20231105 - Notulen van de raadsvergadering van 11 mei 2023.pdf

Notulen raadsvergadering

Notulen van de raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen van de raadsvergadering van 11 mei 2023 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 6 Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb, met dien verstande dat het voorzitterschap van 11.53 uur tot 13.15 uur is waargenomen door de heer B. van Schaik Tegenwoordig zijn 40 leden, namelijk: de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, de heer M.H. Biljoen, mevrouw A. Kockelkoren, de heer J.M.D. de Waard, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer B. van Drunen, mevrouw I. Coenradie, de heer T.S.J. Coşkun, de heer S. Ceulemans, mevrouw L.S. Vlieger, de heer R. Moti, mevrouw S. Reitema, mevrouw D. Yildirim, mevrouw M.Y. Morkoç, de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, mevrouw V.A. Bruin, mevrouw M.S. Abrahamse, de heer S. Soytekin, mevrouw E. Rehim Zadeh, de heer N. Akhatab, mevrouw J.M. Nunnely, mevrouw I. van Wifferen, de heer D.J. van Dommelen, de heer T. Roskam, mevrouw N.D.Z.R. Mohamed-Hoesein, de heer S.M. Bonte, mevrouw A.J.A. Maassen, de heer F. Elbay, de heer T.J. Vonk, de heer B. van Schaik, de heer E.P.J. Verweij, mevrouw I. Elfilali, de heer T. Kind, mevrouw J. Bokhove, de heer R.T.J. van der Velden, mevrouw S. van de Peppel, de heer A.R. Oostdijk, de heer M. Verhoef, mevrouw D.A. van Groningen en mevrouw M.S.S. de Jong Afwezig zijn 5 leden, namelijk: de heer S.J.C. Becker, de heer G.J. Engberts, de heer T. de Haan, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen en mevrouw M.M.

Vlasblom Namens het college zijn tegenwoordig de heer S. Kasmi en de heer M.J.W Struijvenberg Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders

1.1

Opening en mededelingen

De VOORZITTER. Goedemorgen, mag ik u verzoeken uw plaatsen in te nemen. Ik heet u van harte welkom. Ook welkom aan degenen die op afstand deze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media, onze bezoekers op de publieke tribune, hartelijk welkom. En ook onze medewerkers die vandaag ons helpen bij deze vergadering. Ik heb een aantal berichten van verhindering ontvangen. Ik heb bericht van verhindering ontvangen van de heer Becker, de heer De Haan, mevrouw Vlasblom, mevrouw Verkoelen en de heer Engberts. Zij zijn vandaag afwezig. De heer Engberts geeft aan dat hij afwezig is overdag, maar ik vermoed dat we alleen een dagvergadering hebben. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ik vermoed dat we een dagvergadering hebben. De raad van Rotterdam is nooit voorspelbaar, dus ik laat het daar maar even bij. Mevrouw Nunnely is vanaf vanmiddag 13.00 uur kort afwezig en daarna komt zij weer terug. Wethouder Zeegers is verhinderd voor een overleg namens de stad met het kabinet van 12.00 uur tot 14.15 uur. 2.

Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 11 mei 2023

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

727

De VOORZITTER. Dan heb ik aan de orde de vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van heden, 11 mei 2023. Ik zal zoals gebruikelijk eerst met u de agenda doornemen en aan het einde zal ik u de gelegenheid geven om andere opmerkingen te maken dan opmerkingen die horen bij de agendapunten die ik noem, want dan moet u de opmerking daar maken. Om te beginnen bij agendapunt 6. Er is een verzoek ontvangen voor een regulier debat over explosies in Rotterdam, aangevraagd door Leefbaar Rotterdam, VVD en D66. Als daar verder geen bezwaren tegen zijn, stel ik u voor dit punt als agendapunt 6.2 op de agenda te zetten. U kunt zich daarin vinden? Eenmaal andermaal, akkoord. Van agendapunt 7.1 valt het tijdstip van behandeling mogelijk samen met verhindering van wethouder Zeegers, dus het kan zijn dat we dat punt qua tijd iets verschuiven. Wilt u daar qua woordvoering rekening mee houden, dat de woordvoerders ook een beetje flexibel beschikbaar zijn alstublieft. Dat is akkoord? Waarvan akte. Agendapunt 7.2, mevrouw Elfilali heeft een voornemen kenbaar gemaakt om agendapunt 7.2 vandaag van de agenda te halen. U had een punt over het vorige punt? Ja, gaat uw gang. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Ja, nog het verzoek of ook de wethouder die over evenementen gaat aanwezig kan zijn, omdat dat ook zal worden besproken bij dit punt. De VOORZITTER.

Wethouder Achbar, sorry wethouder Kasmi vragen bij dat onderwerp ook aanwezig te zijn in de raad. De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Misschien is het handig om in de volgorde gelijk vast te stellen om Rijnhaven dan als agendaput 7.4 in te plannen? De VOORZITTER. De nummering verandert inderdaad niet, maar dan moeten we maar even kijken of dat kan. De heer VAN DER VELDEN. Voorzitter. De VOORZITTER. Dan agendapunt 7.2. Mevrouw Elfilali heeft een voornemen kenbaar gemaakt om agendapunt 7.2 vandaag van de agenda te halen in verband met een op handen zijnde technische sessie. Mevrouw Elfilali, misschien een korte toelichting? Ja. De heer KIND (volt). Ja, op 31 mei is er een technische sessie over het Gezond en Actief Leven Akkoord. Dat gaat ook over publieke gezondheid. Daar kan dit onderzoek volgens mij prima in worden meegenomen, dus daarom lijkt me dat ook in het kader van de efficiëntie een goede oplossing. De VOORZITTER. De heer Van der Velden over hetzelfde? De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Nee, nog over het vorige punt. De VOORZITTER. Zullen we dan even dit afronden en dan ga ik terug. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja. De VOORZITTER. Kan het standpunt van Volt rekenen op uw steun? Ik kijk goed in de raad. Dat is het geval. Dan halen we agendapunt 7.2 van de agenda af. Mijnheer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u.

Ik heb een vraag over het vorige agendapunt. Wat is eigenlijk de reden dat wethouder Zeegers niet gewoon bij de behandeling van dit punt op het normale tijdstip kan zijn? Want nu gaat de raad zich weer

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

728

aanpassen, alle woordvoerders moeten zich weer aanpassen aan de wethouder. En het is natuurlijk andersom hè, dat de wethouder zich moet aanpassen aan de raad. Dus mijn vraag is eigenlijk waarom ze er dan niet is. De VOORZITTER. Dat is een punt waar we het vaak met elkaar over hebben. Wij hebben tegen elkaar gezegd dat wanneer er dringende belangen zijn van de stad Rotterdam met het kabinet, we toch de wethouder in staat stellen om die gesprekken ook te voeren. Vaak zijn dat ook gesprekken in aanwezigheid van andere steden. Ik weet niet precies wat de agenda hierbij is, maar ik kan zomaar vermoeden dat het over centjes gaat, want dat is vaak de reden waarom wij naar Den Haag gaan. Maar ik heb niet het juiste antwoord voor me, maar ik wil het u met alle plezier straks nog even vertellen. Het is meestal een zwaarwichtige reden, want de raad telt zwaar en dat is zeker ook voor het college zo. Wij tillen er zwaar aan dat wethouders hier zijn als de raad vergadert, maar soms kan het niet anders. Dan 7.4, mijnheer Vonk, u heeft aangegeven dit punt wellicht nog even wel of niet van de agenda te halen. Dat is niet aan de orde? Ik kijk ook naar D66. 7.4 laten we gewoon op de agenda staan? Dat is zo? Dat gaat over dakloosheid. De heer VONK (cu).

