20231012- Notulen van de raadsvergadering van 12 oktober 2023

Ook zonder papieren kun je participeren "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 12 oktober 2023 ter bespreking van actieplan Samenleven in één stad; constaterende dat: - onderdeel van het beleidskader Samenleven een subsidie is voor activiteiten voor participatie, empowerment of emancipatie van mensen met een vluchteling- of migratieachtergrond; - Rotterdammers zonder papieren zonder uitzondering een migratieachtergrond hebben; - Rotterdammers zonder papieren daarmee binnen de groep vallen waar de subsidie voor bedoeld is; overwegende dat: - de wethouder uit heeft gesproken dat desondanks geen activiteiten voor Rotterdammers zonder papieren gefinancierd kunnen worden vanuit de subsidie voor mensen met een vluchteling- of migratieachtergrond; - dit haaks staat op de uitspraak in het actieplan dat het over alle Rotterdammers gaat, waarbij oog is voor onder andere verblijfsstatus; verzoekt het college: - onder 'vluchteling- of migratieachtergrond' ook Rotterdammers zonder papieren te lezen; - en daarmee subsidies voor activiteiten die participatie, empowerment of emancipatie van Rotterdammers zonder papieren helpen verwezenlijken, mogelijk te maken; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T.J. Vonk, I. Elfilali, L.S. Vlieger en D. Yildirim Motie 17.

Kan jij een keppel op? "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 12 oktober 2023 ter bespreking van actieplan Samenleven in één stad; constaterende dat: - uit het belevingsonderzoek van IDEM in 2021 blijkt dat een deel van de Joodse inwoners van Rotterdam zich niet altijd veilig voelt;

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1996

-

-

zij bewust hun gedrag aanpassen om bepaalde gevoelens of dreigingen niet te hoeven ervaren; dit bijvoorbeeld de vorm krijgt van het niet dragen van een keppeltje of Davidster, het bewust achterhouden van de Joodse identiteit of door bepaalde plekken in Rotterdam te vermijden; uit de Voortgangsrapportage Inspanning voor Ontspanning uit 2022 blijkt dat Joodse Rotterdammers diverse ervaringen met anti-Joods geweld benoemen, variërend van expliciete agressie op straat op grond van uiterlijke kenmerken tot (rechtstreeks) negatief gedrag, uitingen, insinuaties of bejegening vanwege het Joods-zijn; ons signalen bereiken dat Joodse mensen in Rotterdam standaard in de publieke ruimte een petje dragen zodat ze veilig hun keppeltje kunnen dragen; afgelopen weekend honderden mensen in Rotterdam hun steun betuigden aan een terreuractie waarbij het grootste aantal Joden omkwam op één dag sinds de Holocaust;

overwegende dat: - Joodse Rotterdammers het recht hebben zich herkenbaar in de publieke ruimte te uiten; - dit recht gezien de onderzoeken en rapportages van de afgelopen jaren onder druk staat; - de veiligheid van Joodse Rotterdammers gezien de steunbetuiging van afgelopen zondag onze steun verdient; verzoekt het college: - in overleg met Joodse organisaties in Rotterdam een proef te starten waarbij 'mystery guests' zich als herkenbaar Joods in de publieke ruimte begeven, en onderzoek te doen naar hun belevingen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T.J. Vonk, S.J.C. Becker en S. Ceulemans De moties zijn voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan is het woord aan mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dank voorzitter. Het beleidskader Samenleven is een belangrijk kader voor onze stad en ik zie dit ook als een collectieve verantwoordelijkheid, voor ons allemaal als raad en waarbij het college ook een belangrijke rol speelt. We hebben er de afgelopen tijd veel discussie over gehad, dus ik wil er nu eigenlijk een aantal zaken uitlichten. Ik wil eigenlijk beginnen met een amendement dat ik wil indienen over ontmoetingen en dialoog, dat geïnspireerd is op een samenwerking tussen mijn collega vanuit Volt, Itay Garmy in Amsterdam, met zijn DENK-collega, Sheher Khan.

Zij hebben namelijk een initiatiefvoorstel ingediend, dat ꞌBekend maakt bemindꞌ heet en gaat over antidiscriminatie en inclusie. Dat initiatiefvoorstel was al ingediend en stond al op de agenda voordat er allerlei andere ontwikkelingen waren in de wereld. Gisteren is dat besproken en als inspiratie uit dat voorstel heb ik eigenlijk het idee gehaald van het belang van dialoog en ontmoetingen als het gaat om ingrijpende gebeurtenissen in onze stad. Ik vind het belangrijk om dat ook te verankeren in het beleidskader. Daarom dien ik samen met BIJ1, GroenLinks en de ChristenUnie een amendement in om dat inderdaad ook te verankeren en ik hoop daarop op raadsbrede steun. Ik ga even door en ik zal straks alles indienen. Ik heb ook nog een ander amendement. Dat heet ꞌVergeet niemandꞌ, want tijdens de commissie bleek de wethouder een paar keer iedereen en alles op één hoop te gooien. En nu is het juist zo dat als je discriminatie of intolerantie wilt aanpakken, je juist heel erg moet gaan inzoomen op wie er achter zit. Gaat het om geaardheid, gaat het om gender, gaat het om religie, dus het is ontzettend belangrijk om ook in de aanpak van discriminatie en eigenlijk ook het uitvoeren van de verschillende acties de verschillende doelgroepen niet te vergeten. Daarom dien ik samen met 50PLUS een amendement in om dat eigenlijk te verankeren.

Vervolgens raakt het beleidskader aan digitale inclusie. Nu is er nog geen beleidskader digitale inclusie, maar elke dag dat veel mensen in Rotterdam niet digitaal vaardig zijn, is er eentje te veel. Daarom dien ik een motie in, samen met GroenLinks en de PvdA om er ook voor te zorgen dat we nu deze mensen al gaan helpen en ook aan ambitie stellen dat we het aantal mensen dat digitaal niet vaardig is, gaan halveren. Dan hebben we het gehad over de loonkloof. Dat wordt niet genoemd in dit beleidskader, de loonkloof en loondiscriminatie. Ik vind het belangrijk dat we voortbouwen op het goede werk dat al ingezet is vanuit de PvdA, vanuit collega Yildirim, over het wegnemen van de loonkloof binnen de gemeente. Nu begrijp ik dat er al werk van gemaakt is, maar ik zie dat we er nog niet zijn. En het is belangrijk dat we dieper kijken binnen de gemeente of er sprake is van een loonkloof of loondiscriminatie, maar ook dat

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1997

we dat gesprek aangaan met andere partners en andere werkgevers in de stad. Want er komt ook Europese wetgeving aan waarbij we daar jaarlijks transparant over moeten zijn en ook over moeten gaan rapporteren. Dus daarom dien ik nu ook samen met andere partijen de motie in ꞌWeg met de loonkloofꞌ. En tot slot voorzitter, het is belangrijk dat dit beleidskader er ook inderdaad is voor iedereen, ongeacht verblijfsstatus. En we hebben al geconstateerd dat dit beleidskader mensen zonder de juiste papieren compleet negeert. En dat is onterecht, want we hebben een gemeentelijke zorgplicht en ik doe echt een oproep aan de wethouder hier, vanuit zijn gemeentelijke zorgplicht, en ook vanuit de kennis en de wetenschap dat deze mensen hier zijn, om toch te gaan kijken vanuit het beleidskader Samenleven wat we kunnen betekenen voor deze mensen, bijvoorbeeld als ze al eerder een verblijfsstatus hebben gehad, om toch iets van een waardig perspectief te bieden. Daarom dien ik ook een motie in, ꞌPerspectief voor ongedocumenteerde Rotterdammersꞌ. Dank. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Elfilali heeft de volgende moties en amendementen ingediend. Motie 18.

