordt geconsumeerd. En ook in Rotterdam is een enorme kloof ontstaan tussen arm en rijk. Kinderen hoeven niet in armoede op te groeien. Veel mensen liggen krom om de maandlasten te betalen. We werken hard, maar wat zien we bij iedereen? Het geld verdwijnt in

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2137

de zakken van de grote bedrijven en de rijke investeerders. En wat de Partij voor de Dieren betreft is dat geen rijkdom. Echte rijkdom is gezonde lucht, schoon water, meer ruimte voor de natuur en ook tijd gewoon om met je geliefden te besteden. Echte rijkdom is de zekerheid dat je niet in armoede hoeft te leven. Echte rijkdom is een prachtige stad en een prachtige planeet, dat we die willen doorgeven aan onze kinderen en kleinkinderen. En dan de gezondheid. Voorkomen is beter dan genezen. Preventie moet het uitgangspunt zijn. Iedereen heeft recht op een liefdevolle zorg. Maar er is een toenemende ongelijkheid in welzijn en gezondheid en Rotterdam is daar een voorbeeld van. Want mensen die leven met geldzorgen, schulden of armoede, zijn vaker ziek. En het is niet rechtvaardig dat iemands gezondheid grotendeels bepaald wordt door het gezin of de wijk waarin diegene opgroeit. Wij willen een stabiele basis voor iedereen in de samenleving en ook de gezondheidskloof in Rotterdam verkleinen, want dat is hard nodig. En ook wonen. Een dak boven je hoofd is niet voor niets een grondrecht. Maar voor veel mensen in Rotterdam is dat moeilijk of zelfs onmogelijk geworden. Wonen is geen verdienmodel. Wij willen dat bijvoorbeeld studenten betaalbaar op kamers kunnen, dat jonge gezinnen een huur- of koopwoning vinden die bij hun gezinssituatie past.

En denk nu ook bijvoorbeeld eens een keer aan woningen voor alleenstaanden, maar ook aan meergeneratiewoningen, zodat kinderen en ouders, grootouders, samen kunnen wonen en bijvoorbeeld voor elkaar kunnen zorgen. Dan de kunst- en cultuursector. Die is van onschatbare waarde voor onze stad. Wij zullen deze sector altijd steunen en zorgen dat zij tot volle wasdom kan komen en ook kan blijven. Waar wij ook grote waarde aan hechten is het recht om te houden van wie je wilt. Het recht om te geloven waarin je wilt. En het recht om je te presenteren zoals jij wil. Wij willen een rechtvaardige toekomst voor ieder levend wezen en we zullen afscheid moeten nemen van dat misverstand dat de mens boven de natuur staat. Niet het ego moet centraal staan, maar eco moet centraal staan. Want we zijn immers volledig afhankelijk van de ecosystemen waarvan we onderdeel zijn. En wij willen gewoon een samenleving waarin we met zijn allen in harmonie kunnen leven. En voorzitter, wij dienen natuurlijk altijd het hele jaar door goede voorstellen in. Voor de begroting heb ik twee moties. Helaas hebben ze allebei een Engelse titel, maar goed, het is nu eenmaal zo omdat de maatschappij kennelijk niet meer kan leven zonder Engelse woorden.

Voorzitter, dan gaat het over open hiring, een nieuwe veelbelovende wervingsroute waarbij iedereen die wil werken gewoon aan de slag kan gaan, zonder cv of sollicitatiegesprek. Dit helpt arbeidsdiscriminatie tegen te gaan, doordat een voorselectie op basis van documenten wordt vermeden en de mogelijkheid tot bekend maakt bemind. Wij verzoeken het college een voorbeeldrol te spelen door een deel van haar vacatures via open hiring ter beschikking te stellen en raad en publiek te rapporteren over de ervaringen hiermee. En voorzitter, dan de sustainable development goals. Ik zal ze maar afkorten als SDG. Wij willen graag implementatie van deze SDG’s, zoals afgesproken met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten-campagne, uit te werken bij de volgende herziening van de begroting in 2024 en de raad te informeren over deze campagne en de inspanningen van de gemeente. En tot zover. Ik dank u. De VOORZITTER. De heer Van de Velden heeft de volgende moties ingediend. Motie 36.

Sustainable Development Goals (SDG's) op z'n Rotterdams "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, ter bespreking het raadsvoorstel tot vaststellen van de tweede herziening van de begroting 2023 en de begroting 2024; constaterende dat: - de 17 SDG's (sustainable development goals of duurzame ontwikkelingsdoelen) zijn er om van de wereld een betere plek te maken in 2030; - de SDG's zijn afgesproken door de landen die zijn aangesloten bij de Verenigde Naties (VN), waaronder Nederland. Ook Rotterdam heeft de SDG's omarmd en heeft zich aangesloten bij de VNG-campagne 'Gemeenten 4 Global Goals'; - in de begroting 2024 van de Gemeente Rotterdam zijn 11 SDG's gekoppeld aan college targets en gemeentelijke programma's; - de andere SDG's, zijn: SDG 5 (gendergelijkheid), SDG 6 (schoon water en sanitair), SDG 7 (betaalbare en duurzame energie), SGD 10 (ongelijkheid verminderen) SDG 12 (verantwoorde consumptie en productie) en SDG 17 (partnerschap om doelstellingen te bereiken); - geen enkele doelstelling van alle 17 SDG's heeft een specifieke plek in de begroting met afrekenbare doelen, anders dan een bijlage met opsomming en verwijzing naar enkele gemeentelijke programma's;