Nee voorzitter, ik had aangegeven dat het wat mij betreft er af kan, maar ik begreep van collega’s dat zij wel behoefte hadden om een motie in te dienen. Ja, dan blijft het natuurlijk gewoon staan, maar dat is inderdaad goed om even te checken. De VOORZITTER. Dat is het geval. Dan laten we het op de agenda staan. Heel goed. En de vakwethouder luistert mee, dus die weet dat dan ook. Dan agendapunt 9. Er zijn vier verzoeken ontvangen voor een motie vreemd aan de orde van de dag. Ik loop ze met u door. ꞌFeyenoord – vrij voor VO en BOꞌ van GroenLinks en D66. ꞌEén vergoeding maakt nog geen zomerꞌ van GroenLinks, Partij voor de Dieren, PvdA en de SP. ꞌVerwijder coronacommunicatie uit de publieke ruimteꞌ en de laatste is ꞌUNESCO Learning City?ꞌ. Ten aanzien van de laatste, van het CDA, geldt een negatief behandeladvies om twee redenen. Het te laat indienen van de motie en de inschatting dat het ook niet beleidsarm is. Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dank voorzitter. Ik kan me dat goed voorstellen. De eerste is natuurlijk feitelijk correct, maar ik hoop dat de raad me vergeeft dat we net iets te laat waren. De reden waarom we het nu indienen en niet al eerder, is omdat ik bij de vorige raadsvergadering zelf niet in staat was om te stemmen, dus dat leek mij een beetje vreemd, om een vreemd-motie in te dienen en daar zelf niet over te stemmen.

Waarom hij er nu staat is omdat de inschrijvingstermijn voor de volgende raadsvergadering verstrijkt, dus dit is de laatste kans. Als u me misschien wil helpen met een voorstel dat er bijvoorbeeld toe zou kunnen leiden dat een wethouder er een paar woorden over zegt, want je kunt er denk ik over twisten of het beleidsarm is of niet, maar dat er in ieder geval wel aandacht voor is. Ja, dan zou ik me ook kunnen voorstellen dat we hem uiteindelijk niet in stemming hoeven te brengen. Ik zit een beetje te zoeken, misschien kunt u me daarmee helpen. De VOORZITTER. Ik vrees dat ik hem echt wel in stemming zal moeten brengen, omdat dat afwijkt van de procedure. De inschatting dat het niet beleidsarm is vloeit voort uit het type aanvraag, maar het is aan de raad, want de aanvraag ligt bij de raad, om ook inhoudelijk te wegen of hij wel of niet inhoudelijk relevant is, om daar ook een inhoudelijk debat over te voeren. Want als u er een inhoudelijk debat met elkaar over moet voeren, dan kan het niet in die vorm, want een motie vreemd aan de orde van de dag is niet een motie die leidt tot een raadsdebat. En de inschatting is dat dat waarschijnlijk wel het geval zal zijn. Zullen we als u het goed vindt even dit punt aanhouden en de vakwethouder, de heer Kasmi in dit geval,

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

729

consulteren en vragen wat hij ervan vindt? Dan kom ik met een nader ordevoorstel terug ten aanzien van het punt over wel of niet inhoudelijk relevant. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ja voorzitter, daar ben ik dan eigenlijk geen voorstander van, want ik laat me zelden leiden door wat een wethouder vindt, maar ik vind het zelf eigenlijk geen onderwerp om nu eventjes in een motie vreemd af te handelen, want ik kan de gevolgen helemaal niet overzien. Het is precies wat u zegt, daar hebben we dan een debat over of niet. Dus wat mij betreft is de motie vreemd én te laat én niet beleidsarm, dus afvoeren. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, ik zou het op een iets vriendelijker manier af willen sluiten, maar ik ben het eens met de heer Lansink. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, ik zou toch wel een beetje willen meedenken en ook aan de collega’s vragen om mee te denken met de heer Segers, want volgens mij is het onderwerp dat hij hier adresseert wel degelijk een onderwerp dat wij allemaal heel belangrijk vinden en waar we wel degelijk met een deadline zitten om te kijken of we dat wel of niet willen doen.

Ik kan me voorstellen dat als we hier met elkaar besluiten om bij de eerstvolgende commissie WIOSSAN, volgens mij is dat 17 mei, het op de agenda te zetten en daar dan het gesprek met de wethouder voeren en dat de wethouder wellicht wel of niet een toezegging doet, zodat we hetzelfde kunnen bewerkstelligen. Dan kunnen we tenminste wel het gesprek erover voeren. Maar ik kijk ook richting de heer Segers of hij dat ook een goede manier vindt om dit belangrijke onderwerp dan wel met elkaar te kunnen bespreken. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja voorzitter, ik realiseer me dat ik mogelijkerwijs het verkeerde instrument heb gekozen. Daarom stelde ik ook de hulpvraag. Ik vind dit een heel goed tussenvoorstel, dus als de raad daarmee kan instemmen. Als het dan zo kan, had het eigenlijk een regeling moeten zijn, maar als we hem zo kunnen ombouwen, zou ik daar erg mee ingenomen zijn. De VOORZITTER. Prima, dat vindt de raad uitstekend. Dank voor het hulplijntje van de PvdA. Aldus. Zijn er nog leden die verder nog een opmerking willen maken over de agenda anders dan de gemaakte opmerkingen? Niet? Dan kom ik nu aan de spreektijd voor vandaag. Wij dachten dat het verstandig was om 2,5 uur spreektijd op de klok te zetten. Kunt u zich daarin vinden? 2,5 uur spreektijd, te verdelen over de fracties. Akkoord. Het stemvenster is aan het einde van de vergadering.

Indien nodig zullen we ook schorsen opdat u de balans kunt opmaken voordat u aan de stemmingen kunt deelnemen. De verwachting is dat we rond 12.45 uur een broodje serveren hier op de gang, afhankelijk van hoe de dynamiek van de vergadering is. Er is voor vanavond geen warme maaltijd beschikbaar omdat de verwachting is dat we alleen een dagvergadering hebben. 3.

Vaststelling van de notulen van de raadsvergadering van 13 april 2023

De VOORZITTER. Ik ben bij agendapunt 3 aangekomen, vaststelling van de notulen van de raadsvergadering van 13 april. Wenst iemand nog naar aanleiding van de notulen iets te zeggen? Nee? Dan zullen we die notulen arresteren met dank aan de verslaglegger.

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

730

4.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2023 week 15 t/m 18

De VOORZITTER. Mededeling van ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst van het lopende jaar 2023, de weken 15 t/m 18. Ik stel u voor te handelen zoals is geadviseerd. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Dank u wel. Ik zou graag nummer 23bb002590, Afdoeningsvoorstel toezegging burgemeester over typologie camerasystemen, willen agenderen voor de procedurevergadering in de commissie BOFV. De VOORZITTER. Ik zag mijnheer Verhoef die was gaan staan. De heer VERHOEF (lr). Dank u wel voorzitter. De brief van wethouder Zeegers over de flexwoningen, de flexmonitor, 23bb002891, zou ik graag willen agenderen in de commissie BWB. De VOORZITTER. Akkoord, dat gaan we doen. Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Dank voorzitter. De beantwoording van onze schriftelijke vragen 23bb002384 over hostile architecture willen we graag agenderen voor de commissie. We willen daar graag een goed gesprek over. En over de ingekomen brief 23bb002740 heb ik een vraag. Ik denk dat ik daar vandaag nog antwoord op krijg en zo niet, dan wil ik hem agenderen, maar dan kom ik daar later even op terug. De VOORZITTER. Akkoord. Wij gaan zorgvuldig naar u luisteren. 5.