Rotterdam digitaal inclusief "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023 ter bespreking van het agendapunt 5.2 'Het voorstel tot vaststelling van het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027'; constaterende dat: - volgens het actieplan Samenleven naar schatting 30% van de Rotterdammers niet digitaal mee kan komen, en dat dit neerkomt op zo'n 220.000 Rotterdammers; - digitale inclusie gaat over de vaardigheden om bijvoorbeeld online contact te hebben met de overheid (aanvragen, toeslagen, afspraken) en het hebben van toegang tot het internet; overwegende dat: - er nog geen beleidskader Digitale Inclusie is en op dit moment nog onbekend is wanneer deze volgt; - digitale inclusie wel al is meegenomen als onderdeel van het actieplan Samenleven; - het stellen van een duidelijke, concrete doelstelling kan motiveren om meer Rotterdammers digitaal vaardig te maken; - we niet moeten wachten op Rotterdammers digitaal vaardig maken; verzoekt het college: - zich vooruitlopend op het beleidskader digitale inclusie, in te zetten om van de huidige 30% de helft digitaal vaardig te maken voor het einde van de duur van het actieplan Samenleven; - de voortgang hiervan jaarlijks te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. l. Elfilali, A.G. van der Elst en S. Reitema Motie 19.

Weg met de loonkloof "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op donderdag 12 oktober 2023 ter bespreking van agendapunt 5.2 'Het voorstel tot vaststelling van het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027'; constaterende dat: - in 2023 de loonkloof weer gestegen is naar gemiddeld 7,4% en hiermee het verschil tussen wat mannen en vrouwen verdienen voor hetzelfde werk groter is geworden; - de term 'loonkloof' wordt gebruikt voor het onverklaarbare verschil in salaris tussen mannen en vrouwen; - er hierbij sprake kan zijn van 'loondiscriminatie'. Bijvoorbeeld als een vrouw voor gelijk of gelijkwaardig werk minder betaald krijgt dan een man; - EU-lidstaten in het kader van loontransparantieregels binnenkort bedrijven moeten verplichten periodiek te rapporteren over de loonkloof; overwegende dat:

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1998

-

de gemeente als werkgever een voorbeeldfunctie heeft naar andere werkgevers en naar alle inwoners in de stad; het belangrijk is dat alle werknemers van de gemeente Rotterdam – van verschillende schalen en functies en voor gelijk of gelijkaardig werk- gelijk worden beloond, ongeacht hun gender(identiteit); dit ook belangrijk is voor andere werkgevers in Rotterdam, in het bijzonder die partijen die publiek geld ontvangen vanuit de gemeente of op een andere manier verbonden zijn aan de gemeente; uit het sociaal jaarverslag (infographic) niet op te maken is of er binnen de gemeente Rotterdam geen loonkloof of loondiscriminatie is bij werknemers in dezelfde functie en/of bij gelijk of gelijksoortig werk;

verzoekt het college: - dieper na te gaan of er sprake is van een loonkloof en/of loondiscriminatie binnen de gemeente Rotterdam als werkgever – voor verschillende functies en salarisschalen bij gelijk of gelijksoortig werk-, en indien dit het geval is, dit binnen één jaar tijd recht te trekken; - hierbij specifiek te kijken naar hoe dit verloopt bij trainees en startende medewerkers; - om van andere werkgevers in Rotterdam transparantie hierover te vragen, in het bijzonder partijen die (financieel) verbonden zijn aan de gemeente Rotterdam; - hierover eind 2024 te rapporteren aan de gemeenteraad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. l. Elfilali, D. Yildirim en L.S. Vlieger Motie 20.

Perspectief voor ongedocumenteerde Rotterdammers "De gemeente Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023 ter bespreking van het agendapunt 5.2 'Het voorstel tot vaststelling van het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027'; constaterende dat: - er naar schatting ongeveer 10.000 mensen zonder de juiste papieren (ongedocumenteerden) in Rotterdam wonen, waarvan velen vaak al tientallen jaren in Rotterdam verblijven; - het ontbreken van de juiste documentatie verregaande sociale, juridische, economische en gezondheid implicaties heeft; - ongedocumenteerde Rotterdammers permanent leven in de schaduw van de samenleving, zonder perspectief en een onzekere toekomst; overwegende dat: - hoofdstuk 4 van het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027 uitgaat van gelijke kansen, wat vertaald kan worden naar menswaardige behandeling met perspectief; - er om de drie maanden een breed overleg door Stichting Rotterdams Ongedocumenteerden Steunpunt wordt georganiseerd, Het Ongedocumenteerden Overleg Rotterdam (HOOR), waarbij verschillende partijen, NGO's en organisaties aansluiten om over het onderwerp te praten; verzoekt het college: - samen met de deelnemers van HOOR te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om duurzaam perspectief te bieden aan ongedocumenteerde Rotterdammers, die bijvoorbeeld al eerder een verblijfstatus hebben gehad; - hierbij uit te gaan van maatwerk en samen

te onderzoeken voor welke ongedocumenteerde Rotterdammers, in het bijzonder jongeren (Dreamers) en medisch kwetsbare senioren, perspectief geboden kan worden; - hierbij hoofdstuk 4 van het actieplan Samenleven, waarin uitgegaan wordt van gelijke kansen en dus menswaardige behandeling, als beginpunt te nemen; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. I. Elfilali, T.J. Vonk, A.G. van der Elst en L.S. Vlieger Amendement E. Ontmoeting en Dialoog

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1999

"De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023, ter bespreking van agendapunt 5.2 'Het voorstel tot vaststelling van het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027'; besluit het 'Actieplan Samenleven in één stad 2024-2027' als volgt te wijzigen: Op pagina 11 – Hoofdstuk Discriminatie en Veiligheid, onder 3.1.: "Bij ingrijpende gebeurtenissen in de stad draagt het college de centrale boodschap uit het coalitieakkoord uit: in onze stad is geen ruimte voor discriminatie, racisme, moslimhaat, seksisme, antisemitisme, haat tegen lhbtqia+ of voor welke vorm van uitsluiting dan ook. Iedere vorm van intolerantie en boodschappen tegen de democratie, onze rechtstaat en samenleving zijn onacceptabel. Het college weegt bij het geven van een reactie onder andere ook de taken en bevoegdheden mee die het college heeft, scheiding van kerk en staat en vrijheid van meningsuiting. Het college toont per geval solidariteit door middel van mondelinge of schriftelijke reactie, het hijsen van de vlaggen in lijn met het Rotterdamse Vlagprotocol of het met kleur verlichten van de iconische gebouwen in Rotterdam.

[...]" hieraan toe te voegen: Bij ingrijpende gebeurtenissen in de stad draagt het college de centrale boodschap uit het coalitieakkoord uit: in onze stad is geen ruimte voor discriminatie, racisme, moslimhaat, seksisme, antisemitisme, haat tegen lhbtqia+ of voor welke vorm van uitsluiting dan ook. Iedere vorm van intolerantie en boodschappen tegen de democratie, onze rechtsstaat en samenleving zijn onacceptabel. Het college weegt bij het geven van een reactie onder andere ook de taken en bevoegdheden mee die het college heeft, scheiding van kerk en staat en vrijheid van meningsuiting. Het college toont per geval solidariteit door middel van mondelinge of schriftelijke reactie, het stimuleren of organiseren van gesprekken en (interculturele) ontmoetingen, het hijsen van de vlaggen in lijn met het Rotterdamse Vlagprotocol of het met kleur verlichten van de iconische gebouwen in Rotterdam. [.. .]" w.g. l. Elfilali, A.G. van der Elst, L.S. Vlieger, T.J. Vonk Toelichting Ontmoeting breekt muren af en zorgt voor nabijheid. Juist bij ingrijpende gebeurtenissen in de stad is het belangrijk te investeren in wederzijds begrip en met elkaar in gesprek te gaan en te blijven. Dialoog zorgt voor begrip en is effectief tegen negatieve stereotypering tussen groepen.