HAMERSTUKKEN

De VOORZITTER. Ik ben aangekomen bij agendapunt 5, en dan de onderdelen 5.1 tot en met 5.4. Ik neem ze met u door. 5.1

Oplegging geheimhouding ꞌActualisatie grondexploitatie 2023ꞌ van de gemeenschappelijke regeling Nieuw Reijerwaard

De VOORZITTER. Agendapunt 5.1, Oplegging geheimhouding ꞌActualisatie grondexploitatie 2023ꞌ van de gemeenschappelijke regeling Nieuw Reijerwaard. Mijnheer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Daar stemmen wij tegen. De VOORZITTER. Anderen? Dan met de stemmen van de PvdD tegen is punt 5.1 gehamerd. 5.2

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌOSBS de Kameleonꞌ

De VOORZITTER. 5.2 het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌOSBS de Kameleonꞌ. Hier nog bezwaren tegen? Niet? Dan is bij dezen de geheimhouding opgelegd. (Er wordt buiten microfoon gesproken.) Excuses, goed dat u mij corrigeert. Dan is 5.2 gehamerd. 5.3

Het voorstel met betrekking tot onteigening van onroerende zaken en/of beperkte rechten ten behoeve van de uitvoering van het bestemmingsplan ꞌUrkersingelꞌ

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

731

De VOORZITTER. 5.3, het voorstel met betrekking tot onteigening van onroerende zaken en/of beperkte rechten ten behoeve van de uitvoering van het bestemmingsplan ꞌUrkersingelꞌ. Mijnheer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Daar stemmen wij tegen. De VOORZITTER. Met de stemmen van de PvdD tegen is dit onderwerp gehamerd. 5.4

Het voorstel tot wijziging van het Reglement van Orde voor vergaderingen van de raad 2022 en de Commissieverordening 2022

De VOORZITTER. Dan het voorstel tot wijziging van het Reglement van Orde voor vergaderingen van de raad 2022 en de Commissieverordening 2022. Hier nog iemand over? Dan is dit punt ook gehamerd. 6.

REGULIERE DEBATTEN

6.1

De renovatie van het Museum Boijmans Van Beuningen

De VOORZITTER. Dan gaan we naar het reguliere agendapunt, de renovatie van het Museum Boijmans Van Beuningen en ik wacht op de komst van wethouder Kasmi. Ik geef het woord aan de heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Dank u wel voorzitter. Voorzitter, de BBB, de Boijmans Burger Beweging kijkt en luistert mee en ik zie ook allerlei mensen op de publieke tribune zitten. Rien Vroegindeweij muntte deze naam van BBB, Boijmans Burger Beweging, in café Ari op 12 april 2023, nadat we de schokkende mededeling hadden gekregen dat alles weer duurder en later zou worden met dat Boijmans. Eerst zou het museum opengaan in 2025, nadat het in 2019 was gesloten. Dat werd 2026, toen weer 2029. En nu is er niets meer duidelijk, behalve dan de mededeling dat het proces door dit college bevroren is tot de zomer. De BBB vindt dat onacceptabel en ook dat er nog steeds geen perspectief is. In een kort statement van 10 mei leggen ze uit waarom er een Ik mis Boijmans-campagne komt en al een beetje gaande is, om deze gemeenteraad wakker te schudden. De hele tekst kunt u van mij krijgen, maar ik citeer: wat is het primaire doel van de actie? We willen dat de collectie snel weer zichtbaar wordt en dat het museum zijn functie als spil en inspiratiebron in het kunstleven weer inneemt en waarmaakt.

Dan volgen antwoorden op vragen als: wat was de aanleiding van de actie, waarom is het zo treurig dat Boijmans nog zo lang dicht is, waarom is jullie actie nodig, wat moet ervoor gebeuren, wat gaan jullie daaraan doen en ook: hoe omschrijf je het gevoel dat Boijmans wordt gemist? Boijmans is het museum waar je fantastische tentoonstellingen zag en manifestaties meemaakte. Museum Boijmans is een plek voor verdieping van kennis, voor lezing en debat. Waar een stadscollectie was en een podium voor kunstenaars van waaruit ze konden doorgroeien. Het was een ontmoetingsplek, een plek voor scholen om leerlingen en studenten kennis te laten maken met kunst en kunstgeschiedenis, waar je de troost van de schoonheid kon vinden. Waar je als kind met je ouders naartoe ging en leerde wat kunst was. Waar je met je eerste geliefde door de zalen dwaalde, waar je je kinderen of kleinkinderen mee naartoe nam om ze kunst te laten zien en waar je jouw verzameling kon toevertrouwen om aan het publiek te laten tonen. Tot zover enkele citaten uit het statement van de Boijmans Burger Beweging en haar Ik mis Boijmanscampagne, die veel onderdelen heeft maar ook creatieve guerrilla-acties gaat voeren om de stemming erin te houden. Tot zover deze burgerweging rondom Ik mis Boijmans. Op 19 april somde ik in de commissie BWB al op waarom ik en waarom de SP Boijmans mist, allemaal

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

732

na te zien voor wie mij toen niet heeft gehoord. Maar ja, ik heb nu maar vier minuten voor dit onderwerp. Hoe houden we Boijmans levend? Er was ooit een expositie met topstukken uit de collectie in de Kunsthal. Dat was mooi. Er zijn allerlei zaken van Boijmans te bekijken in Antwerpen, in Londen en na de zomer straks ook in 020. Ook leuk. We hebben het depot. Dat is wel leuk, maar het vult niet de leegte die de sluiting al vier jaar achterlaat. Boijmans op Zuid is ook leuk, maar is meer erg SKVR. Wel nuttig, en ik was daar drie weken geleden en ik zag veel actieve en betrokken medewerkers en kinderen en een enkele kunstenaar. Maar ook dat vult de leegte niet. Wat dan wel? Zo snel mogelijk zorgen dat de winkel oftewel het museum opengaat tijdens de verbouwing. Dat kan met ziekenhuizen, met ordinaire winkelcentra als Zuidplein, dus dat kan ook met een museum. Tijdens de verbouwing is het museum open. Start met evenementen zoals de Monumentendag, gooi dan die tent open. Organiseer een eigen event met graffiti en rock & roll, met bouwhelmen op en dixies voor de deur, waarbij je de niet-klimaatgevoelige topstukken toch weer kan tonen. Gebruik de bouwplaats als tentoonstellingsruimte, bijvoorbeeld met een tent in de tuin voor een meer langdurige expositie. Maar ga vooral het gesprek aan met de Boijmans Burger Beweging en andere Rotterdammers.

Bijvoorbeeld in een debat in Arminius met vooraf de film DEPOT – Reflecting Boijmans, om in de stemming te komen, en dan een gesprek, een debat met alle belanghebbenden en belangstellenden over hoe we Boijmans levend houden en zorgen dat het toch open is en doorgaat tijdens de noodzakelijke verbouwing. Daar leven allerlei suggesties en voorstellen voor onder de bevolking, sommige een beetje onrealistisch, maar andere juist weer heel erg toepasbaar. Voorzitter, Boijmans is van ons, van de Rotterdammers, zowel het gebouw als de collectie, dus laat de eigenaren meepraten, voor de zomer, ergens dus in juni. Boijmans kan dat organiseren en anders moeten we dat als gemeenteraad zelf doen. De VOORZITTER. Dank u zeer. De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Dank u wel voorzitter. In de eerste commissievergadering hebben we het uiteraard gehad over de collegebrief met betrekking tot de renovatie van het Museum Boijmans Van Beuningen. Het wordt weer duurder. In onze tweede termijn zijn wij duidelijk geweest tijdens de commissievergadering. De renovatie van dit museum moet geen ongelimiteerde uitgave worden, hoe prachtig haar collectie ook is, voor de Rotterdamse belastingbetaler. Uiteraard begrijpen we wel dat dit museum de potentie heeft om een trekpleister te zijn voor de stad en door deze positionering komt er weer een impuls in de lokale economie enzovoort.

Het is een bekende redenering. In het coalitieakkoord ꞌEén stadꞌ, staat echter ook vermeld, en ik citeer: financiële tekorten leiden ertoe dat wij keuzes moeten maken om de schaarse financiële middelen zo efficiënt en doelmatig mogelijk in te zetten. Voorzitter, daarom kunnen wij het ons naar onze mening simpelweg niet permitteren om de vele extra tientallen miljoenen uit te trekken voor een museum. Wat Leefbaar Rotterdam betreft gaan we daarom voor een zo goed mogelijk museum waarin haar mooie collectie zichtbaar wordt binnen het door deze raad eerder beschikbaar gestelde budget. Wij vertrouwen erop dat de wethouder deze opvatting deelt. We kijken belangstellend uit naar het verdere verloop van dit traject, want we delen wel de algemene consensus dat verdere vertragingen moeten worden voorkomen. Dus laten we ons best doen om het tempo erin te houden en aan de slag te gaan richting een vernieuwd museum. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u wel. De heer Van Dommelen. Excuses, een vraag van mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, dank u wel. Kijk, ik begrijp de zorgen die Leefbaar Rotterdam hier uit. Wat ik mij alleen wel afvraag is: uit de doorrekening blijkt dat een groot deel van de kostenoverschrijding gewoon zit in het renoveren alleen. Dus te

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

733

zeggen: je moet binnen de huidige kosten blijven, en dat als uitgangspunt nemen, die wordt dan dus vrij ingewikkeld. Want dan heb je nog niets gedaan, behalve het asbest verwijderen. Hoe kijkt u daar tegenaan? De heer VERHOEF (lr). De wethouder komt nog met een doorrekening, een nieuw VO, met een nieuwe doorrekening voor de zomer. Dat wachten we af. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja, dat snap ik. Dat wachten wij allemaal af. Dat lijkt mij ook een belangrijk gegeven. Wat ik dan dus alleen niet heel erg goed snap is dat u wel aan de voorkant meegeeft dat het budget hoe dan ook gelijk moet blijven. Als wij weten dat gewoon puur het renoveren alleen al duurder wordt, dan gaat het bijna niet lukken om met dat uitgangspunt na die drie maanden met een goede oplossing de deur mee uit te komen. Dus ik snap het niet helemaal. Aan de ene kant geeft u het college de ruimte, maar aan de andere kant zegt u: nee, op het financiële vlak geven wij geen ruimte. De VOORZITTER. De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Ja, voor wat betreft het budget ben ik duidelijk. Ja, we moeten nu eenmaal afwachten wat het nieuwe plan wordt. Wordt het nieuwe plan basis-plus, dan is het basis-plus. Wordt het nieuwe plan basis-plus met eventueel een nieuwe entree in dat budget, dan is dat zo.

En wordt het veel meer, dan is het denk ik voor iedereen terug naar de tekentafel en er nog eens over na gaan denken wat we dan willen. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ik vind dit een interessante discussie, want ik zat net te denken: zal ik gaan staan om de heer Verhoef een vraag te stellen en toen was mevrouw Kockelkoren me voor. Maar ik ben nog niet overtuigd door uw antwoord mijnheer Verhoef. Is het niet een beetje winstdenken wat u zegt? U wilt het beste museum, maar u wilt wel binnen het bepaalde bedrag. Inmiddels zijn we een paar jaar verder. We hebben een inflatie gehad van 10 tot 15%, de bouwkosten zijn enorm gestegen. De hele renovatie van het museum gaat zoals we het nu inschatten, de cijfers komen nog, wellicht nog wel meer dan die € 223 miljoen kosten en toch zegt u: nee, het moet binnen die € 223 miljoen. Is het niet van beide niks wat u eigenlijk voorstelt? De VOORZITTER. De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Nee, wat ik zeg is dat het voor de Rotterdamse belastingbetaler het budget is zoals we het nu eerder hebben vastgesteld. Wat je natuurlijk wel kan bekijken, waar de wethouder mee komt en het museum, voor de zomer met een nieuw ontwerp, waarmee je in principe weer de boer op zou kunnen gaan om eventueel externe financiers aan te trekken. Dat is heel erg afhankelijk van het nieuwe ontwerp waar ze mee komen.

De heer VAN DOMMELEN (vvd). Oké, het is helder. Wat u dus eigenlijk zegt is: het gaat u niet zozeer om het feit dat de totale renovatie en ambitie binnen die € 223 miljoen moet blijven. Het gaat erom dat u zegt: de financiering moeten we gaan bekijken. Dus dat is uw suggestie? De VOORZITTER. De heer Verhoef.

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

734

De heer VERHOEF (lr). Inderdaad. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, ik denk dat het risico dan is voor de belastingbetaler dat er straks een asbestvrij museum is waar ze even de bezem doorheen halen, deur open, that’s it. En dat zou in mijn optiek zonde zijn van alle inspanningen die we nu hebben gedaan. En dat verhaal van die extra financiering is in mijn beleving wensdenken. Daar zijn we al te lang mee bezig. Daarom was ook mijn oproep in de commissie: voer nu eens regie. En ik denk dat als je regie voert, dat je ook op het punt van de kosten even de ruimte moet geven om over een paar maanden met een uitgebalanceerd plan te komen. En ik vind het eigenlijk jammer dat Leefbaar Rotterdam dat op dit moment niet doet. De VOORZITTER. De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Ik hoorde geen vraag, maar ik wil wel reageren. Het is wat ons betreft nu nog te vroeg om al te gaan zeggen: doe die € 70 miljoen er maar bij. Wat ons betreft staat het budget. We weten nog niet helemaal waar we aan toe zijn. Maar zegt u het maar, gaan we dan € 70 miljoen aan het museum uitgeven en gaan we dan korten op ouderenzorg? Gaan we korten op jeugdzorg? Want we kunnen elke euro maar één keer uitgeven. De VOORZITTER. Dat was het mijnheer Verhoef? Ik dank u zeer. Dan geef ik het woord aan de heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter.

Het Boijmans-dossier, het houdt de gemoederen bezig. In de commissievergadering hebben we daar een stevig debat over gehad. Het is denk ik niet zinvol om dat allemaal te herhalen en trouwens, wie de mening van de Rotterdamse VVD over het museum wil weten en wie zich op de hoogte wil stellen van hoe we verder zouden moeten met dit museum, die kan ik allemaal aanraden om mijn column van gisteren in Dagblad010 te lezen. Daar staat het heel duidelijk en helder uitgelegd. De wethouder heeft het ambitiescenario, het voorlopig ontwerp waarin het ambitiescenario is verwerkt, doorgerekend. We hebben dat allemaal kunnen bespreken in een besloten sessie. We hebben gezien dat de begroting, of het bedrag van € 223 miljoen met dat voorlopig ontwerp niet gehaald wordt. We hebben gevraagd aan de wethouder of hij ook wil berekenen wat het basis-plus-scenario inhoudt. Dus zonder de toevoegingen van het ambitiescenario. En waarom? Omdat ons stellige gevoel is dat het basis-plus-scenario wel eens behoorlijk richting hetzelfde bedrag zou kunnen gaan als het ambitiescenario. En om een goede afweging te kunnen maken moeten wij kunnen bepalen wat de extra kosten zijn om die ambitie te kunnen waarmaken. En het ambitiescenario is wel wat wij in principe willen.

Want wat wij niet willen is een museum dat hetzelfde is als nu, waar we wel ongelofelijk veel geld in hebben gestopt, maar waar de ambitie helemaal niet in tot uitdrukking is gekomen. De wethouder heeft ook gezegd dat hij met de instellingen die input hebben gegeven op het voorlopig ontwerp in gesprek is. Met Welstand, met de Rijksdienst Cultureel Erfgoed, en zo zijn er nog een paar. Maar ook met de directie en met de architect, om te kijken of het voorlopig ontwerp nog bijgesteld kan worden. En dat is denk ik een goede zaak. Het is een goede zaak dat alle partijen ook met elkaar in gesprek zijn. Maar wat we willen voorkomen is dat we straks het debat hebben over de keuze ambitiescenario en basisplus en dat we dan zeggen: ja, maar wat kosten nu eigenlijk al die bijstellingen op het voorlopig ontwerp? En dan hebben we weer huiswerk voor de wethouder en dan hebben we weer drie, vier maanden vertraging. En die vertraging, de heer Coşkun zei het net al heel duidelijk, daar is iedereen in deze stad wel helemaal klaar mee. Dus we hebben de