Wanneer je voelt of ziet wat de gevolgen van discriminatie zijn voor iemand anders, dan wordt je inlevingsvermogen vergroot en nemen vooroordelen af. Amendement F. Vergeet niemand "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023 ter bespreking van het agendapunt 5.2 'Het voorstel tot vaststelling van het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027'; besluit het 'Actieplan Samenleven in één stad 2024-2027' als volgt te wijzigen: Op pagina 9-in de inleiding, onder 2.2. Dit plan is voor alle Rotterdammers: "Dit actieplan gaat over álle Rotterdammers, waarbij we oog hebben voor kleur en afkomst, leeftijd, religie, sociaaleconomische positie, politieke voorkeur, geslacht, gender, seksualiteit, beperkingen, chronische ziekten, sociale status, verblijfsstatus en alle unieke combinaties van deze kenmerken. Iedereen zou zich vertegenwoordigd moeten voelen in het samenlevingsbeleid voor één stad. En waar dat niet zo is, krijgt dat onze aandacht. hieraan toe te voegen en als volgt aan te passen: "Dit actieplan gaat over álle Rotterdammers, waarbij we oog hebben voor kleur en afkomst, leeftijd, religie, sociaaleconomische positie, politieke voorkeur, geslacht, gender, seksualiteit, beperkingen, chronische ziekten, sociale status, verblijfsstatus en alle unieke combinaties van deze kenmerken.

Iedereen zou zich vertegenwoordigd moeten voelen in het samenlevingsbeleid voor één stad. We zijn hierbij niet 'kleurenblind' in de aanpak van discriminatie, racisme, intolerantie en haat. We zetten bij

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

2000

alle acties in dit actieplan in op maatwerk per doelgroep en houden rekening met de specifieke aandachtspunten van de verschillende doelgroepen, onder andere, maar niet uitsluitend, levensbeschouwing, leeftijd, gender en geaardheid.’’ w.g. l. Elfilali en P.J.H.D. Verkoelen Toelichting Het is belangrijk om niet 'kleurenblind' te zijn in de aanpak van discriminatie, racisme, intolerantie en haat. Verschillende doelgroepen hebben verschillende karakteristieken die om specifieke aandacht vragen, denk bijvoorbeeld aan de verschillen in leeftijd, gender of levensovertuiging. Het is belangrijk om bij de aanpak van discriminatie, racisme en intolerantie aandacht te hebben voor deze specifieke aandachtspunten. De acties, zoals benoemd in het actieplan Samenleven, hebben een gerichte aanpak nodig afhankelijk van de specifieke situatie, persoon of behoefte. In de aanpak van discriminatie, racisme en intolerantie moeten we waken voor een 'one size fits all'-benadering. De moties en amendementen zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan is het woord aan mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, voor ons ligt het actieplan Samenleven in één stad. Hoe gaan we om met Rotterdammers waar elke Rotterdammer anders is? In dit plan gaat het om gelijke behandeling van alle Rotterdammers.

Hoe voorkomen we dat we discrimineren? Want dat is belangrijk in een stad waar zoveel diversiteit is, want zolang mensen op bepaalde kenmerken beoordeeld en benadeeld worden, moeten we daar actie op ondernemen. Voorzitter, om te garanderen dat de diversiteit geborgd is in zo'n gemeentelijk actieplan heeft het college in stadsgesprekken 500 verschillende Rotterdammers gesproken. Inwoners, raadsleden, wijkraadsleden, expats, jongeren, de ombudsman, de kinderraad, de kinderburgemeester, de BredeRaad010, Burgerpanel Rotterdam, Adviesraad antiracisme en inclusie. En u hoort het al voorzitter, geen enkele oudere was erbij betrokken. Onacceptabel, onacceptabel voorzitter. Geen ouderen, maar ook geen ouderenorganisaties zijn erbij betrokken. En voorzitter, dat is ook te zien in het actieplan. Laat ik daarover duidelijk zijn. Want het woord oudere komt niet één keer voor. De acties in dit plan zijn totaal niet gericht op ouderen. Voorzitter, in een stad waar een op de twee volwassenen boven de 50 jaar is, is leeftijdsdiscriminatie een van de grootste problemen waar we tegenaan lopen. Niet voor niets is er een wetsvoorstel door 50PLUS in de Tweede Kamer aangenomen, waar leeftijdsdiscriminatie opgenomen gaat worden in artikel 1 van onze Grondwet. Maar niets daarvan vinden wij terug in ons Rotterdams actieplan.

Voorzitter, geen enkele actie is gericht op het voorkomen van discriminatie van ouderen. Niet in het onderdeel wonen, niet in het onderdeel werken, niet in het onderdeel zorg, niet in het onderdeel mobiliteit en ga zo maar door. Wat een aanfluiting en wat een gemiste kans om gelijke kansen te creëren voor onze oudere Rotterdammers. Voorzitter, en het ergste is dat deze wethouder dit hele probleem niet eens onderkent. Want in de commissie waar ik nog nadrukkelijk op deze omissie heb gewezen, kreeg ik compleet nul op het rekest. Maar dat is overigens met al onze nota's aan de orde, geen letter wordt er gewijzigd, ook niet in de commissies. Onacceptabel voorzitter, en daarom heb ik een motie om in dit actieplan toch nog specifiek aandacht te schenken aan leeftijdsdiscriminatie van ouderen. En daar zal Leefbaar Rotterdam ook in meetekenen, dat gaat in de monitoring later. Voorzitter, een tweede doelgroep die door deze wethouder volledig genegeerd is in dit actieplan, en anderen hebben het al genoemd, is natuurlijk de lhbtqia+-gemeenschap. Twaalf van de veertien politieke partijen in de Rotterdamse raad hebben het Regenboogstembusakkoord ondertekend en op 16 juni 2022 is een motie van mijn hand daarover breed aangenomen. Maar in dit actieplan had de wethouder aan deze motie uitvoering moeten geven. En dat is totaal niet terug te vinden.