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

735

wethouder gevraagd in een motie, die mede wordt ondertekend door D66, SP, Volt en PvdA, om die aanpassingen in het voorlopig ontwerp, waarmee hij in gesprek is met alle partijen, ook zo snel mogelijk door te rekenen. Wij willen het beste museum en uiteraard voor zo min mogelijk geld, zo snel mogelijk en dat betekent dat alle informatie die we nodig hebben om die afweging te kunnen maken, zo snel mogelijk op tafel moet komen. Vandaar de motie die wij indienen, ꞌMaak de Boijmans rekensom compleetꞌ. Wij vragen de wethouder: kom zo snel als mogelijk met een inschatting van de kosten van de aanpassingen van het voorlopig ontwerp op basis van het onderzoek dat hij doet samen met een aantal instellingen, inclusief niet te vergeten de eventuele uitbreiding van de entree van het museum over de huidige rooilijn van het museum heen. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u zeer. U heeft een vraag van de heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ja, ik heb een vraag aan mijnheer Van Dommelen, misschien ook aan de andere indieners. Kunt u definiëren wat nu zo snel mogelijk is? Want u zegt: we willen zo snel mogelijk het museum, maar wat is nu voor u acceptabel van die doorrekening? Is dat één maand, of gaat u ook akkoord met negen maanden? Kunt u dat iets beter definiëren? De heer VAN DOMMELEN (vvd). Een terechte vraag.

Ik zou het liefst willen dat we voor de zomer dat debat kunnen voeren. Tegelijkertijd kan ik me voorstellen dat de haalbaarheid daarvan niet realistisch is. Daarom heb ik gezegd: zo snel mogelijk. Negen maanden zou voor mij niet zo snel mogelijk zijn. Ik hoop echt dat we na de zomer echt met de wethouder in debat kunnen gaan over de keuzes die we moeten gaan maken voor het nieuwe museum. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Maak de Boijmans rekensom compleet ʺDe gemeenteraad, in vergadering bijeen op 11 mei 2023, ter bespreking van agendapunt 6.1 De renovatie van het Museum Boijmans Van Beuningen; constaterende dat: - de wethouder het Voorlopig Ontwerp op basis van het zogenaamde Ambitie scenario voor de renovatie van het Museum Boijmans Van Beuningen twee keer heeft laten doorrekenen; - de wethouder in het commissiedebat van 19 april 2023 heeft toegezegd met een doorrekening te komen van de kosten van het zogenaamde basis-plus-scenario, - de gemeenteraad een budget heeft vastgesteld voor de renovatie van het Museum Boijmans Van Beuningen van € 223 miljoen met een marge van € 15 miljoen naar boven en naar beneden; overwegende dat: - uit de doorrekeningen van het Voorlopig Ontwerp is gebleken dat het budget van € 223 miljoen niet toereikend is voor realisatie van het Voorlopig Ontwerp; - de gemeenteraad zal moeten beslissen hoe het

museum er uiteindelijk uit zal moeten zien en hoeveel geld er aan besteed zal mogen worden; - er adviezen liggen van diverse instellingen zoals de commissie voor Welstand en Monumenten en de commissie Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en van de museumdirectie zelf, waarin kritische op- en aanmerkingen worden gegeven op verschillende aspecten van het Voorlopig Ontwerp;

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

736

- de wethouder heeft aangegeven - in tegenstelling tot wat eerder vanuit de Gemeente is bepaald - ruimte te zien voor de uitbouw van de nieuw ontworpen entree van het museum over de huidige rooilijn van het museum; - de wethouder momenteel onderzoekt op welke wijze en op welke onderdelen het Voorlopig Ontwerp kan worden bijgestuurd om tegemoet te komen aan de kritische kanttekeningen uit de verschillende adviezen; - de wethouder daarbij alle betrokken partijen betrekt, waaronder de architect en de museumdirectie; - een weloverwogen keuze alleen kan worden genomen op basis van alle beschikbare overwegingen; - we moeten voorkomen dat we nog meer vertraging oplopen en we daarom alle overwegingen graag zo snel als mogelijk beschikbaar hebben om deze keuze te kunnen maken; verzoekt het college om: - zo snel als mogelijk een inschatting te laten maken van de kosten van de aanpassingen van het Voorlopig Ontwerp op basis van het bovengenoemde onderzoek inclusief de eventuele uitbreiding van de entree van het museum over de huidige rooilijn van het museum; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. D.J. van Dommelen, F. Elbay, T.S.J. Coşkun, I. Elfilali en R. Moti De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. U was klaar? Dank u zeer. De heer Vonk. De heer VONK (cu). Dank u wel voorzitter. Ja, mijn voorgangers zeiden het ook al.

Dit debat loopt al een tijdje. En in het begin, bij aanvang van de eerste debatten over het Boijmans was het uitgangspunt volstrekt helder. De noodzakelijke aanpassingen zijn voor rekening van de gemeente. Al het extra is voor externe financiers. Want als we met elkaar ervan overtuigd zijn dat het zo verschrikkelijk belangrijk is voor de stad en misschien zelfs wel voor het land dat we tot een zeer ambitieuze verbouwing komen, dan kan het ook niet anders dat er mensen zijn die zeggen: daar willen wij dan ook voor betalen. Dat uitgangspunt lijkt door velen losgelaten, maar wat ons betreft staat dat uitgangspunt nog steeds overeind. Wij zijn er dus ook geen voorstander van om boven op het basis-plus-scenario extra ambities te financieren. Daar zijn anderen voor. Maar goed, dat debat gaan wij hier ongetwijfeld nog langer voeren. Eén belangrijk argument was voor ons ook in die tijd, je weet één ding zeker, op het moment als je voor zo’n ambitiescenario zelf helemaal gaat en dat helemaal zelf in eigen beheer doet, dan gaat het altijd meer geld kosten. Dat hebben we toen ook al in de raad gezegd. Dus ik hoop ook dat het niemand zal verbazen dat dat nieuws naar buiten kwam dat het tientallen miljoenen extra gaat kosten. Dat wisten we toen al. Dat hebben we nu gehoord en dat zal ook blijken te zijn. Dus wat ons betreft blijven we inzetten op externe financiering.

Dat gaan we als gemeente niet betalen. Maar wat iedere Rotterdammer op dit moment vooral stoort, naast die megalomane bedragen, is het feit dat het gebouw alsmaar langer dicht moet. Naast goede initiatieven als Boijmans bij de Buren en Boijmans op Zuid, ziet de ChristenUnie dan ook graag dat er creatieve manieren worden gevonden om iets van het gebouw te kunnen beleven. Daarom dienen wij samen met een heel aantal partijen, de SP, GroenLinks, D66, Volt en PvdA een motie in om in ieder geval dit jaar inspanningen te plegen om het gebouw te openen voor het publiek. Hoe mooi zou het bijvoorbeeld zijn als op

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

737

Open Monumentendag de Rotterdammer toch iets van die binnenkant van het gebouw kan beleven. Daarom de motie ꞌBoijmans openꞌ. De VOORZITTER. De heer Vonk heeft de volgende motie ingediend. Motie 2. Boijmans open ʺDe gemeenteraad van Rotterdam bijeen op 11 mei 2023 ter bespreking van de renovatie en verbouwing van Museum Boijmans Van Beuningen; constaterende dat: - het nog jaren gaat duren voordat de verbouwing en renovatie van Boijmans voltooid is; - Boijmans gemist wordt door veel Rotterdammers: niet alleen de collectie, maar ook het gebouw; - de gemeenteraad al meermaals een bezoek gebracht heeft aan het museum tijdens de sanering en renovatie; overwegende dat: - monumenten in verbouwing soms tijdelijk worden opengesteld voor publiek, zoals op Open Monumentendag of de Dag van de Bouw, bijvoorbeeld een uitgezette looproute door het gebouw1 of een festivalactiviteit op het binnenplein; - Boijmans net als voorheen subsidie ontvangt zodat ook gedurende de tijd dat het museum gesloten is activiteiten ontplooid kunnen worden; - het wenselijk is dat tijdelijke openstellingen van Museum Boijmans onderdeel uitmaken van deze activiteiten; verzoekt het college: - samen met de directie van Boijmans te zorgen voor aantrekkelijke publieksactiviteiten in of in de omgeving van het museum, bij voorkeur op Open Monumentendag 20232; - afhankelijk van de resultaten van dit experiment dit

gedurende de sluiting vaker op vergelijkbare wijze te herhalen; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. T.J. Vonk, T.S.J. Coşkun, A. Kockelkoren, F. Elbay, E. Elfilali en R. Moti 1 Denk aan de Tuin van Noord of Zuiderziekenhuis 2 Open Monumentendag is dit jaar op 9 en 10 september

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Dank u wel voorzitter. Goed dat we weer bij elkaar zijn gekomen om de renovatie van Boijmans Van Beuningen te bespreken. Ik ben op zich ook wel blij om te zien dat we met elke bespreking eigenlijk steeds meer informatie krijgen. Elke commissievergadering lijkt het wel. En met de informatie lijken we elke keer concreter te worden en kunnen we de voor- en nadelen van bepaalde aspecten van de renovatie inzien en heroverwegen. Daarom wil ik ook wel de wethouder complimenteren op het vroegtijdig laten doorberekenen van het voorlopig ontwerp dat er lag en de daarbij recente en realistische financiële gevolgen inzichtelijk maken voor de raad, want dat gebeurt niet altijd. En dat maakt dat wij nu weer met elkaar moeten wachten op doorrekeningen van de kosten

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

738

uit de verschillende scenario’s. Die moeten nu nog volgen. Want voorzitter, de gelegenheid om een afweging te maken over de verschillende scenario’s, dat is in deze fase nog niet aan de orde. Volgens mij moet de raad de nieuwe ontwerpen afwachten en op basis van die ontwerpen en op basis van die cijfers een beslissing nemen. Voorsorteren op verschillende ambitieniveaus, op verschillende basisniveaus is zoals ik zeg dus niet aan de orde. Er ligt een duidelijk financieel kader van de raad in opdracht naar het college. En in deze tijd waarin elke Rotterdammer, elk Rotterdams huishouden, elke eurocent telt voordat ze het uitgeven en echt heel goed op de knip moeten letten, is de opdracht aan de wethouder nog steeds hetzelfde. Een zo goed mogelijk museumgebouw dat voldoet aan de wettelijke eisen, de collectie in volle glorie tonen en zorgen dat wij als stad trots kunnen zijn op dit museum en daarmee verder de tijd in zullen gaan. Er ligt flink wat werk voor het college en het past in mijn beleving de raad om nu even pas op de plaats te maken en de stukken af te wachten. De VOORZITTER. Dank u zeer. Mijnheer Moti. U had een vraag misschien? Een vraag van de heer Coşkun aan mevrouw Mohamed-Hoesein. De heer COŞKUN (sp). Ja, want in uw slot pleit u ineens dat wij moeten afwachten waar het college mee komt. Terwijl ik denk dat wij ons als stad en ook als raad er wel mee moeten bemoeien.

Want anders is het toch een onderonsje in weet ik veel welke achterkamertjes tussen een toevallige museumdirectie en een toevallige wethouder en toevallige mensen van stadsontwikkeling vastgoed. Dus ik vind dat de stad het zicht moet hebben als eigenaren van onze collectie en ons museum. Dus ik wil graag de stad erbij betrekken, terwijl u zegt: ik ga op mijn handen zitten. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Op mijn handen zitten doe ik sowieso niet. Laten we duidelijk zijn, er ligt een financieel kader. We moeten een nieuw voorontwerp hebben. Daar moet aan worden gewerkt. Dat ligt er nu nog niet, dus wij kunnen als raad misschien wel meegeven welke kleur armleuningen we willen hebben of hoe de vloer moet worden vormgegeven, maar dat heeft weinig zin. Op dit moment liggen de kaders vast waarmee het voorontwerp moet worden gemaakt. De nota van uitgangspunten waar deze raad voor heeft gestemd en waarmee we het college opdracht hebben gegeven aan de slag te gaan, dat vindt plaats en ik ben blij dat we daarin stappen maken en daarin de museumdirectie betrekken en steeds meer zorgen voor meer draagvlak van verschillende partijen. Dus daarin ben ik het zeker met u eens dat we het draagvlak op een bepaald moment leken te zijn kwijtgeraakt. Laat ik het heel voorzichtig formuleren.

En dat we daar nu wel gezamenlijk in kunnen optrekken, althans het college daarin wel heeft gezorgd dat de neuzen in elk geval in één richting staan en dat daar dan een concreet plan uit kan voortvloeien. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). En wat vindt u dan van de suggestie van de ChristenUnie en anderen om tijdens de verbouwing het museum open te doen, bijvoorbeeld bij de Open Monumentendag maar ook op andere momenten? Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ik kan mij voorstellen dat er behoefte is om de collectie te zien en daarvan te genieten. Er zijn verschillende mogelijkheden. Dat is een optie. Maar ik kan me ook heel goed voorstellen, want tijdens de commissiebehandeling heeft de wethouder volgens mij ook toegezegd dat hij zeker in gesprek gaat om te kijken hoe hij kan faciliteren dat de collectie wel zichtbaar wordt. Dus ik meen dat de wethouder daarin tijdens de commissie al heeft toegezegd dat hij daarin ook mogelijkheden ziet. De VOORZITTER. Dank u. Mijnheer Moti alsnog.

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

739

De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, helaas weer slecht nieuws in het dossier Museum Boijmans Van Beuningen, helaas weer. Weer duurder en weer later. Sinds de sluiting alweer vier jaar geleden krijgt de raad voortdurend slecht nieuws. Het is niet de eerste keer, niet de tweede keer, niet de derde keer. Het dossier kenmerkt zich tot nu toe als een dossier waar de gemeente het duidelijk niet in de hand heeft. Eerst liepen we een bijdrage van € 40 miljoen mis van de Stichting Verre Bergen. Daarna ook nog eens een bijdrage van de Postcode Loterij van € 20 miljoen. Later bleek bij het opstellen van het programma van eisen geen rekening gehouden te zijn met de blijkbaar zeer noodzakelijke aparte logistieke oplossing voor transporten van kunstwerken en daarna moest er een aparte ingang, doorgang komen met bijkomende kosten van dien. En de oplossing om via de Westersingel de route te realiseren liep stuk op onderhandelingen met de verkoop van enkele panden op de Westersingel, waardoor er nu een tunnel door het Museumpark nodig is. En voorzitter, na al die tumulten is er een herstart op het dossier geweest met een heel nieuw ontwerp. Geen basis-plus- of ambitiescenario, maar gewoon een nieuw ontwerp. Een ontwerp dat later eventueel verder uitgebouwd kan worden.

De raad heeft hiermee ingestemd, maar nu blijkt ook dit ontwerp ondanks ook versoberingen in dit nieuwe ontwerp, het niet binnen budget te passen. De ondergrondse entree onder maaiveldniveau was al geschrapt en dan nog blijkt het niet binnen budget te passen. We zijn wel blij, en een groot compliment aan wethouder Struijvenberg, dat hij de doorrekening van het DO naar voren heeft gehaald en nu al bij het VO, het voorlopig ontwerp, heeft gedaan, zodat we weten dat we moeten bijsturen. We wachten dan ook met veel spanning het onderzoek en het nieuwe voorstel van de wethouder af. Wat ons betreft is het nu nog te vroeg om te zeggen of je wel of niet moet instemmen met wel of niet een kostenoverschrijding. Want dat staat allemaal nog niet vast. Maar wat ons betreft moet er wel een voorstel komen waarvan de raad ook kan uitgaan dat het dat dan ook is. We willen geen nieuw Warmtebedrijf meer, waar je elk jaar maar weer verrast wordt met nieuwe tegenvallers, waar we door wensdenken van de gemeente steeds weer nieuwe tegenvallers op ons bordje krijgen. In dat licht vinden we dat bij het voorstel dat de wethouder nu gaat doen, het onderzoek dat de wethouder doet, ook de juridische procedures die al zijn aangekondigd als het Henket-paviljoen of de Robbrecht en Daemvleugel gesloopt gaan worden. Wij zien dat als een groot risico.