Er is niets terug te vinden over de lhbti, het voeren van een inclusief beleid, het bevorderen van veiligheid, het ondersteunen van jongeren om ook acceptatie van de lhbtqia+ te bevorderen, het vergroten van zichtbaarheid, het beleid op de lhbtqia+-ouderen als ze naar verpleeg- of verzorgingstehuizen gaan. Er wordt niets aan gedaan. En aan een omgeving bieden waar kwetsbare groepen uit de Regenbooggemeenschap zich veilig en prettig voelen, wordt niet gedacht. Voorzitter, als start is het voor 50PLUS van belang dat in ieder geval als symbool voor een inclusieve samenleving ingezet wordt op een Regenboogzebrapad en een homomonument. 50PLUS tekent dan ook de moties van D66 met genoegen mee. Ten slotte voorzitter moet het mij van het hart dat deze wethouder als portefeuillehouder Inclusie een uiterst mager actieplan heeft neergelegd. Het is eigenlijk niet veel meer dan oude wijn in nieuwe zakken. Verontrustend is vooral dat deze wethouder eigenlijk helemaal

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

2001

niet inzet op maatwerk voor de verschillende doelgroepen. Voorzitter, een wethouder Inclusie die niet begrijpt dat het belangrijk is om bij de aanpak van discriminatie, racisme en intolerantie aandacht te hebben voor de verschillen in de doelgroepen, kan volgens 50PLUS nooit gericht bijdragen aan gelijke behandeling van alle Rotterdammers. En dat is zorgelijk voorzitter, zeer zorgelijk. Daarom tekent 50PLUS het amendement van Volt hierover met genoegen mee. Tot zover. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Verkoelen heeft de volgende motie ingediend. Motie 21. Een gemiste kans om gelijke kansen voor ouderen te creëren! "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023 ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027; constaterende dat: - het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027 inzet op gelijke behandeling van alle Rotterdammers; - het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027 inzet op het voorkomen van discriminatie; - in Rotterdam een op de twee volwassenen ouder is dan 50 jaar; - leeftijdsdiscriminatie een van de grootste problemen is waar Rotterdam tegen aanloopt; overwegende dat: - leeftijdsdiscriminatie opgenomen gaat worden in artikel 1 van de Grondwet; - het college bij het opstellen van dit actieplan niet specifiek ouderen en/of ouderenorganisaties heeft geraadpleegd; - er ook

gelijke kansen gecreëerd moeten worden voor onze oudere Rotterdammers; draagt het college op: - in overleg te treden en te blijven met Stichting OSO (overlegplatform van de Rotterdamse afdelingen van de ouderenorganisaties KBO, PCOB, ROB en NOOM) over leeftijdsdiscriminatie en manieren om dit tegen te gaan; - gekoppeld daaraan als onderdeel van de voortgang over het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027 periodiek te rapporteren aan de raad over leeftijdsdiscriminatie; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. P.J.H.D. Verkoelen, S. Ceulemans en A.J.A. Maassen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan is het woord aan de heer Becker. De heer BECKER (vvd). Dank u wel voorzitter. Voor ons ligt het actieplan Samenleven, een zeer integraal actieplan. We zien ook dat bijna alle wethouders hier zitten. Het raakt bijna elk beleidsveld en dat siert ook. Er wordt net gezegd door mevrouw Verkoelen dat het een mager plan is, maar dat ben ik niet met haar eens. Het is een zeer omvangrijk plan en het is ook op zorgvuldige wijze tot stand gekomen. Rotterdam is een stad met verschillende nationaliteiten, verschillende culturen, mensen met verschillende geloofsovertuigingen en verschillende seksuele geaardheden. En al die individuele Rotterdammers dienen in vrijheid en in veiligheid samen te kunnen leven.

Rotterdam is enerzijds een smeltkroes van culturen, maar anderzijds zien we ook nog veel te vaak dat er over elkaar gepraat wordt en niet met elkaar. Dit is dan ook een centraal thema van dit college, van dit coalitieakkoord, één stad. En één stad betekent dat we samenleven, dat we de brug slaan naar elkaar, en soms letterlijk een brug bouwen. Maar dit was ook een van de centrale punten, dat is ook geen geheim. In de coalitieonderhandelingen was dit voor DENK ook enorm van belang. Geef dit een duidelijke plek, geef ook duidelijk de verantwoordelijk wethouder hier de ruimte om dit vorm te geven. En dat krijgt vorm in de vorm van dit plan. Er wordt wat dat betreft meer aandacht dan ooit aan besteed en ook meer financiële middelen dan ooit. En het komt er ook een beetje uit voort, in de vorige periode heeft DENK samen met de VVD een initiatiefvoorstel ingediend tegen discriminatie en voor gelijkwaardigheid, en dat was eigenlijk al een beetje de voorbode. Dat komt ook terug en wordt genoemd in het actieplan. De heer Versnel heeft dat destijds nog gedaan. Maar dat was ook duidelijk: hoe kunnen we nu daar ook op

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

2002

een praktische manier vorm aan geven? Dus ook mooi om te zien dat dat ook weer terugkomt en zo komen verschillende dingen terug. Ook dat Regenboogakkoord komt terug. Het is ook waardevol om de bijlage van het actieplan even te lezen als u dat nog niet hebt gedaan, want daar wordt gezegd: dit zijn de punten uit het Regenboogakkoord die erin zijn meegenomen. Eigenlijk was ik niet voornemens om moties in te dienen, maar ik ga dat toch doen. Er is net al wat door de heer Ceulemans en de heer Vonk gezegd over de Joodse gemeenschap. Kijk, in Rotterdam zou iedereen, wat ik net al zei, in vrijheid en veiligheid moeten kunnen leven en wij krijgen de laatste week toch veel signalen van de Joodse gemeenschap dat dat niet zo is. Dat doet mij veel verdriet. En dat vind ik enorm pijnlijk om te horen. Dat na alles, na alle geschiedenis die er is met de Joodse gemeenschap in onze stad, alles wat er is fout gegaan, dat tot op de dag van vandaag dit zo mag zijn, dat men gewoon in vrijheid en veiligheid in deze stad kan leven. De motie die wij indienen – ja, sorry, het emotioneert mij. De motie die wij hier indienen, ꞌWij staan naast de Joodse gemeenschapꞌ, roept het college op om in gesprek te gaan met de Joodse gemeenschap en om ook dat gevoel van veiligheid te herstellen. Leefbaar Rotterdam heeft gisteren schriftelijke vragen ingediend, waarin ook een vraag is gesteld over die veiligheid.

Ik heb die beantwoording nog niet tot mij kunnen nemen. Die is er nu wel. Dat is even belangrijk hè. Ik wil van het college weten: hoe garanderen we de veiligheid van deze gemeenschap? Wat doen wij eraan en wat doen wij extra op het moment dat dat nodig is? Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel en dank ook voor deze persoonlijke bijdrage. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ja voorzitter, even een punt van orde. De tijd loopt, maar het is een punt van orde. Ik heb net van de heer Ceulemans vernomen dat de beantwoording van de schriftelijke vragen die hij gisteren of vandaag gesteld heeft, binnen is. Ik heb net aan het begin van het debat gekeken wat die beantwoording… tenminste even in die ingekomen stukken. Ik zie die informatie niet. Ik hoor net dat andere partijen die ook niet hebben en het lijkt mij een beetje gemankeerd dat wij nu over iets spreken waar schriftelijke vragen over zijn. Je kunt ook maar een x-aantal instrumenten per keer inzetten. Maar dat we in ieder geval dan wel de gelijke informatie hebben over deze vragen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Excuus, ik heb een mentos in mijn mond, hij is binnen en hij staat inmiddels gewoon toegevoegd op RIS. Onder de vragen zelf. Mevrouw BOKHOVE (gl). Dank u wel. Het is fijn dat u dat beantwoordt.

U was daar misschien nog alerter op omdat het uw vragen waren, maar dan zou ik eigenlijk even een korte leespauze willen inlassen, want anders hebben we natuurlijk wel heel erg veel verschil in informatie. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Kunnen we volstaan dat we de eerste termijn doen, dan een korte schorsing, leespauze en dan daarmee verder? Dan kan het college daar vervolgens ook even op reageren. Dat is prima, oké, er wordt instemmend geknikt. Dan gaan we nu gewoon verder met de eerste termijn en daarna even een korte schorsing. De heer Van Schaik. De heer VAN SCHAIK (lr). Ja, een punt van orde, want dan kunnen we misschien gelijk ook een korte koffiepauze en dan kunnen we met een kwartier weer verder. Anders wordt het toch weer drie uur vandaag. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). We proberen alles zo efficiënt en vlot mogelijk te doen vandaag, maar een prima oproep. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ik vind het eigenlijk een beetje ingewikkeld, want er lopen een aantal dingen door elkaar. Ik hoor ook bij heel veel raadsleden de behoefte om nu van het beleidskader Samenleven niet helemaal een veiligheidsdebat van te maken. Ik heb het even aan het begin genoemd, juist omdat ik er ook niet een apart debat voor heb aangevraagd, omdat die zorg op korte termijn leeft. Daarom is het schriftelijk gedaan, met het verzoek om die snel te beantwoorden.