Niet alleen qua tijd maar ook qua geld, en dat zou je nu in kaart moeten brengen en daar nu al rekening mee moeten houden in plaats van dat we over een jaar horen dat er weer miljoenen bij moeten en weer een jaar of twee jaar vertraging extra. We willen de wethouder dan ook meegeven dat de steun van de PvdA voor een nieuw voorstel afhangt van de mate waarin hij ons het vertrouwen geeft dat alle risico’s zijn weggenomen dan wel voldoende zijn meegenomen, zodat we zo min mogelijk risico’s lopen in de toekomst op nieuwe tegenvallers. Voorzitter, dat wat betreft de verbouwing. En in de tussentijd willen we natuurlijk wel dat die enorm mooie collectie van Boijmans Van Beuningen zoveel mogelijk beschikbaar blijft voor onze stad en onze bewoners. Want ondanks de sluiting van Museum Boijmans Van Beuningen krijgt het museum nog steeds heel veel subsidie van de gemeente. In de huidige begroting is zelfs € 13 miljoen gereserveerd. Het grootste budget binnen onze cultuuruitgaven. En wat wordt daarvoor nu eigenlijk gedaan? De PvdA heeft al eerder, enkele jaren geleden, een motie ingediend dat we zoveel mogelijk de kunst van Boijmans ook in de wijken moeten laten zien aan onze Rotterdammers en het niet alleen maar jarenlang in onze opslag moeten laten liggen. Die motie is aangenomen, maar over de uitvoering van deze motie verschillen we toch wel van mening met de wethouder.

Wij vinden echt dat we meer mogen verwachten van Museum Boijmans Van Beuningen, als je ze € 13 miljoen subsidie geeft, dan wat ze nu laten zien. Ja, er is een mooi initiatief op de Hillevliet, maar daar blijft het dan ook wel weer bij. Mag je niet meer verwachten voor die € 13 miljoen die we geven? Daarom de vraag aan de wethouder: wil de wethouder inzichtelijk maken welke resultaatsverplichtingen nu ook met Boijmans Van Beuningen zijn afgesproken voor het continueren van die subsidie? Aan welke

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

740

kpi’s moet Museum Boijmans Van Beuningen voldoen? We zien veel meer kansen dan het museum nu opereert. De laatste vraag die we erover hebben, want Boijmans heeft inmiddels al bijna negen maanden geen artistiek directeur meer en alleen nog maar een zakelijk directeur, een financieel directeur. In welke mate belemmert het niet hebben van een artistiek directeur volgens het college het feit dat er zo weinig in de wijken nu aan activiteiten wordt ondernomen? Zou de wethouder zich daar ook over willen uitspreken, dat het misschien niet verstandig is om dat wel te doen? Voorzitter, dit was mijn bijdrage. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Het Museum Boijmans Van Beuningen alleen al is een reden om naar Rotterdam te komen. Het Museum Boijmans Van Beuningen is ook groter dan Rotterdam. Dat moet je als stad weten te dragen. Daar moet je de verantwoordelijkheid over nemen. Voordat ik zelf in Rotterdam woonde, kwam ik altijd naar deze stad. En waarom? Voor de fantastische kunstinstellingen die we hebben en een daarvan was Boijmans Van Beuningen. De pindakaasvloer vergeet ik zelf nooit meer. Volt gelooft enorm in de maatschappelijke functie die een museum heeft voor de stad en Volt staat ook achter het maatschappelijke debat dat nu wordt gevoerd over welk verhaal we willen vertellen in onze musea.

Mede daarom is het ook belangrijk om een museum te hebben dat goed exploitabel is en toegankelijk. Opdat ook de mensen die voorheen niet of nauwelijks naar Boijmans Van Beuningen gingen, dat nu wel zullen gaan doen en ook inzien dat het verhaal van Boijmans Van Beuningen ook het verhaal is van alle Rotterdammers. We moeten met ambitie investeren in een toekomstbestendig museum. Dat is ook wat deze stad en ook het museum verdient. Wij zijn vanuit Volt tegen de basis-plus-variant. Want die variant is niet meer dan een kale woning. Dan krijg je een monumentaal pand dat een lege huls is. En je krijgt een museum waar je over een paar jaar weer opnieuw tegen een probleem aanloopt, een financieel probleem. En hoe langer dit duurt, hoe duurder het wordt. We kunnen dus nu € 223 miljoen weggooien of we kunnen juist gaan investeren. En wij kiezen dus voor het ambitieplan. Natuurlijk in afwachting van alle berekeningen en alle informatie die we ook nodig hebben om een besluit te nemen, maar het is belangrijk om kleur te bekennen en ook nu te kiezen voor die ambitie. We hebben immers een collectie waar we ook gewoon trots op mogen zijn. En waar Volt voor wil gaan is dus die ambitie vasthouden en gaan voor een ontwerp dat breed gedragen wordt, ook door het museum zelf.

Daar hoort volgens Volt een ontwerp bij waarin je ook rekening houdt met een nieuwe tentoonstellingsruimte, met educatie, met een restaurant, met kantoren en een goede logistieke oplossing waarin je de mensen, de kunstobjecten en ook het afval gescheiden naar binnen en naar buiten laat. Daarom dien ik samen met de VVD en GroenLinks een motie in om deze ambitie vast te houden en ook te kiezen voor de toekomst. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dank voorzitter. Ik heb wel een paar vragen aan mevrouw Elfilali, want op zich klinkt haar verhaal natuurlijk geweldig hè, en wie kan daar nu tegen zijn, maar ik wil wel even wat verfijning weten. Want het gaat natuurlijk over de keuzes die we hier maken. U zegt heel duidelijk: ik spreek me uit voor ambitie. Tegelijkertijd geeft u in een deel van de vergelijking die u dan maakt aan, ja, het moet niet zo zijn dat we over een paar jaar weer moeten investeren. Dat zou ons standpunt ook zijn, maar het zijn wat mij betreft wel twee verschillende dingen. Je hebt of het ambitiescenario waarbij je zegt: het museum en dan drie keer zo groot en zo mooi zal ik maar zeggen als we het ooit gehad hebben. Of je zegt: ja, we doen een renovatie en die doen we wel verstandig zodat we voor de komende jaren klaar zijn.

Dat zijn wat mij betreft wel twee verschillende dingen, dus dat zou mijn eerste vraag aan mevrouw Elfilali zijn, wat is nu wat u betreft dan die ambitie?

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

741

De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dank voorzitter. Ik vind het een goede vraag en waar ik voor zou willen pleiten, is dat we inderdaad een museum gaan renoveren op een manier dat het toekomstbestendig is. Dat je niet het minimale gaat doen en dan vervolgens over tien jaar weer tegen problemen aanloopt en eigenlijk gewoon geld weggooit. Voor ons is Boijmans Van Beuningen een iconisch museum. Het is een gewoon een stem van Rotterdam op kunstgebied en dat moeten we behouden. Dus wij gaan voor het grote ambitieplan en daar hoort inderdaad bij dat je gewoon verder kijkt dan wat je nu hebt. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Nou ja, dat is niet echt een antwoord op mijn vraag, want het is dan een soort blanco cheque. Dan zou mijn volgende vraag zijn: wat zou u dan bereid zijn, wat vindt u dan dat daarin geïnvesteerd mag worden als het gaat over gemeenschapsgeld? Want dat is de volgende vraag die zich opdringt. Hoe definieer je dan toekomstbestendig? Ik zou het definiëren als een gebouw waarvan je weet dat het gewoon in de techniek van het gebouw en voor dat wat het moet behelzen, een museum zoals het ooit was, dat dan in ieder geval voorlopig mee kan. Heel veel jaren. Dat is wat mij betreft toekomstbestendig.