Dus ik heb die antwoorden binnen. Ik vond het belangrijk om er even aan te refereren omdat die gevoelens die tot de heer Becker gekomen zijn ook tot ons gekomen zijn. Alleen ik weet niet in hoeverre dat er überhaupt behoefte aan is om dit nu als onderdeel van het beleidskader Samenleven te gaan bespreken.

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

2003

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank voor deze toelichting, en het is ook op zich prettig dat er vlot op actualiteit wordt gereageerd. Maar het gaat tegelijkertijd over een gelijke informatiepositie van alle raadsleden. Dat is het punt dat wordt aangedragen en daarin is het dan ook belangrijk dat iedereen daar op dezelfde wijze kennis van kan hebben genomen. Daarom was het voorstel om dus even kort te schorsen zodat iedereen ook die gelegenheid heeft. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ja, tot slot dan van mijn kant. Ik hecht er wel aan om te zeggen, er wordt nu een beetje een sfeer gecreëerd alsof ik dingen gehad heb die een ander niet heeft. Het staat gewoon op de site hè, ik heb dat gewoon gezien, iedereen had dat kunnen zien. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Nee, die sfeer wordt geenszins gecreëerd, er wordt alleen gezegd dat als er dus informatie beschikbaar is die tot voor kort nog niet openbaar toegankelijk was voor alle raadsleden op het RIS dat het noodzakelijk is dat wel alle raadsleden dat kunnen betrekken bij het debat in gelijke mate. Dat is de conclusie. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u. Even van de orde, want ik zie nu inderdaad pas de beantwoording van de vragen van Leefbaar Rotterdam. Zoals ik dat beoordeel heeft dat niets met dit onderwerp te maken.

Het gaat over demonstraties, dat is toch echt een taak van de burgemeester of van de locoburgemeester. Dit heeft toch niets met dit onderwerp te maken? Dit gaat toch gewoon over de vraag over demonstraties? Dus ik wilde dit echt weglaten uit het onderwerp Samenleven. Ten tweede zouden we dan ook nog de spreektijd moeten opplussen, want dit is gewoon een apart onderwerp. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Waarvan akte. Op zich, het is goed dat u het gelezen hebt. Iedereen wil het even lezen, dus daarvoor de korte schorsing. Ik denk dat we dat toch gewoon eventjes moeten doen. Dan kan iedereen er op die manier kennis van nemen en beoordelen of hij het wel of niet zal betrekken bij het debat. Punt. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Becker heeft de volgende motie ingediend. Motie 22.

Wij staan naast de Joodse gemeenschap "De gemeenteraad, in vergadering bijeen op donderdag 12 oktober 2023 voor de bespreking van agendapunt 5.2 het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027; constaterende dat: - er afgelopen weekend in Israël verschrikkelijke terroristische aanslagen zijn gepleegd; - in het actieplan Samenleven in één stad staat dat bij ingrijpende gebeurtenissen in de stad het college de centrale boodschap uit het coalitieakkoord uitdraagt dat in onze stad geen ruimte is voor welke vorm van racisme, discriminatie of uitsluiting in welke vorm dan ook, waaronder antisemitisme; overwegende dat: - de aanslagen en de reacties die hierop volgden ervoor zorgen dat de leden van de Joodse gemeenschap zich niet veilig voelen in Rotterdam; roept het college op: - in gesprek te gaan met de Joodse gemeenschap; - tijdens het gesprek de mogelijkheden te bespreken om het gevoel van veiligheid te herstellen; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. S.J.C. Becker, S. Ceulemans en T.J. Vonk De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Zijn er nog andere sprekers op dit onderwerp? Mevrouw Van de Peppel.

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

2004

Mevrouw VAN DE PEPPEL (pvdd). Ja, dank u wel voorzitter. Het is opmerkelijk dat in een actieplan Samenleven in één stad, waar het zou moeten gaan om inclusie van alle Rotterdammers, we een doelgroep missen. En dat is opmerkelijk, omdat ze wel regelmatig onderwerp van debat zijn. We spreken over de vossen in het havengebied, de ratten en de duiven in de stad, de vleermuizen als we willen bouwen en de ganzen waar we willen recreëren. En vanmorgen de biodiversiteit nog. En toch voorzitter missen we de erkenning van het samenleven met de dieren in Rotterdam. Ze staan niet benoemd in het actieplan en daarom dienen we het eerste amendement in, ꞌDieren en mensen leven samenꞌ. Hiermee vragen we erkenning voor alle Rotterdammers. Maar dan voorzitter, komen we met een tweede amendement. Met dit actieplan willen we alle vormen van uitsluiting en discriminatie verbannen uit de stad. Daaronder valt ook discriminatie van de dieren. Dat is speciësisme. Voorzitter, het ethisch onderscheid tussen mensen en dieren dat soms onderdeel vormt van ons handelen. Het actieplan vergeet speciësisme te noemen, en hierbij herstellen we deze vergissing, ꞌSpeciësisme is discriminatieꞌ. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Van de Peppel heeft de volgende amendementen ingediend. Amendement G.

Dieren en mensen leven samen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027; besluit: aan hoofdstuk 4 een paragraaf toe te voegen, volgend op paragraaf 4.12, luidende: 4.13 Dierenwelzijn Een dierinclusieve stad draagt bij aan compassievolle houding ten aanzien van alle bewoners van Rotterdam. De mate van beschaving van een samenleving valt namelijk af te lezen van hoe we met dieren omgaan. In Rotterdam zien we om naar elkaar. In Rotterdam wonen meer dieren dan mensen. Een inclusieve stad is er ook voor de dieren. Er zijn veel diercategorieën in de stad zoals gezelschapsdieren, dieren in het wild, hobbydieren en landbouwhuisdieren. De reikwijdte van dit actieplan samenleven gaat over mensen in hun relatie tot specifiek gezelschapsdieren en de dieren die in het wild leven. Voor deze mens-dierrelaties kan toegespitst beleid worden gemaakt voor een inclusieve stad. Daarnaast is er handelingsperspectief voor Rotterdammers om zelf bij te dragen aan verhoogde inclusie voor mens en dier. Hier geven we aan welke maatregelen genomen kunnen worden voor het creëren van een duurzame, respectvolle samenleving tussen de menselijke en niet-menselijke bewoners van de stad. Het algemene dierenwelzijnsbeleid van de gemeente wordt opgesteld in de Nota Dierenwelzijn.

Gezelschapsdieren - in deze stad gaan we goed met dieren om die we bewust in huis halen. We zijn alert op meldingen voor geweld tegen gezelschapsdieren. We herkennen de cirkel van geweld tussen dierenmishandeling en mensenmishandeling en dragen er daarom zorg voor om dier er mens te ontzetten uit een geweldssituatie; - voor gezelschapsdieren die op straat leven met een dak- en thuisloze eigenaar worden opvangcentra zo ingericht dat ze er samen kunnen verblijven; - de gemeente treedt proactief op in het borgen van dierenwelzijn bij gezelschapsdieren als de houder, bezitter of eigenaar afstand moet doen het dier of niet meer voor het dier kan zorgen. Dat kan het geval zijn bij opname in een zorginstelling of bij detentie, die vaak geen plek bieden voor een gezelschapsdier. Per voorkomend geval kijken we wat het beste voor het dier is. Ons uitgangspunt is dat het verbreken van hechte dier-mensrelaties moet worden voorkomen; - er wordt gekeken naar mogelijkheden om speciale plekken te creëren bij overheidsinstellingen waar Rotterdammers met een gezelschapsdier samen op afspraak kunnen komen. Deze mogelijkheid bestaat al voor assistentiehonden. Deze dienstverlening wordt uitgebreid voor alle gezelschapsdieren; - mens-dierrelaties staan onder druk door armoede als Rotterdammers door geldgebrek niet meer voor hun gezelschapsdieren kunnen zorgen.

In Rotterdam mag armoede geen reden zijn om

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

2005

afstand te doen van een dier. De gemeente Rotterdam ondersteunt om die reden initiatieven voor inwoners met gezelschapsdieren die in armoede leven; Dieren die in het wild leven - we willen dat Rotterdammers en de dieren in de stad vreedzaam met elkaar kunnen samenleven. Dieren kiezen er niet zelf voor om als ongewenst te worden ervaren; vaak zit er een menshandelingsperspectief aan vast waardoor dieren in sommige gevallen ongewenst zijn. In Rotterdam hebben we al goede stappen gezet door het voeren van dieren in de openbare ruimte te verbieden. Op deze manier voorkomen we populaties dieren op plekken die daar mogelijk voor problemen zorgen en houden we de buitenruimte schoon en gezond voor dieren in het wild. We blijven de Rotterdammers met verschillende culturele achtergronden op een cultureel sensitieve manier uitleggen waar deze maatregel voor is bedoeld met verschillende publiekscampagnes; - we creëren prikkelvrije plekken in de stad waar dier en mens samen rust kunnen vinden. In onze keuzes voor de inrichting van de openbare ruimtes en groen wordt het belang van dieren meegewogen. Enkele voorbeelden hiervan zijn onder meer het dimmen van straatverlichting op plekken waar dat kan of de hoogte van lantaarnpalen beperken om de stad geschikter te maken voor vleermuizen.

Vensterbanken stellen we in nieuwbouw of renovatie van gemeentelijk vastgoed af op 45 graden, zodat dieren daar geen plek vinden en als overlast gevend worden ervaren. Putten en deksels in de stad worden zo ingericht dat dieren er niet doorheen kunnen vallen." w.g. S. van de Peppel Toelichting Dit amendement voegt een noodzakelijke en urgente paragraaf toe aan hoofdstuk 4 van het actieplan. Dieren en mensen leven samen en daarom moet de gemeenteraad zich uitspreken over een goede omgang met dieren in het bestendigen van mens-dierrelaties. Amendement H. Speciësisme is discriminatie "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027; besluit de tekstpassage op bladzijde 9 van het actieplan, luidende: "Dit plan is voor alle Rotterdammers Dit actieplan gaat over álle Rotterdammers, waarbij we oog hebben voor kleur en afkomst, leeftijd, religie, sociaaleconomische positie, politieke voorkeur, geslacht, gender, seksualiteit, beperkingen, chronische ziekten, sociale status, verblijfsstatus en alle unieke combinaties van deze kenmerken. Iedereen zou zich vertegenwoordigd moeten voelen in het samenlevingsbeleid voor één stad.

En waar dat niet zo is, krijgt dat onze aandacht." te wijzigen in navolgende tekst: "Dit plan is voor alle Rotterdammers Dit actieplan gaat over álle Rotterdammers, waarbij we oog hebben voor kleur en afkomst, leeftijd, religie, sociaaleconomische positie, politieke voorkeur, geslacht, gender, seksualiteit, beperkingen, chronische ziekten, sociale status, verblijfsstatus en alle unieke combinaties van deze kenmerken. We gaan actief speciësisme tegen, het ethische onderscheid dat soms in ons handelen wordt gemaakt tussen mensen en dieren. iedereen zou zich vertegenwoordigd moeten voelen in het samenlevingsbeleid voor één stad. En waar dat niet zo is, krijgt dat onze aandacht." w.g. S. van de Peppel Toelichting Speciësisme is discriminatie. Met dit actieplan willen we een gelijkwaardige positie van mensen en dieren in Rotterdam realiseren.

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

2006

De amendementen zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan kijk ik even rond of er nog andere bijdragen zijn. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Voorzitter, er gaat technisch wat mis, maar ik ga proberen er uit te komen. Ik was ook niet voor behandeling nu, want het voorstel is niet af. Dat blijkt al door de vele moties en amendementen en ook de emoties die nu boven komen. Bovendien waren in het debat ook aanvallen op de burgemeester die zich nu niet kan verdedigen. En dat is toch wel ongehoord in deze raad, maar dat terzijde voorzitter. Vanochtend ging ik naar de wc en dat doe ik wel vaker 's ochtends, en daar hangt een filosofiekalender. En op 12 oktober lees ik het citaat: "Het menselijk handelen niet bespotten, niet betreuren, ook niet verafschuwen, maar begrijpen." Was getekend: Benedictus de Spinoza in Tractatus Theologico-Politicus. In een tijd van grote politieke en religieuze spanningen verdedigde Benedictus de Spinoza een tolerante houding ten opzichte van andersdenkenden. Niets is verleidelijker en ook gemakkelijker vond Spinoza, dan met andermans gedrag de draak te steken of de vloer aan te geven. De filosoof daarentegen wijst spot, haat en laster af en pleit voor een houding van begrip en inschikkelijkheid.

Voorzitter, Erasmus, de geschiedenis kent te veel bloedige godsdienstoorlogen en Nederland was vanaf de zestiende eeuw een vrijhaven voor iedereen die vanuit Europa moest vluchten voor haat en geweld. Erasmus waarschuwde er al voor en Spinoza was een kind van Portugees-Joodse vluchtelingen. En Pierre Bayle was zelf verbannen uit Frankrijk en heeft hier dertig jaar lang les gegeven en boeken geschreven over tolerantie. Laten we wat ons betreft meedoen in de geest van tolerantie en verdraagzaamheid en daarbij past natuurlijk zeker niet Jodenhaat in onze straten, net zo min als Koranverbrandingen of wat dan ook. Maar wij moeten in deze raad ook niet voortijdig allerlei conclusies trekken en dat dreigt vandaag wel te gebeuren. Er liggen nu een aantal moties voor waarvan ik zou zeggen: als je dan al vandaag per se daarover een motie zou willen indienen, afspreken, vaststellen, doe dat dan ook in overleg met de burgemeester. Die kan uitleggen waarom hij gedaan heeft wat hij heeft gedaan. Maar probeer daar dan één motie van te maken. Dus ik zou de fracties van GroenLinks, VVD, Leefbaar Rotterdam en ook ChristenUnie willen oproepen om samen één motie te maken. Dat heeft denk ik veel meer kracht en veel meer zin, om uit te dragen dat wij niet mee willen doen aan het haat zaaien en verdeeldheid zaaien in onze samenleving.