Maar u zegt: het grote ambitieplan, dus daarmee wekt u de indruk dat het een hele hoop meer moet zijn, maar wat is Volt dan bereid aan gemeenschapsmiddelen daarin te stoppen? De VOORZITTER. Mijnheer Van Dommelen nu eerst mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter. Ik heb dan nog even een vraag aan de heer Segers-Hoogendoorn. Het hele deel van Robbrecht en Daem aan het museum, vond u dat ook een toekomstbestendige investering? De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Dat kan ik eigenlijk niet beoordelen, want dat is straks mijn bijdrage waarin ik vooral ook ga vragen om meer ogen te richten op de plannen die er zijn. Meer verschillende expertises uit de kunstwereld maar ook uit de bouwwereld die hun mening geven over wat toekomstbestendig is en wat niet, zodat wij een keuze daarin kunnen maken. Daarvoor heb ik nu te weinig informatie. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Maar daar gaat het dan toch juist over? Dank u wel voorzitter. Daar gaat het dan toch over? Robbrecht en Daem is in 2003 opgeleverd, of in 2004, dat weet ik niet precies, daar is een museumdeel toegevoegd dat twintig jaar later alweer afgebroken zou moeten worden. Dat is althans de wens van iedereen betrokken bij het museum, omdat het niet voldoet.

Dat is toch wat we willen voorkomen? Wij willen nu toch niet een basis-plus neerzetten en dan over tien, twintig jaar zeggen: wat hebben we daar toch ongelofelijk zitten falen met elkaar en we hadden voor dat bedrag dat wel toekomstbestendig kunnen maken. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Dat klopt. Als nu blijkt dat iets na zo’n korte tijd eigenlijk al niet meer toekomstbestendig is, dan is het in dat geval geen goede keuze geweest. Daarom vraag ik ook precies die verfijning die mevrouw Elfilali mij niet per se hoeft

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

742

te geven, want misschien heeft zij daar ook onvoldoende informatie over, maar wat wij wel met elkaar in deze raad volgens mij moeten proberen te doen is wel beter te definiëren: wat is ambitie en wat is toekomstbestendig. En dat zijn wat mij betreft vaak ook twee verschillende dingen. Dat is mijn pleidooi. De VOORZITTER. Mijnheer Van Dommelen, was u klaar? De heer Van der Velden was u voor. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ik heb een vraag aan mijnheer Van Dommelen. Mijnheer Van Dommelen begint over Robbrecht en Daem. Daar is toen met vol bewustzijn voor gekozen door de directie van Boijmans Van Beuningen. Directeuren zijn passanten. Museumdirecteuren zijn passanten. En dat geldt ook voor dit. Toen vonden ze Robbrecht en Daem helemaal fantastisch, ondanks dat het de Bodonzaal verminkte. Nu wil men weer iets. Deze directeur is ook een passant. Er kan straks weer een volgende directeur komen: wij vinden het niks. Dus het is een beetje een kulargument dat u hier aan mijnheer Segers-Hoogendoorn geeft. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, kulargument, dat zijn uw woorden. Robbrecht en Daem is een verbouwing geweest van het museum dat aan elkaar hing van concessies en compromissen. Dat is niet de verbouwing geweest die de museumdirectie wilde.

Dat is ontstaan uit allerlei compromissen, ook vanuit deze zaal en dat heeft er uiteindelijk toe geleid dat er iets gebouwd is waar iedereen spijt van heeft en dat is wat we juist willen voorkomen. En als we het hebben over het ambitiescenario, dan hebben we het over de hele logistieke functie. En we zijn er allemaal over bijgepraat hoe ontzettend belangrijk dat is voor het nieuwe museum. Dan hebben we het over de entree, daar weten we allemaal van hoe belangrijk dat is voor het nieuwe museum. Dat is niet afhankelijk van één toevallige passant die nu op dit moment de directeur van het museum is. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Dank u. Ja, die logistiek, ik snap dat hoor, hoe dat in de museumwereld werkt. Maar toen we begonnen met dit hele idee in 2018, was er helemaal geen sprake van dat dat zo belangrijk is. Het wordt nu als heel belangrijk gegeven, dat klopt ook, het is ook belangrijk, maar het is dezelfde fuik waar men de gemeenteraad in wil dwingen dat je daar eigenlijk voor moet kiezen. Dat deden we met Feyenoord City ook. We hebben dat stadion nodig, anders geen gebiedsontwikkeling. Wat blijkt? Het is complete flauwekul. En dit ook. Je kan bij wijze van spreken ook op een andere manier die logistiek doen in plaats van een compleet park te vernietigen aan de linkerkant van het Museumpark. Dus dat argument gaat voor ons niet op.

De VOORZITTER. Ik hoor geen vraag. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, ik sluit ook toch wel aan bij de woorden van de heer Van der Velden. Ik was al raadslid in die periode zoals u weet en Robbrecht en Daem is helemaal niet vanuit armoede gebouwd. Het is juist vanuit ambitie gebouwd. Vanuit de wens van een museumdirectie om extra vierkante meters te hebben voor expositieruimtes, om grote exposities hiernaartoe te halen. En al die wensen zijn toen gehonoreerd bij die bouw. Alleen, nu twintig jaar later kijken we daar anders naar. Maar dat had niets te maken met wel of niet kiezen voor een sober scenario of ambitiescenario. We kozen toen voor het ambitiescenario en ja, twintig jaar later hebben we spijt van dat ambitiescenario.

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

743

De VOORZITTER. Ook hier hoor ik geen vraag, maar u mag er iets op zeggen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja voorzitter, graag nog één opmerking. Ik wist niet dat u zo jong al raadslid was, dat u in 2003 al raadslid was. Complimenten daarvoor. Maar ja, ik denk overigens dat u ongelijk heeft. Er was een ambitie en er zijn dusdanig veel compromissen en concessies op gedaan dat de uitvoering van de ambitie uiteindelijk heeft geleid tot Robbrecht en Daem, tot dat gebouw. Daar gaat het over. En dat willen we nu voorkomen. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali, ik hoop dat u de vraag nog weet. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dank voorzitter. Ik wil inderdaad zeker nog even terugkomen op het punt van de heer Segers-Hoogendoorn. Kijk, wat ons betreft is het gewoon ook heel belangrijk, juist omdat we nu in deze fase zitten, om het hele plaatje scherp te hebben. En dus niet alleen maar te kijken naar het hoognodige als je gaat renoveren, om het gebouw dus wat ik al zei een soort lege huls te hebben. Maar ook even vooruit te kijken, toekomstbestendig betekent een museum dat toegankelijk is en daar hoort een educatieruimte, educatiefunctie bij. Daar hoort ook een restaurant, horeca bij. Tegenwoordig is een museum zonder horeca of een restaurant of een koffieplek gewoon geen museum. Dat is niet toekomstbestendig.

Dus wat wij willen voorkomen is dat wij dus een berekening maken die heel erg minimaal is en we vervolgens een paar jaar later weer tot de conclusie moeten komen: o, er moet toch nog even weer wat bij berekend worden. Dus laten we nu echt even vooruitkijken, het hele plaatje bekijken, die financiën scherp hebben en ook daarmee kijken hoe we aan de financiën kunnen komen richting het rijk bijvoorbeeld. Er zullen vast ook nog wel private partijen opstaan die kunnen bijdragen en dat is mijn pleidooi. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, afrondend voorzitter. Met al die woorden die u net zegt, ga ik volledig mee. Mijn vertaling daarvan zou dan wel zijn, u zette mij een beetje op het verkeerde been doordat u zei: het grote ambitiescenario. En daarmee krijg ik juist het gevoel van plus-plus-plus. Met alle toeters en bellen die je nog maar enigszins zou kunnen bedenken. Op die lijn zitten wij niet, dat zal dadelijk uit mijn betoog blijken, maar zoals u nu als laatste mijn vraag beantwoordt, zitten wij volledig op één lijn. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali, u kunt verdergaan. Mevrouw ELFILALI (volt). Dank voorzitter, ik ben blij met deze laatste woorden van de heer Segers-Hoogendoorn. We zitten op één lijn. Ik denk dat het een beetje semantiek is.