En dat zou ook in feite een beetje in gedachten de lijn zijn van het actieplan dat nu voorligt over één stad. Want alle Rotterdammers zijn anders en elke ander is een Rotterdammer, of wij hem nu graag of niet door onze straten zien lopen, met een keppeltje of met een Palestijnse vlag of met een Israëlische vlag. Het zijn allemaal Rotterdammers en wij moeten daar die verdraagzaamheid zien te vinden, in de geest van de grote filosofen Erasmus, Spinoza en Pierre Bayle. Ik zou dat willen doen. Ik zou nog veel meer kunnen zeggen over de nota zelf, bijvoorbeeld waarom, als iedere Rotterdammer heeft recht op rust, natuurlijk zeggen we dan, maar die 300, 400 daklozen die elke nacht buiten slapen hebben blijkbaar geen recht op rust. Zo zou ik uren kunnen doorgaan. Ik wil dat niet doen voorzitter, maar wel mijn pleidooi om één motie te maken als er al een motie moet komen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Ja voorzitter, ik hoopte dit niet te doen, maar tegelijkertijd hoor ik iets van onze nestor, en daar wil ik graag op ingaan. Want zoals ik in het begin ook al stelde, polarisatie neemt toe en dan is het juist zo dat we de verbinding moeten opzoeken en inclusief moeten denken.

En om de boodschap uit het actieplan uit te dragen dat in onze stad geen ruimte is voor discriminatie, racisme, moslimhaat, seksisme, antisemitisme, haat tegen lhbtqia+ of welke vorm van uitsluiting dan ook, verzoeken wij met deze motie om in gesprek te treden met zowel de Israëlische als de Palestijnse gemeenschap in Rotterdam en uit dit gesprek acties te halen om het veiligheidsgevoel voor beide gemeenschappen langdurig te verbeteren. Ik hoop dat ik hierin aan het verzoek van de heer Coşkun voldoe. Ik dien de motie hierbij in en hij is breed ondersteund. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Vlieger heeft de volgende motie ingediend. Motie 23. Voorkom escalatie en polarisatie, start het gesprek "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 12 oktober 2023 ter bespreking van agendapunt 5.2 Het voorstel tot vaststelling van het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027;

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

2007

constaterende dat: - de situatie in Israël en Palestina voor veel onrust, onderlinge verwijten en polarisatie zorgt in de Rotterdamse samenleving; overwegende dat: - in het actieplan Samenleven in één stad een actie is opgenomen die het college vraagt om bij ingrijpende gebeurtenissen in de stad de volgende boodschap uit te dragen: "In onze stad is geen ruimte voor discriminatie, racisme, moslimhaat, seksisme, antisemitisme, haat tegen lhbtqia+ of voor welke vorm van uitsluiting dan ook."; - polarisatie een groot gevaar is voor de sociale cohesie in onze stad; - de huidige situatie, evenals reacties hierop van grote invloed zijn op de veiligheidsbeleving van Rotterdammers uit zowel de Israëlische als de Palestijnse gemeenschap; verzoekt het college: - in gesprek te treden met de Palestijnse en Israëlische gemeenschappen in Rotterdam met als doel naar hun behoeftes te luisteren en polarisatie tegen te gaan; - uit dit gesprek acties te halen die het veiligheidsgevoel van beide gemeenschappen langdurig kunnen verbeteren; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. L.S. Vlieger, A.J.A. Maassen, S. Soytekin, D. Yildirim, T.S.J. Coşkun, l. Elfilali en S. van de Peppel De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren).

Zijn er nog fracties die een bijdrage willen doen? De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Dank voorzitter, het is een beetje een gek debat uiteindelijk, met alle ontwikkelingen die er zijn geweest. Ik beperk me tot het beleidskader Samenleven. Ik zat nog eens even terug te kijken in hetgeen DENK allemaal heeft gedaan in het verleden en daar zaten goede dingen tussen en er zaten misschien ook minder goede dingen tussen. Maar in 2015 kwamen wij met een ketenaanpak racisme en discriminatie en daarin werden een aantal stappen genoemd, waaronder permanente bewustwording, aangiftebereidheid, meldingsbereidheid, controle, vervolging en bestraffen. Die laatste twee, dat moet waarschijnlijk landelijk allemaal nog geregeld worden of we kunnen daar stappen in zetten. Maar ik zie wel dat we de eerste stappen in die keten wel degelijk aan het zetten zijn in Rotterdam. Want we zien ook nog steeds op te veel gebieden in onze samenleving, als we kijken naar de arbeidsmarkt, in het onderwijs, maar vooral ook op social media dat er geen afname is van racisme en discriminatie, dus uiteraard is mijn fractie blij met dit plan. De aanpak van racisme en discriminatie moet blijvend worden geagendeerd en worden besproken en die permanente bewustwording zien we dus ook zeker terug.

We zijn ook heel blij dat punten van het initiatiefvoorstel VVD-DENK van de vorige collegeperiode en ook mijn motie over de verhuurders hierin is betrokken. In het actieplan wordt in ieder geval aangegeven dat we doorgaan met het onder de aandacht brengen van discriminatie. Ik zou daar zelf graag meer terug willen zien over de afhandeling van aangiften en meldingen. Wat ik daarbij belangrijk vind, en ik ga daarover geen motie indienen want ik hoop dat de wethouder dat ook gewoon kan zeggen of misschien kan toezeggen, en ik benoem dat wel eens vaker, is dat we EtnoMedia daarin betrekken, omdat dat echt wel een doorgeefluik kan vormen bij het verhogen van meldings- en aangiftebereidheid. Dan sla ik een stukje over. Er wordt ook gesproken over een gelijkwaardigheidschecklist en daar was ik op zich wel blij mee want dat kwam ook uit het initiatiefvoorstel, een checklist of gelijkwaardigheidstips. Ik weet nog niet hoe die vorm gaat krijgen, met in ieder geval concrete voorbeelden hoe ze discriminatie kunnen tegengaan en een inclusieve werkcultuur mogelijk kunnen maken. Ik zie graag dat we vanuit de gemeentelijke organisatie zo'n checklist of het A4'tje of het plan kunnen neerleggen bij de bedrijven en organisaties waar we mee samenwerken, zodat het ook blijvend geagendeerd wordt. En daarvoor dien ik een motie in. Ik houd het bij deze woorden voorzitter, dank.

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Soytekin heeft de volgende motie ingediend.

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

2008

Motie 24. Een check op antidiscriminatie "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027; constaterende dat: - discriminatie helaas nog een hardnekkig probleem is, waardoor vele mensen tegengewerkt worden in hun ontwikkeling en geen gelijke kansen bezitten; - in 2022 antidiscriminatievoorzieningen 1.132 meldingen registreerden op het gebied van arbeidsmarktdiscriminatie; - uit dit onderzoek blijkt dat de kans dat een sollicitant met een Nederlandse achtergrond wordt benaderd ongeveer groter is dan die voor kandidaten met een migratieachtergrond; van mening dat: - een Gelijkwaardigheidschecklist bijdraagt een bewustwording; - het ervaren van discriminatie desastreuse gevolgen kan hebben voor het individu in kwestie; - desbetreffende burgers sneller afhaken als het om onderwijs of werk zoeken gaat; - burgers door het ervaren van discriminatie het vertrouwen kunnen verliezen in instituties waardoor zij zich terugtrekken uit de samenleving; - het van groot belang is dat alle Rotterdammers weten dat er een overheid is die achter ze staat als ze gediscrimineerd worden; verzoekt het college: - de in te voeren Gelijkwaardigheidschecklist zoals genoemd in het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027 onder de aandacht te brengen bij alle partijen waar de

gemeente Rotterdam mee samenwerkt; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. S. Soytekin De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Is dan iedereen aan het woord geweest die dat wilde doen? Mevrouw Maassen heeft nog een nabrander? Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, volgens mij in technische tijd. Ik heb nog nieuwe ondertekenaars voor mijn moties. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Maassen heeft de volgende moties ingediend. Motie 9. Hoeveel is gescoord van het Regenboogstembusakkoord? "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023, ter bespreking van agendapunt 5.2 Het voorstel tot vaststelling van het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027; constaterende dat: - twaalf van de veertien politieke partijen in de Rotterdamse raad het Regenboogstembusakkoord hebben ondertekend, waarin zij de commitment uitspreken om zich in te spannen om de acties uit dit akkoord voor de lhbtqia+-gemeenschap uit te voeren; - op 16 juni 2022 de motie 'Geef kleur aan het Regenboogakkoord!' (22bb004361) van 50Plus is aangenomen, waarin het college onder meer wordt verzocht expliciet aandacht te schenken aan de lhbtqia+-doelgroep in beleidsacties in het sociaal domein; - in het actieplan 'Samenleven in één stad' staat geschreven dat er aan zoveel mogelijk acties

uit het Regenboogstembusakkoord uitvoering zal worden gegeven; overwegende dat:

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

2009

-

het belangrijk is om van woorden daden te maken en de commitments uit het Regenboogstembusakkoord te verwezenlijken; met 'zoveel mogelijk acties' niet duidelijk wordt welke acties wel en niet (kunnen) worden uitgevoerd door de gemeente; het belangrijk is voor het opstellen van een volgend Regenboogstembusakkoord dat inzicht wordt geboden waar en hoeveel vooruitgang is geboekt op de verschillende punten in het akkoord;

verzoekt het college: - in Q4 2024 een brief te sturen over de voortgang van de uitvoering van alle punten uit het Rotterdamse Regenboogstembusakkoord, en hierover voorafgaand in gesprek te treden met de betrokken initiatiefnemende organisaties; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A.J.A. Maassen, J.M. Nunnely, P.J.H.D. Verkoelen, L.S. Vlieger en l. Elfilali Motie 10. Zelfstandigheid is niet voor iedereen een vanzelfsprekendheid "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023, ter bespreking van agendapunt 5.2 Het voorstel tot vaststelling van het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027; constaterende dat: - in het coalitieakkoord Eén Stad € 500.000,00 per jaar is vrijgemaakt voor een emancipatieagenda; - in het coalitieakkoord Eén Stad het volgende is opgenomen over deze emancipatieagenda: "Wij staan pal voor de gelijkwaardigheid van man en vrouw, daarom werken we samen met organisaties in de stad aan de emancipatieagenda [...]"; - in het beleidskader Samenleven geen aandacht is besteed aan deze emancipatieagenda; overwegende dat: - economische zelfstandigheid een van de belangrijkste emancipatie-motoren is; - in Den Haag met succes een vrouwenacademie is opgericht met een EFRO-subsidie1, ZonMWsubsidie2 en subsidies van de Dienst Uitvoering Onderwijs3 met als doel de economische zelfstandigheid van vrouwen te vergroten en de drempel om aan

het werk te gaan te verlagen; - het waardevol is voor Rotterdam en de regio om ook gebruik te maken van deze subsidies; - vrouwen disproportioneel vaak te maken krijgen met huiselijk geweld, femicide, huwelijksdwang en genitale verminking; - vrouwen in die situaties op laagdrempelige wijze toegang zouden moeten kunnen krijgen tot rechtshulp en andere vormen van bijstand of professionele hulp; verzoekt het college: - met behulp van genoemde subsidies de mogelijkheden te bekijken om, voor zolang de financiering strekt, een vrouwenacademie te ontwikkelen voor de begeleiding en ondersteuning van vrouwen bij opleiding en werk, en hierbij de samenwerking op te zoeken met andere stakeholders en opleidingsinstituten; - met behulp van genoemde of andere subsidies de mogelijkheden te bekijken om vrouwenrechtswinkels te starten op bestaande ontmoetingsplekken in de wijk, waar vrouwen op laagdrempelige wijze informatie kunnen inwinnen over mogelijke (rechts)hulp met name bij huiselijk geweld, huwelijksdwang, genitale verminking en andere bedreigende situaties; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A.J.A. Maassen, J.M. Nunnely en l. Elfilali 1

Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) | Europese subsidies | Rijksoverheid.nl Economische zelfstandigheid van vrouwen | ZonMw 3 Vrouwen- en LHBTI+-emancipatie 2022–2027 | Subsidie | Dienst Uitvoering Subsidies aan Instellingen (dus-i.nl) 2

De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen.

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

2010

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan constateer ik dat we nu aan het einde van de eerste termijn van de zijde van de raad zijn en dat er is voorgesteld om even een kwartier te schorsen. Dat wilde ik combineren met een koffie- en theepauze, dus dan wil ik om 15.00 uur stipt graag hier verdergaan en ook het verzoek aan het college om dan ook echt om 15.00 uur hier te zijn. (De vergadering is geschorst.) Heropening De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mag ik iedereen verzoeken weer plaats te nemen in de raadzaal want dan gaan we verder met de beantwoording van de zijde van het college van de eerste termijn. Wil iedereen gaan zitten want we gaan beginnen. Aan de orde is de beantwoording van de vragen zoals gesteld door de raad in de eerste termijn over het voorstel tot vaststelling van het actieplan Samenleven in één stad 2024-2027 en daarvoor geef ik als eerste het woord aan de heer Simons. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Ja dank u voorzitter. Er is één concrete vraag gesteld door de heer Becker aan mij, er is ook even gesproken over de schriftelijke vragen en er zijn deze week ook nog andere schriftelijke vragen ingediend over hoe het ging met leerlingen van de Guido de Brès school. Die zijn allemaal weer veilig in Nederland. Verder de vraag hoe het is gesteld met de veiligheid van de Joodse synagoge, de Joodse instellingen, onze Joodse Rotterdammers.

Daarover was vanaf het eerste begin contact met de NCTV en de driehoek. Ik ben deze week toevallig loco en ik heb hier ook al drie opeenvolgende dagen met de directie Veiligheid over gesproken. Iedereen is scherp en alert en alle maatregelen die moeten worden genomen worden genomen. Dan heb ik een amendement van GroenLinks dat betrekking heeft op het gebied van veiligheid. Daarin wordt gevraagd om op pagina 8 van het actieplan 'verstoring van de openbare orde' uit de tekst te schrappen. De kern van de taak van de burgemeester is het handhaven van de openbare orde en wij hebben hier heel vaak debatten gehad in deze raad als de openbare orde werd verstoord. Soms na een voetbalwedstrijd, soms na een avondklok, er zijn helaas vele voorbeelden te noemen. Openbare orde is cruciaal, dus om dat te schrappen en dat geldt natuurlijk ook voor demonstraties zoals het in deze context wordt aangedragen... Ik kan alleen maar zeggen, ik raad het uw raad ten stelligste af om dit amendement te omarmen. Dank u voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Voorzitter, dan is dit punt toch überhaupt overbodig in de tekst? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Wethouder Simons. Wethouder Simons heeft niet helemaal helder welk punt. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl).

De burgemeester handhaaft altijd de openbare orde, dus dan is dit punt dat wij het niet tolereren toch overbodig? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De wethouder. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Als uw amendement overbodig is, bedoelt u dat? Ik snap u niet helemaal. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Het punt zegt dat we dit kunnen schrappen omdat het overbodig is. Ik geef aan dat de burgemeester het altijd waarborgt en dan is het zinnetje in het plan dat wij het niet tolereren toch overbodig want de burgemeester handhaaft het altijd. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mijnheer Simons. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Er staat op pagina 8 van het kader Samenleven een heel rijtje en daar wordt openbare orde ook in genoemd, verstoring van de openbare orde. Wij vinden dat van cruciaal belang, dus wat ons betreft nogmaals, ja ik roep de raad op om dit gewoon absoluut niet te